فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
4_5802956186508592999.pdf
72.7 KB
۲۰ سوال تستی از دو درس اول فارسی دوازدهم
@dars_e_farsi
@ferdosesokhan
4_5802956186508593000.pdf
73.4 KB
جواب۲۰ سوال تستی از دو درس اول فارسی دوازدهم
@dars_e_farsi
@ferdosesokhan
جزوه نگارش ‍۱۲.pdf
6.7 MB
جزوه نگارش ۳
شامل کارگاه شش درس
کاری از دبیران ادبیات کشوری

@ferdosesokhan
🔻نام قدیم شهر خود را بدانید.

نام جدید نام قدیم
🔹۱- ايذه ⬅️ مالمیر
🔹۲- ميانه ⬅️ ميانج
🔹۳- انزلی ⬅️ پهلوی
🔹۴- فردوس ⬅️ تون
🔹۵- مشهد ⬅️ سناباد
🔹۶- سبزوار ⬅️ بِیهَق
🔹۷- اهر ⬅️ ارسباران
🔹۸- بهشهر ⬅️ اشرف
🔹۹- آبادان ⬅️ عبادان
🔹۱۰- اهواز ⬅️ ناصریه
🔹۱۱- شهرضا ⬅️ قمشه
🔹۱۲- كاشمر ⬅️ ترشيز
🔹۱۳- هويزه ⬅️ حويزه
🔹۱۴- سمنان ⬅️ قومس
🔹۱۵- زاهدان ⬅️ دزداب
🔹۱۶- هشترود ⬅️ آذران
🔹۱۷- پیرانشهر⬅️ خانا
🔹۱۸- خدابنده ⬅️ قيدار
🔹۱۹- آمل ⬅️ آمارد
🔹۲۰- ارومیه ⬅️ رضائیه
🔹۲۱- شهركرد ⬅️ دهكرد
🔹۲۲- گرگان ⬅️ اِسترآباد
🔹۲۳- سلماس ⬅️ دیلمقان
🔹۲۴- ايرانشهر ⬅️ پهره
🔹۲۵- همدان ⬅️️️ هگمتانه
🔹۲۶- شادگان ⬅️ فلاحیه
🔹۲۷- تنكابن ⬅️ شهسوار
🔹۲۸- زابل ⬅️ نیمروز
🔹۲۹- قائم شهر⬅️ شاهی
🔹۳۰- خرمشهر ⬅️ محمره
🔹۳۱- اصفهان ⬅️ سپاهان
🔹۳۲- پاوه ⬅️ اورامانات
🔹۳۳- لنجان ⬅️ زرين شهر
🔹۳۴- بابلسر ⬅️ مشهد سر
🔹۳۵- رامسر ⬅️ سخت سر
🔹۳۶- مهران ⬅️ منصور آباد
🔹۳۷- كرمانشاه⬅️ کامبادن
🔹۳۸- جيرفت ⬅️ سبزواران
🔹۳۹-سوسنگرد⬅️ خفاجیه
🔹۴۰-بندرعباس⬅️ گمبرون
🔹۴۱- دامغان ⬅️ صد دروازه
🔹۴۲-بندرتركمن⬅️ بندرشاه
🔹۴۳- انديمشک⬅️ صالح آباد
🔹۴۴- ساری ⬅️ طوسان سياه
🔹۴۵- بندرامام ⬅️ بندرشاهپور
🔹۴۶- اراک ⬅️ سلطان آباد
🔹۴۷- زنجان ⬅️ خمسه
🔹۴۸- کرمان ⬅️ بردشیر
🔹۴۹- اردبیل ⬅️ فیروزگرد
🔹۵۰- ایلام ⬅️ انزان
🔹۵۱- یزد ⬅️ ایساتیس
🔹۵۲- یاسوج ⬅️ تلِّ خسرو
🔹۵۳- نیشابور ⬅️ شادیاخ
🔹۵۴- گرگان ⬅️ هیرکانیا
🔹۵۵- قزوین ⬅️ کژین
🔹۵۶- مراغه ⬅️ افرازه رود
🔹۵۷- سنندج ⬅️ سنه
🔹۵۸- بجنورد ⬅️ چرمغان
🔹۵۹- بوشهر ⬅️ لیان
🔹۶۰- شوشتر ⬅️ ششدر
🔹۶۱- رشت ⬅️ بیه پَس
🔹۶۲- ری ⬅️ رِقا
🔹۶۳- تبریز ⬅️ داوریژ
🔹۶۴- خرم آباد ⬅️ شاپورخواست
🔹۶۵- بیرجند ⬅️ قهستان
🔹۶۶- بروجرد ⬅️ وروگرد
🔹۶۷- نور ⬅️ سولده
🔹۶۸- نقده ⬅️ سولدوز
🔹۶۹- اسفراین ⬅️ میان آباد
🔹۷۰- آذرشهر ⬅️ دهخوارقان
🔹۷۱- کرج ⬅️ کوهرج
🔹۷۲- شیراز ⬅️ شهر راز
🔹۷۳- بیجار ⬅️ گروس
🔹۷۴- ملایر ⬅️ دولت آباد
🔹۷۵- لاهیجان ⬅️ ریه
🔹۷۶- قوچان ⬅️ خبوشان
🔹۷۷- بهبهان ⬅️ ارّجان
🔹۷۶- شهریار ⬅️ علیشاه حوض
🔹۷۷- دزفول ⬅️ دژپل
🔹۷۸- کاشان ⬅️ کاه فشان
🔹۷۹خمینی شهر⬅️ همایونشهر
🔹۸۰- اسلامشهر ⬅️ شادشهر
🔹۸۱- تاکستان ⬅️ سیادهن
🔹۸۲- جوین ⬅️ کَوَیان
🔹۸۳- آباده ⬅️ آوادیجه
🔹۸۴- ساوه ⬅️ ساوگان
🔹۸۵- ماهشهر ⬅️ معچول
🔹۸۶- جغتای ⬅️ قارزی
🔹۸۷- خوی ⬅️ آراتتا
🔹۸۸- سیرجان ⬅️ سمنگان
🔹۸۹- بجستان ⬅️ بَغستان
🔹۹۰- داراب ⬅️ دارابگرد
🔹۹۱- درگز ⬅️ ابیورد
🔹۹۲- ورامین ⬅️ وارنا
🔹۹۳- مهاباد ⬅️ ساوجبلاغ
🔹۹۴- سقز ⬅️ اسکاکیت
🔹۹۵- چناران ⬅️ رادکان
🔹۹۶- تایباد ⬅️ طیبات
🔹۹۷- گناباد ⬅️ جنابذ
🔹۹۸- گنبدکاووس ⬅️ جرجان
🔹۹۹- رفسنجان ⬅️ اناس
🔹۱۰۰- شاهرود ⬅️ حنچره
🔹۱۰۱- مرودشت ⬅️ استخر
🔹۱۰۲- جهرم ⬅️ گاهرم
🔹۱۰۳-تربت حیدریه⬅️ زاوه
🔹۱۰۴- مریوان ⬅️ میرانشاه
🔹۱۰۵- میاندوآب ⬅️ قوشاچای
🔹۱۰۶- مرند ⬅️ مارات
🔹۱۰۷- بم ⬅️ کجاران
🔹۱۰۸- دورود ⬅️ بین النهرین
🔹۱۰۹- فسا ⬅️ پسه
🔹۱۱۰- برازجان ⬅️ تااوکه
🔹۱۱۱- بانه ⬅️ به روژه
🔹۱۱۲- چابهار ⬅️ تیس
🔹۱۱۳-مسجدسلیمان⬅️ پارسوماش
🔹۱۱۴- تربت جام ⬅️ بوزجان
🔹۱۱۵- ابهر ⬅️ اوهر
🔹۱۱۶- کازرون ⬅️ گازران
🔹۱۱۷- دوگنبدان ⬅️ گنبدملغان
🔹۱۱۸- اسلام آبادغرب⬅️ شاباد
🔹۱۱۹- پارس آباد ⬅️ پارساآباد
🔹۱۲۰- الیگودرز ⬅️ آل گودرز
🔹۱۲۱- کوهدشت ⬅️ کوزشت
🔹۱۲۲- میبد ⬅️ میبدار
🔹۱۲۳- شیروان ⬅️ انوشیروان
🔹۱۲۴- بناب ⬅️ بین ائو
🔹۱۲۵- شوش ⬅️ سوزیانا
🔹۱۲۶- قروه ⬅️ اسفندآبا

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
نقش های مختلف فعل « شدن » فعل ربطی پرکاربردترین نقشی که فعل « شدن » در زبان فارسی بر عهده دارد، نقش فعل ربطی است. در این طرح این نقش را در جملات اسنادی کامل و جملات اسنادی ناقص مورد بررسی قرار می دهیم. فعل ربطی در جملات اسنادی کامل بیش ترین کاربرد فعل…
تذکری در باره ی این پست از بانو " فروغ سینایی " از گروه ادبیات اصفهان با تشکر از ایشان :

درود
با عرض پوزش
قسمت پایانی این توضیحات با مثالهایش هم خوانی ندارد.
در کتابهای درسی جمله ای به نام جمله های سببی نداریم.
@ferdosesokhan
سجع در شعر پارسی

سجعی که در شعر به کار رود، قافیه میانی یا قافیه درونی نامیده می‌شود
قافیه میانی:شاعر هر بیت را به چهار بخش تقسیم کرده و در پایان سه بخش از آن واژه‌هایی را آورده است که باهم سجع متوازی یا مطرف دارند؛ این روش رایج‌ترین شیوه کاربرد سجع در شعر است.

هر گاه هر مصراع به دو جمله بخش شده باشد، در هر مصراع، کلمه‌های جمله اول با قرینه خود در جمله دوم هم‌وزن باشند، و سجع متوازن ایجاد کنند، رویارویی سجع‌های متوازن، آرایه موازنه را پدید می‌آورد که می‌تواند موسیقی لفظی ایجاد کند.

موازنه‌ای که تمام سجع‌های آن متوازی باشد،ترصیع نامیده می‌شود.
این آرایه‌ها در شعر شاعرانی چون مسعود سعد، جمال‌الدین عبدالرزاق، سعدی، مولوی، حافظ و سنایی وجود دارد.

- لیلا فدایی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔴شبه‎جمله يا صوت

کلمه یا گروهی از کلمه‎هاست که غالباً برای بیان حالات عاطفی گوینده به‎کار می‌‎رود،...
📌در برخی دستور‌ها شبه‎جمله‎‌ها را اصوات و صوت می‌‎نامند.

🔴اقسام شبه‎جمله :

🔆شبه‎جمله‎ی امید و آرزو و دعا؛
📌مانند: کاش، ای‎کاش، کاشکی، انشاءالله، الهی، آمین، بوکه.

🔆شبه‎جمله‎ی تحسین و تشویق؛
📌مانند: آفرین، بارک‎الله، احسنت، به‎به، ماشاءالله، خوب (خب)، مرحبا، خرّما.

🔆شبه‎جمله‎ی سپاس؛
📌مانند: الحمدلله، بحمدلله، شکراُ لِلّه، شکر، شکرخدا.

🔆شبه‎جمله‎ی تأسف و درد؛
📌مانند: افسوس، آه، دردا، دریغا، فریاد، داد، وافریادا، واویلا، بدا، وای، اوخ، هیهات.

🔆شبه‎جمله‎ی تعجب؛
📌مانند: بَه، وَه، اوه، عجیب، چه عجب، یاللعجب، عجبا، شگفتا،‌ای عجب، سبحان‎الله.

🔆شبه‎جمله‎ی تحذیر و تنبیه؛
📌مانند: مبادا، ای‎امان، امان، زنهار، زینهار، هان.

🔆شبه‎جمله‎ی امر؛
📌مانند: بسم‎الله!، یا‎الله!، زود‌تر!، آزاد!، ساکت!، آرام!، خاموش!، خفته!، ایست!، پیش!، به‎راست راست!.

🔆شبه‎جمله‎ی تعظیم و قبول؛
📌مانند: قربان، بله‎قربان، چشم، به‎چشم، به‎روی چشم.

🔆شبه‎جمله‎ی تصدیق و ایجاب؛
📌مانند: آری، بلی، بله، البته، ای‎والله.

🔆شبه‎جمله‎ی تکذیب و نفی؛
📌مانند: هرگز، نه، نخیر، استغفرلله، نه‎والله، حاشا، حاشا و کلاّ، ابداً، ابداً ابداً.

🔆شبه‎جمله‎ی سرزنش و نفرین؛
📌مانند: تف، ننگ، کوفت، زهرمار.

- لیلا فدایی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔴نكته هاي مربوط به شبه جمله

📌کاربرد شبه جمله:

🔆١- جانشین جمله است و همراه حرف اضافه به کار می رود و متمم می گیرد:
مرحبا به این فکر و ادراک

🔆٢- جانشین جمله پایه است و همراه حرف ربط می آید و جمله پیرو می گیرد:
افسوس که افسانه سرایان همه خفتند!
ای کاش که هر روز شما را می دیدم!

🔆٣- بی همراهی حرف اضافه و حرف ربط به کار می رود و حکم جمله مستقل دارد:
بارک الله! به شما تبریک می گویم.
آفرین! خوب نوشته ای

🔆٤- بی همراهی حرف اضافه و حرف ربط به کار می رود و نقش قیدی پیدا می کند:
علم و آزادگی و حُسن و جوانی و هنر عجبا هیچ نیرزد که بی سیم و زرم!

🔆٥- بی همراهی حرف اضافه و حرف ربط در جایگاه مسند:
خوشا شیراز و وضع بی مثالش خداوندا، نگه دار از زوالش.

- لیلا فدایی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔸تفاوت نقش نمای اضافه/- ِ/ با میان وند /-ِ / در چیست؟

۱- نقش نمای اضافه یک واژه است درحالی که میانوند /-ِ/ یک واژه نیست.

۲- میان وند/-ِ/ در ساختمان واژه های مشتق مرکب به کار می رود ولی نقش نمای اضافه خودش یک واژه است.

۳-میان وند/-ِ/ جزئی از بدنه ی یک واژه شده است که از آن تفکیک ناپذیر است به نحوی که همیشه با آن واژه است
نظیر: تختِ خواب و رختِ خواب که هرکدام یک واژه ی مشتق مرکب هستند،
درحالی که نقش نمای اضافه را ما به یک مضاف برای افزودن مضاف الیه
می افزاییم.
۴- از واژه هایی که میان وند دارند در نگاه اول یک معنا و مفهوم برداشت می شود برای مثال وقتی می گوییم : تختِ خواب ، از همان اول وسیله ای برای خواب به ذهن می رسد در حالی که وقتی نقش نمای اضافه به کار می رود چنین نیست برای مثال وقتی می گوییم : گلِ سرخ در نگاه اول گل و سپس نوع آن به ذهن متبادر می شود.

🔸نکته۱ : میان وندهای معروف عبارتنداز: تا(= سرتاسر)- ا (=سراسر)- و (= آموزش و پرورش)- به (= حلقه به گوش) - /-ِ /(= تختِ خواب) .

🔸نکته۲ : میان وند ها در ساختمان واژه های مشتق مرکب به کار می روند.

🔸نکته۳ : میان وندِ ( و - به ) نیز گاهی به صورت واژه به کار می روند:

- بهرام / و/ بهمن آمدند= واژه
- گفت/ و /گو = میان وند

نسرین /به/ خانه رفت = واژه
دست/ به /دست= میان وند

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#راهکارهایی_برای_آموزش_مجازی_نگارش


با توجه به این که همین فضای مجازی هم می تواند سکوی پرشی برای بچه ها باشد و بستری مناسب برای توانمند کردن آنها و چون انشا مهارتی اکتسابی و ورزیدنی هست ( تمرین کردنی نه خدادادی)
اولین و آخرین راه نوشتن و تمرین بیشتر هست و خواندن کتاب


۱_ برنامه کتابخوانی فعال که همراه با تامل و تحلیل باشد و در نظر گرفتن نمره خاص

گاهی مطالب و بندهایی از کتاب های خوب در گروه دانش آموزان به اشتراک بگذاریم تا کسانی که کتابی برای خواندن ندارند. توان خریدن , دانلود کردن یا امانت گرفتن ندارند ؛ در این شرایط بتوانند بریده خوانی کنند.

۲_ به اشتراک گذاشتن بهترین انشاهای دانش آموزان در گروه ها و کانال های دانش آموزی

جهت نقد کردن و یادگیری ایرادهای نوشته ؛
چون از رهگذر این بازخوردها خیلی چیزها یاد می گیرند.
خصوصا بچه های خجالتی و کم حرف و....با نوشته های خوب , بهتر دیده شوند .

داشتن نمونه ها و الگوها , راه بسیار خوبی برای یادگیری است. مخصوصا برای پایه هفتم که نوقلم و نوپا هستند.

۳_ شاهواژه ها را از کتاب های مختلف جدا کنندو عکسی از رونویسی هایشان بفرستند.

ثبت در دفتری به نام کلمه برداری یا هر نامی
مثلا امپراطور کلمات ، پرورشگاه واژه و .....
به نظر من , اولین گام و مهم ترین اقدام , واژه بازی است و اصلا بد هم نیست ولی واژه تازی خیلی بد است.
باید اینقدر واژه بازی و واژه سازی کنند تا ذهنشان چالاک و ورزیده شود.
در بحر واژه ها فرو روند. مروارید ها صید کنند و بر گردن ذهن آویزند.
واژه ها را ورانداز کنند. وارونه کنند . تجزیه کنند. ترکیب کنند و کم کم به توان واژه ورزی و واژه گزینی برسند.


ترفندهای علمی و عملی را از هم بیاموزیم . با هم تمرین کنیم تا ذهنمان « واژه باز» بشود .واژه ساز و واژه پرداز بشویم . واژه یاب و واژه باف بشویم . برویم به سمت واژه زار بی کران .

۴_ معلم محور نبودن کلاس ها ( گفت و گو محور بودن )
دانش اموزان به هم یاری رسانی کنند و راهکارهای خلاقانه بدهند.

در موقعیت های جمعی و گروهی , ایده هایی بشنوند و تکنیک هایی از هم یاد بگیرند.
مثلا برای موضوع انشا طرح سوال کنند , مباحثه کنند و قبل از نوشتن مشورت کنند.
فرصت فکر کردن و اظهارنظر کردن مهم است.

۵_:نوشته های شفاهی :
گاهی فقط صحبت راجع به موضوع انشا
و یا تعریف کردن قصه با لحن درست و خوب

مثل قصه گوهای رادیویی و تلویزیونی
فایده ان شناخت لحن نوشته است و تجسم سازی خوب

۶_ خوانش انشا گاهی به صورت ارائه فیلم که شما زبان بدن دانش آموز را هم ببینید.

۷_ تشویق بیشتر به خواندن و نوشتن .

۸_ برنامه مشاعره انلاین که در نوشتن موثر است.
۹__ ثبت نوشته در وبلاگ برای ماندگار کردن آثارشان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
درس پنجم فارسی یازدهم👇👇👇



آغاز گری تنها



بند اول👇👇👇👇

نوجوانی میان بالا با بر و بازویی خوش تراش و رعنا، سوار بر اسبی سینه فراخ، پیشاپیش سپاه خود، دروازهای غربی تهران را با هیجان و شور بسیار به مقصد تبریز، پشت سر می‌گذاشت. فتحعلی شاه، به سفارش آقا محمّدخان و با دریافت های شخصی خویش، فرزند دوم خود، عبّاس میرزا را با اعطای نشان ولایتعهدی، راهی دارالسّلطنه تبریز کرده بود.


قلمرو زبانی: بالا: قد / میان بالا: میان قد / بر: پهلو، آغوش / برو بازو: سینه و بازو / خوش تراش: زیبا / رعنا: بلند و کشیده / فراخ: گشاده / اسب سینه فراخ: اسب کوه پیکر / پیشاپیش: جلو / اعطا: واگذاری، بخشش، عطا کردن / نشان: مدال / راهی: مسافر / دارالسّلطنه: پایتخت، در دور. صفوی و قاجار، عنوان بعضی از شهرها که شاهزاده یا ولیعهد در آن اقامت داشت


قلمرو ادبی: نوع ادبی: پایداری / درونمایه: دفاع از میهن / پشت سر گذاشتن:‌ کنایه از عبور کردن
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند دوم👇👇👇👇👇


در این سفر شاهزاده را فرزانه مردی همراهی می‌کرد. او کسی جز میرزا عیسی قائم مقام (قائم مقام اوّل، پدر ابوالقاسم) نبود. شاهزاده نوجوان، وی را نه تنها وزیر خردمند، بلکه مرشد و پدر معنوی خود می‌دانست و بی اذن و خواست او دست به کاری نمی زد. شوق وزیر اندیشمند و نیک خواه نیز به او کمتر از شوق ولیعهد به وزیر نبود؛ او در چشم های درشت، سیاه و گیرای عبّاس میرزا، یک جهان معنی و کشش می‌دید و در امتداد نگاه متفکّرش، افق های روشنِ تدبیر مُلک، رعیت پروری و سیاست وطنش را می‌خواند.

قلمرو زبانی: فرزانه: دانا، خردمند / میرزا: امیرزاده / مرشد: پیر، راهنما/ اذن: اجازه، رخصت / خواست: میل (هم آوا← خاست: ظاهر شد) / شوق: اشتیاق / گیرا: جذاب / جهان در «یک جهان معنی»: ممیز / کشش: جذبه / تدبیر: چاره‌اندیشی، چاره‌گری / ملک: پادشاهی / تدبیر مُلک: حکومت داری / رعیت:‌ مردم عادی / رعیّت‌پروری: مردم داری/ قلمرو ادبی: / دست به … زدن: کنایه از اقدام کردن / یک جهان معنی:‌ اغراق
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند سوم👇👇👇👇👇



یک قرن بیشتر است که اختلافات و جنگ های داخلی مثل کاردی بر پهلوی این کشور نشسته است. بزرگان طوایف و فرماندهان سپاه برای کسب تاج شاهی و رسیدن به حکومت های ولایات به جان هم افتاده، کشور را میدان تاخت و تاز و کشتار و تباهی کرده اند، امّا در این فاصله، اروپا قدم های بزرگی برای پیشرفت برداشته است؛ آن ها کارگاه های متعدّد صنعتی ساختند. کارخانه های توپ و تفنگ راه انداختند. دانشگاه های بزرگ برپا کردند. از همه مهم تر، نیروی دریایی عظیمی ترتیب دادند و کشتی ها و جهانگردهایشان را به دورترین نقاط جهان فرستادند. ملّت ها و قبایل مختلف که بوی پیشرفت اروپا به مشامشان نرسیده بود، با تیر و کمان و شمشیر نتوانستند از عهده مقابله با لشکر مجهّز به توپ و تفنگ آن ها برآیند. به این ترتیب دیارشان به تصرّف قدرت های اروپایی درآمد.

قلمرو زبانی: طوایف: ج طایفه، قوم/ ولایات : جمعِ ولایت؛ مجموعه شهرهایی که تحت نظر والی اداره می‌شود؛ معادل شهرستان امروزی / نقاط:‌ ج نقطه / قبایل: ج قبیله، قوم / مجهز: تجهیز شده / دیار: سرزمین / قلمرو ادبی: مثل کاردی: تشبیه / پهلوی این کشور: جانبخشی / به جان هم افتادن: کنایه از باهم درگیر شدن / اروپا: مجاز از اروپاییان / بر پا کردن: کنایه از راه انداختن / بوی چیزی به مشام رسیدن: کنایه از آگاه شدن / از عهده برآمدن: کنایه از توان انجام کاری را داشتن /
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند چهارم👇👇👇👇


نوروز ۱۱۸۳ ھ.ش. بود و عبّاس میرزا بعد از چند سال حضور در تبریز، خود را برای شرکت در مراسم سلام نوروزی شاه به تهران رسانده بود. رقابت شاهزادگان در تقدیم هدایا و تلاششان برای مراسم آن سال، باز کردن جای بیشتر در دل پدر، جلوه هایی از این بساط نوروزی بود. با این همه مراسم آن سال با رسیدن خبر تحرّک روس ها در شمال آذربایجان و گرجستان، تنها لُعابی از تشریفات به رو داشت. دربار از درون در تب و تاب و التهاب بود. فکر حمله روس، بختک وار روی دربار چنبره زده بود. سران کشور و در رأسش فتحعلی شاه، در فکر تدارک سپاه برای مقابله با دست اندازی های روس ها بودند. شاه از قدرت همسایه شمالی خود، روسیه، کم و بیش آگاهی داشت؛ خبرهای تازه از سازمان ارتش و سلاح های پیشرفته و فراوان آن کشور، سایه وحشتی بر وجودش انداخته بود. اتّحاد حاکم گرجستان با روسیه و رفتن به تحت الحمایگی آن، بریده شدن و از دست رفتن محض یک منطقه از ایران نبود، نشان از به هم خوردن توازن قوای دو کشور همسایه و برتری و چیرگی کشور رقیب بود.

قلمرو زبانی: هدایا: ج هدیه / بساط: گستردنی / تحرّک: جنب و جوش / لعاب: آهار، هر چیزی که بتوان با آن چیزی را اندود / تب و تاب: خوش اندام / التهاب: شعله ور شدن و برافروختن / بختک: موجود خیالی یا سیاهی ای که برروی شخص خوابیده می‌افتد؛ کابوس/ بَختک وار: کابوس وار / چنبره زدن: چنبر زدن، حلقه زدن، به صورت خمیده و حلقه وار جمع شدن/ سران: رؤسا / تدارک: آماده سازی / کم و بیش: تقریبا / تحت الحمایگی: وضعیت یک دولت غالباً ضعیف در تعامل با دولتی قدرتمند، در عرصۀ بین المللی که در چارچوب یک موافقت نامۀ بین المللی، اختیار تصمیم گیری آن دولت در امور سیاست خارجی و امنیّتی به دولت قدرتمند واگذار شده است.‌ / محض: / توازن: تعادل، برابری / قلمرو ادبی: باز کردن جا در دل کسی:‌ کنایه محبوب او شدن / لعاب به رو داشتن: کنایه از ظاهری بودن / التهاب: مجازا ناآرامی، بی قراری، اضطراب / بختک وار: تشبیه / روی دربار چنبره زده بود: مجاز از درباریان / فکر … روی دربار چنبره زده بود: استعاره پنهان، (پیوسته درباریان در اندیشه حمله بودند) / دست اندازی: کنایه از تجاوز / سایه وحشت: اضافه تشبیهی / سایه انداختن: کنایه از فرا گرفتن
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند پنجم👇👇👇👇👇



صبحِ حرکت فرارسید. آفتاب داشت تیغ می‌کشید. گرد و غبار سپاهیان، آسمان تبریز را فرا گرفته بود. صداها و نعره های درهم شترهای حامل زنبورک، قاطرهای بارکش و اسب ها، با آهنگ شیپورها و طبل های جنگی درمی آمیخت. سربازانی که اسب و تفنگ نداشتند، پشت سواران و تفنگداران، مشتاقانه و مصمّم قدم برمی داشتند. شور جنگ و دفاع در دل ها تنوره می‌کشید. چهره هایی که از خبر حمله روس درهم رفته بود با تماشای شکوه سپاه، شکفته می‌شد. چشم های بیشتر ناظران، از پشت اشک های شوق، منظره عبور ده ها هزار تن را می‌پایید. عبّاس میرزا پیشاپیش سپاه، سوار بر اسبی کوه پیکر و چابک، همچون معبدی که بر فراز تپه ای جلوه گری کند، دل از ناظران می‌برد.

قلمرو زبانی: حامل: حمل کننده / زنبورک: نوعی توپ جنگی کوچک دارای دوچرخ که در زمان صفویه و قاجاریه روی شتر می‌بستند / قاطر: استر / مصمم: دارای غزم نیرومند / ناظر: بیننده / پاییدن: مراقب بودن / معبد: پرستشگاه، محلّ عبادت / قلمرو ادبی: گرد و غبار آسمان… بود: اغراق/ تیغ کشیدن: استعاره پنهان (آفتاب مانند سرداری تیغ می‌کشید) / تیغ کشیدن آفتاب: کنایه از طلوع خورشید / قدم برداشتن: کنایه از راه رفتن / شور تنوره می‌کشید: استعاره پنهان (شور مانند آتش تنوره می‌کشید) / چهره در هم رفتن: کنایه از اخم کردن / شکفته شدن چهره: استعاره پنهان (چهره مانند گل می‌شکفت)، کنایه از شادمان شدن / کوه پیکر: تشبیه / همچون معبد: تشبیه / دل بردن: کنایه از علاقمه‌ند کردن
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند ششم👇👇👇👇👇


سپیده فردای گنجه با نهیب و صفیر گلوله های توپ روس باز شد. توده های دود و آتش و گرد و غبار، با آخرین حلقه های شب درآمیختند. کسی شکفتن صبحی چنین را باور نداشت. شهری که داشت خود را برای استقبال از بهار آماده می‌کرد و آغوش به رسیدن پرندگان مهاجر می‌گشود، اینک بستر فوران خشم و آز دشمن شده بود. با این همه، پیشگامی حاکم شهر، جوادخان در دفاع و پیش مرگی فرزندان و برادرانش، شوری در جان ها می‌نهاد. نفوذ به حصار با پایداری تفنگ داران میسّر نشد. دشمن با بار خفّتی بر دوش، وامانده ماندن و رفتن شده بود، تا اینکه یکی از شب ها با خیانت گروهی از شهر، راه برجی به روی محاصره گران باز شد و به دنبال آن، روس ها مثل مور و ملخ در پهنه شهر پراکنده شدند.

قلمرو زبانی: سپیده: روشنایی بامدادی / گنجه: دومین شهر بزرگ آذربایجان / نهیب: فریاد بلند، به ویژه برای ترساندن یا اخطار کردن / صفیر: صدای بلند و تیز (هم آوا← سفیر: پیک) / توده: آنچه انبوه است / درآمیختن: مخلوط کردن (بن ماضی: درآمیخت؛ بن مضارع: درآمیز) / شکفتن: شکوفه کردن / اینک: اکنون / بستر: زمینه و آماده برای کاری / پیش مرگی: آمادگی برای مرگ داشتن / میسّر: ممکن / خفّت: خواری / وامانده: حیران و سرگردان/ پهنه: گستره / قلمرو ادبی: شکفتن صبح: استعاره پنهان / شهری که …: مجاز از مردم شهر / استقبال بهار: استعاره پنهان / آغوش گشودن:‌ کنایه از آماده استقبال شدن / فوران خشم و آز: استعاره پنهان / بار خفّت: اضافه تشبیهی / گروهی از شهر: مجاز از مردم شهر / مثل مور و ملخ: تشبیه
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند هفتم👇👇👇👇👇



مردم با سنگ پاره، چوب دستی و ابزار دهقانی، در برابر متجاوزان ایستادند و سینه ها را سپر گلوله های آتشین ساختند. جواد خان همراه برادران و فرزندانش چندین بار، خود را بیرون از حصار به صف آتش دشمن زد و حماسه ها آفرید. اجساد و زخمی های روس ها و مردم گنجه، مثل برگ های خزان زده، زمین را پوشانده بود. صف های مقاومت مردمی یکی پس از دیگری می‌شکست. جوادخان و یارانش بی باکانه شمشیر می‌کشیدند. شهر عرصه روز محشر را به خاطر می‌آورد. گنجه با واپسین رمق هایش، زیر سقفی از دود و غبار نفس می‌کشید. دیری نگذشت که این منطقه به تصرف سپاه روس درآمد. بادهای اواخر زمستان، ناله های واماندگان را با بوی خون جوادخان و هزاران شجاع گنجه تا فراز قلّه های قفقاز می‌برد.

قلمرو زبانی: سنگ پاره: قلوه سنگ / اجساد: ج جسد / بی‌باکانه: بی ترس / واپسین: آخرین / فراز: بلندترین بخش از جایی / قلمرو ادبی: سینه را سپر ساختن: کنایه از برای نبرد آماده شدن / صف آتش دشمن: / مثل برگ های خزان زده: تشبیه / شمشیر کشیدن: کنایه از جنگیدن / شهر عرصه روز … می‌آورد: تشبیه پنهان / سقفی از دود و غبار: تشبیه / گنجه با … نفس می‌کشید: استعاره پنهان / بادهای اواخر زمستان، ناله های واماندگان را … می‌برد: اغراق
@ferdosesokhan
Forwarded from فردوس سخن (Syavoosh)
بند هشتم👇👇👇👇👇


نیروهای آماده در تبریز جمع شده بودند. سربازان و فرماندهان را پیش از آنکه حکم و سفارش حاکمان و خان ها در این مکان گردآورده باشد، عشق به میهن و دفاع از حریم زندگی و هستی هم‌وطنانشان به اینجا کشانده بود. مشاهده این صحنه های ناب و توفندگی فرزندان میهن برای رویارویی با دشمن، عبّاس جوان را به وجد می‌آورد و دلش را برای تحقّق آرمان های ملّی اش استوار و امیدوار می‌کرد.

قلمرو زبانی: نیرو: مجموعه ای از نظامیان و تجهیزات جنگی / ناب: سره، خالص / توفندگی: خروشندگی / وجد: سرور، شادمانی و خوشی / تحقّق: عملی شدن / قلمرو ادبی:
@ferdosesokhan