4_5884110310826051355.pdf
135.7 KB
#امتحان_نهایی
تفکيک محدوده ۸۰ درصد و ۲۰درصد تمام کتاب های سال ۱۲ برای امتحان نهایی سال ۹۹
✳️این فایل اصلاحيه است. دو درس: فارسی ۳ و شیمی ۳ تغییراتی داشته است.
@ferdosesokhan
تفکيک محدوده ۸۰ درصد و ۲۰درصد تمام کتاب های سال ۱۲ برای امتحان نهایی سال ۹۹
✳️این فایل اصلاحيه است. دو درس: فارسی ۳ و شیمی ۳ تغییراتی داشته است.
@ferdosesokhan
👆👆👆
✅اصلاحیه:
بخش حضوری فارسی ۳ برای امتحان نهایی ۱۴ صفحه اضافه شد.
در فایل اول، فارسی ۳ بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۲۸ بود.
در فایل اصلاحیه بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۴۲ است.
@ferdosesokhan
✅اصلاحیه:
بخش حضوری فارسی ۳ برای امتحان نهایی ۱۴ صفحه اضافه شد.
در فایل اول، فارسی ۳ بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۲۸ بود.
در فایل اصلاحیه بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۴۲ است.
@ferdosesokhan
پنجاه بدر
پنجاه بدر آیین سنتی و قدیمی مخصوص مردم شهر قزوین است که به پاس بارش های بهاری ، پنجاهمین روز سال یا فصل بهار را در طبیعت سپری می کنند.برای همین در پنجاه من روز بهار به مصلی قزوین می روند .
نحوه برگزاری
خوردن غذاهایی از جمله آش رشته و دُیماج و تنقلاتی چون آجیل و شیرینی باقیمانده از عید نوروز، بخشی از رسوم پنجاه بدر در شهر قزوین است. چنانچه از روز نخست سال تا پنجاهمین روز آن بارش باران فراوان باشد ، مردم در آیین پنجاه بدر نماز شکر به جا می آورند و چنانچه سالی کم باران باشد از خدواند طلب بارش باران می کنند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
پنجاه بدر آیین سنتی و قدیمی مخصوص مردم شهر قزوین است که به پاس بارش های بهاری ، پنجاهمین روز سال یا فصل بهار را در طبیعت سپری می کنند.برای همین در پنجاه من روز بهار به مصلی قزوین می روند .
نحوه برگزاری
خوردن غذاهایی از جمله آش رشته و دُیماج و تنقلاتی چون آجیل و شیرینی باقیمانده از عید نوروز، بخشی از رسوم پنجاه بدر در شهر قزوین است. چنانچه از روز نخست سال تا پنجاهمین روز آن بارش باران فراوان باشد ، مردم در آیین پنجاه بدر نماز شکر به جا می آورند و چنانچه سالی کم باران باشد از خدواند طلب بارش باران می کنند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دربارۀ «رعد و برق»
واژۀ عربیِ «رعد» به معنیِ صدای بلندِ ترسناکی است که از ابرها میشنوید. نامِ دیگرش «تندر» و نامِ عامیانهاش «آسمونغُرُنبه» است.
واژۀ عربیِ «برق» به معنیِ نوری فوقالعاده شدید و ناگهانی است که در ابرها میبینید. نامهای دیگرش «آذرخش» و «صاعقه» است.
ترکیبِ عطفیِ «رعد و برق» از قدیم در فارسی به کار رفتهاست و جالب آنکه در قرآن نیز به همین صورت یک بار آمدهاست (سورۀ ۲، آیۀ ۱۹):
«فیهِ ظُلُماتٌ وَ رَعدٌ وَ بَرقٌ».
چنانکه مستحضرید، اول برق را در ابرها میبینید و بعد از چند لحظه رعد را میشنوید. یعنی برق مُقدّم بر رعد است و علتش هم این است که سرعتِ انتقالِ صوت بهمراتب کمتر از نور است.
با توجه به تقدمِ برق بر رعد، منطقی است که این ترکیبِ عطفی به صورتِ «برق و رعد» باشد، نه «رعد و برق»؛ اما به دلیلِ نامعلومی از دیرباز «رعد و برق» گفته و نوشتهاند.
علتِ شباهتِ واژۀ فارسیِ «تندر» با واژۀ انگلیسیِ thunder هم این است که ریشۀ هند و اروپاییِ مشترکی دارند.
واژۀ «صاعقه»، که شش بار در قرآن آمده، از ریشۀ «صعق» به معنیِ بیهوش شدنِ شخص، مثلاً براثرِ برخوردِ برق (صاعقه)، است.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژۀ عربیِ «رعد» به معنیِ صدای بلندِ ترسناکی است که از ابرها میشنوید. نامِ دیگرش «تندر» و نامِ عامیانهاش «آسمونغُرُنبه» است.
واژۀ عربیِ «برق» به معنیِ نوری فوقالعاده شدید و ناگهانی است که در ابرها میبینید. نامهای دیگرش «آذرخش» و «صاعقه» است.
ترکیبِ عطفیِ «رعد و برق» از قدیم در فارسی به کار رفتهاست و جالب آنکه در قرآن نیز به همین صورت یک بار آمدهاست (سورۀ ۲، آیۀ ۱۹):
«فیهِ ظُلُماتٌ وَ رَعدٌ وَ بَرقٌ».
چنانکه مستحضرید، اول برق را در ابرها میبینید و بعد از چند لحظه رعد را میشنوید. یعنی برق مُقدّم بر رعد است و علتش هم این است که سرعتِ انتقالِ صوت بهمراتب کمتر از نور است.
با توجه به تقدمِ برق بر رعد، منطقی است که این ترکیبِ عطفی به صورتِ «برق و رعد» باشد، نه «رعد و برق»؛ اما به دلیلِ نامعلومی از دیرباز «رعد و برق» گفته و نوشتهاند.
علتِ شباهتِ واژۀ فارسیِ «تندر» با واژۀ انگلیسیِ thunder هم این است که ریشۀ هند و اروپاییِ مشترکی دارند.
واژۀ «صاعقه»، که شش بار در قرآن آمده، از ریشۀ «صعق» به معنیِ بیهوش شدنِ شخص، مثلاً براثرِ برخوردِ برق (صاعقه)، است.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دربارۀ دورۀ «کُمون»
در اصطلاحِ پزشکی، دورۀ کُمون به دورهای گفته میشود که عاملِ بیماری واردِ بدن شده اما نشانههای بیماری هنوز آشکار نشدهاست.
به آن «دورۀ نهفتگی» هم میگویند.
معادلِ انگلیسیاش incubation period است.
واژۀ عربیِ «کُمون»، بر وزنِ فُعول از ریشۀ «کمن»، به معنیِ پنهان و نهفته بودن است. ظاهرِ «کُمون» خیلی عربی نیست و به همین دلیل بعضیها خیال میکنند واژهای اروپایی است.
واژۀ «کمین»، بر وزنِ فَعیل، به معنیِ پنهان یا مخفیگاه، هم از همین ریشه است. این واژه هم چندان ظاهرش عربی نیست و غلطانداز است و ممکن است بعضیها فارسی بپندارندش.
وقتی کسی کمین میکند، در جایی پنهان میشود تا ناگهان حمله کند.
واژۀ «مَکمَن»، بر وزنِ مَفعَل، اسمِمکان از این ریشه است، یعنی مخفیگاه و کمینگاه.
منوچهریِ دامغانی، شاعرِ قرنِ پنجم، گفتهاست:
سر از البرز برزد قرصِ خورشید
چو خونآلوده دزدی سر ز مَکمَن
اما در جامعهشناسی هم «کُمون» داریم، به معنیِ جامعه یا گروهی که در آن مالکیتِ شخصی وجود ندارد و همه چیز بینِ افراد مشترک است.
واژۀ کمونیسم (communism) از همین ریشه است.
کُمون به این معنی، واژۀ فرانسویِ commune است و هیچ ربطی به آن کُمونِ عربیتباری که اصطلاحِ پزشکی بود ندارد.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در اصطلاحِ پزشکی، دورۀ کُمون به دورهای گفته میشود که عاملِ بیماری واردِ بدن شده اما نشانههای بیماری هنوز آشکار نشدهاست.
به آن «دورۀ نهفتگی» هم میگویند.
معادلِ انگلیسیاش incubation period است.
واژۀ عربیِ «کُمون»، بر وزنِ فُعول از ریشۀ «کمن»، به معنیِ پنهان و نهفته بودن است. ظاهرِ «کُمون» خیلی عربی نیست و به همین دلیل بعضیها خیال میکنند واژهای اروپایی است.
واژۀ «کمین»، بر وزنِ فَعیل، به معنیِ پنهان یا مخفیگاه، هم از همین ریشه است. این واژه هم چندان ظاهرش عربی نیست و غلطانداز است و ممکن است بعضیها فارسی بپندارندش.
وقتی کسی کمین میکند، در جایی پنهان میشود تا ناگهان حمله کند.
واژۀ «مَکمَن»، بر وزنِ مَفعَل، اسمِمکان از این ریشه است، یعنی مخفیگاه و کمینگاه.
منوچهریِ دامغانی، شاعرِ قرنِ پنجم، گفتهاست:
سر از البرز برزد قرصِ خورشید
چو خونآلوده دزدی سر ز مَکمَن
اما در جامعهشناسی هم «کُمون» داریم، به معنیِ جامعه یا گروهی که در آن مالکیتِ شخصی وجود ندارد و همه چیز بینِ افراد مشترک است.
واژۀ کمونیسم (communism) از همین ریشه است.
کُمون به این معنی، واژۀ فرانسویِ commune است و هیچ ربطی به آن کُمونِ عربیتباری که اصطلاحِ پزشکی بود ندارد.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ده هيجان مثبت تأثيرگذار چیست!؟
1⃣ شادی: زمانی ایجاد میشود که اتفاق غیرمنتظره خوشایندی برای فرد رخ دهد. برای مثال، افراد هنگامی که خبر خوبی دریافت میکنند ، احساس مسرت میکنند.
2⃣ شکرگزاری: وقتی بهوجود میآید که فرد از دیگران بهخاطر فرصت خوب غیرمنتظرهای که برایش ایجاد کردهاند، سپاسگزاری کند. برای مثال، وقتی که فرد از اینکه دوستانش برای او جشن تولد گرفته اند از آنها سپاسگزاری کند، هیجان شکرگزاری را تجربه میکند.
3⃣ آرامش: وقتی بهوجود میآید که فرد شرایط فعلیاش را کاملاً خوب یا رضایتبخش توصیف کند. برای مثال، افراد وقتیکه با شرایطشان احساس هماهنگی و راحتی دارند، این هیجان را تجربه میکنند.
4⃣ علاقه: زمانی پدیدار میشود که فرد در شرایط ایمنی قرار دارد، اما محیط دربردارنده عنصر جدیدی است. برای مثال، وقتی افراد با یک موقعیت مبهم و چالشبرانگیز که درعینحال خیلی هم دشوار نیست، مواجه میشوند، این هیجان را تجربه میکنند.
5⃣ امید: در موقعیتهای دشواری که فرد از روی دادن اتفاقات بد میترسد و درعین حال شرایط بهتری را آرزو میکند، خود را نشان میدهد. برای مثال، افرادی که به بیماریهای صعبالعلاج مبتلا میشوند، با اتکا به امید تصمیم به شروع درمانهای دشوار میگیرند.
6⃣ افتخار: زمانی بهوجود میآید که فرد بهدلیل انجام فعالیتهای مطلوب و ارزشمند اجتماعی، اعتبار و آبرو کسب میکند. برای مثال، وقتی افراد به هدف مهمی که از لحاظ اجتماعی مطلوب است، دست پیدا میکنند، احساس افتخار میکنند.
7⃣ شوخطبعی: زمانی ایجاد میشود که فرد در موقعیت کنونی خود، نوعی ناهمخوانی اجتماعی را درک کند. برای مثال، این هیجان ممکن است بهدنبال اشتباه لپی خود فرد یا دیگران ایجاد شود.
8⃣ الهام: زمانی پدیدار میشود که فرد بهنوعی شاهد برتری انسان دیگری باشد. برای مثال، افراد وقتی میبینند شخص دیگری کار نیکی انجام میدهد، از وی الهام میگیرند.
9⃣ شگفتی: زمانی ایجاد میشود که فرد با لطف بسیار عظیم و گسترده مواجه میشود. برای مثال، افراد با دیدن جلوههای قدرت خداوند در طبیعت احساس حیرت میکنند.
🔟 عشق: وقتی که همه هیجانات مثبت ذکرشده در یک رابطه بینفردی ایمن تجربه شوند، عشق ایجاد میشود. عشق بهعنوان ترکیبی از دیگر هیجانات مثبت، دامنه تفکر و عمل فرد را گسترش میدهد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
1⃣ شادی: زمانی ایجاد میشود که اتفاق غیرمنتظره خوشایندی برای فرد رخ دهد. برای مثال، افراد هنگامی که خبر خوبی دریافت میکنند ، احساس مسرت میکنند.
2⃣ شکرگزاری: وقتی بهوجود میآید که فرد از دیگران بهخاطر فرصت خوب غیرمنتظرهای که برایش ایجاد کردهاند، سپاسگزاری کند. برای مثال، وقتی که فرد از اینکه دوستانش برای او جشن تولد گرفته اند از آنها سپاسگزاری کند، هیجان شکرگزاری را تجربه میکند.
3⃣ آرامش: وقتی بهوجود میآید که فرد شرایط فعلیاش را کاملاً خوب یا رضایتبخش توصیف کند. برای مثال، افراد وقتیکه با شرایطشان احساس هماهنگی و راحتی دارند، این هیجان را تجربه میکنند.
4⃣ علاقه: زمانی پدیدار میشود که فرد در شرایط ایمنی قرار دارد، اما محیط دربردارنده عنصر جدیدی است. برای مثال، وقتی افراد با یک موقعیت مبهم و چالشبرانگیز که درعینحال خیلی هم دشوار نیست، مواجه میشوند، این هیجان را تجربه میکنند.
5⃣ امید: در موقعیتهای دشواری که فرد از روی دادن اتفاقات بد میترسد و درعین حال شرایط بهتری را آرزو میکند، خود را نشان میدهد. برای مثال، افرادی که به بیماریهای صعبالعلاج مبتلا میشوند، با اتکا به امید تصمیم به شروع درمانهای دشوار میگیرند.
6⃣ افتخار: زمانی بهوجود میآید که فرد بهدلیل انجام فعالیتهای مطلوب و ارزشمند اجتماعی، اعتبار و آبرو کسب میکند. برای مثال، وقتی افراد به هدف مهمی که از لحاظ اجتماعی مطلوب است، دست پیدا میکنند، احساس افتخار میکنند.
7⃣ شوخطبعی: زمانی ایجاد میشود که فرد در موقعیت کنونی خود، نوعی ناهمخوانی اجتماعی را درک کند. برای مثال، این هیجان ممکن است بهدنبال اشتباه لپی خود فرد یا دیگران ایجاد شود.
8⃣ الهام: زمانی پدیدار میشود که فرد بهنوعی شاهد برتری انسان دیگری باشد. برای مثال، افراد وقتی میبینند شخص دیگری کار نیکی انجام میدهد، از وی الهام میگیرند.
9⃣ شگفتی: زمانی ایجاد میشود که فرد با لطف بسیار عظیم و گسترده مواجه میشود. برای مثال، افراد با دیدن جلوههای قدرت خداوند در طبیعت احساس حیرت میکنند.
🔟 عشق: وقتی که همه هیجانات مثبت ذکرشده در یک رابطه بینفردی ایمن تجربه شوند، عشق ایجاد میشود. عشق بهعنوان ترکیبی از دیگر هیجانات مثبت، دامنه تفکر و عمل فرد را گسترش میدهد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژگی های کاربرد فعل در متون گذشته به اختصار عبارتند از:
1- حذف شناسه از آخر فعل به قرینه جمله قبلی و به ندرت بعدی (چون نیمه شب بود بار بر نهادند و برفت. (برفتند))
2- آوردن باء زینت در اول ماضی: شیخ را بگرفتند و بزدند.
3- افزودن باء زینت به اول فعل منفی: هیچ چیز در او نماند.
4- افزودن الف در آخر فعل: گفتا، آیدا، دادا
5- استعمال ماضی نقلی با فعل های استم، استی،... رسیدستم (رسیده ام)
6- ماضی استمراری علاوه بر شکل امروزی در قدیم به صورت های مختلفی به کار می رود.
1- همی به جای می: (همی رفت.)
2- ی در آخر به جای می: (یافتی (می یافت))
3- می در اول ی در آخر: (می گفتی)
4- همی در اول ی در آخر: (همی کردمی)
5- ب در اول ی در آخر: (براندی)
6- می و ب در اول: (می بسوخت)
7- همی و ب در اول: (همی بگریستم)
8- می و ب در اول ی در آخر: (می براند می)
9- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب:(برفتمانی،نکردتانی)
10- همی در آخر: (تو رسیدی همی)
11- ید در آخر: (شدندید)
7- فعل مضارع نیز علاوه بر صورت امروزی صورت های دیگری دارد.
1- همی به جای می: (همی گوید)
2- همی در آخر: (پیچدهمی)
3- ب به جای می در مضارع اخباری: بسوزد (می سوزد)
4- مضارع ساده به جای التزامی: (پس طریق سپریم تا)
5- مضارع ساده به جای اخباری: (نامه نویسد)
6- ی در آخر است و نیست: (کار تو از این بهتر ستی)
7- ی در آخر: (خوانندی (می خوانند))
8- ب در اول و ی در آخر: (بیاموزمی)
8- فعل دعا: امروزه به صیغه مضارع التزامی ادا می شود در قدیم در سوم شخص مفرد قبل از شناسه ا می آمده است.دهد (دهاد)، باد (مخفف) (بواد)، مباد (مخفف) (مبواد)، گاهی الفی در آخر (بادا)
9- فعل امر: امروزه با ب میآید. (برو.)
مگر فعل های پیشوندی و مرکب: (بردار، توجه فرمایید.)
ولی در آثار قدیم به صورت های گوناگون:
1- همراه ب: (بزی)
2- بدون ب: (کن)
3- همراه ی: (می اندیش)
4- همراه می و ب: (می بدانید)
10- فعل بیان خواب: در قدیم در نقل حوادثی که در خواب می دیدند در آخر فعل ی (یای بیان خواب) اضافه می کردند.
(یوسف به خواب دید که ستاره فرو آمدی.)
این از ویژگی سبکی قرن 4 تا 6 است ولی بعدها هم به تقلید بهکار رفته است.
11- بایستن: امروزه ساخت های: باید، بایست، می بایست، بهصورت قید بهکار می رود اما در متون قدیم ساخت های فعل از آن دیده می شود.
1- بایم: مضارع ساده، اول شخص مفرد
2- نبایند: مضارع ساده، سوم شخص جمع
فعلهای ناقص:
در زبان فارسی فعل هایی هست که با فاعل و مفعول و متمم معنای آن کامل نمی شود و نیاز به کلمه ای دیگر دارد که به آن تمیز می گوییم و این فعل ها ناقص نامیده می شوند.
من (نهاد) او را (مفعول) از خود (متمم) برتر (تمیز) یافتم (فعل).
معروف ترین فعل های ناقص:
دانستن، دیدن، شمردن، یافتن، حس کردن، انگاشتن، پنداشتن، گرفتن، گمان بردن، نهادن، نامیدن، خواندن، گفتن، خطاب کردن، معرفی کردن، لیست کردن، ضبط کردن، گردانیدن، ساختن و داشتن.
افعال دال بر لیاقت و ضرورت:
این افعال بر خلاف دسته های پیش لازم اند و تمیز را به نهاد جمله وابسته می سازند. یعنی مصداق نهاد و تمیز یکی است.
مرا (متمم) شاید (فعل) انگشتری (نهاد) بی نگین (تمیز)
افعال: سزیدن، شایستن، بایستن و زیبیدن
تذکر: گروه متممی یعنی حرف اضافه و متمم نیز جمعا می تواند جایگاه تمیز را اشغال کند.
مر مرا بر راه پیغمبر شناس (مفعول تمیز (پیرو پیغمبر))
ژرف ساخت، تنازع:
زبان شناسان می گویند هر جمله ای یک روساخت و یک ژرف ساخت دارد.
روساخت آن چیزی است که بر زبان می آوریم.
ژرف ساخت آن چیزی است که در ذهن گوینده جای دارد.
مثال: کتابی که خریده ای به این قیمت نمی ارزد. (روساخت)
تو کتابی خریده ای، کتاب به این قیمت نمی ارزد (ژرف ساخت)
در این مثال کتاب یک بار ذکر شده است.
گاهی کلمه ای که ادغام شده است برای دو جمله دو نقش متفاوت دارد در این صورت تنازع پیش می آید. کتاب برای جمله اول مفعول و برای جمله دوم نهاد است.
مرکزیادگیری سایت تبیان - تنظیم: سمیرا بادامستانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
1- حذف شناسه از آخر فعل به قرینه جمله قبلی و به ندرت بعدی (چون نیمه شب بود بار بر نهادند و برفت. (برفتند))
2- آوردن باء زینت در اول ماضی: شیخ را بگرفتند و بزدند.
3- افزودن باء زینت به اول فعل منفی: هیچ چیز در او نماند.
4- افزودن الف در آخر فعل: گفتا، آیدا، دادا
5- استعمال ماضی نقلی با فعل های استم، استی،... رسیدستم (رسیده ام)
6- ماضی استمراری علاوه بر شکل امروزی در قدیم به صورت های مختلفی به کار می رود.
1- همی به جای می: (همی رفت.)
2- ی در آخر به جای می: (یافتی (می یافت))
3- می در اول ی در آخر: (می گفتی)
4- همی در اول ی در آخر: (همی کردمی)
5- ب در اول ی در آخر: (براندی)
6- می و ب در اول: (می بسوخت)
7- همی و ب در اول: (همی بگریستم)
8- می و ب در اول ی در آخر: (می براند می)
9- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب:(برفتمانی،نکردتانی)
10- همی در آخر: (تو رسیدی همی)
11- ید در آخر: (شدندید)
7- فعل مضارع نیز علاوه بر صورت امروزی صورت های دیگری دارد.
1- همی به جای می: (همی گوید)
2- همی در آخر: (پیچدهمی)
3- ب به جای می در مضارع اخباری: بسوزد (می سوزد)
4- مضارع ساده به جای التزامی: (پس طریق سپریم تا)
5- مضارع ساده به جای اخباری: (نامه نویسد)
6- ی در آخر است و نیست: (کار تو از این بهتر ستی)
7- ی در آخر: (خوانندی (می خوانند))
8- ب در اول و ی در آخر: (بیاموزمی)
8- فعل دعا: امروزه به صیغه مضارع التزامی ادا می شود در قدیم در سوم شخص مفرد قبل از شناسه ا می آمده است.دهد (دهاد)، باد (مخفف) (بواد)، مباد (مخفف) (مبواد)، گاهی الفی در آخر (بادا)
9- فعل امر: امروزه با ب میآید. (برو.)
مگر فعل های پیشوندی و مرکب: (بردار، توجه فرمایید.)
ولی در آثار قدیم به صورت های گوناگون:
1- همراه ب: (بزی)
2- بدون ب: (کن)
3- همراه ی: (می اندیش)
4- همراه می و ب: (می بدانید)
10- فعل بیان خواب: در قدیم در نقل حوادثی که در خواب می دیدند در آخر فعل ی (یای بیان خواب) اضافه می کردند.
(یوسف به خواب دید که ستاره فرو آمدی.)
این از ویژگی سبکی قرن 4 تا 6 است ولی بعدها هم به تقلید بهکار رفته است.
11- بایستن: امروزه ساخت های: باید، بایست، می بایست، بهصورت قید بهکار می رود اما در متون قدیم ساخت های فعل از آن دیده می شود.
1- بایم: مضارع ساده، اول شخص مفرد
2- نبایند: مضارع ساده، سوم شخص جمع
فعلهای ناقص:
در زبان فارسی فعل هایی هست که با فاعل و مفعول و متمم معنای آن کامل نمی شود و نیاز به کلمه ای دیگر دارد که به آن تمیز می گوییم و این فعل ها ناقص نامیده می شوند.
من (نهاد) او را (مفعول) از خود (متمم) برتر (تمیز) یافتم (فعل).
معروف ترین فعل های ناقص:
دانستن، دیدن، شمردن، یافتن، حس کردن، انگاشتن، پنداشتن، گرفتن، گمان بردن، نهادن، نامیدن، خواندن، گفتن، خطاب کردن، معرفی کردن، لیست کردن، ضبط کردن، گردانیدن، ساختن و داشتن.
افعال دال بر لیاقت و ضرورت:
این افعال بر خلاف دسته های پیش لازم اند و تمیز را به نهاد جمله وابسته می سازند. یعنی مصداق نهاد و تمیز یکی است.
مرا (متمم) شاید (فعل) انگشتری (نهاد) بی نگین (تمیز)
افعال: سزیدن، شایستن، بایستن و زیبیدن
تذکر: گروه متممی یعنی حرف اضافه و متمم نیز جمعا می تواند جایگاه تمیز را اشغال کند.
مر مرا بر راه پیغمبر شناس (مفعول تمیز (پیرو پیغمبر))
ژرف ساخت، تنازع:
زبان شناسان می گویند هر جمله ای یک روساخت و یک ژرف ساخت دارد.
روساخت آن چیزی است که بر زبان می آوریم.
ژرف ساخت آن چیزی است که در ذهن گوینده جای دارد.
مثال: کتابی که خریده ای به این قیمت نمی ارزد. (روساخت)
تو کتابی خریده ای، کتاب به این قیمت نمی ارزد (ژرف ساخت)
در این مثال کتاب یک بار ذکر شده است.
گاهی کلمه ای که ادغام شده است برای دو جمله دو نقش متفاوت دارد در این صورت تنازع پیش می آید. کتاب برای جمله اول مفعول و برای جمله دوم نهاد است.
مرکزیادگیری سایت تبیان - تنظیم: سمیرا بادامستانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آدم حسابی باشیم!
✍دکتر پدرام سلطانى
هنگامی که بخواهیم از کسی تعریف کنیم و او را متمایز از دیگران بشماریم می گوییم: "فلانی آدم حسابی است". عبارت آدم حسابی در کارکردهای مختلف یک جامعه می تواند ویژگیهایی را در بر گیرد. در نشست و برخاستهایی که در طی این چند سال داشته ام این عبارت را زیاد شنیده ام و اگر مجالی بوده از گوینده اش پرسیده ام که بر چه اساسی این قضاوت را در خصوص فرد مورد نظرش داشته است. پاسخهایی که دریافت کرده ام بسیار متنوع و متفاوت و بیشتر به یک یا چند ویژگی محدود بوده است و از کنار هم گذاشتن این ویژگیها و ساده سازی و پالایش آنها به موارد زیر رسیده ام. البته چون معاشرتهای من بیشتر در مجامع اقتصادی بوده است که در آن از مدیران دولتی گرفته تا نمایندگان مجلس و سایر دستگاهها و البته، به میزان بیشتری، مدیران بخش خصوصی رفت و آمد داشته اند شاید روایی این ویژگیها بیشتر درباره ی این گروهها باشد.
اما آدم حسابی کیست؟
١-آدم حسابی حرف حسابی می زند. اهل مغلطه نیست، اهل حرافی و هرزگویی نیست، اهل سخنان درهم ریخته و بی هدف هم نیست. برای همین شنوندگانش او را آسان می فهمند. سخنانش برخاسته از دانش است نه شهوت کلام یا خودنمایی.
٢-آدم حسابی اهل تخریب دیگران و تهمت زدن به کسی نیست. او برای حذف رقیب توطئه چینی یا زیرآب زنی نمی کند.
٣-آدم حسابی قانونگراست. اهل دور زدن قانون نیست. رشوه نمی دهد و رشوه قبول نمی کند. اهل پارتی بازی و رابطه سالاری نیست.
٤-آدم حسابی از اقرار به اشتباهاتش ابا ندارد و هرگاه متوجه اشتباه شد در صدد جبران آن یا برگشت از راه رفته بر می آید.
٥-آدم حسابی به اقتضای جلسه و محفلی که در آن نشسته است سخن نمی گوید. سخن او همواره برخاسته از باورهایش است.
٦-آدم حسابی با برخی افراد و افکار نمی تواند کار کند و قبولشان ندارد. او خود را مجبور به این کار نمی کند.
٧-آدم حسابی در مسائل کوچک صرف وقت نمی کند و درباره ی مسائل مهم بی تفاوت نیست.
٨-آدم حسابی با بالادستیهایش تعارف ندارد. اگر اشتباهی از ایشان ببیند می گوید و اگر اقناع نشود از همکاری و همراهی با ایشان کناره می گیرد.
٩-آدم حسابی در هر پست و مقامی که مشغول باشد، تمام تلاشش در راستای انجام مأموریتهای محوله به بهترین شکل است. او برای خوشامد رئیسانش یا به طمع پست و مقامی بهتر، تصمیم نمی گیرد و کار نمی کند.
١٠-آدم حسابی اهل باج دادن و معامله کردن در وظایف و اختیاراتش نیست. او از دید همکارانش آدم سختی به نظر می رسد.
١١-آدم حسابی به کسانی که از او تعریف و تمجید می کنند با احتیاط نگاه می کند و به کسانی که او را نقد می کنند خوب گوش می کند و در صدد تلافی برنمی آید.
١٢-آدم حسابی در مقابل کاری که برای دیگران می کند انتظاری از ایشان ندارد و در زمانی که کارش به آنها بیافتد به ایشان یاداوری نمی کند که چه کارهایی برایشان کرده است.
١٣-آدم حسابی در قید و بند دریافت تبریک و تسلیت از دیگران یا برگزاری مراسم بزرگداشت و تکریمش نیست. او کیش شخصیت ندارد.
١٤-آدم حسابی وامدار فرد یا گروهی نمی شود. او تلاش می کند کاستی هایش را با عزت نفس پر کند اما آزادگیش را در گرو نیازهایش نگذارد.
١٥-آدم حسابی بر اساس باورهای راستینش در گروه، حزب یا سازمانی وارد می شود. او اهل یافتن همفکرانش است نه همفکر شدن برای رسیدن به امیالش.
١٦-آدم حسابی دارای یک سلسله ارزشهای اخلاقی است که آنها را با اندیشه و پژوهش خود یافته است نه توصیه و تلقین دیگران.
١٧-آدم حسابی اهل مدرک گرایی نیست. او نداشتن عنوان دکتر و مهندس را کسر شأن نمی داند و به دنبال خرید مدرک یا عنوان تقلبی نیست. او یادگیری را یادگرفته است.
١٨-آدم حسابی نه اهل توهین است و نه اهل لودگی. او با گفتارش دیگران را خودخواسته به احترام وامی دارد. او آدم خشکی نیست. انضباط و چارچوب اخلاقی و شخصیتی مشخصی دارد اما دیگران از معاشرت با او زده نمی شوند.
١٩-آدم حسابی به کاری که می کند اعتقاد دارد و کاری نمی کند که به آن باور نداشته باشد. برای همین آمادگی بیشتری را برای جدا شدن از گروه، حزب، سازمان یا شغلی که مغایر با باورهایش باشد دارد.
٢٠-آدم حسابی با واژه ی "مصلحت" رفتار و گفتارش را توجیه نمی کند. مصلحت برایش مانند سوزنی است که او به ندرت به جان خود فرو می کند.
اضافه آنکه:
"آدم حسابی" نه خود و نه مردمان سرزمین خود را "نادان" خطاب نمیکند، آدم حسابی با مردمانش با "کرامت" صحبت میکند،... آدم حسابی می کوشد تا مردمانش آگاه و با شعور شوند... آدم حسابی تعقل دارد.
- مدیریت رفتار سازمانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍دکتر پدرام سلطانى
هنگامی که بخواهیم از کسی تعریف کنیم و او را متمایز از دیگران بشماریم می گوییم: "فلانی آدم حسابی است". عبارت آدم حسابی در کارکردهای مختلف یک جامعه می تواند ویژگیهایی را در بر گیرد. در نشست و برخاستهایی که در طی این چند سال داشته ام این عبارت را زیاد شنیده ام و اگر مجالی بوده از گوینده اش پرسیده ام که بر چه اساسی این قضاوت را در خصوص فرد مورد نظرش داشته است. پاسخهایی که دریافت کرده ام بسیار متنوع و متفاوت و بیشتر به یک یا چند ویژگی محدود بوده است و از کنار هم گذاشتن این ویژگیها و ساده سازی و پالایش آنها به موارد زیر رسیده ام. البته چون معاشرتهای من بیشتر در مجامع اقتصادی بوده است که در آن از مدیران دولتی گرفته تا نمایندگان مجلس و سایر دستگاهها و البته، به میزان بیشتری، مدیران بخش خصوصی رفت و آمد داشته اند شاید روایی این ویژگیها بیشتر درباره ی این گروهها باشد.
اما آدم حسابی کیست؟
١-آدم حسابی حرف حسابی می زند. اهل مغلطه نیست، اهل حرافی و هرزگویی نیست، اهل سخنان درهم ریخته و بی هدف هم نیست. برای همین شنوندگانش او را آسان می فهمند. سخنانش برخاسته از دانش است نه شهوت کلام یا خودنمایی.
٢-آدم حسابی اهل تخریب دیگران و تهمت زدن به کسی نیست. او برای حذف رقیب توطئه چینی یا زیرآب زنی نمی کند.
٣-آدم حسابی قانونگراست. اهل دور زدن قانون نیست. رشوه نمی دهد و رشوه قبول نمی کند. اهل پارتی بازی و رابطه سالاری نیست.
٤-آدم حسابی از اقرار به اشتباهاتش ابا ندارد و هرگاه متوجه اشتباه شد در صدد جبران آن یا برگشت از راه رفته بر می آید.
٥-آدم حسابی به اقتضای جلسه و محفلی که در آن نشسته است سخن نمی گوید. سخن او همواره برخاسته از باورهایش است.
٦-آدم حسابی با برخی افراد و افکار نمی تواند کار کند و قبولشان ندارد. او خود را مجبور به این کار نمی کند.
٧-آدم حسابی در مسائل کوچک صرف وقت نمی کند و درباره ی مسائل مهم بی تفاوت نیست.
٨-آدم حسابی با بالادستیهایش تعارف ندارد. اگر اشتباهی از ایشان ببیند می گوید و اگر اقناع نشود از همکاری و همراهی با ایشان کناره می گیرد.
٩-آدم حسابی در هر پست و مقامی که مشغول باشد، تمام تلاشش در راستای انجام مأموریتهای محوله به بهترین شکل است. او برای خوشامد رئیسانش یا به طمع پست و مقامی بهتر، تصمیم نمی گیرد و کار نمی کند.
١٠-آدم حسابی اهل باج دادن و معامله کردن در وظایف و اختیاراتش نیست. او از دید همکارانش آدم سختی به نظر می رسد.
١١-آدم حسابی به کسانی که از او تعریف و تمجید می کنند با احتیاط نگاه می کند و به کسانی که او را نقد می کنند خوب گوش می کند و در صدد تلافی برنمی آید.
١٢-آدم حسابی در مقابل کاری که برای دیگران می کند انتظاری از ایشان ندارد و در زمانی که کارش به آنها بیافتد به ایشان یاداوری نمی کند که چه کارهایی برایشان کرده است.
١٣-آدم حسابی در قید و بند دریافت تبریک و تسلیت از دیگران یا برگزاری مراسم بزرگداشت و تکریمش نیست. او کیش شخصیت ندارد.
١٤-آدم حسابی وامدار فرد یا گروهی نمی شود. او تلاش می کند کاستی هایش را با عزت نفس پر کند اما آزادگیش را در گرو نیازهایش نگذارد.
١٥-آدم حسابی بر اساس باورهای راستینش در گروه، حزب یا سازمانی وارد می شود. او اهل یافتن همفکرانش است نه همفکر شدن برای رسیدن به امیالش.
١٦-آدم حسابی دارای یک سلسله ارزشهای اخلاقی است که آنها را با اندیشه و پژوهش خود یافته است نه توصیه و تلقین دیگران.
١٧-آدم حسابی اهل مدرک گرایی نیست. او نداشتن عنوان دکتر و مهندس را کسر شأن نمی داند و به دنبال خرید مدرک یا عنوان تقلبی نیست. او یادگیری را یادگرفته است.
١٨-آدم حسابی نه اهل توهین است و نه اهل لودگی. او با گفتارش دیگران را خودخواسته به احترام وامی دارد. او آدم خشکی نیست. انضباط و چارچوب اخلاقی و شخصیتی مشخصی دارد اما دیگران از معاشرت با او زده نمی شوند.
١٩-آدم حسابی به کاری که می کند اعتقاد دارد و کاری نمی کند که به آن باور نداشته باشد. برای همین آمادگی بیشتری را برای جدا شدن از گروه، حزب، سازمان یا شغلی که مغایر با باورهایش باشد دارد.
٢٠-آدم حسابی با واژه ی "مصلحت" رفتار و گفتارش را توجیه نمی کند. مصلحت برایش مانند سوزنی است که او به ندرت به جان خود فرو می کند.
اضافه آنکه:
"آدم حسابی" نه خود و نه مردمان سرزمین خود را "نادان" خطاب نمیکند، آدم حسابی با مردمانش با "کرامت" صحبت میکند،... آدم حسابی می کوشد تا مردمانش آگاه و با شعور شوند... آدم حسابی تعقل دارد.
- مدیریت رفتار سازمانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تاریخچه ی زولبیا و بامیه
در خصوص تاریخچه این ماده غذایی منابع کمی موجود است،اما اندک دیدگاه ها در این مورد وجه اشتراک دارند،که این نوع شیرینی از دوره صفویه در ایران باب شده است که خود برگرفته از برخی رسومات مذهبی بوده است.به همین سبب نیاز به منابع بیشتری دارد.
زولبیادر اصل زلیبی یا زلبی تغییر یافته واژه صلیبی می باشد چون به شکل صلیبی که دور آن یک دایره می کشیده اندساخته می شده.این شیرینی در منا طق جنوب ایران هنوز هم با نام زلیبی شناخته می شود.زولبیا' (در فارسی و عربی) و یا جلبی (در فارسی دری و هندی)نوعی شیرینی است که معمولاً همراه با بامیه و گوشفیل به فروش میرسد. از مواد اولیه این نوع شیرینی میتوان به ماست ونشاسته و خمیرمایه اشاره کردکه بعدازترش شدن وبه اصطلا ح ور آمدن آن را به آرد اضافه میکنند. معمولاً در ماه رمضان مصرف بامیه و زولبیا نسبت به دیگر ماههای سال بیشتر میشود. تولید و مصرف این شیرینی در گستره وسیعی از جهان شامل شرق آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا رواج دارد.
تاریخ زولبیا را تا سال ۱۴۵۰ میلادی در هندوستان پیگیری کردهاند.
تاریخ ناصری به زولبیا اشاره شده که به عنوان هدیه نزدناصرالدین شاه نیز آورده شده است. نمیتوان زمان مشخصی برای پیدایش زولبیا بامیه اعلام کرد و تنها منبع آن ، تجارب و گفته های استادان قدیمی این حرفه است. حتی برخی از استادان قدیمی، زولبیا و بامیه را مربوط به زمان شاه عباس می دانند. با توجه به اینکه در برخی از شهرها مواد شیرینی همچون کشمش و خرما موجود نبود و برای بردن این مواد به شهرهای دیگر نیز مشکلات نظیر خراب شده این مواد غذایی وجود داشت تولید زولبیا و بامیه در شهرهایی که از مواد شیرینی وجود نداشت گسترش پیدا کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در خصوص تاریخچه این ماده غذایی منابع کمی موجود است،اما اندک دیدگاه ها در این مورد وجه اشتراک دارند،که این نوع شیرینی از دوره صفویه در ایران باب شده است که خود برگرفته از برخی رسومات مذهبی بوده است.به همین سبب نیاز به منابع بیشتری دارد.
زولبیادر اصل زلیبی یا زلبی تغییر یافته واژه صلیبی می باشد چون به شکل صلیبی که دور آن یک دایره می کشیده اندساخته می شده.این شیرینی در منا طق جنوب ایران هنوز هم با نام زلیبی شناخته می شود.زولبیا' (در فارسی و عربی) و یا جلبی (در فارسی دری و هندی)نوعی شیرینی است که معمولاً همراه با بامیه و گوشفیل به فروش میرسد. از مواد اولیه این نوع شیرینی میتوان به ماست ونشاسته و خمیرمایه اشاره کردکه بعدازترش شدن وبه اصطلا ح ور آمدن آن را به آرد اضافه میکنند. معمولاً در ماه رمضان مصرف بامیه و زولبیا نسبت به دیگر ماههای سال بیشتر میشود. تولید و مصرف این شیرینی در گستره وسیعی از جهان شامل شرق آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا رواج دارد.
تاریخ زولبیا را تا سال ۱۴۵۰ میلادی در هندوستان پیگیری کردهاند.
تاریخ ناصری به زولبیا اشاره شده که به عنوان هدیه نزدناصرالدین شاه نیز آورده شده است. نمیتوان زمان مشخصی برای پیدایش زولبیا بامیه اعلام کرد و تنها منبع آن ، تجارب و گفته های استادان قدیمی این حرفه است. حتی برخی از استادان قدیمی، زولبیا و بامیه را مربوط به زمان شاه عباس می دانند. با توجه به اینکه در برخی از شهرها مواد شیرینی همچون کشمش و خرما موجود نبود و برای بردن این مواد به شهرهای دیگر نیز مشکلات نظیر خراب شده این مواد غذایی وجود داشت تولید زولبیا و بامیه در شهرهایی که از مواد شیرینی وجود نداشت گسترش پیدا کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🐜🌿🐜فلسفه مورچه
⬅️فلسفه مورچه دارای ۴ قسمت است:
* اولین بخش آن این است:
"مورچه ها هرگز تسلیم نمی شوند"
🔵فلسفه خوبی است، اگر آنها به سمتی پیش بروند و شما سعی کنید متوقف شان کنید به دنبال راه دیگری می گردند . بالا می روند، پایین می روند، دور می زنند.
آنها به جستجوی خود برای یافتن راه دیگر ادامه می دهند.
🔴چه فلسفه کارآمدی ؛ هرگز از جست و جوی راهی که تو را به مقصد مورد نظر می رساند دست نکش.
* بخش دوم این است:
" مورچه ها کل تابستان را زمستانی می اندیشند "
▫️این نگرش مهمی است.نمی توان اینقدر ساده لوح بود که گمان کرد تابستان برای همیشه ماندگار است . پس مورچه ها وسط تابستان در حال جمع آوری غذای زمستانشان هستند .
◾️آینده نگری اصل مهمی است و باید در تابستان فکر طوفان را هم کرد . باید همچنان که از آفتاب و شن لذت می برید به فکر سنگ و صخره هم باشید.
* سومین بخش از فلسفه مورچه این است:
"مورچه ها کل زمستان رامثبت می اندیشند "
📢 این هم مهم است . در طول زمستان مورچه ها به خود یادآور می شوند که این دوران زیاد طول نمی کشد ؛ به زودی از اینجا بیرون خواهیم رفت . و در اولین روز گرم ، مورچه هابیرون می آیند . اگر دوباره سرد شد آنها برمی گردند زیر ، ولی باز در اولین روز گرم بیرون می آیند . آنها برای بیرون آمدن نمی توانند زیاد منتظر بمانند.
📣و اما......
* آخرین بخش از فلسفه مورچه:
یک مورچه در تابستان چه قدر برای زمستان خود جمع می کند؟
هر چه قدر که در توانش باشد .
چه فلسفه باور نکردنی ای ، فلسفه : "هر چه قدر در توانایی ات است."
🔊فلسفه فوق العاده ای ست که هرگز :
۱. تسلیم نشوی ،
۲. آینده را ببینی ،
۳. مثبت بمانی ،
۴. همه تلاشت را بکنی.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
⬅️فلسفه مورچه دارای ۴ قسمت است:
* اولین بخش آن این است:
"مورچه ها هرگز تسلیم نمی شوند"
🔵فلسفه خوبی است، اگر آنها به سمتی پیش بروند و شما سعی کنید متوقف شان کنید به دنبال راه دیگری می گردند . بالا می روند، پایین می روند، دور می زنند.
آنها به جستجوی خود برای یافتن راه دیگر ادامه می دهند.
🔴چه فلسفه کارآمدی ؛ هرگز از جست و جوی راهی که تو را به مقصد مورد نظر می رساند دست نکش.
* بخش دوم این است:
" مورچه ها کل تابستان را زمستانی می اندیشند "
▫️این نگرش مهمی است.نمی توان اینقدر ساده لوح بود که گمان کرد تابستان برای همیشه ماندگار است . پس مورچه ها وسط تابستان در حال جمع آوری غذای زمستانشان هستند .
◾️آینده نگری اصل مهمی است و باید در تابستان فکر طوفان را هم کرد . باید همچنان که از آفتاب و شن لذت می برید به فکر سنگ و صخره هم باشید.
* سومین بخش از فلسفه مورچه این است:
"مورچه ها کل زمستان رامثبت می اندیشند "
📢 این هم مهم است . در طول زمستان مورچه ها به خود یادآور می شوند که این دوران زیاد طول نمی کشد ؛ به زودی از اینجا بیرون خواهیم رفت . و در اولین روز گرم ، مورچه هابیرون می آیند . اگر دوباره سرد شد آنها برمی گردند زیر ، ولی باز در اولین روز گرم بیرون می آیند . آنها برای بیرون آمدن نمی توانند زیاد منتظر بمانند.
📣و اما......
* آخرین بخش از فلسفه مورچه:
یک مورچه در تابستان چه قدر برای زمستان خود جمع می کند؟
هر چه قدر که در توانش باشد .
چه فلسفه باور نکردنی ای ، فلسفه : "هر چه قدر در توانایی ات است."
🔊فلسفه فوق العاده ای ست که هرگز :
۱. تسلیم نشوی ،
۲. آینده را ببینی ،
۳. مثبت بمانی ،
۴. همه تلاشت را بکنی.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
یا:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی؟
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
داستان امیر نصر سامانی را شنیده و خواندهاید که وی زمستانها را در پایتخت خود بخارا میگذراند. سالی به هرات رفته بود و تا چهار سال به علت هوای بهشتی و فراوانی نعمت و خرمی و سرسبزی چراگاههای اطراف هرات، در آنجا بماند. اطرافیان از رودکی خواستند تا شاه را تهییج کند به بخارا برگردد و .... رودکی شعری سرود و در محفل خواند و شاه سامانی چنان به هیجان آمد که با پایبرهنه بر اسب نشست و عزم بخارا کرد. تأثیر شگرف شعر از این بود که شاعر با این هنرمندی و نکتهسنجی هنرمندانه همگان را به یاد خانه و زندگی و زن و فرزند و خویش و پیوند انداخته، هوس یار و دیار کردهاند.
بیت آغازین این چامه چنین معروف است:
بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
اما دکتر سید محمد علوی مقدم –استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی و از چهرههای ماندگار ایران- در کتاب سی مقاله در تفسیر قرآن کریم (بخش پنجم؛ با عنوان چند نکته)؛ صفحات 381-383؛ (انتشارات برزین مهر 1391) با بیان ادله و شواهدی، شکل درست این بیت را به اینگونه میدانند:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
گزیدهای از نکات مقاله ایشان چنین است:
- ابیاتی در تفسیر سوره یوسف به نام جامع التین ثبت است اینگونه است:
اسبها را ز آرزوی روی تو
زیر ران جولا کنان آید همی
از که جویم وصل او کز هر سویی
می نفیر عاشقان آید همی
- بیت در چهار مقاله بیت چنین آمده است:
بوی جوی مولیان آید همی
بوی یار مهربان آیـــد همی
- ترکیب «آمدن یاد یار» در زبان فارسی فصیح نیست و به کار نرفته است. وبه جای این که گفته شود «یاد یار می آید» می گویند: «یار را به یاد می آوردم، به یاد او هستم، او را یاد می کنم، اورا به یاد دارم»
- سنائی در قطعه کوتاهی، قصیده رودکی را استقبال و مطلع آن را چنین تضمین کرده است:
رنج غربت رفت و تیمار سفر
«بوی یار مهربان آید همی»
- در کلیات شمس نیز چنین آمده است:
بوی باغ و بوستان آید همی
«بوی یار مهربان آید همی»
- بادی که در هر تابستان، در هرات، از جانب بخارا میوزیده، طبعاً در زمان رودکی هم مزایایی گفتنی داشته است. همان است که منوچهری میگوید: باد خنک از جانب خوارزم وزان است. یا ابوسعید ابوالخیر میگوید: هر باد که از سوی بخارا به من آید؛ پس رودکی در هرات میسراید: «بوی یار مهربان» از «باد جوی مولیان» (بخارا) به مشام میآید
- مولیان= بروزن ارغوان و پهلوان است (و نه بر وزن حوریان و لولیان). جوی مولیان (ترکیب اضافی) اسم جویی نبوده بلکه کوی و محله ای بوده در بخارا. این محل ضیاعی بوده (ملک و مزرعه ای) خوش آب و هواترین و اشرفی ترین بخش بخارا بود. کاخ امیر و خانه های اطرافیان او همه در محله جوی مولیان بود.
- بنابراین معنی بیت این است: باد خوش شمال از جانب بخارا میآید بوی یار را که ساکن کوی جوی مولیان در بخاراست میآورد.
- جواد رسولی
کانال تاجیکستان شناسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
یاد یار مهربان آید همی
یا:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی؟
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
داستان امیر نصر سامانی را شنیده و خواندهاید که وی زمستانها را در پایتخت خود بخارا میگذراند. سالی به هرات رفته بود و تا چهار سال به علت هوای بهشتی و فراوانی نعمت و خرمی و سرسبزی چراگاههای اطراف هرات، در آنجا بماند. اطرافیان از رودکی خواستند تا شاه را تهییج کند به بخارا برگردد و .... رودکی شعری سرود و در محفل خواند و شاه سامانی چنان به هیجان آمد که با پایبرهنه بر اسب نشست و عزم بخارا کرد. تأثیر شگرف شعر از این بود که شاعر با این هنرمندی و نکتهسنجی هنرمندانه همگان را به یاد خانه و زندگی و زن و فرزند و خویش و پیوند انداخته، هوس یار و دیار کردهاند.
بیت آغازین این چامه چنین معروف است:
بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
اما دکتر سید محمد علوی مقدم –استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی و از چهرههای ماندگار ایران- در کتاب سی مقاله در تفسیر قرآن کریم (بخش پنجم؛ با عنوان چند نکته)؛ صفحات 381-383؛ (انتشارات برزین مهر 1391) با بیان ادله و شواهدی، شکل درست این بیت را به اینگونه میدانند:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
گزیدهای از نکات مقاله ایشان چنین است:
- ابیاتی در تفسیر سوره یوسف به نام جامع التین ثبت است اینگونه است:
اسبها را ز آرزوی روی تو
زیر ران جولا کنان آید همی
از که جویم وصل او کز هر سویی
می نفیر عاشقان آید همی
- بیت در چهار مقاله بیت چنین آمده است:
بوی جوی مولیان آید همی
بوی یار مهربان آیـــد همی
- ترکیب «آمدن یاد یار» در زبان فارسی فصیح نیست و به کار نرفته است. وبه جای این که گفته شود «یاد یار می آید» می گویند: «یار را به یاد می آوردم، به یاد او هستم، او را یاد می کنم، اورا به یاد دارم»
- سنائی در قطعه کوتاهی، قصیده رودکی را استقبال و مطلع آن را چنین تضمین کرده است:
رنج غربت رفت و تیمار سفر
«بوی یار مهربان آید همی»
- در کلیات شمس نیز چنین آمده است:
بوی باغ و بوستان آید همی
«بوی یار مهربان آید همی»
- بادی که در هر تابستان، در هرات، از جانب بخارا میوزیده، طبعاً در زمان رودکی هم مزایایی گفتنی داشته است. همان است که منوچهری میگوید: باد خنک از جانب خوارزم وزان است. یا ابوسعید ابوالخیر میگوید: هر باد که از سوی بخارا به من آید؛ پس رودکی در هرات میسراید: «بوی یار مهربان» از «باد جوی مولیان» (بخارا) به مشام میآید
- مولیان= بروزن ارغوان و پهلوان است (و نه بر وزن حوریان و لولیان). جوی مولیان (ترکیب اضافی) اسم جویی نبوده بلکه کوی و محله ای بوده در بخارا. این محل ضیاعی بوده (ملک و مزرعه ای) خوش آب و هواترین و اشرفی ترین بخش بخارا بود. کاخ امیر و خانه های اطرافیان او همه در محله جوی مولیان بود.
- بنابراین معنی بیت این است: باد خوش شمال از جانب بخارا میآید بوی یار را که ساکن کوی جوی مولیان در بخاراست میآورد.
- جواد رسولی
کانال تاجیکستان شناسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔴فوری
امتحانات دانش آموزان ابتدایی امسال برگزار نمیشود
مدیرکل آموزش و پرورش البرز گفت: طبق بخش نامه ابلاغ شده، مدارس استثنایی و شبانه روزی همچنان باید بسته باقی بمانند.
امتحانات دانش آموزان ابتدایی برگزار نمیشود و نمرات آنها بر اساس ارزیابی توصیفی توسط معلمان تعیین میشود.
امتحانات دانش آموزان پایه دوازدهم هم به صورت حضوری از هفدهم خردادماه آغاز میشود.
در خصوص نحوه برگزاری امتحانات دانش آموزان دوره اول متوسطه و همچنین پایههای دهم و یازدهم دوره دوم متوسطه نیز تاکنون دستورالعمل و شیوه نامهای دریافت نکرده ایم.
« ایسنا »
@ferdosesokhan
امتحانات دانش آموزان ابتدایی امسال برگزار نمیشود
مدیرکل آموزش و پرورش البرز گفت: طبق بخش نامه ابلاغ شده، مدارس استثنایی و شبانه روزی همچنان باید بسته باقی بمانند.
امتحانات دانش آموزان ابتدایی برگزار نمیشود و نمرات آنها بر اساس ارزیابی توصیفی توسط معلمان تعیین میشود.
امتحانات دانش آموزان پایه دوازدهم هم به صورت حضوری از هفدهم خردادماه آغاز میشود.
در خصوص نحوه برگزاری امتحانات دانش آموزان دوره اول متوسطه و همچنین پایههای دهم و یازدهم دوره دوم متوسطه نیز تاکنون دستورالعمل و شیوه نامهای دریافت نکرده ایم.
« ایسنا »
@ferdosesokhan
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها
سری به این کانال بزنید:
مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
@makhzanesoalatedoroseadabi
سری به این کانال بزنید:
مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
@makhzanesoalatedoroseadabi
نکات_مهم_دستوری_و_بلاغی_فارسی_1و2و3_متوسطه_دوم.pdf
1.6 MB
#ادبیات_فارسی۱_۲_۳
#نکات_دستوری
#نکات_آرایه_های_ادبی
به کوشش :آقای دکتر امید علی شیخی کن کت دبیر ادبیات نورآباد دلفان(لرستان)
گروه دبیران ادبیات ایران
@ferdosesokhan
#نکات_دستوری
#نکات_آرایه_های_ادبی
به کوشش :آقای دکتر امید علی شیخی کن کت دبیر ادبیات نورآباد دلفان(لرستان)
گروه دبیران ادبیات ایران
@ferdosesokhan
هدف از بررسی روابط معنایی کلمات در قلمرو زبانی چیست؟
آیا لازم است روابط معنایی همهٔ واژگان به کار رفته در یک متن (شعر / نثر) را بررسی کرد؟
رابطههای معنایی کلمات، بیشتر برای کلمات دو معنایی به کار میآید؛ مثلاً در بیت زیر، معنای واژهی «رنگ» با توجه به تناسبی که با واژههای «لاله» و «قیر» دارد، مشخّص میشود:
چنان ننگش آمد ز کار هجیر
که شد لاله رنگش به کردار قیر
اما معنی واژهی «رنگ» در بیت زیر، با توجّه به رابطهی «ترادف» با واژهی «افسون» مشخص میشود:
که هم رزم جستی هم افسون و رنگ
نیامد ز کار تو بر دوده ننگ
همچنین میدانیم که واژهی «باره» در سه معنی «اسب»، «دیوار» و «قلعه» به کار میرود؛ در بیت زیر، معنای «باره» از طریق رابطهی تضمّن آن با «در» و رابطهی ترادف آن با «دژ» مشخص میشود:
درِ باره بگشاد گردآفرید
تن خسته و بسته بر دژ کشید
معنای واژهی «سیر» در بیت زیر، براساس رابطهی تناسب با «پیاز»، به ذهن میرسد:
یا برون آی همچو سیر از پوست
یا به پرده درون نشین چو پیاز
و در بیت زیر، معنای «سیر» از طریق رابطهی تضاد با «گرسنه» به ذهن میآید:
گرسنه چو با سیر خاید کباب
به فربهترین زخمی آرد شتاب
در نمونهی زیر، معنای واژهی «رنگ» از طریق همنشینی با «زردی» مشخص میشود و رابطهی آن، با زردی، «تضمّن» است:
هزار آفرین بر می سرخ باد
که از روی ما رنگ زردی ببرد
- یعقوب کیانی شاهوندی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا لازم است روابط معنایی همهٔ واژگان به کار رفته در یک متن (شعر / نثر) را بررسی کرد؟
رابطههای معنایی کلمات، بیشتر برای کلمات دو معنایی به کار میآید؛ مثلاً در بیت زیر، معنای واژهی «رنگ» با توجه به تناسبی که با واژههای «لاله» و «قیر» دارد، مشخّص میشود:
چنان ننگش آمد ز کار هجیر
که شد لاله رنگش به کردار قیر
اما معنی واژهی «رنگ» در بیت زیر، با توجّه به رابطهی «ترادف» با واژهی «افسون» مشخص میشود:
که هم رزم جستی هم افسون و رنگ
نیامد ز کار تو بر دوده ننگ
همچنین میدانیم که واژهی «باره» در سه معنی «اسب»، «دیوار» و «قلعه» به کار میرود؛ در بیت زیر، معنای «باره» از طریق رابطهی تضمّن آن با «در» و رابطهی ترادف آن با «دژ» مشخص میشود:
درِ باره بگشاد گردآفرید
تن خسته و بسته بر دژ کشید
معنای واژهی «سیر» در بیت زیر، براساس رابطهی تناسب با «پیاز»، به ذهن میرسد:
یا برون آی همچو سیر از پوست
یا به پرده درون نشین چو پیاز
و در بیت زیر، معنای «سیر» از طریق رابطهی تضاد با «گرسنه» به ذهن میآید:
گرسنه چو با سیر خاید کباب
به فربهترین زخمی آرد شتاب
در نمونهی زیر، معنای واژهی «رنگ» از طریق همنشینی با «زردی» مشخص میشود و رابطهی آن، با زردی، «تضمّن» است:
هزار آفرین بر می سرخ باد
که از روی ما رنگ زردی ببرد
- یعقوب کیانی شاهوندی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
لَیلَةُ القَدرِ
دقت کن! "لیل"، شب است. "لیله" هم شب است. اما در جهانِ سالکان، معنایِ وجودی این دو یکسان نیست. چه "لیل"، مذکر است و "لیله" مؤنث. و تمام داستان از همینجا آغاز می شود. در سوره ی قدر، "لیله" را بکار می بَرَد. مؤنث را. و این شبی است که آبستن حوادث شگرف است. چه تمام اتفاقات در وجود او می افتد. در "لیل"، که مذکر است، داستان، پوشندگی است. به تاریکی رفتن است، "وَ اللَّیلِ اِذا یَغشَی" ( قسم به شب آنگاه که می پوشاند). اما در "لیله"، داستان نزول نور است، حکایت حیات و بالندگی است. در "لیل"، سکون و به خواب رفتن است، در "لیله"، بیداری و احیاء است. و این "لیله" است که از هزار ماه بهتر است، چرا که "قدر"، مضاف الیه او شده است. از این منظر، "لیله" اشاره به نیروی مؤنث کل است. آن نفس پاکِ پذیرا. همانکه قدرت پرورش دهندگی را به وفور در خود دارد. همان وجودی که مهبط ملائکه و روح است. وجودی که "کل امر"، در جهان او به وقوع می پیوندد و انسان های کامل از وجود اوست که به منصه ظهور می رسند. "لیله" اشاره به وجه هستی ساز وجود است، هر شبی نیست. نمی تواند باشد، زیرا یکی است، فرد است. "لیله"، تسلیم محض است. جز این باشد، نزولی در کار نیست. خیر و برکت کجا فرود آیند؟! ای دوست، وجودت را با تسلیم محض، برای نزول بهترین ها آماده کن. در این چند روز باقیمانده، با مراقبه ای جانانه بیدار باش. اَحیاء را اِحیاء کن. شب زندگان را دریاب. و بدان آنچه در عالَم کبیر اتفاق افتد، در عالَم صغیر نیز که تو باشی، اتفاق خواهد افتاد. "لیله" خود را آماده کن و امسال از او خواستش را بخواه. دست از خواست خود بر دار، تا او هر آنچه که خود صلاح می داند بر تو فرود آرد. جز صلاحش چیزی مخواه. در دعاهایت دستور نده، چون گذشته آرزوهایت را لیست نکن. بلکه تمام وجودت را تسلیم وار در اختیارش بگذار. یکبار هم که شده حرف گوش کن و در برابرش یک پذیرش تام باش. چون "لیله" باش، آرام و پذیرا. و نترس، زیرا آن، "سلام" است تا طلوع سپیده دم. و هشیار باش وقتی قرآن می فرماید که؛ خداوند بین آدمی و قلبش است، وقتی می فرماید؛ "اِنَّ مَعِیَ رَبّی"، پس دریاب که این عظمت ها از کجا به کجا نازل می شود و مرکزش کجاست. قدر این لیله ات را بدان.
مسعود ریاعی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دقت کن! "لیل"، شب است. "لیله" هم شب است. اما در جهانِ سالکان، معنایِ وجودی این دو یکسان نیست. چه "لیل"، مذکر است و "لیله" مؤنث. و تمام داستان از همینجا آغاز می شود. در سوره ی قدر، "لیله" را بکار می بَرَد. مؤنث را. و این شبی است که آبستن حوادث شگرف است. چه تمام اتفاقات در وجود او می افتد. در "لیل"، که مذکر است، داستان، پوشندگی است. به تاریکی رفتن است، "وَ اللَّیلِ اِذا یَغشَی" ( قسم به شب آنگاه که می پوشاند). اما در "لیله"، داستان نزول نور است، حکایت حیات و بالندگی است. در "لیل"، سکون و به خواب رفتن است، در "لیله"، بیداری و احیاء است. و این "لیله" است که از هزار ماه بهتر است، چرا که "قدر"، مضاف الیه او شده است. از این منظر، "لیله" اشاره به نیروی مؤنث کل است. آن نفس پاکِ پذیرا. همانکه قدرت پرورش دهندگی را به وفور در خود دارد. همان وجودی که مهبط ملائکه و روح است. وجودی که "کل امر"، در جهان او به وقوع می پیوندد و انسان های کامل از وجود اوست که به منصه ظهور می رسند. "لیله" اشاره به وجه هستی ساز وجود است، هر شبی نیست. نمی تواند باشد، زیرا یکی است، فرد است. "لیله"، تسلیم محض است. جز این باشد، نزولی در کار نیست. خیر و برکت کجا فرود آیند؟! ای دوست، وجودت را با تسلیم محض، برای نزول بهترین ها آماده کن. در این چند روز باقیمانده، با مراقبه ای جانانه بیدار باش. اَحیاء را اِحیاء کن. شب زندگان را دریاب. و بدان آنچه در عالَم کبیر اتفاق افتد، در عالَم صغیر نیز که تو باشی، اتفاق خواهد افتاد. "لیله" خود را آماده کن و امسال از او خواستش را بخواه. دست از خواست خود بر دار، تا او هر آنچه که خود صلاح می داند بر تو فرود آرد. جز صلاحش چیزی مخواه. در دعاهایت دستور نده، چون گذشته آرزوهایت را لیست نکن. بلکه تمام وجودت را تسلیم وار در اختیارش بگذار. یکبار هم که شده حرف گوش کن و در برابرش یک پذیرش تام باش. چون "لیله" باش، آرام و پذیرا. و نترس، زیرا آن، "سلام" است تا طلوع سپیده دم. و هشیار باش وقتی قرآن می فرماید که؛ خداوند بین آدمی و قلبش است، وقتی می فرماید؛ "اِنَّ مَعِیَ رَبّی"، پس دریاب که این عظمت ها از کجا به کجا نازل می شود و مرکزش کجاست. قدر این لیله ات را بدان.
مسعود ریاعی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فعل اسنادی و مسند
✅ هر گاه فعل جمله ما یڪی از فعل های اسنادی باشد ( یعنی : است – بود – شد – گشت و گردید ) آن گاه گزاره علاوه بر نهاد یڪ جزء اصلی دیگر نیز دارد ( یعنی فعل گذرا است ) و آن مسند است.
هوا دلپذیر شد. ( هوا: نهاد – دلپذیر : مسند – شد : فعل )
خرد چشمِ جان است اگر بنگری ( خرد : نهاد – چشمِ جان : مسند – است : فعل اسنادی )
✔ برای پیدا ڪردن مسند در جمله نهاد را به همراه چگونه ؟ چطور؟ یا چه جور؟ به صورت جمله ای پرسشی از فعل می پرسیم و به جواب می رسیم.
هنر خوار شد جادُوی ارجمند ( هنر چگونه شد؟ خوار: مسند )
تا سیه روی شود هرڪه در او غشّ باشد ( چطور شود؟ سیه روی : مسند )
- نڪات :
✅۱. فعل های گشتن و گردیدن اگر به معنای گشت و گذار یا چرخیدن باشند اسنادی نیستند.
این دو فعل باید هم معنی «شد» باشند.
- همی بر شد آتش فرود آمد آب / همی گشت گرد زمین آفتاب ( چرخید – پس اسنادی نیست )
نهان گشت آیین فرزنگان ( گشت یعنی شد. )
✅۲- است و بود اگر به معنی وجود داشتن باشند اسنادی نیستند.
✅ ۳. فعل شد اگر به معنای رفت باشد اسنادی نیست.
خرامان بشد سوی آب روان ( بشُد : برفت )
اما در این مثال «شد» اسنادی است.
ساقی گل و سبزه بس طربناڪ شده است / دریاب ڪه هفته دگر خاڪ شده است
✅۴. است ، بود ، شد تنها وتنها اگر خودشان به عنوان فعل به ڪار رفته باشند می توانند اسنادی باشند.
✅راه تشخیص:
اگر ڪلمه قبل از است ، بود ، شد ریشه فعلی داشت آن دو با هم فعل هستند. ( دیده بودم – گفته شد – خورده است )
اما اگر ڪلمه قبل اینها ریشه فعلی نداشته باشد خودشان فعل اسنادی هستند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ هر گاه فعل جمله ما یڪی از فعل های اسنادی باشد ( یعنی : است – بود – شد – گشت و گردید ) آن گاه گزاره علاوه بر نهاد یڪ جزء اصلی دیگر نیز دارد ( یعنی فعل گذرا است ) و آن مسند است.
هوا دلپذیر شد. ( هوا: نهاد – دلپذیر : مسند – شد : فعل )
خرد چشمِ جان است اگر بنگری ( خرد : نهاد – چشمِ جان : مسند – است : فعل اسنادی )
✔ برای پیدا ڪردن مسند در جمله نهاد را به همراه چگونه ؟ چطور؟ یا چه جور؟ به صورت جمله ای پرسشی از فعل می پرسیم و به جواب می رسیم.
هنر خوار شد جادُوی ارجمند ( هنر چگونه شد؟ خوار: مسند )
تا سیه روی شود هرڪه در او غشّ باشد ( چطور شود؟ سیه روی : مسند )
- نڪات :
✅۱. فعل های گشتن و گردیدن اگر به معنای گشت و گذار یا چرخیدن باشند اسنادی نیستند.
این دو فعل باید هم معنی «شد» باشند.
- همی بر شد آتش فرود آمد آب / همی گشت گرد زمین آفتاب ( چرخید – پس اسنادی نیست )
نهان گشت آیین فرزنگان ( گشت یعنی شد. )
✅۲- است و بود اگر به معنی وجود داشتن باشند اسنادی نیستند.
✅ ۳. فعل شد اگر به معنای رفت باشد اسنادی نیست.
خرامان بشد سوی آب روان ( بشُد : برفت )
اما در این مثال «شد» اسنادی است.
ساقی گل و سبزه بس طربناڪ شده است / دریاب ڪه هفته دگر خاڪ شده است
✅۴. است ، بود ، شد تنها وتنها اگر خودشان به عنوان فعل به ڪار رفته باشند می توانند اسنادی باشند.
✅راه تشخیص:
اگر ڪلمه قبل از است ، بود ، شد ریشه فعلی داشت آن دو با هم فعل هستند. ( دیده بودم – گفته شد – خورده است )
اما اگر ڪلمه قبل اینها ریشه فعلی نداشته باشد خودشان فعل اسنادی هستند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دانستنی های ادبیات دوره دوم متوسطه
✍️✍️زبان فارسی
شڪل های قدیمی ماضی استمراری
ماضی استمراری علاوه بر شڪل امروزی در قدیم به صورت های مختلفی به ڪار می رود:
۱- همی به جای می: (همی رفت.)
۲- ی در آخر به جای می: (یافتی (می یافت))
۳- می در اول ی در آخر: (می گفتی)
۴- همی در اول ی در آخر: (همی ڪردمی)
۵- ب در اول ی در آخر: (براندی)
۶ - می و ب در اول: (می بسوخت)
۷- همی و ب در اول: (همی بگریستم)
۸- می و ب در اول ی در آخر: (می براند می)
۹- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب: (برفتمانی،نڪردتانی)
۱۰- همی در آخر: (تو رسیدی همی)
۱۱- ید در آخر: (شدندید)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍️✍️زبان فارسی
شڪل های قدیمی ماضی استمراری
ماضی استمراری علاوه بر شڪل امروزی در قدیم به صورت های مختلفی به ڪار می رود:
۱- همی به جای می: (همی رفت.)
۲- ی در آخر به جای می: (یافتی (می یافت))
۳- می در اول ی در آخر: (می گفتی)
۴- همی در اول ی در آخر: (همی ڪردمی)
۵- ب در اول ی در آخر: (براندی)
۶ - می و ب در اول: (می بسوخت)
۷- همی و ب در اول: (همی بگریستم)
۸- می و ب در اول ی در آخر: (می براند می)
۹- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب: (برفتمانی،نڪردتانی)
۱۰- همی در آخر: (تو رسیدی همی)
۱۱- ید در آخر: (شدندید)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اسطوره ی زندگی جاودانه
مرگ سرنوشت همه زندگان است اما اندیشه مبارزه با مرگ و جاودانه زیستن نیز، از اندیشه های کهن بشری است. انسان از کهن ترین دوران ها، در جستجوی راهی بوده است که از دست مرگ رهایی یابد. در اساطیر بازمانده بیشتر ملت ها، قهرمانانی هستند که کوشش کرده اند از مرگ بگریزند یا چنین موهبتی به آنان بخشیده شده است. اما چنین هدیه ای همواره با شرطی همراه بوده است که در نهایت، قهرمان به طور ناخواسته یا غافلانه، به دام افتاده و با مرگ رویارو شده است.
شاید شکوهمند ترین اسطوره جستجوی زندگی جاودانه، اسطوره #گیل_گمش باشد که به نظر می رسد از قدیمی ترین داستان های اسطوره ای بشری است. گیل گمش، شخصیت اسطوره ای بین النهرین باستان، زندگی پر فراز و نشیب و دردناکی را برای جاودانه زیستن از سر می گذارند ولی در نهایت پیروز نمی شود.
قهرمانان دیگری نیز، بوده اند که در نتیجه اقدامات دلاورانه خود مانند کشتن #اژدها یا حوادث ماورای طبیعی دیگر، در برابر بیماری ها و بلاهای مرگ افرین مصونیت یافته اند. به این قهرمانان رویین_تن نامیده میگویند. آنان که در برابر بلاهای کشنده مانند جنگ و بیماری و ... در امان هستند اگر....
#اسفندیار، در حماسه ایرانی به خاطر دعای زرتشت به رویین تنی دست یافته است، تا بتواند از دین پاسداری کند. روایت کرده اند که زرتشت او را در آبی مقدس شستشو داده است و بنابراین هیچ نیزه و شمشیری بر تن او کارگر نیست. مگر به چشمهایش که آب مقدس به آن نرسیده است. اسفندیار به پشتوانه چنین نیروی شگفی، در برابر دشمنان دلاورانه می جنگد و در نبرد با رستم، سرافرازانه تا شکست او پیش می رود اما به تدبیر زال و یاری سیمرغ، رستم راز او را در می یابد و با پرتاب تیری دو شاخه به سوی چشم هایش، او را از پای در می آورد. (شاهنامه فردوسی)
#آخیلوس، (آشیل) در حماسه یونانی، پهلوان نام آور دیگری است که بر اساس روایت #هومر در #ایلیاد، مادرش پای او را گرفت و در رود مقدس استیکس (Styx) فرو برد تا آسیب ناپذیر گردد. اما پاشنه اش که در دست مادر بود از آب بی نصیب و زخم پذیر ماند و در جنگ تروا، #پاریس با پرتاب تیری به سوی پاشنه اش او را از پای درآورد.
#زیگفرید، پهلوان اساطیری ژرمن ها، اژدهای سهمناکی را کشت و در خون آن شستشو کرد تا رویین تن شود. اما غافل از این که برگ کوچکی از بالای درختی افتاده و به شانه اش چسبیده و مانع رسیدن خون اژدها به بخش کوچکی از بدنش شده است.
#بالدر، در افسانههای اسکاندیناوی رویینتن است و همه عناصر سوگند خوردهاند که به او آسیب نرسانند، جز گیاهی کوچک و بی مقدار که هیچ زیانی از جانب او متصور نبود و همین گیاه سرانجام بالدر را از پای در می آورد.
به جز رویین تنان حماسه ها، آرزوی بی مرگی به گونه های دیگری نیز در فرهنگ بشری بازتاب یافته است. #آب_حیات یا #چشمه_زندگی که هر که از آن نوشید، عمر جاودانه می یابد نمونه دیگری از آن است.
منابع:
فردوسی، شاهنامه
ژوئل اسمیت، فرهنگ اساطیر یونان و روم
محمد جعفر یاحقی، فرهنگ اساطیر و داستان واره ها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مرگ سرنوشت همه زندگان است اما اندیشه مبارزه با مرگ و جاودانه زیستن نیز، از اندیشه های کهن بشری است. انسان از کهن ترین دوران ها، در جستجوی راهی بوده است که از دست مرگ رهایی یابد. در اساطیر بازمانده بیشتر ملت ها، قهرمانانی هستند که کوشش کرده اند از مرگ بگریزند یا چنین موهبتی به آنان بخشیده شده است. اما چنین هدیه ای همواره با شرطی همراه بوده است که در نهایت، قهرمان به طور ناخواسته یا غافلانه، به دام افتاده و با مرگ رویارو شده است.
شاید شکوهمند ترین اسطوره جستجوی زندگی جاودانه، اسطوره #گیل_گمش باشد که به نظر می رسد از قدیمی ترین داستان های اسطوره ای بشری است. گیل گمش، شخصیت اسطوره ای بین النهرین باستان، زندگی پر فراز و نشیب و دردناکی را برای جاودانه زیستن از سر می گذارند ولی در نهایت پیروز نمی شود.
قهرمانان دیگری نیز، بوده اند که در نتیجه اقدامات دلاورانه خود مانند کشتن #اژدها یا حوادث ماورای طبیعی دیگر، در برابر بیماری ها و بلاهای مرگ افرین مصونیت یافته اند. به این قهرمانان رویین_تن نامیده میگویند. آنان که در برابر بلاهای کشنده مانند جنگ و بیماری و ... در امان هستند اگر....
#اسفندیار، در حماسه ایرانی به خاطر دعای زرتشت به رویین تنی دست یافته است، تا بتواند از دین پاسداری کند. روایت کرده اند که زرتشت او را در آبی مقدس شستشو داده است و بنابراین هیچ نیزه و شمشیری بر تن او کارگر نیست. مگر به چشمهایش که آب مقدس به آن نرسیده است. اسفندیار به پشتوانه چنین نیروی شگفی، در برابر دشمنان دلاورانه می جنگد و در نبرد با رستم، سرافرازانه تا شکست او پیش می رود اما به تدبیر زال و یاری سیمرغ، رستم راز او را در می یابد و با پرتاب تیری دو شاخه به سوی چشم هایش، او را از پای در می آورد. (شاهنامه فردوسی)
#آخیلوس، (آشیل) در حماسه یونانی، پهلوان نام آور دیگری است که بر اساس روایت #هومر در #ایلیاد، مادرش پای او را گرفت و در رود مقدس استیکس (Styx) فرو برد تا آسیب ناپذیر گردد. اما پاشنه اش که در دست مادر بود از آب بی نصیب و زخم پذیر ماند و در جنگ تروا، #پاریس با پرتاب تیری به سوی پاشنه اش او را از پای درآورد.
#زیگفرید، پهلوان اساطیری ژرمن ها، اژدهای سهمناکی را کشت و در خون آن شستشو کرد تا رویین تن شود. اما غافل از این که برگ کوچکی از بالای درختی افتاده و به شانه اش چسبیده و مانع رسیدن خون اژدها به بخش کوچکی از بدنش شده است.
#بالدر، در افسانههای اسکاندیناوی رویینتن است و همه عناصر سوگند خوردهاند که به او آسیب نرسانند، جز گیاهی کوچک و بی مقدار که هیچ زیانی از جانب او متصور نبود و همین گیاه سرانجام بالدر را از پای در می آورد.
به جز رویین تنان حماسه ها، آرزوی بی مرگی به گونه های دیگری نیز در فرهنگ بشری بازتاب یافته است. #آب_حیات یا #چشمه_زندگی که هر که از آن نوشید، عمر جاودانه می یابد نمونه دیگری از آن است.
منابع:
فردوسی، شاهنامه
ژوئل اسمیت، فرهنگ اساطیر یونان و روم
محمد جعفر یاحقی، فرهنگ اساطیر و داستان واره ها
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📒هفت خان پهلوان
📜سجاد آیدنلو
چکیده: داستان گذشتن پهلوان از چند مرحله دشوار و پر خطر برای رسیدن به مقصودی معین، یک بنمایه کهن هندواروپایی است که مضمون یا الگوی هفت/ چند خان نامیده می شود. مبنای اساطیری - آیینیِ این بنمایه، تشرف/ آشناسازی دلاور نوبرنا و اثبات بلوغ پهلوانی اوست. در روایات پهلوانیِ ایران غیر از رستم و اسفندیار در شاهنامه، یلانی چون فرامرز، شهریار، همای، رستم (برای بار دوم)، بهمن، سام، جمشید و جهان بخش نیز از چند (پنج، شش، هفت و ده) خان می گذرند. این مضمون در داستانهای غیر ایرانی- بویژه اساطیر و حماسه های یونانی- هم شواهد متعددی دارد.
استفاده از عناصر اساطیری و عجایب المخلوقات افسانه ای در کنار سختیها و بلایای زمانِ ایجاد و رواج این داستانها به عنوان موانع و دشواریهای هر خان، وجود دو یا سه راه در برابر پهلوان، بودن راهنما و همراه برای دلاور در مسیر چند خان و قرار گرفتن اژدها در منزل سوم از نکته های درخور ذکر روایات ایرانی هفت/ چند خان است.
وجه اشتراک هفت خان حماسه با هفت وادی سلوک و هفت مرحله مهری عبور از آزمونها و دشوارییهایی برای نشان دادن کمال و دستیابی به هدف یا مقامی والاست و این هر سه را باید بازتابهای جداگانه یک مضمون دیرین- بدون تاکید بر ارتباطی از گونه تاثیر و تاثر میان آنها- دانست.
نکته دیگر اینکه املای سنتیِ هفت خان در گذشته ادبی و فرهنگی ایران غالبا هفت «خوان» بوده و محتملا خود فردوسی نیز ترکیب را به همین صورت نوشته است لیکن به دلایلی وجه هفت «خان» درست است و بیرون از متن انتقادی شاهنامه آن را باید هفت «خان» نوشت
📚منابع (نشریه):
دانشکده ادبیات و علوم انسانی (باهنر کرمان) دوره جدید زمستان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📜سجاد آیدنلو
چکیده: داستان گذشتن پهلوان از چند مرحله دشوار و پر خطر برای رسیدن به مقصودی معین، یک بنمایه کهن هندواروپایی است که مضمون یا الگوی هفت/ چند خان نامیده می شود. مبنای اساطیری - آیینیِ این بنمایه، تشرف/ آشناسازی دلاور نوبرنا و اثبات بلوغ پهلوانی اوست. در روایات پهلوانیِ ایران غیر از رستم و اسفندیار در شاهنامه، یلانی چون فرامرز، شهریار، همای، رستم (برای بار دوم)، بهمن، سام، جمشید و جهان بخش نیز از چند (پنج، شش، هفت و ده) خان می گذرند. این مضمون در داستانهای غیر ایرانی- بویژه اساطیر و حماسه های یونانی- هم شواهد متعددی دارد.
استفاده از عناصر اساطیری و عجایب المخلوقات افسانه ای در کنار سختیها و بلایای زمانِ ایجاد و رواج این داستانها به عنوان موانع و دشواریهای هر خان، وجود دو یا سه راه در برابر پهلوان، بودن راهنما و همراه برای دلاور در مسیر چند خان و قرار گرفتن اژدها در منزل سوم از نکته های درخور ذکر روایات ایرانی هفت/ چند خان است.
وجه اشتراک هفت خان حماسه با هفت وادی سلوک و هفت مرحله مهری عبور از آزمونها و دشوارییهایی برای نشان دادن کمال و دستیابی به هدف یا مقامی والاست و این هر سه را باید بازتابهای جداگانه یک مضمون دیرین- بدون تاکید بر ارتباطی از گونه تاثیر و تاثر میان آنها- دانست.
نکته دیگر اینکه املای سنتیِ هفت خان در گذشته ادبی و فرهنگی ایران غالبا هفت «خوان» بوده و محتملا خود فردوسی نیز ترکیب را به همین صورت نوشته است لیکن به دلایلی وجه هفت «خان» درست است و بیرون از متن انتقادی شاهنامه آن را باید هفت «خان» نوشت
📚منابع (نشریه):
دانشکده ادبیات و علوم انسانی (باهنر کرمان) دوره جدید زمستان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan