Forwarded from علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
گامی بلند اما بی صدا برای مقابله با فساد
علی سرزعیم
منتشره در روزنامه جهان صنعت
این روزها در اقتصاد ایران اتفاق مهمی رخ داده که به اعتقاد نگارنده مهمترین و یا حداقل از جمله مهمترین کارهای دولت یازدهم در جهت مقابله با فساد و ایجاد شفافیت در اقتصاد است اما مورد توجه افکار عمومی قرار نگرفته است. این اقدام دستور رئیس جمهور به همه شرکتهای دولتی مبنی بر انتقال منابع مالی خود از بانکهای تجاری و خصوصی به حسابی در بانک مرکزی در طی یک ماه است. این دستور چنان قاطع صادر شده که خیلی بعید است شرکتی حاضر به ریسک تخطی از آن شود. اهمیت این مسئله در آنست که بخش عمده فسادی که در درون دولت وجود داشته مربوط به ساختار وزارتخانه ها نبوده بلکه در درون شرکتهای دولتی و شبه دولتی رخ داده است. اگر به کتاب بودجه سالانه دولت نگاه کنیم در می یابیم که بخش عمده این کتاب مربوط به بودجه شرکتهای دولتی است. به همین دلیل باید به اهمیت این اقدام توجه کرد و جامعه را نسبت به آن آگاه نمود.
طی سالهای گذشته تمرکز شدید روی مسئولان وزارتخانهها حاشیه امن عجیبی در شرکتهای دولتی ایجاد کرده و باور بسیاری از افراد باسابقه در حوزه دولت و مالیه عمومی بر این است که چاه ویل فساد در این شرکتهاست. تعدد حسابهای این شرکتها گاه به نحوی است که نظارت بر میزان سود دریافتی و نحوه هزینه کرد آن را با مشکل روبرو ساخته است. به همین دلیل ورود دولت به ساماندهی وضعیت شرکتهای دولتی را باید به فال نیک گرفت. قطعا اولین گام در ساماندهی شرکتهای دولتی ایجاد شفافیت در وضعیت مالی آنهاست. به احتمال زیاد خود دولت با این شفافیت با واقعیات جدیدی مواجه خواهد شد که پیش از این از آنها مطلع نبوده است. روشن است که باید این گام اول استوار برداشته شود اما نباید در گام اول باقی ماند و باید حسابکشی از شرکتهای دولتی را ادامه داد و شفافیت و قاعده مند کردن این مجموعه ها را عمق بخشید.
تنها ملاحظه ای که وجود دارد این است که این کار اگر بخواهد به طور دفعی موجب شود تا منابع از شبکه لرزان بانکها خارج شود میتواند مخاطراتی را برای برخی بانکهای ضعیف که در معرض خطر هستند ایجاد کند. بهتر است گذار از نظام پیشین به نظام جدید با نظارت بانک مرکزی و اتخاذ تمهیدات لازم صورت گیرد.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
علی سرزعیم
منتشره در روزنامه جهان صنعت
این روزها در اقتصاد ایران اتفاق مهمی رخ داده که به اعتقاد نگارنده مهمترین و یا حداقل از جمله مهمترین کارهای دولت یازدهم در جهت مقابله با فساد و ایجاد شفافیت در اقتصاد است اما مورد توجه افکار عمومی قرار نگرفته است. این اقدام دستور رئیس جمهور به همه شرکتهای دولتی مبنی بر انتقال منابع مالی خود از بانکهای تجاری و خصوصی به حسابی در بانک مرکزی در طی یک ماه است. این دستور چنان قاطع صادر شده که خیلی بعید است شرکتی حاضر به ریسک تخطی از آن شود. اهمیت این مسئله در آنست که بخش عمده فسادی که در درون دولت وجود داشته مربوط به ساختار وزارتخانه ها نبوده بلکه در درون شرکتهای دولتی و شبه دولتی رخ داده است. اگر به کتاب بودجه سالانه دولت نگاه کنیم در می یابیم که بخش عمده این کتاب مربوط به بودجه شرکتهای دولتی است. به همین دلیل باید به اهمیت این اقدام توجه کرد و جامعه را نسبت به آن آگاه نمود.
طی سالهای گذشته تمرکز شدید روی مسئولان وزارتخانهها حاشیه امن عجیبی در شرکتهای دولتی ایجاد کرده و باور بسیاری از افراد باسابقه در حوزه دولت و مالیه عمومی بر این است که چاه ویل فساد در این شرکتهاست. تعدد حسابهای این شرکتها گاه به نحوی است که نظارت بر میزان سود دریافتی و نحوه هزینه کرد آن را با مشکل روبرو ساخته است. به همین دلیل ورود دولت به ساماندهی وضعیت شرکتهای دولتی را باید به فال نیک گرفت. قطعا اولین گام در ساماندهی شرکتهای دولتی ایجاد شفافیت در وضعیت مالی آنهاست. به احتمال زیاد خود دولت با این شفافیت با واقعیات جدیدی مواجه خواهد شد که پیش از این از آنها مطلع نبوده است. روشن است که باید این گام اول استوار برداشته شود اما نباید در گام اول باقی ماند و باید حسابکشی از شرکتهای دولتی را ادامه داد و شفافیت و قاعده مند کردن این مجموعه ها را عمق بخشید.
تنها ملاحظه ای که وجود دارد این است که این کار اگر بخواهد به طور دفعی موجب شود تا منابع از شبکه لرزان بانکها خارج شود میتواند مخاطراتی را برای برخی بانکهای ضعیف که در معرض خطر هستند ایجاد کند. بهتر است گذار از نظام پیشین به نظام جدید با نظارت بانک مرکزی و اتخاذ تمهیدات لازم صورت گیرد.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
Telegram
علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
یادداشت های علی سرزعیم در حوزه اقتصاد و غیراقتصاد
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
تحریم و فصل، برجام و وصل
ویدئویی کوتاه از سوار شدن آقای حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه کیهان به هواپیمای ایرباس جدید ایران ایر و سفر ایشان به مشهد منتشر شده است. اغلب آنها که این ویدئو را به اشتراک گذاردهاند یا دربارهاش نوشتهاند، از منظر نوعی مچگیری به آن نگریستهاند و بیشتر خواستهاند نشان دهند شریعتمداری که مخالف سرسخت برجام بوده و هست، از هواپیمایی که محصول برجام است بهره میگیرد و هیچ به روی خود نمیآورد. من اما معتقدم باید از زاویهای دیگر به این ویدئو نگریست و برداشتی دیگر داشت.
آن برداشت دیگر که از آن سخن میگویم در تمایز میان تحریم و برجام و کارکردهای آنها نهفته است. بزرگترین کارکرد تحریمها ایجاد جدایی و فصل بود و هست. تحریمها فاصله بودند میان ما و جهان، و در میان ما ایرانیان نیز خط فصل و جدایی میکشیدند: جدایی میان آنها که از تحریم سود میبردند و آنها که خسارت نصیبشان میشد. تحریم ذاتاً تبعیضآمیز و خط فاصله است. خط فاصله میان آنکه از بازار سیاه، بهانه دور زدن تحریم و بهرهگیری سیاسی و اقتصادی از شرایط تنشآمیز سود میبرد و اکثریتی که خسارت تحمل میکند.
برجام اما از جنس وصل کردن است، وصل کردن ما و جهان، و وصل کردن ما و حتی مخالفان برجام و از جمله جناب شریعتمداری؛ ما همه با هم سوار هواپیمایی میشویم که محصول برجام است؛ از امنیتی بهره میبریم که تحت تأثیر برجام است؛ از پول فروش نفتی سود میبریم که نتیجه برجام است. برجام میان ما خط نکشیده است. حسین شریعتمداری هم میتواند سوار هواپیمایی بشود که در نتیجه برجام در آسمان این کشور پرواز میکند.
مسأله مهمتر اصلاً این است که برجام اگر میخواهد ماندگار باشد، باید نه فقط بازی برد-برد میان ایران و قدرتهای جهانی، بلکه بازی برد-برد میان ایرانیان باشد. برجام وقتی ماندگار میشود که مواهبش بدون خط فصل، بدون تبعیض، نصیب همه ایرانیان شود. راهبرد دولت باید همگانی کردن مزایای برجام باشد، و هواپیما جدید نمونه خوبی از این بازی برد-برد است. مخالفان برجام هم حق دارند هواپیمای ایمن سوار شوند و با خیال راحت مسافرت کنند. منافع برجام اگر به همه برسد، به هم وصل میشویم. برجام باید مصداق بیتی از مولانا باشد: «ما برای وصل کردن آمدیم —- نی برای فصل کردن آمدیم.» همگانی کردن منافع برجام، راهی برای ماندگاری خود برجام و منطق پشتیبان آن است. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
ویدئویی کوتاه از سوار شدن آقای حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه کیهان به هواپیمای ایرباس جدید ایران ایر و سفر ایشان به مشهد منتشر شده است. اغلب آنها که این ویدئو را به اشتراک گذاردهاند یا دربارهاش نوشتهاند، از منظر نوعی مچگیری به آن نگریستهاند و بیشتر خواستهاند نشان دهند شریعتمداری که مخالف سرسخت برجام بوده و هست، از هواپیمایی که محصول برجام است بهره میگیرد و هیچ به روی خود نمیآورد. من اما معتقدم باید از زاویهای دیگر به این ویدئو نگریست و برداشتی دیگر داشت.
آن برداشت دیگر که از آن سخن میگویم در تمایز میان تحریم و برجام و کارکردهای آنها نهفته است. بزرگترین کارکرد تحریمها ایجاد جدایی و فصل بود و هست. تحریمها فاصله بودند میان ما و جهان، و در میان ما ایرانیان نیز خط فصل و جدایی میکشیدند: جدایی میان آنها که از تحریم سود میبردند و آنها که خسارت نصیبشان میشد. تحریم ذاتاً تبعیضآمیز و خط فاصله است. خط فاصله میان آنکه از بازار سیاه، بهانه دور زدن تحریم و بهرهگیری سیاسی و اقتصادی از شرایط تنشآمیز سود میبرد و اکثریتی که خسارت تحمل میکند.
برجام اما از جنس وصل کردن است، وصل کردن ما و جهان، و وصل کردن ما و حتی مخالفان برجام و از جمله جناب شریعتمداری؛ ما همه با هم سوار هواپیمایی میشویم که محصول برجام است؛ از امنیتی بهره میبریم که تحت تأثیر برجام است؛ از پول فروش نفتی سود میبریم که نتیجه برجام است. برجام میان ما خط نکشیده است. حسین شریعتمداری هم میتواند سوار هواپیمایی بشود که در نتیجه برجام در آسمان این کشور پرواز میکند.
مسأله مهمتر اصلاً این است که برجام اگر میخواهد ماندگار باشد، باید نه فقط بازی برد-برد میان ایران و قدرتهای جهانی، بلکه بازی برد-برد میان ایرانیان باشد. برجام وقتی ماندگار میشود که مواهبش بدون خط فصل، بدون تبعیض، نصیب همه ایرانیان شود. راهبرد دولت باید همگانی کردن مزایای برجام باشد، و هواپیما جدید نمونه خوبی از این بازی برد-برد است. مخالفان برجام هم حق دارند هواپیمای ایمن سوار شوند و با خیال راحت مسافرت کنند. منافع برجام اگر به همه برسد، به هم وصل میشویم. برجام باید مصداق بیتی از مولانا باشد: «ما برای وصل کردن آمدیم —- نی برای فصل کردن آمدیم.» همگانی کردن منافع برجام، راهی برای ماندگاری خود برجام و منطق پشتیبان آن است. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
هر روز یک حق – روز پنجاهوششم (18 اسفند 1395)
من تلاش میکنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریحشده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشتهها و گفتههای ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکههای اجتماعی میتوانند وارد گفتوگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشتهها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 56-حق شهروندان است که بهمنظور دادخواهی آزادانه و با سهولت به مراجع صالح و بیطرف قضایی، انتظامی، اداری و نظارتی، دسترسی داشته باشند. هیچکس را نمیتوان از این حق محروم کرد.
✍️مواد 56 تا 67 منشور حقوق شهروندی به «حق برخورداری از دادخواهی عادلانه» اختصاص یافته است. اولین ماده این مجموعه نیز آنچه را که امروز بدیهی انگاشته میشود بیان میکند، اما تجربه تاریخی نشان میدهد که تحقق این حق به سادگی حاصل نشده است. مشروطهخواهان ایرانی تأسیس عدالتخانه را یکی از خواستههای خود در انقلاب مشروطیت قرار داده بودند و نشان از آن دارد که پیش از آن دسترسی به دادخواهی، نزد مراجع صالح و بیطرف، وجود نداشته و پس از آن نیز همواره مورد مناقشه بوده است.
✍️ماده 56 یکی از بنیادیترین ملزومات توسعه و دست یافتن به کیفیت زندگی را بیان میکند. زندگی اجتماعی بر مبنای هنجارها و قراردادهایی در سطوح و عرصههای مختلف میان آدمیان امکانپذیر شده و رعایت آنها برای توسعه ضروری است. هر نظام اجتماعی به تضمینهایی برای رعایت این هنجارها و قراردادها نیاز دارد. تضمین قراردادها از حوزه اقتصاد تا ازدواج ضرورت توسعه و کیفیت زندگی است.
✍️این مهم تا به آنجا اهمیت دارد که اگرچه در ظاهر پیشرفت جوامع در ارتقای فناوری، قدرت اقتصادی و جلوههای دیگری از زندگی اجتماعی جلوه میکند، اما در واقع عامل مهمی که برای تبیین توسعه جوامع بیان شده، نوع و سطح پیشرفت نظام قضائی و دسترسی افراد به تضمینهای اجرای عدالت است.
✍️قدرت سیاسی در بسیاری موارد خود به نقضکننده ماده 56 بدل میشود. نظام قضایی گاه بین مردم، و گاه در رابطه مردم و قدرت سیاسی حکم میکند. رعایت عدالت در هر دو عرصه ضروری است. همه نظامهای قضایی در معرض این خطای سیستماتیک هستند که بر مبنای تمایزهای دینی، زبانی، قومی، سیاسی و سایر تمایزات، عدالت را مخدوش سازند و به جانبداری متهم شوند. تضمین بیطرفی نیازمند اصلاح نظام حقوقی، دور نگه داشته شدن نظام قضایی از سایر قوا و نفوذ ایشان، و ایجاد توازن حقیقی میان قدرت جامعه و قدرت سیاسی است. این گونه ملزومات است که تحقق ماده 56 را دشوار و به آرزویی دیریاب بدل میکند. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
من تلاش میکنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریحشده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشتهها و گفتههای ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکههای اجتماعی میتوانند وارد گفتوگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشتهها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 56-حق شهروندان است که بهمنظور دادخواهی آزادانه و با سهولت به مراجع صالح و بیطرف قضایی، انتظامی، اداری و نظارتی، دسترسی داشته باشند. هیچکس را نمیتوان از این حق محروم کرد.
✍️مواد 56 تا 67 منشور حقوق شهروندی به «حق برخورداری از دادخواهی عادلانه» اختصاص یافته است. اولین ماده این مجموعه نیز آنچه را که امروز بدیهی انگاشته میشود بیان میکند، اما تجربه تاریخی نشان میدهد که تحقق این حق به سادگی حاصل نشده است. مشروطهخواهان ایرانی تأسیس عدالتخانه را یکی از خواستههای خود در انقلاب مشروطیت قرار داده بودند و نشان از آن دارد که پیش از آن دسترسی به دادخواهی، نزد مراجع صالح و بیطرف، وجود نداشته و پس از آن نیز همواره مورد مناقشه بوده است.
✍️ماده 56 یکی از بنیادیترین ملزومات توسعه و دست یافتن به کیفیت زندگی را بیان میکند. زندگی اجتماعی بر مبنای هنجارها و قراردادهایی در سطوح و عرصههای مختلف میان آدمیان امکانپذیر شده و رعایت آنها برای توسعه ضروری است. هر نظام اجتماعی به تضمینهایی برای رعایت این هنجارها و قراردادها نیاز دارد. تضمین قراردادها از حوزه اقتصاد تا ازدواج ضرورت توسعه و کیفیت زندگی است.
✍️این مهم تا به آنجا اهمیت دارد که اگرچه در ظاهر پیشرفت جوامع در ارتقای فناوری، قدرت اقتصادی و جلوههای دیگری از زندگی اجتماعی جلوه میکند، اما در واقع عامل مهمی که برای تبیین توسعه جوامع بیان شده، نوع و سطح پیشرفت نظام قضائی و دسترسی افراد به تضمینهای اجرای عدالت است.
✍️قدرت سیاسی در بسیاری موارد خود به نقضکننده ماده 56 بدل میشود. نظام قضایی گاه بین مردم، و گاه در رابطه مردم و قدرت سیاسی حکم میکند. رعایت عدالت در هر دو عرصه ضروری است. همه نظامهای قضایی در معرض این خطای سیستماتیک هستند که بر مبنای تمایزهای دینی، زبانی، قومی، سیاسی و سایر تمایزات، عدالت را مخدوش سازند و به جانبداری متهم شوند. تضمین بیطرفی نیازمند اصلاح نظام حقوقی، دور نگه داشته شدن نظام قضایی از سایر قوا و نفوذ ایشان، و ایجاد توازن حقیقی میان قدرت جامعه و قدرت سیاسی است. این گونه ملزومات است که تحقق ماده 56 را دشوار و به آرزویی دیریاب بدل میکند. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
Forwarded from بامدادان
#حال_خوب_سینمای_ایران 📽
#اینفوگرافیک بررسی فروش سینمای ایران در سال 1395
#اقتصاد_سینما
© #بامدادان
@bamdad_media
#اینفوگرافیک بررسی فروش سینمای ایران در سال 1395
#اقتصاد_سینما
© #بامدادان
@bamdad_media
اولویتهای مملکت – قسمت ششم
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی کتابی با عنوان «عمدهترین مسائل کشور: اولویتها و راهبردهای مجلس شورای اسلامی در دوره دهم» (http://rc.majlis.ir/fa/book_pub/show/985435) منتشر کرده است که خواندن آنرا به همه علاقمندان برای درک وضعیت کشور در عرصههای مختلف، ضرورتهای سیاستگذاری و اقداماتی که باید انجام گیرد توصیه میکنم. خودم هم سعی میکنم خلاصههایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم.
👈مسئله قاچاق کالا
طبق تخمینهای ارائه شده از ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حجم قاچاق کالاهای ورودی حدود 14.5 میلیارد دلار و حجم کالاهای قاچاق خروجی حدود 1 میلیارد دلار در سال 1394 است. به این ترتیب میتوان گفت بخش عمدهای از تجارت خارجی کشور از مسیر غیررسمی به داخل کشور هدایت میشود. عمدهترین کالاهای قاچاق تخمینزده شده در کشور، سوخت، دارو و کود شیمیایی، طلا و مصنوعات آن، البسه و پارچه، لوازمخانگی، تلفن همراه، لوازمیدکی خودرو، رایانه و قطعات، لوازم آرایشی و بهداشتی، مشروبات الکلی، سیگار، چای، برنج و ... است.
👈مدیریت واردات و توسعه صادرات غیرنفتی
🖊مدیریت ضعیف واردات (اعم از نظام تعرفهگذاری و تشریفات گمرکی و عدم تنوعبخشی به مبادی وارداتی و غیره) در کنار ضعف توسعه صادرات غیرنفتی، از آسیبهای مزمن کشور طی دهههای اخیر است.
بررسی اقلام عمده صادراتی بیانگر وابستگی شدید صادرات کشور به محصولات پایه نفت، گاز و پتروشیمی است و بررسی اقلام عمده وارداتی نیز گویای وابستگی تأمین کالاهای اساسی همچون ذرت، سویا، گنجاله، برنج، گندم، جو و نظایر آن است.
🖊بررسی شرکای تجاری ایران نیز نشانگر تمرکز حدود 70 درصد صادرات به پنج کشور عراق، امارات، چین، افغانستان و هند و تمرکز حدود 70 درصد واردات از پنج کشور چین، امارات، کره، ترکیه و سوئیس است که میتواند منجر به آسیبپذیری تجارت خارجی کشور به دلیل محدودیت شرکای تجاری شود.
🖊در سال 1394 حدود 68 درصد واردات کشور کالاهای واسطهای، حدود 18 درصد کالاهای سرمایهای و تنها کمتر از 14 درصد کالاهای وارداتی در زمره کالاهای مصرفی طبقهبندی شدهاند. هر چند در نگاه اول این آمار مثبت به نظر میرسد با این حال گویای وابستگی بخش تولید به تأمین مواد اولیه مورد نیاز خود از مسیر واردات است.
🖊استراتژی توسعه صنعتی و تأکید بر رشد جنبههای خاص آن را میتوان بهعنوان موتور محرکه اقتصاد مطرح کرد. سؤال اساسی در تدوین و یافتن استراتژی توسعه صنعتی باید این باشد که با رشد کدام بخش، باقی بخشهای اقتصاد رشد بیشتری خواهند داشت؟
👈مناطق آزاد
این مناطق باهدف ایجاد زیرساختهای اقتصادی، به سمت کسب درآمد از مسیر فروش زمین، واردات کالا، ورود کالای همراه مسافر و شمارهگذاری خودروهای خارجی هدایت شدهاند. از سویی دیگر تمایل برای توسعه کمی این مناطق به موضوعی محوری در تصمیمات مسئولان کشور تبدیل شده است. همچنین عمده سیستمهایی که مسئول نظارت بر عملکرد این مناطق هستند خود در صف تقاضای ایجاد و توسعه این مناطق قرار دارند.
👈نتیجهگیری خیلی خیلی ساده
ما میتوانیم لابهلای سخنان کاندیداهای ریاست جمهوری، دنبال کدهایی درباره مسائل زیر بگردیم و دریابیم آیا از برنامه ایشان، راهکارهایی برای آنها برمیآید:
🖊درمانی برای فقدان استراتژی صنعتیشدن که نتیجه آن تنوعبخشی به اقتصاد ایران، ارتقای فناوری، توسعه صادرات و افزایش سهم ایران در تجارت کالاهای ساختهشده در جهان باشد.
🖊متنوع کردن شرکای تجاری ایران به نحوی که تجارت خارجی ایران محدود به چند کشور معدود نباشد.
🖊سیاست گمرکی مشخص و تقویتکننده تولید داخلی، مقابلهکننده با قاچاق و تسهیلگر صادرات کالاهای ساختهشده که توأم با شفافیت و مقابله با فساد نیز باشد.
🖊ساماندهی وضعیت مناطق آزاد.
https://telegram.me/fazeli_mohammad
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی کتابی با عنوان «عمدهترین مسائل کشور: اولویتها و راهبردهای مجلس شورای اسلامی در دوره دهم» (http://rc.majlis.ir/fa/book_pub/show/985435) منتشر کرده است که خواندن آنرا به همه علاقمندان برای درک وضعیت کشور در عرصههای مختلف، ضرورتهای سیاستگذاری و اقداماتی که باید انجام گیرد توصیه میکنم. خودم هم سعی میکنم خلاصههایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم.
👈مسئله قاچاق کالا
طبق تخمینهای ارائه شده از ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حجم قاچاق کالاهای ورودی حدود 14.5 میلیارد دلار و حجم کالاهای قاچاق خروجی حدود 1 میلیارد دلار در سال 1394 است. به این ترتیب میتوان گفت بخش عمدهای از تجارت خارجی کشور از مسیر غیررسمی به داخل کشور هدایت میشود. عمدهترین کالاهای قاچاق تخمینزده شده در کشور، سوخت، دارو و کود شیمیایی، طلا و مصنوعات آن، البسه و پارچه، لوازمخانگی، تلفن همراه، لوازمیدکی خودرو، رایانه و قطعات، لوازم آرایشی و بهداشتی، مشروبات الکلی، سیگار، چای، برنج و ... است.
👈مدیریت واردات و توسعه صادرات غیرنفتی
🖊مدیریت ضعیف واردات (اعم از نظام تعرفهگذاری و تشریفات گمرکی و عدم تنوعبخشی به مبادی وارداتی و غیره) در کنار ضعف توسعه صادرات غیرنفتی، از آسیبهای مزمن کشور طی دهههای اخیر است.
بررسی اقلام عمده صادراتی بیانگر وابستگی شدید صادرات کشور به محصولات پایه نفت، گاز و پتروشیمی است و بررسی اقلام عمده وارداتی نیز گویای وابستگی تأمین کالاهای اساسی همچون ذرت، سویا، گنجاله، برنج، گندم، جو و نظایر آن است.
🖊بررسی شرکای تجاری ایران نیز نشانگر تمرکز حدود 70 درصد صادرات به پنج کشور عراق، امارات، چین، افغانستان و هند و تمرکز حدود 70 درصد واردات از پنج کشور چین، امارات، کره، ترکیه و سوئیس است که میتواند منجر به آسیبپذیری تجارت خارجی کشور به دلیل محدودیت شرکای تجاری شود.
🖊در سال 1394 حدود 68 درصد واردات کشور کالاهای واسطهای، حدود 18 درصد کالاهای سرمایهای و تنها کمتر از 14 درصد کالاهای وارداتی در زمره کالاهای مصرفی طبقهبندی شدهاند. هر چند در نگاه اول این آمار مثبت به نظر میرسد با این حال گویای وابستگی بخش تولید به تأمین مواد اولیه مورد نیاز خود از مسیر واردات است.
🖊استراتژی توسعه صنعتی و تأکید بر رشد جنبههای خاص آن را میتوان بهعنوان موتور محرکه اقتصاد مطرح کرد. سؤال اساسی در تدوین و یافتن استراتژی توسعه صنعتی باید این باشد که با رشد کدام بخش، باقی بخشهای اقتصاد رشد بیشتری خواهند داشت؟
👈مناطق آزاد
این مناطق باهدف ایجاد زیرساختهای اقتصادی، به سمت کسب درآمد از مسیر فروش زمین، واردات کالا، ورود کالای همراه مسافر و شمارهگذاری خودروهای خارجی هدایت شدهاند. از سویی دیگر تمایل برای توسعه کمی این مناطق به موضوعی محوری در تصمیمات مسئولان کشور تبدیل شده است. همچنین عمده سیستمهایی که مسئول نظارت بر عملکرد این مناطق هستند خود در صف تقاضای ایجاد و توسعه این مناطق قرار دارند.
👈نتیجهگیری خیلی خیلی ساده
ما میتوانیم لابهلای سخنان کاندیداهای ریاست جمهوری، دنبال کدهایی درباره مسائل زیر بگردیم و دریابیم آیا از برنامه ایشان، راهکارهایی برای آنها برمیآید:
🖊درمانی برای فقدان استراتژی صنعتیشدن که نتیجه آن تنوعبخشی به اقتصاد ایران، ارتقای فناوری، توسعه صادرات و افزایش سهم ایران در تجارت کالاهای ساختهشده در جهان باشد.
🖊متنوع کردن شرکای تجاری ایران به نحوی که تجارت خارجی ایران محدود به چند کشور معدود نباشد.
🖊سیاست گمرکی مشخص و تقویتکننده تولید داخلی، مقابلهکننده با قاچاق و تسهیلگر صادرات کالاهای ساختهشده که توأم با شفافیت و مقابله با فساد نیز باشد.
🖊ساماندهی وضعیت مناطق آزاد.
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Forwarded from اقتصاد در گذر زمان
💢نقد لیلاز به نامه ۴۰ پژوهشگر اقتصادی
💢لزوم استناد به آمارهای اقتصادی
🔰اگر بنا باشد که یک پژوهشگر اقتصادی به ماهیت حرفه ای خود وفادار باشد باید مطالب خود را مستند به آمار کند
🔰با وجود آنکه اوضاع اقتصادی به دلیل شدت آسیب های وارده در سال های قبل، نگران کننده بوده ولی دولت دستاوردهایی بسیاری را در همین مدت کسب کرده است.
🔰یکی از دروغ هایی که بسیار هم گفته می شود، این است که ایران جولانگاه محصولات خارجی شده در حالی که میزان واردات امسال ۲۰ میلیارد دلار کمتر از سال ۱۳۹۰ است.
🔰با وجود آنکه امسال کالا و خدمات کمتری به کشور وارد کردیم، اما رشد اقتصادی ایران و حتی بدون احتساب نفت، به مراتب از سال ۹۰ بیشتر بوده و نزدیک به ۲ برابر آن است.
🔰امسال حجم تولید ناخالص داخلی یک رکورد تاریخی زد و از رشد سال ۱۳۹۰ نیز عبور کرد یعنی اینکه تمام خسارت های ناشی از سقوط اقتصاد ایران در سال های ۹۰ و ۹۱ را جبران کردیم در حالی که قیمت نفت خام بسیار کمتر از آن سالها است.
🔰درآمدهای نفتی کشور در سال جاری با وجود آنکه اوج صادرات را تجربه کرد، کمتر از نصف عملکرد سال ۱۳۹۰ است و حتی درآمد نفتی ایران حدود ۲۰ میلیارد دلار از بدترین سال تحریم پایین تر است.
🔰خوب است کسری تراز حساب جاری ایران نیز از سوی این پژوهشگران مرور شود که بر اساس آن کسری بازرگانی خارجی کشور در سال جاری بیش از ۳۰ میلیارد دلار کمتر از سال ۱۳۹۰ است در حالی که رشد اقتصاد غیرنفتی بیش از سال ۹۰ ثبت شده است.
🔰این نقدها و نگرانی ها از سوی این پژوهشگران زمانی قابل قبول است که در سال ۹۰ نیز نسبت به سیاست های وخیم اقتصادی هشدار داده باشند.
متن کامل یادداشت در لینک زیر:
https://goo.gl/bVI2ie
کانال اقتصاد در گذر زمان:
@m_ali_mokhtari
💢لزوم استناد به آمارهای اقتصادی
🔰اگر بنا باشد که یک پژوهشگر اقتصادی به ماهیت حرفه ای خود وفادار باشد باید مطالب خود را مستند به آمار کند
🔰با وجود آنکه اوضاع اقتصادی به دلیل شدت آسیب های وارده در سال های قبل، نگران کننده بوده ولی دولت دستاوردهایی بسیاری را در همین مدت کسب کرده است.
🔰یکی از دروغ هایی که بسیار هم گفته می شود، این است که ایران جولانگاه محصولات خارجی شده در حالی که میزان واردات امسال ۲۰ میلیارد دلار کمتر از سال ۱۳۹۰ است.
🔰با وجود آنکه امسال کالا و خدمات کمتری به کشور وارد کردیم، اما رشد اقتصادی ایران و حتی بدون احتساب نفت، به مراتب از سال ۹۰ بیشتر بوده و نزدیک به ۲ برابر آن است.
🔰امسال حجم تولید ناخالص داخلی یک رکورد تاریخی زد و از رشد سال ۱۳۹۰ نیز عبور کرد یعنی اینکه تمام خسارت های ناشی از سقوط اقتصاد ایران در سال های ۹۰ و ۹۱ را جبران کردیم در حالی که قیمت نفت خام بسیار کمتر از آن سالها است.
🔰درآمدهای نفتی کشور در سال جاری با وجود آنکه اوج صادرات را تجربه کرد، کمتر از نصف عملکرد سال ۱۳۹۰ است و حتی درآمد نفتی ایران حدود ۲۰ میلیارد دلار از بدترین سال تحریم پایین تر است.
🔰خوب است کسری تراز حساب جاری ایران نیز از سوی این پژوهشگران مرور شود که بر اساس آن کسری بازرگانی خارجی کشور در سال جاری بیش از ۳۰ میلیارد دلار کمتر از سال ۱۳۹۰ است در حالی که رشد اقتصاد غیرنفتی بیش از سال ۹۰ ثبت شده است.
🔰این نقدها و نگرانی ها از سوی این پژوهشگران زمانی قابل قبول است که در سال ۹۰ نیز نسبت به سیاست های وخیم اقتصادی هشدار داده باشند.
متن کامل یادداشت در لینک زیر:
https://goo.gl/bVI2ie
کانال اقتصاد در گذر زمان:
@m_ali_mokhtari
Forwarded from کانال اختصاصی عبدالله رمضان زاده (دغدغه)
💠به كمپين معاونت رييس جمهور در امور زنان و خانواده برای آزادی زنان زندانی جرائم غيرعمد بپيونديم
@Mowlaverdi
@abdollahrmz
@Mowlaverdi
@abdollahrmz
هر روز یک حق – روز پنجاهوهفت (19 اسفند 1395)
من تلاش میکنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریحشده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشتهها و گفتههای ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکههای اجتماعی میتوانند وارد گفتوگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشتهها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 57-اصل بر برائت است و هیچکس مجرم شناخته نمیشود مگر اینکه اتهام او در دادگاههای صالح و با رعایت اصول دادرسی عادلانه ازجمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات، استقلال و بیطرفی مرجع قضایی و قضات، حق دفاع، شخصی بودن مسئولیت جزایی، رسیدگی در مدت زمان معقول و بدون اطاله دادرسی و با حضور وکیل، اثبات شود. احکام باید مستدل و مستند به قوانین و اصول مربوط صادر شود.
✍️اصل برائت بهعنوان راهنمای عملی هر مجری و قاضی قواعد حقوقی حکم میکند که توجه و انتساب هر امری به فرد یا افراد درصورتیکه مستلزم نوعی زحمت، زیان، سلب آزادی یا ایجاد مضیقه بر آنها باشد، تا دلیل قاطع بر احراز آن وجود نداشته باشد، مبنایی ندارد و غیرشرعی و غیرقانونی است.
✍️ماده 57 برخی از بنیادیترین ملزومات زندگی عادلانه، باکیفیت و مستعد شکوفایی را برمیشمارد. استقلال و بیطرفی قاضی یکی از بنیانهای زندگی اجتماعی است که هر گاه اندکی بر آن خدشه وارد شود، کل عملکردهای صحیح در رسیدگیهای قضایی نیز در معرض بدبینی قرار خواهد گرفت. مردم قضاوتهای خود درباره هر نظام عمومی و کلیت قدرت سیاسی را نه بر اساس بررسیهای جزئی بلکه بر برداشتهای کلی و تجربه تاریخی بنا میکنند. اندک خللهایی در بیطرفی قضات، کل قدرت قضایی و سیاسی را در معرض بیاعتمادی قرار میدهد.
✍️ماده 57 همچنین موضوع بسیار مهم اطاله دادرسی را که یکی از معضلات رسیدگیهای قضایی در ایران است مد نظر قرار میدهد. انبوه بودن پروندههای قضایی که خود برآمده از انواع معضلات اجتماعی، نابهسامانیهای حقوقی و ناکافی بودن امکانات قضایی است، و ناکارآمدیهای اجتماعی و اقتصادی که جامعه را به ماشین تولید پروندههای قضایی و درگیری مردم با محاکم تبدیل کرده است، سبب اطاله دادرسی شده و شرایط نقض ماده 57 را ایجاد میکند.
✍️تحقق ماده 57 همچنین نیازمند استقلال و سلامت نهاد تخصصی وکالت است که اتفاقاً در روزهای نزدیک به سالروز تأسیس کانون وکلا نیز قرار داریم. جامعه بدون تقویت نهاد وکالت و پالودن آن از آلودگیهایی که احتمالاً دامنگیر آن است، و تقویت جایگاه وکالت در دستگاه قضایی، قادر به تضمین ماده 57 منشور نخواهد شد.
✍️دولت نیز جدای از دستگاه قضایی موظف است رویهها و نگرشهای دستگاه اداری را به گونهای تنظیم کند که به هنگام هر گونه قضاوت و ارزیابی درباره افراد از سوی دستگاههای دولتی، اصل برائت رعایت شود. این مهم در موقع اعمال رویههایی نظیر گزینش و ارزیابی صلاحیتهای عمومی افراد بروز بیشتری مییابد.
✍️قدرت سیاسی و قضایی اگر مایل است سهمی در بازسازی سرمایه اجتماعی و اعتماد داشته باشد، و شرایط را برای جلب مشارکت مؤثر مردم در نظام اجتماعی فراهم سازد، باید شرایطی فراهم آورد که مردم احساس کنند آنچه در ماده 57 منشور حقوق شهروندی آمده در حال تحقق است. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
من تلاش میکنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریحشده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشتهها و گفتههای ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکههای اجتماعی میتوانند وارد گفتوگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشتهها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 57-اصل بر برائت است و هیچکس مجرم شناخته نمیشود مگر اینکه اتهام او در دادگاههای صالح و با رعایت اصول دادرسی عادلانه ازجمله اصل قانونی بودن جرم و مجازات، استقلال و بیطرفی مرجع قضایی و قضات، حق دفاع، شخصی بودن مسئولیت جزایی، رسیدگی در مدت زمان معقول و بدون اطاله دادرسی و با حضور وکیل، اثبات شود. احکام باید مستدل و مستند به قوانین و اصول مربوط صادر شود.
✍️اصل برائت بهعنوان راهنمای عملی هر مجری و قاضی قواعد حقوقی حکم میکند که توجه و انتساب هر امری به فرد یا افراد درصورتیکه مستلزم نوعی زحمت، زیان، سلب آزادی یا ایجاد مضیقه بر آنها باشد، تا دلیل قاطع بر احراز آن وجود نداشته باشد، مبنایی ندارد و غیرشرعی و غیرقانونی است.
✍️ماده 57 برخی از بنیادیترین ملزومات زندگی عادلانه، باکیفیت و مستعد شکوفایی را برمیشمارد. استقلال و بیطرفی قاضی یکی از بنیانهای زندگی اجتماعی است که هر گاه اندکی بر آن خدشه وارد شود، کل عملکردهای صحیح در رسیدگیهای قضایی نیز در معرض بدبینی قرار خواهد گرفت. مردم قضاوتهای خود درباره هر نظام عمومی و کلیت قدرت سیاسی را نه بر اساس بررسیهای جزئی بلکه بر برداشتهای کلی و تجربه تاریخی بنا میکنند. اندک خللهایی در بیطرفی قضات، کل قدرت قضایی و سیاسی را در معرض بیاعتمادی قرار میدهد.
✍️ماده 57 همچنین موضوع بسیار مهم اطاله دادرسی را که یکی از معضلات رسیدگیهای قضایی در ایران است مد نظر قرار میدهد. انبوه بودن پروندههای قضایی که خود برآمده از انواع معضلات اجتماعی، نابهسامانیهای حقوقی و ناکافی بودن امکانات قضایی است، و ناکارآمدیهای اجتماعی و اقتصادی که جامعه را به ماشین تولید پروندههای قضایی و درگیری مردم با محاکم تبدیل کرده است، سبب اطاله دادرسی شده و شرایط نقض ماده 57 را ایجاد میکند.
✍️تحقق ماده 57 همچنین نیازمند استقلال و سلامت نهاد تخصصی وکالت است که اتفاقاً در روزهای نزدیک به سالروز تأسیس کانون وکلا نیز قرار داریم. جامعه بدون تقویت نهاد وکالت و پالودن آن از آلودگیهایی که احتمالاً دامنگیر آن است، و تقویت جایگاه وکالت در دستگاه قضایی، قادر به تضمین ماده 57 منشور نخواهد شد.
✍️دولت نیز جدای از دستگاه قضایی موظف است رویهها و نگرشهای دستگاه اداری را به گونهای تنظیم کند که به هنگام هر گونه قضاوت و ارزیابی درباره افراد از سوی دستگاههای دولتی، اصل برائت رعایت شود. این مهم در موقع اعمال رویههایی نظیر گزینش و ارزیابی صلاحیتهای عمومی افراد بروز بیشتری مییابد.
✍️قدرت سیاسی و قضایی اگر مایل است سهمی در بازسازی سرمایه اجتماعی و اعتماد داشته باشد، و شرایط را برای جلب مشارکت مؤثر مردم در نظام اجتماعی فراهم سازد، باید شرایطی فراهم آورد که مردم احساس کنند آنچه در ماده 57 منشور حقوق شهروندی آمده در حال تحقق است. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
Forwarded from شهر مردم
#شهر_مردم شهری است که در آن بخشهای از فضاهای عمومی شهر در اختیار دستفروشان و بساطگستران قرار گیرد، تا این کارآفرینان خُرد بتوانند در تلاش معاشی خود موفق باشند.
#شهر_مردم #شورای_شهر_مردم
#دستفروشان #حق_به_شهر
📌«شهر مردم»: @shahr_e_mardom
https://goo.gl/IqoCSz
#شهر_مردم #شورای_شهر_مردم
#دستفروشان #حق_به_شهر
📌«شهر مردم»: @shahr_e_mardom
https://goo.gl/IqoCSz
کلاهبرداران بزرگ
همه آنها که به مردم وعده دستاوردهای بزرگ بدون زحمت داده و توسعه را ساده جلوه می دهند، دروغگو یا کلاهبردارند. توسعه و رفاه اگر ساده، بدون اجرای تصمیمهای سخت و زحمت فراوان چند نسل میسر بود، شمار کشورهای توسعه یافته باید از بیست کشور بیشتر می بود. بزرگترین اشتباه اعتماد کردن به کسانی است که از هدفهای بزرگ حرف می زنند اما درباره سختی های دست یافتن به آنها چیزی نمی گویند.(محمد فاضلی)
همه آنها که به مردم وعده دستاوردهای بزرگ بدون زحمت داده و توسعه را ساده جلوه می دهند، دروغگو یا کلاهبردارند. توسعه و رفاه اگر ساده، بدون اجرای تصمیمهای سخت و زحمت فراوان چند نسل میسر بود، شمار کشورهای توسعه یافته باید از بیست کشور بیشتر می بود. بزرگترین اشتباه اعتماد کردن به کسانی است که از هدفهای بزرگ حرف می زنند اما درباره سختی های دست یافتن به آنها چیزی نمی گویند.(محمد فاضلی)
Forwarded from سیاست گذاری (روزبه کردونی)
✅رتبه شاخص عملکرد زیست محیطی ایران در سه دولت
1⃣دانشگاه ییل ( yale) از سال 2006 با انتشار گزارش سالانه شاخص عملکرد زیست محیطی (EPI (، وضعیت محیط زیست در کشورها را بررسی می کند.در اولین گزارش انتشار یافته توسط این دانشگاه در سال 2006 (1385) }پایان دولت اصلاحات} ایران با کسب امتیاز 70 رتبه 50 را میان 133 کشور در اختیار داشته است . همین گزارش بیان می کند ایران در بین کشورهای آسیایی رتبه 8 و در حوزه خاورمیانه پس از لبنان ، اسرائیل و امارات عربی متحده رتبه 4 را دارا بود .
2⃣اما بررسی گزارش سال 2012 شاخص عملکرد زیست محیطی ، بیانگر واقعیتی دیگر است مطابق این گزارش در سال 2012{ پایان دولت دکتر احمدی نژاد} ایران با کسب امتیاز 42.73 رتبه 114 در میان 132 کشور لیست شده در این گزارش را کسب کرد .
3⃣در این میان گزارش سال 2016 EPI ، بیانگر این است که رتبه شاخص محیط زیستی کشور در طول چهار سال گذشته با 9 رتبه بهبود به 105 ارتقا یافته است .
https://t.me/RKardooni
1⃣دانشگاه ییل ( yale) از سال 2006 با انتشار گزارش سالانه شاخص عملکرد زیست محیطی (EPI (، وضعیت محیط زیست در کشورها را بررسی می کند.در اولین گزارش انتشار یافته توسط این دانشگاه در سال 2006 (1385) }پایان دولت اصلاحات} ایران با کسب امتیاز 70 رتبه 50 را میان 133 کشور در اختیار داشته است . همین گزارش بیان می کند ایران در بین کشورهای آسیایی رتبه 8 و در حوزه خاورمیانه پس از لبنان ، اسرائیل و امارات عربی متحده رتبه 4 را دارا بود .
2⃣اما بررسی گزارش سال 2012 شاخص عملکرد زیست محیطی ، بیانگر واقعیتی دیگر است مطابق این گزارش در سال 2012{ پایان دولت دکتر احمدی نژاد} ایران با کسب امتیاز 42.73 رتبه 114 در میان 132 کشور لیست شده در این گزارش را کسب کرد .
3⃣در این میان گزارش سال 2016 EPI ، بیانگر این است که رتبه شاخص محیط زیستی کشور در طول چهار سال گذشته با 9 رتبه بهبود به 105 ارتقا یافته است .
https://t.me/RKardooni
Telegram
سیاست گذاری (روزبه کردونی)
در این رسانه مطالب مرتبط با سیاست گذاری عمومی (Public Policy) منعکس می شود .
https://t.me/joinchat/AAAAAEFTu-IJ7DK6C0t_jQ
@Rkardooni
https://t.me/joinchat/AAAAAEFTu-IJ7DK6C0t_jQ
@Rkardooni
آرزوهایم برای سال 1396
سال 1396 تا ساعاتی دیگر آغاز میشود و بخشی از آرزوهایم برای این سال بدون اولویتبندی عبارتند از:
سیاستمداران ایرانی اهمیت انسجام ملی برای رسیدن به توسعه را دریابند و توسعه پایدار اولویت اول کشور شود.
اجماع داخلی برای گرفتن تصمیمهای سخت ایجاد شود. هیچ تصمیم سختی که برای نجات ایران ضروری هستند بدون اجماع داخلی در سطوح مختلف سیاستی محقق نخواهد شد.
امیدوارم رئیسجمهوری انتخاب شود که تصمیمهای سخت ضروری را بشناسد، اهمیت آنها را دریابد و کل نظام سیاسی را برای تحقق آنها بسیج کند.
امیدوارم تصمیمهای سخت برای اصلاح نظام بانکی، ارتقای شفافیت و مبارزه با فساد، اصلاح حکمرانی آب و مدیریت درست منابع آبی، بهبود حکمرانی محیط زیستی، سروسامان دادن به سیاست منطقهای و کاهش تنش در خاورمیانه و غرب آسیا، بهبود تعاملات خارجی و آماده شدن برای پذیرش سرمایه و فناوری خارجی، و سیاستهای مناسب برای ارتقای سرمایه اجتماعی و کاهش تنش در سیاست داخلی اتخاذ شوند.
امیدوارم به هیچ عنوان سوژهای برای سیاست خارجی تنشآمیز و تهاجمی دولت دونالد ترامپ نشویم و سطح تنش میان ایران و آمریکا افزایش نیابد.
امیدوارم اوضاع خاورمیانه در سوریه، عراق، یمن و سایر مناطق رو به ثبات بیشتری نهد که توسعه ما نیز در گرو توسعه و ثبات بیشتر در این منطقه است.
امیدوارم مردم ایران به دور از عقلانیت کوتاهمدت، انتخابی در نهایت عقلانیت و مبتنی بر واقعبینی و توجه به اولویتهای سیاستی کشور در انتخابات ریاست جمهوری و شوراها داشته باشند.
امیدوارم دولت بعدی، هر که هست، اسیر پوپولیسم، شعارهای توخالی، و ادامه مسیرهای غلط و بدتر از آن تأسیس مسیرهای غلط جدید نشود و عقلانیت بیشتری را شاهد باشیم.
سال نو بر همه شما مبارک
https://telegram.me/fazeli_mohammad
سال 1396 تا ساعاتی دیگر آغاز میشود و بخشی از آرزوهایم برای این سال بدون اولویتبندی عبارتند از:
سیاستمداران ایرانی اهمیت انسجام ملی برای رسیدن به توسعه را دریابند و توسعه پایدار اولویت اول کشور شود.
اجماع داخلی برای گرفتن تصمیمهای سخت ایجاد شود. هیچ تصمیم سختی که برای نجات ایران ضروری هستند بدون اجماع داخلی در سطوح مختلف سیاستی محقق نخواهد شد.
امیدوارم رئیسجمهوری انتخاب شود که تصمیمهای سخت ضروری را بشناسد، اهمیت آنها را دریابد و کل نظام سیاسی را برای تحقق آنها بسیج کند.
امیدوارم تصمیمهای سخت برای اصلاح نظام بانکی، ارتقای شفافیت و مبارزه با فساد، اصلاح حکمرانی آب و مدیریت درست منابع آبی، بهبود حکمرانی محیط زیستی، سروسامان دادن به سیاست منطقهای و کاهش تنش در خاورمیانه و غرب آسیا، بهبود تعاملات خارجی و آماده شدن برای پذیرش سرمایه و فناوری خارجی، و سیاستهای مناسب برای ارتقای سرمایه اجتماعی و کاهش تنش در سیاست داخلی اتخاذ شوند.
امیدوارم به هیچ عنوان سوژهای برای سیاست خارجی تنشآمیز و تهاجمی دولت دونالد ترامپ نشویم و سطح تنش میان ایران و آمریکا افزایش نیابد.
امیدوارم اوضاع خاورمیانه در سوریه، عراق، یمن و سایر مناطق رو به ثبات بیشتری نهد که توسعه ما نیز در گرو توسعه و ثبات بیشتر در این منطقه است.
امیدوارم مردم ایران به دور از عقلانیت کوتاهمدت، انتخابی در نهایت عقلانیت و مبتنی بر واقعبینی و توجه به اولویتهای سیاستی کشور در انتخابات ریاست جمهوری و شوراها داشته باشند.
امیدوارم دولت بعدی، هر که هست، اسیر پوپولیسم، شعارهای توخالی، و ادامه مسیرهای غلط و بدتر از آن تأسیس مسیرهای غلط جدید نشود و عقلانیت بیشتری را شاهد باشیم.
سال نو بر همه شما مبارک
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
قدر میهن را بدانیم
آمارها نشان می دهد از کل حدود 7 میلیارد نفر جمعیت جهان، فقط 193 میلیون نفر از میهن خود مهاجرت کرده و در جایی غیر از میهن خود زندگی می کنند. این یعنی فقط 2.75 درصد مردم جهان در جایی غیر از میهن خود زندگی می کنند. میهن، سرمایه جاودانی همه ماست. ما فقط یکدیگر را داریم و این میهن را که گریزی از آن نیست. کاش سال 1396 سال اقتدار، صحت، شادی و سلامت ایران ما و مردمان آن باشد. همه با هم به فکر میهن باشیم و برای آن تلاش کنیم.
آمارها نشان می دهد از کل حدود 7 میلیارد نفر جمعیت جهان، فقط 193 میلیون نفر از میهن خود مهاجرت کرده و در جایی غیر از میهن خود زندگی می کنند. این یعنی فقط 2.75 درصد مردم جهان در جایی غیر از میهن خود زندگی می کنند. میهن، سرمایه جاودانی همه ماست. ما فقط یکدیگر را داریم و این میهن را که گریزی از آن نیست. کاش سال 1396 سال اقتدار، صحت، شادی و سلامت ایران ما و مردمان آن باشد. همه با هم به فکر میهن باشیم و برای آن تلاش کنیم.
Forwarded from Deleted Account
66- Andisheh Puya - Sale 96 - 28-11-1395.pdf
479 KB
Forwarded from علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
خوشه چینی: میزگرد لیلاز و قوچانی با نشریه تجارت فردا، ویژه نامه عید (شماره 216)
لیلاز: ظرف سالهای 1382 تا 1390 به دلیل تثبیت قیمت ارز به قدری ال سی های واردات ماشین آلات که باز شده زیاد شده و ظرفیت سازی در اقتصاد ایران صورت گرفته که این ظرفیت سازیها شاید تا 20 سال دیگر هم به کار نیایند. ... به عنوان مثال الان قدرت تولید ما در صنعت کاشی و سرامیک سه برابر مصرف سالانه ایران، افغانستان و عراق با هم است. شگفتا! چرا اینطور شده است؟ چون با یوروی 1250 تومان به افراد اجازه گشایش اعتبار داده اند که برود کارخانه بیاورد. کارخانه یک میلیون یورویی را سه میلیون یورو ال سی باز کرده اند، یک میلیونش را طرف در ایتالیا خورده، یک میلیون ماشین آلات آورده اند و یک میلیون هم طرف ایرانی در آن پس انداز کرده و در نتیجه کارخانه را رها کرده برای اینکه مجانی تمام شده است. ما الان چهار برابر مصرف ایران ظرفیت تولید ماکارونی داریم. دو برابر ظرفیت مصرف ایران، ظرفیت تولید لبنیات داریم. چندین برابر مصرف ایران ظرفیت تولید فرش ماشینی داریم، ..... اگر به ماشین آلات نصب شده نگاه کنید، به دلیل سیاست های غلط ارزی و تثبیت و سرکوب نرخ ارز به مدت بیش از 10 سال با اتکا به درآمد نفت، ایران به گورستان ماشین آلات تبدیل شده است. نه روحانی و نه هیچ کس دیگری نمی تواند به این زودی اینها را فعال کند چون اساساً چنین ظرفیتی برای مصرف وجود ندارد.
بیشتر این کارخانه ها و تاسیسات را اصلا برای تولید نیاورده اند بلکه آورده اند تا ارز آن را از دولت با دلار رسمی و ریالش را از بانک بگیرند و هیچ کدام را هم پس ندهند.... ماشین آلات و زمین شان در (رهن) بانک است و اینها هم همه پول ها را برداشته اند و خانه و زمین در کشورهای خارجی خریده اند. به جد می گویم گاه فاسدتر از بخش دولتی هم داریم.
قوچانی: در سالهای قبل آنقدر درباره دمکراسی و آزادی صحبت کرده ایم که از اینکه دولت باید واقعاً دولت باشد غافل شده ایم.... مساله این است که همه علیه دولت حرف می زنند البته دولت باید نقد شود و هیچ ایرادی هم ندارد ولی این نقدها چنان شدید شده که تقریباً در ایران داریم به یک وضعیت بی دولتی می رسیم.
خاطره من (سرزعیم): زمانی که آقای حجاریان هنوز ترور نشده بود در یک ارائه می گفت که روشنفکران تنها روی توزیع قدرت تمرکز دارند اما باید قدرتی در ظرف دولت شکل بگیرد که بعد توزیع شود. تضعیف دولت یعنی جمع نشدن قدرت در ظرف دولت. آن زمان ایشان این امر را خیلی خطرناک می دانست ولی جالب است که نتوانست این مفهوم را به اصلاح طلبان برساند. حالا بعد از 20 سال تازه جوانه این فکر را در سخنان قوچانی می بینیم.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
لیلاز: ظرف سالهای 1382 تا 1390 به دلیل تثبیت قیمت ارز به قدری ال سی های واردات ماشین آلات که باز شده زیاد شده و ظرفیت سازی در اقتصاد ایران صورت گرفته که این ظرفیت سازیها شاید تا 20 سال دیگر هم به کار نیایند. ... به عنوان مثال الان قدرت تولید ما در صنعت کاشی و سرامیک سه برابر مصرف سالانه ایران، افغانستان و عراق با هم است. شگفتا! چرا اینطور شده است؟ چون با یوروی 1250 تومان به افراد اجازه گشایش اعتبار داده اند که برود کارخانه بیاورد. کارخانه یک میلیون یورویی را سه میلیون یورو ال سی باز کرده اند، یک میلیونش را طرف در ایتالیا خورده، یک میلیون ماشین آلات آورده اند و یک میلیون هم طرف ایرانی در آن پس انداز کرده و در نتیجه کارخانه را رها کرده برای اینکه مجانی تمام شده است. ما الان چهار برابر مصرف ایران ظرفیت تولید ماکارونی داریم. دو برابر ظرفیت مصرف ایران، ظرفیت تولید لبنیات داریم. چندین برابر مصرف ایران ظرفیت تولید فرش ماشینی داریم، ..... اگر به ماشین آلات نصب شده نگاه کنید، به دلیل سیاست های غلط ارزی و تثبیت و سرکوب نرخ ارز به مدت بیش از 10 سال با اتکا به درآمد نفت، ایران به گورستان ماشین آلات تبدیل شده است. نه روحانی و نه هیچ کس دیگری نمی تواند به این زودی اینها را فعال کند چون اساساً چنین ظرفیتی برای مصرف وجود ندارد.
بیشتر این کارخانه ها و تاسیسات را اصلا برای تولید نیاورده اند بلکه آورده اند تا ارز آن را از دولت با دلار رسمی و ریالش را از بانک بگیرند و هیچ کدام را هم پس ندهند.... ماشین آلات و زمین شان در (رهن) بانک است و اینها هم همه پول ها را برداشته اند و خانه و زمین در کشورهای خارجی خریده اند. به جد می گویم گاه فاسدتر از بخش دولتی هم داریم.
قوچانی: در سالهای قبل آنقدر درباره دمکراسی و آزادی صحبت کرده ایم که از اینکه دولت باید واقعاً دولت باشد غافل شده ایم.... مساله این است که همه علیه دولت حرف می زنند البته دولت باید نقد شود و هیچ ایرادی هم ندارد ولی این نقدها چنان شدید شده که تقریباً در ایران داریم به یک وضعیت بی دولتی می رسیم.
خاطره من (سرزعیم): زمانی که آقای حجاریان هنوز ترور نشده بود در یک ارائه می گفت که روشنفکران تنها روی توزیع قدرت تمرکز دارند اما باید قدرتی در ظرف دولت شکل بگیرد که بعد توزیع شود. تضعیف دولت یعنی جمع نشدن قدرت در ظرف دولت. آن زمان ایشان این امر را خیلی خطرناک می دانست ولی جالب است که نتوانست این مفهوم را به اصلاح طلبان برساند. حالا بعد از 20 سال تازه جوانه این فکر را در سخنان قوچانی می بینیم.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
Telegram
علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
یادداشت های علی سرزعیم در حوزه اقتصاد و غیراقتصاد
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
video_2017-03-21_12-17-53.mov
3.6 MB
ساختارها اصلاح نشوند و شفافیت ارتقا نیابد، این گونه فسادها کم و بیش همواره رخ خواهند داد. وقتی سیستم به دزد بودن پاداش بدهد، مردم روی دزد خوب بودن سرمایه گذاری می کنند.
آینده پژوهی ایران 1396
حامی اصلی «آیندهپژوهی ایران ۱۳۹۶» مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری است. گزارش نهایی این آینده پژوهی در فروردین 1396 با مشارکت مؤسسه آینده بان و مرکز بررسی های استراتژیک منتشر می شود. نتایج اولیه این پژوهش شامل فهرست 100 مسأله اصلی ایران در سال 1396 منتشر شده است. ده مسأله اول این فهرست صدگانه به شرح زیر است:
1. ضرورت اصلاحات ساختاری اقتصادی
2. بحران تامین آب
3. بیکاری
4. فساد سیستمی
5. ناامیدی درباره آینده
6. سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی
7. بحران ریزگردها
8. پیامدهای بحران آب
9. فقر و نابرابری
10. رکود / رونق اقتصادی
https://telegram.me/fazeli_mohammad
حامی اصلی «آیندهپژوهی ایران ۱۳۹۶» مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری است. گزارش نهایی این آینده پژوهی در فروردین 1396 با مشارکت مؤسسه آینده بان و مرکز بررسی های استراتژیک منتشر می شود. نتایج اولیه این پژوهش شامل فهرست 100 مسأله اصلی ایران در سال 1396 منتشر شده است. ده مسأله اول این فهرست صدگانه به شرح زیر است:
1. ضرورت اصلاحات ساختاری اقتصادی
2. بحران تامین آب
3. بیکاری
4. فساد سیستمی
5. ناامیدی درباره آینده
6. سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی
7. بحران ریزگردها
8. پیامدهای بحران آب
9. فقر و نابرابری
10. رکود / رونق اقتصادی
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
Forwarded from علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
خوشه چینی: مصاحبه با دکتر طیب نیا- نشریه تجارت فردا شماره 216 ویژه عید
سالانه 42 هزار میلیارد تومان یارانه نقدی میپردازیم اما در مقابل بودجه عمرانی ما به 15 تا 16 هزار میلیارد تومان رسیده است. یا اینکه دولت ناچار شود مبلغ 14 هزار و 700 میلیارد تومان برای خرید گندم اختصاص بدهد نتایج خوبی برای کشور نخواهد داشت این یعنی معادل کل سرمایه گذاری دولت در امور عمرانی و زیربنایی. تا چه زمانی قرار است این روند ادامه پیدا کند؟ ما گندم را با دو برابر قیمت داخلی می خریم و آن را با قیمت بسیار نازلی در اختیار مردم قرار می دهیم که چه بشود؟ نتیجه چنین سیاست اشتباهی چه بوده؟ نتیجه این سیاست جز حیف و میل و اسراف و ریخت و پاش و قاچاق آرد به خارج از کشور چه بوده است؟ مردم همان گندمی را که ما با هزینه وارد کشور می کنیم به آرد تبدیل می کنند و به عنوان خوراک به دام خود می دهند. این سیاست درست است؟ کجای دنیا با منابع این گونه برخورد می کنند؟
همین مشکل را در دیگر بخشها هم داریم. مثلا بخش برق. وزارت نیرو یک قیمت تضمینی خرید برق را تعیین کرده و برق را با آن قیمت از شرکتهای تولیدکننده می خرد یا قیمت نازلی به مصرف کننده می دهد. یعنی دولت، سالانه هفت تا هشت هزار میلیارد تومان روی برق زیان می دهد. آیا شرکتی که سالانه هفت تا هشت هزار میلایرد تومان ضرر می دهد می تواند فعالیت پایداری داشته باشد؟ قطعا جواب منفی است..... در کجای دنیا دولت با این هزینه برق را تامین می کند تا مردم در خانه ها و فروشگاه ها این گونه انرژی را حیف و میل کنند؟ همه ما مصرف برق کشورهای دیگر را دیده ایم.
حزب کنگره ملی در هند اصلاحات ساختاری را در هند کلید زد. همانگونه که می دانید این حزبی است که شخصیت های بزرگ هند در آن عضویت دارند. با اصلاحاتی که در اینت کشور آغاز شد برخی نارضایتی ها هم پیش آمد اما این نارضایتی ها کوتاه مدت بود. اما اکنون داریم آثار این اصلاحات را در اقتصاد هند به وضوح می بینیم. مشکلات اقتصادی هند با انجام اصلاحاتی که بعضاً دردآور بود در نهایت حل شد و اکنون هند به کشوری پیشرو در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. البته حزب کنگره در انتخابات به رقیب خود باخت و دولت را به حزب رقیب واگذار کرد اما در میان مدت این مساله به نفع هند بود. من در سفری که به این کشور داشتم با مسولان حزب جدید و از جمله نخست وزیرشان که صحبت می کردم آنها می گفتند حتماً اصلاحات را ادامه خواهند داد. حتی اگر آنها هم انتخابات ریاست جمهوری را به حزب ریب خود واگذار کنند. من امیدوارم چنین عزم و اراده و درک صحیحی در کشور ما هم شکل بگیرد.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
سالانه 42 هزار میلیارد تومان یارانه نقدی میپردازیم اما در مقابل بودجه عمرانی ما به 15 تا 16 هزار میلیارد تومان رسیده است. یا اینکه دولت ناچار شود مبلغ 14 هزار و 700 میلیارد تومان برای خرید گندم اختصاص بدهد نتایج خوبی برای کشور نخواهد داشت این یعنی معادل کل سرمایه گذاری دولت در امور عمرانی و زیربنایی. تا چه زمانی قرار است این روند ادامه پیدا کند؟ ما گندم را با دو برابر قیمت داخلی می خریم و آن را با قیمت بسیار نازلی در اختیار مردم قرار می دهیم که چه بشود؟ نتیجه چنین سیاست اشتباهی چه بوده؟ نتیجه این سیاست جز حیف و میل و اسراف و ریخت و پاش و قاچاق آرد به خارج از کشور چه بوده است؟ مردم همان گندمی را که ما با هزینه وارد کشور می کنیم به آرد تبدیل می کنند و به عنوان خوراک به دام خود می دهند. این سیاست درست است؟ کجای دنیا با منابع این گونه برخورد می کنند؟
همین مشکل را در دیگر بخشها هم داریم. مثلا بخش برق. وزارت نیرو یک قیمت تضمینی خرید برق را تعیین کرده و برق را با آن قیمت از شرکتهای تولیدکننده می خرد یا قیمت نازلی به مصرف کننده می دهد. یعنی دولت، سالانه هفت تا هشت هزار میلیارد تومان روی برق زیان می دهد. آیا شرکتی که سالانه هفت تا هشت هزار میلایرد تومان ضرر می دهد می تواند فعالیت پایداری داشته باشد؟ قطعا جواب منفی است..... در کجای دنیا دولت با این هزینه برق را تامین می کند تا مردم در خانه ها و فروشگاه ها این گونه انرژی را حیف و میل کنند؟ همه ما مصرف برق کشورهای دیگر را دیده ایم.
حزب کنگره ملی در هند اصلاحات ساختاری را در هند کلید زد. همانگونه که می دانید این حزبی است که شخصیت های بزرگ هند در آن عضویت دارند. با اصلاحاتی که در اینت کشور آغاز شد برخی نارضایتی ها هم پیش آمد اما این نارضایتی ها کوتاه مدت بود. اما اکنون داریم آثار این اصلاحات را در اقتصاد هند به وضوح می بینیم. مشکلات اقتصادی هند با انجام اصلاحاتی که بعضاً دردآور بود در نهایت حل شد و اکنون هند به کشوری پیشرو در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. البته حزب کنگره در انتخابات به رقیب خود باخت و دولت را به حزب رقیب واگذار کرد اما در میان مدت این مساله به نفع هند بود. من در سفری که به این کشور داشتم با مسولان حزب جدید و از جمله نخست وزیرشان که صحبت می کردم آنها می گفتند حتماً اصلاحات را ادامه خواهند داد. حتی اگر آنها هم انتخابات ریاست جمهوری را به حزب ریب خود واگذار کنند. من امیدوارم چنین عزم و اراده و درک صحیحی در کشور ما هم شکل بگیرد.
https://telegram.me/ali_sarzaeem
Telegram
علی سرزعیم (دوستدار سقراط)
یادداشت های علی سرزعیم در حوزه اقتصاد و غیراقتصاد
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
تماس مستقیم با من alisarzaeem@
www.sarzaeem.irسایت شخصی من/@sarzaeembotربات تعریف شده روی سایت شخصی
زمان ناامیدی نیست
محمد فاضلی
مقالهای درباره مسائل ایران در سال 1396 نوشتم که در آخرین شماره مجله اندیشه پویا در اسفند 1395 منتشر شد. مقاله حدود 5200 کلمه و طولانی است. اهم مندرجات مقاله را در ادامه در 1800 کلمه به صورت خلاصه آوردهام.
1. مسعود نیلی اقتصاددان و مشاور اقتصادی رئیسجمهور را بهکار میگیرم. ایشان در دوازدهمین کنفرانس بینالمللی مدیریت پروژه در 24 بهمن 1395 بعد از ارائه شرحی تأملبرانگیز از مسیر اقتصاد ایران و آیندههای متصور برای آن گفته است: «اقتصاد ایران در بزنگاهی تاریخی قرار گرفته است. لذا بین تصمیم بد و تصمیم سخت باید یکی را انتخاب کرد. تصمیم سخت یعنی تصمیمی که احتمالا اقبال عمومی به آن نمیشود. اقتصاد ایران مثل بیماری است که دکتر میگوید باید جراحی شود. گفتن این امر یک تصمیم سخت است چون خانوادهی بیمار از این خبر ناراحت میشوند. تصمیم بد هم این است که به جای جراحی بیمار، او را به پارک ببریم.» وی در ادامه گفته است: «برای ایجاد این تغییر نیازمند یک سرمایه اجتماعی قوی در اقتصاد هستیم.» من بر این باورم که تمایز «تصمیمهای بد» و «تصمیمهای سخت» مفهومپردازی مناسبی برای سال 1396 و شاید تا دو دهه بعد از آن است.
2. ایده من درباره جامعه ایران را میتوان در دو مفهوم اصلی خلاصه کرد: «جامعه در مخاطره» و «همآیندی بحرانها». ایران به این معنا جامعهای در مخاطره است که ترکیبی از ناکارآمدیها، رخدادها، انتخابها و سیاستهای نادرست، و سیر تحول متغیرهایی خارج از کنترل نظام اجتماعی و سیاسی نظیر تغییر اقلیم، شرایطی را برای جامعه ایرانی پدید آورده که مخاطراتی بسیار جدّی، ثبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آنرا تهدید میکند و البته در این میان سهم عواملی که در درون سیستم عمل میکردهاند بسیار بیشتر بوده و هست.
3. جوامع هر کدام به درجاتی با این مسائل مواجه هستند اما ویژگی جامعه امروز ایران آن است که این مسائل همگی با هم روی میز جامعه و سیاستگذاران قرار گرفتهاند و این همان خصیصهای است که «همآیندی بحرانها» میخوانم. سیاستگذار همزمان با دهها مسأله درشت و پیچیده مواجه است که هیچکدام به مرور زمان از دستور کار خارج نشده و بالعکس، تشدید شدهاند و هیچ امیدی نیست که از آن دست مسائلی باشند که به مرور زمان از دستور کار خارج شوند.
4. سیاستگذاری در جامعه ایران خصایص تأملبرانگیزی دارد و من از میان همه آنها ترجیح میدهم دو ویژگی مرتبط با یکدیگر را بررسی کنم. سیاستگذاری همواره مستلزم درگیر شدن با منافع متعارض است و این در هر جامعهای صدق میکند، اما برخی جوامع دارای دولت و نظام سیاستگذاریای هستند که به درجاتی دارای استقلال نسبی از جامعه و گروههای ذینفع است، یا تعادل نیروهای اجتماعی و سیاسی، سیاستگذاری عقلانی نسبتاً مستقل از منافع کوتاهمدت را امکانپذیر میسازد. جامعه ایران فاقد چنین ظرفیتی است و از همینرو سیاستها همواره متوجه منافع کوتاهمدتی است که هزینههای درازمدت بر جامعه تحمیل میکند.
5. رسیدن به اهدافی نظیر تعادلبخشی آبهای زیرزمینی، کاهش مصرف انرژی، تعدیل بحران محیط زیست، پایدارسازی تأمین مالی بهداشت و سلامت، یا پایدارسازی صندوقهای بازنشستگی نیازمند اخذ تصمیماتی است که با منافع کوتاهمدت بسیاری در تعارض قرار دارد. این تعارض از محدود کردن اختیارات خود دولت (نظیر محدود شدن دولت برای مداخله در اقتصاد تا دستاندازی به منابع بیمهها، نهی دولت از مبسوطالید بودن در بهرهبرداری از منابع آب دشتها و تفویض اختیارات به سایر ذینفعان) شروع میشود و تا تعارض با منافع سایر ذینفعان ادامه مییابد.
6. گروههای صاحب منافع قادرند انواعی از تاکتیکهای گفتمانی، شعارهای ایدئولوژیک یا حتی اعتراضات خیابانی را برای رسیدن به اهداف خود دنبال کنند.
محمد فاضلی
مقالهای درباره مسائل ایران در سال 1396 نوشتم که در آخرین شماره مجله اندیشه پویا در اسفند 1395 منتشر شد. مقاله حدود 5200 کلمه و طولانی است. اهم مندرجات مقاله را در ادامه در 1800 کلمه به صورت خلاصه آوردهام.
1. مسعود نیلی اقتصاددان و مشاور اقتصادی رئیسجمهور را بهکار میگیرم. ایشان در دوازدهمین کنفرانس بینالمللی مدیریت پروژه در 24 بهمن 1395 بعد از ارائه شرحی تأملبرانگیز از مسیر اقتصاد ایران و آیندههای متصور برای آن گفته است: «اقتصاد ایران در بزنگاهی تاریخی قرار گرفته است. لذا بین تصمیم بد و تصمیم سخت باید یکی را انتخاب کرد. تصمیم سخت یعنی تصمیمی که احتمالا اقبال عمومی به آن نمیشود. اقتصاد ایران مثل بیماری است که دکتر میگوید باید جراحی شود. گفتن این امر یک تصمیم سخت است چون خانوادهی بیمار از این خبر ناراحت میشوند. تصمیم بد هم این است که به جای جراحی بیمار، او را به پارک ببریم.» وی در ادامه گفته است: «برای ایجاد این تغییر نیازمند یک سرمایه اجتماعی قوی در اقتصاد هستیم.» من بر این باورم که تمایز «تصمیمهای بد» و «تصمیمهای سخت» مفهومپردازی مناسبی برای سال 1396 و شاید تا دو دهه بعد از آن است.
2. ایده من درباره جامعه ایران را میتوان در دو مفهوم اصلی خلاصه کرد: «جامعه در مخاطره» و «همآیندی بحرانها». ایران به این معنا جامعهای در مخاطره است که ترکیبی از ناکارآمدیها، رخدادها، انتخابها و سیاستهای نادرست، و سیر تحول متغیرهایی خارج از کنترل نظام اجتماعی و سیاسی نظیر تغییر اقلیم، شرایطی را برای جامعه ایرانی پدید آورده که مخاطراتی بسیار جدّی، ثبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آنرا تهدید میکند و البته در این میان سهم عواملی که در درون سیستم عمل میکردهاند بسیار بیشتر بوده و هست.
3. جوامع هر کدام به درجاتی با این مسائل مواجه هستند اما ویژگی جامعه امروز ایران آن است که این مسائل همگی با هم روی میز جامعه و سیاستگذاران قرار گرفتهاند و این همان خصیصهای است که «همآیندی بحرانها» میخوانم. سیاستگذار همزمان با دهها مسأله درشت و پیچیده مواجه است که هیچکدام به مرور زمان از دستور کار خارج نشده و بالعکس، تشدید شدهاند و هیچ امیدی نیست که از آن دست مسائلی باشند که به مرور زمان از دستور کار خارج شوند.
4. سیاستگذاری در جامعه ایران خصایص تأملبرانگیزی دارد و من از میان همه آنها ترجیح میدهم دو ویژگی مرتبط با یکدیگر را بررسی کنم. سیاستگذاری همواره مستلزم درگیر شدن با منافع متعارض است و این در هر جامعهای صدق میکند، اما برخی جوامع دارای دولت و نظام سیاستگذاریای هستند که به درجاتی دارای استقلال نسبی از جامعه و گروههای ذینفع است، یا تعادل نیروهای اجتماعی و سیاسی، سیاستگذاری عقلانی نسبتاً مستقل از منافع کوتاهمدت را امکانپذیر میسازد. جامعه ایران فاقد چنین ظرفیتی است و از همینرو سیاستها همواره متوجه منافع کوتاهمدتی است که هزینههای درازمدت بر جامعه تحمیل میکند.
5. رسیدن به اهدافی نظیر تعادلبخشی آبهای زیرزمینی، کاهش مصرف انرژی، تعدیل بحران محیط زیست، پایدارسازی تأمین مالی بهداشت و سلامت، یا پایدارسازی صندوقهای بازنشستگی نیازمند اخذ تصمیماتی است که با منافع کوتاهمدت بسیاری در تعارض قرار دارد. این تعارض از محدود کردن اختیارات خود دولت (نظیر محدود شدن دولت برای مداخله در اقتصاد تا دستاندازی به منابع بیمهها، نهی دولت از مبسوطالید بودن در بهرهبرداری از منابع آب دشتها و تفویض اختیارات به سایر ذینفعان) شروع میشود و تا تعارض با منافع سایر ذینفعان ادامه مییابد.
6. گروههای صاحب منافع قادرند انواعی از تاکتیکهای گفتمانی، شعارهای ایدئولوژیک یا حتی اعتراضات خیابانی را برای رسیدن به اهداف خود دنبال کنند.
7. جامعه ایرانی در چنین وضعیتی، سیاستگذاری بهمثابه شترسواری دولا دولا را در پیش گرفته و چنان رفتار میکند که گویی گذشت زمان مسائل را حل میکند و از این ستون تا آن ستون فرج است. شترسواری دولا دولا یعنی داعیه پایدارسازی منافع آب در میان باشد و همزمان بر خودکفایی کشاورزی بدون توجه به ملزومات آب و خاک آن اصرار شود؛ دولت بخواهد بودجه جاری خود را کاهش دهد و همزمان عزمی برای کاستن از بار نیروی انسانی نداشته و هر سال با ضرایب مشخصی بودجه جاری را افزایش دهد؛ برای رشد اقتصادی هشت درصدی و نیاز به سرمایهگذاری 150 میلیارد دلار در سال برنامهریزی شود و همزمان سطح تنش در سیاست خارجی کاهش داده نشود تا چشمانداز روشنی از جذب سرمایه خارجی ایجاد شود؛ و در حالی بر جذب سرمایه خارجی تأکید شود که عدم شفافیت نظام بانکی و تطبیق نیافتن آن با استانداردها بانکی جهان و تحولات آن پس از بحران مالی سال 2008 به این سو، نظام بانکی یکی از موانع بزرگ است و جدای از روشن نبودن راهکارهای اصلاح آن، آمادگی برای پرداخت هزینههای آن وجود ندارد.
8. جامعه و سیاست در ایران به این معنا شترسواری دولا دولا میکند که آرزوی اصلاحات و توسعه را در سر میپروراند، آنرا بر صفحات متعدد برنامههای پنجساله خود حک میکند و دائم از اهداف بلند سخن میگوید اما درباره هزینههای تحقق چنین اهدافی نه گفتوگوی جدی میکند و نه برآوردی از هزینهها و ملزومات آن دارد. این جامعه و بالاخص قدرت سیاسی در آن کارهایی را انجام میدهدکه به درستی آنها باور ندارد و گاه نادرستیاش را پیشتر آزموده است، اما در میان غوغای منافع متعارض، به آن تن میدهد.
9. ایران در منطقهای از جهان قرار گرفته که بر خلاف شرق و جنوب آسیا، آمریکای لاتین، اتحادیه اروپا، و حتی جنوب آفریقا، کشورها در معرض فرسایش قرار دارند و شمار دولتهای فرومانده و حکومتهای ناکارآمد در بدترین وضعیت قرار دارد. اقتصادهای جهان به سوی منطقهای شدن پیش میروند و کشورهای همسایه ایران به سوی فروپاشی و اولویت یافتن شدید امنیت بر توسعه حرکت کردهاند. نگرانی فروپاشی یا کند شدن شدید فرایندهای توسعهای حتی برای کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان نیز وجود دارد. این وضعیت، ایران را در «تله همسایگان» قرار میدهد، وضعیتی که برای بسیاری از کشورهای شمال و مرکز آفریقا وجود دارد.
10. ایران در معرض فرسایش تمدنی است. فرسایش تمدنی ناظر بر کاهش ظرفیت زیستپذیری جامعه، افزایش ظرفیتهای بیثباتی اجتماعی و سیاسی، ناکامی اقتصادی در برآوردن نیازهای جمعیت و قرار گرفتن در تله توسعهنیافتگی است.
11. بدیهی است که فرسایش تمدنی به کاهش ظرفیت دفاع از خود خواهد انجامید. دفاع از کشور در شرایط پیچیدهتر جهانی و منطقهای، نیازمند ارتقای فناورانه، توان اقتصادی بیشتر و مقابله با تهدیداتی است که ضربهپذیری ملی را افزایش میدهند.
12. بدون دست یافتن به نوعی از رژیم امنیتی در منطقه که هزینهکرد تسلیحاتی وسیع کشورهای رقیب ایران را کاهش دهد و ایران را نیز قادر به تأمین تسلیحاتی قابل رقابت با این وضعیت سازد، حفظ توازن استراتژیک پس از طی شدن بازه زمانی ده ساله دشوار خواهد شد. عدم موفقیت در ممانعت از تداوم روندهای تشریحشده به «فرسایش تمدنی-استراتژیک» ایران میانجامد. این فرسایش بدان معناست که:
13. نیازهای جمعیت فراتر از ظرفیتهای اقتصادی، منابع حیاتی، توان فناورانه، ظرفیت حکمرانی و ظرفیت اکولوژیک کشور افزایش یافته و تأمین نیازها به وضعیت بحرانی میرسد. (فرسایش تمدنی)
14. روابط تنشآمیز در سطح منطقهای و بینالمللی افزایش مییابد و در کنار عدم توازن میان سطح تهدید امنیتی و سطح تمهید ابزارهای مقابله با تهدیدات، فرسایش امنیتی رخ میدهد. (فرسایش استراتژیک). فرسایش استراتژیک ناشی از فاصله موجود و همچنین سرعت تعمیق شکاف میان ظرفیتهای استراتژیک ایران و کشورهای همسایه است.
15. ترکیب «فرسایش تمدنی» و «فرسایش استراتژیک» کشور را در «چرخهای قهقرایی» قرار میدهد که موجودیت تمدنی را در خطر قرار خواهد داد.
16. سیاست داخلی کشور در یکی از پرمناقشهترین اوضاع خود در چهار دهه گذشته قرار دارد.
17. فقدان اجماع سیاسی، رقابتهای گروههای سیاسی را از ورود به فاز «تفکر سیاستی» بازداشته است. اصل، دست یافتن به قدرت است بدون آنکه تصویر روشنی از سیاستهای حل مسائل وجود داشته باشد. آیا بهراستی ما میدانیم سیاستهای مد نظر گروههای اصلاحطلب یا اصولگرا برای حل مسائلی نظیر بحران آب، فرسایش خاک، ناپایداری مالی صندوقهای بیمهای و بهداشت و درمان، یا خروج از رکود چیست؟ آیا این گروهها مانیفست اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی یا فرهنگی روشنی دارند و ابتکار عمل خاصی را برای پیش روی مردم قرار دادهاند.
8. جامعه و سیاست در ایران به این معنا شترسواری دولا دولا میکند که آرزوی اصلاحات و توسعه را در سر میپروراند، آنرا بر صفحات متعدد برنامههای پنجساله خود حک میکند و دائم از اهداف بلند سخن میگوید اما درباره هزینههای تحقق چنین اهدافی نه گفتوگوی جدی میکند و نه برآوردی از هزینهها و ملزومات آن دارد. این جامعه و بالاخص قدرت سیاسی در آن کارهایی را انجام میدهدکه به درستی آنها باور ندارد و گاه نادرستیاش را پیشتر آزموده است، اما در میان غوغای منافع متعارض، به آن تن میدهد.
9. ایران در منطقهای از جهان قرار گرفته که بر خلاف شرق و جنوب آسیا، آمریکای لاتین، اتحادیه اروپا، و حتی جنوب آفریقا، کشورها در معرض فرسایش قرار دارند و شمار دولتهای فرومانده و حکومتهای ناکارآمد در بدترین وضعیت قرار دارد. اقتصادهای جهان به سوی منطقهای شدن پیش میروند و کشورهای همسایه ایران به سوی فروپاشی و اولویت یافتن شدید امنیت بر توسعه حرکت کردهاند. نگرانی فروپاشی یا کند شدن شدید فرایندهای توسعهای حتی برای کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان نیز وجود دارد. این وضعیت، ایران را در «تله همسایگان» قرار میدهد، وضعیتی که برای بسیاری از کشورهای شمال و مرکز آفریقا وجود دارد.
10. ایران در معرض فرسایش تمدنی است. فرسایش تمدنی ناظر بر کاهش ظرفیت زیستپذیری جامعه، افزایش ظرفیتهای بیثباتی اجتماعی و سیاسی، ناکامی اقتصادی در برآوردن نیازهای جمعیت و قرار گرفتن در تله توسعهنیافتگی است.
11. بدیهی است که فرسایش تمدنی به کاهش ظرفیت دفاع از خود خواهد انجامید. دفاع از کشور در شرایط پیچیدهتر جهانی و منطقهای، نیازمند ارتقای فناورانه، توان اقتصادی بیشتر و مقابله با تهدیداتی است که ضربهپذیری ملی را افزایش میدهند.
12. بدون دست یافتن به نوعی از رژیم امنیتی در منطقه که هزینهکرد تسلیحاتی وسیع کشورهای رقیب ایران را کاهش دهد و ایران را نیز قادر به تأمین تسلیحاتی قابل رقابت با این وضعیت سازد، حفظ توازن استراتژیک پس از طی شدن بازه زمانی ده ساله دشوار خواهد شد. عدم موفقیت در ممانعت از تداوم روندهای تشریحشده به «فرسایش تمدنی-استراتژیک» ایران میانجامد. این فرسایش بدان معناست که:
13. نیازهای جمعیت فراتر از ظرفیتهای اقتصادی، منابع حیاتی، توان فناورانه، ظرفیت حکمرانی و ظرفیت اکولوژیک کشور افزایش یافته و تأمین نیازها به وضعیت بحرانی میرسد. (فرسایش تمدنی)
14. روابط تنشآمیز در سطح منطقهای و بینالمللی افزایش مییابد و در کنار عدم توازن میان سطح تهدید امنیتی و سطح تمهید ابزارهای مقابله با تهدیدات، فرسایش امنیتی رخ میدهد. (فرسایش استراتژیک). فرسایش استراتژیک ناشی از فاصله موجود و همچنین سرعت تعمیق شکاف میان ظرفیتهای استراتژیک ایران و کشورهای همسایه است.
15. ترکیب «فرسایش تمدنی» و «فرسایش استراتژیک» کشور را در «چرخهای قهقرایی» قرار میدهد که موجودیت تمدنی را در خطر قرار خواهد داد.
16. سیاست داخلی کشور در یکی از پرمناقشهترین اوضاع خود در چهار دهه گذشته قرار دارد.
17. فقدان اجماع سیاسی، رقابتهای گروههای سیاسی را از ورود به فاز «تفکر سیاستی» بازداشته است. اصل، دست یافتن به قدرت است بدون آنکه تصویر روشنی از سیاستهای حل مسائل وجود داشته باشد. آیا بهراستی ما میدانیم سیاستهای مد نظر گروههای اصلاحطلب یا اصولگرا برای حل مسائلی نظیر بحران آب، فرسایش خاک، ناپایداری مالی صندوقهای بیمهای و بهداشت و درمان، یا خروج از رکود چیست؟ آیا این گروهها مانیفست اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی یا فرهنگی روشنی دارند و ابتکار عمل خاصی را برای پیش روی مردم قرار دادهاند.