فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴راهنمای ثبت سفارش کتاب درسی توسط دانش آموز
@ferdosesokhan
🔥 آدرس سایت ثبت نام و اعلام نتایج آزمون ورودی مدارس نمونه دولتی🔥

🔷 آذربایجان شرقی
azmoon.eamedu.ir
🔷 آذربایجان غربی
snj.awaedu.ir
🔷 اردبیل
217.219.153.218
🔷 اصفهان
sanjesh.isfedu.ir
🔷 تهران
azmoon.tehranedu.ir
🔷 خراسان جنوبی
azmoon.skedu.ir
🔷 خوزستان
azmoon.khouzedu.ir
🔷 زنجان
sabtenam.zanjanedu.ir
🔷 سمنان
iranschl.ir
🔷 فارس
sanjesh.farsedu.ir
🔷 قزوین
nemooneh.qazvinedu.ir
🔷 قم
qom.natije.ir
🔷 کرمان
sanjesh.kermanedu.ir
🔷 گیلان
sanjesh.giledu.ir
🔷 هرمزگان
10.187.50.22
🔷 یزد
result.yazdedu.ir
🔷 سیستان و بلوچستان
78.38.114.105
🔷 خراسان رضوی
nemone.razavi.medu.ir
🔷 خراسان شمالی
azmoon.nkhedu.ir
🔷 کردستان
10.249.7.204
🔷 گلستان
nemooneh.goledu.ir
🔷 مازندران
217.219.172.53
🔷 مرکزی
markazi.natije.ir
🔷 لرستان
lorestan.natije.ir
🔷 آذربایجان شرقی
azmoon.eamedu.ir
🔷 البرز
azmoon.albmedu.ir
🔷 کرمانشاه
www.azmoonkedu.ir
🔷 شهرستان های تهران
sanjesh.teo.ir
🔷 چهارمحال و بختیاری
sanjesh.chbedu.ir
🔷 کهگیلویه و بویراحمد
azmoon.kbedu.ir
🔷 همدان
hamedan.natije.ir
🔷 بوشهر
sanjesh.buedu.ir
🔷 ایلام
ilam.natije.ir

@ferdosesokhan
بارم_بندي_متوسطه_اول_ـ_قرمز_1400ـ1399_.pdf
1.8 MB
#بارم_بندی
بارم بندی دروس دوره متوسطه اول، هفتم، هشتم، نهم
سال تحصیلی ۱۴۰۰_ ۱۳۹۹
@ferdosesokhan
پاسخها را بصورت مرتب به خصوصی ارسال کنید

۱- دانش آموزان عزیز ، جدولی سه ستونی بکشید .

بن ماضی و بن مضارع را از کلمات زیر درآورده در آن جدول بنویسید.

( ناشناس - جویا - سر رسید - جهنده - شکیبا - کشتزار - بازرس - پویندگان- جهش - جوکار - دلکش - آفرینش - دلسوخته )


۲- بن مضارعِ فعل ها و کلمه های زیر را بنویسید.
(گریخته است - برخاستم -- یافته بود -- شکستنی -- می تابید -- گفتار -- پروردگار -- آراسته )

۳- بن ماضی فعل ها و کلمه های زیر را بنویسید.
( هم نشینی -- گوینده -- بینا - بیننده -- شنوا - سازش - آموزگار - دانش آموز -- کوشا - دانا - نادان -- گریان -- دانشمند - ورزش -- پرسشگر - خواهش - تکاپو- نام نویسی )

۴_ از بین ترکیب های زیر ، موصوف و صفت و مضاف و مضاف الیه را مشخص کنید

(دامن صحرا -- خوشه زرین -- دیبای هفت رنگ -' دیدگان پرسشگر -- لاله شیرین لقا -- باد صبا -- آینه آسمان --درخت سپیدار )

@ferdosesokhan

✅این سوال برای مقطع یک دبیرستان است.
Araye adabi - 150 test.pdf
236.8 KB
🔶 ۱۵۰ تست آرایه‌های ادبی
تنظیم: امیر افضلی
اگر در آرایه‌های ادبی سرعت عملتان پایین است، با در نظر گرفتن نکته‌های زیر، این مجموعه تست را کار کنید.

📋 پاسخ تشریحی آرایه‌های ادبی حکم درس‌نامه را دارد. بدون بررسیِ پاسخ تشریحیِ تست‌هایی که غلط زده‌اید یا با تردید جواب داده‌اید، هیچ پیشرفتی نمی‌کنید.
✏️ مجازها، استعاره‌ها، تلمیحات، ایهام و ایهام تناسب‌ها و جناس تام‌های جدید را خیلی مشخص علامت بزنید تا بعداً مرور کنید.
🔍 با هر تکنیکی که هست ، دقت چشمی خود را برای یافتن جناس ناقص بالا ببرید. این آرایه هم خوب است و هم بد. گاهی زمان‌بر است و گاهی محل بی‌دقتی و گاهی سبب ساده شدن تست می‌شود.
⏱ اگر دنبال بهبود درصد خود هستید باید در سریع‌ترین زمان ممکن و با کمترین بی‌دقتی تست آرایه‌های ادبی را حل کنید؛ پس الان لازم است علاوه بر بهبود دانش ادبی و تسلط علمی و تعیین استراتژی (راهبرد) مناسب (یعنی دسته‌بندی آرایه‌ها)، به دنبال ثبت کمترین زمان برای پاسخ به مثلاً ۵ یا ۱۰ تست متوالی باشید.


@ferdosesokhan
🔹 فایل پاسخ تشریحی در پست زیر 👇
Araye adabi - 150 test -p.pdf
312.7 KB
پاسخ مجموعۀ ۱۵۰ سؤالی آرایه‌های ادبی
@ferdosesokhan
dastorzaban - konkur 98 - afzali-21.pdf
188 KB
دسته‌بندی موضوعی دستور زبان
#کنکور۹۸
@ferdosesokhan
mafahim-farsi 10 - afzali.pdf
477.9 KB
مفاهیم متن‌های فارسی دهم
#کنکور ۹۸
@ferdosesokhan
emla - 298 test - Amir Afzali.pdf
415.5 KB
🔴 ۲۹۸ تست املا برای کنکوری‌های ۹۸
🔸نظام جدید و نظام قدیم
🔹۶۰ تست اول منتخب کنکورهای سراسری ۹۰ تا ۹۷ است / تست ۶۱ تا ۱۳۵ : دوازدهم / ۱۳۶ تا ۲۳۰ : یازدهم / ۲۳۱ تا ۲۹۸ : دهم
✔️ دوست عزیز، املا حفظی نیست و نیاز به تمرین هرروزه دارد.
⏳ اصلاً دیر نشده. روزی ۱۰ تست در حداکثر ۱۰ دقیقه.
چون تست‌های املا تنوع چندانی ندارد، شاید بیشتر از نیم ساعت در روز خسته کننده باشد و بازدهی خوبی نداشته باشد. هر روز تعداد محدودی تست از این مجموعه را پاسخ دهید و فکر می‌کنم ۱۰ دقیقه در روز تداخلی با امتحانات نهایی شما نداشته باشد.
⚠️ تست‌ املا و لغت‌ زدن بدون مشخص‌کردن اشکالات، بی‌نتیجه است. چند روز یک بار به عقب برگردید و اشتباهاتتان را مرور کنید.
✅ چه چیزی را باید علامت زد و مرور کرد:
۱- غلط‌ها
۲- شانسی‌ها
۳- آنهایی که درست پاسخ دادید اما با تردید و صرف زمان زیاد.
👈 اگر امکان پرینت گرفتن دارید، این مجموعه تست را که تنظیمش ساعت‌ها زمان برده است، پرینت بگیرید و از روی کاغذ حل کنید.

@ferdosesokhan
📎 پاسخ تشریحی و کلید در پست بعد 👇
emla - 298 test - Amir Afzali - pasokh.pdf
443.5 KB
📎 پاسخنامه تشریحی مجموعه تست ۲۹۸ سوالی املای واژگان
@ferdosesokhan
" گندم نمای جو فروش"و" گندم نمایی" در آیینه ی ادب فارسی

همه جو فروشان گندم نمایند
تو گندم فروشی و ارزن نمایی
" مسعود سعد"

خوشه چون گندم نمایی جو فروش آید به فعل
کاه برگی ندهدت کو در پی یک جو در است
" عطار"

تو آن گندم نمای جو فروشی
که در گندم جو پوسیده پوشی
" نظامی"

نمایم جو و گندم آرم به جای
نه چون جو فروشان گندم نمای
" نظامی"

تو را بس باد از این گندم نمایی
مرا زین دعوی سنگ آسیایی
" نظامی"

نموده جو از گندم مشک سای
نه چون جو فروشان گندم نمای
" نظامی"

تا کی از جور تو ای گندم نمای جو فروش
رو یکی ره این جو پوسیده را غربال زن
" سنایی"

بر یاد او کن جام نوش, چشم از همه عالم بپوش
گندم نمای جو فروش, آخر مباش ای بوالعجب
" سنایی"

جو فروش است آن نگار سنگدل
با من او گندم نمایی می کند
" سعدی"

به بازار گندم فروشان گرای
که این جو فروشی است گندم نمای
" سعدی"

نه تو را بر ظلم توبه ی پر خروش
ای دغا گندم نمای جو فروش
" مولوی"

می نماید او وفا و عشق و جوش
وان گه او گندم نمای جو فروش
" مولوی"

گر نباشد گندم محبوب نوش
چه برد گندم نمای جو فروش؟
" مولوی"

بسی گندم نمایی می کنی لیک
نشاید شد بدین ها در جوالت
" اوحدی مراغه ای"

زین دلنوازی, زین سرو نازی
زین جو فروشی گندم نمایی
" امیرخسرو دهلوی"

بازی جنت مخور, کز بهر عبرت بس بود
آن چه آدم دید از آن گندم نمای جو فروش
" صائب"

یار گندمگون جوی نگذاشت در من عقل و هوش
خرمنم را سوخت این گندم نمای جو فروش
" صائب"

ای عقل جو فروش که گندم نمایدت
کاه است و هست کاه فراوان به نیم جو
" نعمت الله ولی"

طعنه ی آن نازنین جلوه مست
آن جوان را نشتر اندر دل شکست
گفت: ای گندم نمای جوفروش
از تو شیخ و برهمن , ملت فروش
" اقبال لاهوری"

دنیا... گندم نمای جو فروش است.
" عطاملک جوینی"

به زبان, دیگر مگو و به دل دیگر مدار, تا گندم نمای جو فروش نباشی
" قابوس نامه"

ز هر گندم نمای جو فروشی دارم اندیشه
ز بد خواهان در ظاهر ارادت کیش می ترسم
" ژولیده نیشابوری"

دیگر ای گندم نمای جو فروش
با ردای عجب, عیب خود مپوش
" پروین اعتصامی"

راستی آموز بسی جو فروش
هست در این کوی که گندم نماست
" پروین اعتصامی"


***گندم نمای جو فروش
درباره ی شخص ریاکاری گفته می شود که با وجود بدعملی و خبث ذات , خود را خوب نشان می دهد.

گزیده ی منابع:
1. بوستان سعدی, به تصحیح دکتر یوسفی
2. دیوان حکیم سنایی غزنوی, به تصحیح استاد مدرس رضوی
3. فرهنگ امثال سخن, دکتر حسن انوری
4. فرهنگ کنایات سخن, دکتر حسن انوری
5. فرهنگنامه ی شعری, دکتر رحیم عفیفی
6. فرهنگ نوادر لغات و ترکیبات آثار عطار, دکتر رضا اشرف زاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ جانوران، نماد چه چیزهایی در زبان و ادبیات فارسی هستند ؟

آهو ( آزادگی و بی گناهی )
اسب (نجابت و هوشیاری )
پلنگ ( تکبر و بلند پروازی )
پشه ( ضعف و ناتوانی )
جغد ( دانایی و تیزبینی و قصه گویی )
باز ( فال نیک )
الاغ ( کودنی و صبوری )
بره ( معصومیت )
خرس ( پر خوری )
بلبل (بی توجهی، عاشقی و دلباختگی )
خرگوش ( غفلت )
بوقلمون ( چند رنگی و بی ثباتی )
روباه ( مکر و حیله )
بزغاله ( شیطنت )
بز ( دانایی )
سگ ( وفاداری و دوستی )
ببر ( ضعیف کشی )
شیر ( پادشاهی و شجاعت و قدرت )
شتر مرغ ( بهانه جویی )
بوتیمار ( غم خوردن )
پرستو ( فال نیک و بهار )
شتر ( کینه توزی )
طوطی ( تقلید )
عقاب ( خودپسندی )
کرکس ( مفت خوری )
لک لک (شادی و نشاط )
کبک ( خوش خرامی و طنازی )
زرافه ( بلندی و نشخوارگی )
کلاغ ( شومی و سخن چینی )
ماهی ( زیبایی و امید و پویایی)
گربه ( بی وفایی و بی چشم و رویی )
گوسفند ( حماقت و خونسردی )
فیل ( یکدلی و قدرت )
گرگ ( زرنگی و تجاوز )
نهنگ (عظمت و درندگی )
موش ( حقارت و موذیگری )
کفتار ( دزدی و نحسی )
میمون ( تقلید و اطوار )
مار ( ظاهر خوش و باطن بد)
عقرب ( زیرکی و خودنمایی )
قناری ( خوش آوازی )
قورباغه ( زشتی )
هدهد ( مژده دهی و رهبری )
کرگدن ( تنومندی و پرزوری )
طاووس ( زیبایی و غرور )
عقاب ( بلند پروازی )
شیر ( شجاعت )
ملخ ( بی خیالی و راحت طلبی )
خفاش ( جهل و نادانی و شیطان )

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ شیوه های عادی و بلاغی در ساخت جملات در زبان فارسی

گروه‌های سازنده‌ی جمله به دو صورت در پی هم قرار می‌گیرند :

الف) شیوه ی عادی :کاربرد این شیوه در نوشته های « خبری ، اداری ، آموزشی» به روش زیر معمول است:

نهاد همه ی جمله ها در ابتدای جمله می اید.
فعل همه جمله ها درپایان جمله می آید.

ترتیب سایر جمله ها نیز به این صورت است :

1) نهاد + مفعول +  فعل 
 مجید  او  را دوست دارد

2) نهاد + مسند +  فعل
 من  خوشحال  بودم

3) نهاد + متمم + فعل
من  با  او  دوست شدم

4) نها + مفعول + متمم + فعل
مادر بچه را از عشق ترساند

5) نهاد + مفعول + مسند + فعل
    او فرزندش  را  مجید   نامید

توجه : گروه های قیدی در جمله جای خاصی ندارند  بلکه بر حسب موقعیت یا ضرورت یا تاکید و برجسته نمایی پیش یا پس از نهاد می آیند.

 ب) شیوه ی بلاغی : 

در این شیوه اجزای کلام بر حسب تشخیص نویسنده و برای تاثیر بیشتر سخن جابه جا می شوند. بدیهی است که این جابه جایی ، با مجوز های دستوری انجام می پذیردو تشخیص نقش آنها به دو طریق صورت می‌گیرد:

۱) به کمک نقش نما:

اجزای جمله می توانند با نقش نمای خود جابه جا شوند:

با دوست از هر دری سخن گفتیم
از هر دری با دوست سخن گفتیم

۲) از طریق معنا :

به دو جمله زیر توجه کنید:

الف) زیبا ترین چیز نگاه پر از عشق تو بود
ب)  نگاه پر از عشق تو زیبا ترین چیز بود

از نظر معنا بین این این دو جمله هیج تفاوتی وجود ندارد اما فضای عاطفی هر یک از آن‌ها ، در موقعیت مناسب ، باعث برگزیدن یکی از آن دو می شود.

شیوه عادی:
ابر ز من حامل سرمایه شد
باغ ز من صاحب پیرایه شد

شیوه بلاغی:
چون بگشایم ز سر مو شکن
ماه ببیند رخ خود را به من

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
با سلام و احترام و تبریک سال نو
📣📣📣 برنامه ی کارگاه های قطب کشوری ادبیات و علوم انسانی📣📣📣

‼️ویژه دانش آموزان و همکاران عزیز

‼️با ارائه گواهی حضور

✅ تمام دانش آموزانی که تا تاریخ 29 اسفند 99 در همگام ثبت نام نموده اند، می توانند در وبینار همان گرایش ثبت نامی شرکت نمایند.

✅ لینک ورود به کلاس http://VC3.goledu.ir/jashnvare
در بستر Adobe connect و بصورت مهمان می باشد.

🔶کانال قطب کشوری ادبیات و علوم انسانی در برنامه شاد
@hesabi_azadshahr
🔶کانال قطب کشوری ادبیات و علوم انسانی در برنامه ایتا
http://Eitaa.com/adabiyatensani

@ferdosesokhan
لینک ورود :
VC3.goledu.ir/jashnvare
در بستر نرم افزار Adobe connect
و گزینه ی مهمان

@ferdosesokhan
#علوم_و_فنون_ادبی_دوازدهم

⬅️ به سوالات زیر پاسخ دهید.

1⃣اشعار زیر در چه قالبی سروده شده اند؟

🔹الف:
و به آنان گفتم
هرکه در حافظه چوب بیند باغی،
صورتش در وزش بیشه شور ابدی خواهد ماند.
هرکه با مرغ هوا دوست شود،
خوابش آرام ترین خواب جهان خواهد بود.

🔹ب:
پروانه و شمع و گل شبی آشفتند
در طرف چمن
وز جور و جفای دهر با هم گفتند
بسیار سخن
شد صبح، نه پروانه به جا بود و نه شمع
ناگاه صبا
بر گل بوزید و هر دو باهم رفتند
من ماندم و من

2⃣پایه های آوایی و نشانه های هجایی هر مصراع زیر را بنویسید. سپس اختیارات شاعری به کار رفته در این شعر را مشخص کنید.

میان مشرق و مغرب ندای محتضریست
که گاه می گوید
من از ستاره دنباله دار می ترسم
که از کرانه مشرق طلوع خواهد کرد

3⃣نام بحر حاصل از تکرار اوزان زیر را بنویسید.

🔹الف: مفاعیلن
🔹ب: فاعلاتن
🔹ج: مستفعلن
🔹د: فعولن

4⃣نام عروضی تعداد پایه های زیر را بنویسید.

🔹الف: چهارتایی
🔹ب: سه تایی
🔹ج: هشت تایی

5⃣شاعر در بیت زیر برای دهان دوخته مرد دانا دلیل ادبی آورده است که موجب آرایه ادبی ........... شده است.

از آن مرد دانا دهان دوخته است
که بیند که شمع از زبان سوخته است

6⃣آرایه حس آمیزی را در شعر زیر بیابید.

با من بیا به خیابان
تا بشنوی بوی زمستانی که در باغ رخنه کرده است.

7⃣در کدام بیت زیر اسلوب معادله به کار رفته است؟

🔹الف:
خمیده پشت از آن گشتند پیران جهان دیده
که اندر خاک می جویند ایام جوانی را

🔹ب:
آدمی پیر چو شد، حرص جوان می گردد
خواب در وقت سحرگاه گران می گردد

8⃣آیا دو بیت زیر هموزنند؟ چرا؟

🔹الف:
به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری؟
جواب داد که آزادگان تهی دست اند

🔹ب:
تویی بهانه آن ابرها که می گریند
بیا که صاف شود این هوای بارانی

9⃣در بیت زیر چند آرایه حس آمیزی به کار رفته است؟ مشخص کنید.

سپهبد پرستنده را گفت گرم
سخن های شیرین به آوای نرم

🔟در کدام قالب شعر کهن، کوتاهی و بلندی مصراع ها پیشینه داشته است؟

🔰علوم و فنون ادبی دوازدهم
#تیمور_مرادی
@ferdosesokhan
🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸

🔴لینک دریافت بارم بندی دروس پایه های مختلف تحصیلی در سال جاری
در سه وضعیت عادی، زرد و قرمز
از سایت دفتر تالیف وزارت آموزش و پرورش

⏬⏬⏬

http://www.talif.sch.ir/?page_id=159

🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸
@ferdosesokhan
504501376619.pdf
92.9 KB
بارم بندی فارسی و نگارش سه پایه مقطع یک دبیرستان
@ferdosesokhan
✳️ قدیم ترین حماسه جهان

انواع ادبی در ادبیات ما به طور کلی عبارت است از: ادبیات حماسی، غنایی و تعلیمی، و با اندک تسامحی ادبیات نمایشی در چند دهه ی اخیر.

حماسه نوعی شعر داستانی است که کاملاً جنبه‌ای آفاقی (Objective) دارد، نه انفسی (Subjective) و در این نوع، هیچ گاه هنرمند از «من» خویش سخن نمی‌گوید و از همین رهگذر است که حوزة حماسه بسیار وسیع است و در خلال حماسه تصویر تمدن یک ملت را، در مجموع، با تمام عادات و اخلاق، به خوبی می‌توان مشاهده کرد؛ حتی قوای طبیعی و غیرطبیعی مؤثر در تکوین آن ملت در حماسه‌ نمودار است.

قدیم ترین حماسه ها عبارتند از:
1. گیل گمش
2. مهابهاراتا

1. گیل گمش:

گیل گمش از اسطوره‌های قدیم بابلی است که احتمالاً ۳۵ قرن پیش سروده شده‌است. یکی از حماسه‌های کامل و ادبی تاریخ باستان و کهن‌ترین حماسه‌ی موجود در تاریخ جهان است. قهرمان اصلی این داستان موجودی است که دوسوم وجود او جنبه‌ی الاهی دارد و فقط یک سوم وجود او آدمی‌زاد است. او در اواسط هزاره‌ی سوم پیش از میلاد در شهر باستانی «اروک» ستمگرانه فرمانروایی می‌کرد. او در مقام یک انسان و به عنوان نمادی از هر فرد جامعه‌ی بشری دارای اعتبار است. این داستان‌ها از پنج پاره سرود تشکیل شده‌ است: «گیل‌گمش و گاو آسمانی»، «مرگ گیل‌گمش»، «گیل‌گمش و آگا پادشاه کیش»، «گیل‌گمش و سرزمین زندگانی» و «گیل‌گمش، انکیدو و جهان مردگان» سه سرود آخر را حماسه‌ی گیل گمش می‌نامند. «انکیدو» موجود انسان‌گونه‌ای بود که خدایان او را با خوی جانوری آفریدند تا هم‌طراز گیل‌گمش باشد و گیل‌گمش نیروی خود را صرف درگیری با او کند و دست از ظلم و ستم بر دارد. اما سرانجام پس از درگیری‌های فراوان، آن دو تبدیل به دو دوست بسیار نزدیک می‌شوند. اما طی سلسله حوادثی گیل‌گمش دوست خود را از دست می‌دهد در سوگ او دچار ناآرامی می‌شود و اندیشه‌ی مرگ سبب می‌شود به جست‌وجوی راهی برای جاودانگی برود. پس به جست‌وجوی نیای بزرگ خود، اوتنا پیشتیم، می‌رود زیرا او به زندگانی جاوید رسیده است. سرانجام پس از سختی‌های بسیار او را می‌یابد. «اوتنا» راز زندگی جاوید خود را، نقشی می‌داند که در طوفان بزرگ در نجات موجودات زنده ایفا کرده است. «اوتنا» از «گیل‌گمش» می‌خواهد سرنوشتی که خدایان برای انسان نوشته‌اند را بپذیرد و چون او راضی نمی‌شود، به او گیاهی در ته دریا را توصیه می‌کند. «گیل‌گمش» گیاه را می‌یابد اما ماری آن را می‌دزدد و سرانجام «گیل‌گمش» با ناامیدی به قصر خویش باز‌می‌گردد و به این نتیجه می‌رسد که درد مردن را جز با شادمانه گذراندن عمر نمی‌توان درمان کرد و چون نمی‌توان جسم را جاودان کرد باید روح را جاودانه ساخت و به دنبال نام نیک رفت. حماسه‌ی او به دستور خودش و برای عبرت آیندگان بر سنگ نوشته می‌شود. حماسه‌ی «گیل‌گمش» از نخستین تفکرات فلسفی در باب مرگ به شمار می‌آید که به سبک حماسی بیان شده است.

2. مهابهاراتا :

پس از «گیل‌گمش» حماسه‌ی دینی مهابهاراتا یکی از کهن‌ترین مجموعه‌های شعری جهان است که تنها سروده‌های زرتشت را هم‌زمان یا کهن‌تر از آن دانسته‌اند. در این مثنوی نبردهای بزرگ میان فرزندان «بهارات» بازگو شده است. «مها» به معنی بزرگ و «بهارات» به معنی هند است. این حماسه به طور نمادین تحول درونی بشر و بشریت را در طول زمان تصویر می‌کند. در این کتاب داستان‌های گوناگونی آمده است. مهم‌ترین داستان آن جنگ میان خانواده‌ی «kuru» و «pandu» است و پادشاهی به نام «کریشنا» که به پایه‌ی تقدس رسیده است و می کوشد تا آن دو را با هم آشتی دهد. در این کتاب اشاراتی به ایران و ایرانیان نیز وجود دارد. این حماسه نه تنها نشان‌دهنده‌ی مبارزه‌ی بشریت در جریان تحول طبیعت است بلکه مظهر پیکار درونی هر فرد نیز هست. «کریشنا» نقش راهنمای درونی و شعور آگاه برای هر انسانی را ایفا می‌کند. کوتاه سخن این که: این اثر نام سروده صدها شاعر نام و نشان‌دار در زمان‌های مختلف است که به‌وسیله ویاسه جمع آوری شده است. در این حماسه سخن از پهلوانان و پیروزی رجال مذهبی از قبیل کریشنا و آرجونا است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ مفاخره و بیان مردانگی و شرافت «رَجَزخوانی » و کارکردهای آن در حماسه

کلمة رَجَز در عربی عبارت اسـت از دردی کـه در عـَجُز شتر اصابت‌ می‌کند‌؛ همچنین‌ در معانی اضطراب پای شتر؛ سکندری خوردن و خلف وعده کردن‌ نیز آمده است (ابن منظور، 1968: مادة رَجَز). همچنین مـعنای ایـن واژه را سـرعت و اضطراب نیز گفته‌اند (مصاحب‌، 1356‌: ذیل‌ «رجز، بحر»).

در زبان فارسی رجز به معنای مفاخره کردن و بیان مـردانگی‌ و شرافت‌ خویشتن‌، مباهات، فخرفروشی و لاف‌زنی به کار رفته است و ترکیباتی همچون رجزخواندن، رجزخوانی و رجزگویان از آن‌ در‌ زبان‌ فارسی رواج یـافته اسـت (دهـخدا، لغتنامه)

در اصطلاح ادبی شعری را گویند که مبارزان‌ در‌ مقام مفاخره و مباهات و لافـ‌زنی در بـیان مردانگی‌های خویش و خاندانشان به‌ویژه در میدان جنگ‌ بر‌ زبان‌ می‌رانده‌اند (دهخدا، نفیسی)

در واقع رجزخوانی بخشی از تاکتیک رزمی جنگاوران برای درهم شکستن روحیة دشمن بوده است.

❇️کارکردهای رجزخوانی

پهلوانان و رزم‌آوران برای مـقاصد گـوناگون رجـز خوانی می‌کنند. همة این مـقاصد‌ بـرای‌ پیـروزی‌ بر هماورد است، یعنی به سود خودی و علیه جبهة دشمن تنظیم می‌شود. برخی از این‌ اهداف‌ عبارتند‌ از:

✅ بالا کشیدن یا برجسته کردن توانایی های پهلوانان خودی

فردوسی کـه شـاعری دقـیق و اهل ظرافت است‌ در‌ گفتگوهای شاهنامه به نوع شـخصیت‌های گـوینده و موقعیت‌هایی که آن‌ها در آن قرار دارند توجه بسیاری دارد‌ و در‌ رجـزخوانی‌ها نیز همواره موضع پهلوانان ایرانی به‌ویژه رستم را نسبت به همآوردانشان‌، پر‌ صـلابت و قـدرتمندانه تـصویر می‌کند. گفتگوی رستم در نبرد‌ با‌ پهلوان‌ تورانی اشکبوس، نمونه ی مناسبی است. فردوسی‌ در‌ برابر تحقیرهای اشکبوس جوابی مقتدرانه و پر از صلابت و سرشار از بلاغت بر زبان‌ رستم می گذارد.

✅ تهدید و تحقیر دشـمن به قصد تضعیف روحیه

در رجـزها مـعمولاً بـا بـیان اقتدار‌ و توانایی‌ پهـلوانان‌ خـودی و شکست‌های پهلوانان دشمن هماورد را تهدید می‌کنند. گاه پهلوانان در هنگام برشمردن کردارهای شجاعانة‌ خویش به مقهور کـردن پهـلوانان پیـشین مفاخره می‌کنند تا روحیة حریف را بشکنند‌. تـوس پهـلوان ایـرانی در‌ رجـزخوانی‌ بـرای هـومان پهلوان تورانی، به کشتن ارژنگ دلاور تورانی مفاخره می‌کند.

✅ تـشجیع و تـقویت خودی

رجزخوانی نزد سپاهیان خـودی بـرای تقویت روحیة آنان یکی از شگردهای پهلوانان شاهنامه است. در ماجرای نبرد رستم و شنگل‌ شاه‌ هند‌، شنگل شاه با غرور و تکبر‌ در‌ پیشاپیش‌ سپاه افراسیاب حرکت مـی‌کند و بـا ادای کلمات زشت، رستم را به مبارزه می طلبد. و رستم قبل از رفتن به نبرد با او‌ پیش‌ سپاهیان‌ خود، می‌گوید: من از خداوند آرزویی جز این‌ نخواسته‌ام‌ که ناشناسی از لشکر ایشان دلیری کند و از من رزم بخواهد تا بیخ و بن ایشان را از جـای بـکنم‌.
کتمان ترس برای تقویت روحیه ی خود و اطمینان بخشیدن به نیروهای خودی .

منابع:

1-ذبیح الله صفا،حماسه سرايي در ايران
2- شميسا،انواع ادبي
۳-غلامعلی،فلاح.رجزخوانی در حماسه،دو فصل نامه ی زبان و ادبیات فارسی،پاییز و زمستان۱۳۸۵

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan