✳️ خط ما فارسی است یا عربی..؟ 
✍️ دکتر سعید_دینارون

❇️ نخستین ابهامی که درباره عربی بودن خط ما بر اندیشۀ کنجگاوان می گذرد،
که چگونه ایرانیان در کشور پهناور خود، چندین گونه خط و گویش بومی داشته اند ، یکباره خطی از بیابانهای تفته و میان قبائل فاقد مدنیت وام گرفته و به جای خط کهن خود به کاربرده‌اند ؟

اعراب خطی را که درباره اش سخن می‌گوییم کوفی می‌نامند
و برای نخستین بار در حیره و کوفه در میان‌رودان با خط آشنا شده و آنرا کوفی نامیدند.
زیرا تا پیش از آن با خط آشنا نبودند
و به گفته استاد رکن الدین همایون فرّخ،
اعراب خط نداشته اند و خطی که از حمیر و انبار به حجاز رفته و در زمان ظهور اسلام انتشار یافته ، خط عربی نیست بلکه یکی از متداول‌ترین خطوط ایرانی بوده که با دگرگونی‌هایی برای نوشتن زبان عربی بکار رفته است.

تغییرشکل الفبای ایرانی به صورت کنونی پس از اسلام روی داد، تا فراگیری آن برای نو آموزان عرب آسان باشد . حیره سرزمینی بود در کرانه فرات در عراق فعلی و مردمان این شهر مهاجرین عرب بنام لخمیان بودند که درآن دیار فرود آمده و شهر حیره را بنا نهادند.
حاکمان حیره دست نشاندگان شاهنشاهی ساسانی و تابع ایران بودند.
در آن روزگار برای آسان شدن امور میان حیره و دربار ایران دبیران ایرانی برآن شدند تا الفبای خط پارسی میانه  پهلوی را اندکی دگرگون ساخته و با افزودن هشت واژه « ث ح ط ظ ص ض ع ق » شمار واژهای آن را به ۳۲ رسانده و بدین گونه زبان اعراب حیره را که نبتی عربی بود با این خط ِ تکامل یافتۀ ایرانی بنگارند. واژۀ « ط » دسته‌دار در پهلوی اشکانی دیده می‌شود ولی در پهلوی ساسانی جای خود را به« ت » دو نقطه داده است.
در نتیجه الفبایی که امروز عربی خوانده می شود خطی برگرفته از خط‌های کهن ایرانی است که از فرگشت خط ایرانی کهن به ایرانی هخامنشی، اشکانی و ساسانی پدیدار شده و سرانجام خط دبیرۀ پارسئ امروزی از آن پدید آمد.

حال اگر این خط عربی بوده و در عربستان اختراع و استفاده می شد؛

◀️ ۱ـ چرا قرآن را با آن به نگارش در نیاوردند؟
چرا ایشان تا هنگام خلافت عثمان به گردآوری قرآن نپرداختند؟
و تنها پس از تهاجم به ایران و آشنایی با خط، آکادمیسین های ایرانی درحیره به تدوین آن همت گماردند؟

◀️ ۲- اگراین خط از دیرباز در استان حجاز و کاروانشهر مکه کاربُرد داشته، پس نشانه‌هایش کجاست که تاکنون نوشته‌ای از آن که مربوط به پیش از خلافت عثمان و ظهور اسلام باشد‌، بروی تکه‌ای سنگ, دیوار, لوح گلی یا چرم یافت نشده است؟

◀️ ۳- مهمتر از همه، خط ، میان مردمی پدید می آید که نیاز و ضرورت آن را حس کنند و بستر به کارگیری آن را در فرهنگ خود داشته باشند. اعراب نه از زمینه‌های پیدایش خط برخوردار بودند و نه به آن نیاز داشتند.

کلمۀ خط برگرفته از واژۀ ایرانئ کهن« کت » است که به زبان اعراب راه یافت و سپس درسده های میانه به دست تحصیل کردگان پارسی به ابزار نوشتن در آمده و بر پایه‌ای که سیبویه دبیر ایرانی گذارده بود، صرف شد.

ایرانیان نقش مهمی در تکامل خط نوشتاری قرآن و خط عربی داشته اند.
بر خلاف تصّور بسیاری ، که ما خط کنونی را از عرب‌ ها وام گرفته ‌ایم کاملأ اشتباه است، خط فارسی بعد از اسلام نوع تکامل یافته از خط در زمان اشکانیان و ساسانیان یعنی پهلوی و اوستائی بود.
این خط که در سده های پیش وارد عربستان شده و با زبان عربی تطبیق داده شده بود، بار دیگر پس از تهاجم اعراب وارد ایران شد و ایرانیان در تکامل و در تبدیل آن به هنر خوشنویسی نقش عمده‌‌ای داشته‌‌اند.
ایجاد نقطه و اِعراب در خط عربی را به‌ فردی بنام ابو اسعد دؤلی الفارس و در قرن اول هجری نسبت داده اند که برای درست خواندن قرآن توسط غیر عرب ‌زبانان از جمله ایرانیان ابداع کرد.
ایرانیان بر اساس نیاز زبانی الفبای فارسی را قرنها پیش پدید آورده بودند. از سده سوم هجری به علت نامه‌ نگاری‌های دیوانی، خط‌ های مانوی و پهلوی، جای خود را به الفبای فارسی دادند.

از ریشۀ فارسی الفبای کنونی موسوم به عربی، می توان به تشابه عجیب خط اوستائی و کوفی پی برد و در صدر اسلام در زبان عربی از نقطه استفاده نمی شد که ما آنرا باب کردیم.
نا گفته نماند که پیدایش خط نیاز به بستری برای رشد و تکامل دارد که اقلیم عربستان عناصر آن را در اختیار اهالی شبه جزیره قرار نمی داد.
به گزارش تاریخ‌نگاران نامدار در سراسر شبه جزیره عربی حدود ۱۵ نفر سواد نوشتن در حد میرزا بنویس در امور حمل و نقل کالا داشتند که با این بضاعت اندک توانائی ابداع خط در اختیار آنها نبود.
در حالی که این خط در امپراتوری ایران در ادارۀ امور در زمان اشکانیان و ساسانیان حدود هزار سال مورد استفاده و فرصت تکامل داشته است ….

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ هشت شغلی که هوش مصنوعی ممکن است جایگزین آن شود

🖊 بیزینس اینسایدر: از زمان انتشار چت جی پی تی توسط Open AI در نوامبر سال گذشته این ابزار مبتنی بر هوش مصنوعی برای نوشتن نامه‌های پوششی، ایجاد کتاب کودکان و حتی کمک به دانش آموزان در تقلب در نگارش مقاله‌های شان مورد استفاده قرار گرفته است.
باداین حال چت بات ممکن است قدرتمندتر از آن چیزی باشد که ما تصور می‌کردیم.

بر همین اساس "آنو مادگاوکار" یکی از شرکای موسسه جهانی مک کینزی معتقد است که قضاوت انسان باید در مورد این فناوری‌ها اعمال شود تا از خطا و سوگیری جلوگیری به عمل آید.
او می‌افزاید:" ما باید به این چیز‌ها به عنوان ابزار‌های افزایش بهره‌وری فکر کنیم نه جایگزین‌های کامل".

با این حال "بیزینس اینسایدر" پس از گفتگو با کارشناسان فهرستی از مشاغلی را تهیه کرده که برای جایگزینی با هوش مصنوعی در معرض خطر قرار دارند:

🔳مشاغل فنی (کدنویس، برنامه نویس رایانه، مهندس نرم افزار، تحلیلگر داده)

کد نویسی و برنامه نویسی رایانه مهارت‌های مورد تقاضا در بازار هستند، اما این امکان وجود دارد که چت جی پی تی و ابزار‌های مبتنی بر هوش مصنوعی مشابه آن برخی از شکاف‌ها را در آینده نزدیک پر کنند. مشاغل فنی مانند توسعه دهندگان نرم‌افزار، توسعه دهندگان وب، برنامه نویسان رایانه، کدنویس‌ها و دانشمندان داده بسیار متمایل به فناوری‌های هوش مصنوعی هستند که جای کار اکثر آن مشاغل را خواهد گرفت.

🔳مشاغل رسانه‌ای (تبلیغات، تولید محتوا، نویسندگی حرفه ای، روزنامه نگاری)

مادگاوکار می‌گوید مشاغل رسانه‌ای در سراسر جهان از جمله مشاغل تبلیغاتی، نویسندگی حرفه‌ای، روزنامه‌نگاری و هر نقشی که شامل تولید محتوا است ممکن است تحت تاثیر چت جی پی تی و شکل‌های مشابه هوش مصنوعی قرار گیرند به این دلیل که هوش مصنوعی قادر است داده‌های مبتنی بر متن را به خوبی بخواند، بنویسد و درک کند.

🔳مشاغل صنعت حقوقی (کارشناس حقوقی و دستیار حقوقی)

بر اساس گزارش اخیر گلدمن ساکس هوش مصنوعی مولد ممکن است به احتمال زیاد بر فعالان عرصه حقوقی و وکالت در ایالات متحده تاثیر بگذارد. "ماناو راج" نویسنده مقاله مرتبط با مطالعه صورت گرفته توسط گلدمن ساکس می‌گوید این بدان خاطر است که تعداد مشاغل در خدمات حقوقی نسبتا کم هستند و پیش‌تر قبل از ظهور ابزار‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی به شدت در معرض اتوماسیون یا خودکاری شدن هوش مصنوعی قرار گرفته بودند.
با این وجود، هوش مصنوعی به طور کامل قادر به خودکاری کردن این مشاغل نخواهد بود، زیرا برای درک این که مشتری یا کارفرما چه می‌خواهد نیاز به درجه‌ای از قضاوت انسانی وجود دارد.

🔳تحلیل‌گران تحقیقات بازار

تحلیلگران تحقیقات بازار مسئول جمع‌آوری داده‌ها، شناسایی گرایش‌ها در آن داده‌ها و سپس استفاده از آن‌چه یافته‌اند برای طراحی یک کارزار بازاریابی موثر یا تصمیم‌گیری در مورد مکان تبلیغات هستند. "مورو" می‌گوید: "این موارد مقولاتی هستند که ما اکنون می‌بینیم هوش مصنوعی می‌تواند از عهده آن برآید".

🔳معلمان

معلمان در سراسر کشور نگران استفاده دانش آموزان از چت جی پی تی برای تقلب در تکالیف شان هستند، اما به گفته "پنگ چنگ شی" دانشیار بخش محاسبات و علوم اطلاعات در موسسه فناوری روچستر آنان باید به امنیت شغلی‌شان نیز فکر کنند.
او می‌افزاید :"چت جی پی تی به راحتی می‌تواند در حال حاضر محتوای برنامه آموزشی کلاس‌های درس را تدریس کند.

🔳مشاغل مالی (تحلیلگران مالی و مشاوران مالی شخصی)

به گفته مورو همانند تحلیلگران تحقیقات بازار مشاغلی، چون تحلیلگران مالی، مشاوران مالی شخصی و سایر مشاغل در امور مالی شخصی که نیازمند دستکاری مقادیر قابل توجهی از داده‌های عددی هستند نیز می‌توانند تحت تاثیر هوش مصنوعی قرار بگیرند.

🔳معامله گران

کارشناسان می‌گویند چت جی پی تی می‌تواند مشاغل را در طیف وسیعی از مشاغل مرتبط با وال استریت در تجارت گرفته تا بانکداری و سرمایه‌گذاری بهبود بخشد. با این وجود، "پنگ چنگ شی" رئیس بخش علوم رایانه موسسه فناوری روچستر موافق است که برخی از نقش‌های وال استریت ممکن است در خطر باشند.

🔳طراحان گرافیک

در یک پست بررسی تجاری هاروارد در ماه دسامبر سه استاد به DALL-E یک ابزار هوش مصنوعی که می‌تواند در چند ثانیه تصاویر تولید کند به عنوان یک اختلال بالقوه در صنعت طراحی گرافیک اشاره کردند.

🔳حسابداران

حسابداری به طور کلی به عنوان یک حرفه پایدار در نظر گرفته می‌شود، اما حتی کارکنان این حرفه نیز ممکن است در معرض خطر باشند.

🔳نمایندگی‌های خدمات مشتری

نتیجه مطالعه‌ای توسط شرکت تحقیقاتی گارتنر پیش‌بینی کرد که چت بات‌ها تا سال ۲۰۲۷ میلادی کانال اصلی خدمات مشتری برای تقریباً ۲۵ درصد شرکت‌ها خواهند بود.

❇️ از صفحه : امروز و فردا

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ نوستالوژی و نورولوژی

❇️ نوستالژی، حس یا هیجان نیرومندی است که با اتفاقاتی که شباهتی به تجربیات گذشتۀ شخص دارند به وجود می آید. آهنگ های آشنا، بوها و دیگر چیزهایی که گذشته را به یاد می آورند احساسات نوستالژیک را تحریک می کنند.نوستالژی اغلب با تحریکات حسی است که رها می شود، یعنی همان که مثلاً بویی به مشاممان می خورَد یا آهنگی می شنویم، که اولی حس بویایی است و دومی حس شنوایی. اما  این احساسات گاهی با “گفت و گوها” هم می توانند رها شوند، یا حتی با یادآوری خاطرات بخصوص.
گاهی هم با اتفاقات غیرمنتظره است که این رها شدن اتفاق می افتد و گاهی بعضی بدبختی ها آن را در مغزمان رها می سازند. و گاهی برای این به نوستالژی متوسل می شویم که شاید در عالم بدبختی مان خود را اندکی خوشبخت احساس کنیم.

◀️ مغز و نوستالژى :

نوستالژی، فعالیت چند ناحیه از مغز را افزایش می دهد، که با افزایش جریان خون و سوخت و ساز آن نواحی مشخص می شود. یعنی وقتی احساس نوستالژی می کنیم چند ناحیه از مغز به فعالیت می افتند. افزایش جریان خون در هر جای مغز و افزایش فعالیت سوخت و سازِ آن نشانۀ این است که آن ناحیه به فعالیت در آمده است و دارد وظیفۀ مخصوص خود را انجام می دهد. کسانی که آهنگی گوش می کنند که آنها را شدیداَ دچار حس نوستالژیک می کند، شیار تحتانی از قسمت پیشانی مغز آنها و همچنین مخچه و قسمتی به نام اینسولای مغزشان فعال تر از زمانی است که آهنگ گوش می کنند اما حس نوستالژی در آنها ایجاد نمی شود.

نکتۀ جالبی هم كه اینجاست. اشخاصی که از لحاظ شخصیتی ، افرادی حساس و عاطفی هستد و زود غمگین می شوند، تمایل بیشتری به نوستالژی دارند. اما این بدآن معنا نیست که نوستالژی ربطی به افسردگی یا هر اختلال عاطفی دیگر دارد. بعضی ها نه افسرده هستند و نه اختلال عاطفی دارند، اما چون حساس و عاطفی هستند بیشتر دچار نوستالژی می شوند. در یکی از مطالعات هم دیده شده که نوستالژی با انعطاف پذیر بودن اشخاص بی ارتباط نیست. هر کس انعطاف پذیر باشد بیشتر دچار نوستالژی می شود.

◀️ چرا نوستالژی حس خوبی است ؟

وقتی احساس نوستالژی می کنیم، قسمت هایی در مغز که به مراکز پاداش معروف هستند به فعالیت می افتند. یعنی همان سوخت وساز و جریان خونشان بالا می رود. اینها این قسمت ها هستند : هیپوکامپوس، نواحی تگمنتال ونترال، و ونترال مخطط. آن که گاهی حتی آهنگی می شنویم که قبلاً آهنگ دلخواه ما نبوده، اما الان که آن را می شنویم احساس نوستالژی می کنیم، به خاطر همین است. یعنی به خاطر این است که مراکز پاداش فعال می شوند. این مراکز با هر چیزی فعال شوند حس خوشایندی به انسان دست می دهد. این هم که گاهی حتی مثلاً آهنگ های معمولی می توانند آن مراکز را فعال کنند، و ما را دچار نوستالژی کنند، ظاهراً به خاطر این است که این ها متعلق به گذشته ای هستند که آن گذشته برای ما خوشایند است. از طریق به یاد آورن آن گذشته است که آن مراکز را فعال می کنند.

➕ وقتی گذارت به تالار ورودی جایی می افتد که قبلاً مدرسه ات بوده یا با اتوموبیل از جایی رد می شوی که قبلاً در نزدیکی آنجا منزل داشتی، اینها مرکزهای پاداش مغز را تحریک می کنند و منجر به حس نوستالژی می شوند. این حس های خوش در پاسخ آن چیزهایی ایجاد می شود که گذشته را به یاد ما می آرند، به شرطی که اتفاقاتی که در آن گذشته برایمان افتاده است اتفاقات مثبتی باشد، یا اگر هم مثبت نیست خنثی باشد. اگر آن تجربه ها ناخوشایند و منفی باشند ایجاد نوستالژی نمی کنند. نوستالژی می تواند استراتژی عاطفی مفید یا مضری باشد.

حس خوشی که با نوستالژی ایجاد می شود، می تواند شخص را در برابر یأس ها و حتی اضطراب هایی که بعضی وضعیت ها برایش ایجاد می کنند محافظت کند. وقتی نوستالژی به عنوان یک استراتژی برای مقابله با وضعیت ها به کار گرفته شود، شخص می تواند احساسات مربوط به نوستالژی را با گوش کردن به آهنگ های آشنا، نگاه کردن به عکس های قدیمی، یا رفتن به محیط های آرامبخش گذشته رها سازد.

اما از آنجا که حس نوستالژی به راحتی می تواند تحریک شود، ممکن است شخص خودش را به آن معتاد هم بکند. کلاً هر فعالیتی که بتواند مراکز پاداش مغز را فعال کند، می تواند اعتیادآور باشد. باری، نوستالژی می تواند صورت افراط پیدا کرده و حکم چوب زیر بغل را برای شخص پیدا کند و آنگاه که مشکلات زندگی خارج از حد تحمل می شود، حس های مثبت نوستالژی جانشینی برای زندگی کردن در زمان حال شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ سرد‌ترین زمستان‌های ادبیات کدامند؟
✳️ احسان رضایی

🔟 سرود کریسمس (چارلز دیکنز)

معمولا داستان‌های کریسمسی، سرمایشان آن‌قدر‌ها هم زیاد نیست.‌‌ اما چون در این داستان، ابنزر اسکروچِ طماع و پول‌پرست با روحِ سه کریسمس برخورد می‌کند که به او زندگی سخت مردم در شبهای سرد زمستان را نشان می‌دهند، پس می‌شود این رمان را هم جزو دستۀ سرد‌ها گذاشت. سرمایی که ممکن بود جان تیم کوچولو، پسر آقای کریچت را هم بگیرد که شکر خدا به خیر گذشت.

9⃣ بینوایان (ویکتور هوگو)

چند صحنه اساسی این رمان طولانی، در زمستان است: ژان والژان به خاطر کار گیر نیاوردن در سوز و سرمای زمستان بود که دست به دزدی نان می‌زند، در یک زمستان سرد به کوزت برخورد می‌کند، فانتین مادر کوزت بر اثر سرما مریض می‌شود و می‌میرد، صحنه‌های انقلاب در زمستان می‌گذرد و... خلاصه زمستان است.

8⃣ دخترک کبریت‌فروش (هانس کریستین آندرسن)

داستان معروف طفل دستفروشی در شب سال نو، که ملت دنبال رفت و آمدهای خودشان هستند و کسی از او کبریت نمی‌خرد تا عاقبت یکه و تنها در خیابان می‌ماند و سعی می‌کند با روشن کردن یکی‌یکی کبریت‌ها و دیدن چهره مادربزرگش در نور آن‌ها، گرم شود که نمی‌شود. آندرسن یک داستان سردِ دیگر هم دارد: «ملکه برفی» سنگدلی که دنیا را زیر برف برده. با این حال عمق احساسات «دخترک کبریت‌فروش» به قدری است که راحت می‌شود گفت این داستان، سرد‌تر است.

7⃣ نیروی اهریمنی‌اش (فیلیپ پولمن)

ایده اصلی این داستان، وجود دنیاهای موازی است. تعدادی از این دنیا‌ها، گرم و استوایی هستند، اما در یکی از دنیا‌ها به قطب شمال سفر می‌کنیم، جایی که شفقِ قطبی پلی است برای سفر میان دنیاها. در اینجا، حضور خرسهای قطبی، عنصر پیش‌برنده داستان است. توصیفی که پولمن از خرسهای قطبی، زره‌هایی که خودشان می‌سازند و روحیه جنگندگی آن‌ها به دست داده، فوق‌العاده است.

6⃣ میشل استروگف (ژول ورن)

فرمانده ارتباطات تزار، مأمور می‌شود پیام مهمی را به شهر دورافتاده ایرکوتسک در شرق سیبری برساند. دیگر خودتان حسابش را بکنید رمانی که در دشتهای سیبری می‌گذرد چقدر سرد است. کتاب چنان در توصیف جغرافیای یخی سیبری و مردمانِ زمخت این منطقه موفق است که وقتی ژول ورن قبل از چاپ، نسخه‌ای از کتاب را به سفیرِ روسیه در فرانسه داد، آقای سفیر متن را بدون حتی یک کلمه تغییر برگرداند و گفت: «هیچ نکتهٔ غیرعادی در آن به چشم نخورد».

5⃣ دکتر ژیواگو (بوریس پاسترناک)

متخصص اصلی توصیف سرما، روس‌ها هستند. نمونه‌اش همین کتاب: داستان پزشکی که تا عاشق شد انقلاب اکتبر می‌شود و حوادث بین او و معشوقش فاصله می‌اندازد و باقی رمان، شرح جستجوهای این دو نفر برای وصال دوباره همدیگر است. توصیف سرمای شدید در کنار فقر و تنگدستی طبقه متوسط روسیه که دو جنگ جهانی را از سر گذرانده‌اند، این رمان را به اثری درخشان، سرد و سوزناک تبدیل کرده است.

4⃣ جنگ و صلح (لئو تولستوی)

اگر در سینما، تصویر تحلیل رفتن ارتش هیتلر در زمستان سخت استالینگراد به خوبی تصویر شده، در دنیای ادبیات، تصویر گیر کردن ارتش ناپلئون در سرمای سخت سال ۱۸۱۲ روسیه را با قلم جادویی تولستوی داریم. در جنگ ارتش روسیه با ناپلئون، بعضی قهرمانان داستان مثل پرنس آندره و نیکلای روستوف درگیر هستند و صحنه مرگ ژنرال کوتوزوف در زیر بارش برف از صحنه‌های معروف ادبیات است. بجز «جنگ و صلح»، داستان «آنا کارنینا» هم در زمستان می‌گذرد، ولی آنجا سرما نقش کلیدی ندارد.

3⃣ سپیددندان (جک لندن)

جک لندن دوتا رمان «سگی» دارد، یعنی رمانهایی که روای آن‌ها یک سگ است: در اولی (آوای وحش) باک، سگ اهلی و سربه‌زیرِ یک قاضی از انسان‌ها جدا می‌شود و سر از محیط خشن طبیعت درمی‌آورد. در دومی، یک سگ-گرگی از میان گرگ‌ها به دنیای انسان‌ها وارد می‌شود. این دومی کلا در سرزمین‌های یخبندان قطب می‌گذرد و سپیددندانِ نیمه‌وحشی اما وفادار، جزو سگ‌های سورتمه می‌شود.

2⃣ نارنیا (سی. اس. لوییس)

ایده ملکه یخی آندرسن، اینجا کامل شده و جادوگر، سرتاسر سرزمین مخفیِ نارنیا را در تاریکی و یخبندان اسیر کرده و باعث شده نارنیا صد‌ها سال در زمستان فرو برود. دشمن او، شیری با اسم شرقیِ اصلان است که غرشش می‌تواند یخ و برف را آب کند، اما جادوگر خود اصلان را هم اسیر کرده و حالا بچه‌ها که شاگرد مدرسه‌هایی معمولی هستند، باید به نارنیا بروند و اصلان را بیدار کنند تا نارنیا را نجات بدهد.

1⃣ ترانه آتش و یخ (جورج آر. آر. مارتین)

و بالاخره می‌رسیم به یکی از هولناک‌ترین تصاویر سرما و زمستان. جایی که بشر، دیواری جلوی سرزمین‌های یخبندان کشیده تا موجودات آن سوی دیوار نتوانند حمله کنند، اما حالا «زمستان طولانی» فرارسیده و هفت قلمرو در خطر است و جز نگهبانان دیوار هم کسی حواسش نیست. بله، وینتر ایز کامینگ.

📇 تماشاگران امروز(ش۱۲۸)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️اُ فت آموزش در ۴ سال اخیر/ وضعیت ضعیف ایران در منطقه

▫️باوجود هشدارهای متعدد نسبت به افت کیفیت آموزش در مدارس کشور باز هم این روند ادامه دارد و اینبار عملکرد دانش‌آموزان ایرانی طبق نتایج تیمز ۲۰۲۳ در ۴ سال اخیر با افت همراه بوده است و ایران در منطقه هم وضعیت مناسبی ندارد.

▫️ آزمون بین‌المللی تیمز (TIMSS) که در هر چهار سال یک بار برگزار می‌شود، عملکرد دانش‌آموزان در دروس ریاضی و علوم را در پایه‌های چهارم و هشتم می‌سنجد. این آزمون به عنوان یکی از معتبرترین مطالعات تطبیقی در عرصه آموزش، اطلاعات مهمی در مورد روند پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان بیش از ۶۰ کشور جهان فراهم می‌کند.

▫️تیمز ۲۰۲۳ با شرکت ۶۴ کشور در زمینه‌های ریاضیات و علوم در پایه‌های چهارم و هشتم، بر روی سه حوزه شناختی اصلی متمرکز است: دانستن، به کار بردن و استدلال.

▫️ریاضی پایه چهارم: در آزمون تیمز ۲۰۲۳، دانش‌آموزان ایرانی در ریاضی پایه چهارم نمره ۴۲۰ را کسب کردند. این نمره نسبت به سال ۲۰۱۹ که نمره ۴۴۳ بود، کاهش یافته است. تنها ۱ درصد از دانش‌آموزان ایرانی به عملکرد پیشرفته دست یافتند، در حالی که ۵۹ درصد در سطح پایین قرار داشتند. کشور سنگاپور با نمره ۶۱۵ بالاترین عملکرد را در این بخش داشت.

▫️ریاضی پایه هشتم: در پایه هشتم، دانش‌آموزان ایرانی نمره ۴۲۳ را کسب کردند که این نیز نسبت به نمره ۴۴۶ در سال ۲۰۱۹ کاهش نشان می‌دهد. در این بخش، ۵۹ درصد از دانش‌آموزان ایرانی در سطح پایین قرار داشتند و تنها ۱ درصد به سطح پیشرفته دست یافتند. بالاترین عملکرد در این بخش متعلق به سنگاپور با نمره ۶۰۵ بود.

▫️علوم پایه چهارم: در علوم پایه چهارم، نمره دانش‌آموزان ایرانی ۴۳۲ بود که نسبت به نمره ۴۴۱ در سال ۲۰۱۹ کاهش داشته است. ۶۳ درصد از دانش‌آموزان در سطح پایین قرار داشتند. سنگاپور با نمره ۶۰۷ در صدر قرار داشت.

▫️علوم پایه هشتم: در علوم پایه هشتم، دانش‌آموزان ایرانی نمره ۴۱۹ را کسب کردند که کاهش قابل توجهی نسبت به نمره ۴۴۹ در سال ۲۰۱۹ داشت. در این بخش نیز سنگاپور با نمره ۶۰۶ بالاترین عملکرد را به ثبت رساند.

▫️از کشورهای منطقه ترکیه، آذربایجان، ارمنستان، کویت، عمان، قطر، عربستان، قزاقستان، ازبکستان و بحرین در ارزیابی شرکت داشتند. در میان کشورهای منطقه، ترکیه با نمرات ۵۵۳ در ریاضی پایه چهارم و ۵۰۹ در ریاضی پایه هشتم، بهترین عملکرد را داشت. ترکیـه بـا ۸۴ نمره افزایـش در ریاضی و ۱۰۷ نمره افزایـش در علـوم بیـن سـال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ بهترین عملکرد را در منطقه داشت.

▫️در کشورهای منطقه در پایه چهارم در کشـورهای آذربایجـان، عمان، بحریـن، ترکیـه، قطـر، امـارات، ارمنسـتان، اردن و کویـت روند رو به رشد دانست.

▫️ایران در بحث آموزش ریاضی پایه چهارم در بین ۹ کشور منطقه جایگاه ۸ را دارد و در علوم پایه چهارم از میان ۱۲ کشور رتبه ۸ را دارد.

▫️ایران از ۵۸ کشور شرکت کننده در ریاضی پایه چهارم در رتبه ۵۳ قرار دارد و تمام کشورهای منطقه عملکرد بهتری نسبت به ایران دارند به جز عربستان سعودی.

▫️ایران از ۵۸ کشور شرکت کننده در علوم پایه چهارم در رتبه ۴۹ قرار دارد و کشورهای عمان، ترکیه، امارات، ارمنستان، قطر، قزاقستان و بحرین عملکرد بالاتری نسبت به ایران دارند.

▫️ایران از ۴۴ کشور شرکت کننده در ریاضی پایه هشتم رتبه ۳۱ را کسب کرده است و کشورهای ترکیه، امارات، آذربایجان، قزاقستان، قطر و بحرین عملکرد بالاتری را نسبت به ایران داشتند.

▫️طبق نتایج آزمون تیمز، وضعیت اجتماعی- اقتصادی «بالاتر» با پیشرفت بیشتر دانش‌آموزان پایه چهارم در دروس ریاضی و علوم ارتباط مستقیم دارد. همچنین، مشارکت در فعالیت‌های آموزشی قبل از دبستان تأثیر مثبت و قابل توجهی بر پیشرفت دانش‌آموزان در این دو حوزه دارد.

▫️نتایج نشان می‌دهد که دانش‌آموزان پایه چهارم در مدارس «مرفه‌تر» به‌طور میانگین عملکرد بهتری در ریاضی و علوم نسبت به دانش‌آموزان مدارس «کم‌برخوردارتر» داشته‌اند. این موضوع تأکید می‌کند که شرایط اجتماعی-اقتصادی و دسترسی به امکانات آموزشی مناسب نقش مهمی در نتایج تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ «تفأّل به دیوان ناصرخسرو!»
✳️ دکتر احمدرضا بهرامپور عمران

۱_ روزِ گذشته با دوستی پیرامونِ تصوّرِ حکیمانِ اندیشمندِ ایرانی (ابنِ سینا و رازی و ناصرخسرو) از لذّت و شادی گفتگومی‌کردم. از گونه‌گون لذت‌ها و شادی‌های پایدار و ناپایداری که در زندگی یافت‌می‌شود، سخن به‌میان‌آمد. در پایان به این نظرِ مشترک رسیدیم: شور و شعفِ ماندگاری که در دانستن و یافتن است در ‌لذتِ دیگری یافت‌نمی‌شود. گمان‌می‌کنم همگان ماجرای تأثیرگذارِ حرصِ ابوریحانِ بیرونی را تادمِ‌مرگ به دانستن شنیده‌ایم: «دانسته بمیرم بهتر است یا نادانسته؟!». آن ماجرا حتی اگر افسانه باشد، حکایت از جانِ جستجوگری دارد که مورخّانِ تاریخِ علم، دوره‌ای از تاریخِ دانشِ بشری را به نامِ او («عصرِ بیرونی») ثبت‌کرده‌اند.

می‌گویند کسی الاغش گم‌ شد. فریاد برآورد: هرکه آن را بیابد دو درازگوش جایزه خواهدگرفت! گفتند: دیوانه! درآن‌صورت یک الاغ زیان‌ خواهی‌‌کرد. گفت: دیوانه شمایید؛ چراکه هنوز «لذّتِ یافتن» را نچشیده‌اید!

۲_ دیشب شاید به‌سببِ نزدیک‌شدن به شبِ یلدا، دوستی پژوهشگر درپیِ منبعی مستند پیرامونِ پیشینهٔ فال‌گرفتن با دیوانِ حافظ بود. مقالهٔ آقای دکتر محمدِ افشین‌وفایی را معرفی‌کردم. چون آن مقاله در «پیشِ ادیبِ عشق» (ارج‌نامهٔ استاد سعیدِ حمیدیان) آمده، خودم نیز بارِ دیگر به مقاله نگاهی‌انداختم. نکاتِ جالبی داشت. ازجمله این‌ نکته: در لباب‌الألبابِ عوفی آمده، برخی با دیوانِ سیدحسنِ غزنوی نیز فال‌می‌گرفتند. به‌گمان‌ام نکته‌ای است قابلِ‌توجّه: چه ظرفیّتِ معنایی و تأویلی در دیوانِ سیدحسن وجود دارد که در ادواری، برخی بدان تفأّل‌می‌زدند؟ این‌قدَر هست که شعرِ سیدحسن غزنوی درقیاس با بسیاری از اقرانِ او که اغلب در دیوان‌شان هجویّه و هتّاکی نیز یافت‌می‌شود، اخلاق‌گرایانه و حکمت‌آمیز است. تذکره‌ها نیز سیّد را به پرهیزکاری ستوده‌اند.

امروز سراغِ کتاب‌ها را که می‌گرفتم، ازروی تفنّن دیوانِ ناصرخسرو را گشودم. ناخودآگاه به یادِ فال‌گرفتن با شعرِ سیدحسن افتادم و با خود گفتم: اگر جز قرآن و دیوانِ حافظ و مثنوی و چند اثرِ انگشت‌شمارِ دیگر، قرارباشد کسی با کتاب یا کتاب‌هایی دیگر فال‌بگیرد، شاید دیوان ناصرخسروِ اخلاق‌گرای اسماعیلیِ تأویل‌گرا، حتی مناسب‌تر از شعرِ سیدحسنِ غزنوی باشد. دیوان ناصرخسرو را گشودم؛ چشمان‌ام را بستم و گفتم: «ای ناصرِ یمگانی! هر راز تو می‌دانی ...»؛ چشم‌ام به نخستین بیت ‌افتاد:

«علم است کیمیای همه شادی»
ایدون همی‌کند خِرَدم تلقین

چه حسنِ تصادفی!

❇️ برگرفته از : کانال « ازگذشته و اکنون »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ اشعارى زيبا از بزرگان شعر فارسى در باب #يلدا 🍉

نگفتمت که به یغما رود دلت سعدی
چو دل به عشق دهی دلبران یغما را
هنوز با همه دردم امید درمانست
که آخری بود آخر شبان یلدا را
#سعدی
🌹
صحبت حکام ظلمت شب یلداست
نور ز خورشید جوی بو که برآید
بر در ارباب بی‌مروت دنیا
چند نشینی که خواجه کی به درآید
#حافظ
🌹
هر جا روم ز کوی تو سر بر زمین زنم
نفرین کنم ارادهٔ بیجای خویش را
عمر ابد ز عهده نمی‌آیدش برون
نازم عقوبت شب یلدای خویش را
#وحشی_بافقی
🌹
قندیل فروزی به شب قدر به مسجد
مسجد شده چون روز و دلت چون شب یلدا
#ناصرخسرو
🌹
نور رایش تیره شب را روز نورانی کند
دود خشمش روز روشن را شب یلدا کند
#منوچهری
🌹
هست چون صبح آشکارا کاین صباحی چند را
بیم صبح رستخیز است از شب یلدای من
#خاقانی
🌹
ز آمیزش عالم و طبع عالم
دلم نفرت و طبع عنقا گرفته
شب محنت من ز امداد فکرت
درازی شبهای یلدا گرفته
#انوری
🌹
شب هجرانت، ای دلبر، شب یلداست پنداری
رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری
#اوحدی
🌹
هست در سالی شبی ایام را یلدا ولیک
کس نشان ندهد که ماهی را دو شب یلدا بود
تنگ چشمانرا نیاید روی زیبا در نظر
قیمت گوهر چه داند هر که نابینا بود
#خواجوی_کرمانی
🌹
شوم از شام یلدا تیره‌تر بی
درد دلم ز بودردا بتر بی
همه دردا رسن آخر بدرمون
درمان درد ما خود بی اثر بی
#بابا_طاهر
🌹
من بی‌نام و نشان را به سر کوی وفا
هرکه می‌داد نشان تو غلط بود غلط
با خود از بهر تسلی شب یلدای فراق
هرچه گفتم ز زبان تو غلط بود غلط
#محتشم_کاشانی
🌹
من از روز جزا واقف نبودم
شب یلدای هجران آفریدند
#فروغی_بسطامی
🌹
ای لعل لبت به دلنوازی مشهور
وی روی خوشت به ترکتازی مشهور
با زلف تو قصه‌ایست ما را مشکل
همچون شب یلدا به درازی مشهور
#عبید_زاکانی
🌹
چه عجب گر دل من روز ندید
زلف تو صد شب یلدا دارد
#فیض_کاشانی
🌹
شب یلدا است هر تاری ز مویت، وین عجب کاری
که من روزی نمی‌بینم، خود این شب‌های یلدا را
#سلمان_ساوجی
🌹
بیدار شو که در شب یلدای نیستی
در پرده است چشم ترا طرفه خوابها
#صائب_تبریزی

🍉🌹❤️

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ جشن چله در آثار ادبی شاعران ایران زمین

فردوسی توسی
   شب اورمزد آمد از ماه دی
   ز گفتن بیاسای و بردار می

  شب اورمزد از ماه دی ، یعنی شب چله
  یاهمان یلدا

حافظ شیرازی
  خلوت دل نیست جای صحبت اضداد
  دیو چو بیرون رود فرشته درآید
  صحبت حکام ظلمت شب یلداست
  نور ز خورشید جوی بو که برآید

سعدی شیرازی
  هنوز با همه دردم امید درمانست
  که آخری بود آخر شبان یلدا را

  باد آسایش گیتی نزند بر دل ریش
  صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود

  روز رویش چو برانداخت نقاب شب زلف
  گفتی از روز قیامت شب یلدا برخاست

  نظر به روی تو هر بامداد نوروزیست
  شب فراق تو هر شب که هست یلداییست

وحشی بافقی
   شام هجران تو تشریف به هر جا ببرد
   در پس و پیش هزاران شب یلدا ببرد

  روز عیشی خواستم زاید چه دانستم که چرخ
  حامله دارد به سد ماتم شب یلدای من

ناصرخسرو قبادیانی
  قندیل فروزی به شب قدر به مسجد
  مسجد شده چون روز و دلت چون شب یلدا

  منوچهری دامغانی
  نور رایش تیره شب را روز نورانی کند
  دود خشمش روز روشن را شب یلدا کند

خاقانی شروانی
  در زرد و سرخ شام و شفق بوده‌ام کنون
  تن را به عودی شب یلدا برآورم

  گر آن کیخسرو ایران و تور است
  چرا بیژن شد اندر چاه یلدا

  همه شب‌های غم آبستن روز طرب است
  یوسف روز، به چاه شب یلدا بینند

خواجوی کرمانی
  تا در سر زلفش نکنی جان گرامی
  پیش تو حدیث شب یلدا نتوان کرد

  هست در سالی شبی ایام را یلدا ولیک
کس نشان ندهد که ماهی را دو شب یلدا بود

  مهره مهر چو از حقه مینا بنمود
  ماه من طلعت صبح از شب یلدا بنمود

اوحدی مراغه ای
  شب هجرانت، ای دلبر، شب یلداست پنداری
  رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری

فیض کاشانی
  چه عجب گر دل من روز ندید
  زلف تو صد شب یلدا دارد
  تیر مژگان تو گر هر لحظه
  جا کند در دل من جا دارد

عرفی شیرازی
  آبروی شمع را بیهوده نتوان ریختن
  صد شب یلداست در هر گوشه ی زندان ما

صائب تبریزی
  آه ما رعناترست از آه ماتم دیدگان
  آن چنان کز جمله شبها شب یلدا یکی است
.
  گل فتد در دیده روزن مرا از ماهتاب
  در شب یلدای بخت من نیارد شد سفید

امیرخسرو دهلوی
  هر شبی در غم هجرت شب یلداست مرا
  که به سالی به جهان یک شب یلدایی هست

نزاری قهستانی
  مگر خود این شب یلدا به روز دانم برد
  کدام یلدا کاین شب هزار چندان است

🌺 یلدایتان شاد و روزگارتان خوش باد 🌹

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ «انار، برکت و زایش» (به‌مناسبتِ شبِ یلدا)

❇️ انار هم‌چون سیب و زیتون و انجیر از میوه‌هایی است که درکنارِ فوایدِ غذایی و دارویی در باورهای آیینیِ بسیاری از فرهنگ‌ها نیز جایگاهی ویژه دارد. باور به کارکردِ آیینیِ انار در کتابِ مقدس و اساطیرِ یونانی و ایرانی و نیز فرهنگِ مردمانِ شرقِ دور پیشینه‌دارد. انار در اساطیرِ یونانی هم به آفریدوت (الههٔ عشق و باروری و حتی بی‌بندوباری) منتسب است (دانشنامهٔ اساطیرِ یونان و روم، مایکل دیکسون کندی، ترجمهٔ رقیه بهزادی، ص۴۵) و هم به پِرسِفونِه که هنگامِ عزیمتش اناری به او سپردند. برپایهٔ اساطیرِ یونانی، این انار بازگشتِ پِرسِفونِه را به جهانِ فرودین تضمین‌‌می‌کند و نمادی از رستاخیز و جاودانگی است. ازهمین‌رو عیسی نیز به‌هنگامِ کودکی اناری دردست‌دارد. مردمِ چین نیز به نوعروس انار هدیه‌می‌دهند که نمادی از باروری و برکت است (فرهنگِ نگاره‌ای نمادها در هنر شرق و غرب، جیمز هال، ترجمهٔ رقیهٔ بهزادی، ص۲۷۷).
بنابر برخی روایت‌ها، آن‌چه اسفندیار در آن رویین‌تن شد نیز آبِ انار بود. جنسِ شاخه‌های بَرسَمی که هم‌امروز زرتشتیان هنگامِ خواندنِ باژ و زمزمه در دست‌می‌گیرند، می‌تواند از ترکهٔ انار باشد. و پژوهشگران برسم را نیز نمادی از «برکتِ گیاهی و کشاورزی» دانسته‌اند (فرهنگِ اساطیر و داستان‌واره‌ها، محمد‌جعفرِ یاحقی، ص۲۰۶). آیا ازهمین‌رو بوده که از دستهٔ تیشهٔ فرهاد (می‌دانیم از شاخهٔ انار بوده) که در خاک فرورفته‌بود، درختِ اناری سبز می‌شود؟! گفتنی است ریشه‌های این افسانه با همهٔ افسانه‌بودنش، از زمینه‌ای واقعی نیز آب‌می‌خورد؛ چراکه شاخهٔ انار هم‌چون شاخهٔ بیدِ مجنون یا درختِ توت بسیار «بی‌حیا» است و بدونِ پیوند یا قلمه‌زدن در هر خاکِ اندک‌مرطوبی ریشه‌می‌دوانَد و رشدمی‌کند.

در قرآن نیز به این میوهٔ مقدّس و رازآلود اشاره‌شده‌ (رحمن/ ۶۸). نویسنده هنگامِ خردسالی از بزرگ‌ترها می‌شنید هرکس بتواند اناری را بی‌آن‌که دانه‌ای از آن برزمین‌افتد بخورَد، به بهشت راه‌خواهدیافت. در توضیح این شرط گفته‌می‌شد: تنها یک دانه از میانِ تمامیِ دانه‌های انار چنین خاصیتی دارد و ازکجا معلوم آن یک دانه همانی نباشد که بر زمین می‌افتد! آیا این ترفندی بوده برای ترغیبِ افراد به خوردنِ این میوهٔ پرخاصیت و یا حکمتی برای حرام‌نکردنِ حتی دانه‌ای از آن؟! و نویسنده خود چه انارها که به این امید نخورد؟!
از خواصِ داروییِ انار در متونِ طبیِ کهن و منابعِ پزشکیِ امروز فراوان سخن‌رفته‌است. تا همین اواخر افرادِ کهنسال و مجرّب، انار (به‌ویژه تُرش یا مَلَسش) را برای درمانِ گرمازدگی تجویزمی‌کردند. در ضرب‌المثل‌ها نیز دراشاره به خواص طبیِ انار آمده، «یک انار و صدبیمار!». امروزه‌ نیز می‌توان در جای‌جای شهر «ایستگاه‌های تصفیهٔ خون» را دید و از عصارهٔ این میوهٔ پرخاصیت نوشید.

اما پیوندِ انار با تزییناتِ سفره و میوه‌آرایی‌های شبِ یلدا چیست؟ گفته‌می‌شود سرخی‌اش نمادی است از گرما و خورشید و نیز کاستی‌گرفتنِ شب و سرما. پُردانه‌بودنش را نیز نشانی از برکت، باروری و زایش دانسته‌اند؛ همان‌ ویژگی‌هایی که دربارهٔ هندوانهٔ شبِ یلدا نیز برمی‌شمارند. گویا مدوّربودنِ انار و هندوانه (هم‌چون خورشید) در تقویتِ چنین باور و برداشتی، بی‌تأثیر نبوده‌است.

❇️ مطلب ارسالی از: کانال « از گذشته و اکنون »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ شب یلدا در نظر شاعران:

❇️ با نگاهی گذرا به دواوین شعرا، می‌بینیم که آنها اغلب دربارهٔ شب یلدا نظری مثبت نداشته‌ و بیشتر بر جنبه تاریک و طولانی بودن آن تمرکز می‌کرده‌اند. برخی شب یلدا را در مقابل روزِ روشن قرار می‌دهند و برخی آن را به زلف دراز معشوق مانند می‌کنند. برخی نیز آن را چاهی می‌پندارند و با این تشبیه، طولانی و تاریک بودن آن را هم‌زمان در نظر می‌گیرند:

◀️ ۱. شبی بس تاریک:

ناصرِخسرو:
قندیل فروزی به شب قدر به مسجد
مسجد شده چون روز و دلت چون شب یلدا

مسعود سعد:
شاهی که هول و کینه او بر عدوی ملک
تابنده روز را شب یلدا کند همی

سعدی:
هنوز با همه دردم امید درمان است
که آخری بود آخر شبان یلدا را

بر آی ای صبح مشتاقان اگر نزدیک روز آمد
که بگرفت این شب یلدا ملال از ماه و پروینم

جهان ملک خاتون:
ای دل مسکین برآید آفتاب روز وصل
غم مخور خوش باش کاین شب‌های یلدا بگذرد

حافظ:
صحبت حکام ظلمت شب یلداست
نور ز خورشید خواه بوکه برآید

◀️ ۲. شبی بس طولانی:

انوری:
شب محنت من ز امداد فکرت
درازی شبهای یلدا گرفته

مقامات حمیدی:
اکنون مرا که شام جوانی صبوح کرد
شبهای رنج چون شب یلدا دراز شد

خاقانی:
همه شب‌های غم آبستن روز طرب است
یوسف روز به چاه شب یلدا بینند

صائب:
روزی دل گشت از زلف دراز او مرا
آنچه بر بیمار از طول شب یلدا گذشت

می‌کند زلف دراز تو به دلهای حزین
آنچه با خسته روانان شب یلدا نکند

شد دام زیر خاک ز گرد و غبار خط
زلفی که بود از شب یلدا دراز تر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ وقتی سگ پاولوف درون ما کتاب می خواند.
✳️نوشته ای در فضای مجازی خواندم که تامل برانگیز بود:

❇️ ما ایرانیان معمولاً برای غیر از «آگاهی» کتاب می‌خوانیم: گرفتن مدرک، نوشتن مقاله، نوشتن کتاب، برای سرگرمی و بدتر از همه‌ی این‌ها کشتار زمان. بارها این جمله را شنیده‌ام مگر درس‌ات تمام نشده است؟ پس چرا این کتاب‌ها را داری؟ یعنی همه اینها را خوانده‌ای؟  کسی که این سوال‌ها را می‌پرسد معمولاً نمی‌داند که خواندن چه کنشی است و برای چه باید کتابخانه داشت؟
چگونه می‌توانم به شما بگویم بدون کتاب نمی‌توان «قانون» و «دموکراسی» داشت.کتاب را برای امتحان دادن یا مدرک گرفتن نمی‌خوانند. کتاب نمی‌خوانم که مقاله بنویسم مقاله می‌نویسم تا خود را منتشر کنم. نمی‌نویسم که دانشیار و استاد شوم. من می‌نویسم چون نوشتن عالی‌ترین کنش بودن است. حق با بورخس است که گفت هر جا که کتاب نباشد آنجا جهنم است. (نوشته سینا جهاندیده)

🛜 تجویز راهبردی:

🔻از کلاس اول تا سال های پایان دانشگاه، صدها کتاب خواندیم اما محض رضای خدا یک بار یکی نیامد به ما بگوید که چگونه کتاب بخوان. در طول این سال ها به شیوه سعی و خطا چیزهایی آموختم که آن ها را با شما به اشتراک می گذارم. برخی از این نکات را هم از سایت خوب متمم یاد گرفتم.

📌۱. با ذهن ناآرام کتاب بخوانید! یعنی چه؟ یعنی اینکه از دیگران نپرسید که چه کتابی خوب است و یا اینکه نپرسید این روزها چه کتابی روی بورس است. این غلط است. اول از همه از خودتان شروع کنید از خودتان بپرسید که سوالات و مسایل اصلی تان در زندگی چیست؟ مثلا ممکن است من مساله اصلی ام در زندگی، بهبود ارتباطات با خانواده ام باشد و شما مساله اصلی تان در زندگی افزایش مهارت مذاکره. بنابراین کتابی که برای من خوب است برای شما بی فایده است و برعکس. حالا ذهن ناآرام یعنی چه؟ یعنی اینکه ذهن وقتی با یک سوال روبرو می شود، یک چاله در آن پیدا می شود و تا آن چاله پر نشود آرام نمی گیرد. علت اینکه کتاب خواندن گاهی برای ما خسته کننده و ملال آور می شود این است که این کتاب ربطی به چاله های ذهنی ما ندارد. اول سوراخ ایجاد کنید! 

📌۲. اول جنگل را ببینید بعد سراغ درختان بروید. معمولا ما بخش پیشگفتار و مقدمه و مطالب نوشته شده پشت جلد کتاب را خیلی مهم نمی‌دانیم. اما نکته این جاست که برای خواندن کتاب شما اول باید جغرافیای موضوع دست تان بیاید. یا اینکه تصویر از بالا یا Big Picture را درک کنید آنوقت خیلی راحت تر می توانید فصول، پاراگراف ها و مفاهیم را یاد بگیرید. خواندن خلاصه کتاب، معرفی نامه ها، توصیه نامه هایی که در مورد یک کتاب هست، بسرعت می تواند برای ما یک تصویر از بالا ایجاد کند.

📌۳. همیشه لازم نیست خواندن کتابی را که آغاز کرده اید به پایان ببرید. هر جا فکر کردید کتاب، کتاب خوبی نیست و به سوالات شما (تجویز شماره 1) پاسخ نمی دهد، بزنید کنار و دنده عقب بگیرید. ما در نظام آموزشی خود طی ۱۲ تا ۲۰ سال، مجبور بودیم کتاب هایی را بخوانیم که دیگران ما را به خواندن آنها مجبور کرده اند.لازم نیست تا ابد این رویه را ادامه دهیم.

📌۴. همیشه لازم نیست خود کتاب را بخوانید. بخشی از بهترین مطالعه هایی که داشته ام، خواندن خلاصه کتاب هایی بوده است که بهتر از خود کتاب، جان کتاب را منتقل می کنند. برخی از کتاب ها (البته برخی از کتاب ها را) را می شود در دو صفحه خلاصه کرد، پس بهتر است قبل از خرید و خواندن کتاب توصیه شماره 2 را انجام دهید. یک موقع دیدید که همان خلاصه کتاب مساله شما را حل کرد و حتی بهتر از کتاب.

📌۵.حواستان به سگ پاولف باشد! شرطی شدن را خاطرتان هست؟ ما هم ممکن است مانند سگ پاولف شرطی بشویم. بسیاری از ما، مطالعه را نه با هدف افزایش اطلاعات و دانسته ها و باز شدن افق دید، بلکه برای فرار از مشکلات و مسائل روزمره انتخاب میکنیم. زمانی که از دوست یا همسر یا مدیر خود دلگیر هستیم، گوشه ای مینشینیم و کتاب ورق میزنیم. شاید این کار در کوتاه مدت، مفید باشد اما در بلندمدت ما را شرطی می‌کند و ذهن ما عادت میکند که «کتاب»، «همراه لحظات تلخ زندگی» است.

این نوشته ادامه دارد.

✍مجتبی لشکر بلوکی
✴️کانال علوم انسانی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ چرا باید ادبیات بخوانیم
✳️ ماریو بارگاس یوسا؛
✳️ ترجمه عبدالله کوثری

🔷  ادبیات محرک ذهن انتقادی است
در غیاب ادبیات، ذهنی انتقادی که محرک اصلی تحولات تاریخی و بهترین مدافع آزادی است لطمه‌ای جدی خواهد خورد. این از آن‌روست که ادبیات خوب سراسر رادیکال است و پرسش‌هایی اساسی درباره جهان زیستگاه ما پیش می‌کشد. ادبیات برای آنان که به آن‌چه دارند خرسندند‌، چیزی ندارد که بگوید. ادبیات خوراک جان‌های ناخرسند و عاصی است‌، زبان رسای ناسازگاران و پناهگاه کسانی است که به آنچه دارند، خرسند نیستند. انسان به ادبیات پناه می‌آورد تا ناشادمان‌ و ناکامل نباشد.
 
🔷  با ادبیات، آدم‌هایی بی‌سرزمین، بی‌زمان و نامیرا می‌شویم
ادبیات تنها ناخشنودی‌ها را به شکلی گذرا تسکین می‌دهد،‌ اما در همین لحظات گذرای تعلیق حیات‌، توهم ادبی ما را از جا می‌کند و به جایی فراتر از تاریخ می‌برد و ما بدل به شهروندان بي‌سرزمین و بی‌زمان می‌شویم‌، نامیرا می‌شویم، بدین‌سان غنی‌تر‌، پرمغزتر‌، پیچیده‌تر‌، شادمان‌تر و روشن‌تر از زمانی می‌شویم که قید و بندهای زندگی روزمره دست و پای‌مان را بسته است.
 
🔷  ادبیات به ما می‌آموزد که می‌توان جهان را بهبود بخشید
ادبیات ‌به ما یادآوری می‌کند که این دنیا‌، دنیای بدی است و آنان که خلاف این را وانمود می‌کنند،‌ یعنی قدرتمندان و بختیاران‌، به ما دروغ می‌گویند‌ و نیز به یاد ما می‌آورد که دنیا را می‌توان بهبود بخشید و آن را به دنیایی که تخیل ما و زبان ما می‌تواند بسازد،‌ شبیه‌تر کرد. جامعه آزاد و دموکراتیک باید شهروندانی مسئول و اهل نقد داشته باشد،‌ شهروندانی که می‌دانند ما نیاز به آن داریم که پیوسته جهانی را که در آنیم به سنجش درآوریم تا هرچه بیشتر شبیه دنیایی شود که دوست داریم در آن زندگی کنیم.
حال بجاست اگر پیش خود دنیایی خیالی بسازیم؛ دنیایی بدون ادبیات‌ و انسان‌هایی که نه شعر می‌خوانند و نه رمان. در این جامعه خشک و افسرده با آن واژگان کم‌مایه و بی‌رمقش که خرخر و ناله و اداهایی میمون‌وار جای کلمات را می‌گیرد،‌ بعضی از صفت‌ها وجود نخواهد داشت. بی‌گمان تحقق این ناکجاآباد، هول‌انگیز و بسیار نامحتمل است؛ اما اگر می‌خواهیم از بی‌مایگی تخیل و از امحای ناخشنودی‌های پرارزش خود که احساساتمان را می‌پالاید و به ما می‌آموزد به شیوایی و دقت سخن بگوییم‌ و نیز از تضعیف آزادی‌مان بپرهیزیم باید دست به عمل بزنیم، دقیق‌تر بگویم باید بخوانیم.

#مایو_بارگاس_یوسا

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

🖊 پیام های مهم معدل 10 دانش آموزان
✍️محمدباقر تاج الدین

✅مدیران آموزش و پروروش از فاجعۀ معدل 10 دانش آموزان کشور سخن گفته اند. درست است که فاجعه است اما این فاجعه پیام های مهمی با خود دارد که به برخی از آن ها به شرح زیر اشاره می شود:
1.بی انگیزگی شدید دانش آموزان برای درس خواندن؛ تمام شواهد نشان از این  دارد که کسر قابل توجهی از دانش آموزان دیگر هیچ انگیزه ای برای درس خواندن ندارند و این بی انگیزگی البته دلایل فراوان دارد که یکی از مهم ترین دلایل را نداشتن امید و آینده ای روشن برای فردای خود می دانند.

2.برخی فکر کرده اند که دانش آموزان بی سواد شده اند و برای همین است که نمرات درسی شان پایین آمده است و در نتیجه معدل شان 10 می شود. سخنی کاملا اشتباه و خلاف واقعیت است چرا که از قضا دانش آموزان به دلیل دسترسی به شبکه های مجازی و در اختیار داشتن انبوهی از اطلاعات گوناگون بسی بیش از برنامه های درسی آموزش و پرورش پیش رو تر اَند و همین پیش رو بودن آنان است که هیچ کدام از برنامه های درسی مد ارس را قبول ندارند و در نتیجه درس های مورد نظر را نیز  نمی خوانند، یعنی لزومی نمی بینند که بخوانند.

3.بسیاری از کتاب های درسی ای که آموزش و پرورش تهیه می کند و در اختیار دانش آموران قرار می دهد فرسنگ ها با دانش و هوش آنان فاصله دارد و از سوی دیگر هیچ سنخیت و تطابقی با نیازهای واقعی و امروزین دانش آموزان هم ندارند. در این صورت چگونه می توان از دانش آموزان درخواست داشت که این کتاب های عقب مانده که در نهایت کج سلیقگی تهیه و تدوین شده اند را بخوانند؟!!

4.عقب ماندگی نظام آموزشی کشور از  شتاب تغییرات و تحولات نسل جدید امری کاملاً آشکار و روشن است که نیازی به هیچ توضیحی ندارد. ضمن این که نظام آموزش و پرورش کشور همچنان با نگاه ایدئولوژیک و گذشته نگرانه برنامه های آموزشی را تدوین می کند که نه تنها هیچ کدام از نیازهای دانش آموزان را برطرف نمی کند بلکه  برای  زیست کنونی شان هیچ فایده ای هم  ندارد. لذا چه توجیهی دیگری باقی می ماند که دانش آموزان درس بخوانند و نمرات و معدل شان زیاد شود؟!!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ ۲۰ نشانه بلوغ عاطفی به زبان آلن دو باتن

۱. میفهمید بیشتر بدرفتاری آدم های اطرافتون ریشه در اضطراب و ترسشون داره:‌ دنیا دیگه براتون پر از هیولا نیست

۲. یاد میگیرید آدما بطور خودکار از محتویات مغر شما اطلاع ندارند:‌ پس حرف میزنید و دیگران رو سرزنش نمیکنید که نمیفهمنتون

۳. یادمیگیرید که شماهم اشتباه میکنید:‌ پس معذرت خواهی میکنید

۴. اعتماد بنفس رو یاد میگیرید: نه که فوق العاده اید! نه. در واقع میفهمید هممون با آزمون و خطا زندگی میکنیم. عیبی هم نداره

۵. والدینتون رو میبخشید:اونا هم درگیر ترس و اضطراب های خودشونن

۶.  میفهمید یه مسئله مهم رو پیش نکشید مگر خودتون و طرف مقابل استراحت کرده باشید مست نباشید غذا خورده باشید و استرس یا عجله نداشته باشید

۷. قهر نمیکنید:‌ یادتون نمیره که یه روز میمیرید. حرف میزنید و میبخشید

۸. دست از کمالگرایی برمیدارید:‌ هیچ چیزی بی نقص نیست. از به اندازه کافی خوب بودن قدردانی میکنید

۹. یاد میگیرید بد بین بودن در باره نتایج امور یه فضیلته

۱۰. میفهمید نقاط ضعف آدما با نقاط قوتشون گره خورده:‌ مثلا دیگه از کسی که شلخته ست ناراحت نمیشید چون میدونین به جاش شاید خلاقه

۱۱. به آسونی عاشق نمیشید: همه هرچقدم از دور برازنده و دلپذیر باشند از نزدیک مشکلات خودشون رو دارن. پس وفادار میمونید

۱۲. میفهمید زندگی با شما آسون نیست

۱۳. یادمیگیرید خودتون رو بخاطر خطاها و حماقت هاتون ببخشید:‌ بیشتر با خودتون رفاقت میکنید. همه ما به نوعی احمقیم

۱۴. یادمیگیرید با کله شقی های بچگانتون که هرگز هم از بین نمیرن به صلح برسید: تلاش نمیکنید که همیشه بزرگسال باشید. همه ما بچه ایم

۱۵. برای شادی درازمدت به پروژه های بلندمدت دل نمیبندی: اگه دمی بی دردسر سپری بشه هم خوشحالتون میکنه

۱۶. دیگه برات مهم نیست بقیه راجع بهت چی فکر میکن

۱۷. بازخورد دیگران رو راحتتر میپذیرید: در برابر انتقاد ها زره نمیپوشید

۱۸.میفهمی باید دیدتو نسبت به درد هات وسیع کنی. بیشتر به طبیعت و آسمون شب و کهکشان های دور توجه میکنی

۱۹. میفهمید گذشته ای که داشتید در پاسخ دادن شما به واقع تاثیر داشته:میپذیرید بدلیل وقایع کودکی مستعد خطا و افراط هستید. با شک به اولین برداشت و احساستون نگاه میکنید

۲۰.دوست بهتری میشید چون میدونید دوستی یعنی به اشتراک گذاشتن آسیب پذیری ها

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan