‍ اعتراضات بنزین: از چیزباختگی تا نفرت

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ این فایل صوتی سخنرانی در روز 27 آذر 1398 است که بر مبنای داده‌های نظرسنجی «مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران» (ایسپا) در استان تهران ارائه شده است.

✅ برخی از داده‌های مهم را در این سخنرانی تحلیل کرده‌ام، اما سخن اصلی، ارائه تصویری از استیصال و درماندگی مردم در این وضعیت است. درماندگی برخی از وضعیت اقتصادی تا درماندگی ذهنی و روحی اکثریت.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

‍ خشن‌ترین صورت‌های بی‌عدالتی و اعتراضات بنزین

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ این سخنرانی در خانه اندیشمندان علوم انسانی به تاریخ بیست‌وهفت آذر هزار و سیصد و نود و هشت، درباره علل اعتراضات بنزین در آبان ماه نود و هشت ارائه شده است.

✅ بروز خشن‌ترین صورت‌های بی‌عدالتی، محور این سخنرانی است.

#محمد_فاضلی، #بی_عدالتی، #آمارتیا_سن، #دغدغه_ایران، #اعتراضات_بنزین

‍ دخل و خرج مملکت چه جوری است؟

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

⏰ زمان مطالعه: دو دقیقه

✅ شما می‌توانید بدون اطلاع از دخل و خرج منزل‌تان زندگی را اداره یا برای تغییر و بهبودی در زندگی‌تان برنامه‌ریزی کنید؟ هیچ کار مهمی نیست که بدون آگاهی از، و تغییر در دخل و خرج‌تان بتوانید انجام دهید.

✅ حکایت بودجه هر مملکتی هم عین داستان دخل و خرج زندگی ما آدم‌هاست. بودجه، بخش مهمی از سرنوشت اقتصادی هر کشور است.

⭕️ اگر از تورم شکایت دارید، خودتان یا فرزندتان بیکار هستید یا بی‌ثباتی اقتصادی کسب‌وکارتان را به هم ریخته، بودجه و شیوه بودجه‌ریزی کشور مسئول بخش زیادی از این مشکلات است.

⭕️ می‌خواهید بدانید وضعیت بودجه کشور برای سال 1399 چگونه است؟ دخل و خرج مملکت چیست؟ و زندگی شما چگونه تحت تأثیر بودجه سال آینده قرار می‌گیرد؟

✅ دو اقتصاددان - #مهدی_ناجی و #محمد_هادی_سبحانیان – یک ساعت درباره بودجه سال 1399 کشور و نقش آن در اقتصاد ایران با یکدیگر گفت‌وگو کرده‌اند.

✅ این گفت‌وگوی ساده، واقعیت‌های بسیاری را درباره شیوه اداره اقتصاد ایران برای شما آشکار خواهد کرد.

📡 کانال تلگرامی #پادکست_سکه (@sekke_Podcast)، رسانه‌ای برای توسعه دانش اقتصادی مردم ایران است.

⭕️ توسعه دانش ما از اقتصاد و شیوه اداره کشور، به مطالبه‌گری صحیح برای درست اداره کردن کشور کمک می‌کند.

⭕️ قسمت یازدهم #پادکست_سکه درباره بودجه کشور را بشنوید.

✅ همه باید وضعیت بودجه (دخل و خرج) کشور را بدانیم.

⭕️ #دانستن_حق_مسلم_ماست.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

📡 http://t.me/Sekke_Podcast

🔳⭕️ ایران: امید توسعه

⏰زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه

✅ این متن، خلاصه‌ای از پانزده هزار کلمه گفت‌وگوی دکتر محسن رنانی با دکتر محمدرضا اسلامی است که روز دهم دی‌ماه هزار و سیصد و نود و هشت در کانال هر دو نفر منتشر شد.

✅ این گفت‌وگو با عنوان «من بسیار امیدوارم: آینده ایران تماشایی است»، حاصل یک گفت‌وگو در مرداد و گفت‌وگویی دیگر بعد از وقایع آبان 1398 است.

✅ این اولین متن منتشرشده از محسن رنانی بعد از یک سال سکوت است. «شبکه توسعه» خلاصه و برگزیده‌ای از این گفت‌وگو را منتشر می‌کند و علاقمندان می‌توانند برای مطالعه متن مفصل، به کانال محسن رنانی (@renani_mohsen) یا محمدرضا اسلامی (@solseghalam) مراجعه کنند.

توضیح: تیترها، ترتیب و ترکیب متن توسط «شبکه توسعه» (@I_D_Network) تدوین شده‌اند، اما عبارات عیناً از متن منتشرشده گفت‌وگو استخراج شده‌اند.


⭕️آینده چگونه است؟

🔹 آینده قرار نیست که چنین بماند. به گمان من بیست‌‌-‌‌سی سال آینده ایران بسیار تماشایی است. برای کسی که یا اهل رشد وجودی یا اهل رشد فکری یا حتی اهل تماشا و لذت بردن از تحولات کشور باشد سال‌های دیدنی‌ای در پیش است. سال‌هایی که کاملاً با گذشته متفاوت است.


⭕️ نسل جدید در راه است

🔹 اگر در چند سال آینده، مدیران کنونی کشور، با تصمیم‌های نادرست، ما را وارد جنگ، بحران‌های ویرانگر یا تجربه‌های برگشت‌ناپذیر نکنند، ممکن است ما پنج شش سال آینده را هم با همین وضعی که امروز داریم سپری کنیم اما واقعیت این است که پس از آن، عملاً نسل کاملاً جدیدی در جایگاه مدیریت و هدایت امور کشور مستقر می‌شود، نسلی که زاده و پرورده پس از انقلاب است و پیامد تمام خطاهای سیاستی چهار دهه گذشته را با پوست و گوشت خود حس کرده است.

🔹 این نسل، زمینی و عقلانی می‌اندیشد؛ جهان مدرن را بهتر می‌فهمد؛ بسیار آگاه است؛ به خاطر گسترش ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطی، قدرت اثرگذاری و کنترلش بر سیاست‌های نظام تدبیر و بر خطاهای آن شدیداً بالا رفته است؛ ابزار کاملاً عملی برای نافرمانی از قوانینی که با طبیعت او نمی‌خواند را دارد؛ و در یک کلام، زندگی را عمیق‌تر درک می‌کند و زندگی را عمیقاً دوست دارد. چنین نسلی همه تلاشش این خواهد بود که فضا را برای زندگی بهتر، مهیا کند و چنین خواهد کرد.

🔹 نسل جدید بن‌بست نمی‌شناسد؛ نه بن‌بست فکری و نه بن‌بست عملی. نسل ما نسل بن‌بست بود، نسلی که چشمش به بزرگان بود تا به پنجه تدبیر، بن‌بست‌ها و گره‌ها را بگشایند. اما این نسل بن‌بست نمی‌شناسد بنابراین نیازی به «بزرگان» ندارد و همین وجه امتیاز این نسل نسبت به نسل ماست.

🔹 سلاح دوم این نسل، «رواداری» است. نسل جدید مانند نسل ما نیست که انتظار داشتیم دوست یا همسفر یا فرد همراهمان الزاما مثل خودمان باشد، یعنی همچون ما مذهبی باشد یا چپگرا باشد یا نوگرا باشد. این نسل می‌تواند با هر کس با هر عقیده‌ای کار کند و کنار بیاید به شرط آنکه حقوق یکدیگر و قواعد بازی را رعایت کنند.


⭕️ ناکارآمدی و آمادگی برای افق‌گشایی

🔹 این سیستم از نقطه سربه سر انرژی عبور کرده است. یعنی تراز ورودی و خروجی انرژی در آن منفی شده است. معنی ساده‌اش این است که مجموعه تولید و خلق ارزشی که در این سیستم می‌شود از مجموع منابعی مالی و مادی که مصرف می کند کمتر شده است. یعنی این سیستم دارد از مواهب خدادای یا از ذخایر و انباشت‌های گذشته می‌خورد. چنین سیستمی خیلی نمی‌تواند به این روش ادامه بدهد و یک جایی کم می‌آورد و باید در خودش تغییرات اساسی بدهد.

🔹 بوروکراسی به دو علت ناکارآمد و ناتوان شده است: یکی فساد فراگیر و دیگری تخلیه آن از نیروهای اندیشمند و متخصص. برخی از نیروهای متخصص و توانمند را حکومت به دلایل ایدئولوژیک راه نداد یا اخراج کرد، برخی دیگر هم خودشان تحمل نکردند و خارج شدند. یعنی علی‌رغم این همه پیشرفت در فناوریهای اداری و نظارتی، اما آنقدر نظام بوروکراسی ناتوان شده است که آن فناوری‌ها هم کمکی به کارآمدی بوروکراسی نمی‌کنند.

🔹 همه‌ چیز مهیای یک افق‌گشایی است و من علائم هوشیاری سیستم را می‌بینم. به نظرم آنها در آینده نزدیک مترصد فرصت خواهند بود که راهی برای انجام این افق‌گشایی پیدا کنند. بهترین و کم‌هزینه‌ترین راه این است که این افق‌گشایی زیر نظر رهبری و با دستور رهبر و با اِعمال اقتدار رهبری رخ بدهد. شخص دیگری این توان را ندارد که کشور را بدون تنش و هزینه به سوی افق‌گشایی و اصلاحات ساختاری ببرد.

🔹 اگر ما بخواهیم به عقلانیت برگردیم و با آرامش و بدون خشونت یک افق‌گشایی و تغییر ساختار جدی در کشور ایجاد کنیم بدون حضور رهبری تقریباً امیدی به انجام این کار نیست. به عبارت دقیق‌تر این امر یا ممکن نیست یا پرهزینه است و می‌تواند به کشمکش‌های درونی بینجامد.

ادامه مطلب در لینک ویرگول شبکه توسعه 👇👇
http://vrgl.ir/M8R6u

تاریخ ایران پس از انقلاب به روایت موسیقی

محمد فاضلی

✅ روایت کردن تاریخ چهل سال اخیر، از طریق بازخوانی هر سال بر اساس موسیقی تولیدشده در آن سال، شنیدنی و حتی عجیب است.

✅ روایت سحر سخایی که او را نمیشناسم و هرگز مطلبی به قلم او نخوانده‌ام، از چهل سال تاریخ ایران بعد از انقلاب، در قالب آثار موسیقی، حتما کم نظیر است.

✅ ممنون از دوستی که پادکست را برایم فرستاد. تردید ندارم اکثریت کسانی که به روایت موسیقایی سحر سخایی از سال‌های 58 تا 62 گوش دهند، همه هفت اپیزود دیگر تا سال 97 را هم با او همراه می‌شوند.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

🔴️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️️ چند پاسخِ اظهر من الشمس به چند سؤال که ناباورانه پرسیده می‌شود

محمدرضا جلائی‌پور

⭕️ آیا ترورِ سپهبد سلیمانی (یک مقام رسمیِ ایران که با دعوت رسمی در سفر عراق بوده است) در کشور عراق اقدامی جنایتکارانه و ناقض قوانین بین‌المللی و مصداق تروریسم دولتیِ آمریکا است؟

بله. بدون شک و شبهه.

⭕️ آیا ایران است که دورتادور آمریکا پایگاه نظامی زده یا آمریکاست که گرداگرد ایران (ده‌ هزار کیلومتر شرق‌تر از آمریکا) ده‌ها پایگاه نظامی زده است؟

آمریکا است.

⭕️ آیا اگر امکان دفاع از ایران نداشتیم (از جمله با موشک‌هایمان و توان نظامی ارتش و سپاه) مورد تجاوز دشمن قرار می‌گرفتیم؟

به احتمال بسیار زیاد بله.

⭕️ آیا ترور سپهبد سلیمانی افزاینده‌ٔ نگرانی نسبت به امنیت و صلح و ثبات و توسعه در ایران و خاورمیانه است؟

بله.

⭕️ آیا ما در ایران و خاورمیانه زندگی می‌کنیم و حق داریم نگران امنیت و صلح در این منطقه باشیم؟

بله.

⭕️ آیا سپهبد سلیمانی معصوم و بی‌خطا بود؟

نه.

⭕️ آیا سپهبد سلیمانی بر اساس مجموع ویژگی‌ها و عملکردش سرمایه‌ای ملی و بر اساس نظرسنجی‌های معتبر داخلی و خارجی و نظرسنجی‌ها چهره‌ای محبوب بود؟

بله.

⭕️ آیا قدرشناسی از سپهبد سلیمانی برای رشادت‌هایش در هشت سال جنگ تحمیلی و شکست داعش و دفاع از امنیت و صلح در ایران و منطقه، به معنای نقد نداشتن به همهٔ فعالیت‌های سپاه قدس و او در در همهٔ این سال‌هاست؟

نه.

⭕️ آیا همهٔ فعالیت‌های سپاه در داخل کشور قابل دفاع است؟

نه.

⭕️ آیا همهٔ فعالیت‌های سپاه در داخل کشور غیرقابل دفاع است؟

نه.

⭕️ آیا دفاع از پاره‌ای از فعالیت‌های سپاه قدس در برابر داعش و دفاع از ایران به معنای دفاع از همهٔ فعالیت‌های سپاه در داخل و خارج از کشور است؟

نه.

⭕️ آیا ناراحتی از و اعتراض به ترور سپهبد سلیمانی منافیِ ناراحتی از و اعتراض به کشته‌شدن صدها هم‌وطنمان در اعتراضات آبان‌ماه است؟

نه.

⭕️ آیا همهٔ سرداران سپاه سر و ته یک‌کرباسند؟

نه.

⭕️ آیا ترور سپهبد سلیمانی به منافع ملی ایران لطمه زد و یک ضایعه بود؟

بله.

⭕️ آیا صرف نظر از گرایش‌هایمان در سیاست داخلی، توجه به منافع ملی ضروری است؟

بله.

⭕️ آیا امنیت و صلح پیش‌نیاز و لازمه‌ٔ بسط عدالت و آزادی و رفاه و دموکراسی است؟

بله.

⭕️ آیا هر هم‌وطنی که دربارهٔ سپهبد سلیمانی و ترور و شهادتش مثل ما فکر نمی‌کند دیو و شایستهٔ تندی و بلاک و قطع ارتباط است؟

نه.

@jalaeipour

ایران در شوک: عصر پساسردار

محمد فاضلی

✅ شهادت سردار قاسم سلیمانی، جمهوری اسلامی ایران را وارد دوران جدیدی کرد. من نیز مثل بسیاری معتقدم ایران و جمهوری اسلامی ایران، جدای از یکدیگر نیستند و بنابراین شناخت این عصر نه فقط برای حاکمان و علاقمندان ج.ا.ا، بلکه برای ایران‌دوستان نیز حائز اهمیت است.

✅ اول، سیل کامنت‌ها در فضای مجازی، له و علیه هر کسی که شهادت سردار را تسلیت گفته است، عمق شکاف اجتماعی جامعه ایرانی را نشان می‌دهد. برخی نوشته‌ها، سرشار از نفرت هستند. این سطح از نفرت، بسیار هشدارآمیز است. از منظری جامعه‌شناختی، مهم نیست عاشقان سردار درست می‌گویند یا مخالفان او، شکاف اجتماعی موجود خطرناک است.

✅ دوم، از دیروز تا به حال، همه را نگران دیده‌ام و بیمناک از آینده‌ای که جنگ در افق آن خودنمایی می‌کند. مقامات هر دو کشور می‌کوشند نشان دهند دنبال جنگ نیستند، اما از راهبرد «نه جنگ و نه مذاکره» در چارچوب تلاش برای انتقامی که یک نماینده مجلس آن‌را «فقط انتقام» بدون تمایل به جنگ خوانده، مردم بوی جنگ حس می‌کنند. هر تصمیمی که در فردای آن جنگی در بگیرد که زیرساخت‌ها و امکانات تمدنی این کشور را ویران کند، سرمایه نمادین و اجتماعی حاصل از زندگی و شهادت سردار را نابود خواهد کرد.

✅ سوم، می‌گویند سردار فروتنانه اهل گفت‌وگو و مدارا بوده است. میلیون‌ها ایرانی سردار شهید را از آن خود می‌دانند، اما شماری از سخنانی که طرفداران دارای گرایشات خاص و رسمی او به زبان می‌آورند، این ظرفیت را دارد که سردار را به عوض نماد انسجام اجتماعی، به موضوع شکاف در سیاست و جامعه مبدّل سازد.

✅ چهارم، در خاورمیانه بلاخیز، در جایی که دولت‌ها فروریخته‌اند و ممالک بی‌صاحب بسیارند، انجام اقدامات تند و تمام کردن آن‌ها به نام انتقام ایران، ظاهراً دشوار نیست. تأکید دائم بر امکان واکنش در گستره‌ای به اندازه منطقه خاورمیانه، به همان اندازه که برای آمریکایی‌ها (نظیر سوزان رایس) ترسناک است، برای ایران که ممکن است در دام بیفتد نیز خطرناک جلوه می‌کند.

✅ پنجم، شکاف اجتماعی بر محور شهادت سردار سلیمانی، بار دیگر نشان داد ج.ا.ا نمی‌تواند صرفاً بر وجوه نظامی و امنیتی موفقیت‌هایش تأکید کند. هر موفقیت نظامی و امنیتی در سایه رخدادهای داخلی و از جمله کارآمدی نظام سیاسی در حل مشکلات توسعه‌ای و کیفیت حکومت قرائت می‌شود. سیاست خارجی، تداوم سیاست داخلی است. نمی‌شود مشت آهنین علیه داعش را با مشت آهنین علیه معترضان آبان‌ماه با هم جمع کرد. مشت آهنین علیه داعش باید با مدارا و کیفیت حکومت در سیاست داخلی در هم آمیزد تا موفقیت تلقی شود و باعث شکاف اجتماعی نشود.

✅ ششم، شبح جنگ وقتی درازمدت دوام بیاورد، خسارتی عظیم – البته در صورت‌هایی متفاوت از خسارات جنگ – به بار می‌آورد. تصور می‌کنم حمله به سردار سلیمانی، چیزی شبیه به حمله علیه برج‌های دوقلوی نیویورک در یازده سپتامبر است. به همان اندازه تروریستی. جامعه آمریکا در شوک فرو رفته بود و اکنون جامعه ایران نیز در شوک است. آرامش عمیق‌تر از آن‌چه تصور می‌شود، رخت بربسته است. عدم واکنش آمریکا به انهدام پهپادش، آرامشی خلق کرده بود که اکنون از میان رفته است. جامعه به اندازه انتقام، اطمینان هم طلب می‌کند.

✅ هفتم، از دیروز که شهادت سردار را تسلیت گفته‌ام و مطلبی دیگر از محمدرضا جلایی‌پور را بازنشر کردم، انبوه سؤالات، ناسزاها و البته تردیدهای توأم با احترام به سویم روانه شده است. جامعه سرشار از پرسش است. این پرسش‌ها اگر بهانه گفت‌وگو نشوند و پاسخ نگیرند، آن شوک، بی‌اطمینانی و شکاف به نحو فزاینده‌ای عمیق‌تر خواهد شد. نمی‌دانم در هیاهوی صداهای انتقام، کسی به آن‌چه زیر پوست شهر می‌گذرد فکر می‌کند و برای فردا طرحی دارد. ج.ا.ا اگر فقط بخواهد جامعه در شوک را به شیوه و سنت گذشته، با روایتی بی‌گفت‌وگو، اداره کند، بر دشواری‌ها خواهد افزود.

✅ هشتم، سردار شهید، نماد و عامل همبستگی میلیون‌ها ایرانی شده است؛ و شهادتش همه – حتی آن‌ها که دوستش ندارند – را در حیرت و شوک فرو برده است. تصمیم‌گیران حواس‌شان باشد که زنجیره رخدادهای پس از شهادت او، عامل گسست، و شوک بیشتر نشود. جامعه هنوز از شوک آبان بیرون نیامده است.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

http://t.me/fazeli_mohammad

🔳⭕️ جمهوری توسعه نامتوازن

محمد فاضلی

⏰ زمان مطالعه: ۳ دقیقه


⭕️ مرور رخدادهای دو سه روز گذشته نکته بسیار مهمی را آشکار می‌سازد:

🔹 واقعه اول، ایران به نوعی از بازدارندگی (نظامی – سیاسی) در مقابل بزرگ‌ترین قدرت سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی جهان می‌رسد و به هر دلیل، آمریکا از تداوم حمله به ایران خودداری می‌کند.

🔹 واقعه دوم، پنجاه و نه نفر در مراسم خاکسپاری سردار شهید قاسم سلیمانی به علت ازدحام جمعیت خود را از دست می‌دهند.

🔹 واقعه سوم، هواپیمای اوکراینی سقوط می‌کند و ده‌ها ایرانی در آن کشته می‌شوند و تأسف‌بارتر آن‌که مشخص می‌شود شمار زیادی از آن‌ها دانشجویان نخبه ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های کانادا بوده‌اند.


⭕️ هر قدر واقعه اول می‌تواند موفقیت حکمرانی نظامی، امنیتی و سیاسی در بعد خارجی و مقابله با یک کشور خارجی را به جهاتی نشان دهد و موفقیت به حساب آید، دو واقعه دیگر وجوهی تلخ از حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران را نشان می‌دهد. سؤالات مهمی مطرح است:

🔹 آیا ما سازمان اداری و عقلانیت بوروکراتیکی داریم که پس از مشاهده تجمعات میلیونی در اهواز، مشهد و تهران برای تشییع سردار سلیمانی، قادر نیست ازدحام جمعیت در زادگاهش را پیش‌بینی کرده و مانع بروز فاجعه شود؟

🔹 آیا نظام اداری ما هنوز به «سندروم برگزاری مراسم» مبتلاست و از برگزاری مراسم جشن قهرمانی تیم‌های ورزشی تا بزرگ‌ترین تشییع جنازه یک نظامی در ایران برایش فرقی نمی‌کند و همه را به نحوی به یک فاجعه اداری، رسانه‌ای و انسانی تبدیل می‌کند؟

🔹 آیا همه پروازهایی که به مقصد کانادا، آمریکا یا اروپا می‌روند، این تعداد فارغ‌التحصیل دانشگاه‌های برتر را در خود جای می‌دهند؟ این جوانان عزیز برای چه می‌روند؟ آیا ناخرسندی‌ها و ناامیدی‌های جامعه ایرانی، منبع تأمین نیروی انسانی کارآمد برای غرب نشده است؟


⭕️ این سه رخداد در کنار یکدیگر، خصیصه بسیار مهمی از جمهوری اسلامی ایران را آشکار می‌سازند: عدم توازن توسعه؛ جمهوری توسعه نامتوازن.

⭕️ کشوری شده‌ایم که مردم‌اش با غرور و سوگوارانه سردارشان را به خاک می‌سپارند و اکثریت‌شان از بازدارندگی نظامی-امنیتی و کارآمدی دیپلماتیک برای ممانعت از جنگی ویران‌گر خوشحال‌ هستند.

⭕️ این مردم اما زیر دست و پای یکدیگر در مراسمی که می‌توانست فاجعه به بار نیاورد، می‌میرند و کسی مسئولیت نمی‌پذیرد. این مردم هر روز ده‌ها نفر از یکدیگر را در جاده‌ها با تصادفات می‌کشند. شمار زیادی از این مردم به بالندگی فرزندان‌شان در جغرافیای ایران ناامید شده‌اند و با یک چشم اشک و یک چشم خون، خوشبختی فرزندان‌شان را در سرزمین‌هایی می‌جویند که با وطن‌شان سر جنگ دارند.

⭕️ شماری از مردمان جمهوری توسعه نامتوازن، در حالی خرسند و سرشار از غرور بازدارندگی نظامی و امنیتی سر بر بالین می‌گذارند که بیکارند، گاه نان شب ندارند و برای هزینه درمان‌ درمانده‌اند.

⭕️ قصدم برشمردن عدم توازن‌های توسعه در ایران امروز نیست والا بسیار می‌توان برشمرد از ناخرسندی‌های مردمان مغرور از بازدارندگی نظامی و امنیتی. قصدم فقط طرح این پرسش است که «حکمرانان جمهوری توسعه نامتوازن، چه زمانی و در فردای کدام رخدادی، تصمیم می‌گیرند در فرایندهای منجر به این عدم توازن خسارت‌بار و فرساینده بازنگری کنند؟»

⭕️ سؤال دیگر آن است که «آیا می‌شود در حالی که روندهای اقتصادی، محیط‌زیستی، اجتماعی و فرهنگی هر روز بر عدم توازن‌ها می‌افزایند، تا ابد بازدارندگی نظامی-امنیتی را ادامه داد؟» سرداران شهید تا چه زمانی مثل فرشته نجات باید از راه برسند و زخم‌های وارد آمده بر انسجام اجتماعی ناشی از ناکارآمدی و کم‌خردی را مرهم بنهند؟

⭕️ ذخیره سرمایه اجتماعی ناشی از شهادت «سردار شهید، سرباز وطن، قاسم سلیمانی» برای مدارا و مهربانی با تشییع‌کنندگان متکثر و پرشمارش برای زمینه‌سازی توسعه متوازن به‌کار گرفته می‌شود یا برای بازسازی تراژیک-کمیکی از دهه شصت، برای نمک‌پاشیدن بر زخم‌ها و افزودن بر عدم توازن‌ها، تا مسافران پروازهای تهران-کیف پرشمارتر شوند؟

⭕️ آمریکا و بالاخص آمریکای دونالد ترامپ همواره سرشار از خطر تمدنی برای ایران ماست و من یک سخنرانی او را پایان خطر نمی‌بینم، اما مهم‌تر این است که در سایه همین مقدار بازدارندگی سیاسی، نظامی و امنیتی، برای بهبود حکمرانی و برقراری توازن توسعه چه کاری می‌شود.

⭕️ امام علی (ع) فرموده‌اند «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (فرصت مانند ابر از افق زندگی می‌گذرد، مواقعی که فرصت‌های خیری پیش می‌آید غنیمت بشمارید و از آن‌ها استفاده کنید.) فرصت را برای بهبود حکمرانی در جمهوری توسعه نامتوازن غنیمت بشمارید.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید)

#شبکه_توسعه
@I_D_Network

http://vrgl.ir/sa3ju

آن‌چه نابخشودني است

محمد فاضلي

✅ معلوم شد هواپيماي اوکرايني هدف موشک خودي قرار گرفته است.

✅ اشتباه و اتفاق بخشي از ذات نظامي‌گري، فناوري و حتي صنعت هوايي است.

✅ اما دروغگويي و اصرار بر پنهان‌کاري، با ذات اطلاع‌رساني و روراستي با ملت در تضاد است.

✅ سه روز پنهانکاري خطرناک است.

✅ وحشتناک، پاسخ اين سؤال است: «سيستم‌هايي که تا به اين حد پنهانکار و غيرشفاف هستند، چه چيزهاي ديگري را پنهان مي‌کنند يا قادرند پنهان کنند؟»

✅ هولناک، پنهان نگه داشتن واقعيت از دولت است که اگر پنهان نشده بود رئيس سازمان هواپيمايي و سخنگوي دولت با آن اصرار از نفي سناريوي اصابت موشک نمي‌گفتند.

✅ دروغگويي و پنهانکاري سيستماتيک نابخشودني است.

✅ نمي‌دانم بر داغ بر دل مانده قربانيان پرواز بگريم يا بر اين سطح از نابخردي، بي‌اخلاقي يا ناکارآمدي که بر سر ميليون‌ها ايراني آوار مي‌شود.

@fazeli_mohammad

جامعه بی‌بزرگ

محمد فاضلی

✅ عزیزی از آدمیان که به جهان باقی می‌رود، کارکرد مراسم تسلیت و سوگواری، دیدن و در آغوش کشیدن آدم‌هایی است که آمده‌اند تا بازماندگان را آرام سازند، قوت قلب باشند و داغ‌دیدگان را به آرامش زندگی عادی بازگردانند. بزرگان قوم و فامیل برای این لحظه‌ها ارزشمند و غنیمت هستند.

✅ جامعه هم وقتی داغ می‌بیند، نیازمند کسانی است که حضور و پیام‌شان تسلی‌بخش و آرام‌کننده باشد. کسانی که بروند خانواده قربانیان را در آغوش بگیرند، شانه به شانه‌شان بایستند و بنشینند و هق هق گریه کنند. آن‌ها که آب‌گونه‌گی روح‌شان خنکی بپاشد به داغ، و آبگینه‌گی قلب‌شان اجازه دهد تا آن‌ سوی غبار غم عیان شود. آن‌هایی که بزرگ قوم، و سر گذاشتن روی شانه‌شان، زندگی را به قبل و بعد از داغ تقسیم کند.

✅ بزرگان قوم می‌توانند شاعر، خواننده، بازیگر، ورزشکار، روحانی، سیاستمدار، دانشمند، خَیِّر، استاد دانشگاه، جانباز، نظامی، فعال محیط‌زیست، نویسنده یا روزنامه‌نگار باشند. کسانی که آرامش بزرگی‌شان سایه بیندازد بر سنگینی هر داغی، و صدای‌شان هر داغدیده‌ای را آرام کند. آن‌ها که مقبول اکثریت و شاید همگان باشند.

✅ یکی از مصائب جامعه امروز ایران، تهی شدن از همین بزرگ‌هاست. پرده حرمت و بزرگی کثیری از بزرگان به شمشیر سیاست و قدرت دریده است. لکه‌های بسیار بر دامن بزرگان نشسته – به روا و ناروا – و شمار بسیاری از بزرگان چنان نامقبول شده‌اند که نه فقط بودن‌شان آرام‌بخش نیست بلکه بر داغ‌ شهروندان می‌افزاید.

✅ آن دسته بزرگان که مقبول اکثریت مردم‌اند، جز معدودی، نزد قدرت سیاسی نامطلوب‌اند و آن‌ها که قدرت سیاسی بر ایشان صحه می‌گذارد یا صاحبان قدرت‌اند، جز انگشت‌شمار، در میان مردم ارزشمند نیستند؛ نه آب‌گونه‌گی دارند و نه آبگینه‌گی.

✅ این گونه می‌شود که جامعه ناآرام و داغدار، سر در گریبان، به شعر و صدای بزرگی بازمانده از ژرفای ادبیات این سرزمین هم راضی می‌شود تا بخواند:

شبم از بی‌ستارگی، شبِ گور
در دلم پرتو ستاره دور

آذرخشم گهی نشانه گرفت
گه تگرگم به تازیانه گرفت

بر سرم آشیانه بست کلاغ
آسمان تیره گشت چون پر زاغ

مرغ شب‌خوان که با دلم می‌خواند
رفت و این آشیانه خالی ماند

آهوان گم شدند در شب دشت
آه از آن رفتگان بی‌برگشت ...

✅ سؤال بزرگ این است که این جامعه چگونه چنین بی‌بزرگ شده است؟ کدام تیر و تبر، تبار بزرگی را چنین تار و مار کرده که شب از بی‌ستارگی شب گور شده است؟ آیا کسی به عاقبت جامعه بی‌بزرگ می‌اندیشد؟

✅ اکنون کیست که جامعه را آرام سازد؟ به کدام اعتبار؟

@fazeli_mohammad

حکومت‌داری بیاموزیم

محمد فاضلی

✅ امروز باواسطه‌ (از فردی موثق) شنیدم که از دفتر نخست‌وزیر کانادا با خانواده یکی از قربانیان تماس تلفنی گرفته‌اند و احوال‌شان را پرسیده‌اند، تسلیت گفته‌اند، پیشنهاد زندگی در کانادا داده‌اند و پرسیده‌اند آیا نمی‌خواهید به کانادا سفر کنید و خانه و زندگی عزیز از دست‌ رفته را مشاهده کنید.

✅ دو سه ساعت بعد تصادفاً به تلویزیون نگاه کردم و دریغ از یک نوار سیاه که نشان عزا باشد. امروز هیچ خبری از دیدار تسلی‌بخش مقامات با خانواده قربانیان نبود.

✅ ما اگر نخورده‌ایم نان گندم، دیده‌ایم دست مردم. دیده‌ایم که تلویزیون‌های دنیا برای یک‌دهم رخداد سقوط هواپیما برنامه‌های عادی‌شان را قطع می‌کنند، با خانواده قربانیان تماس می‌گیرند و می‌کوشند مرجع جامعه شوند.

✅ سؤالاتم اینهاست:

☑️ چرا از یک نوار سیاه بر گوشه تلویزیون دریغ می‌شود؟

☑️ چرا یک هلی‌کوپتر در مراسمی رسمی، با حضور گروه موزیک نظامی، با حضور مقامات ارشد، در ادای احترام به قربانیان حادثه، محل سقوط هواپیما را گلباران نمی‌کند؟

☑️ چرا مقامات رسمی در مراسم شمع روشن کردن برای قربانیان شرکت نمی‌کنند؟

☑️ چرا با چهره‌های مورد قبول مردم، با آن‌ها که اندکی به مردم آرامش می‌بخشند، گفت‌وگو نمی‌شود؟

☑️ چرا شورای شهر یا هر نهادی که اختیار دارد، برای ساختن بنای یادبود، یک مرکز تحقیقات ایمنی پرواز یا تحقیقات درباره هر چیز دیگری، در محل سقوط هواپیما که اتفاقا منطقه‌ای توسعه‌نیافته از استان تهران هم هست، دست به بررسی نمی‌زند؟

☑️ چرا کسی به کانادایی‌ها، به همان دانشگاه‌هایی که نخبگان ایرانی در آن تحصیل می‌کردند پیشنهاد نمی‌کند به یاد قربانیان حادثه، با همراهی اوکراینی‌ها، یک مرکز تحقیقات صلح در محل حادثه ساخته شود؟

☑️ واقعاً چرا در سرزمین سوگ و در فرهنگی که تراژدی از رستم و سهراب تا به امروز سنتی غنی دارد، این قدر ذهن‌های تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیر بسته و غریبه با «گفتمان زندگی» است؟ چه کسی مسئول بازگرداندن این مردم از مرگ‌زیستی به زندگی است؟

☑️ چرا صد ایده دیگر روی میز نمی‌گذارید برای بزرگداشت زندگی؟ برای همدردی برای با هم بودن؟

✅ چرا تعجب می‌کنید که کثیری از این مردم در رؤیای کانادا به سر می‌برند؟ نخست‌وزیرش را می‌بینند که خانواده قربانیان را در بر گرفته است، و دیر یا زود خبر دلداری‌ها و مردم‌نوازی‌های‌شان را می‌شنوند.

✅ مرگ، اتفاق، تلخی، اشتباه و سوگ همیشه و همه جا هست؛ آن‌چه همه جا نیست، ظرائف و درایت حکمرانی است.

#دغدغه_ایران، #کیفیت_حکومت، #گفتمان_زندگی

@fazeli_mohammad

مبادا سيستان و بلوچستان فراموش شود

 محمد فاضلي

 ⏰ زمان مطالعه: يک‌ونيم دقيقه

 ✅ کشور در شوک و سوگ سقوط هواپيما و پرواز مسافرانش به سوي ابديت است. اما، سيل عظيمي هم در سيستان و بلوچستان (بالاخص در مناطق جنوبي اين استان در بلوچستان) رخ داده است.

 ✅ ابتدا برخي اطلاعاتي را که از منابع تخصصي معتبر کسب کرده‌ام، ارائه مي‌کنم و بعد چند نکته که شايد به کاهش رنج مردم سيل‌زده کمک کنند.

 ✅ سيل در برخي رودخانه‌هاي بلوچستان به حداکثر شدت جريان آب 13000 متر مکعب در ثانيه نيز رسيده است. نشانه‌اي از عظمت سيل که در سي سال گذشته منحصربه‌فرد بوده و ظاهراً فقط با سيل مشهور گُنو در اين استان قابل مقايسه است.

✅ سازمان هواشناسي مقدار بارش‌ها در اين استان در روز شنبه 21 ديماه را بين 60 تا 120 ميلي‌متر باران پيش‌بيني کرده بود که ظاهرا حدود نيمي از بارش يک سال در اين منطقه است.

 ✅ شيب اراضي در اين منطقه کشور کم است و آب در اراضي گسترده‌اي و با فاصله زياد از رودخانه‌ها پخش مي‌شود. مردمان زيادي تحت تأثير سيل قرار مي‌گيرند.

 ✅ بافت خاک در منطقه به گونه‌اي است که آب براي مدت زمان طولاني بر روی خاک باقي مي‌ماند و اگرچه مردم منطقه با اين سيل‌ها آشنا هستند اما مدت زمان زيادي زندگي‌شان به شدت تحت تأثير قرار مي‌گيرد.

 چند نکته

✅ تقريبا همه رسانه‌هاي کشور بخش تخصصي روزنامه‌نگاري يا خبرنگاري بحران‌هاي طبيعي ندارند. اين امر سبب مي‌شود بحران‌ها و به دنبال آن مردم بحران‌زده، مغفول واقع شده و اخبار حوادث طبيعي مطابق واقعيت و حرفه‌اي منعکس نشود.

 ✅ پوشش رسانه‌ای رسمی برای اطلاع رسانی کافی نیست، شبکه اطلاع رسانی محلی و دارای نفوذ محلی را باید به‌کار گرفت.

✅ سيستان و بلوچستان از استان‌هاي کمترتوسعه‌يافته کشور است و نياز بيشتري به کمک‌هاي سازماني، دولتي، عمومي و مردمي دارد. مبادا هم‌وطنان بلوچ در اين شرايط تنها بمانند.

 ✅ حوادث دو هفته اخير و بالاخص سقوط هواپيما، ظرفيتي براي پوشاندن اخبار سيل دارند. خبرنگاران و رسانه‌ها بهتر است بيشتر توجه کنند.

 ✅ کالاهاي بهداشتي، خوراکي، وسايل گرمايشي، چادر و ساير ملزومات براي کمک به مردم منطقه و بالاخص روستاها ضروري است.

 ✅ تجربه سيل‌هاي فروردين 98 نشان داده است اگر سازمان‌هاي مردم‌نهاد (سمن) مايل به کمک هستند، در هماهنگي کامل با مقامات رسمي فعاليت کنند و سازمان‌هاي رسمي نيز بايد کمک سمن‌ها را بسيار غنيمت بشمارند.

 (براي کمک به کاستن از رنج هم‌وطنان سيل‌زده، با ديگران به اشتراک بگذاريد.) @fazeli_mohammad

سیل سؤال

محمد فاضلی

⚫ سیل معمولاً خسارت به بار می‌آورد اما سیلی هست که جامعه‌ساز است: سیل سؤال. جامعه‌سازی سیل سؤال وقتی اتفاق می‌افتد که سؤالات پاسخ داده شوند و اگر پاسخ نگیرند مثل سیل، خرابی به بار می‌آورند.

⚫ حادثه غمبار سقوط هواپیمای اوکراینی هم سیلی از سؤالات پدید آورده است. من دانش نظامی ندارم اما می‌توانم سؤالات را از لابه‌لای متن‌ها جمع کنم. دیدم بد نیست این سؤالات را تا حد ممکن یک جا جمع کنم تا کار پاسخگویان راحت‌تر باشد.

⭕ سؤالات مربوط به وقوع حادثه

♦️چرا دستور توقف پروازها داده یا اجرا نشد؟

♦️مسئول متوقف کردن پروازها چه فرد یا نهادی بوده است؟

♦️آیا هشدار ورود موشک کروز به فضای کشور داده شده بود؟

♦️آیا بقیه یگان‌های پدافند هوایی هوایی هم چنین هشداری دریافت کرده بودند؟

♦️اگر هشدار ورود موشک کروز داده شده است، یگان شلیک‌کننده چه ارتباطی با سایر یگان‌ها از مرزها تا تهران برای کسب اطلاعات درباره هشدار داشته است؟

♦️ آیا به لحاظ دانش نظامی، هواپیمایی در ارتفاع هشت هزار پایی با سرعت هنگام برخاستن، قابل یکسان‌انگاری با موشک کروز است؟

♦️آیا هواپیما از مسیر پروازی تعیین‌شده خارج شده بود؟

♦️آیا هواپیما فقط در رادار یگان شلیک‌کننده دیده و به عنوان هدف نظامی تشخیص داده شده است؟ بقیه رادارها چه شناختی از هواپیما داشته‌اند؟ اگر شناخت متفاوتی داشته‌اند علت آن چیست؟

♦️آیا یگان شلیک‌کننده، بخشی از شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور بوده و به همان کدها و اطلاعاتی که سایر یگان‌ها از پرواز هواپیمای اوکراینی دسترسی داشته‌اند، دسترسی داشته است؟

♦️سیستم پدافندی شلیک‌کننده اگر با شبکه دفاع هوایی کشور یکپارچه نبوده و بنا به اطلاعات تأییدنشده موجود، مجهز به سیستمی آنالوگ بوده، آیا امکانی برای هک کردن آن وجود داشته است؟

♦️آیا استقرار یگان پدافند هوایی (مستقر یا متحرک) در این فاصله از فرودگاه غیرنظامی، به لحاظ استانداردهای نظامی و صنعت هوایی درست است؟

♦️آیا با توجه به سرعت و جهت حرکت هواپیما، یگان شلیک‌کننده زمان بیشتری برای اطمینان از نظامی بودن هدف می‌توانست در اختیار داشته باشد؟

♦️چرا طرف‌های خارجی زودتر از نهادهای مسئول ایرانی، وقوع حادثه (اصابت موشک) - صرف‌نظر از هر علت باعث شلیک شدن موشک – را اعلام کرده‌اند؟

♦️آیا آمریکا توانسته با جنگ الکترونیک سبب خطای پدافند ایران شود؟ آیا این احتمال نباید پیش‌بینی و بر اساس آن کلیه پروازها متوقف می شد؟


⭕ سؤالات بعد از وقوع حادثه

♦️اصابت موشک خودی به هواپیما، برای یگان‌ها و مقامات نظامی، فرضیه یا واقعیت مسلم بوده است؟

♦️آیا می‌شد یگانی که شلیک کرده و از سقوط هدف مطمئن شده، و مقامات بالاتر، با این سقوط به عنوان فرضیه اصابت موشک خودی مواجه شوند؟

♦️آیا می‌شد سقوط بر اثر موشک خودی را سریع اطلاع‌رسانی کرد و بعد درباره علل بروز چنین واقعه‌ای فرضیه‌ها را بررسی کرد و نهادهای نظامی و سیاسی را در معرض اتهام پنهان‌کاری قرار نداد؟

♦️آیا وجود ترکش‌ها روی بدنه هواپیما، نشانه کافی برای اصابت موشک نبود؟

♦️آیا دودزده نبودن موتورها شاخصی از عدم وقوع آتش‌سوزی ناشی از نقص فنی و اصابت موشک نبود؟

♦️آیا همه روال اداری نیروهای نظامی در اطلاع‌رسانی به سلسله‌مراتب بالاتر رعایت شده است؟

♦️فرماندهان در همه سلسله‌مراتب، ستاد کل نیروهای مسلح، رئیس شورای عالی امنیت ملی و فرمانده کل قوا دقیقاً در چه تاریخ و ساعتی گزارش رسمی درباره وقوع حادثه دریافت کرده‌اند؟

♦️قطعی بودن اصابت موشک خودی به هواپیما، دقیقاً در چه تاریخ و زمان‌هایی برای هر یک از مقامات سلسله‌مراتب نظامی و غیرنظامی مسجل شده است؟

♦️پروتکل‌ها و دستورالعمل‌های نیروهای نظامی، حداکثر زمان لازم برای اطلاع‌رسانی درخصوص چنین وقایعی به سلسله‌مراتب را چقدر تعیین کرده‌اند؟

♦️دستورالعمل‌های نیروهای نظامی و نهادهای امنیت ملی، درخصوص وقایع احتمالی ناشی از هدف قرار دادن نیروها و تأسیسات خودی، و شیوه مواجه شدن با پی‌آمدهای اجتماعی، قربانیان، جبران خسارات، دلجویی از قربانیان و ... چیست؟ آیا پروتکل‌های مشخصی برای این امور وجود دارد؟

♦️آیا رویه قضایی و مجازات مشخصی برای پنهان‌کاری یا قصور در اطلاع‌رسانی به سلسله‌مراتب در قوانین نظامی تعیین شده است؟

♦️رویه‌های اطلاع‌رسانی درخصوص این گونه حوادث در نظام اطلاع‌رسانی کشور چیست؟

♦️ در صورت مداخله آمریکا در این سقوط، می‌شود دولت این کشور را به جنایت جنگی متهم و پیگیری کرد؟

⚫ تصور می‌کنم جامعه حداقل منتظر شنیدن پاسخ این سؤالات است؛ و حتماً بسته به میزان تخصص آدم‌ها، فهرست سؤالات طولانی‌تر می‌شود.

http://t.me/fazeli_mohammad

‍ مسابقه یک‌نفره و مجلس اِهدایی

محمد فاضلی

⏰ زمان مطالعه: دو دقیقه

✅ پرده اول. امیر علی پنج شش ساله بود و علاقمند ورزش، مراسم اهدای جام‌های قهرمانی به ورزشکاران را از تلویزیون دیده بود. سخت علاقمند شده بود که او هم یک جام قهرمانی داشته باشد. بچه بود و هنوز منطق مسابقه و معنای جام را نمی‌دانست.

خلاصه با هم رفتیم و از یک مغازه لوازم ورزشی، جام و مدالی خریدیم که هنوز در قفسه کتاب‌هایش هست، اما سال‌هاست که دیگر هیچ الا یک خاطره از کودکی و بهانه خنده و شوخی با عمویش ارزشی ندارد. جامی که در مسابقه به دست نیاید، ابزار شوخی می‌شود.

✅ پرده دوم. دو نفر دوست عزیز دارم. یکی مهربانِ حقیقت‌گو، که تند و تلخ‌زبان در برابر قدرت و فروتن در برابر حقیقت و دوستان است. یک بار از او پرسیدم چگونه این همه بی‌محابا سخن می‌گوید. جدی پاسخ داد: از آن موقع که تصمیم گرفتم نمی‌خواهم رئیس‌جمهور شوم، در بیان سخن آزادم.

✅ دومی، نیک‌مرد باسوادِ ایران‌دوستی است که خِرد سیاسی دارد و زندگی‌اش به هیچ آلودگی مبتلا نیست. چندی پیش گفت «شما کاندیدای نمایندگی مجلس نشده‌ای؟» گفتم «نه» و می‌دانستم چون می‌خواهم مثل آن دوست اولی، زبان و قلمی گشاده داشته باشم، هیچ وقت نامزد هیچ مقامی که بندی باشد بر زبان و قلم‌ام، نخواهم شد. او اما به اصرار بسیار زیاد برخی، نامزد نمایندگی مجلس شده بود.

✅ پرده سوم. دیروز مطلع شدم که صلاحیت‌اش احراز نشده و در شمار تأییدشدگان نیست. چند نفر دیگر را هم بررسی کردم که همگی رد صلاحیت شده بودند و تقریباً مطمئن شدم که نظام گزینش دقیق عمل کرده و اکثرییت کسانی را که محتمل بوده اندکی متفاوت بیندیشند، و سلامت‌شان چنان است که به آن‌ها اجازه آزادگویی و کردار مستقل می‌دهد، کنار گذاشته است.

✅ باز هم عجله نکردم و از یکی دو نفر درباره تأییدشدگان پرسیدم، اجماع داشتند که نتیجه‌گیری‌ام درست است، تقریباً شخصیت شایسته ذکری باقی نمانده است، الا معدودی برای خالی نبودن عریضه.

✅ اگر وضع به همین منوال باقی بماند، انتخابات مجلس در اسفند امسال به «مسابقه یک‌نفره»ای بدل می‌شود که در آن برخی تصمیم گرفته‌اند یک مجلس به یک سلیقه و گروه خاص «اهدا» کنند: «#مجلس_اهدایی».

✅ رقابت و مسابقه که نباشد، نماینده مجلس شدن شبیه همان جام و مدالی می‌شود که من برای امیرعلی از مغازه کوچک لوازم ورزشی بابلسر خریدم، بهانه‌ای برای لطیفه و شوخی، اما تلخ و خاطره‌ای دردآور.

✅ مجلس عین جامی است که باید در رقابت تنگاتنگ به دست آید؛ مدالی است که باید، توسط داور بی‌طرف، به گردن ایده، برنامه و گروهی که در رقابت سخت برنده شده‌اند آویخته شود.

✅ «#مجلس_اهدایی» در مسابقه‌ای یک‌نفره با حضور گروهی که از برنده شدن در هر مسابقه‌ای ناامید شده‌اند، هویت و کارآمدی نمی‌آورد. انتخاب‌گران میدان رقابت را بگشایند و بسیار بازنگری کنند، وقت تنگ است.

✅ پرده آخر. اگر آن دوست را دوباره ببینم، تبریک خواهم گفت که از شرکت در بازی یک‌نفره تلخ بازمانده است، و تسلیت از این‌که میدان رقابت سیاسی در ایران از وجود خردمندان سالمی هم‌چون او تهی است.


(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

http://t.me/fazeli_mohammad

🔳⭕️ پرایدی شدن و توسعه

محمد فاضلی

⏰ زمان مطالعه: ۳ دقیقه


⭕️ پرده اول؛ پراید فقط ماشین نیست، پراید مدل و شیوه‌ای از تفکر و نگرش به جهان است.

🔹پراید محصول و البته نماد تفکر انحصارگرا، و عدم پذیرش رقابت است. رقابت ماشین‌های خارجی که نباشد، می‌شود تا ابد پراید را با همین کیفیت فروخت.

🔹سازنده پراید هیچ وقت ضرورتی برای رقابت احساس نکرده است و در نتیجه همواره محصولی قدیمی، کم‌کیفیت، دارای ایمنی نامناسب با زمانه، و مسبب نارضایتی مشتری را فروخته است.

🔹سازنده پراید هیچ وقت تحولی اساسی در محصولش ایجاد نمی‌کند اما چندین مدل از آن‌را که به معنای واقعی همگی پراید هستند، به بازار عرضه کرده است. تفاوت‌های‌شان جزئی – در حد تغییرات ساده و کم‌فروغ در بدنه - و نامؤثر است و عملاً هیچ تفاوتی در رضایت مشتری ایجاد نمی‌کنند.

🔹پراید در یک بازار بی‌رقابت باقی می‌ماند اما درست به ضد معنای اسمش بدل می‌شود. واژه پراید (Pride) در زبان انگلیسی به معنای غرور، افتخار و احساس خوش ناشی از دست‌آوردی فوق‌العاده است. اما پرایدی که امروز ایرانیان از آن سواری می‌گیرند، بیشتر نشانه استیصال در صنعت و توسعه است تا علامت غرور، افتخار یا دست‌آوردی فوق‌العاده که شایسته ستایش باشد.

🔹 تناقضی که در واقعیت و اسم پراید نهفته است، تا اندازه زیادی محصول انحصار، بازار بدون رقابت، بی‌انگیزگی‌های ناشی از انحصار، ناهماهنگی با اوضاع جهان و واقعیت‌گریزی است.


⭕️ پرده دوم؛ تفکر پرایدی می‌تواند پا را از عرصه صنعت و اقتصاد بیرون بگذارد و به عرصه سیاست، رسانه، فرهنگ و جامعه نیز تسری پیدا کند. خروجی سیاست، رسانه، فرهنگ و جامعه انحصارگرا هم پرایدی شدن محصولات همه این عرصه‌هاست.

🔹محصولات رسانه برآمده از انحصار، پرایدی است؛ یعنی مخاطب را جذب نمی‌کند حتی وقتی مخاطب بالاجبار آن‌را مصرف می‌کند. میلیون‌ها نفر ممکن است با پراید معاش زندگی‌شان را تأمین کنند اما به معنای رضایت از آن نیست.

🔹رسانه پرایدی، عین خود ماشین پراید نیازمند یارانه است. تداوم اقتصاد پرایدی به دوام یارانه سوخت بستگی دارد، و به همان نسبت رسانه پرایدی نیز قادر نیست روی پای خودش بایستد و باید یارانه بگیرد.

🔹نهادهای برآمده از انحصار هم عین پراید، کم‌کیفیت، ناراضی‌کننده مشتری و در طول زمان ثابت و کم‌تغییرند و به تدریج با روح زمانه در تضاد قرار می‌گیرند؛ درست همان گونه که طراحی و ریخت و قیافه پراید با ماشین‌های امروز ناسازگار و وصله ناجور است.

🔹پرایدی شدن هر عرصه‌ای، درست عین خود ماشین پراید، واقعیت و معنای کلمات را رو در روی هم قرار می‌دهد. آن‌چه بر افتخارآمیز بودنش تأکید می‌شود درست عین پراید، واقعیتی نازل پیدا می‌کند. ممکن است کثیری برای آن سر و دست هم بشکنند، اما نتیجه رضایت و کیفیت نیست، گویی چاره‌ای ندارند. آن‌ها که چاره دارند، پراید سوار نمی‌شوند.


☑️ پرده سوم؛ نتیجه راهبردی

⭕️ آن‌چه توسعه ایران ما را تهدید می‌کند، قفس انحصارهای مختلف است که از سیاست تا فرهنگ و رسانه، اقتصاد و صنعت را از آن خود کرده‌اند.

⭕️ نتیجه انحصار #پرایدی_شدن محصولات تا سیاست‌ها، نهادها، سخن‌ها و ایده‌هاست. همان گونه که نمی‌توان پراید را ابزار و بازوی قدرت ملی، رضایت عمومی و توسعه صنعتی قرار داد، و به معنای واقعی افتخارآمیز نیست، سایر محصولات ناشی از انحصار نیز چنین سرنوشتی دارند.

⭕️ آن‌چه بیش از هر چیز ضرورت دارد، گشودن همه بندهای انحصار است، هر نوع انحصاری که جامعه و محصولاتش را در کلیت به سمت پرایدی_شدن پیش می‌برد.

⭕️ پراید فقط ماشین نیست، پراید مدل و شیوه‌ای از تفکر و نگرش به جهان است. فراتر رفتن از پراید، مستلزم تغییر نگرش به انحصار و گام برداشتن به سوی دنیایی فراتر از #انحصارهای_چندگانه است.

⭕️ فهرست کردن مصادیق #انحصارهای_چندگانه و عزم جمعی برای فراتر رفتن از آن‌ها، راهی به سوی گریز از #پرایدی_شدن جامعه، سیاست، فرهنگ و اقتصاد در ایران امروز است. این به نفع همه ایرانیان است.

#انحصارهای_چندگانه

#پرایدی_شدن

#شبکه_توسعه

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)
@I_D_Network

http://vrgl.ir/VyvtT

امنيت رواني کيلويي چند؟

 محمد فاضلي

 ✅ رفتم از يخچال شير بردارم، پسرم با نگراني گفت نخور نخور!! او هم خبردار شده بود که يک نفر در تلويزيون گفته است مصرف شير در ايران سرطان‌زاست.

✅ ليوان بزرگ سفالي خودم را طبق عادت پر کردم و به پذيرايي آمدم. پسرم گفت، حالا چرا اين قدر زياد، اقلاً کمتر شير بخور. عميقاً نگران بود.

 ✅ دقايقي بعد صداي معاون وزير بهداشت را شنيدم که براي تلويزيون توضيح مي‌داد که استانداردهاي ايران براي سم آفلاتوکسين سختگيرانه و حتي از استانداردهاي آمريکا نيز سختگيرانه‌تر است. پسرم ديگر درباره شير چيزي نگفت اما به احتمال زياد در شرايط اجتماعي بي‌اعتمادي، به سختي سخن معاون وزير بهداشت را باور کند.

 ✅ شما فکر مي‌کنيد تلويزيون حق دارد يک مجري غيرمتخصص را بنشاند جلوي کسي که بازرس انجمن بهداشت و ايمني مواد غذايي خوانده مي‌شود، و آقاي بازرس بگويد شير نخوريد زيرا بررسي برخي از دانشگاهيان نشان مي‌دهد مقدار زيادي از شيرهاي کشور آلوده به سم خطرناک آفلاتوکسين عامل ابتلا به بيماري سرطان کبد است؟

 ✅ اگر مجري اندک تخصصي در اين زمينه، يا درک حرفه‌اي اندکي از دنياي علم و صنعت لبنيات داشت، از آقاي بازرس نمي‌پرسيد:

 🔹نتايج اين بررسي‌ها در کدام نشريه علمي معتبر منتشر شده است؟

🔹منابع تأمين شير در کشور متعدد است (حداقل شير توليدي گاوداري‌ها و شيرخشک وارداتي). مطالعاتي که بدان استناد مي‌کنيد توسط چه کساني، و بر روي کدام نوع شيرها انجام شده است؟

🔹آيا آزمايشگاه مرجعي وجود دارد که نتايج بررسي‌هاي اين «برخي دانشگاهيان» را تأييد کند؟

🔹آقاي بازرس، مي‌دانيد که در آمارهاي مختلف گمرک ايران، صادرات 400 تا 700 ميليون دلار محصولات لبني در هر سال از ايران به روسيه، عراق، کشورهاي حاشيه خليج فارس و ... ثبت شده است. آيا اين کشورها آزمايشگاه‌هاي معتبر براي سنجش آفلاتوکسين شيرهاي ايراني ندارند؟

🔹آقاي بازرس مي‌دانيد با اين حرف‌تان چه ضربه‌اي به صنايع شير ايران – که بسياري از آن‌ها خصوصي هستند - مي‌زنيد؟ آيا اطمينان داريد نتايج تحقيقات آن «برخي دانشگاهيان» براي طرح چنين ادعايي که مستقيماً با امنيت غذايي و امنيت رواني مردم ارتباط دارد کافي است؟

🔹آقاي بازرس به‌راحتي امنيت رواني مردم را نشانه مي‌گيرد و آقاي مجري درست مثل پايه ميکروفون فقط نگاه مي‌کند و با گفتار و کردارش آن‌ها را تأييد مي‌کند، بدون آن‌که حداقل توانايي ذهني و آمادگي براي اعتبارسنجي حداقلي گفتار آقاي بازرس را داشته باشد یا نمی‌خواهد داشته باشد.

🔹اين رفتار غيرحرفه‌اي و غیراخلاقی نيست؟ آيا بزرگ‌ترين رسانه کشور بايد به پايه ميکروفون بيان سخناني براي قرباني کردن بيشتر اعتماد عمومي تبديل شود؟ آيا واقعاً هدف اين رفتار رسانه‌اي، دلسوزي براي مردمي است که بر اثر شيرهاي مد نظر آقاي بازرس بيمار خواهند شد؟

✅ سؤالات ديگري هم هست. آيا راه مناسب رفع بي‌اعتمادي خلق‌شده نسبت به صنايع شير، مصاحبه معاون وزير بهداشت و تأکيد کردن بر آمار متفاوت است؟ آيا ارزش اقتصادي و جايگاه صنايع شير در سبد غذايي مردم، پاسخ‌دهي معتبرتري را طلب نمي‌کند؟ آيا بيان اين‌که آمارهاي آقاي بازرس غيررسمي بوده است کفايت مي‌کند؟

✅ «اعتماد» مهم‌ترين اما مظلوم‌ترين بنيان زندگي اجتماعي است که در جامعه ايراني زير دست و پاي سياست‌ورزان ناصادق، رسانه حداقل غيرحرفه‌اي و شايد غرض‌ورز، بوروکرات‌هاي الکَن و ناداني‌ها و ناکارآمدي‌هاي ساختاري، له مي‌شود.

✅ امنيت رواني هم در دنياي بي‌اعتماد قرباني مي‌شود. اصلا امنيت رواني کيلويي چند؟

(اگر مي‌پسنديد به اشتراک بگذاريد.)

http://t.me/fazeli_mohammad

🔳⭕️ چرا کولرگازی، گاز مصرف می‌کند؟!

محمد فاضلی

⏰ زمان مطالعه: ۳ دقیقه



⭕️ زیر ویدئویی از وزیر نیرو نوشته‌اند «یکی به وزیر نیرو بگه کولر گازی اسمش گازی است، اما با گاز کار نمیکنه با برق کار میکنه.»

⭕️ اما دو دقیقه به این آمار که از دو کارشناس باسابقه و معتبر صنعت برق گرفته‌ام، دقت کنیم:

🔹 نیروگاه‌های کشور در زمستان، روزانه برای تولید برق، حدود ۱۷۰ میلیون‌مترمکعب «معادل گاز طبیعی» می‌سوزانند.

🔹چرا می‌گوییم «معادل گاز طبیعی»؟ چون هر متر مکعب گاز طبیعی معادل یک لیتر گازوئیل یا یک لیتر مازوت، انرژی تولید می‌کند.

🔹آلودگی حاصل از سوخت گاز بسیار کمتر و قیمت آن در سطح ملی و جهانی تقریباً نصف قیمت گازوئیل و مازوت است؛ و مصرف گاز برای نیروگاه‌ها از هر جهت، بهتر است. سیاست نیروگاه‌ها، کاهش هر چه بیشتر مصرف مازوت و گازوئیل است.

🔹همه نیروگاه‌ها می‌توانند گاز بسوزانند، و چون مصرف گاز طبیعی خانوارهای کشور در تابستان کم است، بنابراین بیش از ۹۰ درصد برق در تابستان با گاز تولید می‌شود.

🔹مصرف گاز خانوارها در زمستان به شدت افزایش می‌یابد و با اولویت تحویل گاز به خانواده‌ها، تحویل گاز به نیروگاه‌ها کم می‌شود. نیروگاه‌ها نیز به دلایل محیط‌زیستی، تا حد ممکن از گازوئیل و در صورت ضرورت از مازوت استفاده می‌کنند تا برق خانوارها تأمین شود.

🔹مصرف معادل ۱۷۰ میلیون متر مکعب گاز (در زمستان) و مقدار بیشتر مصرف گاز در تابستان، یعنی در هر سال معادل ۸۵ تا ۹۰ میلیارد مترمکعب معادل گاز در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود؛ و هر ایرانی معادل ۱۰۷۱ مترمکعب گاز طبیعی در سال، در قالب برق، مصرف می‌کند.

🔹این مقدار سوخت (گاز، گازوئیل و مازوت) ۳۳۰ میلیارد کیلووات‌ساعت برق در سال تولید می‌کند؛ یعنی مقدار تولید برق به ازای هر ایرانی (۸۴ میلیون نفر) معادل ۳۹۲۸ کیلووات‌ساعت است.

🔹پس هر یک متر مکعب گاز (یا معادل آن، یک لیتر گازوئیل یا یک لیتر مازوت) برابر با ۳.۶۷ کیلووات‌ساعت برق تولید می‌کند.

🔹سوختن هر متر مکعب گاز، ۲.۵ کیلوگرم دی‌اکسید کربن تولید می‌کند. ما ایرانی‌ها – اگر فقط گاز در نیروگاه‌ها بسوزانیم - هر سال ۲۲۵ میلیون تن دی‌اکسید کربن وارد جو زمین می‌کنیم. این مقدار برابر ۲۶۷۰ کیلوگرم دی‌اکسید کربن به ازای هر ایرانی است.


☑️ نتیجه اول

🔴 هر ایرانی سالی ۱۰۷۱ مترمکعب گاز از طریق مصرف ۳۹۲۸ کیلووات‌ساعت برق، مصرف می‌کند؛ و با این کار ۲۶۷۰ کیلوگرم دی‌اکسید کربن بر آلودگی هوا می‌افزاید. بخشی از این آلودگی را در شهرهای خودمان تنفس می‌کنیم. کاهش مصرف برق و گاز به نفع همه ماست.


☑️ یک راهکار

⭕️ اگر یک میلیون کولر گازی غیراستاندارد، اصلاح و به کولرهای گازی استاندارد تبدیل شوند، چه تحولی رخ می‌دهد؟

⭕️ هر کولر گازی غیراستاندارد در هر ساعت ۲.۵ تا ۳ کیلووات‌ساعت برق مصرف می‌کند. (معادل حدود یک متر مکعب سوخت گاز طبیعی)

⭕️ اگر یک میلیون دستگاه کولر گازی متعلق به یک میلیون خانواده اصلاح شوند، نتایج زیر به دست می‌آید:

🔹 معادل ۸ میلیارد کیلووات‌ساعت از مصرف برق کشور کم می‌شود. این معادل کاسته شدن بیش از ۲ میلیارد مترمکعب گاز در سال است.

🔹 میانگین قیمت جهانی گاز، حدود ۲۳ سنت است و کاهش ۲ میلیارد مترمکعبی گاز مصرفی، ارزشی معادل ۴۶۰ میلیون دلار (۶۲۱۰ میلیارد تومان) دارد.

🔹 این اصلاح باعث ۳۰ درصد کاهش هزینه برق مصرفی یک میلیون خانوار می‌شود.

🔹 کاهش ۲ میلیارد متر مکعب مصرف گاز، سبب کاهش ۵ میلیون تن تولید گاز دی‌اکسید کربن نیز می‌شود.

🔹 این اصلاح سبب می‌شود ساخت ۲۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید لازم نباشد. ساخت هر ۱۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید تقریبا ۶۰۰ میلیون یورو (معادل حداقل ۹ هزار میلیارد تومان) هزینه دارد. پس این اصلاح، ۱۸ هزار میلیارد تومان هزینه سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد.

🔹 اگر یک میلیون کولر گازی اصلاح شود، راه برای اصلاح کولرهای بیشتری باز می‌شود و مشاغل بیشتری در مدیریت مصرف ایجاد خواهد شد.


☑️ نتیجه‌گیری

⭕️ گاز کولر گازی با گازی که در نیروگاه می‌سوزد فرق دارد، اما اصلاح کولرهای گازی به مصرف گاز طبیعی کشور ربط دارد. وزیر نیرو درست گفته است.

⭕️ مدیریت مصرف راه بسیار پایدارتر و عاقلانه‌تری برای اداره کشور است.

⭕️ صرفه‌جویی در مصرف برق و گاز به نفع محیط‌زیست و اقتصاد همه ماست.

⭕️ انتقاد و مطالبه‌گری حق ماست، اما از ایده‌ها و اقدامات درست می‌توانیم حمایت کنیم.



(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

📡 شبکه توسعه: @I_D_Network

http://vrgl.ir/CIK4u

دغدغه ایران در اینستاگرام

محمد فاضلی

✅ محتوایی متفاوت اما بر محور دغدغه ایران را می‌توانید بدون فیلتر در صفحه اینستاگرام #دغدغه_ایران هم دنبال کنید.

⭕ برای مشاهده، لینک زیر را دنبال کنید. 👇

https://www.instagram.com/p/B6LAsUEnIvn/?igshid=oso9mh7zygvo

آیا ما ایرانی‌ها بی‌فرهنگ هستیم؟

محمد فاضلی

⏰ زمان مطالعه: یک‌‌ونیم دقیقه

✅ شما هم حتماً برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی با کارشناسانی را دیده‌اید و شنیده‌اید که برای هر مشکل توسعه یک شاه‌کلید دارند.

🔹چرا سوخت قاچاق می‌شود؟

🔹چرا کارمندان سازمان‌ها درست کار نمی‌کنند؟

🔹چرا بین دو خط رانندگی نمی‌کنیم؟

🔹چرا در طبیعت آشغال می‌ریزیم؟

🔹چرا ما مثل دانمارک یا کره جنوبی نمی‌شویم؟

✅ این کارشناسان برای همه این‌ها یک شاه‌کلید دارند: فرهنگ‌سازی.

✅ کارشناسان و برخی متفکران از ما می‌خواهند که بیشتر کتاب بخوانیم، از خودمان شروع کنیم و می‌گویند تا اکثریت ما ایرانی‌ها بافرهنگ نشویم، توسعه پیدا نمی‌کنیم.

🔹آیا ما ایرانیان بی‌فرهنگ هستیم و برای حل کردن مشکلات‌ اقتصاد و توسعه‌مان باید فرهنگ‌سازی کنیم؟

🔹آیا فرهنگ این قدر مهم است؟

🔹فرهنگ‌سازی دردهای ما را درمان می‌کند؟ اگر همه ما خیلی زیاد کتاب بخوانیم توسعه پیدا می‌کنیم؟

🔹آیا مردم کره جنوبی بافرهنگ شدند و بعد توسعه اقتصادی پیدا کردند؟

✅ من (محمد فاضلی) و #مهدی_ناجی در اپیزود سیزدهم #پادکست_سکه (@Sekke_Podcast)، بیش از یک ساعت درباره همه این سؤالات بحث کردیم.

✅ شما را هم به شنیدن، بررسی و نقد این اپیزود درباره «فرهنگ و توسعه» دعوت می‌کنم.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

⭕️ #پادکست_سکه (@Sekke_Podcast) نام کانالی است که تلاش می‌کند رسانه بی‌طرفی برای طرح مباحث مهم درباره اقتصاد و توسعه در ایران باشد.

⭕️ #پادکست_سکه برای طرح بی‌پرده مسائل اقتصاد ایران به پشتیبانی و حمایت شما امیدوار است.

📡 کانال #دغدغه_ایران
http://t.me/fazeli_mohammad

چرا مجلس به نیاز مردم پاسخ نمی‌دهد؟

محمد فاضلی

✅ من در این مقاله توضیح می‌دهم چرا مجلس کارآمد نیست و به نیاز مردم پاسخ نمی‌دهد.

برخی بنیان‌های ساختاری مجلس

✅ تصویری که در سالیان گذشته از مجلس شورای اسلامی و نمایندگان آن در عرصه عمومی شکل گرفته، حائز مشخصات زیر است:

♦️مجلس فاقد استقلال برای در دستور کار قرار دادن اصلاحات قانونی مناسب یا اعمال نظارت‌های ضروی است.

♦️اغلب نمایندگان مجلس، منافع شخصی خود را دنبال می‌کنند.

♦️مجلس فاقد طرح و برنامه مشخصی برای اصلاحات سیاستی است.

♦️محلی‌گرایی بر لحاظ کردن منافع ملی در کردار نمایندگان و آراء ایشان غلبه یافته است.

♦️ دانش و سیاست‌پژوهی جایگاه شایسته‌ای در رفتار نمایندگان و خروجی‌های مجلس ندارد.

♦️ مجلس و نمایندگان آن در قبال عملکردشان پاسخ‌گو نیستند.

✅ فهرست این گونه نقصان‌ها در عملکرد مجلس شورای اسلامی را می‌توان طولانی‌تر کرد اما برای این نوشتار همین میزان کفایت می‌کند. سؤال مهم این است که علل ساختاری این نقصان‌ها چیست؟ من تلاش می‌کنم خیلی خلاصه برخی علل بروز این وضعیت را تشریح کنم.

✅ اول، دموکراسی و پذیرش انتخابات به عنوان شیوه برگزیدن نخبگان سیاسی، به معنای پذیرش تنوع، تکثر و حدی از نیروی گریز از مرکز و تمایل به بی‌نظمی یا همان آنتروپی سیاسی است.

✅ نفس تشکیل مجلس به معنای طرح شدن ایده‌ها و منافع متکثر است که همگی برای در دستور کار قرار گرفتن و اولویت یافتن تلاش می‌کنند. بدیهی است که یک کشور نمی‌تواند بر همه آن‌ چیزهایی که اولویت تلقی می‌شوند تمرکز کند و اولویت‌بندی باید در چارچوبی ساختاری صورت گیرد.

✅ احزاب سیاسی چارچوب‌هایی برای جلوگیری از بی‌رویه و نامتناسب شدن تکثر و ایجاد تمرکز هستند. احزاب در اصل، افراد متکثر را در چارچوب‌های مشخصی گرد هم می‌آورند و برنامه‌دار شدن را امکان‌پذیر می‌کنند.

ادامه مقاله در لینک زیر:👇👇
http://vrgl.ir/WuSMy