کنکور ارشد4.pdf
632.9 KB
🔴منابع کنکور ارشد- رشته های زبان و ادبیات فارسی ، زبان انگلیسی ، زبان عربی، الهیات و معارف اسلامی(سری چهارم)
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
Forwarded from کانال فیلم ادبیات ایران🇮🇷
🗓 زمان آزمون اول دوره « ارزشیابی آموزشی»
🔹 کد دوره: 91400713
🕗 آزمون اصلی: ۲۸ آذر ۹۸ساعت ۱۰صبح الی ۱ دی ۹۸ ساعت ۱۰ صبح
↩️آزمون تکرار: بعد از شرکت در مرتبه اول آزمون تا ۲۰ دی ۹۸
🖥 مجری دوره: سامانه رایادرس
🌐 Lms.rayadars.com
@zamnakhadmat
🔹 کد دوره: 91400713
🕗 آزمون اصلی: ۲۸ آذر ۹۸ساعت ۱۰صبح الی ۱ دی ۹۸ ساعت ۱۰ صبح
↩️آزمون تکرار: بعد از شرکت در مرتبه اول آزمون تا ۲۰ دی ۹۸
🖥 مجری دوره: سامانه رایادرس
🌐 Lms.rayadars.com
@zamnakhadmat
Forwarded from کانال فیلم ادبیات ایران🇮🇷
ارزشیابی آموزشی.apk
6 MB
تاریخچه " سقاخانه اسماعیل طلا "
سقاخانه اسماعیل طلا، جا گرفته در مرکز صحن عتیق روبروی پنجره فولاد، سابقه ای طولانی دارد و از قدیمی ترین سقاخانه هاست. سنگ بنای این سقاخانه را نادرشاه افشار نهاد و یکی از فرماندهان فتحعلی شاه، بهای روکش طلای آن را پرداخت.
ماجرا از این قرار است که بین سالهای ۱۱۴۴ تا ۱۱۴۵ ه.ق به دستور نادرشاه افشار سنگابی یکپارچه از سنگ مرمر که از جنگ هرات به غنیمت گرفته بود را در کنار جوی آبی که آن زمان از وسط صحن عتیق عبور میکرده نصب می شود تا مردم برای رفع تشنگی از آب درون این سنگ که سه کر گنجایش داشته، استفاده کنند.
چند سال بعد، یکی از سرداران فتحعلی شاه که جان وی را از خطری احتمالی نجات می دهد. آن زمان از طرف یکی از دول خارجه، بستهای به عنوان هدیه به دربار می رسد و شاه قصد گشودن آن را می کند اما اسماعیل خان که بسته را مشکوک می بیند درخواست دارد این کار در محوطهٔ کاخ به وسیلهٔ خدمتگذاران انجام شود تا احتمال سوء قصد از شاه دور بماند. اتفاقاً هنگام بازکردن، بسته منفجر می شود. شاه به رسم پاداش از دو اندیشی وی، هم وزن اسماعیل خان به او طلا اهدا می کند. او این طلاها را صرف ساختن جایگاه آن سنگاب می کند تا گنبد و پایه های سقاخانه با روکشی از طلا مزین شود. از آن زمان سقا خانه را «سقاخانه اسماعیل طلائی» نام می گذارند. این سردار اهل مهدی شهر (سنگسر) سمنان بر فراز سنگاب پوششی هشت ضلعی و سقفی گنبدی شکل بنا و آن را طلا کاری می کند. سقف گنبدی شکل سقاخانه بر روی پایههایی از سنگ مرمر کندهکاری شده و کاشی قرار دارد و سطح آن از بالای کاشی پایهها با خشتهای مطلا و پیرامون آن با اسماء ا... تزيین شده است.
در گذشته آب سقاخانه اسماعیل طلایی از طریق چشمهای به نام چشمه گیلاس در فاصله ۴۸ کیلومتری مشهد امروز تامین میشد. بسیاری از زائران با آوردن قمقمه های خالی از این آب را برای تبرک و تیمن و بردن آن به شهر خود برمی دارند.
بسیارند آنها که با دلی صاف، آبی از سقاخانه حرم امام رضا (ع) به نیت شفای بیمارشان برده اند، بسیارند آنها که برای روشنی قلب و روحشان، جرعه از این آب را نوشیده اند، بسیارند آنها که به جای شمع، نذری کرده اند برای تامین روشنایی اطراف سقاخانه و لیوان هایی که در اختیار زائران قرار می گیرد و بسیارند آنها که هنوز به یاد لب تشنه حسین و مشک پرخون سقای کربلا و گلوی خشک شهید شش ماهه عاشورا، آب را با بغض و اشک می نوشند، در حرم امام رضا (ع) یه یاد جدشان امام حسین (ع) و مگر چنین آبی، جز روشنی است؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سقاخانه اسماعیل طلا، جا گرفته در مرکز صحن عتیق روبروی پنجره فولاد، سابقه ای طولانی دارد و از قدیمی ترین سقاخانه هاست. سنگ بنای این سقاخانه را نادرشاه افشار نهاد و یکی از فرماندهان فتحعلی شاه، بهای روکش طلای آن را پرداخت.
ماجرا از این قرار است که بین سالهای ۱۱۴۴ تا ۱۱۴۵ ه.ق به دستور نادرشاه افشار سنگابی یکپارچه از سنگ مرمر که از جنگ هرات به غنیمت گرفته بود را در کنار جوی آبی که آن زمان از وسط صحن عتیق عبور میکرده نصب می شود تا مردم برای رفع تشنگی از آب درون این سنگ که سه کر گنجایش داشته، استفاده کنند.
چند سال بعد، یکی از سرداران فتحعلی شاه که جان وی را از خطری احتمالی نجات می دهد. آن زمان از طرف یکی از دول خارجه، بستهای به عنوان هدیه به دربار می رسد و شاه قصد گشودن آن را می کند اما اسماعیل خان که بسته را مشکوک می بیند درخواست دارد این کار در محوطهٔ کاخ به وسیلهٔ خدمتگذاران انجام شود تا احتمال سوء قصد از شاه دور بماند. اتفاقاً هنگام بازکردن، بسته منفجر می شود. شاه به رسم پاداش از دو اندیشی وی، هم وزن اسماعیل خان به او طلا اهدا می کند. او این طلاها را صرف ساختن جایگاه آن سنگاب می کند تا گنبد و پایه های سقاخانه با روکشی از طلا مزین شود. از آن زمان سقا خانه را «سقاخانه اسماعیل طلائی» نام می گذارند. این سردار اهل مهدی شهر (سنگسر) سمنان بر فراز سنگاب پوششی هشت ضلعی و سقفی گنبدی شکل بنا و آن را طلا کاری می کند. سقف گنبدی شکل سقاخانه بر روی پایههایی از سنگ مرمر کندهکاری شده و کاشی قرار دارد و سطح آن از بالای کاشی پایهها با خشتهای مطلا و پیرامون آن با اسماء ا... تزيین شده است.
در گذشته آب سقاخانه اسماعیل طلایی از طریق چشمهای به نام چشمه گیلاس در فاصله ۴۸ کیلومتری مشهد امروز تامین میشد. بسیاری از زائران با آوردن قمقمه های خالی از این آب را برای تبرک و تیمن و بردن آن به شهر خود برمی دارند.
بسیارند آنها که با دلی صاف، آبی از سقاخانه حرم امام رضا (ع) به نیت شفای بیمارشان برده اند، بسیارند آنها که برای روشنی قلب و روحشان، جرعه از این آب را نوشیده اند، بسیارند آنها که به جای شمع، نذری کرده اند برای تامین روشنایی اطراف سقاخانه و لیوان هایی که در اختیار زائران قرار می گیرد و بسیارند آنها که هنوز به یاد لب تشنه حسین و مشک پرخون سقای کربلا و گلوی خشک شهید شش ماهه عاشورا، آب را با بغض و اشک می نوشند، در حرم امام رضا (ع) یه یاد جدشان امام حسین (ع) و مگر چنین آبی، جز روشنی است؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
شناخت و تشخیص تناسب و تضمّن
در شناخت و تشخیص تناسب و تضمّن میتوان گفت که تضمّن به منزلة چتری (یک شیء کلی) است که چیزی جزئی زیادی (جزئیات) را در سایه و تحت تکفل خود قرار داده است. به عبارت بهتر، ما وقتی واژهای به نام کشاورزی داریم، میتوانیم بگوییم که داس، کشته، درو و... در زیر سایه آن پناه گرفتهاند؛ یعنی، کشاورزی یک کل است و آنچه به ذهن ما خطور میکند و تداعی میشود، جزئیات آناند یعنی داس، کشته، درو... . پس اگر کشاورزی را با داس یا کشته در نظر بگیریم، میگوییم تضمّن است ولی وقتی واژههای کشته، درو و دارس را در نظر میگیریم بین این کلمات تناسب وجود دارد. به عبارت سادهتر و بهتر، اگر از کل به جزء حساب کنیم، تضمّن و اگر تنها جزئیات را در نظر بگیریم، تناسب است.
مثالهای دیگر
واژة آسمان را که یک واژة کلی است، در نظر بگیرید؛ وقتی آسمان به ذهن خطور میکند، علاوه بر رنگ و پهنة آن، خورشید، ماه، ستاره، ابر و... ـ که هر کدام جزئی از کل است ـ به ذهن ما میآیند. بنابراین، میگوییم تضمّن است؛ یعنی، آسمان با خورشید، آسمان با ماه، آسمان با ستاره و... تضمّن است ولی وقتی فقط این جزئیات را در نظر میگیریم، مثلاً در این بیت سعدی: «ابر و باد و مه و خورشید و ملک در کارند/ تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری» ابر و مه و خورشید... تناسب هستند.
وقتی مدرسهای را ـ که به منزلة کل (چتر) است ـ در نظر میگیریم و میگوییم معلم، دانشآموز، نیمکت، تخته سیاه و... را شامل میشود، تضمّن است؛ یعنی، مدرسه با معلم، مدرسه با دانشآموز تضمّن است؛ مثل والدین و پدر، والدین و مادر، اما وقتی معلم و دانشآموز را بررسی میکنیم یا پدر و مادر را در نظر میگیریم، میگوییم تناسب است و مثالهایی از این دست.
منابع و مآخذ
1. دهخدا، علیاکبر؛ لغتنامة دهخدا، جلد چهارم، انتشارات دانشگاه تهران، 1373.
2. آموزگار، حبیبالله؛ فرهنگ آموزگار، چاپ چهارم، کانون معرفت، 1352.
3. عمید، حسن؛ فرهنگ فارسی عمید، چاپ اول، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1357.
4. باطنی، محمدرضا؛ زبان و تفکر، تهران، کتاب زمان، 1349.
5. باقری، مهری؛ مقدمات زبانشناسی، چاپ هفتم، انتشارات دانشگاه پیامنور، بهمن 1379.
6. گروه مؤلفان؛ آرایههای ادبی، سال سوم نظام جدید متوسطه، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1382.
7. ذوالفقاری، حسن و شیری، علیاکبر؛ خودآموز زبان فارسی (3)، چاپ اول، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1385.
8. ذوالفقاری، حسن و شیری، علیاکبر؛ کتاب کار و راهنمای مطالعة دانشآموز، زبان فارسی (1)، چاپ سوم، انتشارات فاطمی، 1387.
9. اکبر شلدرهای، فریدون و دیگران؛ کتاب معلم (راهنمای تدریس) زبان فارسی (1)، سال اول دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1384.
10. گروه مؤلفان؛ کتاب معلم (راهنمای تدریس) زبان فارسی (3)، سال سوم دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1380.
11. حقشناس، علیمحمد و دیگران؛ زبان فارسی (1) سال اول دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1386.
12. حقشناس، علیمحمد و دیگران؛ زبان فارسی (3) عمومی، سال سوم متوسطه، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1388.
13. مظفر، محمدرضا؛ کلیات منطق مظفر، جلد اول، چاپ اول، انتشارات حکمت، شوال 1404.
14. خوانساری، محمد؛ کلیات منطق صوری، جلد اول و دوم، چاپ سوم، انتشارات آگاه، 1359
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در شناخت و تشخیص تناسب و تضمّن میتوان گفت که تضمّن به منزلة چتری (یک شیء کلی) است که چیزی جزئی زیادی (جزئیات) را در سایه و تحت تکفل خود قرار داده است. به عبارت بهتر، ما وقتی واژهای به نام کشاورزی داریم، میتوانیم بگوییم که داس، کشته، درو و... در زیر سایه آن پناه گرفتهاند؛ یعنی، کشاورزی یک کل است و آنچه به ذهن ما خطور میکند و تداعی میشود، جزئیات آناند یعنی داس، کشته، درو... . پس اگر کشاورزی را با داس یا کشته در نظر بگیریم، میگوییم تضمّن است ولی وقتی واژههای کشته، درو و دارس را در نظر میگیریم بین این کلمات تناسب وجود دارد. به عبارت سادهتر و بهتر، اگر از کل به جزء حساب کنیم، تضمّن و اگر تنها جزئیات را در نظر بگیریم، تناسب است.
مثالهای دیگر
واژة آسمان را که یک واژة کلی است، در نظر بگیرید؛ وقتی آسمان به ذهن خطور میکند، علاوه بر رنگ و پهنة آن، خورشید، ماه، ستاره، ابر و... ـ که هر کدام جزئی از کل است ـ به ذهن ما میآیند. بنابراین، میگوییم تضمّن است؛ یعنی، آسمان با خورشید، آسمان با ماه، آسمان با ستاره و... تضمّن است ولی وقتی فقط این جزئیات را در نظر میگیریم، مثلاً در این بیت سعدی: «ابر و باد و مه و خورشید و ملک در کارند/ تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری» ابر و مه و خورشید... تناسب هستند.
وقتی مدرسهای را ـ که به منزلة کل (چتر) است ـ در نظر میگیریم و میگوییم معلم، دانشآموز، نیمکت، تخته سیاه و... را شامل میشود، تضمّن است؛ یعنی، مدرسه با معلم، مدرسه با دانشآموز تضمّن است؛ مثل والدین و پدر، والدین و مادر، اما وقتی معلم و دانشآموز را بررسی میکنیم یا پدر و مادر را در نظر میگیریم، میگوییم تناسب است و مثالهایی از این دست.
منابع و مآخذ
1. دهخدا، علیاکبر؛ لغتنامة دهخدا، جلد چهارم، انتشارات دانشگاه تهران، 1373.
2. آموزگار، حبیبالله؛ فرهنگ آموزگار، چاپ چهارم، کانون معرفت، 1352.
3. عمید، حسن؛ فرهنگ فارسی عمید، چاپ اول، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1357.
4. باطنی، محمدرضا؛ زبان و تفکر، تهران، کتاب زمان، 1349.
5. باقری، مهری؛ مقدمات زبانشناسی، چاپ هفتم، انتشارات دانشگاه پیامنور، بهمن 1379.
6. گروه مؤلفان؛ آرایههای ادبی، سال سوم نظام جدید متوسطه، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1382.
7. ذوالفقاری، حسن و شیری، علیاکبر؛ خودآموز زبان فارسی (3)، چاپ اول، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1385.
8. ذوالفقاری، حسن و شیری، علیاکبر؛ کتاب کار و راهنمای مطالعة دانشآموز، زبان فارسی (1)، چاپ سوم، انتشارات فاطمی، 1387.
9. اکبر شلدرهای، فریدون و دیگران؛ کتاب معلم (راهنمای تدریس) زبان فارسی (1)، سال اول دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1384.
10. گروه مؤلفان؛ کتاب معلم (راهنمای تدریس) زبان فارسی (3)، سال سوم دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1380.
11. حقشناس، علیمحمد و دیگران؛ زبان فارسی (1) سال اول دبیرستان، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1386.
12. حقشناس، علیمحمد و دیگران؛ زبان فارسی (3) عمومی، سال سوم متوسطه، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی، 1388.
13. مظفر، محمدرضا؛ کلیات منطق مظفر، جلد اول، چاپ اول، انتشارات حکمت، شوال 1404.
14. خوانساری، محمد؛ کلیات منطق صوری، جلد اول و دوم، چاپ سوم، انتشارات آگاه، 1359
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سوالات_امتحان_نهایی_فارسی_دوازدهم.pdf
570.6 KB
🔷 سوالات امتحان نهایی درس به درس نوبت اول فارسی دوازدهم داخل و خارج از کشور دی ۹۷، خرداد و شهریور ۹۸
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
کاربرد نشانه دو نقطه در نوشتار
«:»
۱. پیش از مجموعه شواهد، مثالها و اجزایی که گاه پیش از آنها عبارتهایی مثل «از این قرار»، «بدین شرح» و مانند آنها میآید:
نشانههای جمع عبارتاند از: ها، ان، گان، ات، یان، ین، ون و جات.
در این دانشکده چهار رشته تدریس میشود: ادبیات فارسی، تاریخ، جامعهشناسی و فلسفه.
۲. پیش از نقلقول مستقیم؛ در صورتی که حرف ربط «که» پیش از آن نیامده باشد:
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گفت: «بودجه کشور پاسخگوی حجم بالای تشکیلات دولتی نیست.»
۳. پیش از عبارت توضیحی در بیان یا تأیید مطلبی یا قبل از تفصیل حکمی که به اجمال به آن اشاره شده است و یا برای ذکر دلیل کاری:
نتیجه این حادثه، دور از انتظار بود: دولت استعفا کرد.
اجرای عملیات متوقف شد: مصالح دیر رسید؛ نیروی کار نبود؛ سرمایه نداشتیم و نقشه هنوز تأیید نشده بود.
در این سال، حادثه مهمی در کشور روی داد: سلطنت سقوط کرد و انقلاب پیروز شد.
۴. برای نقل گفتگو پس از نامها:
حسینی: این کار بسیار وقتگیر است.
احمدی: اما به نتیجهاش میارزد.
۵. برای جدا کردن اجزای ساعت، اسم سوره و شماره آیه، فصل و باب، صفحه و سال در ارجاع «دورنمتنی»:
۵:۱۲ (پنج و دوازده دقیقه)
بقره ۸:۲
…که مورد بازبینی قرار گرفته است (زرینکوب، ۱۵:۳۸۰).
۶. هنگام معنا کردن کلمهها:
خیره: گستاخ، بیهوده
زمره: گروه، جماعت
حلیت: پیرایه
دقت داشته باشید که گذاشتن دو نقطه پس از عنوانهای اصلی لازم نیست؛ در صورتی پس از عنوان، دو نقطه میآوریم که پس از آن مطالبی نقل شده باشد:
استفهام انکاری: پرسش غیرمستقیمی است که پاسخ آن روشن است و جنبه تأکید دارد.
نکته آخر اینکه نشانه دو نقطه نیز مانند نشانهٔ نقطه، ویرگول و نقطهویرگول به کلمهٔ قبل از خود میچسبد؛ اما با کلمه بعد از خود یک فاصله دارد:
راهنمای ویراستاری و درستنویسی
دکترحسن ذوالفقاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
«:»
۱. پیش از مجموعه شواهد، مثالها و اجزایی که گاه پیش از آنها عبارتهایی مثل «از این قرار»، «بدین شرح» و مانند آنها میآید:
نشانههای جمع عبارتاند از: ها، ان، گان، ات، یان، ین، ون و جات.
در این دانشکده چهار رشته تدریس میشود: ادبیات فارسی، تاریخ، جامعهشناسی و فلسفه.
۲. پیش از نقلقول مستقیم؛ در صورتی که حرف ربط «که» پیش از آن نیامده باشد:
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گفت: «بودجه کشور پاسخگوی حجم بالای تشکیلات دولتی نیست.»
۳. پیش از عبارت توضیحی در بیان یا تأیید مطلبی یا قبل از تفصیل حکمی که به اجمال به آن اشاره شده است و یا برای ذکر دلیل کاری:
نتیجه این حادثه، دور از انتظار بود: دولت استعفا کرد.
اجرای عملیات متوقف شد: مصالح دیر رسید؛ نیروی کار نبود؛ سرمایه نداشتیم و نقشه هنوز تأیید نشده بود.
در این سال، حادثه مهمی در کشور روی داد: سلطنت سقوط کرد و انقلاب پیروز شد.
۴. برای نقل گفتگو پس از نامها:
حسینی: این کار بسیار وقتگیر است.
احمدی: اما به نتیجهاش میارزد.
۵. برای جدا کردن اجزای ساعت، اسم سوره و شماره آیه، فصل و باب، صفحه و سال در ارجاع «دورنمتنی»:
۵:۱۲ (پنج و دوازده دقیقه)
بقره ۸:۲
…که مورد بازبینی قرار گرفته است (زرینکوب، ۱۵:۳۸۰).
۶. هنگام معنا کردن کلمهها:
خیره: گستاخ، بیهوده
زمره: گروه، جماعت
حلیت: پیرایه
دقت داشته باشید که گذاشتن دو نقطه پس از عنوانهای اصلی لازم نیست؛ در صورتی پس از عنوان، دو نقطه میآوریم که پس از آن مطالبی نقل شده باشد:
استفهام انکاری: پرسش غیرمستقیمی است که پاسخ آن روشن است و جنبه تأکید دارد.
نکته آخر اینکه نشانه دو نقطه نیز مانند نشانهٔ نقطه، ویرگول و نقطهویرگول به کلمهٔ قبل از خود میچسبد؛ اما با کلمه بعد از خود یک فاصله دارد:
راهنمای ویراستاری و درستنویسی
دکترحسن ذوالفقاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ارتباط تمثیل با اسلوب معادله
ارتباط تمثیل با اسلوب معادله محل بحث و مورد اختلاف است. درکتابهای بلاغی قدیم تمثیل را از شاخه استعاره دانستهاند و بحث اسلوب معادله مطرح نشده است؛ اما، در متون بلاغی جدید، تمثیل یک صنعت بدیعی مستقل است و از تشبیه و استعاره جداست، در عوض آن را با اسلوب معادله یکی میدانند. اسلوب معادله نیز صنعتی تمثیل گونه است که در سبک شاعران هندی رواج پیدا کرد. آنان با الهام از تمثیل، کلام خود را بر اساس بهرهگیری از مضامین مورد پسند عامه قرار داده و سرشار از بیتهایی کردند که در آن حکمتهای عامیانه درج شده است.
در تمثیل و اسلوب معادله سخنی که بیشتر جنبه عقلی دارد مطرح میشود و برای تأکید بر آن و تقویت بنیه سخن، مثالی همه فهم بر آن میآورند، مثل این ابیات مولانا جلالالدین محمد بلخی در آغاز دفتر اول مثنوی معنوی:
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنیها گفتمی
هر که او از هم زبانی شد جدا
بینوا شد گرچه دارد صد نوا
چون که گل رفت و گلستان درگذشت
نشنوی زان پس ز بلبل سرگذشت
شاعر میگوید من همدل و هم زبان ندارم و در نتیجه سکوت میکنم با اینکه حرفهای بسیار برای گفتن دارم، برای این مطلب مثال گل و بلبل را میزند.
پس در تمثیل و اسلوب معادله، شاعر یا نویسنده الزاماً از یک مثل استفاده نمیکند، بلکه مثالی روشنتر و قابل فهمتر برای سخن خود میآورد مانند:
کبر زشت و از گدایان زشتتر
روز برف و سرد، آنگه جامه تر
اسلوب معادله آرايه اي است مركّب از دو مصراع كه بين آن ها هيچ ارتباط دستوري و يا ظاهري نباشد امّا در مفهوم و معنا يكسان هستند . به تعبيري ديگر گاه در شعر ، مصراع دوم در حكم مصداق و نمونه اي براي مصراع اوّل است و مي توان بر خلاف تمثيل جاي دو مصراع را عوض كرد يا ميان آن ها علامت مساوي (= ) گذاشت .
مثال : عشق چون آيد برد هوش دل فرزانه را
دزد دانا مي كشد اوّل چراغ خانه را
در اين بيت ، هر مصراع از يك جمله ي مستقل تشكيل شده است و قابل جابه جايي اند و براي هريك از عناصر معنايي مصراع اوّل مي توان در مصراع دوم معادلي يافت :
عشق = دزد دانا / هوش دل فرزانه = چراغ خانه / از هوش بردن = كشتن چراغ خانه
بنابر اين براي تشخيص اسلوب معادله بايد به نكات زير توجّه نمود :
- در اسلوب معادله اجزاي دو مصراع از نظر ارتباط معنايي مشابه هم هستند .
- مي توان جاي دو موضوع ( دو مصراع ) را عوض كرد .به عبارتي هريك را مي توان نمونه و تأكيد ديگري دانست .
- در اسلوب معادله مي توان براي هريك از عناصر معنايي مصراع اوّل در مصراع دوم معادل و مشابهي يافت .
- در اسلوب معادله بين دو مصراع ، پيوند وابسته ساز مثل : كه ، چون ، زيرا و ... به كار نمي رود .
- در اسلوب معادله نبايد مصراع اوّل با علامت سؤال (؟) همراه باشد .
- در اسلوب معادله هريك از دو موضوع ( دو مصراع ) يك جمله ي مستقل اند .
- مي توان بين دو مصراع واژه ي « همان طوري كه » به كار برد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ارتباط تمثیل با اسلوب معادله محل بحث و مورد اختلاف است. درکتابهای بلاغی قدیم تمثیل را از شاخه استعاره دانستهاند و بحث اسلوب معادله مطرح نشده است؛ اما، در متون بلاغی جدید، تمثیل یک صنعت بدیعی مستقل است و از تشبیه و استعاره جداست، در عوض آن را با اسلوب معادله یکی میدانند. اسلوب معادله نیز صنعتی تمثیل گونه است که در سبک شاعران هندی رواج پیدا کرد. آنان با الهام از تمثیل، کلام خود را بر اساس بهرهگیری از مضامین مورد پسند عامه قرار داده و سرشار از بیتهایی کردند که در آن حکمتهای عامیانه درج شده است.
در تمثیل و اسلوب معادله سخنی که بیشتر جنبه عقلی دارد مطرح میشود و برای تأکید بر آن و تقویت بنیه سخن، مثالی همه فهم بر آن میآورند، مثل این ابیات مولانا جلالالدین محمد بلخی در آغاز دفتر اول مثنوی معنوی:
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنیها گفتمی
هر که او از هم زبانی شد جدا
بینوا شد گرچه دارد صد نوا
چون که گل رفت و گلستان درگذشت
نشنوی زان پس ز بلبل سرگذشت
شاعر میگوید من همدل و هم زبان ندارم و در نتیجه سکوت میکنم با اینکه حرفهای بسیار برای گفتن دارم، برای این مطلب مثال گل و بلبل را میزند.
پس در تمثیل و اسلوب معادله، شاعر یا نویسنده الزاماً از یک مثل استفاده نمیکند، بلکه مثالی روشنتر و قابل فهمتر برای سخن خود میآورد مانند:
کبر زشت و از گدایان زشتتر
روز برف و سرد، آنگه جامه تر
اسلوب معادله آرايه اي است مركّب از دو مصراع كه بين آن ها هيچ ارتباط دستوري و يا ظاهري نباشد امّا در مفهوم و معنا يكسان هستند . به تعبيري ديگر گاه در شعر ، مصراع دوم در حكم مصداق و نمونه اي براي مصراع اوّل است و مي توان بر خلاف تمثيل جاي دو مصراع را عوض كرد يا ميان آن ها علامت مساوي (= ) گذاشت .
مثال : عشق چون آيد برد هوش دل فرزانه را
دزد دانا مي كشد اوّل چراغ خانه را
در اين بيت ، هر مصراع از يك جمله ي مستقل تشكيل شده است و قابل جابه جايي اند و براي هريك از عناصر معنايي مصراع اوّل مي توان در مصراع دوم معادلي يافت :
عشق = دزد دانا / هوش دل فرزانه = چراغ خانه / از هوش بردن = كشتن چراغ خانه
بنابر اين براي تشخيص اسلوب معادله بايد به نكات زير توجّه نمود :
- در اسلوب معادله اجزاي دو مصراع از نظر ارتباط معنايي مشابه هم هستند .
- مي توان جاي دو موضوع ( دو مصراع ) را عوض كرد .به عبارتي هريك را مي توان نمونه و تأكيد ديگري دانست .
- در اسلوب معادله مي توان براي هريك از عناصر معنايي مصراع اوّل در مصراع دوم معادل و مشابهي يافت .
- در اسلوب معادله بين دو مصراع ، پيوند وابسته ساز مثل : كه ، چون ، زيرا و ... به كار نمي رود .
- در اسلوب معادله نبايد مصراع اوّل با علامت سؤال (؟) همراه باشد .
- در اسلوب معادله هريك از دو موضوع ( دو مصراع ) يك جمله ي مستقل اند .
- مي توان بين دو مصراع واژه ي « همان طوري كه » به كار برد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan