مروری بر کارنامه شعری محمد علی بهمنی غزل‌سرای برجسته معاصر 1403 - 1321
✳️ محمدعلی بهمنی در کنار شاعرانی همچون سیمین بهبهانی،حسین منزوی و قیصر امین پور جزو سرآمدان عرصهٔ غزل در چند دههٔ اخیر به حساب می‌آید.بهمنی در قالب‌هاي گوناگوني مثل سپيد،مثنوي و شعر نیمایی نیز طبع‌ازمایی کرده است؛اما قالبي كه وی توانست با آن نام و آوازه‌اي به دست آورد،"غزل" است. عمر شاعری بهمنی را می‌توان به دو مقطع تقسیم کرد.مقطع نخست از مجموعه‌ی باغ لال شروع می‌شود و تا ابتدای سال 1357 یعنی زمان انتشار فصلی دیگر ادامه پیدا می‌کند و مقطع دوم از فصلی دیگر شروع می‌شود و با مجموعهٔ گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود به تثبیت می‌رسد.گویی انتخاب عنوان فصلی دیگر برای این مجموعه،آگاهانه بوده و شاعر به تحول عمیق شعر خود آگاهی داشته است. بهمنی در چند مجموعهٔ نخست خود، شاعری‌ست نسبتاً معمولی،اما صمیمی که در جستجوی سبک شخصی خود گام برمی‌دارد؛ اما از فصلی دیگر و مخصوصا در گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود با شاعری توانمند روبروییم که به سبک شخصی خود رسیده و صدایش از شاعران دیگر متمایز شده است.در اینجا مروری کوتاه بر ادوار شعری او خواهیم داشت:
اولین مجموعه شعر بهمنی، مجموعهٔ باغ لال است که در سال 1350 منتشر شد.این مجموعه از لحاظ قالب،ترکیبی است از شعرهایی در قالب آزاد،چند غزل،چند رباعی و چند ترانه.مفاهیم مطرح شده در این مجموعه را مفاهیمی مانند ستایش اعضای خانوادهٔ شاعر،مفاهیم عاشقانه،مفاهیم اجتماعی، طبیعت‌گرایی،ستایش ایران باستان و... تشکیل می‌دهند. نمونه‌‌ای از این دفتر:
از زندگی از این‌همه تکرار خسته‌ام
از های‌وهوی کوچه و بازار خسته‌ام ...
بهمنی در ادامهٔ راه مجموعه‌ی در فصل عطسه‌های پیاپی را می‌سراید که در مجموعه اشعار وی که انتشارات نگاه منتشر کرده،دنبالهٔ مجموعه شعر باغ لال است؛اما در برخی دیگر از آثار این مجموعه را منتشر شده در سال 55 معرفی کرده‌اند.این مجموعه نیز همچنان از لحاظ سبکی دنباله‌رو باغ لال است با این تفاوت که در این مجموعه به نسبت مجموعهٔ قبلی، چمفاهیم عاشقانه پروبال بیشتری گرفته‌اند:
تصویر روستایی خود را/ دیری‌ست/ در آب صاف چشمه ندیدم/ آیینه‌ات چه زود مُجابم کرد/ – ای چشم‌های شهری-
مجموعه شعر در بی‌وزنی در سال 1351 منتشر شد.در این مجموعه تمامی شعرها در قالب‌های آزاد سروده شده‌اند.اکثر شعرها کوتاه هستند و گاه در حد چند سطر.مضامین این دفتر را تأملات شاعر پیرامون مفهوم شعر و نحوهٔ سرودن آن و عاشقانه‌های کوتاه تشکیل می‌دهد. مانند:
زیبایی تو/ حرف ندارد/ باید سکوت کرد..
مجموعهٔ بعدی بهمنی مجموعهٔ امانم بده است که عمدتاً شامل ترانه‌های اوست که شکل کامل آنها بعدها در مجموعهٔ یه حرف یه حرف حرفای من کتاب شد(امانم بده)در سال 1380 منتشر شد.بسیاری از این ترانه‌ها را در طول این سالیان خوانندگان مطرح کشور اجرا کرده‌اند.ترانه‌های مشهوری مثل«حیوونی تازگی آدم شده بود»، «دهاتی» و...
دوران دوم شاعری بهمنی از فصلی دیگر به بعد شروع می‌شود.در واقع فصلی دیگر پیش‌درآمدی است برای سرودن اصلی‌ترین و مهم‌ترین مجموعه شعر بهمنی یعنی مجموعهٔ گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود که به‌نوعی شناسنامهٔ شعری بهمنی است. مجموعهٔ فصلی دیگر که در سال 57 انتشار یافته، عمدتاً حاوی اشعاری است که ماهیت اجتماعی دارند و شاعر همگام با حوادث زمانه به تحولات جهان پیرامون خود واکنش نشان داده است. یکی از مهم‌ترین اشعار این دفتر، شعری است با عنوان «طرح زميني بزنم دوست را» كه مي‌توان آن را مانيفست عاشقانه‌های بهمنی دانست. در بررسي مجموعه - شعرهاي بهمني، وقتي به دفتر گاهي دلم براي خودم تنگ مي‌شود مي‌رسيم، شاهد تحولي عميق در جوهرهٔ شعري شاعر مي‌شويم. انگار راهی را که شاعر از دفتر باغ لال آغاز کرده و با فصلی دیگر به دنبال تحول آن بوده است، در این دفتر به شکوفایی می‌رسد، مجموعه‌ای که می‌توان آن را یکی از موفق‌ترین مجموعه‌شعرهای پس از انقلاب دانست که محبوبیت بسیاری برای بهمنی به ارمغان آورد. در این دفتر مفاهیم اجتماعی - انتقادی، مفاهیمی دربارهٔ ماهیت شعر و غزل، مفاهیم عاشقانه، بیان حسرت و به تصویر کشیدن تنهایی و...موضوعات اصلی را تشکیل می‌دهند. غزل‌های خوب این مجموعه بسیار زیاد است و انتخاب نمونه‌هایی از آن دشوار، مطلع برخی از شعرهای این مجموعه:
تو را گم می‌کنم هر روز و پیدا می‌کنم هر شب
و این‌سان خواب‌ها را با تو زیبا می‌کنم هر شب.
و:
گفتم بدوم تا تو همه فاصله‌ها را
تا زودتر از واقعه گويم گله‌ها را...
و:
این جا برای نوشتن از تو هوا کم است
دنیا برای از تو نوشتن مرا کم است
و:
با همه‌ی بی‌سروسامانی‌ام
باز به دنبال پریشانی‌ام
و:
در دیگران می‌جویی‌ام اما بدان ای دوست
این‌سان نمی‌یابی ز من حتی نشان ای دوست..
و:
از خانه بیرون می‌زنم اما کجا امشب
شاید تو می‌خواهی مرا در کوچه‌ها امشب
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ محمدعلی بهمنی در کنار شاعرانی همچون سیمین بهبهانی،حسین منزوی و قیصر امین پور جزو سرآمدان عرصهٔ غزل در چند دههٔ اخیر به حساب می‌آید.بهمنی در قالب‌هاي گوناگوني مثل سپيد،مثنوي و شعر نیمایی نیز طبع‌ازمایی کرده است؛اما قالبي كه وی توانست با آن نام و آوازه‌اي به دست آورد،"غزل" است. عمر شاعری بهمنی را می‌توان به دو مقطع تقسیم کرد.مقطع نخست از مجموعه‌ی باغ لال شروع می‌شود و تا ابتدای سال 1357 یعنی زمان انتشار فصلی دیگر ادامه پیدا می‌کند و مقطع دوم از فصلی دیگر شروع می‌شود و با مجموعهٔ گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود به تثبیت می‌رسد.گویی انتخاب عنوان فصلی دیگر برای این مجموعه،آگاهانه بوده و شاعر به تحول عمیق شعر خود آگاهی داشته است. بهمنی در چند مجموعهٔ نخست خود، شاعری‌ست نسبتاً معمولی،اما صمیمی که در جستجوی سبک شخصی خود گام برمی‌دارد؛ اما از فصلی دیگر و مخصوصا در گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود با شاعری توانمند روبروییم که به سبک شخصی خود رسیده و صدایش از شاعران دیگر متمایز شده است.در اینجا مروری کوتاه بر ادوار شعری او خواهیم داشت:
اولین مجموعه شعر بهمنی، مجموعهٔ باغ لال است که در سال 1350 منتشر شد.این مجموعه از لحاظ قالب،ترکیبی است از شعرهایی در قالب آزاد،چند غزل،چند رباعی و چند ترانه.مفاهیم مطرح شده در این مجموعه را مفاهیمی مانند ستایش اعضای خانوادهٔ شاعر،مفاهیم عاشقانه،مفاهیم اجتماعی، طبیعت‌گرایی،ستایش ایران باستان و... تشکیل می‌دهند. نمونه‌‌ای از این دفتر:
از زندگی از این‌همه تکرار خسته‌ام
از های‌وهوی کوچه و بازار خسته‌ام ...
بهمنی در ادامهٔ راه مجموعه‌ی در فصل عطسه‌های پیاپی را می‌سراید که در مجموعه اشعار وی که انتشارات نگاه منتشر کرده،دنبالهٔ مجموعه شعر باغ لال است؛اما در برخی دیگر از آثار این مجموعه را منتشر شده در سال 55 معرفی کرده‌اند.این مجموعه نیز همچنان از لحاظ سبکی دنباله‌رو باغ لال است با این تفاوت که در این مجموعه به نسبت مجموعهٔ قبلی، چمفاهیم عاشقانه پروبال بیشتری گرفته‌اند:
تصویر روستایی خود را/ دیری‌ست/ در آب صاف چشمه ندیدم/ آیینه‌ات چه زود مُجابم کرد/ – ای چشم‌های شهری-
مجموعه شعر در بی‌وزنی در سال 1351 منتشر شد.در این مجموعه تمامی شعرها در قالب‌های آزاد سروده شده‌اند.اکثر شعرها کوتاه هستند و گاه در حد چند سطر.مضامین این دفتر را تأملات شاعر پیرامون مفهوم شعر و نحوهٔ سرودن آن و عاشقانه‌های کوتاه تشکیل می‌دهد. مانند:
زیبایی تو/ حرف ندارد/ باید سکوت کرد..
مجموعهٔ بعدی بهمنی مجموعهٔ امانم بده است که عمدتاً شامل ترانه‌های اوست که شکل کامل آنها بعدها در مجموعهٔ یه حرف یه حرف حرفای من کتاب شد(امانم بده)در سال 1380 منتشر شد.بسیاری از این ترانه‌ها را در طول این سالیان خوانندگان مطرح کشور اجرا کرده‌اند.ترانه‌های مشهوری مثل«حیوونی تازگی آدم شده بود»، «دهاتی» و...
دوران دوم شاعری بهمنی از فصلی دیگر به بعد شروع می‌شود.در واقع فصلی دیگر پیش‌درآمدی است برای سرودن اصلی‌ترین و مهم‌ترین مجموعه شعر بهمنی یعنی مجموعهٔ گاهی دلم برای خودم تنگ می‌شود که به‌نوعی شناسنامهٔ شعری بهمنی است. مجموعهٔ فصلی دیگر که در سال 57 انتشار یافته، عمدتاً حاوی اشعاری است که ماهیت اجتماعی دارند و شاعر همگام با حوادث زمانه به تحولات جهان پیرامون خود واکنش نشان داده است. یکی از مهم‌ترین اشعار این دفتر، شعری است با عنوان «طرح زميني بزنم دوست را» كه مي‌توان آن را مانيفست عاشقانه‌های بهمنی دانست. در بررسي مجموعه - شعرهاي بهمني، وقتي به دفتر گاهي دلم براي خودم تنگ مي‌شود مي‌رسيم، شاهد تحولي عميق در جوهرهٔ شعري شاعر مي‌شويم. انگار راهی را که شاعر از دفتر باغ لال آغاز کرده و با فصلی دیگر به دنبال تحول آن بوده است، در این دفتر به شکوفایی می‌رسد، مجموعه‌ای که می‌توان آن را یکی از موفق‌ترین مجموعه‌شعرهای پس از انقلاب دانست که محبوبیت بسیاری برای بهمنی به ارمغان آورد. در این دفتر مفاهیم اجتماعی - انتقادی، مفاهیمی دربارهٔ ماهیت شعر و غزل، مفاهیم عاشقانه، بیان حسرت و به تصویر کشیدن تنهایی و...موضوعات اصلی را تشکیل می‌دهند. غزل‌های خوب این مجموعه بسیار زیاد است و انتخاب نمونه‌هایی از آن دشوار، مطلع برخی از شعرهای این مجموعه:
تو را گم می‌کنم هر روز و پیدا می‌کنم هر شب
و این‌سان خواب‌ها را با تو زیبا می‌کنم هر شب.
و:
گفتم بدوم تا تو همه فاصله‌ها را
تا زودتر از واقعه گويم گله‌ها را...
و:
این جا برای نوشتن از تو هوا کم است
دنیا برای از تو نوشتن مرا کم است
و:
با همه‌ی بی‌سروسامانی‌ام
باز به دنبال پریشانی‌ام
و:
در دیگران می‌جویی‌ام اما بدان ای دوست
این‌سان نمی‌یابی ز من حتی نشان ای دوست..
و:
از خانه بیرون می‌زنم اما کجا امشب
شاید تو می‌خواهی مرا در کوچه‌ها امشب
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ مازندران شاهنامه از لحاظ جغرافیایی کجاست ؟
« که مازندران شهر ما یاد باد
همیشه برو بومش آباد باد
هوا خوشگوار و زمین پرنگار
نه گرم و نه سرد و همیشه بهار
#فردوسی »
❇️ بر سر این که مازندران از ابتدا همین سرزمین کنونی بوده باشد، اختلاف نظر وجود دارد. تا قرن‌ها نام ناحیه‌ای، که بخش اصلی آن را استان مازندران کنونی تشکیل می‌داده، «تپورستان» یا «طبرستان» بوده‌است که به احتمال زیاد برگرفته از نام قوم باستانی تپورها می‌باشد. این قوم پیش از ورود آریایی‌ها در کنار آماردها قومیت اصلی منطقه بوده‌است. بعدها عبارت مازندران به نواحی جلگه‌ای جنوب دریای مازندران اطلاق شد و در کنار طبرستان (برای نواحی کوهپایه‌ای) استفاده می‌شود. متأخر بودن نام مازندران برای این ناحیه این تردید را به وجود آورده‌است که مازندران در شاهنامه فردوسی به سرزمینی که اکنون مازندران نامیده می‌شود، اطلاق نمی‌گردد.
حسین کریمان در کتاب پژوهشی در شاهنامه، اعتقاد دارد که دو مازندران وجود داشت که یکی از آنها در حدود یمن و مصر و شام و دیگری در قسمت‌های شمال هندوستان بود و احتمال می‌دهد مازندرانی که در شاهنامه است همان مازندرانی است که در حدود شام و یمن و مصر قرار داشت.
ابراهیم پورداوود نوشته است : مازن mazana: مازندران که بارها نامش در اوستا و دین کرت آمده است همین منطقه طبرستان، ایالت مجاور گیلان است و”دیوان مازنی”و دروغ پرستان ورن(دیلم، گیلان) مذکور در اوستا هم ساکنان قدیمی طبرستان و گیلانند که چون از دین قدیمی آریایی! خود دست برنداشتند و به آیین زرتشت نگرویده بودند مرزنشینان ایشان را دیو خوانده اند (برگرفته ازمجله ایرانیان سال دوم، جلال متینی ص۵).
◀️ زنده یاد استاد پورداود و شماری از پژوهشگران، «مازندران شاهنامه» را «تپورستان/تبرستان» یا همین مازندران امروزی داسته اند! فرهنگ دهخدا و فرهنگ معین نیز همین برداشت را به دست می دهند
◀️ دکتر صادق کیا گمان بر جایی پیرامون هندوستان امروزی دارند
◀️ دکتر حسن انوری «مازندران شاهنامه» را جایی در شام و مصر دانسته اند
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« که مازندران شهر ما یاد باد
همیشه برو بومش آباد باد
هوا خوشگوار و زمین پرنگار
نه گرم و نه سرد و همیشه بهار
#فردوسی »
❇️ بر سر این که مازندران از ابتدا همین سرزمین کنونی بوده باشد، اختلاف نظر وجود دارد. تا قرن‌ها نام ناحیه‌ای، که بخش اصلی آن را استان مازندران کنونی تشکیل می‌داده، «تپورستان» یا «طبرستان» بوده‌است که به احتمال زیاد برگرفته از نام قوم باستانی تپورها می‌باشد. این قوم پیش از ورود آریایی‌ها در کنار آماردها قومیت اصلی منطقه بوده‌است. بعدها عبارت مازندران به نواحی جلگه‌ای جنوب دریای مازندران اطلاق شد و در کنار طبرستان (برای نواحی کوهپایه‌ای) استفاده می‌شود. متأخر بودن نام مازندران برای این ناحیه این تردید را به وجود آورده‌است که مازندران در شاهنامه فردوسی به سرزمینی که اکنون مازندران نامیده می‌شود، اطلاق نمی‌گردد.
حسین کریمان در کتاب پژوهشی در شاهنامه، اعتقاد دارد که دو مازندران وجود داشت که یکی از آنها در حدود یمن و مصر و شام و دیگری در قسمت‌های شمال هندوستان بود و احتمال می‌دهد مازندرانی که در شاهنامه است همان مازندرانی است که در حدود شام و یمن و مصر قرار داشت.
ابراهیم پورداوود نوشته است : مازن mazana: مازندران که بارها نامش در اوستا و دین کرت آمده است همین منطقه طبرستان، ایالت مجاور گیلان است و”دیوان مازنی”و دروغ پرستان ورن(دیلم، گیلان) مذکور در اوستا هم ساکنان قدیمی طبرستان و گیلانند که چون از دین قدیمی آریایی! خود دست برنداشتند و به آیین زرتشت نگرویده بودند مرزنشینان ایشان را دیو خوانده اند (برگرفته ازمجله ایرانیان سال دوم، جلال متینی ص۵).
◀️ زنده یاد استاد پورداود و شماری از پژوهشگران، «مازندران شاهنامه» را «تپورستان/تبرستان» یا همین مازندران امروزی داسته اند! فرهنگ دهخدا و فرهنگ معین نیز همین برداشت را به دست می دهند
◀️ دکتر صادق کیا گمان بر جایی پیرامون هندوستان امروزی دارند
◀️ دکتر حسن انوری «مازندران شاهنامه» را جایی در شام و مصر دانسته اند
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پرندگان در منطق الطیر نماد چه چیزهایی هستند ؟
✳️ بخش : اول
❇️ عطار، در کنار سنایی و مولانا، یکی از سه معلم بزرگِ ادبیات فارسی است. آثار این سه معلم بزرگ عرفان، برای مخاطب‌های معمولی است. برای اینکه به بقیه بگویند عرفان و اندیشه و این حرفها، چیزهای چندان پیچیده‌ای نیست. مثلاً «منطق الطیر» عطار، یک مضمون عرفانیِ مهم در قالب یک داستان است. داستان سی مرغی که سیمرغ می‌شوند.
عطار یک معلم بود و تا آخر عمر هم معلم باقی ماند.
در کتاب «منطق‌الطیر» از آن سی مرغ فقط اسم دوازده مرغ آمده. این دوازده پرنده هر کدام نمایندۀ صفتی از انسان و گروهی از افراد جامعه هستند. سیمرغ را که مظهر انسان کامل و شخصِ به حقیقت رسیده است بگذاریم کنار، یازده مرغ باقیمانده، نماد های اصلی «منطق‌الطیر» هستند. داستان «منطق الطیر» داستان عوض شدن این یازده مرغ یا آدم مختلف، در هفت وادی یا مرحله است:
طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت وفقر، فنا
◀️ باز:
در قدیم، باز جزو اسباب شکار پادشاهان بود، پس توی منطق‌الطیر هم باز
«گفت من از شوق دست شهریار/ چشم بربستم ز خلق روزگار/ چشم از آن بگرفته‌ام زیر کلاه/ تا رسد پایم به دست پادشاه/ تا اگر روزی برِ شاهم برَند/ از رسوم خدمت آگاهم برَند».
باز، نمایندۀ انسان‌هایی است که نوکرصفت هستند و به قول عطار «پادشاه حقیقی» را فراموش کرده‌اند.
نماد سالکی است ابتدا امیال و خواسته‌های خود را دنبال می‌کند اما وقتی مدارج سلوک را می‌پیماید خواست او تبدیل به خواست خداوند و صاحب او می‌شود
◀️ بلبل:
طبیعتاً خوشخوان و نغمه‌گر است و مظهر آن دسته از رهروانی که حق را در مظاهر جمالی او می‌بینند و اهل هنر و زیبایی‌اند.
«معنی‌ای در هر هزار آواز داشت/ زیر هر معنی جهانی راز داشت/ شد در اسرار معانی نعره‌زن/ کرد مرغان را زبان‌بند از سخن».
عطار می‌گوید همین اشتغالات هنری، حجاب بلبل در رسیدن به حقیقت است، چون او همیشه به هنرش مغرور است:
«گفت برمن ختم شد اسرار عشق/ جملۀ شب می‌کنم تکرار عشق».
مظهر آن دسته از صوفیان که حق تعالی را در مظاهر جمالی او می‌بینند و نظر بازند و برای آنها رسیدن به ذات حق امری ناممکن است
بوتیمار: یک‌جور لک‌لک است که در ادبیات به دو چیز شهرت دارد: یکی خسیس بودن که با وجود زندگی لب دریا، تا بتواند آب نمی‌خورد، یکی هم غصه خوردن الکی. طوری که اصلاً به او «غمخورک» می‌گویند. عطار هم او را نمایندۀ مردمان بی‌اراده کرده است:
«از چنین کس کو وفاداری نداشت/ هیچ‌کس اومید دلداری نداشت».
نماد آن دسته از زاهدانی که در ریاضت کشیدن افراط می‌کنند یا نمودار اهل حزن و گرفتار مراتب احوال عرفانی هستند
◀️ کوف یا جغد:
ساکن خرابه‌هاست و مظهر کسانی که از جمع فاصله می‌گیرند و عزلت‌نشین هستند:
«کوف آمد پیش چون دیوانه‌ای/ گفت من بگزیده‌ام ویرانه‌ای/ گرچه معموری [= آبادی] بسی خوش یافتم/ هم مخالف هم مشوّش یافتم/ در خرابی جای می‌سازم به رنج/ زآنکه باشد در خرابی جای گنج».
«نمودار عزلت جويان است که گنج در ويرانه ي عزلت مي جويند و دل را از همه خلق بر داشته و به هواي گنج در ويرانه ي جهان نشسته اند و يا شايد که مقصود شيخ از کوف ،مردمان امساک پيشه باشد که همت بر انباشتن زر و مال ،و بدست آوردن گنج بسته اند و به خيال محال رنج مي برند »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ادامه دارد... .
👇👇👇👇
✳️ بخش : اول
❇️ عطار، در کنار سنایی و مولانا، یکی از سه معلم بزرگِ ادبیات فارسی است. آثار این سه معلم بزرگ عرفان، برای مخاطب‌های معمولی است. برای اینکه به بقیه بگویند عرفان و اندیشه و این حرفها، چیزهای چندان پیچیده‌ای نیست. مثلاً «منطق الطیر» عطار، یک مضمون عرفانیِ مهم در قالب یک داستان است. داستان سی مرغی که سیمرغ می‌شوند.
عطار یک معلم بود و تا آخر عمر هم معلم باقی ماند.
در کتاب «منطق‌الطیر» از آن سی مرغ فقط اسم دوازده مرغ آمده. این دوازده پرنده هر کدام نمایندۀ صفتی از انسان و گروهی از افراد جامعه هستند. سیمرغ را که مظهر انسان کامل و شخصِ به حقیقت رسیده است بگذاریم کنار، یازده مرغ باقیمانده، نماد های اصلی «منطق‌الطیر» هستند. داستان «منطق الطیر» داستان عوض شدن این یازده مرغ یا آدم مختلف، در هفت وادی یا مرحله است:
طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت وفقر، فنا
◀️ باز:
در قدیم، باز جزو اسباب شکار پادشاهان بود، پس توی منطق‌الطیر هم باز
«گفت من از شوق دست شهریار/ چشم بربستم ز خلق روزگار/ چشم از آن بگرفته‌ام زیر کلاه/ تا رسد پایم به دست پادشاه/ تا اگر روزی برِ شاهم برَند/ از رسوم خدمت آگاهم برَند».
باز، نمایندۀ انسان‌هایی است که نوکرصفت هستند و به قول عطار «پادشاه حقیقی» را فراموش کرده‌اند.
نماد سالکی است ابتدا امیال و خواسته‌های خود را دنبال می‌کند اما وقتی مدارج سلوک را می‌پیماید خواست او تبدیل به خواست خداوند و صاحب او می‌شود
◀️ بلبل:
طبیعتاً خوشخوان و نغمه‌گر است و مظهر آن دسته از رهروانی که حق را در مظاهر جمالی او می‌بینند و اهل هنر و زیبایی‌اند.
«معنی‌ای در هر هزار آواز داشت/ زیر هر معنی جهانی راز داشت/ شد در اسرار معانی نعره‌زن/ کرد مرغان را زبان‌بند از سخن».
عطار می‌گوید همین اشتغالات هنری، حجاب بلبل در رسیدن به حقیقت است، چون او همیشه به هنرش مغرور است:
«گفت برمن ختم شد اسرار عشق/ جملۀ شب می‌کنم تکرار عشق».
مظهر آن دسته از صوفیان که حق تعالی را در مظاهر جمالی او می‌بینند و نظر بازند و برای آنها رسیدن به ذات حق امری ناممکن است
بوتیمار: یک‌جور لک‌لک است که در ادبیات به دو چیز شهرت دارد: یکی خسیس بودن که با وجود زندگی لب دریا، تا بتواند آب نمی‌خورد، یکی هم غصه خوردن الکی. طوری که اصلاً به او «غمخورک» می‌گویند. عطار هم او را نمایندۀ مردمان بی‌اراده کرده است:
«از چنین کس کو وفاداری نداشت/ هیچ‌کس اومید دلداری نداشت».
نماد آن دسته از زاهدانی که در ریاضت کشیدن افراط می‌کنند یا نمودار اهل حزن و گرفتار مراتب احوال عرفانی هستند
◀️ کوف یا جغد:
ساکن خرابه‌هاست و مظهر کسانی که از جمع فاصله می‌گیرند و عزلت‌نشین هستند:
«کوف آمد پیش چون دیوانه‌ای/ گفت من بگزیده‌ام ویرانه‌ای/ گرچه معموری [= آبادی] بسی خوش یافتم/ هم مخالف هم مشوّش یافتم/ در خرابی جای می‌سازم به رنج/ زآنکه باشد در خرابی جای گنج».
«نمودار عزلت جويان است که گنج در ويرانه ي عزلت مي جويند و دل را از همه خلق بر داشته و به هواي گنج در ويرانه ي جهان نشسته اند و يا شايد که مقصود شيخ از کوف ،مردمان امساک پيشه باشد که همت بر انباشتن زر و مال ،و بدست آوردن گنج بسته اند و به خيال محال رنج مي برند »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ادامه دارد... .
👇👇👇👇
✳️ پرندگان در منطق الطیر نماد چه چیزهایی هستند ؟
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
◀️ صعوه:
پرنده‌ای است شبیه گنجشک، ولی منقار درازتری دارد، در مزارع زندگی می‌کند و از حشرات تغذیه می‌کند. در واقع هیچ ویژگی خاصی ندارد و عطار هم او را کرده نماینده آدم‌های ضعیف‌احوالی که از ترش ضعفشان، هیچ وقت هیچ کاری نمی‌کنند:
«صعوه آمد دل‌ضعیف و تن‌نزار/ پای تا سر همچو آتش بی‌قرار/ گفت من حیران و فرتوت آمدم/ بی‌دل و بی‌قوّت و قوت آمدم/ من نه پر دارم، نه پا، نه هیچ نیز/ کی رسم در گردِ سیمرغ عزیز؟!
نمودار کسانی که به دستاویز ضعیف بشریت طالب دیدار حق نمی‌شوند و می‌گویند ما توانایی این راه را نداریم
◀️ طاووس:
یک داستان قدیمی هست که شیطان وقتی خواست داخل باغ بهشت شود و آدم و حوا را فریب بدهد، به پای طاووس چسبید و رفت تو. در منطق‌الطیر هم به رابطۀ طاووس با مار و بهشت اشاره می‌شود و طاووس غصۀ بیرون شدن از بهشت را دارد. یعنی که طاووس نمایندۀ آن دسته از مومنانی است که بهشت منتهای آرزوی آنان است و همۀ کارها را برای ثوابش می‌کنند، نه برای خدا. و بهشت حجاب آنها از رویت حق تعالی می شود
◀️ طوطی:
به خاطر سبزی رنگش، همنشین خضر فرض شده و مثل خضر دنبال آب حیات و زندگی جاویدان است.
اما «هدهدش گفت ای ز دولت بی‌نشان/ مرد نبوَد هرکه نبوَد جان‌فشان/ آب حیوان خواهی و جان‌دوستی؟/ رو که تو مغزی نداری، پوستی!»
در واقع طوطی نمایندۀ کسانی است که با یک موفقیت بزرگ سرشان گرم می‌شود و در ادامه زندگی کاری نمی‌کنند.
انتخاب طوطی در پس آینه او را الهام می‌دهند با آنچه بر ضمیر سالک از واردات غیبی نازل می‌شود بسیار مرتبط است و زندگینامه هر سالکی نیز مجموعه‌ای از خواطر و الهامات است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
◀️ صعوه:
پرنده‌ای است شبیه گنجشک، ولی منقار درازتری دارد، در مزارع زندگی می‌کند و از حشرات تغذیه می‌کند. در واقع هیچ ویژگی خاصی ندارد و عطار هم او را کرده نماینده آدم‌های ضعیف‌احوالی که از ترش ضعفشان، هیچ وقت هیچ کاری نمی‌کنند:
«صعوه آمد دل‌ضعیف و تن‌نزار/ پای تا سر همچو آتش بی‌قرار/ گفت من حیران و فرتوت آمدم/ بی‌دل و بی‌قوّت و قوت آمدم/ من نه پر دارم، نه پا، نه هیچ نیز/ کی رسم در گردِ سیمرغ عزیز؟!
نمودار کسانی که به دستاویز ضعیف بشریت طالب دیدار حق نمی‌شوند و می‌گویند ما توانایی این راه را نداریم
◀️ طاووس:
یک داستان قدیمی هست که شیطان وقتی خواست داخل باغ بهشت شود و آدم و حوا را فریب بدهد، به پای طاووس چسبید و رفت تو. در منطق‌الطیر هم به رابطۀ طاووس با مار و بهشت اشاره می‌شود و طاووس غصۀ بیرون شدن از بهشت را دارد. یعنی که طاووس نمایندۀ آن دسته از مومنانی است که بهشت منتهای آرزوی آنان است و همۀ کارها را برای ثوابش می‌کنند، نه برای خدا. و بهشت حجاب آنها از رویت حق تعالی می شود
◀️ طوطی:
به خاطر سبزی رنگش، همنشین خضر فرض شده و مثل خضر دنبال آب حیات و زندگی جاویدان است.
اما «هدهدش گفت ای ز دولت بی‌نشان/ مرد نبوَد هرکه نبوَد جان‌فشان/ آب حیوان خواهی و جان‌دوستی؟/ رو که تو مغزی نداری، پوستی!»
در واقع طوطی نمایندۀ کسانی است که با یک موفقیت بزرگ سرشان گرم می‌شود و در ادامه زندگی کاری نمی‌کنند.
انتخاب طوطی در پس آینه او را الهام می‌دهند با آنچه بر ضمیر سالک از واردات غیبی نازل می‌شود بسیار مرتبط است و زندگینامه هر سالکی نیز مجموعه‌ای از خواطر و الهامات است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ جلال آلِ‌احمد در ده برداشت
◀️ ۱_ آل‌احمدِ داستان‌نویس:
آل‌احمد در "مدیرِ مدرسه" و "نفرینِ زمین"، داستان‌نویسی مستندنگار است و در "نون والقلم" اندیشه‌گرایی تمثیلی‌نویس. او چند داستان کوتاهِ درخشان، به‌خصوص در مجموعه‌های "سه‌تار" و "پنج داستان" دارد.
◀️ ۲_ آل‌احمدِ صاحب‌سبک:
آلِ احمد بیشتر ازمنظرِ نثرِ داستانی‌اش صاحب‌سبک است. او در این حیطه پیروانِ فراوانی نیز دارد. به‌گمان‌ام براهنی از موفق‌ترین پیروانِ خلّاقِ نثر او است. البته فرم و اسلوب داستان‌پردازی‌ِ آل‌احمد نیز پیروانی یافت و جمال میرصادقی، به‌ویژه در نوشتن از عوالمِ کودکان و نوجوانان، از موفق‌ترینِ آنان است. به‌گمان‌ام از منظرِ بدعت و صناعت و نیز شخصیت و هویتِ نثر و همچنین جریان‌سازی، هیچ نثرنویسِ معاصری به پای جلال نمی‌رسد.
◀️ ۳_ آل‌احمدِ کنشگرِ سیاسی و اجتماعی:
"غرب‌زدگی" باهمه‌ی اماواگرهایش گرچه از صدرِ مشروطیت منتقدانی داشت، اما اندیشه‌ای است که به نامِ او سکه‌خورده‌است. آل‌احمد همچنین عضو حزب توده بود و نیز از موسسان "نیروی سوم" و باورمندان به خلیل ملکی. این جریانِ تجدیدنظرطلب، از خوشنام‌ترین احزابِ سیاسیِ ایران بود؛ جریانی که تلاش‌داشت عدالت‌خواهی مارکسیستی را با مطالباتِ ملی و ایران‌دوستانه جمع‌کند.
◀️ ۴_ آل‌احمدِ ژورنالیست:
آل‌احمد گرچه در مجلاتی همچون "سخن" نیز اثر منتشرکرد اما عمده‌ی فعالیت‌هایش بر مجلاتِ چپ (ماهنامه‌ی مردم، علم و زندگی و کیهان ماه) متمرکز بود. او خود از گردانندگانِ این مجلات نیز بود و از این منظر فعالیت‌هایش تاحدی با شاملو سنجیدنی است.
◀️ ۵_ آل‌احمدِ منتقدِ ادبی:
گرچه او قلم‌انداز نقد‌می‌نوشت اما پاره‌ای از ماندگارترین مقالاتِ ادبی‌اش محصولِ همین ارزیابی‌های شتاب‌زده‌ی است. از آن جمله است، سه مقاله‌ی خواندنی‌اش دربارهٔ نیما و نیز یک بررسی کوتاه و ماندگار از شخصیت و آثار هدایت. تاریخِ نشرِ این نوشته‌ها اهمیت فراوانی دارد.
◀️ ۶_ آل‌احمد و جانِ جستجوگرش:
منحنیِ زندگیِ سیاسی، اجتماعی و ادبیِ آل‌احمد و نیز تنوّع و تکّثرِ آثارش، درحالی‌که او چندان دیرسال نزیست و ناتمام ماند، حکایت از روحی پرسشگر و کنجکاو دارد. این نگاه، در جزئی‌نگری و عینیت‌گراییِ نثرش نیز آشکار است.
◀️ ۷_ آلِ احمدِ خودافشاگر:
صمیمیّت و صدقِ عاطفی از بارزترین مولفه‌های شخصیت و آثارِ او است. این صداقت جدااز سفرنامه‌ها و تک‌نگاری‌ها، آثارِ ادبی‌اش را نیز مستندنگارانه و باورپذیر گردانده‌است. اوجِ این روحیّه‌ی جلال، در "سنگی بر گوری" منعکس است.
◀️ ۸_آل‌احمدِ تک‌نگاری‌نویس:
آل‌احمد سه اثر تک‌نگارانه دارد که یکی از آنها ("جزیره‌ی خارک") جدااز فضل تقدّم، ازمنظرِ شیوه‌ی پژوهشی، هم‌امروز نیز بسیار ارزشمند است. این سلسله‌آثار زیرِ نظر موسسهای وابسته به دانشگاه تهران نوشته‌شد؛ موسسهای که ساعدی، طاهباز و اسلام کاظمیه نیز با آن همکاری‌داشتند.
◀️ ۹_ آل‌احمدِ مترجم:
او مترجمی حرفه‌ای نبود و این‌گونه تجربه‌های گهگاهی بیشتر برای‌اش انگیزه‌ای وجودی داشت و از اندیشه‌‌‌های فلسفی و سیاسی‌اش مایه‌می‌گرفت. برگردانِ آثارِ سارتر و کامو مکّملِ نگرشِ غرب‌ستیزانه‌اش بود، و ترجمه‌ی "بازگشت از شورویِ" آندره‌ژید نیز گواهی بر تجدیدنظرش در شیفتگی‌‌ِ به مارکسیسمِ جزم‌اندیشانه‌ی استالینی‌اش، در عهدِ جوانی.
◀️ ۱۰_ آل‌احمدِ همسرِ دانشور:
آل‌احمد و "سیمین" از‌این‌منظر با سارتر و "سیمون" و نیز گلستان و فروغ سنجیدنی اند. زوج‌هایی که آفرینش‌گر و صاحب‌اندیشه بودند. پرهیبِ حضورِ آل‌احمد را در شخصیت معترض و غرب‌ستیزِ یوسف در "سو و شون" و نیز حضورِ شخصیّتِ واقعی‌اش را در "جزیره‌ی سرگردانی" می‌توان‌دید. و آن رابطه بهتر از هرجا در نامه‌های مفصّل‌ِ این زوج به یکدیگر منعکس است.
به امیدِ انتشارِ بی‌کم‌‌و‌کاستِ
◀️ یادداشت‌های روزانه‌ی جلال.
❇️ دکتر احمدرضا بهرامپور عمران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◀️ ۱_ آل‌احمدِ داستان‌نویس:
آل‌احمد در "مدیرِ مدرسه" و "نفرینِ زمین"، داستان‌نویسی مستندنگار است و در "نون والقلم" اندیشه‌گرایی تمثیلی‌نویس. او چند داستان کوتاهِ درخشان، به‌خصوص در مجموعه‌های "سه‌تار" و "پنج داستان" دارد.
◀️ ۲_ آل‌احمدِ صاحب‌سبک:
آلِ احمد بیشتر ازمنظرِ نثرِ داستانی‌اش صاحب‌سبک است. او در این حیطه پیروانِ فراوانی نیز دارد. به‌گمان‌ام براهنی از موفق‌ترین پیروانِ خلّاقِ نثر او است. البته فرم و اسلوب داستان‌پردازی‌ِ آل‌احمد نیز پیروانی یافت و جمال میرصادقی، به‌ویژه در نوشتن از عوالمِ کودکان و نوجوانان، از موفق‌ترینِ آنان است. به‌گمان‌ام از منظرِ بدعت و صناعت و نیز شخصیت و هویتِ نثر و همچنین جریان‌سازی، هیچ نثرنویسِ معاصری به پای جلال نمی‌رسد.
◀️ ۳_ آل‌احمدِ کنشگرِ سیاسی و اجتماعی:
"غرب‌زدگی" باهمه‌ی اماواگرهایش گرچه از صدرِ مشروطیت منتقدانی داشت، اما اندیشه‌ای است که به نامِ او سکه‌خورده‌است. آل‌احمد همچنین عضو حزب توده بود و نیز از موسسان "نیروی سوم" و باورمندان به خلیل ملکی. این جریانِ تجدیدنظرطلب، از خوشنام‌ترین احزابِ سیاسیِ ایران بود؛ جریانی که تلاش‌داشت عدالت‌خواهی مارکسیستی را با مطالباتِ ملی و ایران‌دوستانه جمع‌کند.
◀️ ۴_ آل‌احمدِ ژورنالیست:
آل‌احمد گرچه در مجلاتی همچون "سخن" نیز اثر منتشرکرد اما عمده‌ی فعالیت‌هایش بر مجلاتِ چپ (ماهنامه‌ی مردم، علم و زندگی و کیهان ماه) متمرکز بود. او خود از گردانندگانِ این مجلات نیز بود و از این منظر فعالیت‌هایش تاحدی با شاملو سنجیدنی است.
◀️ ۵_ آل‌احمدِ منتقدِ ادبی:
گرچه او قلم‌انداز نقد‌می‌نوشت اما پاره‌ای از ماندگارترین مقالاتِ ادبی‌اش محصولِ همین ارزیابی‌های شتاب‌زده‌ی است. از آن جمله است، سه مقاله‌ی خواندنی‌اش دربارهٔ نیما و نیز یک بررسی کوتاه و ماندگار از شخصیت و آثار هدایت. تاریخِ نشرِ این نوشته‌ها اهمیت فراوانی دارد.
◀️ ۶_ آل‌احمد و جانِ جستجوگرش:
منحنیِ زندگیِ سیاسی، اجتماعی و ادبیِ آل‌احمد و نیز تنوّع و تکّثرِ آثارش، درحالی‌که او چندان دیرسال نزیست و ناتمام ماند، حکایت از روحی پرسشگر و کنجکاو دارد. این نگاه، در جزئی‌نگری و عینیت‌گراییِ نثرش نیز آشکار است.
◀️ ۷_ آلِ احمدِ خودافشاگر:
صمیمیّت و صدقِ عاطفی از بارزترین مولفه‌های شخصیت و آثارِ او است. این صداقت جدااز سفرنامه‌ها و تک‌نگاری‌ها، آثارِ ادبی‌اش را نیز مستندنگارانه و باورپذیر گردانده‌است. اوجِ این روحیّه‌ی جلال، در "سنگی بر گوری" منعکس است.
◀️ ۸_آل‌احمدِ تک‌نگاری‌نویس:
آل‌احمد سه اثر تک‌نگارانه دارد که یکی از آنها ("جزیره‌ی خارک") جدااز فضل تقدّم، ازمنظرِ شیوه‌ی پژوهشی، هم‌امروز نیز بسیار ارزشمند است. این سلسله‌آثار زیرِ نظر موسسهای وابسته به دانشگاه تهران نوشته‌شد؛ موسسهای که ساعدی، طاهباز و اسلام کاظمیه نیز با آن همکاری‌داشتند.
◀️ ۹_ آل‌احمدِ مترجم:
او مترجمی حرفه‌ای نبود و این‌گونه تجربه‌های گهگاهی بیشتر برای‌اش انگیزه‌ای وجودی داشت و از اندیشه‌‌‌های فلسفی و سیاسی‌اش مایه‌می‌گرفت. برگردانِ آثارِ سارتر و کامو مکّملِ نگرشِ غرب‌ستیزانه‌اش بود، و ترجمه‌ی "بازگشت از شورویِ" آندره‌ژید نیز گواهی بر تجدیدنظرش در شیفتگی‌‌ِ به مارکسیسمِ جزم‌اندیشانه‌ی استالینی‌اش، در عهدِ جوانی.
◀️ ۱۰_ آل‌احمدِ همسرِ دانشور:
آل‌احمد و "سیمین" از‌این‌منظر با سارتر و "سیمون" و نیز گلستان و فروغ سنجیدنی اند. زوج‌هایی که آفرینش‌گر و صاحب‌اندیشه بودند. پرهیبِ حضورِ آل‌احمد را در شخصیت معترض و غرب‌ستیزِ یوسف در "سو و شون" و نیز حضورِ شخصیّتِ واقعی‌اش را در "جزیره‌ی سرگردانی" می‌توان‌دید. و آن رابطه بهتر از هرجا در نامه‌های مفصّل‌ِ این زوج به یکدیگر منعکس است.
به امیدِ انتشارِ بی‌کم‌‌و‌کاستِ
◀️ یادداشت‌های روزانه‌ی جلال.
❇️ دکتر احمدرضا بهرامپور عمران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تفاوت گفت‌وگو و جَدَل
◾️گفت‌وگو، زبان مفاهمه است و هیچ تمدّنی بدون گفت‌وگو شکل نگرفته و بدون آن نیز دوام نیافته است.
اکنون در بسیاری از گروه‌های مجازی و محافل علمی و سیاسی، جدل فرمانروایی می‌کند و کثیری به تصوّر اینکه در حال گفت‌وگو با یکدیگرند، در ورطه‌ی مجادلات بی‌ثمر و بی‌پایان افتاده‌اند، هم‌چنان‌که در گفت‌وگوهای دو یا چند نفره. مرز میان گفت‌وگو و جدل، بسیار باریک و مبهم است لذا چند نکته ساده‌ی آن یادآوری می‌شود.
🟢۱. هدف گفت‌وگو این است که من بدانم در ضمیر شما چه می‌گذرد و شما بدانید که درد من چیست اما جدل تشنه پیروزی است و شهوت استیلا بر طرف مقابل دارد.
🔴۲. پایان جدل، دشمنی است و پایان گفتگو، دوستی است. ذهن و زبان جدلیون، در تسخیر سوء‌ظن به دیگران و خودشیفتگی است. اما گفت‌وگو، راهی برای کاستن از افتراق‌ها و سوءتفاهم‌هاست. بنابراین گفت‌وگو ما را به یکدیگر نزدیک‌‌تر می‌کند و جدل، دورتر و دشمن‌تر. گفت‌وگو اگر گرهی نگشاید، گره را کورتر نمی‌کند.
🟡۳. در گفت‌وگو، میان اندیشه و صاحب اندیشه فرق می‌گذاریم. یعنی مخالفت ما با اندیشه‌ای، به دشمنی ما با صاحب آن اندیشه نمی‌انجامد.
🟢۴. در گفت‌وگو می‌کوشیم که حرف دیگری را بفهمیم ولی در جدل می‌کوشیم که حرف خود را در گوش او فرو کنیم.
🔴۵. اهل جدل، درد حقیقت ندارند. پس به هیچ خطا یا جفایی اعتراف نمی‌کنند. اما در گفت‌وگوی سالم، طرفین می‌پذیرند که در فلان مسئله خطا کرده، دچار غفلت یا مبالغه و تندروی شده‌اند.
🟡۶. جدل، استثمار گفت‌وگو است. یعنی گفت‌وگو در جدل، بهانه‌ای بیش نیست. بدین رو اهل جدل، گاهی این بهانه را وامی‌نهند و از ابزار دیگری استفاده می‌کنند که هیچ سنخیتی با گفت‌وگو ندارد، مانند زورگویی، تهدید، نصیحت، افشاگری و تجاوز به حریم خصوصی افراد.
🟢۷. جدل‌گرایان، معمولا زبانی درشت‌گو و پر از نیش و کنایه دارند، گرچه هر درشت‌گویی جدل‌گرا نیست و هر جدل‌گرایی درشت‌گو نیست.
🔴۸. جدل گذشته‌گرا است، اما گفت‌وگو آینده‌ساز است. در جدل، شما از راهی دفاع می‌کنید که آن را طی کرده‌اید اما در گفت‌وگو راهی را می‌جویید که آینده را بسازد. از همین رو گفت‌وگو پیش‌رونده است، اما جدل، هر بار به نقطه آغاز بر می‌گردد.
🟡۹. در گفت‌وگو می‌کوشیم که چیزی بیاموزیم، اما در جدل، تلاش ما بیشتر برای شیرفهم‌کردن طرف مقابل است.
🟢۱۰. در گفت‌وگو تابع منطقیم و فارغ از اینکه گوینده کیست بر این نکته متمرکزیم که چه می‌گوید؟ و بدون هیچ مقاومتی حرف حق را می‌پذیریم ولی در جدال، از ابتدا با گارد وارد می‌شویم و به چیزی جز غلبه و کسب نتیجه‌ی از پیش تعیین‌شده نمی‌اندیشیم.
🔴۱۱. سماجت و افراط در کش‌دارکردن مباحث، از نشانه‌های اهل جدل است. اهل گفت‌وگو به همان آسانی که وارد گفت‌وگو می‌شوند، آن را رها می‌کنند و می‌دانند که کجا و کی باید کنار بکشند، اما جدلیون تا بالابردن پرچم پیروزی و اعتراف خصم به شکست، سماجت می‌کنند.
✍️اکبر دانش سرارودی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◾️گفت‌وگو، زبان مفاهمه است و هیچ تمدّنی بدون گفت‌وگو شکل نگرفته و بدون آن نیز دوام نیافته است.
اکنون در بسیاری از گروه‌های مجازی و محافل علمی و سیاسی، جدل فرمانروایی می‌کند و کثیری به تصوّر اینکه در حال گفت‌وگو با یکدیگرند، در ورطه‌ی مجادلات بی‌ثمر و بی‌پایان افتاده‌اند، هم‌چنان‌که در گفت‌وگوهای دو یا چند نفره. مرز میان گفت‌وگو و جدل، بسیار باریک و مبهم است لذا چند نکته ساده‌ی آن یادآوری می‌شود.
🟢۱. هدف گفت‌وگو این است که من بدانم در ضمیر شما چه می‌گذرد و شما بدانید که درد من چیست اما جدل تشنه پیروزی است و شهوت استیلا بر طرف مقابل دارد.
🔴۲. پایان جدل، دشمنی است و پایان گفتگو، دوستی است. ذهن و زبان جدلیون، در تسخیر سوء‌ظن به دیگران و خودشیفتگی است. اما گفت‌وگو، راهی برای کاستن از افتراق‌ها و سوءتفاهم‌هاست. بنابراین گفت‌وگو ما را به یکدیگر نزدیک‌‌تر می‌کند و جدل، دورتر و دشمن‌تر. گفت‌وگو اگر گرهی نگشاید، گره را کورتر نمی‌کند.
🟡۳. در گفت‌وگو، میان اندیشه و صاحب اندیشه فرق می‌گذاریم. یعنی مخالفت ما با اندیشه‌ای، به دشمنی ما با صاحب آن اندیشه نمی‌انجامد.
🟢۴. در گفت‌وگو می‌کوشیم که حرف دیگری را بفهمیم ولی در جدل می‌کوشیم که حرف خود را در گوش او فرو کنیم.
🔴۵. اهل جدل، درد حقیقت ندارند. پس به هیچ خطا یا جفایی اعتراف نمی‌کنند. اما در گفت‌وگوی سالم، طرفین می‌پذیرند که در فلان مسئله خطا کرده، دچار غفلت یا مبالغه و تندروی شده‌اند.
🟡۶. جدل، استثمار گفت‌وگو است. یعنی گفت‌وگو در جدل، بهانه‌ای بیش نیست. بدین رو اهل جدل، گاهی این بهانه را وامی‌نهند و از ابزار دیگری استفاده می‌کنند که هیچ سنخیتی با گفت‌وگو ندارد، مانند زورگویی، تهدید، نصیحت، افشاگری و تجاوز به حریم خصوصی افراد.
🟢۷. جدل‌گرایان، معمولا زبانی درشت‌گو و پر از نیش و کنایه دارند، گرچه هر درشت‌گویی جدل‌گرا نیست و هر جدل‌گرایی درشت‌گو نیست.
🔴۸. جدل گذشته‌گرا است، اما گفت‌وگو آینده‌ساز است. در جدل، شما از راهی دفاع می‌کنید که آن را طی کرده‌اید اما در گفت‌وگو راهی را می‌جویید که آینده را بسازد. از همین رو گفت‌وگو پیش‌رونده است، اما جدل، هر بار به نقطه آغاز بر می‌گردد.
🟡۹. در گفت‌وگو می‌کوشیم که چیزی بیاموزیم، اما در جدل، تلاش ما بیشتر برای شیرفهم‌کردن طرف مقابل است.
🟢۱۰. در گفت‌وگو تابع منطقیم و فارغ از اینکه گوینده کیست بر این نکته متمرکزیم که چه می‌گوید؟ و بدون هیچ مقاومتی حرف حق را می‌پذیریم ولی در جدال، از ابتدا با گارد وارد می‌شویم و به چیزی جز غلبه و کسب نتیجه‌ی از پیش تعیین‌شده نمی‌اندیشیم.
🔴۱۱. سماجت و افراط در کش‌دارکردن مباحث، از نشانه‌های اهل جدل است. اهل گفت‌وگو به همان آسانی که وارد گفت‌وگو می‌شوند، آن را رها می‌کنند و می‌دانند که کجا و کی باید کنار بکشند، اما جدلیون تا بالابردن پرچم پیروزی و اعتراف خصم به شکست، سماجت می‌کنند.
✍️اکبر دانش سرارودی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آزادسرو که بود؟
✳️ بخش : اول
❇️ شاهنامه توسط فردوسی ساخته نشد؛ بلکه “سروده” شد. در دوره ساسانی، اساطیر و افسانه‌های کهنسال ایرانی در کتاب‌های پراکنده‌ای به نام خدای‌نامه نوشته شده بودند. خدا در زبان پارسی‌میانه در معنای امروزی ارباب و شاه و سرور بود و بنابراین خدای‌نامه به صورت تحت‌اللفظی به معنای ”کتاب شاهان” بود.
پس از اسلام اما، خدای‌نامه‌ها به آرامی پراکنده و یکی یکی نابود شدند. سیصد سال بعد و در دوره زعامت سامانیان بر شرق فلات ایران، ابومنصور عبدالرزاق سپهسالار خراسان، چند موبد و روحانی زرتشتی را مسئول گردآوری و احیای خدای‌نامه‌های دوره ساسانی کرد. این گروه چهار نفره، موفق شدند بخشی از خدای‌نامه‌ها را احیا و از آن‌جایی که در این زمان معنای واژهٔ خدا نیز تغییر کرده بود و به معنای الله به کار می‌رفت، نام این کتاب را شاهنامه گذاشتند و چون ابومنصور عبدالرزاق دستور گردآوری این کتاب را داده بود، به نام شاهنامهٔ ابومنصوری معروف شد.
◀️ اما نقش فردوسی چه بود؟
فردوسی به این شاهنامهٔ ابومنصوری دست پیدا کرد و تصمیم گرفت این کتاب را به صورت شعر درآورد. چون اولا زبان پارسی، زبان شعر است و ثانیا شعر بهتر از نثر در گذر زمان باقی می‌ماند. لذا فردوسی شروع به سرودن متن شاهنامه ابومنصوری برای تبدیل آن از نثر به نظم نمود و شاهنامه فردوسی متولد گردید.
اما منبع فردوسی در سرودن شاهنامه، فقط این کتاب نبود. بلکه از منابع پراکندهٔ دیگر هم استفاده کرد. در این میان برخی از داستان‌های مربوط به رستم را از زبان مردی به نام آزادسرو (Azad Sarv) نوشته است که مهم‌ترین آن داستان مرگ رستم است که شاید در شاهنامه ابومنصوری وجود نداشت. فردوسی برای تکمیل داستان رستم و پایان‌بندیِ زندگیِ او، به آزادسرو رجوع کرد، چنان‌که در ابتدای این قسمت می‌گوید:
بنابراین احتمالا نسخه‌ای از خدای‌نامه در اختیار آزادسرو قرار داشت. همچنین آزادسرو مردی تنومند و پهلوان‌منش بود و ظاهرا شجره‌نامه‌ای در دست داشت که نژاد وی را به سام‌نریمان جد رستم می‌رساند و همچنین داستان‌های بسیاری از رستم را می‌دانست
بنابراین یکی از مهم‌ترین منابع جانبیِ فردوسی برای سرودن شاهنامه، داستان‌ها و روایت‌هایی بود که از آزادسرو شنیده بود.
◀️ آیا فردوسی واقعا با آزادسرو دیدار داشته؟
کمی بعید است. بالاتر گفتیم که آزادسرو در دستگاه احمد بن سهل کامکار زندگی می‌کرد. احمد سهل در سال ٩٢٠ میلادی از دنیا رفت و فردوسی حدودا ٢٠ سال بعد از مرگ او، زاده شد. بنابراین اگر فردوسی در آغاز جوانی با آزادسرو دیدار داشته، آزادسرو باید در آن زمان بسیار پیر و شاید پیرمردی حدودا صدساله بود. بنابراین بسیار بعید است که دیداری صورت گرفته باشد. فردوسی احتمالا به نسخه‌ای از یادداشت‌ها و نوشته‌های آزادسرو دست پیدا کرده و در آن نوشته‌ها داستان‌های رستم را خوانده باشد؛ چنان‌که خود در دو مصرع جداگانه، یک‌بار گفته است:
و در جای دیگر می گوید:
بنابراین یا فردوسی به دست‌نوشته‌های آزادسرو دست پیدا کرده، و یا نسخه‌ای قدیمی از خدای‌نامه را که از اجداد آزادسرو به دست آزادسرو رسیده بود را یافته و بر مبنای آن، بخش‌های ناقص شاهنامهٔ ابومنصوری را کامل کرده است.
شاید هم آنگونه که زنده‌یاد مجتبی مینوی عقیده داشت، نامِ آزادسرو در شاهنامهٔ ابومنصوری بوده، و فردوسی بنا بر امانت‌داری، این نام را با داستانی که از او در کتاب بوده، در شاهنامه خود آورده است.
◀️ آگاهی‌های بیشتر از آزادسرو
از آزادسرو یک منبع دیگر نیز در دست داریم: کتابی حماسی به نام شبرنگ‌نامه که احتمالا سه‌چهار قرن بعد از شاهنامه، توسط شاعری ناشناس سروده شده است. بنابرآن‌چه که در متن خود کتاب آمده است، این کتاب نیز از نوشته‌های آزادسرو اقتباس گرفته شده است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ادامه دارد...
👇👇👇👇
✳️ بخش : اول
❇️ شاهنامه توسط فردوسی ساخته نشد؛ بلکه “سروده” شد. در دوره ساسانی، اساطیر و افسانه‌های کهنسال ایرانی در کتاب‌های پراکنده‌ای به نام خدای‌نامه نوشته شده بودند. خدا در زبان پارسی‌میانه در معنای امروزی ارباب و شاه و سرور بود و بنابراین خدای‌نامه به صورت تحت‌اللفظی به معنای ”کتاب شاهان” بود.
پس از اسلام اما، خدای‌نامه‌ها به آرامی پراکنده و یکی یکی نابود شدند. سیصد سال بعد و در دوره زعامت سامانیان بر شرق فلات ایران، ابومنصور عبدالرزاق سپهسالار خراسان، چند موبد و روحانی زرتشتی را مسئول گردآوری و احیای خدای‌نامه‌های دوره ساسانی کرد. این گروه چهار نفره، موفق شدند بخشی از خدای‌نامه‌ها را احیا و از آن‌جایی که در این زمان معنای واژهٔ خدا نیز تغییر کرده بود و به معنای الله به کار می‌رفت، نام این کتاب را شاهنامه گذاشتند و چون ابومنصور عبدالرزاق دستور گردآوری این کتاب را داده بود، به نام شاهنامهٔ ابومنصوری معروف شد.
◀️ اما نقش فردوسی چه بود؟
فردوسی به این شاهنامهٔ ابومنصوری دست پیدا کرد و تصمیم گرفت این کتاب را به صورت شعر درآورد. چون اولا زبان پارسی، زبان شعر است و ثانیا شعر بهتر از نثر در گذر زمان باقی می‌ماند. لذا فردوسی شروع به سرودن متن شاهنامه ابومنصوری برای تبدیل آن از نثر به نظم نمود و شاهنامه فردوسی متولد گردید.
اما منبع فردوسی در سرودن شاهنامه، فقط این کتاب نبود. بلکه از منابع پراکندهٔ دیگر هم استفاده کرد. در این میان برخی از داستان‌های مربوط به رستم را از زبان مردی به نام آزادسرو (Azad Sarv) نوشته است که مهم‌ترین آن داستان مرگ رستم است که شاید در شاهنامه ابومنصوری وجود نداشت. فردوسی برای تکمیل داستان رستم و پایان‌بندیِ زندگیِ او، به آزادسرو رجوع کرد، چنان‌که در ابتدای این قسمت می‌گوید:
یکی پیر بُد، نامش آزادسروپس تا اینجا متوجه شدیم که آزادسرو از ملازمان “احمد بن سهل کامکار” (از نوادگان ساسانیان) بود. احمد سهل احتمالا والی شهر مرو در زمان سامانیان بود و آزادسرو از بزرگان و نزدیکانِ وی. آزادسرو دانشمندی بود، آگاه به تاریخ و افسانه‌های ایرانی، چنان که فردوسی در مورد او می‌گوید:
که با احمدِ سَهل، بودی به مَرْوْ
دلی پر ز دانش، سَری پر سخن
زبان پر ز گفتارهای کهن
کجا نامهٔ خسروان داشتی
تن و پیکر ِ پهلوان داشتی
بنابراین احتمالا نسخه‌ای از خدای‌نامه در اختیار آزادسرو قرار داشت. همچنین آزادسرو مردی تنومند و پهلوان‌منش بود و ظاهرا شجره‌نامه‌ای در دست داشت که نژاد وی را به سام‌نریمان جد رستم می‌رساند و همچنین داستان‌های بسیاری از رستم را می‌دانست
:و سپس تاکید می‌کند که از داستان‌هایی که از وی شنیده است، در شاهنامه استفاده کرده است :
به سام ِنریمان، کِشیدی نژاد
بسی داشتی رزم ِ رستم به یاد
بگویم سخن، آنچْ از او یافتم
سخن را یک اندر دگر، بافتم
بنابراین یکی از مهم‌ترین منابع جانبیِ فردوسی برای سرودن شاهنامه، داستان‌ها و روایت‌هایی بود که از آزادسرو شنیده بود.
◀️ آیا فردوسی واقعا با آزادسرو دیدار داشته؟
کمی بعید است. بالاتر گفتیم که آزادسرو در دستگاه احمد بن سهل کامکار زندگی می‌کرد. احمد سهل در سال ٩٢٠ میلادی از دنیا رفت و فردوسی حدودا ٢٠ سال بعد از مرگ او، زاده شد. بنابراین اگر فردوسی در آغاز جوانی با آزادسرو دیدار داشته، آزادسرو باید در آن زمان بسیار پیر و شاید پیرمردی حدودا صدساله بود. بنابراین بسیار بعید است که دیداری صورت گرفته باشد. فردوسی احتمالا به نسخه‌ای از یادداشت‌ها و نوشته‌های آزادسرو دست پیدا کرده و در آن نوشته‌ها داستان‌های رستم را خوانده باشد؛ چنان‌که خود در دو مصرع جداگانه، یک‌بار گفته است:
کجا نامهٔ خسروان داشتی
و در جای دیگر می گوید:
بگویم سخن، آنچْ از او یافتم
بنابراین یا فردوسی به دست‌نوشته‌های آزادسرو دست پیدا کرده، و یا نسخه‌ای قدیمی از خدای‌نامه را که از اجداد آزادسرو به دست آزادسرو رسیده بود را یافته و بر مبنای آن، بخش‌های ناقص شاهنامهٔ ابومنصوری را کامل کرده است.
شاید هم آنگونه که زنده‌یاد مجتبی مینوی عقیده داشت، نامِ آزادسرو در شاهنامهٔ ابومنصوری بوده، و فردوسی بنا بر امانت‌داری، این نام را با داستانی که از او در کتاب بوده، در شاهنامه خود آورده است.
◀️ آگاهی‌های بیشتر از آزادسرو
از آزادسرو یک منبع دیگر نیز در دست داریم: کتابی حماسی به نام شبرنگ‌نامه که احتمالا سه‌چهار قرن بعد از شاهنامه، توسط شاعری ناشناس سروده شده است. بنابرآن‌چه که در متن خود کتاب آمده است، این کتاب نیز از نوشته‌های آزادسرو اقتباس گرفته شده است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ادامه دارد...
👇👇👇👇
✳️ آزادسرو که بود؟
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
شاعر ناشناس این اشعار، به صورت مختصر درمورد منبع داستان چنین سروده شده است:
داستان شبرنگ‌نامه نیز در مورد جنگ رستم با شبرنگ پسر دیو سپید است. این داستان این ظن را تقویت می‌کند که آزادسرو، کتابی نوشته یا از اجدادش نسخه‌ای از خدای‌نامه را به میراث داشته که در آن از داستان‌های رستم یاد شده و از مهم‌ترین منابع برای شناخت رستم در ایران پس از اسلام، محسوب می‌شده است.
یاد و نام آزادسرو، زنده باد: مردی که از بخت بد ما، نامش در تاریخ گم شد، اما حضور او آنقدر پررنگ بود که اگر نبود، ما امروز از بخش مهمی از زندگینامه رستم و احتمالا از چگونگیِ مرگِ او، ناآگاه بودیم.
نویسنده: #بهمن_انصاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
شاعر ناشناس این اشعار، به صورت مختصر درمورد منبع داستان چنین سروده شده است:
کنون بشنو از گفتهٔ زادسرو
چراغِ صفِ صدرِ ماه آن به مرو
داستان شبرنگ‌نامه نیز در مورد جنگ رستم با شبرنگ پسر دیو سپید است. این داستان این ظن را تقویت می‌کند که آزادسرو، کتابی نوشته یا از اجدادش نسخه‌ای از خدای‌نامه را به میراث داشته که در آن از داستان‌های رستم یاد شده و از مهم‌ترین منابع برای شناخت رستم در ایران پس از اسلام، محسوب می‌شده است.
یاد و نام آزادسرو، زنده باد: مردی که از بخت بد ما، نامش در تاریخ گم شد، اما حضور او آنقدر پررنگ بود که اگر نبود، ما امروز از بخش مهمی از زندگینامه رستم و احتمالا از چگونگیِ مرگِ او، ناآگاه بودیم.
نویسنده: #بهمن_انصاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ایرانی که فردوسی میشناخت شامل کجا بود؟
🔸 هنوز خیلی ها نمی دانند منظور فردوسی از ایران کدام منطقه جغرافیایی است!
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که زابل را شامل نمی شده؟!
⬅️چو از شهر زابُل به ایران شوم
به نزدیک شاه دلیران شوم
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که سیستان را شامل نمی شده؟!
⬅️همان سیستان پاک ویران کنند
به کام دلیران ایران کنند
⬅️از ایران ره سیستان برگرفت
از آن کارها مانده اندر شگفت
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که مازندران را شامل نمی شده و مازندران جایگاه بزرگترین دشمنان ایران و دیوان بوده است؟!
⬅️چو کاووس بشنید از او این سخن
یکی تازه اندیشه افگند بن
دل رزمجویش ببست اندران
که لشکر کشد سوی مازندران
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که نیشابور رو شامل نمی شده؟!
⬅️به دو روز و دو شب به سان پلنگ
ز ایران به مرزی دگر شد زننگ
دمان سوی شهر نشابور شد
پر آزار بُد، از پدر دور شد
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که کرمان رو شامل نمی شده؟!
⬅️چو دارا از ایران به کرمان رسید
دو بهر از بزرگان لشکر ندید
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که اهواز رو شامل نمی شده؟!
⬅️چو صد مرد بیرون شد از رومیان
ز ایران و اهواز وز هر میان
📜ایرانی های فردوسی چه کسانی بودند که پارسی ها هویتی مستقل و جدا از آنها داشته اند؟!
⬅️ ز پنجاه باز آوردند سی
ز ایرانی و رومی و پارسی
⚜و اما جواب :
ایران واقعی در اشعار فردوسی، منطقه‌ای است شامل قسمت‌هایی از خراسان و مناطقی که امروزه به آن افغانستان می‌گوییم . یونانیان سلوکی و اسکندر مقدونی با فتح بخشهایی از افغانستان و اجرای سیاست هلنیزاسیون یا آریایی سازی نام این منطقه را آریانا گذاشتند که به مرور زمان در لهجه محلی ایران تلفظ شده است .
❇️ ن.ک:
علل ابهام مکان در شاهنامه
مجله شعر‌پژوهی(بوستان ادب) دانشگاه شیراز
صالحی مازندرانی ـ امامی ـ ادیم
دانشگاه شهید چمران اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔸 هنوز خیلی ها نمی دانند منظور فردوسی از ایران کدام منطقه جغرافیایی است!
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که زابل را شامل نمی شده؟!
⬅️چو از شهر زابُل به ایران شوم
به نزدیک شاه دلیران شوم
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که سیستان را شامل نمی شده؟!
⬅️همان سیستان پاک ویران کنند
به کام دلیران ایران کنند
⬅️از ایران ره سیستان برگرفت
از آن کارها مانده اندر شگفت
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که مازندران را شامل نمی شده و مازندران جایگاه بزرگترین دشمنان ایران و دیوان بوده است؟!
⬅️چو کاووس بشنید از او این سخن
یکی تازه اندیشه افگند بن
دل رزمجویش ببست اندران
که لشکر کشد سوی مازندران
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که نیشابور رو شامل نمی شده؟!
⬅️به دو روز و دو شب به سان پلنگ
ز ایران به مرزی دگر شد زننگ
دمان سوی شهر نشابور شد
پر آزار بُد، از پدر دور شد
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که کرمان رو شامل نمی شده؟!
⬅️چو دارا از ایران به کرمان رسید
دو بهر از بزرگان لشکر ندید
📜ایران فردوسی کجا قرار داشته که اهواز رو شامل نمی شده؟!
⬅️چو صد مرد بیرون شد از رومیان
ز ایران و اهواز وز هر میان
📜ایرانی های فردوسی چه کسانی بودند که پارسی ها هویتی مستقل و جدا از آنها داشته اند؟!
⬅️ ز پنجاه باز آوردند سی
ز ایرانی و رومی و پارسی
⚜و اما جواب :
ایران واقعی در اشعار فردوسی، منطقه‌ای است شامل قسمت‌هایی از خراسان و مناطقی که امروزه به آن افغانستان می‌گوییم . یونانیان سلوکی و اسکندر مقدونی با فتح بخشهایی از افغانستان و اجرای سیاست هلنیزاسیون یا آریایی سازی نام این منطقه را آریانا گذاشتند که به مرور زمان در لهجه محلی ایران تلفظ شده است .
❇️ ن.ک:
علل ابهام مکان در شاهنامه
مجله شعر‌پژوهی(بوستان ادب) دانشگاه شیراز
صالحی مازندرانی ـ امامی ـ ادیم
دانشگاه شهید چمران اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ
❇️ ﺩﺭاﺭﻭﭘﺎ ﺗﺎﭘﺎﻳﺎﻥ ﻗﺮﻭﻥ ﻭﺳﻂﻲ ﻧﻮﻭﻝ ﺑﻪ ﻗﺼﻪ ﻫﺎ ﻭﺣﻜﺎﻳﺘﻬﺎﻱ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻴﺸﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﺷﻮﺧﻲ ﻭﻣﻂﺎﻳﺒﻪ ﺩاﺷﺖ ﻭﻣﻮﺿﻮﻉ ﺁﻥ, اﻏﻠﺐ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻋﺸﻘﻲ ﻭﺭﻭاﺑﻄ ﺟﻨﺴﻲ ﺑﻮﺩ, ﺩﺭﺣﻘﻴﻘﺖ ﻧﻮﻋﻲ اﺯﻫﺰﻟﻴﺎﺕ ﻭﻟﻂﻴﻔﻪ ﻫﺎ, ﻣﺜﻞ ﻗﺼﻪ ﻫﺎﻱ "ﺩﻛﺎﻣﺮﻭﻥ "ﻭﻗﺼﻪ ﻫﺎﻱ ﻛﺎﻧﺘﺮﺑﻮﺭﻱ "و...
ﺑﻌﺪاﺯﺭﻧﺴﺎﻧﺲ ﻓﺼﻠﻲ اﺯﺭﻣﺎﻥ ﺭا ﻣﺜﻞ ﺭﻣﺎﻥ ﺩﻥ ﻛﻴﺸﻮﺕ اﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﻴﻜﺮﺩﻧﺪ ﻭﻧﻜﺎﺕ ﺗﺮﺑﻴﺘﻲ ﻭاﺧﻼﻗﻲ ﺁﻥ ﺭاﺁﻣﻮﺯﺵ ﻣﻲ ﺩاﺩﻧﺪ ﻭﻧﻮﻭﻝ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﮔﺰﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﮔﻔﺘﻨﺪ.
ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ, ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﻣﺮﻭﺯﻱ ﺩﺭﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻇﻬﻮﺭ ﻛﺮﺩ. اﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ, اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﺩﺭﺳﺎﻝ 1842
اﺻﻮﻝ اﻧﺘﻘﺎﺩﻱ ﺧﺎﺻﻲ ﺭااﺭاﻳﻪ ﺩاﺩ ﻛﻪ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻜﻞ ﻫﺎﻱ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻭﺑﻠﻨﺪ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻧﻮﻳﺴﻲ ﺭاﻣﺸﺨﺺ ﻣﻴﻜﺮﺩ.
ﺑﺮاﻧﺪﺭ ﻣﺎﺗﻴﻮﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺻﺎﺣﺐ ﻛﺘﺎﺏ "ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺩﺭﺳﺎﻝ 1885, اﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭاﺻﻂﻼﺡ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﺭاﺩﺭﺯﺑﺎﻥ اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﻛﺮﺩ.
اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﻭﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﻭﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ اﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺯﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮاﻥ ﭘﺪﺭاﻥ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻳﺎﺩﻣﻲ ﺷﻮﺩ. اﻳﻦ ﺩﻭﻧﻔﺮﻫﺮﺩﻭ ﺩﺭﺳﺎﻝ 1809, ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭﻫﺮﺩﻭ ﻋﻤﺮﻛﻮﺗﺎﻩ ﻭﭘﺮاﺩﺑﺎﺭﻱ ﺩاﺷﺘﻨﺪ.
ﻟﻭﺗﻮﻟﺴﺘﻮﻱ, ﮔﻲ ﺩﻭﻣﻮﭘﺎﺳﺎﻥ, ﺁﻧﺘﻮﻥ ﭼﺨﻮﻑ, ﻫﻨﺮﻱ ﺟﻴﻤﺰ, ﺟﻮﺯﻑ ﻛﻨﺮاﺩ اﻫﻨﺮﻱ, ﻣﺎﻛﺴﻴﻢ ﮔﻮﺭﻛﻲ, ﺟﻚ ﻟﻨﺪﻥ, ﻛﺎﻓﻜﺎ, ﺟﻮﻳﺲ, ﺳﺎﻣﺮﺳﺖ ﻣﻮاﻡ, ﻫﻤﻴﻨﮕﻮﻱ, ﺑﻮﺭﺧﺲ, ﻛﺎﻣﻮ, ﻣﺎﺭﻛﺰ ﺳﻠﻴﻨﺠﺮ ﻓﺎﻛﻨﺮ,اﻭﻛﺎﻧﺮ, .....اﻳﻦ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻛﻤﻚ ﻛﺮﺩﻧﺪ.
ﮔﻮﮔﻮﻝ ﺑﺎﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺷﻨﻞ "ﻛﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﻴﺮﺯاﺑﻨﻮﻳﺴﻲ اﺩاﺭﻩ اﻱ اﺳﺖ اﻭﻟﻴﻦ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ اﻱ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﻭﮔﻤﻨﺎﻡ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺭﻣﺎﻥ ﻭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭﺧﺪﻣﺖ اﺷﺮاﻑ ﻭﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪاﻥ ﺑﻮﺩ ﻭﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﺣﻮﻝ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻲ ﮔﺸﺖ.
ﭘﻴﺶ اﺯﺩاﺳﺘﺎﻥ "ﺷﻨﻞ "ﺩاﺳﺘﺎﻧﻲ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮا ﺩﺭﭼﻨﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﻱ ﻭﺑﺎﭼﻨﻴﻦ ﻣﻌﻨاﻳﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ.
ﺑﻌﺪاﺯﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺎﻳﻪ اﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ اﻟﮕﻮﻱ ﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﺑﻌﺪاﺯﺧﻮﺩﺵ ﺷﺪ.
ﻭاﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭﭘﻴﺸﺒﺮﺩ ﻣﻜﺘﺐ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮاﻳﻲ ﻣﻮﺛﺮﺑﻮﺩ.
ﺯﺑﺎﻥ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺷﻨﻞ "ﺻﻤﻴﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩاﺩﻩ اﺳﺖ. ﺯﺑﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﺭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮاﻱ ﺩﻳﮕﺮﺵ ﻳﻌﻨﻲ "ﻳﺎﺩﺩاﺷﺖ ﻫﺎﻱ ﻳﻚ ﺩﻳﻮاﻧﻪ "ﻧﻴﺰ اﺯﺁﻥ اﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻛﺮﺩﻩ اﺳﺖ.
اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﭘﻠﻴﺴﻲ ﻭﺟﻨﺎﻳﻲ ﻭﻋﻠﻤﻲ ﺭاﺧﻠﻖ ﻛﺮﺩ.ﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﭘﻮ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ اﺯﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺑﺴﻴﺎﺭﺩﻭﺭﺑﻮﺩ ﻭﺗﻮﻫﻤﺎﺕ ﻭاﻟﺘﻬﺎﺏ ﻫﺎﻱ ﺭﻭاﻧﻲ ﻭاﻓﻜﺎﺭﻣﺎﻟﻴﺨﻮﻟﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭﺁﻥ ﺑﻮﺩ.
ﭘﻮﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺭﻣﺎﻧﺘﻴﻚ ﺁﻟﻤﺎﻧﻲ, ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻫﻮﻓﻤﺎﻥ, ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﺧﻴﺎﻝ ﻭﻭﻫﻢ ﺧﻮﺩﺭاﺧﻠﻖ ﻛﺮﺩ.ﻳﻜﻲ اﺯﻭﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻱ ﺁﺛﺎﺭﭘﻮ ﻓﻀﺎﻭﺭﻧﮕﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻭﻧﻴﺮﻭﻣﻨﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻳﺶ ﺣﺎﻛﻢ اﺳﺖ ﺗﺎﺑﺮﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ ﺗﺎﺛﻴﺮﺑﮕﺬاﺭﺩ. ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺗﺮﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﭘﻮ "ﻧﻘﺎﺏ ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺥ "اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻀﺎﻭﺭﻧﮓ ﻗﻮﻱ ﻋﻨﺎﺻﺮﺩﻳﮕﺮﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺭاﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮاﺭﺩاﺩﻩ اﺳﺖ.
❇️ ﺳﻤﻴﺮاﺻﻔﺮﻱ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ﺩﺭاﺭﻭﭘﺎ ﺗﺎﭘﺎﻳﺎﻥ ﻗﺮﻭﻥ ﻭﺳﻂﻲ ﻧﻮﻭﻝ ﺑﻪ ﻗﺼﻪ ﻫﺎ ﻭﺣﻜﺎﻳﺘﻬﺎﻱ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻴﺸﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﺷﻮﺧﻲ ﻭﻣﻂﺎﻳﺒﻪ ﺩاﺷﺖ ﻭﻣﻮﺿﻮﻉ ﺁﻥ, اﻏﻠﺐ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﻋﺸﻘﻲ ﻭﺭﻭاﺑﻄ ﺟﻨﺴﻲ ﺑﻮﺩ, ﺩﺭﺣﻘﻴﻘﺖ ﻧﻮﻋﻲ اﺯﻫﺰﻟﻴﺎﺕ ﻭﻟﻂﻴﻔﻪ ﻫﺎ, ﻣﺜﻞ ﻗﺼﻪ ﻫﺎﻱ "ﺩﻛﺎﻣﺮﻭﻥ "ﻭﻗﺼﻪ ﻫﺎﻱ ﻛﺎﻧﺘﺮﺑﻮﺭﻱ "و...
ﺑﻌﺪاﺯﺭﻧﺴﺎﻧﺲ ﻓﺼﻠﻲ اﺯﺭﻣﺎﻥ ﺭا ﻣﺜﻞ ﺭﻣﺎﻥ ﺩﻥ ﻛﻴﺸﻮﺕ اﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﻴﻜﺮﺩﻧﺪ ﻭﻧﻜﺎﺕ ﺗﺮﺑﻴﺘﻲ ﻭاﺧﻼﻗﻲ ﺁﻥ ﺭاﺁﻣﻮﺯﺵ ﻣﻲ ﺩاﺩﻧﺪ ﻭﻧﻮﻭﻝ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﮔﺰﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﮔﻔﺘﻨﺪ.
ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ, ﺑﻪ ﺷﻜﻞ اﻣﺮﻭﺯﻱ ﺩﺭﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻇﻬﻮﺭ ﻛﺮﺩ. اﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭ, اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﺩﺭﺳﺎﻝ 1842
اﺻﻮﻝ اﻧﺘﻘﺎﺩﻱ ﺧﺎﺻﻲ ﺭااﺭاﻳﻪ ﺩاﺩ ﻛﻪ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻜﻞ ﻫﺎﻱ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻭﺑﻠﻨﺪ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻧﻮﻳﺴﻲ ﺭاﻣﺸﺨﺺ ﻣﻴﻜﺮﺩ.
ﺑﺮاﻧﺪﺭ ﻣﺎﺗﻴﻮﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺁﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ ﺻﺎﺣﺐ ﻛﺘﺎﺏ "ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺩﺭﺳﺎﻝ 1885, اﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭاﺻﻂﻼﺡ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﺭاﺩﺭﺯﺑﺎﻥ اﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﻛﺮﺩ.
اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﻭﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﻭﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ اﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﺯﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮاﻥ ﭘﺪﺭاﻥ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻳﺎﺩﻣﻲ ﺷﻮﺩ. اﻳﻦ ﺩﻭﻧﻔﺮﻫﺮﺩﻭ ﺩﺭﺳﺎﻝ 1809, ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭﻫﺮﺩﻭ ﻋﻤﺮﻛﻮﺗﺎﻩ ﻭﭘﺮاﺩﺑﺎﺭﻱ ﺩاﺷﺘﻨﺪ.
ﻟﻭﺗﻮﻟﺴﺘﻮﻱ, ﮔﻲ ﺩﻭﻣﻮﭘﺎﺳﺎﻥ, ﺁﻧﺘﻮﻥ ﭼﺨﻮﻑ, ﻫﻨﺮﻱ ﺟﻴﻤﺰ, ﺟﻮﺯﻑ ﻛﻨﺮاﺩ اﻫﻨﺮﻱ, ﻣﺎﻛﺴﻴﻢ ﮔﻮﺭﻛﻲ, ﺟﻚ ﻟﻨﺪﻥ, ﻛﺎﻓﻜﺎ, ﺟﻮﻳﺲ, ﺳﺎﻣﺮﺳﺖ ﻣﻮاﻡ, ﻫﻤﻴﻨﮕﻮﻱ, ﺑﻮﺭﺧﺲ, ﻛﺎﻣﻮ, ﻣﺎﺭﻛﺰ ﺳﻠﻴﻨﺠﺮ ﻓﺎﻛﻨﺮ,اﻭﻛﺎﻧﺮ, .....اﻳﻦ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﻛﻤﻚ ﻛﺮﺩﻧﺪ.
ﮔﻮﮔﻮﻝ ﺑﺎﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺷﻨﻞ "ﻛﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﻴﺮﺯاﺑﻨﻮﻳﺴﻲ اﺩاﺭﻩ اﻱ اﺳﺖ اﻭﻟﻴﻦ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ اﻱ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﻭﮔﻤﻨﺎﻡ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺭﻣﺎﻥ ﻭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭﺧﺪﻣﺖ اﺷﺮاﻑ ﻭﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪاﻥ ﺑﻮﺩ ﻭﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﺣﻮﻝ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻲ ﮔﺸﺖ.
ﭘﻴﺶ اﺯﺩاﺳﺘﺎﻥ "ﺷﻨﻞ "ﺩاﺳﺘﺎﻧﻲ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮا ﺩﺭﭼﻨﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﻱ ﻭﺑﺎﭼﻨﻴﻦ ﻣﻌﻨاﻳﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ.
ﺑﻌﺪاﺯﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺎﻳﻪ اﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ اﻟﮕﻮﻱ ﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﺑﻌﺪاﺯﺧﻮﺩﺵ ﺷﺪ.
ﻭاﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭﭘﻴﺸﺒﺮﺩ ﻣﻜﺘﺐ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮاﻳﻲ ﻣﻮﺛﺮﺑﻮﺩ.
ﺯﺑﺎﻥ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ "ﺷﻨﻞ "ﺻﻤﻴﻤﻴﺖ ﺧﺎﺻﻲ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩاﺩﻩ اﺳﺖ. ﺯﺑﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﮔﻮﮔﻮﻝ ﺩﺭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻭاﻗﻊ ﮔﺮاﻱ ﺩﻳﮕﺮﺵ ﻳﻌﻨﻲ "ﻳﺎﺩﺩاﺷﺖ ﻫﺎﻱ ﻳﻚ ﺩﻳﻮاﻧﻪ "ﻧﻴﺰ اﺯﺁﻥ اﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻛﺮﺩﻩ اﺳﺖ.
اﺩﮔﺎﺭﺁﻟﻦ ﭘﻮ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﭘﻠﻴﺴﻲ ﻭﺟﻨﺎﻳﻲ ﻭﻋﻠﻤﻲ ﺭاﺧﻠﻖ ﻛﺮﺩ.ﺩاﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﭘﻮ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ اﺯﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺑﺴﻴﺎﺭﺩﻭﺭﺑﻮﺩ ﻭﺗﻮﻫﻤﺎﺕ ﻭاﻟﺘﻬﺎﺏ ﻫﺎﻱ ﺭﻭاﻧﻲ ﻭاﻓﻜﺎﺭﻣﺎﻟﻴﺨﻮﻟﻴﺎﻳﻲ ﺩﺭﺁﻥ ﺑﻮﺩ.
ﭘﻮﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺭﻣﺎﻧﺘﻴﻚ ﺁﻟﻤﺎﻧﻲ, ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻫﻮﻓﻤﺎﻥ, ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﺧﻴﺎﻝ ﻭﻭﻫﻢ ﺧﻮﺩﺭاﺧﻠﻖ ﻛﺮﺩ.ﻳﻜﻲ اﺯﻭﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻱ ﺁﺛﺎﺭﭘﻮ ﻓﻀﺎﻭﺭﻧﮕﻲ ﻓﺮاﮔﻴﺮ ﻭﻧﻴﺮﻭﻣﻨﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﻳﺶ ﺣﺎﻛﻢ اﺳﺖ ﺗﺎﺑﺮﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ ﺗﺎﺛﻴﺮﺑﮕﺬاﺭﺩ. ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺗﺮﻳﻦ ﺩاﺳﺘﺎﻥ ﻛﻮﺗﺎﻩ ﭘﻮ "ﻧﻘﺎﺏ ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺥ "اﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻀﺎﻭﺭﻧﮓ ﻗﻮﻱ ﻋﻨﺎﺻﺮﺩﻳﮕﺮﺩاﺳﺘﺎﻥ ﺭاﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮاﺭﺩاﺩﻩ اﺳﺖ.
❇️ ﺳﻤﻴﺮاﺻﻔﺮﻱ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فرهنگستان زبان و ادب فارسی یکی از چهار فرهنگستان ایران است که حوزه‌های علمی، ادبی و هنری گوناگون را در ایران و قلمرو زبان فارسی از جنبه‌های موضوعی مختلف پوشش می‌دهد. این فرهنگستان به زبان و ادبیات فارسی می‌پردازد. ریاست فرهنگستان را اکنون غلامعلی حداد عادل برعهده دارد
در سال ۱۳۱۴ فرهنگستان زبان فارسی با ریاست محمدعلی فروغی افتتاح گردید. وظیفه این فرهنگستان ابداع یا گزینش واژه‌های فارسی برای برخی واژه‌ها و مفاهیم بیگانه بود. با روحیه وطن‌پرستی، تعدادی از کلمات فارسی جایگزین کلمات عربی می‌شود، فعالیت فرهنگستان در سال ۱۳۲۰ با کناره‌گیری رضا شاه پایان می‌یابد
نام پیشین فرهنگستان زبان ایران
(فرهنگستان دوم)
بنیان‌گذاری۲۶ شهریور ۱۳۶۹
هدف پاسداری و گسترش و پرورش زبان فارسی
محدودهٔ فعالیت
زبان فارسی
زبان رسمی
فارسی
رئیس غلامعلی حداد عادل
افراد کلیدی
محمد دبیرمقدم (معاون علمی و پژوهشی)،
سید محمدمجتبی حسینی (دبیر)وابستگی بنیاد سعدی
کارمندان
حدود ۳۰۰ نفروبگاه
http://apll.ir
نام پیشین
فرهنگستان زبان ایران (فرهنگستان دوم)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ادامه دارد... .
👇👇👇👇
در سال ۱۳۱۴ فرهنگستان زبان فارسی با ریاست محمدعلی فروغی افتتاح گردید. وظیفه این فرهنگستان ابداع یا گزینش واژه‌های فارسی برای برخی واژه‌ها و مفاهیم بیگانه بود. با روحیه وطن‌پرستی، تعدادی از کلمات فارسی جایگزین کلمات عربی می‌شود، فعالیت فرهنگستان در سال ۱۳۲۰ با کناره‌گیری رضا شاه پایان می‌یابد
نام پیشین فرهنگستان زبان ایران
(فرهنگستان دوم)
بنیان‌گذاری۲۶ شهریور ۱۳۶۹
هدف پاسداری و گسترش و پرورش زبان فارسی
محدودهٔ فعالیت
زبان فارسی
زبان رسمی
فارسی
رئیس غلامعلی حداد عادل
افراد کلیدی
محمد دبیرمقدم (معاون علمی و پژوهشی)،
سید محمدمجتبی حسینی (دبیر)وابستگی بنیاد سعدی
کارمندان
حدود ۳۰۰ نفروبگاه
http://apll.ir
نام پیشین
فرهنگستان زبان ایران (فرهنگستان دوم)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ادامه دارد... .
👇👇👇👇
فردوس سخن
فرهنگستان زبان و ادب فارسی یکی از چهار فرهنگستان ایران است که حوزه‌های علمی، ادبی و هنری گوناگون را در ایران و قلمرو زبان فارسی از جنبه‌های موضوعی مختلف پوشش می‌دهد. این فرهنگستان به زبان و ادبیات فارسی می‌پردازد. ریاست فرهنگستان را اکنون غلامعلی حداد عادل برعهده…
اولین توجه رسمی به ضرورت حفاظت از زبان فارسی در برابر کلمات بیگانه و استانداردسازی املای فارسی، در زمان ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۴۹ میلادی بود. پس از ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه در سال ۱۲۸۱ دستور تأسیس اولین انجمن ایرانی را صادر کرد. این انجمن رسماً اعلام کرد که از فارسی و عربی به عنوان منابع قابل قبول برای ساخت کلمات استفاده می‌کند.
فرمان تشکیل فرهنگستان ایران، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۱۴ صادر شد. این فرهنگستان تا سال ۱۳۳۳ فعالیّت کرد. پس‌از آن فرهنگستان زبان ایران معروف به فرهنگستان دوم در سال ۱۳۴۷ تأسیس و نخستین جلسۀ آن در ۲۳ آبان ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۷ فعالیت کرد.
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی یعنی فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. برپایۀ این اساسنامه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۲۵ عضو پیوستۀ ایرانی و ۱۰ عضو وابستۀ غیرایرانی دارد و شمار اعضای وابسته و افتخاری آن بنا به تشخیص و تصویب شورای فرهنگستان است. شورا عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان و صاحب‌نظران برجستۀ زبان و ادب فارسی را برگزید و برای صدور حکم عضویّت پیوسته در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرّفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ در محل کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.
نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانش‌پژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.
از میان این استادان، زنده‌یادان دانشور، شهیدی و یوسفی، از آغاز، به علّت گرفتاری‌های شخصی، از حضور در شورا و عضویّت در فرهنگستان عذرخواهی و استعفا کردند.
پس‌از آغاز فعالیت فرهنگستان، زنده‌یادان عبدالمحمد آیتی، منوچهر امیری، قیصر امین‌پور، احمد تفضلی، جواد حدیدی، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی گیلانی، بدرالزمان قریب، مصطفی مقربی، ابوالحسن نجفی و سلیم نیساری نیز به عضویت پیوستۀ فرهنگستان برگزیده شدند.
اکنون اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان عبارت‌اند از: ژاله آموزگار، موسی اسوار، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، حسن رضایی باغ‌بیدی، علی رواقی، علی‌اشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیب‌زاده، کامران فانی، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی در فرهنگستان عضویت دارند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فرمان تشکیل فرهنگستان ایران، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۱۴ صادر شد. این فرهنگستان تا سال ۱۳۳۳ فعالیّت کرد. پس‌از آن فرهنگستان زبان ایران معروف به فرهنگستان دوم در سال ۱۳۴۷ تأسیس و نخستین جلسۀ آن در ۲۳ آبان ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۷ فعالیت کرد.
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی یعنی فرهنگستان سوم در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. برپایۀ این اساسنامه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی ۲۵ عضو پیوستۀ ایرانی و ۱۰ عضو وابستۀ غیرایرانی دارد و شمار اعضای وابسته و افتخاری آن بنا به تشخیص و تصویب شورای فرهنگستان است. شورا عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان و صاحب‌نظران برجستۀ زبان و ادب فارسی را برگزید و برای صدور حکم عضویّت پیوسته در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرّفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ در محل کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد.
نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانش‌پژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.
از میان این استادان، زنده‌یادان دانشور، شهیدی و یوسفی، از آغاز، به علّت گرفتاری‌های شخصی، از حضور در شورا و عضویّت در فرهنگستان عذرخواهی و استعفا کردند.
پس‌از آغاز فعالیت فرهنگستان، زنده‌یادان عبدالمحمد آیتی، منوچهر امیری، قیصر امین‌پور، احمد تفضلی، جواد حدیدی، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی گیلانی، بدرالزمان قریب، مصطفی مقربی، ابوالحسن نجفی و سلیم نیساری نیز به عضویت پیوستۀ فرهنگستان برگزیده شدند.
اکنون اعضای پیوستۀ ایرانی فرهنگستان عبارت‌اند از: ژاله آموزگار، موسی اسوار، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، حسن رضایی باغ‌بیدی، علی رواقی، علی‌اشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیب‌زاده، کامران فانی، فتح‌الله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی در فرهنگستان عضویت دارند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آموزش و پرورش در فنلاند
❇️ نظام آموزشی فنلاند موفق‌ترین نظام آموزشی دنیاست. در این یادداشت به برخی ویژگی‌های آن اشاره می‌کنیم.
➕ ۱. هدف اصلی برنامه درسی فنلاند این است که دانش‌آموز به‌عنوان یک انسان و یک شهروند رشد کند و تاکید بر چگونه یاد گرفتن آنان است به جای این که چه چیزهایی یاد بگیرند.
➕ ۲. شادی و نشاط یک اصل مهم در مدارس فنلاندی است و معلمان تلاش می‌کنند که محیط شادی را برای دانش‌آموزان در مدرسه فراهم کنند. بر این اساس در رتبه‌بندی شادترین کشورها، فنلاند رتبه نخست را به خود اختصاص داده است، در حالی که رتبه ایران 106 است.
➕ ۳. با وجود آنکه نظام آموزشی فنلاند موفق‌ترین نظام آموزشی دنیاست، در المپیاد ریاضی جهان از 1965 تاکنون تنها یک مدال طلا کسب کرده است. اما ایران از 1985 تاکنون 45 طلا کسب کرده است ولی 77 درصد این مدال‌آوران ایرانی، ایران را ترک کرده اند.
➕ ۴. با وجود اینکه فنلاند یکی از سردترین کشورهای دنیاست و در بعضی نقاط شمالی فنلاند که پوشیده از برف فراوان است دما به بیست تا سی درجه زیر صفر می‌رسد، هیچ‌گاه مدارس به این علت تعطیل نمی‌شوند.
➕ ۵. با توجه به اینکه دانش‌آموزان به‌صورت منطقه‌ای در مدارس ثبت‌نام می‌شوند، دانش‌آموزان حتی در دوره ابتدایی با دوچرخه یا پیاده به مدرسه می‌روند. برای دانش‌آموزانی که در فاصله بیش از 5 کیلومتری مدرسه هستند، سرویس حمل و نقل رایگان در نظر گرفته می‌شود.
➕ ۶. در فنلاند هیچ گونه مدرسه‌ای مانند مدارس تیزهوشان، نمونه و ... که بر اساس امتیازات خاص یا با آزمون دانش‌آموز انتخاب نمایند، وجود ندارد. همچنین در نظام آموزشی فنلاند هیچ‌گونه رقابت و رتبه‌بندی وجود ندارد و اصل بر همکاری و #عدالت_آموزشی است.
➕ ۷. #مدارس_خصوصی در فنلاند فقط سه درصد از دانش‌آموزان این کشور را پوشش می‌دهند که هزینه تحصیل این دانش‌آموزان مانند #مدارس_دولتی توسط دولت پرداخت می شود.
➕ ۸. تحصیل در تمام سطوح از خردسالی تا دانشگاه در فنلاند رایگان است. در پیش‌دبستانی و دبستان کتاب‌های درسی، ملزومات مدرسه، غذای روزانه و حمل و نقل (برای دانش‌آموزانی که محل زندگی آنها دور از مدرسه است) رایگان است.
➕ ۹. باانگیزه‌ترین، توانمندترین و قوی‌ترین دانشجویان برای رشته‌های معلمی گزینش می‌شوند. از بین متقاضیان #شغل_معلمی در دوره ابتدایی 10 درصد، در دوره‌های متوسطه 10 تا 50 درصد (بسته به رشته تدریس) و در هنرستان فقط 30 درصد متقاضیان انتخاب می‌شوند.
➕ ۱۰. حیاط مدارس ابتدایی به انواع وسایل ورزشی و بازی همچون وسایل پارک‌ها مجهز است. #معماری_مدارس شامل فضای باز، مکان‌های اجتماع، کتابخانه، کلاس‌های بزرگ با پنجره‌های بزرگ است. مدارس و دانشگاه‌ها فاقد دیوار و حصار هستند، حتی اگر مدرسه کنار جنگل باشد.
➕ ۱۱. دانش‌آموزان فنلاندی بیش از دانش‌آموزان سایر کشورها زمان استراحت و بازی دارند. نتایج این روش، خودکارآمدی، کاهش استرس، و یادگیری اجتماعی است. در برنامه‌های درسی مدارس تاکید زیادی بر آموزش موسیقی، ورزش و هنر است و از تلفیق موسیقی با آموزش سایر دروس بهره می‌برند.
➕ ۱۲. اهمیت موسیقی در برنامه‌درسی مدارس، به حدی است که مثلاً در کلاس پنجم تعداد ساعت «درس ریاضی» و «درس موسیقی» یکسان و هر دو، سه ساعت در هفته است.
➕ ۱۳. در نظام آموزشی فنلاند جایی برای رتبه‌بندی دانش‌آموزان و رتبه‌بندی معلمان و تعیین شاگرد اول و دوم، و معلم نمونه و برگزیده و.. نیست. بر این اساس، در و دیوار مدرسه هم از عکس و بنر دانش‌آموزان خالی است.
➕ ۱۴. دانش‌آموزان فنلاندی با میانگین زیر نیم ساعت «تکلیف شب» کمترین مقدار تکلیف در جهان را دارند. دانش‌آموزان فنلاندی معمولاً نه #معلم_خصوصی دارند نه آموزش بیرون از مدرسه.
➕ ۱۵. تشکیل کلاس برای آموزش مسائل دینی #اقلیت‌ها به‌شرط وجود سه دانش‌آموز با گرفتن معلم مخصوص آن و پرداخت هزینه از سوی آموزش و پرورش صورت می‌گیرد.
➕ ۱۶. والدین در مدارس ابتدایی تعیین می‌کنند که برای دانش‌آموز خودشان چه مذهب و چه زبانی آموزش داده شود. برای افرادی که نمی‌خواهند آموزش مذهبی ارائه شود، درس اخلاق در نظر گرفته می‌شود.
📝 رضا محمدی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نظام آموزشی فنلاند موفق‌ترین نظام آموزشی دنیاست. در این یادداشت به برخی ویژگی‌های آن اشاره می‌کنیم.
➕ ۱. هدف اصلی برنامه درسی فنلاند این است که دانش‌آموز به‌عنوان یک انسان و یک شهروند رشد کند و تاکید بر چگونه یاد گرفتن آنان است به جای این که چه چیزهایی یاد بگیرند.
➕ ۲. شادی و نشاط یک اصل مهم در مدارس فنلاندی است و معلمان تلاش می‌کنند که محیط شادی را برای دانش‌آموزان در مدرسه فراهم کنند. بر این اساس در رتبه‌بندی شادترین کشورها، فنلاند رتبه نخست را به خود اختصاص داده است، در حالی که رتبه ایران 106 است.
➕ ۳. با وجود آنکه نظام آموزشی فنلاند موفق‌ترین نظام آموزشی دنیاست، در المپیاد ریاضی جهان از 1965 تاکنون تنها یک مدال طلا کسب کرده است. اما ایران از 1985 تاکنون 45 طلا کسب کرده است ولی 77 درصد این مدال‌آوران ایرانی، ایران را ترک کرده اند.
➕ ۴. با وجود اینکه فنلاند یکی از سردترین کشورهای دنیاست و در بعضی نقاط شمالی فنلاند که پوشیده از برف فراوان است دما به بیست تا سی درجه زیر صفر می‌رسد، هیچ‌گاه مدارس به این علت تعطیل نمی‌شوند.
➕ ۵. با توجه به اینکه دانش‌آموزان به‌صورت منطقه‌ای در مدارس ثبت‌نام می‌شوند، دانش‌آموزان حتی در دوره ابتدایی با دوچرخه یا پیاده به مدرسه می‌روند. برای دانش‌آموزانی که در فاصله بیش از 5 کیلومتری مدرسه هستند، سرویس حمل و نقل رایگان در نظر گرفته می‌شود.
➕ ۶. در فنلاند هیچ گونه مدرسه‌ای مانند مدارس تیزهوشان، نمونه و ... که بر اساس امتیازات خاص یا با آزمون دانش‌آموز انتخاب نمایند، وجود ندارد. همچنین در نظام آموزشی فنلاند هیچ‌گونه رقابت و رتبه‌بندی وجود ندارد و اصل بر همکاری و #عدالت_آموزشی است.
➕ ۷. #مدارس_خصوصی در فنلاند فقط سه درصد از دانش‌آموزان این کشور را پوشش می‌دهند که هزینه تحصیل این دانش‌آموزان مانند #مدارس_دولتی توسط دولت پرداخت می شود.
➕ ۸. تحصیل در تمام سطوح از خردسالی تا دانشگاه در فنلاند رایگان است. در پیش‌دبستانی و دبستان کتاب‌های درسی، ملزومات مدرسه، غذای روزانه و حمل و نقل (برای دانش‌آموزانی که محل زندگی آنها دور از مدرسه است) رایگان است.
➕ ۹. باانگیزه‌ترین، توانمندترین و قوی‌ترین دانشجویان برای رشته‌های معلمی گزینش می‌شوند. از بین متقاضیان #شغل_معلمی در دوره ابتدایی 10 درصد، در دوره‌های متوسطه 10 تا 50 درصد (بسته به رشته تدریس) و در هنرستان فقط 30 درصد متقاضیان انتخاب می‌شوند.
➕ ۱۰. حیاط مدارس ابتدایی به انواع وسایل ورزشی و بازی همچون وسایل پارک‌ها مجهز است. #معماری_مدارس شامل فضای باز، مکان‌های اجتماع، کتابخانه، کلاس‌های بزرگ با پنجره‌های بزرگ است. مدارس و دانشگاه‌ها فاقد دیوار و حصار هستند، حتی اگر مدرسه کنار جنگل باشد.
➕ ۱۱. دانش‌آموزان فنلاندی بیش از دانش‌آموزان سایر کشورها زمان استراحت و بازی دارند. نتایج این روش، خودکارآمدی، کاهش استرس، و یادگیری اجتماعی است. در برنامه‌های درسی مدارس تاکید زیادی بر آموزش موسیقی، ورزش و هنر است و از تلفیق موسیقی با آموزش سایر دروس بهره می‌برند.
➕ ۱۲. اهمیت موسیقی در برنامه‌درسی مدارس، به حدی است که مثلاً در کلاس پنجم تعداد ساعت «درس ریاضی» و «درس موسیقی» یکسان و هر دو، سه ساعت در هفته است.
➕ ۱۳. در نظام آموزشی فنلاند جایی برای رتبه‌بندی دانش‌آموزان و رتبه‌بندی معلمان و تعیین شاگرد اول و دوم، و معلم نمونه و برگزیده و.. نیست. بر این اساس، در و دیوار مدرسه هم از عکس و بنر دانش‌آموزان خالی است.
➕ ۱۴. دانش‌آموزان فنلاندی با میانگین زیر نیم ساعت «تکلیف شب» کمترین مقدار تکلیف در جهان را دارند. دانش‌آموزان فنلاندی معمولاً نه #معلم_خصوصی دارند نه آموزش بیرون از مدرسه.
➕ ۱۵. تشکیل کلاس برای آموزش مسائل دینی #اقلیت‌ها به‌شرط وجود سه دانش‌آموز با گرفتن معلم مخصوص آن و پرداخت هزینه از سوی آموزش و پرورش صورت می‌گیرد.
➕ ۱۶. والدین در مدارس ابتدایی تعیین می‌کنند که برای دانش‌آموز خودشان چه مذهب و چه زبانی آموزش داده شود. برای افرادی که نمی‌خواهند آموزش مذهبی ارائه شود، درس اخلاق در نظر گرفته می‌شود.
📝 رضا محمدی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
در مطلب پایین، خیلی خلاصه و فهرست‌وار از مسائلی یاد کرده‌ام که در مواجهه با سخنانی مانند ادعای اردشیر رستمی به آنها فکر می‌کنم.
❇️ دکتر رضا خبازها
⬇️
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ دکتر رضا خبازها
⬇️
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
در مطلب پایین، خیلی خلاصه و فهرست‌وار از مسائلی یاد کرده‌ام که در مواجهه با سخنانی مانند ادعای اردشیر رستمی به آنها فکر می‌کنم. ❇️ دکتر رضا خبازها ⬇️ @molavi_asar_o_afkar @ferdosesokhan
پاسخم به دوست دانشجویی که این صحبت‌های اردشیر رستمی با علی ضیاء را برایم فرستاد:
عجیب مبالغه می‌کنند.شاید معشوق مرد بیشتر بوده باشد، شاید هم نه.واقعاً نمی‌دانیم. در تاریخ و ادبیات سرنخ‌هایی هست،ولی تصویر کامل و دقیقی به دست نمی‌دهد.جلد کتاب شاهدبازی دکتر شمیسا را همه دیده‌اند،ولی تاریخ اجتماعی روابط جنسی در ایران، نوشتهٔ ویلم فلور و ترجمهٔ محسن مینوخرد، گمانم معتبرترین منبع در این موضوع باشد.
در شعر فرخی سیستانی و هم‌دورگانش حرف از معشوق سپاهی هست، که قاعدتاً مرد است. بعید میدانم بعد از اسلام تعداد زیادی گردآفرید داشته بوده باشیم.در فتوحات اسلامی و غزنوی، لشکرکشی مردانه به شرق گاهی چند سال ادامه داشته و این در افزایش هم‌جنس‌گرایی بی‌تأثیر نبوده است.قبل از سامانیان و غزنویان،بعضی از خلفای عباسی مثل متوکل هم عاشق بندگان تُرکشان بوده‌اند.
اما در ادبیات،اعضا و عناصر معدودی ذکر شده است که مخصوص زن یا مرد باشد و ما را از جنسیت معشوق مطمئن کند.سعدی چند بار از «پستان» معشوق سخن گفته است.قطعاً حرف‌زدن از لب معشوق کمتر بی‌شرمی محسوب می‌شود و مجازتر است و چشم از لب هم مجازتر است و تا حدودی برای همین وصفش بیشتر دیده می‌شود.در گنجور ببینید. در فرهنگ اسلامی این خیلی مهم بوده است.
در غزل‌ها حرف از «خط» هم زیاد است،ولی می‌دانیم که خانم‌ها هم خط و سبیل مفصّل داشته‌اند.بنابراین علمی نیست که با دیدن این کلمه حکم کنیم معشوق شعری مذکر است. زیورآلاتی مانند «خلخال»(پابند)را هم در وصف معشوق می‌بینیم و تا حدود زیادی می‌شود گفت مخصوص زنان بوده است.
از همه مهم‌تر سنّـت ادبـی است.هر کسی می‌توانسته است دو بیت منظوم کند از سنت غزل تقلید کرده و هنرش را در پیروی از گذشتگان نشان داده است.در سخن علمای دینی غزل‌سرا هم عناصری مانند «پسر» و «خط» را می‌بینیم و کمتر ممکن است غزل عاشقانه‌شان واقعاً نتیجهٔ عشق به زن یا مردی باشد.معمولاً همسر هم داشته‌اند.
یک طرف قضیه هم سنت استفاده از اصطلاحات عرفانی است که خط و خال و لب و همهٔ اینها رمز صفات جلال و جمال و جلوه‌های الهی است و با استفاده از چنین کلماتی می‌شود هم از خیال محسوس لذت برد و هم به قول طرف گفت«خدا بوده منظورم» و شأن شیخی را حفظ کرد!
می‌شود بررسی آماری کرد و قراین زن یا مرد بودن معشوق را در تعدادی دیوان غزل جست‌وجو کرد،اما باز هم بحث تأثیر پررنگ تقلید از سنّت ادبی به قوّت خود باقی است.با چنین تحقیقی می‌شود دربارهٔ آنچه گفته‌اند حکم دقیق‌تری داد، نه آنچه بوده‌اند.
در نقاشی ایرانی هم گاهی جنسیت سوژه مشخص نیست. به نظرم گاهی در ادبیات و هنر ترجیح می‌داده‌اند جنسیت معشوق روشن نباشد تا هر کسی از ظن خود یارش شود و یار خودش را در آن ببیند. این تأویل‌پذیری خیلی هنرمندانه و هوشمندانه است.
عشق افلاطونی و بدون رابطهٔ جنسی هم به‌ویژه بین اهل عرفان رایج بوده است.سنّت عشق عذری را هم از عرب گرفته‌ایم که«مَن عَشَقَ فکَتَمَ و عَفّ فماتَ ماتَ شهیدا»: هرکس عاشق شود و پنهان کند و عفّت بورزد و بمیرد شهید از دنیا رفته است (حدیث منسوب به پیامبر).
علاقه‌مندان ازراه‌دور و ازهرجویی‌ملاقه‌ای ادب و هنر دارند هم‌جنس‌گرایی مولوی و شمس را هم مسلّم فرض می‌کنند به استناد اینکه با هم خلوت داشته‌اند. صوفیه پیر خلوت و صحبت (هم‌نشینی) و سنت‌های مربوط به آن را داشته‌اند و فقط می‌نشسته‌اند حرف می‌زده‌اند یا حرف هم نمی‌زده‌اند که معارف غیبی از دل پیر به آنها منتقل شود. این کارها رایج بوده، محیط خانقاه هم مردانه بوده، ممکن هم بوده است خدا را در صنعش ببینند، اما هیچ گزارشی از وجود روابط جنسی بین مشایخ تصوف در دست نداریم.
هیچ کاری به خوبی یا بدی هیچ نوع رابطهٔ جنسی نداریم و در جامعه ــ‌و کمتر یا بیشتر در زندگی شعرا‌ــ معشوق مذکر و هم‌جنس‌گرایی و دوجنس‌گرایی کم نداشته‌ایم، ولی طبیعی و معقول نیست که از معشوق مؤنث بیشتر بوده باشد و واقعاً اندازه‌اش دستمان نیست.
اما یک تناقض:
- چرا بیشتر ادبیات عرفانی بیمار ــ‌و نه غزل‌های عاشقانهٔ!ــ ما دربارهٔ فراق است؟
- چون اصلاً زن نمی‌دیده‌اند و هرچه وصف معشوق است وصف مرد است!
خب اگر همه عاشق مردها می‌شدند، با توجه اینکه مرد در اجتماع دیده می‌شده، آن فراقی که گفتید معنا ندارد! بالاخره معشوقشان مؤنث بود یا مذکر؟!
جز تمایل به جذب مخاطب عامی، صحبت‌های دیگری هم دربارهٔ گرایش‌های جنسی در میان بوده و آن فضای فکری هم در این تداخل موضوع‌ها دخیل بوده است.
جواب یک استاد دانشگاه به آن صحبت این بوده است که: آقا، رُب داریم، ولی نه به این غلیظی! واقعاً هم حق آن صحبت‌ها همین‌قدر اعتناست! اما به‌هرحال این هم سؤال جامعه و پرسشی در تاریخ اجتماعی و تاریخ ادبیات است و جا دارد متخصصان ادبیات و تاریخ اجتماعی و هنر به آن خیلی جدی و از جنبه‌های مختلف بپردازند.
❇️ دکتر رضا خبازها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
عجیب مبالغه می‌کنند.شاید معشوق مرد بیشتر بوده باشد، شاید هم نه.واقعاً نمی‌دانیم. در تاریخ و ادبیات سرنخ‌هایی هست،ولی تصویر کامل و دقیقی به دست نمی‌دهد.جلد کتاب شاهدبازی دکتر شمیسا را همه دیده‌اند،ولی تاریخ اجتماعی روابط جنسی در ایران، نوشتهٔ ویلم فلور و ترجمهٔ محسن مینوخرد، گمانم معتبرترین منبع در این موضوع باشد.
در شعر فرخی سیستانی و هم‌دورگانش حرف از معشوق سپاهی هست، که قاعدتاً مرد است. بعید میدانم بعد از اسلام تعداد زیادی گردآفرید داشته بوده باشیم.در فتوحات اسلامی و غزنوی، لشکرکشی مردانه به شرق گاهی چند سال ادامه داشته و این در افزایش هم‌جنس‌گرایی بی‌تأثیر نبوده است.قبل از سامانیان و غزنویان،بعضی از خلفای عباسی مثل متوکل هم عاشق بندگان تُرکشان بوده‌اند.
اما در ادبیات،اعضا و عناصر معدودی ذکر شده است که مخصوص زن یا مرد باشد و ما را از جنسیت معشوق مطمئن کند.سعدی چند بار از «پستان» معشوق سخن گفته است.قطعاً حرف‌زدن از لب معشوق کمتر بی‌شرمی محسوب می‌شود و مجازتر است و چشم از لب هم مجازتر است و تا حدودی برای همین وصفش بیشتر دیده می‌شود.در گنجور ببینید. در فرهنگ اسلامی این خیلی مهم بوده است.
در غزل‌ها حرف از «خط» هم زیاد است،ولی می‌دانیم که خانم‌ها هم خط و سبیل مفصّل داشته‌اند.بنابراین علمی نیست که با دیدن این کلمه حکم کنیم معشوق شعری مذکر است. زیورآلاتی مانند «خلخال»(پابند)را هم در وصف معشوق می‌بینیم و تا حدود زیادی می‌شود گفت مخصوص زنان بوده است.
از همه مهم‌تر سنّـت ادبـی است.هر کسی می‌توانسته است دو بیت منظوم کند از سنت غزل تقلید کرده و هنرش را در پیروی از گذشتگان نشان داده است.در سخن علمای دینی غزل‌سرا هم عناصری مانند «پسر» و «خط» را می‌بینیم و کمتر ممکن است غزل عاشقانه‌شان واقعاً نتیجهٔ عشق به زن یا مردی باشد.معمولاً همسر هم داشته‌اند.
یک طرف قضیه هم سنت استفاده از اصطلاحات عرفانی است که خط و خال و لب و همهٔ اینها رمز صفات جلال و جمال و جلوه‌های الهی است و با استفاده از چنین کلماتی می‌شود هم از خیال محسوس لذت برد و هم به قول طرف گفت«خدا بوده منظورم» و شأن شیخی را حفظ کرد!
می‌شود بررسی آماری کرد و قراین زن یا مرد بودن معشوق را در تعدادی دیوان غزل جست‌وجو کرد،اما باز هم بحث تأثیر پررنگ تقلید از سنّت ادبی به قوّت خود باقی است.با چنین تحقیقی می‌شود دربارهٔ آنچه گفته‌اند حکم دقیق‌تری داد، نه آنچه بوده‌اند.
در نقاشی ایرانی هم گاهی جنسیت سوژه مشخص نیست. به نظرم گاهی در ادبیات و هنر ترجیح می‌داده‌اند جنسیت معشوق روشن نباشد تا هر کسی از ظن خود یارش شود و یار خودش را در آن ببیند. این تأویل‌پذیری خیلی هنرمندانه و هوشمندانه است.
عشق افلاطونی و بدون رابطهٔ جنسی هم به‌ویژه بین اهل عرفان رایج بوده است.سنّت عشق عذری را هم از عرب گرفته‌ایم که«مَن عَشَقَ فکَتَمَ و عَفّ فماتَ ماتَ شهیدا»: هرکس عاشق شود و پنهان کند و عفّت بورزد و بمیرد شهید از دنیا رفته است (حدیث منسوب به پیامبر).
علاقه‌مندان ازراه‌دور و ازهرجویی‌ملاقه‌ای ادب و هنر دارند هم‌جنس‌گرایی مولوی و شمس را هم مسلّم فرض می‌کنند به استناد اینکه با هم خلوت داشته‌اند. صوفیه پیر خلوت و صحبت (هم‌نشینی) و سنت‌های مربوط به آن را داشته‌اند و فقط می‌نشسته‌اند حرف می‌زده‌اند یا حرف هم نمی‌زده‌اند که معارف غیبی از دل پیر به آنها منتقل شود. این کارها رایج بوده، محیط خانقاه هم مردانه بوده، ممکن هم بوده است خدا را در صنعش ببینند، اما هیچ گزارشی از وجود روابط جنسی بین مشایخ تصوف در دست نداریم.
هیچ کاری به خوبی یا بدی هیچ نوع رابطهٔ جنسی نداریم و در جامعه ــ‌و کمتر یا بیشتر در زندگی شعرا‌ــ معشوق مذکر و هم‌جنس‌گرایی و دوجنس‌گرایی کم نداشته‌ایم، ولی طبیعی و معقول نیست که از معشوق مؤنث بیشتر بوده باشد و واقعاً اندازه‌اش دستمان نیست.
اما یک تناقض:
- چرا بیشتر ادبیات عرفانی بیمار ــ‌و نه غزل‌های عاشقانهٔ!ــ ما دربارهٔ فراق است؟
- چون اصلاً زن نمی‌دیده‌اند و هرچه وصف معشوق است وصف مرد است!
خب اگر همه عاشق مردها می‌شدند، با توجه اینکه مرد در اجتماع دیده می‌شده، آن فراقی که گفتید معنا ندارد! بالاخره معشوقشان مؤنث بود یا مذکر؟!
جز تمایل به جذب مخاطب عامی، صحبت‌های دیگری هم دربارهٔ گرایش‌های جنسی در میان بوده و آن فضای فکری هم در این تداخل موضوع‌ها دخیل بوده است.
جواب یک استاد دانشگاه به آن صحبت این بوده است که: آقا، رُب داریم، ولی نه به این غلیظی! واقعاً هم حق آن صحبت‌ها همین‌قدر اعتناست! اما به‌هرحال این هم سؤال جامعه و پرسشی در تاریخ اجتماعی و تاریخ ادبیات است و جا دارد متخصصان ادبیات و تاریخ اجتماعی و هنر به آن خیلی جدی و از جنبه‌های مختلف بپردازند.
❇️ دکتر رضا خبازها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ملاحظهٔ دیگری دربارهٔ جنسیت معشوق شعر فارسی
❇️ در صحبتی که با دوستم داشتم و به همان ترتیب نقل کردم، با دلایل گوناگونی نشان دادم که جنسیت معشوق در غزل‌ها معمولاً نامشخص است. گاهی خیال می‌کنیم معشوق مذکر بیشتر بوده است و غزل عارفانه و رمزهای آن هم معمولاً به غزل‌سرایی برای معشوق مذکر شبیه می‌شود -ازجمله چون عشق افلاطونی و بدون شهوت به این جنس رایج‌تر بوده است.
اما در شناخت وضعیت فرهنگی و اجتماعی گذشته و معشوق غزل -که جنسیتش مشخص نیست- می‌شود از داستان‌های منظوم و منثور -که جنسیت معشوق در آنها مشخص است- کمک گرفت.
اگر مثلاً «منظومه‌های عاشقانهٔ فارسی» را جست‌وجو کنید، در ویکی‌پدیا به ۳۷ مثنوی برمی‌خورید. از میان زوج‌های عاشق این مثنوی‌ها فقط مهر و مشتری، و ناظر و منظور هم‌جنس‌اند و هر دو زوج هم مذکر. محمود و ایاز جامی و شاه و درویش هلالی جغتایی را هم می‌توان به این‌گونه عاشقانه‌ها افزود. البته از برخی عشاق ناهم‌جنس مثل سلیمان و بلقیس وحشی بافقی هم در آنجا نامی نیامده است.
باقی داستان‌های آن فهرست به عشق دو جنس مخالف می‌پردازد. البته گل و بلبل بلبل‌نامهٔ منسوب به عطار جنسیت ندارند و گفتنی است که از ماجراهای لیلی و مجنون و بیژن و منیژه نیز هرکدام در دو مدخل و در معرفی دو کتاب یاد شده است.
همین‌طور باید گفت برخی از این داستان‌های عشق به زن (از لیلی و مجنون تا شیرین و فرهاد) بسیار مشهورتر و محبوب‌تر از آن چهار مثنوی یادشده‌اند و مثلاً قصهٔ لیلی و مجنون بارها به نظم درآمده است و ویکی‌پدیا به لیلی و مجنون جامی هم نپرداخته است. از منظومه‌هایی مثل سلیمان و بلقیس وحشی بافقی هم در آنجا نامی نیامده است. این کمّیت و شهرت بیشتر هم نشانهٔ اقبال بیشتر جامعهٔ آن روزگار به این نوع از عشق و معشوق است.
معقول به نظر نمی‌رسد که شعرا به معشوق مذکر علاقه‌مندتر باشند، ولی نسبت معشوق مذکر و مؤنث در منظومه‌های عاشقانه‌شان تا این حد برعکس باشد.
همین‌طور وقتی سرایندهٔ عارفی مانند جامی محمود و ایاز می‌سراید، یعنی هم عشق به هم‌جنس، مانند عشق به ناهم‌جنس، قبح چندانی نداشته و کلاً عشق برایشان مقدس بوده و هم نگاه افلاطونی و غیرجنسی و نظربازی عارفانه در آن پررنگ بوده است.
هیچ‌یک از این منظومه‌ها نیز هزل‌آمیز نیست و برای سرگرمی بی‌ادبان سروده نشده است. همه در سخن‌گفتن از هر دو نوع عشق به مؤنث یا مذکر جدی‌اند.
پس ذکر معشوق مذکر هم در ادبیات فارسی هست، اما اگر بخواهیم سخنمان راهی به ده حقیقتی داشته باشد باید از مبالغه پرهیز کنیم و در بررسی کمّیت و کیفیتش این موارد را هم در نظر بگیریم.
❇️ دکتر رضا خبازها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در صحبتی که با دوستم داشتم و به همان ترتیب نقل کردم، با دلایل گوناگونی نشان دادم که جنسیت معشوق در غزل‌ها معمولاً نامشخص است. گاهی خیال می‌کنیم معشوق مذکر بیشتر بوده است و غزل عارفانه و رمزهای آن هم معمولاً به غزل‌سرایی برای معشوق مذکر شبیه می‌شود -ازجمله چون عشق افلاطونی و بدون شهوت به این جنس رایج‌تر بوده است.
اما در شناخت وضعیت فرهنگی و اجتماعی گذشته و معشوق غزل -که جنسیتش مشخص نیست- می‌شود از داستان‌های منظوم و منثور -که جنسیت معشوق در آنها مشخص است- کمک گرفت.
اگر مثلاً «منظومه‌های عاشقانهٔ فارسی» را جست‌وجو کنید، در ویکی‌پدیا به ۳۷ مثنوی برمی‌خورید. از میان زوج‌های عاشق این مثنوی‌ها فقط مهر و مشتری، و ناظر و منظور هم‌جنس‌اند و هر دو زوج هم مذکر. محمود و ایاز جامی و شاه و درویش هلالی جغتایی را هم می‌توان به این‌گونه عاشقانه‌ها افزود. البته از برخی عشاق ناهم‌جنس مثل سلیمان و بلقیس وحشی بافقی هم در آنجا نامی نیامده است.
باقی داستان‌های آن فهرست به عشق دو جنس مخالف می‌پردازد. البته گل و بلبل بلبل‌نامهٔ منسوب به عطار جنسیت ندارند و گفتنی است که از ماجراهای لیلی و مجنون و بیژن و منیژه نیز هرکدام در دو مدخل و در معرفی دو کتاب یاد شده است.
همین‌طور باید گفت برخی از این داستان‌های عشق به زن (از لیلی و مجنون تا شیرین و فرهاد) بسیار مشهورتر و محبوب‌تر از آن چهار مثنوی یادشده‌اند و مثلاً قصهٔ لیلی و مجنون بارها به نظم درآمده است و ویکی‌پدیا به لیلی و مجنون جامی هم نپرداخته است. از منظومه‌هایی مثل سلیمان و بلقیس وحشی بافقی هم در آنجا نامی نیامده است. این کمّیت و شهرت بیشتر هم نشانهٔ اقبال بیشتر جامعهٔ آن روزگار به این نوع از عشق و معشوق است.
معقول به نظر نمی‌رسد که شعرا به معشوق مذکر علاقه‌مندتر باشند، ولی نسبت معشوق مذکر و مؤنث در منظومه‌های عاشقانه‌شان تا این حد برعکس باشد.
همین‌طور وقتی سرایندهٔ عارفی مانند جامی محمود و ایاز می‌سراید، یعنی هم عشق به هم‌جنس، مانند عشق به ناهم‌جنس، قبح چندانی نداشته و کلاً عشق برایشان مقدس بوده و هم نگاه افلاطونی و غیرجنسی و نظربازی عارفانه در آن پررنگ بوده است.
هیچ‌یک از این منظومه‌ها نیز هزل‌آمیز نیست و برای سرگرمی بی‌ادبان سروده نشده است. همه در سخن‌گفتن از هر دو نوع عشق به مؤنث یا مذکر جدی‌اند.
پس ذکر معشوق مذکر هم در ادبیات فارسی هست، اما اگر بخواهیم سخنمان راهی به ده حقیقتی داشته باشد باید از مبالغه پرهیز کنیم و در بررسی کمّیت و کیفیتش این موارد را هم در نظر بگیریم.
❇️ دکتر رضا خبازها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔹 متن سنگ قبر تعدادی از بزرگان تاریخ
#حافظ
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود
.....
#سهراب_سپهری
به سراغ من اگر می آیید
نرم و آهسته بیا
مبادا که ترک بردارد چینی نازک تنهایی من
.......
#کوروش_بزرگ
ای انسان هر که باشی و از هر جا که بیایی
میدانم خواهی آمد
من کوروشم که برای پارسی ها این دولت وسیع را بنا نهادم
بدین مشتی خاک که تن مرا پوشانده رشک مبر
.......
#پروین_اعتصامی
آنکه خاک سیه اش بالین است
اختر چرخ ادب پروین است
گرچه جز تلخی از ایام ندید
هر چه خواهی سخنش شیرین است
......
#سید_مرتضی_موسوی_اهری ( به صورت جعلی منسوب به دکتر علی شریعتی است .)
نمی دانم پس از مرگم چه خواهد شد
نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم چه خواهد ساخت.
ولی بسیار مشتاقم که از خاک گلویم سوتکی سازد
گلویم سوتکی باشد به دست کودکی گستاخ و بازیگوش
و او یکریز و پی در پی دم گرم خویش را در گلویم سخت بفشارد
و خواب خفتگان خفته را آشفته تر سازد
بدین سان بشکند
هر دم سکوت مرگبارم را
.....
#نیوتن
طبیعت و قوانین طبیعت در تاریکی نهان بود
خدا گفت بگذار تا نیوتن بیاید......
و همه روشن شد
......
#خسرو_شکیبایی
در ازل پرتو حسنت زتجلی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد
......
#وینستون_چرچیل
من برای ملاقات با خالقم آماده ام
اما اینکه خالقم برای عذاب دردناک ملاقات با من آماده باشد چیز دیگریست
......
#اسکندر_مقدونی
اکنون گور او را بس است
آنکه جهان او را کافی نبود
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#حافظ
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود
.....
#سهراب_سپهری
به سراغ من اگر می آیید
نرم و آهسته بیا
مبادا که ترک بردارد چینی نازک تنهایی من
.......
#کوروش_بزرگ
ای انسان هر که باشی و از هر جا که بیایی
میدانم خواهی آمد
من کوروشم که برای پارسی ها این دولت وسیع را بنا نهادم
بدین مشتی خاک که تن مرا پوشانده رشک مبر
.......
#پروین_اعتصامی
آنکه خاک سیه اش بالین است
اختر چرخ ادب پروین است
گرچه جز تلخی از ایام ندید
هر چه خواهی سخنش شیرین است
......
#سید_مرتضی_موسوی_اهری ( به صورت جعلی منسوب به دکتر علی شریعتی است .)
نمی دانم پس از مرگم چه خواهد شد
نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم چه خواهد ساخت.
ولی بسیار مشتاقم که از خاک گلویم سوتکی سازد
گلویم سوتکی باشد به دست کودکی گستاخ و بازیگوش
و او یکریز و پی در پی دم گرم خویش را در گلویم سخت بفشارد
و خواب خفتگان خفته را آشفته تر سازد
بدین سان بشکند
هر دم سکوت مرگبارم را
.....
#نیوتن
طبیعت و قوانین طبیعت در تاریکی نهان بود
خدا گفت بگذار تا نیوتن بیاید......
و همه روشن شد
......
#خسرو_شکیبایی
در ازل پرتو حسنت زتجلی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد
......
#وینستون_چرچیل
من برای ملاقات با خالقم آماده ام
اما اینکه خالقم برای عذاب دردناک ملاقات با من آماده باشد چیز دیگریست
......
#اسکندر_مقدونی
اکنون گور او را بس است
آنکه جهان او را کافی نبود
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ قواعد عددنویسی
◀️ 1ـ اعدادِ بی‌واو (تک‌کلمه‌ای) حروفی نوشته می‌شوند: نُه، یازده، نود، صد، دویست، نُهصد، هزار.
◀️ 2ـ اعداد ترتیبی را حروفی و با نیم‌فاصله می‌نویسند: هشتادوسومین جلسه، بیست‌ویکم اسفند، فصل بیست‌وسوم.
◀️ 3ـ اعدادی که «واو» میان دو یا چند عدد می‌آید رقمی نوشته می‌شوند: ۲۶، ۱۲۵، ۱۳۵۶، ۳۴۸۰۰.
◀️ 4ـ شمارۀ شناسنامه، جدول، صفحه، نمودار، آیه، عدد پاورقی و پی‌نوشت، ریاضیات و درصد، همگی به رقم نوشته می‌شود.
◀️ 5ـ اعداد اعشاری با خط کج و رقم نوشته می‌شود: ۲۵/۴، ۹۹/۹۹.
◀️ 6ـ اعداد کسری با حروف نوشته می‌شود: یک دوم، چهار و یک سوم.
◀️ 7ـ برای یکدستی، اعدادِ باواو و بی‌واو در یک متنِ واحد به رقم نوشته می‌شوند: علی ۳۰۰ تومان جایزه گرفت و احمد ۵۵۰ تومان.
◀️ 8ـ سایر واحدها: ۶.۵ گرم، ۳.۳۵۰.۵۰۰ ريال، ۲۵۰ درجۀ فارنهایت، ۴.۷ لیتر.
◀️ 9ـ ساعت: ۲۱:۵۴ یا نُه و پنجاه و چهار دقیقۀ شب، یک ربع به چهار، بیست دقیقه به هفت، چهارِ صبح، شش و نیمِ عصر.
◀️ 10ـ تاریخ: ۲۲ تیر ۱۳۹۴، هفتم شعبان هزار و چهارصد و سی، ۲۱/ ۲/ ۱۹۸۰.
◀️ 11ـ فاصلۀ یک عدد تا عدد دیگر (همیشه از راست به چپ): فرهنگ معین، ص۲۱ـ۲۳، آیۀ ۱۲۴ـ۱۳۴، بیهقی (۳۷۰ـ۴۵۶ق).
◀️ 12ـ شمارۀ صفحات مقدمه یا دیباچۀ مصحح یا مترجم به حروف یا ابجد نوشته می‌شود، نه رقم (ابجد امروز مستعمل نیست). حروف: یک، دو، سه، چهار، ...؛ ابجد: الف(۱)، ب(۲)، ج(۳)، د(۴)، ...، یا(۱۱)، یب(۱۲)، یج(۱۳)، ... .
ــ حروف ابجد و معادل عددیِ آن:
«اَبْجَد، هَوََز، حُطّی، کَلَمَن، سَعفَص، قَرَشَت، ثَخَِذ، ضَظِغ: 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9، 10، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90، 100، 200، 300، 400، 500، 600، 700، 800، 900، 1000».
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◀️ 1ـ اعدادِ بی‌واو (تک‌کلمه‌ای) حروفی نوشته می‌شوند: نُه، یازده، نود، صد، دویست، نُهصد، هزار.
◀️ 2ـ اعداد ترتیبی را حروفی و با نیم‌فاصله می‌نویسند: هشتادوسومین جلسه، بیست‌ویکم اسفند، فصل بیست‌وسوم.
◀️ 3ـ اعدادی که «واو» میان دو یا چند عدد می‌آید رقمی نوشته می‌شوند: ۲۶، ۱۲۵، ۱۳۵۶، ۳۴۸۰۰.
◀️ 4ـ شمارۀ شناسنامه، جدول، صفحه، نمودار، آیه، عدد پاورقی و پی‌نوشت، ریاضیات و درصد، همگی به رقم نوشته می‌شود.
◀️ 5ـ اعداد اعشاری با خط کج و رقم نوشته می‌شود: ۲۵/۴، ۹۹/۹۹.
◀️ 6ـ اعداد کسری با حروف نوشته می‌شود: یک دوم، چهار و یک سوم.
◀️ 7ـ برای یکدستی، اعدادِ باواو و بی‌واو در یک متنِ واحد به رقم نوشته می‌شوند: علی ۳۰۰ تومان جایزه گرفت و احمد ۵۵۰ تومان.
◀️ 8ـ سایر واحدها: ۶.۵ گرم، ۳.۳۵۰.۵۰۰ ريال، ۲۵۰ درجۀ فارنهایت، ۴.۷ لیتر.
◀️ 9ـ ساعت: ۲۱:۵۴ یا نُه و پنجاه و چهار دقیقۀ شب، یک ربع به چهار، بیست دقیقه به هفت، چهارِ صبح، شش و نیمِ عصر.
◀️ 10ـ تاریخ: ۲۲ تیر ۱۳۹۴، هفتم شعبان هزار و چهارصد و سی، ۲۱/ ۲/ ۱۹۸۰.
◀️ 11ـ فاصلۀ یک عدد تا عدد دیگر (همیشه از راست به چپ): فرهنگ معین، ص۲۱ـ۲۳، آیۀ ۱۲۴ـ۱۳۴، بیهقی (۳۷۰ـ۴۵۶ق).
◀️ 12ـ شمارۀ صفحات مقدمه یا دیباچۀ مصحح یا مترجم به حروف یا ابجد نوشته می‌شود، نه رقم (ابجد امروز مستعمل نیست). حروف: یک، دو، سه، چهار، ...؛ ابجد: الف(۱)، ب(۲)، ج(۳)، د(۴)، ...، یا(۱۱)، یب(۱۲)، یج(۱۳)، ... .
ــ حروف ابجد و معادل عددیِ آن:
«اَبْجَد، هَوََز، حُطّی، کَلَمَن، سَعفَص، قَرَشَت، ثَخَِذ، ضَظِغ: 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9، 10، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90، 100، 200، 300، 400، 500، 600، 700، 800، 900، 1000».
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ معایب روشِ موسوم به « A P A» (ارجاع به نام نویسنده) به جایِ ارجاع به نام کتاب:
◀️ 1. سنت ما، سنتی کتاب محور بوده، نه نویسنده محور. قدما نیز اصولاً کتاب‌محور بوده‌اند. نسلِ اول ادبای دانشگاهی ما نیز به کتاب ارجاع داده‌اند و اولین اشکالِ این روش ایجاد تشتت در سنتی چند قرنه است.
◀️ 2. خصوصاً در رشتة تاریخ و ادبیات کتب بیشماری هست که نویسندة کتاب نامشخص است و هنگام ارجاع به آنها دچار سردرگمی می‌شویم.
◀️ 3. بسیاری از کتبی که در اختیارِ ماست تاریخ نشر ندارد و در این مورد نیز دچار سرگشتی می‌شویم و دائماً باید از عبارتِ ناهمگونِ «بی‌تا» استفاده کنیم.
◀️ 4. ارجاع به نامِ کتاب برای مبتدیان و منتهیان از جهتِ آموزشی بودن نیز مفید است. خوانندة مبتدی با دیدنِ مکرر نام کتاب‌ها، به مرور با نام ( و به تبع با درون‌مایة آنها) آشنا می‌شود. و برای منتهیان نیز دارای این حسن است که یادآوری اسم این کتب، مانع از فراموشی‌شان خواهد بود.
◀️ 5. ارجاع به «فامیل نویسنده» باعث «فامیل تراشی‌ها»ی گاه مضحک برای قدما می‌شود. چون همان‌طور که همگان آگاهند، پدیدة فامیل در ایران، رخدادی مدرن است و هنگام ارجاع در متن و منابع باید برای نامِ افرادی که قرن‌ها پیش می‌زیسته‌اند، دست به فامیل سازی بزنیم!
دربارة حافظ شیرازی، نامش را حافظ بگیریم، و فامیلش را شیرازی؟! حسینِ منصورِ حلاج فامیلش چیست؟! فامیلِ کمال اسماعیل را نیز بفرمایید!
◀️ 6. در ارجاع به متونی که تصحیح شده‌اند، با روش قدیم مشکلی پیش نمی‌آمد، چون هنگام ارجاع به سخن مصحح و اصلِ متن مشکلی نداشتیم. اما الان نویسنده هنگام نقل سخنی از علامه قزوینی در تاریخ جهانگشا، (که گاه مخلوطی از عربی و فارسی و فرانسوی است) ، باید به «جوینی» ارجاع دهم. عکسش هم صادق است: اگر نویسنده بخواهد به شعری از انوری در کتابِ چشمة روشن ارجاع دهد، باید ابیاتِ انوری را بیاورد و مثلاً مقابلش بنویسد: (یوسفی، 1387،25)!
◀️ 7. در موارد عدیده، وقتی چاپ چند جلد از کتابی واحد در سال‌های مختلف رخ داده است، مشکلِ تازه‌ای رخ می‌دهد. مثلاً دفترهای مختلفِ شرح مثنوی آقای زمانی هریک مربوط به سالی جداگانه است و کتابی جدا محسوب می‌شود، و باید به عنوان مدخل مستقل بیاید. اما در عین حال ممکن است، دفتر سوم و چهارم دارای سالِ چاپِ مشترک باشند. در این مورد هم نویسنده سردرگم است چون مثلاً چند کتاب با وضعیتِ (مولوی، 1381) دارد!
◀️ 8. مشکلِ دیگر به هم خوردنِ یکدستی نگارش است. در زبانِ فارسی از تکرارِ کلمات با فاصلة کم پرهیز می‌شود و آن را به نوعی مخل فصاحت می‌دانیم. ولی در این روش، بنده می‌نویسم، فتوحی دربارة این مسئله چنین گفته و بعد بلافاصله دوباره باید بنویسم (فتوحی، 1385)
◀️ 9. اشکالِ دیگرِ این روش در هنگامِ استفاده از نسخِ خطی رخ می‌دهد که در مواردِ عدیده تاریخِ کتابت (اگر بخواهیم جایگزینِ سال نشرش کنیم) ندارد.
◀️ 10. گویا دلیلِ اصلی اجبار این روش در غرب، در رشته‌های پزشکی و امثالِ آن بوده، که خواننده بدونِ زحمتِ ارجاع مکرر به فهرستِ منابع، بفهمد در متن چقدر از منابعِ روزآمد استفاده شده. (چون منابع در این رشته، به سرعت قدیمی محسوب می‌شوند). حالا تصور کنید که در رشتة ادبیات و تاریخ و....که گاهی هیچ منبعِ جلوتری از صفویه نداریم، ما هنوز از مصریم از همان روش بهره ببریم و آن را «مطابق با اصولِ بین‌الملل و علمی» می‌دانیم!
◀️ 11. دلیلِ اصلیِ ارجاعات دقیق، یاری رساندن به پژوهشگران در هنگام تحقیق است. می‌شود از دست‌اندرکاران پرسید، این روش چقدر به سهولت کارِ شما یاری رسانده است؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◀️ 1. سنت ما، سنتی کتاب محور بوده، نه نویسنده محور. قدما نیز اصولاً کتاب‌محور بوده‌اند. نسلِ اول ادبای دانشگاهی ما نیز به کتاب ارجاع داده‌اند و اولین اشکالِ این روش ایجاد تشتت در سنتی چند قرنه است.
◀️ 2. خصوصاً در رشتة تاریخ و ادبیات کتب بیشماری هست که نویسندة کتاب نامشخص است و هنگام ارجاع به آنها دچار سردرگمی می‌شویم.
◀️ 3. بسیاری از کتبی که در اختیارِ ماست تاریخ نشر ندارد و در این مورد نیز دچار سرگشتی می‌شویم و دائماً باید از عبارتِ ناهمگونِ «بی‌تا» استفاده کنیم.
◀️ 4. ارجاع به نامِ کتاب برای مبتدیان و منتهیان از جهتِ آموزشی بودن نیز مفید است. خوانندة مبتدی با دیدنِ مکرر نام کتاب‌ها، به مرور با نام ( و به تبع با درون‌مایة آنها) آشنا می‌شود. و برای منتهیان نیز دارای این حسن است که یادآوری اسم این کتب، مانع از فراموشی‌شان خواهد بود.
◀️ 5. ارجاع به «فامیل نویسنده» باعث «فامیل تراشی‌ها»ی گاه مضحک برای قدما می‌شود. چون همان‌طور که همگان آگاهند، پدیدة فامیل در ایران، رخدادی مدرن است و هنگام ارجاع در متن و منابع باید برای نامِ افرادی که قرن‌ها پیش می‌زیسته‌اند، دست به فامیل سازی بزنیم!
دربارة حافظ شیرازی، نامش را حافظ بگیریم، و فامیلش را شیرازی؟! حسینِ منصورِ حلاج فامیلش چیست؟! فامیلِ کمال اسماعیل را نیز بفرمایید!
◀️ 6. در ارجاع به متونی که تصحیح شده‌اند، با روش قدیم مشکلی پیش نمی‌آمد، چون هنگام ارجاع به سخن مصحح و اصلِ متن مشکلی نداشتیم. اما الان نویسنده هنگام نقل سخنی از علامه قزوینی در تاریخ جهانگشا، (که گاه مخلوطی از عربی و فارسی و فرانسوی است) ، باید به «جوینی» ارجاع دهم. عکسش هم صادق است: اگر نویسنده بخواهد به شعری از انوری در کتابِ چشمة روشن ارجاع دهد، باید ابیاتِ انوری را بیاورد و مثلاً مقابلش بنویسد: (یوسفی، 1387،25)!
◀️ 7. در موارد عدیده، وقتی چاپ چند جلد از کتابی واحد در سال‌های مختلف رخ داده است، مشکلِ تازه‌ای رخ می‌دهد. مثلاً دفترهای مختلفِ شرح مثنوی آقای زمانی هریک مربوط به سالی جداگانه است و کتابی جدا محسوب می‌شود، و باید به عنوان مدخل مستقل بیاید. اما در عین حال ممکن است، دفتر سوم و چهارم دارای سالِ چاپِ مشترک باشند. در این مورد هم نویسنده سردرگم است چون مثلاً چند کتاب با وضعیتِ (مولوی، 1381) دارد!
◀️ 8. مشکلِ دیگر به هم خوردنِ یکدستی نگارش است. در زبانِ فارسی از تکرارِ کلمات با فاصلة کم پرهیز می‌شود و آن را به نوعی مخل فصاحت می‌دانیم. ولی در این روش، بنده می‌نویسم، فتوحی دربارة این مسئله چنین گفته و بعد بلافاصله دوباره باید بنویسم (فتوحی، 1385)
◀️ 9. اشکالِ دیگرِ این روش در هنگامِ استفاده از نسخِ خطی رخ می‌دهد که در مواردِ عدیده تاریخِ کتابت (اگر بخواهیم جایگزینِ سال نشرش کنیم) ندارد.
◀️ 10. گویا دلیلِ اصلی اجبار این روش در غرب، در رشته‌های پزشکی و امثالِ آن بوده، که خواننده بدونِ زحمتِ ارجاع مکرر به فهرستِ منابع، بفهمد در متن چقدر از منابعِ روزآمد استفاده شده. (چون منابع در این رشته، به سرعت قدیمی محسوب می‌شوند). حالا تصور کنید که در رشتة ادبیات و تاریخ و....که گاهی هیچ منبعِ جلوتری از صفویه نداریم، ما هنوز از مصریم از همان روش بهره ببریم و آن را «مطابق با اصولِ بین‌الملل و علمی» می‌دانیم!
◀️ 11. دلیلِ اصلیِ ارجاعات دقیق، یاری رساندن به پژوهشگران در هنگام تحقیق است. می‌شود از دست‌اندرکاران پرسید، این روش چقدر به سهولت کارِ شما یاری رسانده است؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan