فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
Forwarded from Ali Shoja'
✅ #کلمات_ایهام_دار متداول و دشوار کنکور سراسری درس فارسی


1⃣ بس کن ای دیده به یک بار مریز آب مرا / که خیال رخ او را همه بر ما گذر است
💢«آب» ایهام دارد: 1- مجازاً به معنی اشک 2- آبرو و اعتبار


2⃣ ز بند حرص بر آهو چه تازی نفس را چون سگ/ به صحرای قناعت رو که بی آهوست آن صحرا
💢«آهو» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- عیب و پلیدی 2- نام حیوان
💢«بند» ایهام دارد: 1- زنجیر و رشته 2- زندان


3⃣ شب فراق چو زلفت اگرچه تاریک است/ امیدوارم از آن رو که صبح نزدیک است
💢«از آن رو» ایهام دارد: 1- از آن رخسار 2- زیرا


4⃣ هر مختصر چه داند آیین عشق‌بازی/ کی در هوا مگس را باشد مجال بازی
💢«بازی» ایهام دارد: 1- با یای مصدر به معنای بازی‌کردن و مناسب کلمه‌ی عشق‌بازی است. 2- با یای نسبت منسوب به باز که پرنده‌ی معروفی است از مرغان شکاری


5⃣ خواهشت آب است و ما می‌آوریم اینک به چشم / خاکسار آن کس که با دریا به آبش ماجراست
💢«به چشم» ایهام دارد: 1- به وسیله‌ی چشم، با چشم 2- اطاعت بردن و فرمانبری


6⃣ تا کی به بوی عنبرین زنجیر زلف سرکشت/ آشفته پویم در به در دیوانه گردم کو به کو
💢«بو» ایهام دارد: 1- شمیم و رایحه 2- آرزو و طمع


7⃣ آن چنان آتش عشق تو خوش آمد دل را / که بیفتاد به یک بارگی از چشمم آب
💢«بیفتاد» ایهام دارد: 1- قطع شد 2- جاری شد.


8⃣ مطرب مجلس بساز پرده‌ی ابریشمت / تا همه بر هم زنیم پنبه پشمینه‌پوش
💢«پرده» ایهام دارد: 1- پرده‌ی موسیقی 2- حجاب


9⃣ ندارم تاب سودای کمند زلف مه‌رویان / ولی اکنون چه تدبیر است چون افتاده بر گردن
💢«تاب» ایهام دارد: 1- تاب گیسو و زلف تابدار 2- توان و طاقت


🔟 آیینه‌ی صفات خدایی و خلق را / جمعیتی که روی نمود از صفای تست
💢«جمعیت» ایهام دارد: 1- انبوه خلق 2- به قرینه‌ی کلمه‌ی «صفا» به معنای خاطرِ جمع و اطمینان خاطر


1⃣1⃣ گر چو شمعت بکشد یار ازو روی متاب/ ور چو چنگت بزند دوست ز دستش مخروش
💢«چنگ» ایهام دارد: 1- آلتی از اسباب موسیقی 2- به معنای پنجه و ناخن


2⃣1⃣ باد بر بوی نسیم زلف سنبل در ختن / نامه را چندان دهد دم تا جگر پر خون کند
💢«دم» ایهام دارد: 1- نَفَس 2- دم عربی به معنای خون


3⃣1⃣ نقشی است هر ساعت ز نو این دور لعبت‌باز را / ای لعبت ساقی بیار آن جام جم‌پرداز را
💢«دور» ایهام دارد: 1- روزگار 2- به دور گرداندن شراب توسط ساقی


4⃣1⃣ قصه‌ی حال پریشان من امشب ز غمت/ به درازی سر زلف تو بگذشت ز دوش
💢«دوش» ایهام دارد: 1- شب گذشته و دیشب 2- شانه و کتف


5⃣1⃣ با رود و چنگ و رود زن تا چند سازم ساقیا / آبی ندارد رود او آبیش باز آور به جو
💢«رود» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- یکی از آلات موسیقی 2- رودخانه


6⃣1⃣ ای سرو روان بر طرف ما گذری کن / تا جان همه بر پای تو ریزیم روانی

🔍سرو روان استعاره‌ی مصرّحه از معشوق است.
💢 «روان» ایهام دارد: 1- روان و خرامنده 2- روان به معنی روح، یعنی شاعر، معشوق را مایه امید روح خود می‌نامد. 3- روان به معنی ناپایدار و گذرنده و رونده


7⃣1⃣ بیمار غمت را به‌جز از صبر دوا نیست / صبر است دوای من و دردا که مرا نیست
💢«صبر» ایهام دارد: 1- بردباری و صبوری 2- دارویی تلخ


8⃣1⃣ چشم سرمست تو را عین بلا می‌بینم/ لیکن ابروی تو چیزی است که بالای بلاست
💢«عین» ایهام دارد: 1- مثل و شبیه 2- چشمه


9⃣1⃣ مستان دل اغیار چه لازم که در این عهد/ هر جای که قلب است به بازار تو باشد
💢«قلب» ایهام دارد:1- دل 2- سیم و زر اندوده و تقلّبی و ناخالص


0⃣2⃣ کیوان ز هفتمین فلک آواز داد و گفت / ای مشتری بخر که بهای موافق است
«مشتری» ایهام دارد: 1- خریدار 2- سیّاره‌ی مشتری
شعر روباه و زاغ از کیست؟

این شعر در واقع ترجمه‌ی منظوم حبیب یغمایی است از شعر شاعر فرانسوی قرن هفدهم یعنی «ژان دو لافونتن»، که البته در کتاب درسی به نام شاعر اصلی آن اشاره‌ای نشده است.

این در حالی است که دو ترجمه‌ی آزاد دیگر هم از این شعر در زبان فارسی منتشر شده است. آن‌طور که در کتاب «اصول فن ترجمه‌ی فرانسه به فارسی» (انتشارات سمت) آمده، ایرج میرزا و نیر سعیدی هم این شعر را ترجمه کرده‌اند.

متن سه ترجمه‌ی موجود از این شعر در زبان فارسی در پی می‌آید:

«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی حبیب یغمایی

زاغکی قالب پنیری دید
به دهان برگرفت و زود پرید

بر درختی نشست در راهی
که از آن می‌گذشت روباهی

روبه پرفریب و حیلت‌ساز
رفت پای درخت و کرد آواز

گفت به به چقدر زیبایی
چه سری چه دُمی عجب پایی

پر و بالت سیاه‌رنگ و قشنگ
نیست بالاتر از سیاهی رنگ

گر خوش‌آواز بودی و خوش‌خوان
نبودی بهتر از تو در مرغان

زاغ می‌خواست قار قار کند
تا که آوازش آشکار کند

طعمه افتاد چون دهان بگشود
روبهک جست و طعمه را بربود

*
«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی ایرج میرزا

کلاغی به شاخی جای‌گیر
به منقار بگرفته قدری پنیر

یکی روبهی بوی طعمه شنید
به پیش آمد و مدح او برگزید

بگفتا: «سلام ای کلاغ قشنگ!
که آیی مرا در نظر شوخ و شنگ!

اگر راستی بود آوای تو
به‌ مانند پرهای زیبای تو!

در این جنگل اکنون سمندر بودی
بر این مرغ‌ها جمله سرور بودی!»

ز تعریف روباه شد زاغ، شاد
ز شادی بیاورد خود را به‌ یاد

به آواز خواندن دهان چون گشود
شکارش بیافتاد و روبه ربود

بگفتا که: «ای زاغ این را بدان
که هر کس بود چرب و شیرین‌زبان

خورد نعمت از دولت آن کسی
که بر گفت او گوش دارد بسی

هم‌اکنون به‌ چربی نطق و بیان
گرفتم پنیر تو را از دهان

*

«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی نیر سعیدی

بامدادان رفت روباهی به باغ
دید بنشسته است بر بامی کلاغ

نشئه و شادی بی‌اندازه داشت
زیر منقارش پنیری تازه داشت

گفت در دل روبه پرمکر و فن
کاش بود این لقمه اندر کام من

با زبانی چرب و با صد آب و تاب
گفت پس با وی که: ای عالیجناب

از همه مرغان این بستان سری
وه! چه مه‌رویی چه شوخ و دلبری

این‌چنین زیبا ندیدم بال و پر
پر و بال توست این یا مشک تر!

خود تو دانی من نیَم اهل گزاف
گر بُرندم سر نمی‌گویم خلاف

گر تو با این بال و این پرواز خوش
داشتی بانگ خوش و آواز خوش

شهره چون سیمرغ و عنقا می‌شدی
ساکن اقلیم بالا می‌شدی

غره شد بر خود کلاغ خودپسند
خودپسند آسان فتد در دام و بند

تا که منقار از پی خواندن گشاد
لقمه‌ی چرب از دهانش اوفتاد

نغمه چون سر داد در شور و حجاز
کرد شیرین کام رند حیله‌ساز

شد نصیب آن محیل نابکار
طعمه‌ای آن‌سان لذیذ و آب‌دار

گشت روبه چون ز حیلت کامکار
داد اندرزی چو درّ شاهوار

گفت هر جا خودپسندی ساده است
چاپلوسی بر درش استاده است

آن تملق‌پیشه‌ی رند هوشمند
نان خورد از خوان مرد خودپسند

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
چرا می گوییم «شیر آب»

حتما بخوانید

چرا به لوله ای که آب از آن خارج می شود می گوییم "شیر"؟ در سال های نه چندان، دور در ایران؛تنها دوشهر بیرجند و تبریز آب لوله کشی داشتند که آن صنعت را از روسیه به امانت برده بودند.
و در کلان شهری مثل تهران مردم از آب چاه که تمیز و سالم نبوداستفاده می کردند.در شهر تهران تنها سه قنات وجود داشت که آن هم متعلق به سه سرمایه دار تهرانی بود.یکی از این قنات ها که به سرچشمه معروف بودمتعلق به سرمایه داری بود که بچه دار نمیشد.او نذر کرد اگر بچه دار شود؛ برای تهرانیان آب لوله کشی فراهم کند. پس از مدتی بچه دار شد و برای ادای نذرش به اتریش رفت تا مهندسانی را از آنجا برای لوله کشی آب بیاورد.در هر کشوری حیوانی که نماد آن کشور است را بر سر خروجی آب می گذاشتند.مثلا در فرانسه سر خروس استفاده می کردند
مهندس اتریشی که به این منظور به ایران آمده بود فکر کرد که بر اهرم خروجی آب چه نمادی بگذارد!?
او دریافت که بر روی پرچم ایران آن زمان 'شیر وخورشید'وجود دارد وشیر "نماد ایران" است.
پس بر روی اهرم خروجی آب،سر شیری فلزی گذاشت و مردم هروقت برای برداشتن آب به آنجا می رفتند می گفتند: رفتیم از سر شیر آب آوردیم!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تفاوت بازنویسی و بازآفرینی:

برای باز نویسی تعاریف متعددی به کار برده شده است ازجمله:

- بازنویسی دوباره نوشتن یک متن متناسب با زمان و شرایط «بازنویسنده» است.

- باز نویسی یک اثر، حفظ ویژگی های کلی متن بدون کوچکترین دخل و تصرف اساسی در متن است.

- بازنويسي، برگردان متون كهن(شعر يا نثر) به نثرامروزی و زدودن کهنگی متن از چهره آن است؛ بي آن‌ كه مفهوم و محتوا دگرگون شود.

اما آن چه در باز نویسی باید بدان توجه شود این است که در بازنويسي، مقصود تنها ساده کردن متن است و تغيير فقط در محدوده زباني انجام مي گيرد و بازنويس، متن اصلي را تمام و کمال حفظ مي کند بدون آنکه چيزي به آن بيفزايد يا از آن بکاهد.

باز آفريني،برگردان متون كهن(شعر يا نثر) به نثر امروزی با دخل و تصرف در محتوا و مفهوم و تبدیل آن به اثری مستقل و جدید است كه با اصل متن متفاوت است.

بازنويسي مثل تعميرات جزیی یک ساختمان و تغییر نمای ظاهری آن است، اما باز آفريني، تغییرات کلی در اسکلت و پلان یک ساختمان است كه چه بسا نقشه ساختمان و كيفيت چهار چوب اوليه هم به هم مي ‌خورد. در باز نويسي، مضمون متن قديم حفظ مي‌ شود، تغييرات در جا به جايي حوادث و الفاظ و تركيب ‌ها انجام می‌گیرد. اصول زبان فارسي حفظ مي ‌گردد و از شكسته نويسي پرهيز می‌شود.

بنا براین همانطور که در سطور قبل اشاره شد بازنویسی به زبان امروزی عبارت است از دوباره نویسی"متون کهن " و با این تعریف دیگر لفط بازنویسی برای آثار معاصرکاربردی ندارد .

یکی از تأثیرات مهم و اساسی باز نویسی جلوگیری از انقطاع فرهنگی نسل هاست که می تواند پل رابطی باشد بین فرهنگ کهن و فرهنگ امروز یک ملت.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بخشی از مقاله تاریخ خط در ایران
از استاد : سعید نفیسی

درقرون اول اسلامی دانشمندان و ادیبانی که درعلوم قرآنی زبردست‌تر بودند در دوشهر کوفه و بصره گردآمده بودند و درمیان بصریان و کوفیان دربسیاری از مسائل ادبی اختلاف بود. درکوفه چون خطوط قدیم سامی‌را برای‌زبان‌تازی مناسب و کافی نمی‌دانستند از خط آرامی خطی اختراع کردند که بخط #کوفی معروف شد.

خط کوفی چند قرن یگانه خط مشترک زبان تازی و پارسی بود وحتی درزمانی که خطوط دیگر رواج یافت ‌تا مدت‌ها خط کوفی را در کتیبه‌ها وگاهی در کتابها یا سرفصل کتابها برای زینت بکار بردند و بهمین جهت انواع مختلف از خط کوفی در نواحی مختلف قلمرو اسلام پدید آمده است. درآغاز،‌خط کوفی نقطه واعراب نداشت وپس از چندی این تصرف را درآن کردند. همهٔ خطهای مختلفی که بیشتر آنرا درایران ایرانیان وضع کرده‌اند در نتیجهٔ تصرفات و اصلاحاتی که در خط کوفی کرده‌اند فراهم شده‌است.

خط شناسان و کسانی که در‌این زمینه بحث کرده‌اند اصول راشش خط دانسته‌اند که از خط #نسخ بیرون آمده‌اند و خط نسخ بمنزلهٔ مادر خطوط دیگرست. خط نسخ نیز بنسخ قدیم و نسخ جدید تقسیم می‌شود و خطوط اصلی عبارتست از شش خط یا باصطلاح خوش‌نویسان #اقلام_‌سته که عبارت باشد از #رقاع و #ثلث و غبار و ریحان و ‌محقق و توقیع. دراین مدت که از ظهور خطوط تازی می‌گذرد درایران ‌و خارج ازایران ‌برای زبانهای اسلامی خطوط مختلف وضع ‌و اختراع کرده‌اند که شمارهٔ آنها از شست تجاوز می‌کند.

معروف ترین خطی که درخارج از ایران پیدا شده خط #مغربی دردیار مغرب وخط نسخ کشمیری در هندوستان است و انواع تفننی آنها طغرا و زلف‌عروس و لرزه و جود و مقرمط و تحریر و معقلی و غیره است. پنج خط فرعی هم اختراع کرده‌اند که عبارت باشد از تعلیق و شکسته تعلیق ونسخ تعلیق(نستعلیق) وشکسته تعلیق وشکسته.

تا قرن #هشتم هجری ایرانیان هنوز تصرفی در خط عربی برای چهار حرف مخصوص زبان فارسی که در تازی نیست یعنی پ و چ و ژ و گاف نکرده بودند واز قرن هشتم به بعد اندک‌اندک املای کنونی یعنی سه نقطه گذاشتن پ و چ و ژ و دو سرکش گذاشتن بر گاف معمول شده است.

ابتکار دیگری که ایرانیان در حدود قرن ششم هجری کرده‌اند خط #سیاق برای محاسبات دیوان است که اعداد را از زبان تازی گرفته‌اند و برای نقد و جنس این ‌کلمات را به صورت مخصوصی که نوشتن‌ آن آسان‌تر باشد و قلب و تحریف درآنها راه نیابد درآورده‌اند و پیداست که این کار برای اجتناب از ارقام متعارفی است که درآنها۲و۳و۴و۵و۶وصفر به آسانی با هم مشتبه می‌شوند این خط مخصوص به ایرانیان، ...[است.]

🔹مجلهٔ کاوش، شمارهٔ اول، دورهٔ دوم، آبان ماه ۱۳۴۲

🌀 تبارشناسی واژگان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
TAGHVIM 1400.pdf
5.5 MB
تقویم 1400 تقدیم شما
@ferdosesokhan
 
https://meet.uok.ac.ir/ch/lit.hall2

شرکت برای عموم آزاد است
شروع شد
‍ ‍ ‍ تندیس کودک در کنار پای فردوسی کیست؟

در کنار پای فردوسی، مجسمه‌ی یک کودک وجود دارد که به گفته‌ی فرزند ابوالحسن صدیقی سازنده تندیس «زال» است؛ زال یکی از شخصیت‌های محوری شاهنامه و پدر «رستم»، معروف‌ترین پهلوان اساطیری ایران است. به‌نظر می‌رسد خاص بودن داستان زندگی زال و رها کردن او در کوه به‌دست پدرش (سام) به‌خاطر داشتن موهای سفید و بزرگ شدن او در کنار سیمرغ، دلیل انتخاب این شخصیت توسط صدیقی برای قرار گرفتن در کنار تندیس خالق شاهنامه بوده است.

فریدون صدیقی، فرزند این هنرمند مجسمه‌ساز، در گفت‌وگویی درباره‌ی علاقه‌ی پدرش به ادبیات و شاعران بزرگ ایران، گفته است: «پدر من در طول زندگی عاشق سه شخصیت فرهنگی بود؛ خیام، فردوسی و سعدی. او شاهنامه فردوسی را حفظ بود. اصلا حرف زدنش فردوسی‌وار بود. هرجا هم که صحبت می‌کرد به هر حال ناخوداگاه دو بیت از شاهنامه فردوسی داشت. او به مجسمه‌ای که از این شاعر بزرگ ساخته و در میدان فردوسی نصب شده است، علاقه‌ی خاصی داشت.»

اما میر جلال الدین کزازی در این باره نظر متفاوتی دارد و میگوید :
بر آن نیستم که آن کودک خُرد، زال باشد، زیرا پذیرفتنی نیست از میان چهره‌های پُرشمار شاهنامه، آن پیکرتراش یا تندیس‌ساز زال را برگزیده باشد. او ادامه می‌دهد: من می‌انگارم که شاید خواست او آن بوده است که به شیوه‌ای نمادین و بر پایه ساختار شاهنامه، زبان پارسی را در آن کودک به نمود بیاورد.

کزازی می‌افزاید: فردوسی این کودک را آنچنان پرورده و بالانده است که بُرنایی گردیده است جاودانه، برومند و شاداب! و به سخن دیگر فردوسی کاری را که پیشینیان او تا آن زمان انجام داده بودند به پایان برده است و از همین روی است که شاید آن کودک در دامان فردوسی دیده می‌شود...

گفتنی است که خود استاد ابوالحسن خان سازنده ی پیکره چشم از جهان فرو بسته و تنش در خاک آرمیده است..

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع خوانش برای خوانش اشعار و متون

 خواندن : ترجمه ي مستقيم نمادهاي نوشتاري به فكر يا گفتار است .
 خواندن :انتقال كدهاي تصويري به ذهن وتبديل آن ها به كدهاي صوتي است.
انواع خواندن:
1 ـ صامت خواني
2 ـ مستقل خواني     
3 ـ خطابي
روش های زیر نیز از شيوه هاي خواندن هستند كه می توانیم آنها را هم جزو انواع خواندن در نظر بگيريم:          
4 ـ خواندن با دقت ‹‹ گوش كن وبگو ››
5 ـ خواندن انتقادي ‹‹ به دوستانت بگو ›› ‹‹ بگرد وپيداكن ››
6 ـ خواندن تحليلي
7 ـ خواندن التذاذي خواندن رمان و نمایشنامه
8 ـ كند خواني
 9 ـ تند خواني
‹‹ اجرا در كلاس بطور عمدي مثلاخواندن در 3 دقيقه براي بررسي ميزان درك وفهم ››
10 ـ خواندن اجمالي ‹‹ روزنامه خواني ››
 
خوانش متن : شامل متون نظم ونثر است .  درخوانش متن توجه به موارد زیر ضروری است:
  الف - رعایت آهنگ
  ب -  توجه به لحن کلام
 ج - رعایت تکیه :تکیه ، فشارآوایی است که روی هجاهای کلمه ایجاد می شود وموجب برجسته شدن هجاهای کلمه می شود.درمورد کلمات چندهجایی بایدتوجه کنیم که تغییردرمعنی کلمه می شود.مانند:سبزی (به معنی سرسبزی وطراوت)  ،سبزی(سبزهستی)
ولی(سرپرست) ،ولی(امّا)
د - رعایت مکث ودرنگ
ه - رعایت ایستگاه های آوایی : منظور از ایستگاه های آوایی ، جاهایی است که سخن نیاز به قطع ووصل وکشش های آوایی دارد وبه عبارتی رعایت زیر و بم کلمات است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع لحن ها برای خوانش اشعار و متون

لحن:
لحن یعنی آواز خوش و موزون، نوا، کشیدن صدا یا اجتماع حالت های صداهای مختلف( دهخدا). لحن نحوه ی خواندن و بیان کردن جملات است با توجه به شرایط موجود و فضای  حاکم بر جمله و کل متن. انواع لحن و آهنگ های کلی زبان فارسی را می توان عبارت از موارد زیر دانست:

لحن ها:
1-لحن ستایشی: ستایش مخصوص خداست و شاعر یا نویسنده در آن خداوند را به خاطر آفرینش بی همتا، قدرت بی نظیر و الطاف فراوانش می ستاید. در این هنگام خواننده نیز باید خود را موجودی از آفریده های او بداند که تسلیم و شاکر بخشش ها و آفرینش اوست.در خوانش چنین متن هایی باید تقدس بارگاه خداوندی و صمیمیت رابطه ی بنده با آفریدگار را در نظر داشته باشیم. لحن کلام در این متن ها در عین تواضع و فروتنی کمی هم ملاطفت آمیز است اما وجه غالب آن تواضع در چهارچوب ادب و همراه با صمیمیت است...
2- لحن نیایشی: ( تضرع- مناجات- نجوای دوطرفه- درد دل – در گوش دل با ما سخن میگوید- الهام)
در لحن چنین متن هایی باید تضرع و اظهار نیاز به درگاه خداوند محسوس باشد. متن در نهایت خاکساری خوانده می شود. باید بدانیم که در مقابل چه عظمتی قرار گرفته ایم. انسان در این زمان خود را بسیار کوچک فرض کرده، آن چه را که در حضور دیگران نمی تواند بیان کند با آه و زاری یا شکر و سپاس بیان می کند.. هر چند آهنگ اغلب جملات افتان است در لحن نیایشی افتان بودن آهنگ جمله بسیار محسوس تر است.
3-لحن مدحی: ( نعت و منقبت) نوشته ای است درباره ی انسان که شاعر از طریق آن ، با کوچک تر دانستن خود در مقابل ممدوح به بیان مطالبی می پردازد. مدح را می توان به چند دسته تقسیم کرد.
برای ستایش غیر خدا از جمله: پیامبر (ص)، بزرگان دین و علم و.... متن مدحی کمی نسبت به لحن ستایشی صلابت و استواری دارد و بنا بر میزان مدح اوج و فرود می یابد.
4-لحن تعلیمی : این لحن که به لحن اندرزی نیز مرسوم است، تلاش می کند با گویشی آرام و آهسته، در دل شنونده نفوذ کرده و نکات خوب زیستن را به مخاطب خود القا کند. نویسنده ی این گونه متون، خود را به جای انسانی آگاه می گذارد و از زبان او که بیشتر شبیه به پدران و معلمان دلسوز است با مخاطب خود سخن می گوید.در مواردی که مخاطب پایین تر از گوینده قرار دارد کمی هم به تحکم نزدیک است.
5-لحن روایی داستانی: این لحن همه ی حکایات، قصه ها و داستان های دیگر را در بر می گیرد. آرام به پیش می رود و به تناسب موضوع نویسنده، می تواند الحان دیگری را هم بپذیرد.
6- لحن تغزلی یا عاطفی: گسترده ترین حوزه ی ادبیات است و در نهایت لطافت و ظرافت ادا می شود. در جایی که باید شدت احساس خویش را نشان دهیم، کلام کشیده و خوش آهنگ بیان می گردد. جای تکیه بستگی به مقصود خواننده دارد.
7- لحن حماسی: این گونه متون در نهایت صلابت، استحکام و بسیار پر طنین و پر طمطراق ادا می شود. خواننده باید بکوشد تا مخاطبش را به شجاعت وادارد و اورا به هیجان آورد. قافیه و ردیف در شعر حماسی تکیه گاه کلام است و با طنین بیشتری ادا می شود. حرف چرخشی - ر- بخصوص اگر مشدد باشد پرفشار و کوبنده تلفظ می شود. شاهنامه عالی ترین نمونه حماسه است.
8-لحن توصیفی: توصیف یعنی وصف کردن و بیان جزئیات و ویژگی ها و یا آوردن صفات و قیدهای حالت پیاپی برای چیز هایی که قرار است برای شنونده بازگو کنیم. یا استفاده از جان بخشیدن به اشیا که در این هنگام نویسنده یا شاعر همه چیز را زنده و مانند انسان می بیند و کارها و گفته ها و حرکات یا اعضای انسانی را به آن ها می بخشد. در واقع توصیف طبیعی ترین متن خوانشی است که با رعایت سجاوندی خوانده می شود.

علاوه بر لحن های ذکر شده، می توانیم به لحن تعزیه و سوگواری،لحن طنز، لحن جد و لحن مناظره یا سوال و جواب و لحن کودکانه نیز اشاره کنیم. البته باید این نکته را در نظر داشته باشیم که به هنگام خوانش متون چه نظم و چه نثر نه تنها هر متن خوانش و لحن خاصی را به فراخور پیام و معنی طلب می کند، بلکه هر بند و حتی هر جمله و هر واژه( به لحاظ بار معنایی که دارد) لحن خود را دارد و ممکن است در یک شعر یا متن به تناسب انواع و اقسام لحن ها به کار گرفته شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
داستان و تفاوت آن با قصه

آنچه امروز کودکان و نوجوانان به عنوان داستان مطالعه می کنند از قواعد داستان نویسی امروز تبعیت می کند؛ لذا ابتدا لازم است به تعریف داستان بپردازیم: " داستان یک سلسله وقایع حقیقی یا غیر حقیقی است که به طور زنده و آمیخته با جزئیات بیان شده باشد به نحوی که متخیله خواننده یا مستمع بتواند آن ها را آناً مجسم کند" (سی بروکس، 1353، ص 121). از این تعریف چنان بر می آید که، داستان ساخته و پرداخته ی ذهن خلاق فردی به نام نویسنده است. گرچه از واقعیت های بیرونی برداشت هایی شده است، ولی همه ی این واقعیت ها از صافی ذهن، عواطف و احساسات و پیش دانسته ها نویسنده گذشته و از پایگاه و موقعیت اجتماعی او نشأت گرفته است و با کمک ذهن خلاق خواننده و مشارکت اوست که کامل می شود. داستان های کودکان و نوجوانان نیز قائل این تعریف هستند، خواه داستان های کاملاً تخیلی و فانتزی گونه باشد یا واقعی.

در اینجا لازم است تفاوت داستان و قصه را ذکر کنیم تا مشخص شود نمی توان آنچه را امروز برای کودکان خلق می شود با ضوابط قصه های کهن سنجید. همان طور که از قصه های کهن نمی توان انتظار داشت که منطبق بر چهارچوب های داستان نویسی امروز باشد.

قصه محصول ذهنیت جمع است و خالق مشخصی ندارد و با نقل پی در پی، جمع بر روی آن اثر گذاشته اند، حال آنکه داستان محصول ذهنیت فرد است وحتی می توان از روی سبک و روش آن نویسنده اش را بازشناخت.

قصه و داستان هر دو آثار روایی هستند و به نقل رویداد ها می پردازند، ولی آنچه داستان را از قصه جدا می کند روابط علی است که بین رویدادهای مختلف آن برقرار است. حال آنکه قصه بر اساس حوادث پشت سر هم که ممکن است رابطه علت و معلولی هم بر آن ها حاکم نباشد شکل می گیرد.

شاه مرد و سپس ملکه هم مرد قصه است. شاه مرد و سپس ملکه از فرط انده مرد طرح است. ترتیب زبانی حفظ شده است، اما مفهوم علیت بر آن سایه گسترده است.....مرگ ملکه را در نظر بگیرید. در یک قصه وقتی بشنویم ملکه مرد می گوییم بعد چه پیش آمد؟ در یک طرح وقتی بشنویم ملکه مرد می پرسیم چه شد؟ این است فرق اساسی این دو جنبه ی رمان (ایرانی، 1364، ص 164).

تفاوت دیگر در قهرمان وشخصیت است. قصه های کهن معمولاً قهرمانانی دارند که از الگوهای مشخصی پیروی می کنند و صف بین خوبی و بدی مشخص است، حال آنکه شخصیت ها در داستان دارای نوعی فردیت هستند و در اثر تحولاتی که حادث می شود تغییر می کنند، یعنی سفید سفید یا سیاه سیاه نیستند و سایه روشن و خاکستری هستند.

تفاوت دیگر در ساختمان ادبی آن هاست. ساختمان ادبی قصه معمولاً ساده بوده و تنها در آن چهارچوب ها بیان می شده و جزئیات در آن راهی نداشته و توسط گوینده به آن اضافه می شده است. حال آنکه داستان اثری مکتوب است و دست نویسنده باز است تا آن گونه که می خواهد به جزئیات بپردازد.

زبان قصه شفاهی بوده و ماهیت گفتاری دارد حال آنکه داستان به زبان ادبی نوشته می شود و تمام ملاحظات زیبایی شناسی زبان در آن به کار گرفته می شود.

یکی دیگر از تفاوت ها در زمان و مکان است. قصه های سنتی تعلق زمانی و مکانی آشکار ندارند. یکی بود یکی نبود غیر از خدا هیچکس نبود، جنگلی بود، قصری بود، خانه ای بودو...حال آنکه در داستان های امروزی حتی از نوع فراواقعی و فانتزی می توان نشانه های بسیاری دال بر حضور زمان و مکان را در آن مشاهده کرد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هنجار گریزی درآثار ادبی

برجسته‌سازی:
هنگامی که شاعر یا سراینده ترانه با شکستن معیارهای زبان روزمره با کمک وزن، پنداشته‌ها، برگزیدن ترکیب‌ها و واژه‌های فراخور و گاه حتی جابجایی برخی ارکان جمله، زبان را از هنجار کلام روزمره دور کند، به این کار برجسته‌سازی گفته می‌شود.

این اصطلاح اول بار از طرف شکل‌گرایان روس، که در تحلیل متون به شکل، فرم و ساختار آن توجه داشتند، مطرح شد. نظریة برجسته‌سازی که ابتدا زبان‌ شناسان روس آن را مطرح کردند و سپس زبان‌شناسان ساختگرا در نقد و تحلیل آثار ادبی آن را مورد توجه قرار دادند.

زبانشناسان شکل‌گرای روس و چک در به کارگیری زبان معتقد به دو نظام زبانی جدا از یکدیگر بودند: نظام خودکاری و نظام برجسته‌سازی. نظام خودکاری زبان در اصل به کارگیری عناصر زبان است به گونه‌ای که به قصد بیان موضوعی به‌کار رود، بدون آن که شیوه بیان جلب نظر کند و مورد توجه اصلی قرار گیرد، ولی برجسته‌سازی به کارگیری عناصر زبان است به گونه‌ای که شیوه بیان جلب نظر کند، غیرمتعارف باشد و در مقابل خودکاری زبان، غیرخودکاری باشد.

موکاروفسکی یکی از نظریه‌پردازان مکتب پراگ می‌گوید: «برجسته‌سازی در زبان شاعرانه تا آن اندازه به درجه اعلای خود می‌رسد که عمل ارتباط را در پس‌زمینه قرار می‌دهد.»

«لیچ» از شکل‌گرایان انگلیسی، فرایند برجسته‌سازی را به دو گونه بخش می‌کند:

۱- هنجارگریزی
۲- هنجارافزایی

هنجارگریزی : یعنی شکستن هنجار منطقی و طبیعی زبان با نگرش هنرمندانه که به موجب آن عناصر زیباشناختی و ادبی سخن، مجال نمود پیدا می‌کنند.

لیچ هشت گونه هنجارگریزی را از یکدیگر باز شناخت که به قرار زیر است:
هنجارگریزی واژگانی، هنجارگریزی نحوی، هنجارگریزی آوایی، هنجارگریزی نوشتاری، هنجارگریزی معنایی، هنجارگریزی گویشی، هنجارگریزی سبکی، هنجارگریزی زمانی.

هنجار گریزی به عبارت دیگر یعنی خارج شدن از زبان معیار ؛ سبک شعر را برحسب عدول و خروج از سبک مطالعه می کنند . اصطلاحی است که در مکتب شکل گرایان روسی به کار می رود و یکی از مهمترین نظریه های این مکتب نقد محسوب می شود. نویسنده و شاعر از طریق آشنایی زدایی، دریافت های عادی خواننده را تغییر می دهد و این همان کاری است­ که به آن تکنیک ادبی می­ گویند. وظیفه ی هنر، غریبه کردن مفاهیم، مشکل کردن فرم­ها و افزودن بر دشواری ها ست و به عبارت دیگرگذاشتن مانع­ است بر سر راه درک مطلب تا خواننده در نهایت به شناسایی تازه­ ای از آنچه از آن می­ شناخته دست یابد (ذوالقدر ،1388:11)
هنجار گریزی که برابر«Deviation» نهاده شده است

شفیعی کدکنی انواع برجسته‌سازی را در دو گروه موسیقایی و زبان‌شناسی تبیین می‌کند.

نمونه‌ها در شعر فارسی :

در شعر اخوان ثالث برجسته‌سازی واژگانی نمونه‌های گوناگونی دارد از قبیل استفاده از: واژه‌های مرده، واژه‌های کم‌کاربرد، واژه‌هایی که در معنی کهن به‌کار رفته، واژه‌های اساطیری و واژه‌های مخفف، ازجمله پریشان‌بوم، شبنم‌آجین، بیغاره، پرهیب و غیره.

در این شعر فروغ فرخزاد:

«گوش کن! وزش ظلمت را می‌شنوی»
وزش ظلمت نمونه‌ای از برجسته‌سازی واژگانی است.

در این شعر شفیعی کدکنی:
«جایی که نان گرسنه شد و آب تشنه زیست …»
نمونه‌ای از هنجارگریزی معنایی به‌کار رفته‌است.

نمونه فراهنجار آوایی را در کاربرد شگرد واج‌آرایی در این شعر منوچهری می‌بینیم:

خیزید و خزآرید که هنگام خزان است
باد خنک از جانب خوارزم وزان است

نمونهٔ دبگر این شعر از اشعار حمید مصدق نمونه‌ای از هنجارگریزی نوشتاری است:

او بود
از روی نرده
خم شده
روی
ر
و
د.

احمد شاملو از جمله شاعرانی است که در شعرش از این شیوه بسیار بهره گرفته‌است.

منابع :
صهبا، فروغ: برجسته‌سازی واژه و ترکیب در شعر اخوان. در: «پژوهش‌نامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی»، بهار و تابستان ۱۳۸۴ - شماره ۴۵ و ۴۶. (از صفحه ۱۴۷ تا ۱۶۲).
۱- شمیسا، سیروس؛ نقد ادبی، ویرایش دوم، تهران، میترا، ۱۳۸۵، ص ۱۸۰ – ۱۷۸.
۲- علوی مقدم، مهیار؛ نظریه‌های نقد ادبی معاصر (صورت‌گرایی و ساختارگرایی)، تهران، سمت، ۱۳۸۱، چاپ دوم، صص ۱۰۱ – ۸۲.
۳- کارن. جی‌ای؛ فرهنگ ادبیات و نقد (ترجمه کاظم فیرزومند) تهران، شادگان، ۱۳۸۰، ص ۱۶۶.
۴-اعظم بابایی: برجسته‌سازی. در: شهر مجازی زبان و ادب فارسی.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_5974338361010161322.pdf
520.7 KB
#آرایه_های_ادبی
آرایه های ادبی کتاب فارسی دهم، یازدهم و دوازدهم
درسنامه + نکته+ تست
تالیف: آقای حمیدرضا نعمتی
@ferdosesokhan
سوالی داشتم :
هم صفت مفعولی و هم صفت فاعلی با ساختار " بن ماضی+ ه " و "بن ماضی + ار" ساخته میشن . کلمه هایی با این ساختمان رو از کجا تشخیص بدیم فاعلی هستند یا مفعولی ؟
برای مثال کلمه های خریدار ، مردار فاعلی هستن یا مفعولی ؟

خب صفت فاعلی بر انجام دهنده ی کار یا پذیرنده ی حالت دلالت می کنه و به این صورت ها ساخته می شه:
بن مضارع + ان = خند + ان = خندان...
بن مضارع + ا = توان + ا = توانا..
بن مضارع + نده = بین + نده = بیننده..
اسم + نده = شرم + نده = شرمنده..
بن مضارع + ار = پرست + ار = پرستار..
بن ماضی + ار = خرید + ار = خریدار.
کرد + ار =کردار.
خواست + ار = خواستار.
بن مضارع + گار = آموز + گار = آموزگار..
بن ماضی + گار = کرد + گار = کردگار..
اسم + گار = کام + گار = کامگار.
بن مضارع + گر = توان + گر = توانگر.
بن ماضی + گر = رفت + گر = رفتگر.
اسم + گر = ستم + گر = ستمگر.
صفت + گر = روشن + گر = روشنگر.
بن مضارع + کار = جوش + کار = جوشکار.
بن ماضی + کار = کشت + کار = کشتکار.
اسم + کار = قلم + کار = قلمکار.
صفت + کار = سفید + کار = سفید کار.
حالا به این نکته ها در مورد صفت فاعلی توجه بفرمایید:
فعل امر به تنهایی و یا همراه با کلمه یا یه فعل امرِ دیگه، می تونه معنای صفت فاعلی داشته باشه:
مثال: فلانی دختر بسازی دارد.
بساز: فعل امر در نقش صفت فاعلی.
گاهی بن مضارع با اسم یا صفت ترکیب می شه و صفت فاعلی می سازه:
مثلِ: کف پوش: کف (اسم) + پوش (بن مضارع)...
ترکیب بن مضارع + ان که همون صفت حالیه می شه، یعنی صفت حالیه و صفت فاعلی تفاوتی ندارن.
گروه وصفی هم می تونه معنای صفت فاعلی داشته باشه.
مثال: آتش بیار معرکه: گروه وصفی در نقش صفت فاعلی.
حالا صفت مفعولی که اسم مفعولم نامیده می شه، صفتیه که معنای مفعولی داره، یعنی کار بر آن واقع می شه.
از بن ماضی + ه ساخته می شه.
مثلِ: شنیده، دیده و
گاهی فعل "شده" به آخِر صفت مفعولی اضافه می شه:
شنیده شده..
در بعضی ترکیبا "ه" از آخر صفت مفعولی حذف می شه:
مانند: خاک آلود..
گاهی در صفت مفعولی علاوه بر "ه"، "ت" و "د" هم حذف می شن، اما در معنیِ صفت مفعولی تغییری ایجاد نمی شه:
دست بافته: دست باف، خواب آلوده: خواب آلو..
در ساختار صفت های مفعولی مرکب، اجزای مختلفی به کار می ره، یعنی با انواع واژه ها ساخته می شه ممکنه جزء همراه، فاعل برای صفت باشه و گاهی مفعول و یا متمم..
اسم + صفت مفعولی: باد + آورده= بادآورده: آن چه باد آورده است.
ببین اینجا "باد" انجام دهنده ی کارِ پس نقشِ فاعلی داره.
خاک + آلوده= خاک آلوده.
آن چه به خاک آلوده شده است
پس نقش خاک متمم برای صفت مفعولیه.
ضمیر + صفت مفعولی:
خود + باخته= خودباخته.
قید + صفت مفعولی: در اینجا صفت مفعولی، معنای فاعلی می گیره.
زودرسیده: زود "قید" + رسیده "صفت مفعولی"
کسی یا چیزی که زود رسیده است: ببین معنای فاعلی میده. (پذیرنده یه حالت شده).
صفت مفعولی بیشتر موقع ها از فعل متعدی ساخته می شه، اما گاهی از فعل های لازم صفت مفعولی ساخته می شه، ببین فقط ساختشون صفت مفعولیه در معنا فاعلی هستن.
حالا پس تفاوتشون با صفت فاعلی چیه: در اینه که فقط بر انجام دهنده ی کار در گذشته دلالت دارن ولی صفت های فاعلی که ساخت صفت فاعلی دارن، به انجام دهنده کار در گذشته، حال و آینده دلالت دارن.
مانند:
مرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدم * دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم

"مرده" صفت مفعولی در معنای صفت فاعلی.
مُرد (بن ماضی) + ه.
ببین به ساختمانشون که در ابتدا توضیح دادم توجه کن.
ساخت "بن ماضی + ار" مفهومه اسمِ مصدر، صفت فاعلی و گاهی صفت مفعولیه: مثلِ: مردار "همون که با مثالی از مولانا گفتم (مرده)"
یا گرفتار، نمودار.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع املا

* این پست مخصوص مقطع ابتدایی و متوسطه یک است.


۱. املای مشورتی:
در مواقعی که شاگردی ضعیف است و در املا پیشرفت چندانی ندارد، می‌توان در هنگام دیکته، دانش‌آموز ضعیف را کنار دانش‌آموز قوی نشاند تا بعضی از لغات را که برایش مشکل است، با مشورت بنویسد. در نتیجه دانش‌آموز ضعیف، هم آن لغت را به خوبی به ذهن می‌سپارد و هم با افت درست نویسی به طور مکرر مواجه نمی‌شود. البته این روش نباید به طور مکرر یا همیشگی باشد.
۲. املای ویرایشی:
در هنگام تصحیح کردن املا، معلم شکل صحیح لغات را نمی‌نویسد تا دانش‌آموزان خودشان شکل درست لغات را از کتاب پیدا ‌کنند و بعد ما به آن املا بازخورد می‌دهیم. یعنی، ابتدا دور کلمات اشتباه خط می‌کشیم و صحیح آن را بچه‌ها می‌نویسند و ما به صحیح نوشتن آنها بازخورد می‌دهیم.

۳. املای کل خوانی:
معلم بهتر است متن دیکته را قبل از املا برای بچه‌ها بخواند، ولی بچه‌ها چیزی ننویسند و تنها گوش دهند. بعد از املا هم باید متن مجدداً خوانده شود، یعنی در هر املا، کل متن باید سه بار خوانده شود.
۴. املای هوایی:
می‌توان دیکته را به صورت شفاهی خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را در هوا انگشت نویسی کنند.
۵. املای لمسی – حدسی:
نوع دیگر املا، بازی و املا است بدین صورت که شاگرد پشت سری، کلمات را با انگشت روی پشت فرد جلویی می نویسد تا شاگرد جلویی از روش حرکت انگشت فرد عقبی بتواند لغات را حدس بزند و بنویسد.
۶. املای روزنامه ای:
بچه‌ها می بایست روزنامه با خود به کلاس بیاورند و لغات را ببرند و از لغات بریده شده یک بند املا برای ما درست کنند و بر روی ورقه بچسبانند. این روش می‌تواند به صورت گروهی هم انجام گیرد.
۷. املای تکمیلی:
می‌توان املای را بدون نقطه، بدون تشدید و یا به صورت لغات ناقص تایپ کرده و به دانش‌آموزان داد تا آنها در جای مناسب نقطه بگذارند و یا تشدید قرار دهند یا لغات ناقص را کامل کنند.
۸. املای غلط یابی:
می‌توان دیکته را به صورت لغات صحیح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند.

۹. املای تصویری:
بدین صورت که چندین شکل را به دانش‌آموزان بدهیم تا آنها املای صحیح نام آن شکل ها را بنویسند.

۱۰. املای گروهی:
به این شکل که بچه‌ها را به گروه‌های ۵ یا ۶ نفره تقسیم می‌کنیم و در هر گروه، هر خط را یک نفر از گروه می‌نویسد و در انتها بازخورد گروهی می‌دهیم و آن املا در پوشه ی کار گروه‌ها قرار می‌گیرد.

۱۱. املای انتخابی:
هر گروه یک متن املا با کمک تمام اعضای گروه خود می‌نویسد و ما املای همه گروه‌ها را جمع‌آوری کرده و می‌خوانیم و سپس یا بهترین متن را به کل کلاس، دیکته می‌گوییم و یا از هر گروه یک پاراگراف انتخاب کرده و دیکته تلفیقی تهیه کرده و به کل کلاس، دیکته می‌گوییم.

۱۲. املای گروه به گروه:
بچه‌ها را گروه‌بندی می‌کنیم و سپس هر گروه متن دیکته‌ای را می‌نویسد و برای گروه دیگر می‌خواند تا آن گروه بنویسند.

۱۴. املای متن نویسی:
بچه‌ها به گروه‌های ۵ یا ۶ نفره تقسیم می‌شوند. ۱۰ کلمه ی مهم از درس انتخاب می‌کنیم و از بچه‌ها در گروه‌ها می‌خواهیم که هر کدام جمله‌ای را در ارتباط با درس بنویسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و یک متن کوتاه و زیبا بسازد.

۱۴. املای تقویت حافظه:
بدین صورت که معلم متنی را روی تابلو می‌نویسد. بعد متن را برای دانش‌آموزان می‌خواند و سپس روی نوشته‌هایش روی تابلو پرده می‌کشد و بچه‌ها باید هر آنچه از متن فهمیده‌اند را بنویسند. سپس معلم پرده را از روی نوشته ها برمی‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تابلو مقایسه ‌کرده و به خود بازخورد ‌می‌دهند.

۱۵. املای آینه‌ای:
می‌تواند استفاده از آینه باشد بدین صورت که کلمات را بر عکس روی تابلو بنویسیم و بچه‌ها با نگاه کردن به آینه درست آن را بنویسند و یا صحیح آن را بخوانند.

۱۶. املای آبکی:
استفاده از آب و محیط حیاط مدرسه است. بدین ترتیب که بچه‌ها به صورت انفرادی و یا گروهی با خود آب‌پاش به مدرسه می‌آورند و با آب، دیکته را روی زمین می‌نویسند و گروهی نوشته‌های خود را تصحیح کنند.

۱۷. املای لاک پشتی:
در این روش روی کاغذ چندتا تصویر لاک پشت هست به عنوان مثال در یک قسمت لاکش صدای ش را می نویسیم و از دانش آموزان می خواهیم کلماتی که در درس صدای ش دارند پیدا کنند و در قسمت های خالی لاک پشت بنویسند. یا حتی کلمه ای را می نویسیم و از بچه ها می خواهیم همخانواده ی آنها را پیدا کنند و در جاهای خالی بنویسند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#برنامه
#امتحانات_نهایی
#دی_ماه
ویژه ی دوازدهمی های سال تحصیلی ۹۸_۹۹/داوطلبان آزاد/بزرگسالان
✅این برنامه برای دوازدهمی های امسال که مشغول به تحصیل هستند نمی باشد .

@adabiyatjame11
@ferdosesokhan
#اطلاعیه

بارم‌بندی درس‌های فارسی ، نگارش و علوم و فنون ادبی
پایه‌های #دهم و #یازدهم
سال تحصیلی ۱۴۰۰_۱۳۹۹

فارسی👇

ار روان خوانی ها،شعر خوانی و گنج حکمت سوال نخواهد بود ؛
و به جای ۱/۵نمره شعر حفظی

سه تا "نیم نمره "به سه قلمروی زبانی ،فکری وادبی اضافه خواهد شد.



نگارش👇

از حکایت نگاری /مثل نویسی و شعر گردانی،
سوالی نخواهد بود

و از ۴ نمره آن

۳ نمره به تولید متن و" ۱ "نمره به بازشناسی اختصاص خواهد یافت.

و علوم و فنون ادبی👇

از کارگاه تحلیل متن سوال نخواهد بود.

در پایه‌ی #دوازدهم
نوبت اول در اختیار همکاران بزرگوار خواهد بود. ( از کل کتاب یا با همان بارم بندیِ پایه‌ی دهم و یازدهم )
نوبت دوم ( امتحان نهایی ) از کل کتاب و مانند سال‌های گذشته خواهد بود ‌.

گروه زبان و ادبیات فارسی استان زنجان

@goruheamoozeshiadabiatzanjan
جزوه_400ضرب_المثل_و_کنایه_های_فارسی.pdf
2.2 MB
جزوه 400 #ضرب_المثل و ڪنایه فارسی
خاص آمادگے آزمون ورودی مدارس #سمپاد

گروه آموزشی #تیزلاین

@zarbolmaslhaefarsi
دربارۀ «نمودن» و «گشتن» و «گردیدن»

بعضی از دست‌اندرکارانِ ویرایش و درست‌نویسی معتقدند به‌کاربردن «گشتن» و «گردیدن» (و صورت سببی آن، «گردانیدن») به‌جای «شدن» (و «کردن») و به‌کاربردن «نمودن» به‌جای «کردن» یکسره نادرست است. برای مثال، این جمله‌ها غلط است:

ـ چرا مرا این‌قدر اذیت می‌نمایی؟
ـ هوا کم‌کم تاریک گردید.
ـ سربازان از ادامۀ جنگ منصرف گشتند.
ـ کتاب را باز نمودم و خواندم.
ـ میزان پروتئین را به‌تدریج کم گردانیدند.

این کسان در توضیح نادرستیِ این کاربردها می‌گویند «نمودن» به‌معنی «نشان‌دادن» و «به‌نظرآمدن» است و «گشتن» و «گردیدن» معنی «چرخیدن» و «گردش‌کردن» می‌دهد؛ چنان‌که از این مثال‌ها پیدا است:

ـ ما هم می‌توانیم در میان مردم، خودی بنماییم.
ـ چنین می‌نماید که هنوز در غفلتیم.
ـ زمین به دور خورشید می‌گردد.
ـ ماه در مدارش یک دور کامل گشت.

واقعیت این است که حکم یادشده دربارۀ نادرستی این کاربردها تا اندازه‌ای صحت دارد؛ اما بی‌دقتی‌هایی به آن راه یافته که شایستۀ بازنگری است. اولاً این نادرستی به این دلیل نیست که «نمودن» فقط به‌معنی «نشان‌دادن» و «به‌نظرآمدن»، و «گشتن» و «گردیدن» فقط به‌معنی «چرخیدن» و «گردش‌کردن» است. ثانیاً نادرستی و ناپسندی این واژه‌ها در معنی‌های ذکرشده همیشگی و مطلق نیست و استثناهایی دارد.

فعل «نمودن» از دیرباز به‌وفور به‌معنی «کردن» به کار رفته است. همچنین نمونه‌های پرشماری از کاربرد «گشتن» و «گردیدن» به‌جای «شدن» در متن‌های کهن در دست است (نک: غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، و۲، ص۲۲۵ و ۳۲۱تا۳۲۲ و ۳۲۴تا۳۲۵ و ۳۷۷ و ۳۹۵تا۳۹۷). بنابراین، این گمان که «نمودن» فقط معنی «نشان‌دادن» و «به‌نظررسیدن» می‌دهد و «گشتن» و «گردیدن» فقط به‌معنی «چرخیدن» است، به‌کلی باطل است و نمی‌توان با تکیه بر این دلیل، چنین کاربردهایی را ناروا قلمداد کرد.

بااین‌همه، از جنبه‌ای دیگر می‌توان به این فعل‌ها نگریست و کاربردشان را تا حدودی ناپسند دانست. به‌طور کلی، یکی از سنجه‌های مهم در معیارسازی زبان فارسی امروز، ساده‌نویسی و نزدیک‌کردن زبان نوشتار به زبان گفتار بوده است؛ به این معنی که کوشیده‌اند واژه‌ها و ساختارهای پرتکلفی را که فقط در زبان نوشتار وجود داشته و بر زبان مردم جاری نمی‌شده، کم‌رنگ کنند یا از میان بردارند. براین‌اساس، نارواشمردن کاربردهای یادشده موجه است؛ زیرا در گفتار، «نمودن» را به‌جای «کردن» و «گشتن» و «گردیدن» را به‌جای «شدن» به کار نمی‌بریم و مثلاً نمی‌گوییم:

ـ چرا کار نمی‌نمایی؟
ـ دیروز خیلی غمگین گشتم.

به‌این‌ترتیب، با حذف این کاربردها از نوشتار می‌توانیم لحن و بیان خود را تا حد زیادی به زبان طبیعی گفتاری نزدیک کنیم و اثرگذارتر بنویسیم.

اما این قاعدۀ کلی، استثنایی مهم نیز دارد که تقریباً هیچ‌جا به‌خوبی به آن نپرداخته‌اند و چندوچونش را نشکافته‌اند. راست این است که در کنار سنجۀ پراهمیتِ «نزدیک‌کردن نوشتار به گفتار»، ملاکی زیبایی‌شناختی نیز بر نوشتار فارسی معاصر بیش‌وکم حاکم است و آن عبارت است از پرهیز از تکرار فعل. ازاین‌رو، معمولاً پسندیده نیست که دو یا چند فعل «کردن» یا «شدن» با فاصلۀ کم یا در یک جمله بیاید. درنتیجه، می‌توانیم برای خودداری از چنین تکرارهایی، «نمودن» و «گشتن» و «گردیدن» را مجاز بشماریم؛ چنان‌که در نوشته‌های بعضی از استادان خوش‌قلم هم نمونه‌هایی از این شیوه را می‌توان جُست؛ مثلاً:

ـ عادت بر این جاری است که چون از اختراع گفت‌وگو می‌شود، ذهن به اشیایی متوجه می‌گردد که خارج از وجود انسان است. (پرویز ناتل‌خانلری، زبان‌شناسی و زبان فارسی، ص۱۵)

البته درخصوص این نوع تکرار هم باید به نکتۀ بسیار بااهمیتی توجه کنیم. مقصود از تکرار فعل در اینجا این است که فعل‌های تکرارشده ازنظر زمان و شخص و شمار دقیقاً یکسان باشند. برای نمونه، جملۀ «مجبور شد دانشجو شود» مصداق این تکرار نیست؛ ولی این جمله چرا: «تا اینجا طبقه‌بندی مفاهیم تا حدودی معلوم شد و مزیت آن روشن شد.»

نمونه‌هایی دیگر از کاربردِ مُجازِ «گشتن» و «گردیدن» و «نمودن» برای پرهیز از تکرار فعل:

ـ این اشکالات را باید به‌سرعت شناسایی کرد و برطرف نمود.
ـ شخصی حقیقی یا حقوقی است که متعهد می‌شود بیمه‌گذار را هنگام حادثه یا وقوع خطرات احتمالی حمایت کند و زیان واردشده به او را جبران نماید.
ـ مشرق‌زمین به پیشوایی نیازمند بود که روحش بزرگ‌تر از آن باشد که سراب‌های تمدن مغرب‌زمین را آب بپندازد یا در مقابل زرق‌وبرق آن خیره شود و نابینا گردد.
ـ در شهر ما مردی بود که قرض وی آن‌چنان فزونی یافت که ناگزیر شد از طلبکار پنهان شود و خانه‌نشین گردد.
ـ سؤالی که در اینجا فیلسوف اخلاق با آن مواجه می‌شود، خود به چالشی جدی بدل می‌گردد.

- محمد یوسفی‌شیرازی

@virevirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« درباره ی متناقض نما»

درواقع متناقض نما،تناقض قابل تأویل است وتناقض نیزجمع دوصفت متضاددریک امراست.

💠راه یابی به آن👇

دوواژه ی متضاد ظاهری که بینشان «کسره»آمده باشد
👈صدایِ سکوت،دولتِ فقرو...

دوواژه بامفهوم یکسان که میانشان« بی، نا، لا» آمده باشد.
👈برگ بی برگی، مرد نامرد،مذهب ولامذهب و...

دوواژه ی یکسان با معنای یکسان که دومی اولی را نقض کند.
👈بربساطی که بساطی نیست

دوواژه یامفهوم متضاد که به یکدیگر اسناد داده شوند.
👈سرچشمه ی نور،شب است «نسبت دادن دوامرمتضاد که تناقض آمیز است»

دوعمل متضاد که هم زمان از یک شخص یا یک چیز سربزند.
👈میان خنده می گریم که چون شمع اندرین مجلس
زبان آتشینم هست لیکن درنمی گیرد.

📢همزمان بودن دو عمل متضاد و از یک شخص سرزدن آن لازم است.

ازشخصی انتظار عملی را داشته باشیم که برعکس ذاتش باشد.
👈ذات آتش سوزاندن، گرما وروشنایی است
حال از آتش این انتظار رود که سرد یا خاموش کند.

👈کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم
«جمعیت: آسایش/ پریشان: آشفتگی

🔹تناقض در گروههای اسمی👇
▫️تناقض درساختمان اسم وصفت های مرکب👈خراب آباد‌،تاریک روشن

▫️به همراه وابسته های متممی👈پرازخالی،ازتهی سرشارو....

▫️تناقض درترکیب های وصفی واضافی: فریاد بی صدا،فریاد سکوت و...

🔹تناقض درجمله👇
▫️اسناد همزمان دو صفت متضاد به یک‌موصوف چه با تشبیه چه‌بدون تشبیه👇
قطره تویی بحر تویی لطف تویی قهر تویی
همچو نی، زهری وتریاقی که دید
هم چونی دم سازو‌مشتاقی که دید
« نی زهر است وپادزهر»

▫️توصیف های همراه با تشبیه های بلیغ اسنادی، درحالیکه این اسنادهای اغراق آمیز باتناقض همراه است👇
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبرکه درکف او موم است سنگ‌خارا
«موم است سنگ خارا»

▫️جمله های خبری که عقلاًوعادتاً باتجربیات ما در تعارض است👇
خرم آن کس کو‌بدین غم شادمانی می کند.
ادب ازکه آموختی؟ از بی ادبان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan