فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
4_5956456526666269913.pdf
212.5 KB
#فارسی_نگارش۳(فنی حرفه ای)
#طرح_درس_سالانه
طراح آقای احمد نادر بیگی
@ferdosesokhan
negaresh11guid_@adabiate10.pdf
4.8 MB
#راهنمای_معلم
#نگارش۲
پایه یازددهم
دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی
@ferdosesokhan
راهنمای معلم فارسی3 پایه دوازدهم.pdf
1.6 MB
#راهنمای_معلم
#فارسی۳
پایه دوازدهم
دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی
@ferdosesokhan
راهنمای معلم نگارش۱.pdf
3.9 MB
#راهنمای_معلم
#نگارش۱
پایه دهم
دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی
@ferdosesokhan
راهنمای_معلم_نگارش_۳_پایه_دوازدهم.pdf
1.1 MB
#راهنمای_معلم
#نگارش۳
پایه دوازدهم
دبیرخانه راهبری زبان و ادبیات فارسی
@ferdosesokhan
👆👆👆👆👆👆👆👆👆
تغییرات جدید مربوط به درس زبان فارسی ؛ با اعمال نمره تاریخ ادبیات
@ferdosesokhan
اصطلاحاتی که ما سرقت کرده ایم !

گاهی ما در مکالمات روزانه خود ، از اصطلاحاتی استفاده میکنیم که دقیقا نمیدانیم کی و‌کجا وارد زبان ما شده اند .فقط به تبعیت از گذشتگان آنها را تکرار میکنیم .

بد نیست امروز بعضی از آنها را با هم مرور کنیم ، خالی از لطف نیست .

آکبند :
UK BAND
آیا میدانستید کلمه آکبند نه کلمه ای لاتین است و‌نه فارسی ؟
در قدیم ، بندر آبادان بهترین بندر ایران بود و کشتی های تجاری بارشان را در آنجا تخلیه میکردند .
روی بعضی از اجناس که خیلی مرغوب بودند ، نوشته میشد ،
👈یعنی بسته بندی شده در انگلیس

ولی آبادانی ها آنرا آکبند میخواندند و‌ باین ترتیب این تلفظ اشتباه وارد زبان ما شد و همه به جنسی که بسته بندی شده میگویند ؛ آکبند .

نخاله :
NAkhAL
این کلمه یادگار سربازخانه های قزاق های روسی است که به افراد گستاخ و‌بی ادب میگفتند

و‌لی اکنون مردم ما برای اشاره به چیز اسقاط و‌بدرد نخور ازین کلمه استفاده میکنند .

اسکناس:
Assignat
این کلمه نیز از واژه روسی به معنای برگه دارای ضمانت گرفته شده است .

فکسنی :
FKUSSNI
این کلمه نیز ریشه روسی دارد .
به معنای بامزه که کنایه از چیز بیخود و مزخرف بکاربرده

چسان فسان :
Cossani Fossani
این کلمه هم ریشه روسی دارد از واژه Cossani Fossani یعنی شیک و‌آراسته
به کسانیکه خیلی بخودشان میرسند و ‌آرایش میکنند می گویند ، چسان فسان کرده .

شر و‌ ور :
Charivari
اما شاید تعجب کنید اگر بدانید که ریشه این کلمه فرانسوی ست .
👈 به معنای همهمه و‌هیاهو و سر و صدا میباشد

زپرتی :
Zeperti
این کلمه نیز ریشه روسی دارد .
👈به معنای زندانی .

دوره قزاقهای روسی هر گاه سربازی به زندان می افتاد دیگران میگفتند زپرتی شده .
این واژه کم کم به زبان ما راه یافت و به اجناس بنجل یا فکسنی ، یا کسی که اوضاعش خوب نباشد میگویند ، اوضاعش زپرتی ست یا جنسش زپرتی ست .

هشلهف:
I shall have
مردم برای بیان هر چیزی زشت و‌ نازیبا و ‌بدون نظم و‌ قاعده باشد از این کلمه استفاده می کنند .
آنان کلمه I shall have 👈به معنای من خواهم داشت را به مسخره هشلهف خوانده اند تا بگویند ببینید این عبارت چقدر نامطبوع است .
اما هم اکنون این واژه مسخره آمیز را برای هر چیز نامفهوم و نچسب دیگری استفاده میکنند .

منبع : فرهنگ اصطلاحات فارسی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ناسزای فلانی ((گُه خورده)) در فرهنگ ما

پیشاپیش پوزش می خواهیم از بیان بی پرده واقعیات تاریخی چرا که در بیان کاستیها و واقعیات تاریخ نباید سانسور و پرده پوشی کرد و ما هم اهلش نیستیم!

شاید فکر کنید که فحش گُه خوردن در فرهنگ ما در دوران معاصر فقط رایج بوده و قدمتی ندارد اما نکته ای از سفرنامه شاردن نشان میدهد که در عصر صفویه هم ایرانیانِ بدزبان ولی متملق در هنگام سخن گفتن جلوی سیاسیون و درباریها مجیزشان میگفته اند ولی پشت سر (( گهُ خورده))...

داستان ازین قراره که شاردن جهانگرد فرانسوی به ایران سفر کرده و درباریان ایران را هم از نزدیک دیده. در سال ۱۶۶۶میلادی میبیند فردی سرشناس و محترم نزد خوانسالار، یکی از سیاسیون، آمده و مطلبی را با ادب و احترام به او میگوید.
((...مشارالیه جواب داد در این کار باید با صدراعظم گفت و گو کنید؛ رسیدگی به این امور از وظایف اوست. قبلا هم شما را راهنمایی کرده ام.))
فرد ارباب رجوع گفت که با صدراعظم صحبت کرده و ایشان گفته با خوانسالار مطرح کن.
(( خوانسالار برآشفت و به تغیر گفت: صدراعظم گُه خورده. من از اینکه وی به صدراعظم کشور چنین بی محابا بی حرمتی کرد و سخن زشت بر زبان آورد سخت دچار شگفتی شدم. اما این معمول بزرگان حتی عامه ایرانیان است که وقتی بخواهند نادرستی گفته کسی را بنمایند، و قولش را انکار کنند در مقام تغیر این جمله ناستوده را بر زبان می آورند؛ و این از جمله عیبهای ایرانیان است...))

سفرنامه شارْدِن، ترجمه یغمایی، نشر توس، ص۷۶۵

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
همخوان‌های زبان فارسی

پیشنهاد شده است که این مقاله با واج‌شناسی و آواشناسی فارسی ادغام شود.

زبان فارسی ۲۳ همخوان (صامت) دارد که شامل ۸ انسدادی، ۸ سایشی، ۲ اِنسایشی، ۲ خیشومی، یک ناسوده، یک لرزشی و یک روان است. این همخوان‌ها به ترتیب الفبای فارسی عبارتند از:
ء (ع)، ب، پ، ت (ط)، ج، چ، خ، د - ر - ز (ذ، ظ، ض)، ژ، س (ث، ص)، ش، غ (ق)، ف، ک، گ، ل، م، ن، و، ه (ح)، ی.

انسدادی چاکنایی (در آوانگاری بین‌المللی با /ʕ / نشان داده می‌شود.) در الفبای فارسی ع، همزه (ء، آ، أ، ئ، ؤ)، الف (در ابتدای واژه)

انسدادی دولبی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /b/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ب» نشان داده می‌شود.

انسدادی دولبی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /p/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «پ» نشان داده می‌شود.

انسدادی دندانی لثوی بیواک(در آوانگاری بین‌المللی با /t/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه‌های «ت» و «ط» نشان داده می‌شود.

انسدادی دندانی لثوی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /d/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «د» نشان داده می‌شود.

انسدادی کامی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /ɟ/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «گ» نشان داده می‌شود.

انسدادی کامی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /c/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ک» نشان داده می‌شود.

انسدادی ملازی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /G/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ق» و «غ» نشان داده می‌شود.

سایشی لبی دندانی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /v/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «و» نشان داده می‌شود.

سایشی لبی دندانی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /f/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ف» نشان داده می‌شود.

سایشی لثوی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /z/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ز»، «ض»، «ظ» و «ذ» نشان داده می‌شود.

سایشی لثوی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /s/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «س»، «ص»، و «ث» نشان داده می‌شود.

سایشی لثوی کامی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /ʒ/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ژ» نشان داده می‌شود.

سایشی لثوی کامی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /ʃ/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ش» نشان داده می‌شود.

سایشی ملازی بیواک (در آوانگاری بین‌المللی با /x/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «خ» نشان داده می‌شود.

سایشی چاکنایی (در آوانگاری بین‌المللی با /h/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «هـ» و «ح» نشان داده می‌شود.

انسایشی لثوی دندانی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /dʒ/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ج» نشان داده می‌شود.

انسایشی لثوی دندانی بیواک(در آوانگاری بین‌المللی با /tʃ/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «چ» نشان داده می‌شود.

لرزشی لثوی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /r/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ر» نشان داده می‌شود.

ناسوده کناری واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /l/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ل» نشان داده می‌شود.

روان کامی واکدار(در آوانگاری بین‌المللی با /j/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ی» نشان داده می‌شود.

خیشومی دندانی واکدار (در آوانگاری بین‌المللی با /n/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «ن» نشان داده می‌شود.

خیشومی دولبی واکدار(در آوانگاری بین‌المللی با /m/ نشان داده می‌شود) در الفبای فارسی با نویسه «م» نشان داده می‌شود.

هم‌خوانهای عربی که در فارسی وجود ندارند

صامت (واو) در فارسی

صامت و آنگونه که در فارسی ایرانی تلفظ می‌شود مانند سوار، در گویش‌های افغانی و تاجیکی و لهجهٔ پارسی دری کهن ادا نمی‌شود، به همین دلیل واژه‌هایی که با این صامت تلفظ می‌گردند در برخی گویش‌های فارسی مانند عربی باف می‌نویسند مانند آرشیف در لهجهٔ افغانی.

منابع:
ابولقاسمی، محسن، تاریخ زبان فارسی، سازمان سمت، ۱۳۷۳.

ثمره، یدالله، «آواشناسی زبان فارسی: آواها و ساخت آوائی هجا»، مرکز نشر دانشگاهی، سال 1364

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژه ی "اسب" در اسم های فارسی

زمانيکه انسان بر اسب متکي بود، شب و روز به او فکر مي کرده است. بسياري از سلحشوران ايراني نام اسب را جزيي از نام فرزندان خود مي کرده اند.
مانند:

تهماسب: تهم + اسب: اسب قهرمان
جاماسب: جم+ اسب: اسب جمشيد
گشتاسب: گشت+ اسب: اسب گردنده و تيزرو،
لهراسب: لهر+اسب: اسب ميان باريک
زراسب: دارنده اسبي زرين
ويشتاسب: وشت اسب: اسبي مانند طوفان وشت
ارجاسب: دارنده اسب ارجمند
بيوراسب: بيور به معناي بي نهايت و بي مرز، کسي که اسب فراوان دارد.
گرشاسب (دارندهٔ اسب لاغر) 
لهراسب (دارندهٔ اسب تیزرو) 
آریاسب (دارندهٔ اسب آریایی) 
اراسپ (دارندهٔ ی اسب تندرو) 
شیدسب (دارندهٔ اسب فروغ‌مند) 
هوکاسب (دارندهٔ اسب زیبا) 
هیتاسب (دارندهٔ اسب بر گردونه) 
شیرسب (دارندهٔ اسب شیرمانند) 
گردان‌اسب (دارندهٔ اسب دلیر) 
سیاوسب (دارندهٔ اسب سیاه)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا فعل (فهمیدن) ریشه ایرانی دارد؟

فعل (فهمیدن) یکی از فعل هایی است که گمان بسیار می رود ریشه ایرانی داشته باشد و تا کنون ریشه درخور نگرشی (قابل توجه ای) برای آن در زبان های سامی که زبان عربی جزء این خانواده زبانی است، یافت نشده است.

(واکه A = آ / واکه a = ا)

ریشه mAy در ایرانی باستان به معنی سنجیدن و اندازه گرفتن می باشد. از این ریشه با پیشوند pat/pad واژه padmAn در زبان پارتی یا همان اشکانی به معنی اندازه و قدر و واژه patmAn در زبان پارسی میانه به معنی اندازه، پیمان و اعتدال ساخته شده است.

همچنین می دانیم همخوان های d/t می تواند در زبان فارسی به y و h دگرسان (تبدیل) شود. از این روی خود واژه paymAn در زبان فارسی نیز از همان patmAn ساخته شده است.

آیلرس، دانشمند سرشناس زبان های سامی نشان داد که واژه fahm (فهم) عربی از ریشه ایرانی mAy به معنی سنجیدن و پیشوند pati ساخته شده است که همخوان t بجای دگرسانی به y به h دگرسان شده است.

*pati-mAy > *pahi-mAy > fahm

منبع ها:
(Ir.Lg.588)
(Nyberg Man.Phl. 158)
(Boyce MMPP 68, 76)

سعید کریمی (سعید ایران ویج): کارشناس ارشد فرهنگ و زبان های باستانی از گروه ایران ویج

@IRANVEJ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan