فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
داستان ملیجک اول و ثانی در دربار ناصرالدین شاه

در ۱۲۳۸ خورشیدی ناصرالدین شاه که به نواحی کردستان سفر کرده بود کودکی یتیم با نام زبیده را میبیند و از او خوشش می‌آید. شاه، زبیده را با خود به تهران آورد و وی را به خواجه‌های حرم سپرد تا امور و تربیت درباری را به او آموزش دهند.

یک سال بعد در ۱۲۳۹ خ ناصرالدین شاه زبیده را به عقد خود درآورد و او را امینه اقدس نامید. امینه اقدس با اینکه باردار نمیشد اما به قدری نزد شاه ارج و قرب داشت که برادرش محمدخان را بعنوان خدمتکار به حرمسرای شاه آورد.

شاه نیز از محمدخان که شخصیتی شوخ‌طبع داشت خوشش آمد و او را موچول خان و ملیجک نامید! لقبی جهت مزحکه و مزاح بیشتر تا محمدخان نیز وظیفه خود را که همان خنداندن شاه بود بداند.

خیلی زود محمدخان، پسرش غلامعلی را نیز که کودکی زشت‌رو و چرک لباس بود به دربار آورد. این پدر و پسر با انجام حرکات سخیف، موجبات خنده و شادی شاه را فراهم میکردند. شاه به قدری از غلامعلی خوشش آمد که او را ملقب به ملیجک ثانی کرد و اختیارات بسیاری به وی داد. به نحوی که بزرگان قاجار اگر درخواستی از شاه داشتند برای برآورده شدن آن به غلامعلی متوسل میشدند!

علاقه و محبت ناصرالدین شاه نسبت به ملیجک سبب شد تا شاه دختر ده ساله‌اش اخترالدوله را به عقد ملیجک درآورد و عنوان امیرتومانی و سردار قشون را به ملیجک اعطا نماید. بدین ترتیب غلامعلی پسرمحمدخان شد داماد شاه و فرمانده کل قشون ایران!

منبع
روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، محمدحسن صنیع‌الدوله

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
کدام درست است انشاالله یا ایشاالله یا
ان شاء الله ؟


یعنی( اگر خدا بخواهد) که یک جمله ی ناقص شرطی ست
در زبان عربی ان شاء الله درست است اما در فارسی چگونه باید نوشت
از آنجا که مدتی ست پیامی پیرامون این مطلب در شبکه های اجتماعی دست به دست می چرخد لازم دانستم چند نکته در این باره یادآور شوم

پیش از هر سخنی لازم می دانم این مطلب را بگویم دو زبان عربی و فارسی به دلایل تاریخی داد و ستد واژگانی فراوان داشته اند اما از آنجا که زبان فارسی هاضمه ی وسیعی در پذیرش دریافت واژگان بیگانه دارد و سالیان درازی حکومت های عرب (مثل امویان و عباسیان)بر ایران فرمانروایی می کرده اند لغات عربی در مقایسه با فارسی بیشتر در زبان فارسی ورود کردند و این زبان که از جمله زبان های هندو اروپایی ست همچنان توانست اصالت ساختاری خود را حفظ کند .

اما نکته ی ۱
در زبان فارسی لازم نیست قواعد زبان دیگری یا زبان بیگانه را رعایت کرد یعنی نیاز نیست کلمه یا جمله ی بیگانه را به همان شیوه ای ادا کنیم یا بنویسیم که در زبان بیگانه ادا می کنند و می نویسند
برای نمونه: در انگلیسی کمپیوتر می گویند فارسیان کامپیوتر می گویند و می نویسند.
جمله ی دعایی (بارک الله ) که عربی ست را فارسیان باریکلا می گویند و می نویسند.
در زبان فارسی آیت الله می نویسیم در حالیکه در عربی «آیةالله» نوشته می شود.
در زبان عربی نیز قواعد زبان فارسی و اصول زبانی فارسیان رعایت نمی شود و نیازی هم نیست که رعایت شود واژگان بسیاری در طول تاریخ از زبان فارسی به زبان عربی ورود کرده است و در گویش عربی دچار تحول شده است و اصلا مقوله ی تعریب مربوط به این نکته است
برای نمونه: پیل را فیل / پردیس(بهشت) را فردوس / آبریز را ابریق/ سرپوش را طربوش /کندک را خندق/ بوستان را بستان/ استاد را استاذ/ لشکر را عسکر/ پنگان را فنجان/ و تازه را طازج می گویند/ همچنین در عربی نهی از نه/کنز از گنج /سراج از چراغ/ آمده است و گاهی مصدری از فارسی به عربی ورود کرده و در ابواب رفته است مانند متجسس جاسوس که از مصدر (جستن) است واژه ی شلوار به زبان عربی رفته و شده سروال, گرگان را جرجان می گویند معرب می کنند مقلوب می کنند و غیره

نکته ی ۲
زبان فارسی توجه به لفظ می کند و تلاش و گفتگو بر مطابقت گفتار و نوشتار است پس باید نوشت: انشاالله یا ایشاالله و نه
ان شاءالله
زیرا فارسیان غالبا انشاالله تلفظ می کنند.

بخاطر همین اصل مطابقت گفتار با نوشتار است که کلماتی چون (بلیت و امپراتور و تهران) را دیگر با(ط) نمی نویسند.
.
نکته ۳
در گویش فارسی طبق قاعده ی تخفیف
(ان شاء الله) با فرآیند حذف واجی مواجه شده است یعنی همزه به جهت آسان تلفظ شدن حذف شده است و این اتفاق در تحولات آوایی زبان طبیعی ست.
چنانکه می گوییم گلاب و نه گل آب
و گاه (که از) را کز می گوییم بویژه در شعر

نکته ۴
در زبان فارسی واژه های بسیاری از عربی وارد شده است که بار معنایی و نحوه ی کاربرد آن در فارسی با عربی متفاوت است یعنی طوری که در فارسی استعمال می شود در عربی نمی شود
برای مثال تصادف به معناي «به‌هم خوردن» و «با هم روبه‌رو شدن برحسب اتفاق» است و تصادم يعني «به هم كوفته شدن» و «به سختي به هم خوردن»
و درست تر آن است که بگوییم با آن ماشین تصادم کردم حال آنکه تصادف را به کار می بریم
واژه ی(کثیف)در عربی به معنای انبوه است در فارسی به معنای چرک به کار می رود
واژه ی (موظف) در فارسی به معنای عهده دار و در عربی در معنای کارمند است
بنابراین معنای انشاالله _ بدون همزه یا با همزه _در عربی چه باشد اهمیتی در فارسی ندارد چرا که در زبانی دیگر استعمال شده است و آنگونه که بیان شد معنا و مفهوم کلام در زبان بیگانه مد نظر زبان دریافت کننده قرار نمی گیرد چرا که آن کلمه یا جمله از دستگاه صرف و نحوی آن زبان دیگر خارج شده است و وارد دستگاه دستوری زبان دیگری شده است.
برای نمونه در فارسی واژه ی (رعنا )مونث ارعن عربی است ارعن در عربی معنای ابله و احمق می دهد حال آنکه فارسیان معاصر رعنا را به معنای زن زیبا و خوش قامت می دانند و حتی بر دختران نامگذاری می کنند.
بنابراین بار معنایی انشاالله در زبان فارسی و نزد فارسیان لحاظ است نه در زبان عربی
به فرض اینکه در عربی بدون همزه معنای منفی هم بدهد (که نمیدهد مگر اینکه الف در انشا مضموم باشد اُنشِاَ اللهَ = ایجاد شد خدا)باز تفاوتی در ماجرا ندارد

و در پایان بهتر است به جای انشاالله در فارسی گفت اگر خدا بخواهد یا به خواست خدا
انشاالله از این پس (به خواست خدا) بگوییم

- دکتر محمد علم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مقایسه داستان رستم و اسفندیار با حماسه یونانی آشیل و هکتور

ساخت كلي داستان« رستم و اسفنديار» و « آشيل و هكتور» به صورت زير دسته بندي مي شود:

شباهت ها:
1- سپاهيان به سرزميني يوناني نشين، امّا دور از يونان حمله مي برند. سپاهيان ايران نيز به سرزميني ايراني نشين، امّا در كنار ايران حمله مي برند.

2- در هر دو داستان، پهلوان اصلي از كشور بزرگ است. آشيل و اسفنديار هر دو بر دلاور كشور كوچك غلبه مي يابند.

3- هر دو پهلوان بزرگ از پاي در مي آيند، يكي به تيري بر پاشنه ي پا و ديگري به تيري بر چشمان و اين هر دو موضع، تنها نقطه اي از تن ايشان است كه رويين نيست.

4- هر دو پهلوان كشور بزرگ رويين اند.

5- هر دو پهلوان به ياري نيروي فوق طبيعي از پاي در مي آيند. در داستان ايلياد به ياري خدايان و در داستان رستم و اسفنديار به ياري سيمرغ.

6- هم شهر تروا و هم سيستان هر دو ويران مي شوند و مردم آن ها از دم تيغ مي گذرند.

تفاوت ها:

- امّا تفاوت هايي نيز در ساخت كلي دو داستان وجود دارد:

نخست علّت جنگ و نبرد است. در داستان ايلياد انگيزه ي نبرد، هلن، شاهزاده بانوي يوناني است، امّا در شاهنامه، علّت اصلي نبرد آن است كه گشتاسب با مأموريتي كه به فرزندش، اسفنديار مي دهد، در واقع مي خواهد او را از سر راه خود بردارد تا جانشين او نشود. پيشگويان مرگ اسفنديار را به دست رستم پيش بيني كرده بودند و ظاهراً بهانه جويي اين كار اين بود كه رستم وقعي به پادشاهي گشتاسب ننهاده و پاس نداشته است.

تفاوت ديگر در اين است كه هكتور به دست آشيل كشته مي شود، ولي در داستان ايراني، رستم به رغم مغلوب شدن و گريختن، در ميدان نبرد كشته نمي شود.

تفاوت سوم در اين است كه اسفنديار به دست پهلواني يل و بي نظير كشته مي شود، امّا مرگ آشيل به دست يك پهلوان نيست، بلكه به دست پاريس به هلاكت مي رسد كه خود با ربودن هلن، عامل اصلي فتنه و نبرد بعدي است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
@makhzanesoalatedoroseadabi
فردوس سخن pinned «مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها سری به این کانال بزنید: مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و…»
گلی گشو/ گرگشو، آیینی ایرانی در ماه رمضان

شاهین سپنتا
بخش نخست

رمضان، نهمین ماه سال در گاهشماری هجری قمری و زمان انجام اعمال و فرائض روزه (صیام) است. افزون بر اعمال متداول رایج بین عموم مسلمان در ماه رمضان، برخی از سنت‌های محلی متنوع و جشن‌های اقوام و ملت‌های مختلف به ماه رمضان راه یافته است.
برای نمونه در برخی سالنامه‌های قدیمی ایرانی، سیزدهم ماه صفر و آخرین چهارشنبه ماه صفر را روز جشن دانسته‌اند چنان‌که در«سالنامه دولت علیه ایران» در دوران قاجار، چهارشنبه آخر ماه صفر را «چهارشنبه سوری» نام نهادند و پختن «آش ابو دردا» نیز که از سنت‌های مراسم قاشق‌زنی در جشن چهارشنبه‌سوری است در آخرین چهارشنبه ماه صفر انجام می‌شد.

نمونه دیگر، جشن کلوخ انداز/ کلوخ‌اندازان است که در آخرین روز از ماه شعبان در تقویم هجری قمری و پیش از آغاز ماه رمضان برپا می‌شود. این جشن که به نام «برغندان» نیز شناخته می‌شود از سده‌های چهارم و پنجم هجری‌قمری در میان مسلمانان ایران همراه با گشت و گذار و شب‌نشینی و شادنوشی معمول بوده است. واژه «برغندان» یا «برقندان» نیز صورت دیگر واژه «بارکندان» یا «باری گندان» ارمنی است.

نمونه دیگر از آمیختگی آیین‌های ایرانی با تقویم هجری قمری که موضوع اصلی این نوشتار است، جشن گرگشو/ گره‌گشو/ گلی‌گشو نام دارد.

گرگشو، که در برخی مناطق عرب‌زبان به «گرگیعان» یا «قرقیعان» تبدیل شده، در شب ۱۵ ماه رمضان در استان بوشهر، استان هرمزگان و شهرهای استان خوزستان همچون اهواز، شادگان و آبادان، خرمشهر، حمیدیه، دزفول، شیبان، ملاثانی، رامهرمز، شوش، ویس، سوسنگرد، کوت عبدالله، و سربندر برگزار می‌شود.

در این آیین، کودکان دختر و پسر، پس از افطار در حالی که لباس‌های محلی بر تن دارند و کیسه‌هایی بر گردن انداخته‌اند یا در دست دارند با برهم کوبیدن سنگ‌های کوچکی که به دست دارند با خواندن شعرهای ویژه این روز به در خانه همسایه‌ها برای جمع‌آوری عیدی و شیرینی می‌روند. این مراسم تا پاسی از شب پانزدهم ماه رمضان ادامه می‌یابد.

شیخ سالم چُحیلی رئیس انجمن صابئین مندایی ایران از اهواز در گفتگو با این نگارنده گفت: «در زمانی که ما کودک بودیم همراه با دیگر بچه‌های اهوازی در شب گرگیعان در محله می‌گشتیم و شعرهای مربوط به گرگیعان را می‌خواندیم و از همسایه‌ها معمولا آرد جمع آوری می‌کردیم و با آن آرد نان پخته می‌شد و بین دیگران تقسیم می‌شد. البته بجز آرد گاهی پول یا مواد غذایی دیگر نیز به کودکان داده می‌شد.»
در روستاهای شهرستان بوشهر، آیین شبانه گلی گشو (گرگشو) در شب ۱۵ ماه رمضان و آیین های دیگر همچون دم دم سحری، آیین آبی‌بنوش، عید تلخک از مهم‌ترین سنت‌های قدیمی رمضان است.

در «بی‌شهر» که در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی بندر بوشهر واقع است در شب گلی‌گشو، دسته‌هاى مختلف کودکان که عمده آنان از بچه‌هاى فقیر تشکیل مى‌شود با در دست داشتن کیسه و سردادن جملاتى نظیر «گره‌گشو سرت بشور، با آرد شو» اهالى را از آمدن خود به در خانه ها آگاه می‌کنند و مردم نیز با ریختن برنج، گندم و تنقلات دیگر در کیسه‌هایشان با هدف گشوده شدن مشکلات از آنان پذیرایى مى‌کنند.

در روستای کُردَوان سفلی (از توابع بخش کاکی شهرستان دشتی در استان بوشهر) «گِلی» درست کردن یکی از آیین‌های مردمان روستاها در سالی است که باران نمی‌آید یا دیر باران می‌آید.

در چنین هنگامی، فردی را به عنوان «گلی» انتخاب می‌کنند و لباس‌های «گلی» عبارت است یک کُت کهنه همراه پیراهن بلند و صورتش را با یک پارچه می‌پوشانند تا شناخته نشود. زنگی نیز به گردنش می‌اندازند. عنانش را به دست یک نفر می‌دهند و بقیه پشت سر گلی در محل می‌گردند و به خانه‌ها سر می‌زنند و شعر می‌خوانند.

ادامه دارد ... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
گلی گشو/ گرگشو، آیینی ایرانی در ماه رمضان

شاهین سپنتا
بخش دوم و پایانی

آیین ایرانی گره‌گشو، در برخی کشورهای عربی نام‌های متفاوت ولی مشابهی دارد.
اهالی جنوب عراق به آن «کرکیعان» می‌گویند. در کشورهای حاشیه خلیج فارس، بحرینی‌ها آن را «قرقاعون»، قطری‌ها به نام «قرنقعوه» و مردم کویت و عربستان به نام «قریقعان» می‌نامند. این آیین در کشور عمان نیز «قرنقشوه» نامیده می‌شود.

برخی باورمندند که در میان مردم عرب خوزستان چون گاهی، قاف را گاف تلفظ می‌کنند پس آیین «قرقیعان» با تلفظ محلی «گرگیعان» خوانده می‌شود این در حالی است که تداول اشکال کهن و ایرانی‌تر نام این آیین یعنی گلی‌شو/ گرگشو/ گره‌گشو در برخی شهرها نشان می‌دهد که گرگیعان بر کرکیعان و قرقیعان تقدم دارد و حرف «گ» که در گویش و نوشتار عرب‌زبانان ایران متداول است در بین عرب‌های کشورهای همسایه به «ق» تبدیل شده است و این واژه اشکال متفاوت یافته است. به ترتیب: گرگشو - قرنقشوه (گرنگشوه)- قرنقعوه (گرنگعوه)-قرقاعون (گرگاعون)- قرقیعان (گرگیعان).

نظر به این که یکی از صورت‌های کهن‌تر این آیین که در پیوند بیشتر با دیگر نواحی ایران است، در برخی مناطق استان بوشهر «گلی‌گشو» نام دارد و نظر به این که سنت ساختن «تندیسک گِلی» یا پوشاندن «تن‌پوش گِلی» بر تن سردسته گروه در این مناطق رایج است، از دیدگاه این نگارنده شاید «گلی‌گشو» بر «گرگشو» تقدم داشته باشد.

البته نظر به قواعد زبان‌شناسی با قطعیت نمی‌توان چنین نظری را تایید یا رد کرد و همچنین روشن نیست که نام «گلی» در این ترکیب و به عنوان نام یک چهره خیالی یا عروسک سنتی اشاره‌ای دور به فروهر درگذشتگان دارد؟ و یا در ترکیب «گلی گشو» ردپایی از ماه- خدای هوریانی‌ها به نام «کو‌شوه» را می‌توان یافت و «گلی‌گشو/گلی‌گوشو» ممکن است «گل کو شوه» باشد (گلی/ گل/ گال به معنی بزرگ یا سرور) و به همین دلیل، این سنت‌ها و سرودها و نیایش‌ها در نیمه ماه رمضان یا شعبان که بدر کامل است، انجام می‌شود.

در سال های اخیر، برای این آیین ایرانی بُن‌مایه‌های مذهبی نیز بر شمرده‌اند اما نظر به گستردگی این آیین در نواحی مختلف ایران و شباهت‌ها و اشتراک‌های غیر قابل انکار در نام و شیوه برگزاری این آیین، نگارنده بر این باور است که گلی‌گشو یا گره‌گشو یا گرگیعان یک آیین کاملا ایرانی است.

آیین مشابه گلی گشو، «هوم بابا» از سنت‌های ماه رمضان در کاشان، سفیدشهر (نصرآباد)، آران و بیدگل، فین، ابیانه، جوشقان قالی، روستای دشت لتحر (از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشان) است. در گذشته رسم چنین بود که در شب پانزدهم رمضان میلاد امام حسن مجتبی) بعد از افطار «هوم بابا» برگزار می‌شود.

در نوش‌آباد کاشان این آیین را «هوربابایی» می‌نامند. آیین‌های هوربابا شباهت‌های زیادی به دیگر جشن‌های پیشواز نوروز و آتش همچون سده و هیرومبا، و چهارشنبه‌سوری دارد.

در شب هوم بابا، کودکان در کوچه‌ها راه می‌افتند و اشعاری زمزمه می‌کنند. مردم قبلا با تهیه خوراکی منتظر آمدن کودکان هستند.

در کرمان مشابه همین مراسم در ماه رمضان و با نام «الله رمضونی» و «کلیدزنی» برگزار می‌شود....

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۲۵ اردیبهشت ماه ، سالروز بزرگداشت #حکیم_ابوالقاسم_فردوسی ، شاعر بلندآوازه ایرانی است.

او که با اثر شکوهمند خود ، نقش جوان‏مردی ، اخلاق و ایمان را در بلندای زمان بر تاریخ نشاند و با حکمت و بینش گسترده ، فرهنگ غنی ایران را تا فراسوی مرزهای خاکی به دل عاشقان فرهنگ و هنر نمایان ساخت.

فردوسی، از جمله معماران فرهنگ و ادب بخش بزرگی از جهان امروز است که با هموار ساختن رنجی سی ‏ساله بر خود ، توانست اندیشه ی پویا و تصویری زیبا را در فرهنگ ملی در قالب یادگاری هزار ساله، ولی همواره تازه و سودمند باقی گذارد.

تولد و خانواده:

در سال ۳۲۹ هجری که ابوعبداللّه‏ رودکی، پدر شعر فارسی بدرود حیات گفت ، روستای باژ از توابع خراسان، شاهد ولادت ابوالقاسم طوسی ، معروف به فردوسی بود . فردوسی از کودکی به دانش‏ آموزی پرداخت و اخلاق ، تاریخ و فرهنگ ایرانی ، تن و جان او را پرورش داد . او با شوق و دقتی عاشقانه ، در نظم کشیدن شاهنامه می‏کوشید و هرگاه فرصتی می‏یافت ، مطلبی از زندگی خود را نیز در سرگذشت این نامه باستان می ‏گنجاند . او همسری باسواد و اهل ادب داشت که از او با لطف و مهربانی یاد می‏کند . همچنین صاحب پسر و دختری شد که البته پسر در جوانی از دست رفت و پدر را در غم خود داغدار کرد .

فردوسی و زبان فارسی:

فردوسی برای اظهار هنر خود ، زبان
ساده ‏ای را به کار برده و شاهنامه را شاهکار زمان و بیان ساخته است .
پس از اسلام و با ورود ادبیات عرب به ایران اندک ‏اندک بسیاری از واژگان و
ترکیب ‏های اصیل فارسی ، به دست فراموشی سپرده می‏شد ، ولی حکیم توس ، با به نظم در آوردن شاهنامه ، تا حد زیادی جلو این کار را گرفت . از این رو ، با اینکه بیش از هزار سال از تاریخ نظم شاهنامه می‏گذرد ، امروزه هم زبان این کتاب ، برای فارسی ‏زبانان قابل فهم است .
این، معجزه سادگی زبان است که فردوسی آن را به وجود آورد .
بسیاری از واژه ‏های ساده به کار رفته در شاهنامه ، از آفت فراموشی مصون مانده است ؛ زیرا بیشتر این واژه ‏ها که در ادبیات شاهنامه آمده، بر زبان‏ها جاری گشته و تا امروز باقی است .

رسالت فردوسی:

حکیم ابوالقاسم فردوسی ، با شاعران
هم‏ عصر خود تفاوت بسیاری داشت . در آن زمان ، بسیاری از شاعران به ستایش شاهان و درباریان سرگرم بودند . در این میان، فردوسی، ستایش‏گری را پیشه خود نساخت . او در شاعری هدف بلندتری داشت و برای خویش رسالتی تاریخی قائل بود. به همین دلیل، به صله و ستایش نیاز نداشت . بزرگ‏ترین امتیاز فردوسی این است که او شاعری را رسالت می‏پنداشت و یک‏دل و یک جهت به این کار بزرگ همت گماشت و شاهنامه، ارزشمندترین کتاب تاریخی منظوم را از خود به یادگار گذاشت .

دانای توس، حکیم ابوالقاسم فردوسی که دیباچه سخن را به دل‏نشین ‏ترین آهنگ سرود :

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای
خداوند روزی ده رهنمای

خداوند کیوان و گردان سپهر
فروزنده ماه و ناهید و مهر

و همچنین :

جهان را بلندی و پستی تویی
ندانم چه‏ایی هرچه هستی تویی

سرانجام :

فردوسی ، شاعر حماسه‏ سرای ایرانی، حدود نود سال زیست و سی سال از عمر گران‏بهایش را صرف نگه‏داری زبان اصیل فارسی و تمدن ایرانی کرد . او سال‏های آخر عمر را در تنگ‏دستی گذراند و توانایی مالی خود را که در جوانی از آن بهره ‏مند بود ، از دست داد ؛ چونان‏که می‏ سراید :

الا ای برآورده چرخ بلند
چه داری به پیری مرا مستمند
چو بودم جوان، برترم داشتی
به پیری مرا خوار بگذاشتی
مرا کاش هرگز نپروردیا
چو پرورده بودی، نیازردیا

وی در شهر توس از دنیا رفت و در باغش به خاک سپرده شد .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🏴🏴🏴 ایام لیالی قدر و شهادت مولی الموحدین امام علی علیه السلام بر همه شیعیان و دوستدارانش تسلیت باد🏴🏴🏴
فردوس سخن pinned «🏴🏴🏴 ایام لیالی قدر و شهادت مولی الموحدین امام علی علیه السلام بر همه شیعیان و دوستدارانش تسلیت باد🏴🏴🏴»
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی حرفه ای و کار و دانش و فنون ادبی

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
کَت و گُلوَنی

زنان #لر در زمان گذشته کت و گُلوَنی را باهم می‌پوشیدند به‌طوری‌که " کَت " را جدا زیر گُلوَنی می‌بستند تا موهای سر به‌خوبی پوشیده ومهارشوند.

اصل پوشش زنان لُر" کَت " بود و گُلوَنی به‌عنوان یک زینت و مکمل بر روی آن بسته می‌شد.
گُلوَنی" نقوش رنگی‌تری نسبت به کَت دارد وزنان لُر برای زیبایی همیشه آن را بلندتر از کَت می‌پوشیدند.
درگذشته مدل پوشیدن کَت ثابت بود و همه یک‌طور می‌بستند اما بستنگُلوَنی بر روی سر با توجه به مراسمات خاص متفاوت بود.

گُلوَنی آداب ویژه خودش را داشته و مدل بستن آن با توجه به نوع مراسمی بوده که زن لُر به آن وارد می‌شده است.
بستن گُلوَنی زنان لرستان در مراسماتی مانند عروسی، عزاداری، کار و کدخدا منشی فرق داشته و هرکدام یک مدل روی سربسته می‌شد.
متفاوت بودن بستن گُلوَنی در مراسمت مختلف به خاطر نوع گره، نقوش، قاب کمتر یا بیشتر، کوتاه وبلندی سربند یا همان گُلوَنی در پشت سر بود.
در مراسمت شادی رنگ گُلوَنی شادبود و از پشت سربلندتر اما در مراسمت عزاداری گُلوَنی کوتاه، جمع‌تر و رنگ آن تیره‌تر بود.
در نوع شهری گُلوَنی جمع‌تر و کوتاه‌تر از زنان روستایی پوشیده می‌شد.
بستن همین #گُلوَنی در بین طوایف مختلف لرستان فرق می‌کرد
مردم لرستان درگذشته ارتباط زیادی با نقوش هندسی داشتند؛ لرها با شکل ستاره سروکار زیادی داشتند چون نعمت و برکت را از آسمان می‌دیدند و این نقوش هندسی برای آن‌ها پر از رمز و راز بود به همین خاطر در طرح‌های قالی، گلیم و گُلوَنی از شکل اشکال هندسی استفاده می‌کردند.

با آمدن صنعت پارچه‌بافی سازندگان پارچه به طبع از نقش‌های هنری و هنر زمان صفوی که نقوش لچک، ترنج، اسلیمی بود برای نقش‌های گُلوَنی استفاده کردند و از آن تاریخ تاکنون آن نقش‌ها بر روی سربند لری ماندگار شد.
بی‌شک گُلوَنی تاریخ چند هزارساله‌ای دارد اما سربند بستن زنان لرستانی امروز شبیه #گُلوَنی بستن زمان گذشته نیست.
#گُلوَنی نشانه عزت و ایستادگی قوم لربوده و حتی زمانی که #پهلوی می خواست انقلاب سفید اجرا کند در #لرستان نتوانست دست به این کار بزند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بیست و ششم اردیبهشت روز "گلونی"

سربند باستانی زنان لر، لک، کلهر و کرد بر همه ی زنان و مردان ایران زمین مبارک‌ باد.

گلونی میراثی است مشترک بین زنان برخی از اقوام غرب کشور و مردمان زاگرس نشین. زیبایی این‌ میراث مشترک تنوع بستن و تفاوت گره زدن آن میان هریک از اقوام است.

عکس: مسعود ناصری دریایی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
26اردیبهشت ماه
روز #گلونی را به تمام #لرتباران تبریک عرض می کنیم .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
‍ گلونی نشان هویت زن لُر

#گُلوَنی (به فارسی #گلبندی) به گونه‌ای سربند و روسریِ زنان #لر گفته می‌شود.
#گلونی با همین شکل در میان مردم #لک به نام #لَچِک خوانده می‌شود و مردم کرد جنوبی نیز به همین سبک از آن استفاده می‌کنند . این روسری حدود ۳٬۰۰۰ سال قدمت دارد و ریشه آن به زنان #کاسیت (اجداد قوم لر) می‌رسد.و در زبان فارسی به صورت #گُلبَندی تلفظ می‌شود که بر گرفته از واژه گُل بَدن، نوعی پارچه هندی ابریشمی و لطیف، است. گلونی در واقع نوعی تَرهٔ (tarā)[با کدام معنی؟ رنگین است که زنان لر در مراسم جشن و سرور آن را روی تره معمولی می‌بندند. این روسری امروزه به نماد قوم لر بدل شده‌است.

کاربرد :

#گلونی را بیشتر زنان #لر و #لک(با نام لَچِک) در هنگام مراسم شادی استفاده می‌کنند. اما از دوره #قاجار به بعد مردان نیز شروع به استفاده از آن کردند. مردان #گُلوَنی را دور #شوکلاو یا همان #کلاه_لری مرسوم در منطقه #لرستان می‌بستند و به گاه مهمانی یا جنگ، به منظور تزیین یا نگهدارنده کلاه از آن استفاده می‌کرده‌اند. زنان لر در زمان گذشته کت و گُلوَنی را باهم می‌پوشیدند به‌طوری‌که #کَت را جدا زیر گُلوَنی می‌بستند تا موهای سر به‌خوبی پوشیده و مهارشوند.

ریشه ی نام :

#گُلوَنی نوعی سربند است که از واژه #گلبندی
با تبدیل حرف «ب» به «و» و حذف حرف «د» گرفته شده‌است و به نوعی پارچه ابریشمی رنگین اطلاق می‌شود. در گذشته نوعی پارچه ابریشمی هندی به اسم #گل_بدن که سطح روی آن متشکل از فقط دو رنگ (مثلاً زعفرانی و سیاه) بوده، از #هندوستان به #ایران وارد می‌شده‌است. واژه #گلبدن در فارسی به صورت گلبندی و در زبان لکی و لری به صورت گلونی درآمد. به مرور زمان در بین لرهای فیلی واژه گلونی نه فقط برای پارچه‌های زعفرانی، بلکه برای تمام سربندهای رنگی (غیر سیاه) به کار رفت.

#دهخدا در وصف #گلبندی می‌نویسد:

نوعی از جامه‌های رنگین که به #هندی #باندهنو گویند.

#نظام_دست_غیب در بیت زیر به زیبایی این پارچه اشاره می‌کند:

همچو گلبندی که تا افتد گلی بندد بجا
داغ دیگر می‌نهم یک داغ چون بهتر کنم

#ملامفیدبلخی در بیت زیر به این پارچه اشاره کرده‌است:

اگرترا سر آرایش است چون طاووس
لباس گلبدن داغ می‌توان پوشید

#میریحیی_شیرازی نیز در بیت زیر نام این پارچه را برده‌است:

هوایش کار پوشش مختصر کرد
چو گلبن #گلبدن باید به برکرد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
@makhzanesoalatedoroseadabi
شب جیرجیرونی، آیین کهن ایرانی در شرق اصفهان، در ماه رمضان.

✍ حمید حیدری (دانش‌آموخته کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه بوعلی همدان)

شب جیرجیرونی، آیینی بسیار کهن است که خوشبختانه در سال ۱۳۹۶ به شماره ۱۳۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به‌عنوان میراث ناملموس، به پیشنهاد و پیگیری این نگارنده به ثبت رسید.

مراسم شب جیرجیرونی یا قاشق زنی در شب ۲۷ماه رمضان برگزار می‌شود.
در این شب، مردم (به‌ویژه مردان) روستاهای دستجرد(دستگرد) و کمال‌آباد در منطقه جرقویه علیا در شرق شهرستان اصفهان، و روستاهای همجوار، پس از غروب آفتاب یا پس از اذان مغرب، به دسته‌های ۵ تا ۱۰ نفری تقسیم شده و توسط سرگروهی که به آن «انباردار» گفته می‌شود، به در خانه‌هایی که فرزند پسر مجرد داشته باشند، می‌روند و با خواندن اشعاری برای فرزند پسر مجرد آرزوی ازدواج کرده و زن زیبارویی را برای او آرزو می‌کنند.

👈 نمونه اشعاری که در شب جیرجیرونی خوانده می‌ شود.( در این جا فرد مورد نظر مثلاً «علی» بر تخت دامادی نشانده می‌شود):

اَلله اَلله، رمضون
شخ و شیف عباس خزون

رمضون رفته، در شاخه گزی(درخت گز)
هی و هو می‌کرد، حلوا بپزی

رمضون رفته، در کوه ممات
خرکی داریم و خروار نبات

رمضون رفته، در شاخه انار
هی و هو می‌کرد حلوا رو بیار

رمضون رفته، در کوه احد
خرکی داریم و خروار نخود

رمضون رفته، در کوه طبس
خرکی داریم و خروار عدس

رمضون رفت و دگر باز آمد
بی‌نمازان را دگر یاد آمد

رمضون هر روز یاری می‌کند
شکمای سیر، خالی می‌کند

درین خانه کش و وش میاد
صدای نخوچی و کشمش میاد

درین خانه که حوضی پُر گِلو(پر گلاب)
ما طمح (طمع) داریم و بشقابی پلو(طمع)

درین خانه که کخ‌گل مالس(کاه‌گل مال است)
صاحبُش زنده و دولت دارس

کل حسن، دولت به سرت
صد و سی ساله بود سه پسرت

سه پسر داری و زنگ حیدری
دُوره‌ها برگوش مانند پری

جیرجیرونی:
هویا(صوت تائید که دیگران در جواب می‌گویند)

حَلوا کرونی (حلوا درست می‌کنم):
هویا

یوز گِردو (گردو گرد است):
هویا

واهوم نوکچی دارو(بادام نوک تیز دارد):
هویا

گندوم کوپچی دارو(از گندم نان درست می‌شود):
هویا

وِر دلی مون نی(روی سینه من بگذارید):
هویا

اَگه نَخرونی(اگر نخورم):
هویا

گوشام بِوونی(گوش‌هایم را ببرید):
هویا

👈 در ادامه فرد مورد نظر ( برای مثال علی) بر تخت دامادی نشانده می‌شود:

آقا علی‌مون تخت ناش
(آقا علی را برتخت دامادی نشاندیم):
هویا

یک آروس جون جون مون وِروش ناش
(یک عروس زیبارو را پیشش نشاندیم):
هویا

یک کرکی داریم دُمبیلی
(یک مرغ دُم بریده داریم):
هویا

یک چوی داریم صد مَنی
(یک چوب صد منی داریم):
هویا

هرچی می‌زنیم را نمیره
(هرچی می‌زنمیش راه نمیره):
هویا

چیزش بده تا را بره
(چیزی بده تا را بره):
هویا

اُشتر قطار (یک کاروان شتر)
چیز بیار...

👈 «نان برکت» یا به زبان محلی «کوبچی‌چی برکت» نانی است که به عنوان یکی از نان‌های آیینی و با کاربری متفاوت پخته می‌شود.
مردم روستا و منطقه اعتقاد بر این داشته و دارند که در ماه رمضان و اول این ماه، نیروهای اهریمنی به بند اسارت خداوند گرفتار می‌شوند و در شب ۲۷ ماه مبارک رمضان آزاد می‌شوند و به آزار مردم می‌پردازند. اما مردان و زنان روستایی، کارهایی انجام می‌دهند تا خود و خانواده را از شر آنها در امان نگه دارند.

یکی از این کارها، آماده‌سازی نانی به نام «نان برکت» است. در روز ۲۶ ماه رمضان، رسم بر این است که در روستا، بین اهالی پخت نان هم برای خوراک روزانه مردم و هم به عنوان «نان برکت» انجام شود.

نان برکت، نانی کوچک است که زنان روستا بعد از پخت نان‌های روزانه خود، چند قطعه از آن نان را می‌پزند و داخل آن از سیاه دانه استفاده می‌شود‌ چون باور مردم بر این بوده که نیروهای اهریمنی از سیاه‌دانه هراس دارند و فراری می‌شوند.

از «نان‌ برکت» برای خوراک استفاده نمی‌شود و فقط در سبدهای نان بزرگ به نام «سواره» در زیر نان‌های دیگر گذاشته می‌شود تا نیروهای اهریمنی برای برداشتن و تخریب آن اقدام نکنند و نان آن خانواده برای یک سال برکت داشته باشد.
از این روی، این نان به مدت یک سال و تا ۲۶ ماه رمضان دیگر و پخت نان برکت دیگر، زیر همه نان‌های مصرفی خانواده قرار داشت.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ترکیب‌های متناقض‌نما(Oxymoron)

❇️یکی از انواع متناقض‌نما یا پارادکس، ترکیب‌های متناقض‌نما(Oxymoron) است.

❇️ترکیب متناقض نما شیوه ای از بیان (تضاد بلاغی)است که از رهگذر ترکیب دو واژه متضاد و ناساز به قصد تأكید یا تأثیر بیشتر شکل می گیرد؛ مانند ظلمت قابل رؤیت، نفرت عاشقانه

❇️ ترکیب متناقض نما یک آرایه بلاغی است که زیر مجموعه تعبیرهای متناقض نما به شمار می رود.

❇️ آنچه اکسی مورون را از دیگر تناقض‌های زبانی و پارادوکس ها جدا می کند این است که این نوع تعبيرها به قصد تأثیر بلاغی به کار می روند و در ظاهر و به تنهایی با ترکیب واژه های نقيض، یک تعبير بدیع می سازند.

❇️نمونه‌هایی از این نوع ترکیب‌ها: یخ داغ،صاعقه سکوت، اندوه دل انگیز، جامه عریانی، خاموش گویان، آشکار صنعت پنهان، حاضر غایب، واحد کثیر، نزدیک دور، جانب بی جانبی، هوشیار مست، عاقل دیوانه،

@virastar1222
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
متناقض نمای زیباشناختی

✳️ متناقض نمای زیباشناختی یکی از شیوه‌های آشنایی زدایی و زیبایی‌آفرینی زبانی است و

❇️ متناقض نماهای زیبایی شناختی در ادبیات فارسی را از حیث ساختار می توان به دو دسته تعبیری مانند: «خنده زنان گریه کردن»، بیشی را در کمی دانستن» و ترکیبی مانند: « راه بی راهی»، «جغد همایون» تقسیم کرد.

❇️هر کدام از این متناقض نماها دو گونه است:

1️⃣متناقض نماهایی که بر اساس شیوه های بیانی هستند: الف) بر مبنای استعاره، ب) بر مبنای تشبیه، ج) بر مبنای کنایه، د) بر مبنای مجاز، ها) بر مبنای تصویر دو وجهی

2️⃣ متناقض نماهایی که بر اساس صنایع بدیعی معنوی است: الف) بر مبنای ایهام، ب) بر مبنای غلو.


✅ این شیوه های بیانی و بدیعی، ذاتا دارای زیبایی هستند؛ اما وقتی به صورت متناقض نما بیان می شوند، زیبایی و تأثیر گذاریشان چندین برابر می شود.

✅ اغلب متناقض نماهای زیبایی شناختی در ادبیات فارسی، تعبیری هستند که این نوع تعابیر ارزش هنری و زیبایی شناختی بیشتری نسبت به متناقض نماهای ترکیبی دارند .

✅ متناقض نماهای ترکیبی در ادبیات فارسی بسامد چشمگیری ندارند.

✅در متناقض نماهای زیبایی شناختی شاعران می توانستند سخن خود را به شکل ساده و غیر متناقض نما هم بیان کنند؛ مثلا می توانستند به جای «آتش در آتش زدن» « نابود کردن آتش»، «آزاد بودن اسیر» «آزاد بودن عاشق»، «تقريب جدایی» «فرا رسیدن جدایی» و به جای جمع پریشان» « گروه پریشان» بیاورند، اما عمدا به صورت متناقض نما آورده اند تا توجه خواننده به سوی سخن متناقض نما جلب و شگفتی او بر انگیخته شود.

✅ چون خواننده برای دریافت حقیقتی که در ورای ظاهر متناقض هست، کنجکاوی و تلاش زیادی می کند، از کشف حقیقت، لذت می برد و آن مطلب در ذهنش می ماند، به زودی فراموش نمی شود.

منبع: مقالۀ « شگردهای متناقض‌نمایی زیباشناختی»
نویسندگان: احمد گلی و سردار بافکر

@virastar1222
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
کنایه‌های درس خسرو(پایه دهم)

گرد برانگیختن:جنگیدن
چشمه ای از چیزی بودن:مقدار اندکی از چیزی
تیره شدن چشم:کور شدن
سپر بینداخت:تسلیم شدن
حرکتی کرد نه مناسب حال درویشان: کار ناجوانمردانه ای کرد
چون برق:سریع
حلالش کردم: سربریدن- ذبح کردن
سنگدل:بی رحم
نوش جان کردن:خوردن
آب خوردن:زندگی کردن - آسوده خاطر بودن
با چهره گشاده:خوشرو
یک کف دست :کنایه از بسیار کم
جمله ی یک کف دست..... : هیچوقت کاغذ و قلم به مدرسه نمی برد.
لای کتاب را باز کردن: خواندن کتاب
کمیتش لنگ بود: ضعیف بودن
از جان و دل دوست داشتن:بسیار دوست داشتن
خشت می زد:حرف زیاد و بی ارزش زدن-اینجا زیاد شعر گفتن
دم برنیاورد:ساکت شدن -سخن نگفتن
افتاب از کدام سمت برآمده:روی دادن اتفاق عجیب
دستش خیلی قوت داره:داشتن مهارت و استعداد زیاد
دو دستی تقدیمش کرد: با احترام زیاد
باب دندان:مطابق میل
خوش رویی:مهربانی
بالا کشید:خوردن
خود رو: بی سرپرست
قوی پنجه:قوی- پر زور
در چشم به هم زدنی:زمان کوتاه
مرد میدان نبود:شهامت و توانایی نداشتن
خون گرم:مهربان
با سردی:با بی اعتنایی
سیه روزی:بدبختی
صدایی از ته چاه: صدای آهسته
چشمه ذوق و استعداد....خشک نشده بود:هنوز دارای ذوق و استعداد بود
جان سپردن:مردن

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نام‌گذاری بحرهای عروضی ( عروض سنتی)

بحر های شعر فارسی بر اساس ارکان تشکیل دهنده شان نامگذاری می شوند. نام ارکان اصلی بدین شرح است :
فاعلاتن = رَمَل
مفاعیلن = هَزَج
مستفعلن = رَجَز
فعولن = مُتَقارِب
فاعلن = مُتَدارِک
متفاعلن = کامِل
مفاعلتن = وافِر
این ارکان سالم نامیده می شوند وسایر افاعیل بر اساس این ارکان نامگذاری می شوند و آنها را مُزاحَف این ارکان می نامند.

🔶زُحاف :🔶
به تغییراتی که روی یک رکن اصلی اعمال می شود تا رکن جدید پدید آید زحاف می گویند

انواع زحاف :
مَخبون :
هجای بلند اول رکن ، کوتاه شود مثل :
فاعلاتن ( - ^ - - ) تبدیل شود به فعلاتن ( ^ ^ - - )
مستفعلن ( - - ^ - ) تبدیل شود به مفاعلن ( ^ - ^ - )
فاعلن ( - ^ - ) تبدیل شود به فعلن ( ^ ^ - )
اَثلَم :
هجای کوتاه اول رکن حذف شود مثل :
فعولن ( ^ - - ) تبدیل شود به فع لن ( - - )
مَطوی :
هجای بلند دوم رکن ، کوتاه شود مثل :
مستفعلن ( - - ^ - ) تبدیل شود به مفتعلن ( - ^ ^ - )
مفعولاتُ ( - - - ^) تبدیل شود به فاعلاتُ ( - ^ - ^ ) *
اَخرَب :
هجای کوتاه اول رکن حذف و هجای بلند آخر رکن ، کوتاه شود مثل :
مفاعیلن ( ^ - - - ) تبدیل شود به مفعولُ ( - - ^)
مَجبوب :
دو هجای بلند پایانی رکن ، حذف شود مثل :
مفاعیلن ( ^ - - - ) تبدیل شود به فَعَل ( ^ - )
مَقبوض :
هجای بلند ماقبل آخر ، کوتاه شود مثل :
مفاعیلن ( ^ - - - ) تبدیل شود به مفاعلن ( ^ - ^ - )
مَکشوف :
هجای کوتاه آخر ، حذف شود مثل :
فعلاتُ (^ ^ - ^) تبدیل شود به فعلن ( ^ ^ - ) **
مَکفوف :
هجای بلند آخر رکن ، کوتاه شود مثل :
مفاعیلن (^ - - - ) تبدیل شود به مفاعیلُ ( ^ - - ^ )
مَحذوف :
هجای بلند آخر رکن ، حذف شود مثل :
فعولن ( ^ - - ) تبدیل شود به فَعَل ( ^ - )
مفاعیلن (^ - - - ) تبدیل شود به فعولن (^ - - )
فاعلاتن ( - ^ - - ) تبدیل شود به فاعلن ( ^ - - )
مَشکول :
هجای بلند اول و آخر رکن کوتاه شود مثل :
فاعلاتن ( - ^ - - ) تبدیل شود به فعلاتُ ( ^ ^ - ^ )
زحافات مرکب:
گاهی دو زحاف همزمان بر روی یکی از ارکان اصلی اعمال می شود . در چنین شرایطی نام هر دو زحاف بر روی مزاحف نهاده می شود . مثل :
مخبون محذوف :
هم هجای بلند آخر رکن حذف شود و هم هجای بلند اول رکن ، کوتاه شود مثل :
فاعلاتن ( - ^ - - ) تبدیل شود به فعلن ( ^ ^ - )
مطوی مشکوف :
هم هجای کوتاه آخر رکن حذف شود و هم هجای بلند دوم رکن ، کوتاه شود مثل :
مفعولاتُ ( - - - ^ ) تبدیل شود به فاعلن ( - ^ - )

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan