فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
👆👆👆👆
پست های بالا ارسالی از جانب: استاد "حسین شکی " در ارتباط با "هیچانه" ها
@ferdosesokhan
انجمن علمی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی توانسته است برای نخستین بار در ایران از نوام چامسکی، مهم‌ترین اندیشمند زنده جهان، دعوت نماید تا پیرامون آخرین تغییر و تحولات نظری در برنامه کمینه‌گرا، مهم‌ترین خط فکری چامسکی‌ در نحله زایشی، به سخنرانی بپردازد.
بی‌شک این نشست برای علاقه‌مندان به زبان‌شناسی، زیست‌شناسی، روان‌شناسی، هوش مصنوعی، فلسفه و به صورت کلی علوم شناختی جذاب و حائز اهمیت خواهد بود.
همچنین لازم به ذکر است که این نخستین باری است که چامسکی در دانشگاهی از ایران به ادای سخنرانی پیرامون زبان‌شناسی می‌پردازد.

پخش زنده 6 اسفند ساعت 20:30
https://lnkd.in/dyMV5pQ

@ferdosesokhan
خبر درگذشت استاد اسلامی نُدوشَن توسط همسرشان تکذیب شد.
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

===================

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============

گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
ملاک‌های تشخیص جملهٔ پایه و جملهٔ پیرو

1️⃣ پیوندهای وابستگی بر سر جملهٔ پیرو می‌آیند و در مواردی هم که در آغاز آن واقع نشوند در هر حال قبل از فعل آن قرار می‌گیرند:
به مسافرت نمی‌روم مگر اینکه سعید هم بیاید.
درسم وقتی‌که تمام شد به شهرمان برمی‌گردم.

◻️یاد‌آوری: پیوندهای گسسته در آغاز و در پایان جملهٔ پیرو قرار می‌گیرند:
وقتی به خانه رسیدم که دیگر شب شده بود.

2️⃣ اگر جملهٔ مرکبی فاقد پیوند باشد می‌توان با توجه به وجه فعل‌های آن پی برد که کدام‌ یک پایه است و کدام یک پیرو. اگر در یک جملهٔ مرکب وجه یکی از افعال اخباری و وجه دیگری التزامی باشد جمله‌ای که وجه فعل آن اخباری است جملهٔ پایه است و جمله‌ای که وجه فعل آن التزامی است جملهٔ پیرو است:
می‌خواهم به سفر بروم.
در این جمله «می‌خواهم» پایه است و «به مسافرت بروم» به اعتبار وجه التزامی فعل آن پیرو به شمار می‌آید.

3️⃣ در جمله‌های مرکبی که پیوند ندارند و به اعتبار وجه آن‌ها نیز نمی‌توان جملهٔ پایه و پیرو آن‌ها را تشخیص داد، باید به‌معنی جمله‌ها توجه کرد. برای مثال، در جملهٔ «کوشش کنید، موفق شوید»، جملهٔ «موفق شوید» پیرو است، زیرا از معنی آن چنین برمی‌آید که یک پیوند در آغاز آن مستتر است:
کوشش کنید تا موفق شوید/ برای اینکه موفق شوید کوشش کنید.

4️⃣ آهنگ کلام در جمله‌های پایه و پیرو متفاوت است. این نکته باید در کتاب‌های آواشناسی شرح شود. در اینجا به ذکر همین نکته بسنده می‌کنیم که جملهٔ پیرو اگر پیش از جملهٔ پایه بیاید (که در غالب جمله‌های مرکب چنین است) آهنگی دارد که نشان می‌دهد جمله تمام نشده است.

✅ علاءالدین طباطبایی، فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی

ارسال از : بانو داودی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
پدیده نوک زبانی
The tip of the tongue

پژوهشگران آمریکایی دریافتند پدیده یادآوری کلماتی که نوک زبان هستند ولی فرد قادر نیست آنها را به طور صحیح به یاد آورد در اثر نوعی رقابت میان کلمات در مغز ایجاد می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، "نوک زبانی" پدیده ای است که در آن فرد واژه مورد نظر را می شناسد ولی قادر نیست آن را به طور صحیح به خاطر آورده و بیان کند. در این حالت افراد از این جمله معروف استفاده می کنند: "کلمه نوک زبانم است اما یادم نمی آید." به همین منظور به این پدیده "نوک زبانی" می گویند. تاکنون فرضیه های مختلفی در خصوص علل بروز این پدیده ارائه شده است.

به تازگی نیز گروهی از محققان کالج والسلی در ماساچوست واکنشهای 11 فرد دوزبانه (انگلیسی و اسپانیایی)، 22 فرد تک زبانه و 22 فرد ناشنوا را که از زبان نشانه ها استفاده می کردند و بنابراین پدیده نوک زبانی در مورد آنها صادق نیست را با هم مقایسه کردند.

در این آزمایش به این افراد تصاویر 12 شی نشان داده شد و از آنها خواسته شد که اسامی این اشیاء را در مدت کمتر از 30 ثانیه با صدای بلند بیان کنند (افراد ناشنوا با زبان اشاره این واژگان را بیان می کردند).

براساس گزارش ABC News، این نتایج نشان داد که در تمام افراد قادر به سخن گفتن پدیده واژه نوک زبانی به صورت مشترک وجود دارد و در بین افراد دوزبانه این میزان تقریبا دو برابر است.

در این خصوص این دانشمندان اظهار داشتند: "یک توضیح قابل قبول در حس نوک زبانی این است که کلمات با آواهای مشابه برای اینکه توسط مغز انتخاب شوند باهم رقابت می کنند و اینکه افراد دوزبانه به طور متوسط دو برابر افراد تک زبانه واژه می شناسند بنابراین میزان بروز این پدیده در آنها تقریبا به همین میزان افزایش می یابد."

@mehrnews
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_6021394121489385794.pdf
996 KB
#تضمین_تلمیح
آیات قران، احادیث و جمله های مشهور عربی کتاب های فارسی دهم، یازدهم و دوازدهم
⭕️ ترجمه، مفهوم، ذکر شواهد شعری و تست
( ویرایش جدید برای کنکور ۱۴۰۰)
✍استاد محمد امیر سلیمانی

@tarighathossein
@ferdosesokhan
همزه و طرز نگارش و رسم الخط آن در زبان فارسی

بخش: اول

در زبان فارسی «همزه» را می توان به این صورت ها نوشت: ا، آ، ـئـ، ؤ، ءِ

همین جا فرق بین همزه «ء» و «ی» كسره ی آخر بعضی كلمات فارسی «ء» را روشن می كنیم:

قواعد همزه، در زیر می آید، اما «ء» كه بر روی كلمات فارسی مثل: خانه ی من و پیشه ی تو می آید، با همزه ی عربی ارتباط ندارد و در واقع از لحاظ شكلی، مخفف «ی» است كه دنباله ی «ی» قطع شده است. بعضی اخیراً این «ی» را به صورت كامل می نویسند، مثل: خانه ی من و پیشه ی تو، كه این امر تفاوت بنیادی با «ی» مخفف ندارد ولی از آنجا كه شكل نگارش را اندكی بدنما می كند و بیم آن می رود كه از این پیشنهاد خوشنویسان استفاده نكنند، نوشتن «ی» به صورت مخفف شكلی، پیشنهاد می شود.

الف –همزه ی عربی ممكن است در اول كلمه ی فارسی بیاید كه به صورتهای «اَ»، «اِ»، «اُ» یا «آ» است، مثل:

اَستر، اُشتر، اداره، آسیب.

و در كلمات خارجی مثل: اَندكس، اِستادیوم، اُسوالد، آربری.

كلماتی مثل ئیدروژن و ئیدرات ها كه با دندانه نوشته می شود دلیلی دارد كه اینك می گوییم: این دسته از كلمات خارجی در اصل با «H» فرانسه نوشته می شد و حالا هم می شود و از همان صورت به فارسی آمده است و سالها پیش آنها را «هیدروژن» و «هیدارت ها» می نوشتند. از آنجا كه این حرف در زبان فرانسه، یعنی «H یا هاش» به صورت «آش» تلفظ می شود، بتدریج كه خواسته اند آن كلمات را نزدیك به تلفظ اصلی شان بنویسند «هـ» را تبدیل به «ئـ» كرده اند و به همین صورت هم مانده است. اگر روز اول «H» را به صورت فرانسوی آن تلفظ می كردند و «ایدروژن» و «ایدرات ها» می نوشتند چنین نمی شد. در هر حال این استثنا وجود دارد.

ب-همزه ممكن است در وسط بیاید، در این صورت:

اگر كلمه ی فارسی باشد، هرگز در میان كلمه یا پایان كلمه به صورت «همزه» نیست، بنابراین همواره با «ی» نوشته می شود (چون همزه فارسی نیست و كلمه ی فارسی همزه ندارد).

آیین         و نه به صورت      آئین
پاییز        و نه به صورت      پائیز
پایین        و نه به صورت      پائین
روییدن     و نه به صورت      روئیدن
بوییدن      و نه به صورت      بوئیدن
مویی        و نه به صورت      موئین
رویین      و نه به صورت      روئین

همزه ی میانی از كلماتی كه عربی است و به فارسی آمده

- پس از مصوت كوتاه ـَ «A» به صورت «أ» نوشته می شود:

تألیف، تأثیر، تأدیب، مأوا، رأس، مستأجر و غیر اینها.

- پس از حرف مصوت كوتاه ـَ (A) و پیش از حرف مصوت بلند (آ=Â) به شكل «آ» نوشته می شود. در واقع «همزه» در این حال در «الف» ممدوده جذب می شود، مثل:

منشآت، مآخذ، مآلاً، مآثر، مآل، لآلی (جمع لؤلؤ).

سعدی گوید:

بر رخ گل از نم اوفتاده لآلی
 همچو عرق بر عذار شاهد غضبان

پس از صامت ساكن و پیش از حرف مصوت بلندِ «آ=» مثل مورد قبل به صورت «آ» نوشته می شود، مثل:

قرآن، مرآت.

پس از مصوت «اُ=O» به شكل «و» كه روی آن علامت همزه قرار می گیرد نوشته می شود، مثل:

مؤتمن، مؤتلف، مؤسس، مؤثر، مؤدب، سؤال، مؤنث.

جز موارد چهارگانه ی بالا در سایر موارد، همزه ی میان كلمات عربی یا خارجی در فارسی «ئـ» و «ـئـ» یعنی به صورت دندانه ای كه روی آن علامت همزه قرار می گیرد، نوشته می شود از جمله:

ائتلاف، تخطئه، تئاتر، سئانس، رئالیست، توطئه، مسئله، هیئت، جرئت، قرائت، دنائت، ژوئن، پنگوئن، مسائل، مصائب، رسائل، علائم، ملائك، نوئل، سوئد.

یادآوری: پیش از حرف مصوت كوتاه مكسور «ـِ =E» را معمولاً فارسی زبانان با «ی» می نویسند، مثل:

مصایب، رسایل، غایب، ملایك، جایز، عواید، فواید، شمایل، سایر، فصایل، نایل، نایب، قبایل.

اما باید در نظر داشت كه «مسائل» در عربی جمع مسئله است و «مسایل» جمع «مسیل». بنابراین برای پرهیز كردن از اشتباه كه این جمع، جمع «مسیل»  است یا «مسئله» بهتر است «مسائل» را جمع مسئله و «مسایل» را جمع مسیل گرفت و این استثنا را پذیرفت. كلمات لاتینی مثل نوئل را هم اگر به صورت «نویل» یعنی با «ی» بنویسیم علاوه بر اینكه تلفظ آن با زبان اصلی و بویژه با تلفظ شفاهی آن تغییر می كند و از طرفی «نویل» ندارد (سِر، نویل چمبرلن) اشتباه پیش می آید، بنابراین، این گونه كلمات را بهتر است با همزه نوشت، یعنی در هر حال «فونتیك» تلفظ آن نباید تغییر عمده ای بر اثر نگارش فارسی پیدا كند.

پیش از مصوت بلند «او =U» به صورت:

شئون، رئوف، مسئول، مرئوس، زئوس، كاكائو، شائول نوشت.

پیش از مصوت كوتاه «ـُ =O» ( كه این مورد مربوط به كلماتی است كه از زبانهای اروپایی به فارسی آمده است) با «ﺌ» یا «ـئـ» (دندانه + علامت همزه) باید نوشت:

لائوس، لئون، ناپلئون، نئون، كلئوپاترا، لئوپلد، ژئوفیزیك، تئودور.

پ –همزه ممكن است در پایان كلمه بیاید (در كلمات فارسی همزه ی پایانی نداریم و این همزه مخصوص كلمات عربی است به فارسی آمده است).

ادامه دارد....

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
همزه و طرز نگارش و رسم الخط آن در زبان فارسی

بخش: دوم ( پایانی)

پس از مصوت كوتاهِ (ـَ =A) به صورت «أ» یا «ـأ» می آید، مثل:

مبدأ منشأ، ملجأ، خلأ، ملأ (ملأ عام).

همزه ی این گونه كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» یا «ـئـ» می آید، مثل: مبدئی، منشئی، ملجئی، خلئی، ملئی.

پس از مصوت كوتاهِ «ـُ =O» به صورت «واو» كه بالای آن علامت همزه است نوشته می شود، مثل:

تلؤلؤ، لؤلؤ.

غیر از دو مورد بالا همه جا به صورت خود علامت همزه «ء» نوشته می شود، مثل:

سوء، بطیء، شیء، جزء،

همزه ی این دسته از كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» نوشته می شود، مثل:

جزئی، سوئی، شیئی.

همزه ی پایانی پس از مصوت بلند «آ =Â) حذف می شود، مثل:

ابتدا، انتها، املا، انشا، اجرا، وزرا، اطبا، انبیا، اولیا، امضا، ابتلا، صفرا، سودا و غیر آنها.

در حالت نسبت و همراهی با «یا» ی وحدت و نكره و در اضافه، به جای همزه، «ی» قرار می گیرد، مثل:

ابتدای، انتهای، املای، انشای، اجرای، وزرای، اطبای، انبیای، اولیای، امضای، ابتلای.

همزه از اول ضمایر و صفات اشاره حذف نمی شود، مثل:

بنابراین، از این، در این، از او، در او، جز او، نوشتن آن به صورت «بنابرین» و ... غلط است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
♦️تمدید زمان ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۰

🔹فاطمه زرین آمیزی، سخنگوی سازمان سنجش آموزش کشور: مهلت مجدد برای ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۰ از فردا (یکشنبه، ۱۰ اسفند) آغاز و تا روز چهارشنبه، ۱۳ اسفند ادامه دارد.

🔹متقاضیانی هم که قبلاً در این آزمون ثبت نام کرده اند، درصورت تمایل می توانند در مهلت در نظر گرفته شده نسبت به ویرایش اطلاعات ثبت نامی خود اقدام کنند.

🔹داوطلبان در مهلت مجدد ثبت ‌نام کنکور سراسری مشمول جریمه ۱۲۰ هزار تومانی نمی‌شوند و همان هزینه ۵۴ هزار تومانی را پرداخت می کنند.

@tarighathossein
@ferdosesokhan
💥سه نکته قابل تامل :

▶️ ۱)در هنگام خواندن ادبیات در شکل و قالب کنکوری به ابیات موجود در کارگاه متن پژوهی خیلی باید دقت کرد،چون رنگ و بوی سوال برای قرابت را در خودشان دارند.
لازم است که معنی و مفهوم آن ابیات خوانده شود .
بویژه "دو قلمرو زبانی و فکری ".

▶️۲) از تاریخ ادبیات بویژه مبحث تحلیل گونه شناسی فصل هادر کتاب فارسی دهم نباید غافل شد. این بخش ها را به دقت بخوانید.

▶️۳) نام شاعران تک بیت هایی را که در کارگاه های متن پژوهی هر سه کتاب فارسی ۱، ۲و ۳ آورده شده است ،حفظ کنید.

@ferdosesokhan
درس هشتم فنون دهم.pptx
1.6 MB
پاورپوینت درس هشتم قنوت دهم
@ferdosesokhan
‌
تفاوت «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ


مدتی است که نوشتهٔ قلم‌به‌دستان را با دقتِ بیشتری می‌خوانم. متأسفانه به کرات‌ومرات در مجله‌ها، نشریه‌ها و در برخی از نوشته‌های نویسندگان معروف «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ را از هم تفکیک نمی‌کنند. دوستی نوشته بود: «گروهٔ دوستان...» دیگری نوشته بود: راهٔ مستقیم...»
در این دو جمله، «ها»ی پایانِ کلمهٔ «گروه» و «راه» ملفوظ است و سریا (ء/ی) نمی‌گیرد.
عزیزی از من خواست که این بحث را بیشتر باز کنم، با کمال احترام پذیرفتم.
«ها»ی ملفوظ: در ابتدا، وسط و پایانِ کلمه می‌آید. این «ها» هم نوشته می‌شود و هم خوانده می‌شود. «ها»ی ملفوظ واجِ صامت است. مانند هوا، بهشت، ماه، نگاه، کوه، توجه، فرمانده و... .
«ها»ی غیرملفوظ: فقط در پایانِ کلمه می‌آید. این «ها» نوشته می‌شود، اما خوانده نمی‌شود‌. مانند خانه، جامه، دوره، حوزه، طلبه و... .
برای این‌ که بدانیم «ها»ی پایانِ کلمه‌ای ملفوظ است یا غیرملفوظ، آن را در فرهنگِ سخن نگاه کنیم.
اگر ملفوظ باشد، با حرفِ «h» آوانویسی شده‌است و اگر غیرملفوظ باشد، با حرفِ «e».
یادآوری: اگر بعداز «ها»ی غیرملفوظ «ی /i/» نکره یا وحدت بیاید، به‌صورت «ای» نوشته می‌شود. مانند دسته‌ای، آزاده‌ای و... .
اگر «ها»ی پایان کلمه ملفوظ باشد، از قاعدهٔ حروف متصل تبعیت می‌کند. یعنی پیوسته به حرف بعداز خود نوشته می‌شود. مانند گرهی (یک گره)، نگاهی، راهی، چاهی، عذر موجهی و... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نکاتی در باره ی #آرایه_ی_تکرار که با جناس ارتباط بسیار نزدیکی دارد

تکرار:تکرار یک واژه است!

نکات:

۱-همان عوامل و عناصری که در جناس خنثی بودند در تکرار هم خنثی هستند یعنی (علامت جمع،ی نکره،تر،ترین،ضمیر متصل و مخفف فعل )تاثیری در آرایه تکرار ندارد مثلا یارمان و یار تکرار است/دوستان با دوست تکرار است.)

۲-با توجه به تعریف،ردیف هم تکرار محسوب می شود.

۳-جناس تام تکرار نیست.

۴-آرایه تکرار با نقش دستوری تکرار متفاوت است و نباید این دو در هم آمیخته شود.

۵-همین که یک کلمه تکرار شود آرایه تکرار پدید می آید به عبارتی دیگر نیازی نیست که یک کلمه چندین بار تکرار شود تا ما آن را تکرار بدانیم.

- استاد اسمعیل محمدزاده
گروه دبیران ادبیات ایران

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا در ترکیب " یک چمن داغ " واژه " چمن " ممیز محسوب می شود یا خیر ؟

دکتر شفیعی کدکنی در کتاب شاعر آینه ها بخش سبک شناسی شعر بیدل صفحه 45 در مورد وابسته های عددی چنین نوشته است :

در زبان فارسی برای بیان معدودها غالبا صورت های شناخته شده و کلیشه واری هست که کمتر مورد تغییر قرار می گیرد مثلا می گویند : یک لیوان شیر ، یک تخته قالی ، یک جفت کفش و .....
در تمام این موارد علاوه بر اینکه ساختار خاص بیان عدد همیشه ثابت و تقریبا کلیشه هست ، وابسته ی عددی و معدود همیشه امر مادی و ملموس اند که قابل اندازه گیری و شمارش اند ، اما در شعر این هنجار درهم شکسته می شود و از قدیم نمونه های آن را می توان دید ، چنانکه در این مصراع حافظ می خوانیم : مشتاقم از برای خدا یک شکر بخند

چیزی که در سبک هندی اساس و محور بیان قرار می گیرد تنوع بیش از حد این نوع استعمال است آن هم در مواردی که گاه یکی از دو عامل بعد از عدد، امری انتزاعی است و گاه هر دو از اموری هستند که انتزاعی و غیرقابل اندازه گیری هستند
نمونه ها:
صد دشت مجنون / یک خرابات قدح /صد مصر شکر /یک لب نمک / یک سحر رسوایی/ صد صحرا جنون/ هزار آیینه خندیدن/ یک دو گلشن شکفتن /صد عقبی امل/ یک تپش درنگ / یک غنچه فکر/ یک وداع آغوشی / ......

نتیجه ای که از بحث دکتر شفیعی می توان گرفت :

در این ترکیب ها غالبا اعداد " یک ، صد ، هزار " به کار رفته هست
این وابسته های عددی متنوع هستند و تا حدی از هنجار عادی محور جانشینی خارج شده اند به عبارتی نمی توان گفت : دو چمن داغ

پاسخ سوال : چمن ، از لحاظ دستوری می توان وابسته ی وابسته ( ممیز ) گرفت با این توضیح که این نوع ترکیب ها با صورت های شناخته شده و کلیشه وار" عدد و معدود" در زبان فارسی هم خوانی ندارد و یک نوع هنجارگریزی در شعر فارسی تلقی می شود

با احترام - جواد امیرسالاری _ شیراز

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آموزش وزن به زبان ساده.pdf
3.7 MB
بزرگواران کلاس دهم و یازدهم این جزوه را مطالعه نمایند

@ferdosesokhan
پایه های آوایی (ارکان بحر های عروض پارسی)



پایه های همسان(متحد الارکان-۷ بحر)

۱_بحر رمل مثمن سالم: (_ U _ _)
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن
هر که چیزی دوست دارد جان و دل بر وی گمارد
هر که محرابش تو باشی سر ز خلوت برنیارد
روزی اندر خاکت افتم ور به بادم می‌رود سر
کان که در پای تو میرد جان به شیرینی سپارد
من نه آن صورت پرستم کز تمنای تو مستم
هوش من دانی که برد ست آن که صورت می‌نگارد
عمر گویندم که ضایع می‌کنی با خوبرویان
وان که منظوری ندارد عمر ضایع می‌گذارد
هر که می‌ورزد درختی در سرابستان معنی
بیخش اندر دل نشاند تخمش اندر جان بکارد
عشق و مستوری نباشد پای گو در دامن آور
کز گریبان ملامت سر برآوردن نیارد
گر من از عهدت بگردم ناجوانمردم نه مردم
عاشق صادق نباشد کز ملامت سر بخارد
باغ می‌خواهم که روزی سرو بالایت ببیند
تا گلت در پا بریزد و ارغوان بر سر ببارد
آن چه رفتارست و قامت وان چه گفتار و قیامت
چند خواهی گفت سعدی طیبات آخر ندارد
سعدی غزل ۱۶۶

@ferdosesokhan
۲_هزج:مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن( U _ _ _ )
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد
نهال دشمنی برکن که رنج بی‌شمار آرد
چو مهمان خراباتی به عزت باش با رندان
که درد سر کشی جانا گرت مستی خمار آرد
شب صحبت غنیمت دان که بعد از روزگار ما
بسی گردش کند گردون بسی لیل و نهار آرد
عماری دار لیلی را که مهد ماه در حکم است
خدا را در دل اندازش که بر مجنون گذار آرد
بهار عمر خواه ای دل وگرنه این چمن هر سال
چو نسرین صد گل آرد بار و چون بلبل هزار آرد
خدا را چون دل ریشم قراری بست با زلفت
بفرما لعل نوشین را که زودش باقرار آرد
در این باغ از خدا خواهد دگر پیرانه سر حافظ
نشیند بر لب جویی و سروی در کنار آرد
حافظ غزل شماره ۱۱۵

@ferdosesokhan
۳_رجز:مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن

ای یوسف خوش نام ما خوش می‌روی بر بام ما
ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما
ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما
جوشی بنه در شور ما تا می‌شود انگور ما
ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما
آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما
ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما پا وا مکش از کار ما بستان گر و دستار ما
در گل بمانده پای دل جان می‌دهم چه جای دل
وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما
دیوان شمس غزل شماره ۴





رجز:مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن( _ _ U _)
عید است و پیش از صبح‌دم مژده به خمار آمده
بر چرخ دوش از جام جم یک نیمه دیدار آمده
می آفتاب زرفشان، جان بلورش آسمان
مشرق کف ساقیش دان مغرب لب یار آمده
در ساغر صهبا نگر، در کشتی آن دریا نگر
بر خشک‌تر صحرا نگر کشتی به رفتار آمده
کبکان به بانگ زیر و بم چندان سماع آورده هم
تا حلق نازکشان ز دم تا سینه افگار آمده
راز سلیمانی شنو زان مرغ روحانی شنو
اشعار خاقانی شنو چون دُرّ شهوار آمده
قصیده شماره200 خاقانی- در تهنیت عید و مدح جلال الدین شروان شاه اخستان‌بن منوچهر

@ferdosesokhan
۴_متقارب: فعولن فعولن فعولن فعولن (U _ _)
نکوهش مکن چرخ نیلوفری را
برون کن ز سر باد و خیره‌سری را
بری دان از افعال چرخ برین را
نشاید ز دانا نکوهش بری را
همی تا کند پیشه، عادت همی کن
جهان مر جفا را، تو مر صابری را
چو تو خود کنی اختر خویش را بد
مدار از فلک چشم نیک اختری را
به چهره شدن چون پری کی توانی؟
به افعال ماننده شو مر پری را
بسوزند چوب درختان بی‌بر
سزا خود همین است مر بی‌بری را
درخت تو گر بار دانش بگیرد
به زیر آوری چرخ نیلوفری را
چو کبگ دری باز مرغ است لیکن
خطر نیست با باز کبگ دری را
من آنم که در پای خوگان نریزم
مر این قیمتی در لفظ دری را
بخوان هر دو دیوان من تا ببینی
یکی گشته با عنصری بحتری را
ناصرخسرو قصیده شماره ۶



غمت در نهانخانه دل نشیند
بنازی که لیلی به محمل نشیند
به دنبال محمل سبکتر قدم زن
مبادا غباری به محمل نشیند
مرنجان دلم را که این مرغ وحشی
زبامی که برخاست مشکل نشیند
بنازم به بزم محبت که آنجا
گدایی به شاهی مقابل نشیند
به پا گر خلد خاری آسان بر آید
چه سازم به خاری که بر دل نشیند
به دنبال محمل چنان زار گریم
که از گریه ام ناقه در گل نشیند
خوشا کاروانی که شب راه طی کرد
دم صبح اول به منزل نشیند
نوایی نوایی نوایی نوایی
همه باوفایند تو گل بی وفایی
الهی برافتد نشان جدایی
جوانی بگذرد تو قدرش ندانی

شعر ناز لیلی از طبیب اصفهانی

@ferdosesokhan