✳️ عددنویسی

بیست بنویسیم یا ۲۰؟
در متن‌هایمان، اعداد را باید
با حروف بنویسیم یا با رقم؟

قانون:
اعداد یک‌تکه (بی‌واو)
به‌حرف:
هشت، یازده، بیست، هفتاد، سیصد.

اعداد چندتکه (واودار)
به‌رقم:
۲۱، ۳۵، ۹۴، ۳۸۶

این قانون کلی چند نکتهٔ جزئی و استثنا هم دارد که خواهیم گفت.
........

گفتیم که اعداد یک‌تکه (بی‌واو) را باید به‌حروف نوشت:
شش، شانزده، شصت، ششصد.
این یعنی اعداد کمتر از بیست، دهگان‌ها، صدگان‌ها.

برای نُه و دَه همیشه ُ و َ بگذار
تا با «خیر» و «روستا» اشتباه نشود!
البته گاهی‌وقت‌ها بافت متن به‌قدری گویاست که محال است کسی این‌ها را اشتباه بخواند. درآن‌صورت نیازی به حرکت‌گذاری نیست.
...................

اعداد چند تکه (واودار) را باید به‌رقم نوشت:
۲۱، ۴۹، ۸۸، ۴۴۸
این «و» باید «واو عطف» باشد.
یک‌وقت نگویی «دوازده» را باید «۱۲» نوشت؛ چون وسطش «و» دارد!

خب، دو قاعدهٔ کلی را گفتیم.
می‌ماند نکته‌های جزئی و استثناها.
.........

اعداد «ترتیبی» را همیشه به‌حرف بنویس.
ترتیبی یعنی «ـــُم ـــُمین» دارد:
ششم، بیست‌ویکم، سی‌وششمین،
هفتادوهشتم، صدوبیست‌ونهمین.

پس، دیگر مهم نیست یک‌تکه‌‌ای باشد یا چندتکه‌ای. «هر» عددی اگر ترتیبی باشد، باید به‌حروف بیاید، نه به‌رقم.
خنده‌دار است بنویسی:
۲۶ام، ۶۵مین، ۵۵مُ، ۱۲۵اُمین.

البته در متن‌های خلاق، مانند متن پوستر و تیترها و روی جلد، اجازه داری قواعد را بشکنی و بنویسی مثلاً ۷۴مین؛
اما در متن‌های غیرخلاق، مانند مقاله و کتاب و پایان‌نامه و خبر، حق نداری از قاعده گذر کنی.
...............

اگر جمله‌ات با عدد شروع می‌شود،
آن عدد را به‌حرف بنویس.
فرقی نمی‌کند که عددِ یک‌تکه باشد یا عددِ چندتکه.
کلاً جمله نباید با عدد شروع بشود.

غلط:
۱۶۰ نفر از این مرحله گذر کردند.
۲۱ کیلو برنج خراب شد.

درست:
صدوشصت نفر از این مرحله گذر کردند.
بیست‌ویک کیلو برنج خراب شد.

اگر احساس می‌کنی این‌جوری عجیب است و «صدوشصت» طولانی است، خب قاعده را نشکن؛ بلکه آن را دور بزن!
یعنی کاری کن که همین جمله‌ها
با کلمه شروع شود، نه عدد:

از این مرحله، ۱۶۰ نفر گذر کردند.
پس ۲۱ کیلو برنج خراب شد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

#فارسی_نگارش_۱
#فنی_کاردانش
شرح متن های بخش فارسی کتاب " فارسی و نگارش ۱"+ گنج حکمت+ شعر خوانی،
بر اساس کتاب چاپ ۱۴۰۰
مدرس: استاد نصراله احمدی مهر دبیر ادبیات رامشير، خوزستان،
@FarsiFani
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr

#فارسی_نگارش_۲
#فنی_کاردانش
شرح متن های بخش فارسی کتاب " فارسی و نگارش ۲"+ گنج حکمت+ شعر خوانی،
بر اساس کتاب چاپ ۱۴۰۰
مدرس: استاد نصراله احمدی مهر دبیر ادبیات رامشير، خوزستان،
@FarsiFani
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr

#فارسی_نگارش_۳
#فنی_کاردانش
شرح متن های بخش فارسی کتاب " فارسی و نگارش ۳"+ گنج حکمت+ شعر خوانی،
بر اساس کتاب چاپ ۱۴۰۰
مدرس: استاد نصراله احمدی مهر دبیر ادبیات رامشير، خوزستان،
@FarsiFani
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr

#خبرفوری
نتایج انتخاب رشته
دانشگاه آزاد اعلام شد.

لینک مستقیم مشاهده نتایج:

https://mcsm.azmoon.iau.ac.ir/Account/LogIn?ReturnUrl=%2F

@makhzanesoalatedoroseadabi

✳️ تبدیل افعال ساده به مرکب
محمد رضا باطنی

از این شمار اندک فعل‌های ساده‌ی فارسی که به ما رسیده‌اند نیز بسیاری در حال از بین رفتن هستند و جای خود را به فعل‌های مرکب می‌دهند. قبلا گفتیم که فعل «نمودن» و «فریفتن» جای خود را به فعل‌های مرکب می‌دهند و اگر روند تبدیل فعل‌های ساده و مرکب ادامه یابد در آینده از بین خواهند رفت. اکنون به چند نمونه‌ی دیگر توجه کنید:
فعل «شایستن» امروز به کلی از بین رفته و جای خود را به «شایسته بودن» داده است. مشتق‌های «شایسته»، «شایستگی»، «شایان» و «شاید» بازمانده‌ی روزگار زایایی این فعل هستند. فعل «بایستن» به کلی از بین رفته و جای خود را به فعل‌های مرکب «لازم بودن»، «واجب بودن» و نظایر آن داده است. «باید» (و صورت‌های دیگر آن مانند «بایستی» و غیره) و «بایسته» تنها بازماندگان این فعل هستند. فعل «گریستن» بسیار کم به کار می‌رود و جای خود را به «گریه کردن» داده است، و صورت متعدی آن «گریاندن» نیز جایش را به «گریه انداختن» واگذار کرده است. واژه‌های «گریان» و «گریه» تنها مشتق‌های بازمانده از فعل «گریستن» هستند. «آمیختن» تقریبا به کار نمی‌رود. معنیِ لازم آن به کلی از بین رفته و در معنی متعدی هم جای خود را به «مخلوط کردن» یا «قاتی کردن» داده است. واژه‌های «آمیزش» و «آمیزه» تنها مشتق‌هایی هستند که از این فعل باقی مانده‌اند. فعل «نگریستن» جای خود را به «نگاه کردن» و «مشاهده کردن۲» داده است. صورت‌های «نگران»، «نگرانی» و «نگرش» مشتقات رایج این فعل هستند که باقی مانده‌اند. «شتافتن» دیگر به کار نمی‌رود و جای خود را به «عجله کردن»، «شتاب کردن»، «با شتاب رفتن» و مانند آن داده است، و «شتاب» و «شتابان» مشتق‌های بازمانده‌ی آن هستند.
البته در زبان پهلوی نیز فعل‌های مرکب وجود داشته است، مانند «نیگاه کردن»، «ایاد کردن» به معنی «به یاد آوردن» و «به خاطر آوردن»، ولی تعداد این فعل‌های مرکب بسیار کم و ناچیز بوده است. کاربرد فعل‌های ترکیبی در فارسی کهن رایج شده و با گذشت زمان شتاب بیشتر گرفته است. دکتر خانلری در کتاب «تاریخ زبان فارسی» می‌نویسد: «از قرن هفتم به بعد پیشوندهای فعل به تدریج از رواج افتاده و فعل مرکب جای آن‌ها را گرفته است.» و در جای دیگر می‌گوید: «فعل مرکب در فارسی امروز جای بسیاری از فعل‌های ساده و پیشوندی را گرفته است. شمار بسیاری از فعل‌های ساده در فارسی جاری امروز به کلی متروک است و به جای آن‌ها فعل مرکب به کار می‌رود.» دکتر خانلری سپس فهرست ۵۳ فعل ساده‌ی آشنا را که به کلی متروک شده‌اند، به دست می‌دهد. گرایش به ساختن فعل‌های مرکب آنقدر زیاد است که در برابر مصدرهایی که از اسم یا صفت ساخته شده‌اند و به آن‌ها مصدر جعلی می‌گویند نیز اغلب فعل مرکبی وجود دارد، مانند «جنگ کردن» در برابر «جنگیدن»، «خم کردن» یا «خم شدن» در برابر «خمیدن»، «ترش شدن» در برابر «ترشیدن» و غیره. امروز صورت مرکب این فعل‌ها کاربردی بسیار بیشتر از صورت بسیط آن‌ها دارد، به‌طوری که می‌توان گفت صورت بسیط آن‌ها تقریبا به کار نمی‌رود.
درباره‌ی علت این گرایش، یعنی ساختن فعل مرکب، با قطعیت نمی‌توان چیزی گفت. ولی احتمال می‌رود که از لحاظ تاریخی ساختن فعل از واژه‌های قرضی عربی، مانند «رحم کردن»، «بیان کردن» و غیره، اگر نه تنها علت لااقل یکی از علل عمده‌ی آن بوده باشد. ظاهرا ساختن فعل مرکب از واژه‌های دخیل عربی به‌تدریج گسترش یافته و به واژه‌های فارسی نیز سرایت کرده تا جایی‌که تنها الگوی ساختن فعل در فارسی شده است.

محمدرضا باطنی
مجموعه‌ی مقالات سمینارِ
زبان فارسی و زبان علم
مرکز نشر دانشگاهی
اردیبهشت‌ماهِ ۱۳۷۰


@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ریشه چند لغت

۱ - میزبان : میز (مهمان) + بان (پسوند دارندگی)۱ = کسی که دارای مهمان است.

۲- گوسفند: گو (جانور اهلی) + سپند (مقدس، پاک) = جانور اهلی پاک ۱
*جز اول (گو) در واژه های گوساله و گاو نیز به کار رفته است.

۳ - میرزا : میر (مخفف امیر) + زا (مخفف زاده) = امیر زاده
این واژه ظاهراً از زمان تیموریان رواج یافته است در عهد قاجار هرگاه پیش از نام افراد ذکر می شد به معنای « آقا » بود مانند: میرزا جعفر و اگر بعد از نام اشخاص می آمد دلیل بر شاهزادگی بود.مانند: محمدعلی میرزا- احمد میرزا

۴ - کدبانو: کد (خانه) + بانو = بانوی خانه

۵- آسمان: آس(سنگ مدور) + مان(پسوند شباهت)= فضای شبیه سنگ آس
این تشبیه به این دلیل است که به زعم قدما آسمان مدور همچون سنگ بزرگ آسیاب است که بر فراز زمین در حال چرخش است.جزء اول این واژه را می توان در واژه های آسیاب و خراس نیز مشاهده کرد.

۶ - کهکشان: که (کاه) + کش (بن مضارع کشیدن)+ ان = جایی که کاه کشیده شده است.
این وجه تسمیه به این سبب است که درخشش ستاره های ریز و درشت کهکشان که همچون خطی درشت بر آسمان است گویی راهی است که بر اثر نقل و انتقال کاه مشخص و نمایان شده است.

۷- زمین: زم(سرد) + ین( پسوندنسبی)= سرد شده.
زمین در آغاز آفرینش گوی آتشینی از گدازه ها بود که در پی چند میلیون سال بارش باران به سردی و خشکی گرایید. جز اول این واژه را می توان در کلماتی چون؛ زمهریر(باد سرد)، زمستان نیز مشاهده کرد.

۸- البرز : هر(کوه) + برز( بلند) = کوه بلند

۹- بیستون: این واژه در اصل بغستان به معنای محل پرستش خدا بود که تشکیل یافته از دو جزء بغ( خدا) + ستان ( پسوند مکان) می باشد و در سیر تحول واجی ابتدا به بیستان(یای مکسور) و سپس به بیستون (یای مفتوح)و سرانجام به بیستون تغییر یافت.
ظاهراً چون ایرانیان کوه ها و اماکن بلند را برای مناجات مناسب می دیدند این کوه بلند را جایگاه نیایش خدا نامیدند.

۱۰- دبستان : دب( خط) + ستان( پسوند مکان ) = محل آموزش خط و کتابت
جزء اول این واژه در اصل مشتق از کلمه dipi است که در فارسی باستان به معنای خط می باشد. این واژه که به شکل « دیپ » در کتیبه های هخامنشی آمده است در حقیقت یادگاری از زبان سومر می باشد که به صورت dub به معنای لوح و خط بود. بعدها این کلمه به زبان اکدی وارد شد و به صورت duppu و tuppu ملفوظ و مکتوب شد. سپس با ورود به زبان آرامی به شکل dup درآمد و وقتی به زبان فارسی باستان آمد به شکل های مختلف: دب ، دیب ، دیو تغییر یافت و ما امروزه این صورت ها را می توانیم در کلماتی چون: دبیر ، دیباچه ، دیبا و دیوان ببینیم.

۱۱- دشوار: دش( ضد) + خوار( ضد آسان) = ضد آسان
جزء اول این واژه را به صورت دش و دژ در واژهایی چون؛ دشنام ، دشمن و دژخیم می توان دید.

۱۲- تابستان: تاب( بن مضارع تابیدن) + ستان (پسوند)

۱۳- کوچه: کوی( محله) + چه ( پسوند تصغیر)

۱۴ -داوطلب: داو( هر دست بازی نرد ) + طلب( بن مضارع طلبیدن) = کسی که خواستار بازی کردن بازی نرد باشد. این کلمه بعدها عمومیت یافت.

۱۵- حقه باز: حقه ( جعبه مخصوص نگهداری اشیای قیمتی که سر باز بود) + باز: فرد متخصص در بازی و جابه جایی حقه ها.
* در قدیم افرادی به عنوان تردستی چند حقه را با رنگ های مختلف، واژگون بر زمین می گذاشتند و مهره ای در زیر یکی از آنها می نهادند سپس با جابه جایی حقه، مهره را ازحقه ای به حقه ی دیگر منتقل می کردند که مایه ی شگفتی تماشاگران می شد. این واژه بعدها بار منفی یافت و امروزه مترادف با واژهای نیرنگ باز و فریبکار می باشد.

۱۶- پاسخ: پات(ضد- مقابل) + سخون یا سخن = جواب سخن
این واژه بعدها با کاهش واج در دو جز خود به صورت پاسخ درآمد.

۱۷- کهربا: کاه+ ربا (بن مضارع ربودن)= رباینده کاه
* کهربا در حقیقت نوعی صمغ مترشح از درختان است که اگر به پارچه ابریشمی مالش داده شود خاصیت الکتریسته پیدا می کند و ذرات کاه و خرده های کاغذ را جذب می کند. بعد ها که ادیسون جریان برق را اختراع کرد این واژه در زبان عربی به الکتریسته اطلاق شد. جالب این جاست در برابر این کلمه فارسی که در زبان عربی رایج است کلمه عربی(برق) درزبان زبان فارسی به کار می رود.

۱۸- زمهریر: زم ( سرما) + هریر( موجب )= موجب و دلیل سرما -بادسرد

۱۹- فردوس:از دو جزء ترکیب یافته است: Pairi ( پیرامون ) + ( Daeza) ( معنی انباشتن و دیوارکشیدن )= درختکاری و گل کاری پیرامون ساختمان
اصل این واژه که به صورت پردیس می باشد با معرب شدن به شکل فردوس در آمد و به زبان عربی راه یافت.

۲۰- پیژامه: پای + جامه = جامه ی پا
این واژه از زبان فارسی وارد هندوستان شد و از آنجا به زبان انگلیسی راه یافت سپس با تغییر شکل به صورت پیژامه به کشور مصدر بازگشت.

۲۱- شلوار : شل (ران ) + وار (پسوند شباهت) = جامه ای که شبیه ران است.


@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

📁تدریس #ستایش
📕#فارسی_دهم
🎥 #فیلم_تدریس_دهم_ستایش
⏱زمان : ۱۰:۲۲ دقیقه
⚙بررسی تمام نکات ادبی و زبانی و فکری
👨‍💻مدرس: مهدی زاده‌

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ ملا نصرالدین کی بود !؟

در مجلس دوستانه ای که حرف از طنز و شوخی های ملانصر الدین به میان آمد، انتظار این بود که حداقل چند نفر از دوستان که در آن مجلس حضور داشتند، ملّا (ملّا نصرالدین) را بشناسند، اما با کمال تعجب متوجه شدم که در آن جمع، کسی  ملّا را نمی شناخت و نه می دانستند که یک روزنامه ای بوده که در زمان مشروطه برای آگاهی و بیداری ایرانیان در  قفقاز منتشر می شده و به  ایران می رسید
همین امر، مرا بر آن داشت که مختصری از زندگی و آثار ادبی این شخصیت بزرگ اجتماعی را هر چند ممکن است نتوانم حق مطلب را ادا کنم ، بنویسم.
*آب دریا را اگر نتوان کشید*
*هم به قدر تشنگی باید چشید*
ملا نصرالدین که هر زمان در مجالس و محاوره ها با دوستان، طنز های نیش دارش خنده به لبان ما می آورد، که بود؟ و در چه زمانی زندگی می کرد؟
قبل از هر چیز باید بگویم که ملا نصرالدین نام مستعار یک روزنامه نگار و نویسنده ایرانی الاصل و اهل نخجوان آذربایجان بود، بنام *جلیل محمد قلی زاده* و مانند هر ایرانی دیگر که خانه و کاشانه پدری اش در جنگ‌های ایران و روس و در پی قرار داد ننگین ترکمنچای و گلستان از کشور ایران انتزاع شده و به کشور تزاری روس الحاق گردیده، بود.
با آنکه چند سالی بعد از جنگ ایران و روس متولد شده بود اما میل به بازگشت به آغوش وطن هیچ زمانی او را رها نمی کرد و مانند هر ایرانی دیگر همیشه دلش یاد وطن می کرد.
میرزا جلیل محمد قلی زاده از شرح حالی که به قلم خود نوشته، از اینکه پدرانش ایرانی بودند، با غرور و مباهات زیاد سخن می گفت و با طنز خود و کاریکاتور هایی که با قلم ریزبین عظیم عظیم زاده به تصویردر می  آمد، زخمها را می شکافت و خنده های تلخ و متفکرانه بر لبان خوانندگان نقش می بست که هنوز طنز های گزنده ی او بنام ملا نصرالدین نقل زبان ما در بحث های اجتماعی و سیاسی است.
مدیر روزنامه ملا نصرالدین در ترجمه شرح حال خود نوشته:
*«استبدادی که در برابر ما چون کوه سر کشیده بود، استبداد ظلم پرور کسانی بود که شریعت را (به نفع شاهان قاجار)تعریف کرده بودند»*
حربه و اسلحه ای که ملا نصرالدین برای پیکار چنان ظلم و استبداد وحشتناکی در دست داشت، طنز نیش داری بود که از زبان ملا بیان می کرد و کاریکاتور های عظیم عظیم زاده بود.
یحیی آرین پور در کتاب از *صبا تا نیما*، بیوگرافی جلیل محمد قلی زاده را چنین می نویسند:
*«میرزا جلیل فرزند محمد قلی بنیانگذار روزنامه ملا نصرالدین(۱۹۳۲-۱۸۶۹م) در ولایت نخجوان در دهی بنام «نهرم» به دنیا آمد. پدر و نیاکان وی اصالتا ایرانی بودند. جدش "حسینعلی بنا" در اوایل قرن نوزدهم میلادی از شهر خوی به نخجوان رفته و در آنجا با دختری از همشهریان خود ازدواج کرد. میرزا جلیل خواندن و نوشتن زبان فارسی و آذربایجانی و روسی را در مکتب شهر فرا گرفت و در چهارده یا پانزده سالگی به دارالمعلمین شهر گرجستان (گوری) وارد شد و پس از فراغت از تحصیل، سالها در مدارس محلی به آموزگاری پرداخت. در سال ۱۹۰۴ به تفلیس رفت و در روزنامه شرق روس که مدیر آن "آقا شاه تختی" بود، مشغول نویسندگی شد.»*
میرزا جلیل محمد قلی زاده (ملا نصرالدین) فعالیت ادبی خود را با نوشتن داستانهای کوتاه آغاز کرد.
در داستانهای اولیه خود از قبیل *"صندوق پست، احوال ده دانا باش و داستان زینال"* که پیش از سال ۱۹۰۴ میلادی نوشته، صحنه های جالبی از معیشت و طرز زندگی مسلمانان قفقاز را به تصویر کشیده بود.
داستانهای "آزادی در ایران"، "قربانعلی بیگ"، "کمدی مرگان"، "کتاب مادرم" و "مجمع دیوانگان" که بعد از نشر روزنامه ملا نصرالدین به قلم آورده، از یادگارهای هنری جاویدانه اوست و بخصوص "کمدی مردگان" در شماره آثار کلاسیک جهان درآمده و با تارتوف مولیر و بازرس گوگول برابری می کند.
دوران دوم نویسندگی جلیل محمد قلی زاده (ملا نصرالدین) با نشر روزنامه ملا نصرالدین آغاز میشود.
*"ملا نصرالدین"* یک روزنامه بود که جمعی از روشنفکران و ترقی خواهان و اربابان فرهنگ و ادب را در پیرامون خود به سر دبیری محمد قلی زاده گرد آورده بود و همراه با مطبوعات دیگر، افکار مردم را بیدار و تبلیغ می کرد.
با شاه ایران و سلطان عثمانی و امیر بخارا و تزار روسیه و اعیان و غارتگران مال و ناموس مردم، پنجه میزد. دولتهای آن زمان را با قوانین ظالمانه آنها به باد ریشخند و استهزا می‌گرفت و با تعصبات و خرافات کور کورانه مبارزه می‌کرد .

❇️مراد محمودی چگنی-بروجرد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

لینک ورود به هفتمین همایش بین‌المللی شمس تبریزی و مولانا ۱۰_۱۱_۱۳ مهر۱۴۰۰
از ساعت: ۱۷:۳۰ الی ۲۱:۳۰

https://meeting.atu.ac.ir/ch/shams

#شمس
#خوی
#مولانا
#تبریز

 @pdf_kotob_e_adabi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

===================

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============

گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================

گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی

@nava_e_chakavak

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

کرسی مولوی پژوهی برگزار می کند:

مولوی در دنیای امروز (بزرگداشت مولوی)

امروز پنجشنبه ۸ مهر ۱۴۰۰
ساعت ۹ تا ۱۱

نشانی همایش:
https://meeting.ui.ac.ir/ch/molavi

‌‌️@pdf_kotob_e_adabi

#علوم_فنون
#موسیقی_شعر
جزوه جامع موسیقی شعر(عروض) کتاب علوم و فنون ادبی
مدرس: خانم فاطمه زهرا رضایی
دبیر ادبیات منطقه چهاردانگه کیاسر ساری،

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

📝 #جزوه

#معانی_اشعار_فارسی
#پــــایه_دهم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

📁تدریس #ستایش
📕#فارسی_دهم
🎥 #فیلم_تدریس_دهم_ستایش
⏱زمان : ۱۰:۲۲ دقیقه
⚙بررسی تمام نکات ادبی و زبانی و فکری
👨‍💻مدرس: مهدی زاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

🌍 تغییرات کامل و ریز به ریز کتاب های درسی کنکور ۱۴۰۰ به ۱۴۰۱

🌍 بررسی دقیق تغییرات

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ آرایه های پرکاربرد عبارتند از: 
 
#حسن_تعلیل: حرفی گفته شود و دلیل ادبی آورده شود،مانند : پلک دلم میپرد شنیده ام کسی می آید به مهمانی(دلیل اینکه پلک دلم میپرد این است که کسی به مهمانی می آید) 
در حسن تعلیل: استعاره، تشخیص(جان بخشی به اشیاء) و اغراق وجود دارد. 
در بیت بالا: پلک دل استعاره از دلهره و هیجان داشتن( همچنین دل پلک ندارد پس تشخیص هم هست) و پریدن پلک دل اغراق محسوب میشود. 
 
#اسلوب‌معادله: ضد حسن تعلیل است. مصراع های یک بیت که هیچ ربطی به هم ندارند و معمولا ضرب المثلند. مانند:هر که جز ماهی ز آبش سیر شد     هر که بی روزیست روزش دیر شد 
  
#استعاره:تشبیهی که یک طرفش(مشبه، مشبه به یا وجه شبه) حذف شده باشد یا کسی را صدا بزنیم. مانند: بت من، گل من. 
 
#مجاز: نماد کردن چیزی که حقیقی نیست.مانند: برزیل، ایتالیا را برد.(تیم ورزشی برزیل، تیم ورزشی ایتالیا را برد) 
 
#تلمیح:(دو حالت دارد) 1- اشاره به حدیث و آیه. مانند: بسم الله. 
2-اشاره به داستان: من فرهاد و تو شیرین. 
 
#تضمین:(دو حالت دارد) 1- آوردن آیه کامل: بسم الله الرحمن الرحیم(حروف مقطعه نیز تضمینند مانند الف لام میم) 
2-یک سخن از دیگری:مانند به قول معروف 
 
#طباق(تضاد): دو کلمه ضد هم با فاصله بیایند: هیچ سیر را طاقت گرسنه نیست(سیر و گرسنه متضادند) 
 
#پارادوکس(یا متناقض نما) 1-دو کلمه ضد هم کنارهم بیایند: دولت فقر(دولت به معنی ثروت است) 
2-دو کلمه ضد هم با فاصله که بشود کنار هم آورد(مثلا متمم اسم بینشان باشد) جمعیت از آن زلف پریشان 
 
#اغراق(مبالغه یا غلو): بزرگنمایی. مانند: فلانی خدای فوتبال است. 
 
#تناسب(#مراعات.نظیر): حداقل 3 کلمه در یک ردیف(مربوط): شمع گل پروانه 
 
#واج.آرایی(نغمه حروف): حداقل 3 حرف در یک ردیف: باغ بی برگی(واج ب) 
 
#حس‌آمیزی: مخلوط کردن 2حس با یکدیگر: صدا شنیدن،شور دیدن. 
 
#کنایه: جمله ای با طعنه. مانند: کمیتش لنگه. شاخ شمشاده. فلانی ریش سفیده 
 
#تشبیه:(4حالت دارد):
1- عادی:تمام ادات تشبیه باشند: سرزمین من مانند زمرد است. 
2-بلیغ: به زبان گفتاری: سرزمین من زمرده. 
3-#اضافه_تشبیهی(از فرمول "این آن است، آن این است" استفاده می کنیم،اگر جواب درست بود تشبیهی و اگر نبود استعاری است) مانند: آتش عشق(عشق آتش است، آتش عشق است. بلی پس اضافه، تشبیهی است) 
4- #اضافه_استعاری: مانند: دست ادب(ادب دست ندارد،دست ادب ندارد. جواب خیر، پس اضافه،استعاری است) 
 
جناس:(2حالت دارد) 1-#جناس.تام: دو کلمه با دو معنی متفاوت با املا یکسان: داد مرا داد(سهم مرا به من داد). 
2-#جناس‌ناقص: دو کلمه که یک حرف با هم اختلاف داشته باشند. مانند: جام و بام. خدا و جدا. 
 
#ایهام: یک کلمه در دو معنی متفاوت. مانند: آهو کشی آهویی بزرگ است.( آهوی اول= حیوان و آهوی دوم=جرم، گناه) 

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ جغرافیای کلمه

🔹(راه ورود به به یک بیت و دریافت مفهوم آن)

اساسی‌ترین مسأَله‌ای که برای تشخیص وزن شعر و نیز درک مفهوم آن وجود دارد، دقت در درست خواندن و درست ادا کردن تک‌تک واژه‌های یک بیت است.
ناتوانی در همین امر، باعث می‌شود که گاه می‌بینیم مخاطب نمی‌تواند با شعر، ارتباط بر قرار کند.

ادای صحیح کلمه‌ها، جدای از این‌که فرد را در راه رسیدن به موسیقی ِ شعر، یاری می‌دهد، به او نیز کمک خواهد کرد تا پیام شاعر را دریابد و هم‌چنین به قدرت او در به کار بردن زیبایی‌های شعری، پی ببرد.
برای این کار، کافی است تا زمانی که کلمه یا عبارتی را خوب درنیافته‌ایم، از آن نگذریم.

هر بیت، دارای ساختار خاصی است که برای دریافت مفهوم آن بیت، باید به ساختار آن نیز دست یابیم.

ساختار دستوری شعر، به سبب اقتضای فضایی که دارد، با دیگر انواع ادبی، متفاوت است، یعنی یکی از کارهایی که شاعر برای زیبایی بخشیدن به اثر خویش انجام می‌دهد، این است که دست به تغییر ساختار معمول دستور زبان می‌زند.
به عنوان مثال، اجزای جمله را جابه‌جا می‌کند یا واژه‌ای را به قرینه‌ی لفظی یا معنوی، از جمله، حذف می‌نماید.
این کار، گاه سبب ایجاد تعقید و پیچیدگی در کلام می‌شود که دریافت ِ مفهوم بیت را مشکل می‌سازد و گاه نیز ممکن است به عنوان ضعف در کار صاحب اثر، به شمار رود.

🔶 چه‌گونه می‌شود مفهوم هر بیت را به راحتی دریافت؟

برای این‌که بتوانیم وارد بیتی بشویم، پس از درست خواندن آن بیت، باید راه‌های زیر را یکی پس از دیگری با دقت، انجام دهیم. به عبارت دیگر، اِشراف یافتن به «جغرافیای بیت»، نیازمندِ عبور از گذر‌گاه‌های زیر است.

🔹۱- مرتّب کردن ارکان جمله (نهاد، فعل، مفعول و...) به اعتبار دستور ِ روز ِ زبان فارسی.

🔸۲- افزودن کلمه‌ها، ترکیب‌ها، عبارت‌ها و حروفی که به قرینه‌ی لفظی یا معنوی، از زنجیره‌ی کلام، حذف شده‌اند.
در این مرحله، آن‌چه را که از جمله، حذف شده است، درون ِ [   ] قرار می‌دهیم.

🔹۳. شناخت ِ درست ِ واژه‌های حقیقی و غیر ِ حقیقی (مَجازی، کنایی، استعاری و نمادی) و گذاشتن ِ معادلی رَسا و گویا به‌جای آن‌ها.

🔺یادآوری: در این مرحله، فعل‌ها، ضمیرها، حروف و... را که به ضرورت شعر یا نثرهای ادبی، مخفّف شده‌اند، درون ِ (    ) قرار می‌دهیم.

🔸۴- برگرداندن ِ شعر به نثر ِ روان.

🔹۵- استفاده از نشانه‌های نگارشی و ویرایشی.

🔸۶- در آوردن ِ بیت به صورت چکیده.


◻️مثال:

اکنون با یک مثال از صائب تبریزی، انجام این مراحل را بهتر درمی‌یابیم.

از نگاه ِ تلخ، در پیمانه‌اش، خون می‌کُنم
خِضر، آب ِ زندگی را گر به استغنا دهد

گر (اگر) خضر، آب زندگی (حیات) را به استغنا (از سر ِ بی‌نیازی و منّت [به من] دهد (بدهد)، از (با) نگاه تلخ (بی‌توجّهی)، [آب حیات را] در پیمانه‌اش [به] خون [تبدیل] می‌کنم.

چکیده: بهشت، به سرزنش، نمی‌ارزد.

به این ترتیب، می‌توانیم هر بیتی را دریابیم و به جغرافیای آن، وارد شویم.

❇️ م. فرهنگ

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ چگونه یک ویژه نویس باشیم ؟

❇️ ویژه نویسی یا خاص نویسی چیست و چه راههایی دارد؟

همه ی ما که در دنیای ادبیات قلم را گاهی به رقص می‌خوانیم دلمان می‌خواهد خاص باشیم یعنی نوشته‌ها و اشعارمان خاص باشند و توجه محافل ادبی و مخاطبان حرفه‌ای و غیر حرفه‌ای را برانگیزند.
می‌خواهیم بارها و بارها خوانده شویم و شور و تحسین مخاطب همراه آثارمان باشد و پی‌گیری آثار بعدیمان را ببینیم .
سوال این است:
چگونه می‌توان به چنین مهمی دست‌یافت؟
گاهی از نظر فرم ، ساختار و قواعد کاری بی عیب و نقص تحویل جامعه ی ادبی داده‌ایم اما با اقبال مواجه نمی‌شویم.چرا؟
اشکال کار در کجاست که با وجود رعایت اصول و قواعد رضایت خود و مخاطبمان را بدست نیاورده‌ایم؟
با صراحت می‌توان گفت یکی از راههای دستیابی به توجهی که حق این خواسته ی طبیعی هر نویسنده ای است را باید ویژه‌نویسی نامید. تنها درست نویسی برای رسیدن به این امر کافی نیست باید راههای زیبانویسی و برقراری تنوع و تلون را آزمود.
بارها و بارها از دایره ی لغات وسیع و یا ضعف در دایره ی واژگانی شاعران و نویسندگان شنیده‌ایم. بدیهی است هر چه دایره ی لغات واژگانی‌مان بیشتر باشد امکان انتخاب بهترین و مناسب‌ترین واژه ها و ایجاد تنوع لازم برای جذابیت‌بخشی به نوشته‌مان را خواهیم داشت و رسیدن به این دایره ی گسترده ی واژگانی و افزودن بر غنای دانسته ها جز مطالعه و آن هم نه‌تنها مطالعه ی تخصصی در زمینه ی ادبیات که مطالعه در حوزه های علوم و فنون دیگر و پله به پله بالابردن معلومات عمومی‌مان است.
راه دیگر استفاده ی منطقی و صحیح از واژه های کم بسامد و دوری از واژه هایی است که در متون کابرد بسیار یافته اند (پر بسامدند) که این خود یکی از راههای تنوع بخشی به متن پیش‌ رویمان است . زدودن کلمات تکراری و استفاده از واژگان مترادف و بیان دیگرگون مفهوم هنر است .
بکارگیری درست و دقیق از جا به جایی ارکان و تغییر به موقع ساختمان جمله با توجه به لحن و موضوع (در عین توجه به قواعد دستور زبان)

استفاده ی صحیح و بجا از جملات انشایی ، خبری ، امری و پرسشی

استفاده ی هوشمندانه از صنایع ادبی (بدیع و بیان) همچون تشخیص و جان بخشی، کنایه و تشبیه و استعاره و مجاز

اینجا باید با تاکید بر استعاری دیدن اما در عین حال ملموس و محسوس نوشتن پافشاری کنم که بی اغراق مهمترین شیوه ی خاص نویسی است .
تصویرسازی های به جا و ملموس و نادیده نگرفتن مهمترین اصل پرورش متن یعنی تصویرسازی و خیال

فراموش نکردن بکارگیری اقتباس ، درج و تضمین و در واقع آمیختن سخن با کلام و شعر و روایات مشهور

استفاده ی بجا از تلمیح های داستانی و روایی

توجه به شروع و پایان چشم‌گیر و محکم

و در نهایت و مهمتر از هر نکته ای فراموش نکردن صداقت و صمیمیت بیان ، ساده نویسی و اجتناب از پیچیدن گویی . نکاتی هستند که به ما کمک خواهند کرد ویژه نویس باشیم .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ یک بیت تحریف‌شده و خلاف آداب

پسر کو ندارد نشان از پدر
تو بیگانه خوانش، مخوانش پسر

❇️ بسیار وقت‌ها این بیت منسوب به فردوسی را در وصف فرزندانی که در فضل و کمال به پدرشان رفته‌اند، می‌شنویم، مثل فرزند یک شاعر، یک هنرمند یا یک نخبۀ علمی. گاهی نیز که آن فرزند دختر است، به زور آن را با کلمۀ «دختر» می‌خوانند و در مواردی که مادر آن فرزند هم در جمع باشد، می‌گویند «پسر کو ندارد نشان از پدر و مادر...» و البته در این موارد برای آن دختر یا مادر ناخوشایند هم بود و حس می‌کنند که بر این شعر تحمیل شده‌اند.
ولی این بیت با این که معمولاً در تشویق فرزند گفته می‌شود، برای آن فرزند متضمن هیچ ستایشی نیست، بلکه حتی به طور ضمنی این را می‌رساند که آنچه این فرزند دارد، به خاطر پدر اوست.
به واقع یک فرزند نخبه که به اتکا به استعداد و تلاش خودش به جایی رسیده است، بیشتر از کسی که پدر و مادری نخبه دارد باید قابل ستایش باشد، در حالی که این بیت در این مورد مسکوت است و حتی نقض می‌شود.
ببینید، مقام اصلی این بیت در جایی است که فرزند نشان از پدر ندارد، نه جایی که نشان از پدر دارد. یعنی بیت برای فرزندانی گفته شده است که ناخلف از کار درمی‌آیند و آنان را ملامت می‌کند و هشدار می‌دهد. اینجا صریحاً از «ندارد نشان» صحبت می‌کند نه «دارد نشان».
تازه در همان حالت هم این بیت معنی قبیحی دارد. یعنی اگر پسری معمولی و غیرنخبه بود و از پدر نخبۀ خود نشان نداشت به اصالت و نسب او شک می‌کنیم؟
اما در آخر این را بیفزایم که این بیت که به فردوسی نسبت داده می‌شود، تحریف شده است و سخن فردوسی در اصل چنین بوده است: «گر او بفکند فرّ و نام پدر / تو بیگانه خوانش، مخوانش پسر». شعر فردوسی چون بر جنبۀ اختیاری و اکتسابیِ عمل فرزند اشاره شده است، قابل توجیه است و البته در این صورت هم بیشتر جنبۀ هشدار به فرزند دارد تا رسم پدر را به جای بیاورد، نه این که نشان داشتن از پدر را جایگزین آزمایش دی ان آ ساخته باشد.
باری، به نظر من آن بیت را در مورد فرزندان مردم به کار نبریم. از هر جهت که نگاه می‌کنیم یک شیرین‌زبانی خنک و حتی خلاف آداب و منطق است.

#تأملات
#محمدکاظم_کاظمی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan