#درسنامه
#فارسی_یازدهم
دروس یکم تا نهم
حسن هجری . لرستان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

#درسنامه
#فارسی_دوازدهم
دروس یکم تا نهم
حسن هجری . لرستان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ عجیب ترین واسوخت ادبیات فارسی

شیخ علینقی کمره ای، در دوره صفوی می زیست. شیخ در کنار پرداختن به علم دین، شعر هم بسیار گفته است که از آن میان این غزل دلنشین تر است:


در عشق تو بی تاب و توانم چه توان کرد؟
دوری ز تو کردن نتوانم چه توان کرد؟

کردم دل و دین صرف و خریدم غم و اندوه
سوداگرِ بازارِ زیانم، چه توان کرد؟

در ناله یِ من رنگی و بویی ز فرح نیست
من بلبل ایام خزانم چه توان کرد؟...‌‌


اما امروز به سراغ غزلی دیگر از او رفته ام که مضمون عجیبی دارد. در شعر فارسی که هیچ، نمی دانم در ادبیات سایر ملل هم چنین مضمونی وجود دارد یا نه؟
شیخ کمره ای، در این غزل در حال توصیف خیانت کاری و ریاکاری خود در عشق است و به معشوق می گوید که عشقش دروغین بوده و فکرش پیش یار دیگری بوده است😅 بخوانید:


من، به تقریبی، در آن کو پای در گِل داشتم
کافرم گر ذره ای مهر تو در دل داشتم

خوش خرامی دیگر آنجا گاه گاهی می گذشت
زان سبب عمری سر کوی تو منزل داشتم

من که پیشت می زدم فریاد و می رفتم ز خود
صورت دلدار دیگر در مقابل داشتم

از خدنگ غمزه یِ مرغ دگر بود این که من
پیش چشمت حال مرغ نیم بسمل داشتم

راست گویم عشق دلدار دگر دارد "نقی"
عاقبت اظهار کردم آن چه در دل داشتم
😱😂


"سخن سخت"

اما تعجبمان کمتر خواهد شد اگر بدانیم که این سبک اشعار، خود شاخه خاصی از شعر فارسی اند که "واسوخت" نامیده می شوند. واسوخت در اصطلاح به معنای رویگردانی و بیزاری جستن از معشوق است. این سبک از اواخر دوره صفویه در قرون ده و یازده رواج یافت. برخی آغازگر جدی آن را محتشم کاشانی دانسته اند:

الهی لال گردم تا نیارم بر زبان نامت
الهی کر شوم تا نشنوم مِن بعد پیغامت

الهی افتم از پا تا به خواری بر درت نایم
الهی کورگردم تا نبینم روی گلفامت

الهی بشکند دستم که از ذکرت چو لب بستم
نگیرد خامه و ننویسد از بی غیرتی نامت...

مشهورترین و بیشترین واسوختها در شعر فارسی از آنِ وحشی بافقی است که اوج آن در ترکیب بند معروفش (شرح پریشانی) آمده است. نمونه ای از واسوختهای وحشی:

رَوَم دیار دگر، دل دهم به یار دگر
هوای یار دگر دارم و دیار دگر

به دیگری دهم این دل که خوارکرده یِ توست
چرا که عاشقِ نو دارد اعتبار دگر

خبر دهید به صیاد ما که ما رفتیم
به فکر صید دگر باشد و شکار دگر...

واسوخت سرایی بخشی از "مکتب وقوع" است که ردپایش حتی تا ترانه های رپ امروزی هم نیز ادامه دارد.

❇️ مطلب ارسالی از: استاد آکارداش از گروه ادبیات کشور

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

یک آرشیو بسیار بزرگ، مفید و کاربردی است که از طریق آن میتوانید به سهولت بر اساس عنوان، نویسنده، واژگان کلیدی، و ... به آرشیو پژوهشهای انجام شده در تمامی دنیا دسترسی پیدا کرده و فایل pdf کامل پژوهشها را نیز دریافت نمایید.
این آرشیو بسیار مفید و کاربردی در حقیقت یکی از زیرمجموعه های آرشیو اینرنت محسوب میشود که ذیل آن میلیونها فیلم، متن، عکس، نرم افزار، موسیقی، وبسایت و ...در دسترس کاربران قرار گرفته است.
علاقه مندان برای دسترسی به آرشیو محققان به این آدرس و برای دسترسی به دامنه اصلی این وب سایت که مجموعه بسیار عظیمی و شاملی را در بر دارد به این آدرس مراجعه نمایند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

❇️ با زدن روی « این آدرس » لینک این آرشیو برای شما آورده می شود.

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

===================

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============

گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================

گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی

@nava_e_chakavak

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

✳️« و» بعد از فعل،همیشه واو ربط نیست

آثار سعدی، آکنده از انواع تکنیک های زبانی است.
استفاده های هنرمندانه و نحوی از حروف، شعر سعدی را به لحاظ زبانی، بسیار قوی و دلنشین کرده است.

❇️ واو بعد از فعل، = واو عطف :

این حکم دستوری؛ « واو بعد از فعل، واو ربط است»، متاسفانه بین برخی همکاران به صورت یک حکم مطلق درآمده، در حالی که این حکم، موارد استثنای فراوانی دارد.
واو بعد از فعل : اگر بعد از آن واژه ای بیاید که از نظر نحوی، هم نقش با کلمه یا ترکیب یا عبارت قبل از فعل باشدبهتر و درست تر آن است که آن را واو عطف محسوب کنیم. مثلا :
سعدی، اگر عاشقی کنی و جوانی : عاشقی = مفعول.
جوانی : مفعول و معطوف به عاشقی.
سعدی اگر عاشقی و جوانی بکنی.

عشق محمد بس است و آل محمد؛
محمد : مضاف الیه.
ال محمد : مضاف الیه، معطوف به عشق
عشق محمد و آل محمد بس است.

موارد دیگری از واو عطف بعد از فعل :
1 میان دو تن دشمنی بود و جنگ ( میان دو تن دشمنی و جنگ بود = دشمنی : مسند / جنگ : معطوف به مسند / دشمنی بود و جنگ [بود] درست نمی نماید)

2 بر آمد یکی سهمگن باد و گَرد ( یکی سهمگن باد و گرد برآمد)

3 در آن روز کز فعل پرسند و قول

4 تو با دوست یکدل شو و یک سخن

5 مرا رقّتی در دل آمد بر این
که پاک است و خرم، بهشت برین

6 وگر دیر شد، گرم رَو باش و چست

7 مکن جان من، تخم دین ورز و داد (تخم دین و داد ورز = تخم دین و داد را بکار)

8 چنان شرم دار از خداوند خویش
که شرمت ز همسایگان است و خویش

9 در آن لحظه، رویش بپوشید و پای

10 گدا چون کرم بیند و لطف و ناز
نگردد ز دنبال بخشنده، باز

11... که پیمان ما بی ثبات است و سست
12 دوش مرغی به صبح می نالید
عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش
(طاقت : معطوف به مفعول/ هوش : معطوف به مفعول)

12 نه یوسف که چندان بلا دید و بند
چو حکمش روان گشت و قدرش، بلند ( در مصراع دوم ، واو ربط است و فعل به قرینه حذف است)

❇️ «و» ربط

به غیر از موارد اصلی واو ربط،
اگر بعد از فعل، واو بیاید و بعد از واو، دو نقش نحوی آمد، واو ربط می باشد. مانند :
چو حکمش روان گشت و قدرش، بلند (= قدرش : نهاد / بلند : مسند)

مثال دیگر :
همه طاعت آرند و مسکین، نیاز (= مسکین : نهاد / نیاز : مفعول)

مثال :
در ِ توبه باز است و حق، دستگیر (= حق : نهاد /. دستگیر : مسند)

چند مثال دیگر :

1 برفتند و هر کس درود آنچه کِشت

2 نیاید همی شرمت از خویشتن
که حق حاضر و شرم داری ز من

3 برو جانب حق نگه دار و بس

4 به دل گفتم ای ننگ مردان، بمیر
که کودک رود پاک و آلوده، پیر

5 تو (= خدا) بیننده در پرده و پرده پوش
( تو آنچه را در پرده و خفا می گذرد، می بینی و پرده پوشی می کنی)


موارد استثنای هنری ناشی از لحن و فضا سازی

در نمونه ی زیر، اگر چه ظاهر آن، شبیه مثال‌هایی است که در بالا برای واو عطف بعد از فعل ذکر کردیم، اما به لحاظ تاثیر واو در فضاسازی بیت، بهتر است واو ها ی آن را ربط محسوب کنیم :
بیابان بود و تابستان و آب سرد و استسقا
( بیابان بود و تابستان بود و آب سرد بود و استسقا بود)

❇️ استخراج و تدوین : رحمان سعیدی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ هما در ادبیات فارسی

❇️ هما، مرغ استخوان‌خوار یا کرکس ریش‌دار، نوعی کرکس بزرگ است که در کوه‌های مرتفع زندگی می‌کند و عمده‌ی غذایش را مغز استخوان تشکیل می‌دهد. هما استخوان‌های بزرگ را از ارتفاع زیاد به روی سنگ‌ها پرتاب می‌کند تا بشکنند و به قطعات کوچک‌تر تقسیم شوند.

❇️ در فرهنگ عمید آمده: "پرنده‌ای با جثه‌ی درشت از تیره‌ی لاشخورها و شبیه شاهین. قدما می‌پنداشتند خوراکش استخوان است و سایه‌اش بر سر هرکس بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید و در میمنت و سعادت به ‌او مثل می‌زدند." دهخدا نیز گفته: "بر سر هرکه سایه‌ی او افتد به دولت و سلطنت رسد."

❇️ سعدی، هما را از این جهت که استخوان‌خوار است و جانور نمی‌خورد بر دیگر مرغان برتری بخشیده:
همای بر همه مرغان از آن شرف دارد
که استخوان خورد و جانور نیازارد

قاآنی خود را به هما و دیگران را به مگس تشبیه می‌کند:
استخوان زان هما آمد و شهد آن مگس
قسمت ما همه زهر و دگران را رطب است

اوحدی انسان را به هما و دنیا را به استخوان تشبیه کرده و می‌گوید این استخوان را نباید برگرفت:
مکن یاد دنیا، که اندیشه‌ی ما
هماییست کین استخوان برنگیرد

صائب در بیان شرایط سختش می‌گوید مرا باکی از سختی‌ها نیست و مانند هما از خوردن استخوان [غذای اندک] زنده خواهم ماند:
نیست جان سخت ما از سختی دوران ملول
زندگانی چون هما از استخوان داریم ما

همچنین صائب می‌گوید هما که سایه‌اش به سعادت معروف است اگر استخوان مرا بخورد از شدت بدبختی‌ام، سایه‌اش موجب بلا خواهد شد:
استخوان من اگر رزق هما خواهد شدن
سایه‌ی بال هما ابر بلا خواهد شدن

پروین، کسی را روشن ضمیر می­‌داند که با وجود نعمت­‌های رنگارنگ دنیایی، روزیِ او استخوان [غذای اندک] است:
روشن ضمیر آنکه از این خـوان گونه‌گــون
قسمت همــای وار به‌جز استخوان نداشت

عراقی معشوق را به هما تشبیه کرده و خود را به استخوان پوسیده‌ای که مورد اعتنای هما نیست:
بر من همای وصلت سایه از آن نیفکند
کز محنت فراقت پوسیده استخوانم

بیدل نیز در وصف قناعت گفته:
هشدار که در سایه‌ی دیوار قناعت
خوابیست که در خواب پر و بال هما نیست

خاقانی در پی سایه‌ی هما نیست و سایه‌ی دیوار کوی معشوق را طلب می‌کند:
طالب ظل همائی نیستم
سایه‌ی دیوار در کوی تو بس

سیف فرغانی از هما درخواست می‌کند که سایه‌اش را از سرش بازمگیرد:
ای هما سایه قدم از در من بازمگیر
سایه‌ی عالی خویش از سر من بازمگیر

فرخی سیستانی می‌گوید گرچه سایه‌ی هما اگر بر کسی افتد موجب بزرگی او خواهد شد، اما سایه‌ی یمین‌الدوله اگر بر کُشته بیفتد زنده خواهد شد:
همای چون به کسی سایه برفکند، آن کس
جز آن بود که بزرگی و جاه یابد از آن
امیر اگر ز بر کشته سایه برفکند
ز فر سایه‌ی او کشته باز یابد جان

مولوی نیز گفته اگر همه‌ی عالم را هما بگیرد عاشق به دنبال سایه‌ی او نیست، چرا که زیر سایه‌ی معشوق سعادتمند است:
اگر عالم هما گیرد نجوید سایه‌اش عاشق
که او سرمست عشقِ آن همای نام‌ور باشد

شاه نعمت الله ولی نیز می‌گوید هر کس در سایه‌ی هما نشیند سامان گرفته و حتی اگر گنجشکی هم باشد در آخر شهباز می‌شود:
هر که او در سایه‌ی فر هما مأوا گرفت
گرچه گنجشکی بود شهباز گردد عاقبت

بیدل نیز از اقبالِ بدش می‌نالد و می‌گوید اگر هم بخواهم زیر سایه‌ی هما بروم، در انتظار سایه‌اش به استخوانی تبدیل می‌شوم و از بین می‌روم:
ستمکش هوس نارسای اقبالم
به‌ استخوان رسدم کار تا هما برسد

البته بعضی نیز هما را از اساس اسطوره می‌دانند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✅کنایه های رایج در زبان فارسی ✅

-برای پویا وزنده نگهداشتن زبان بلیغ فارسی خوبست هر روز یک کنایه را در کلاس معرفی کنیم تابعنوان تکلیف شب با خط خوش رونویسی کنند تا فراموش نشوند .

✅سر دماغ بودن کنایه از
سر حال بودن

✅سر خویش گرفتن
به دنبال کار خود رفتن

✅سر به قدم کسی گذاشتن
خود را فدایی کسی دانستن

✅سر زا   رفتن
در هنگام زایمان مردن

✅سر به سر کسی گذاشت
مزاحم کسی شدن

✅سر  غم در بغل داشتن  
غمگین بودن

✅سر را راست  ( بالا )نگه داشتن
متین و راست قامت و بی ترس بودن

✅سر از هر کاری درآوردن
آگاه و با تجربه و متفکّر بودن

✅سر  در مقابل کسی خم کردن
تسلیم شدن

✅سر نیاز به آستان آوردن
اعلام نیازمندی

✅سر  در هر سوراخی کردن
فضول بودن

✅سر راحت بر بالین نهادن
آرامش داشتن

✅سر از پا نشناختن
شاد و خوشحال بودن

✅سر را باختن
در راه چیزی جان دادن

✅سر پیاز بودن و یا ته پیاز بودن
ارتباط داشتن با موضوعی و یا مسئله ­ای

✅سر بودن از دیگران
برتری و تفوّق داشتن

✅سر و ته یک کرباس بودن
از یک جنس و از یک قماش بودن

✅سر به گریبان بردن
فکر کردن

✅سری توی سرها درآوردن
مشهور شدن

✅سر سالم به گور نبردن
به مرگ طبیعی نمردن

✅سر کسی را خوردن
پر حرفی کردن در برابر او

✅سر کسی را شیره مالیدن
او را گول زدن و فریب دادن

✅سر کسی را گرم کردن
او را مشغول کردن

✅سر کسی را دور دید
از غیبت کسی استفاده کردن

✅سر کسی را زیر آب کردن
او را به شکلی نابود کردن

✅سر بار کسی بود
طفیلی و انگل زندگی دیگران شدن

✅سر به راه بودن
آرام و مطیع بودن

✅سر به کسی برداشتن  ( سر بر تافتن )
قیام علیه کسی ( شورش علیه کسی )

✅سر بر خط داشتن
مطیع کسی بودن

✅سر بر گرفتن
مسافرت کردن ( مسافر شدن )

✅سر بسته
مخفی پنهان

✅سر به سر شدن
مساوی شدن

✅سر به مهر
دست نخورده

✅سر جمله     
خلاصه و گزیده

✅سر جنبانیدن
تحسین کردن  ( گاه علامت تعجّب است )

✅سر   چشمه را کور کردن
از ابتدا   چاره ­ی کاری را کردن (  اتفاقی را پیش بینی و مقابله کردن )

✅سر  به باد دادن
جان خود را بیهوده  از دست دادن

✅سر خر بودن
مزاحم بودن

✅سر کسی را خوردن
باعث مرگ کسی شدن

✅سر رشته از دست رفتن
قدرت در اختیار گرفتن امری را از دست دادن

✅سر سبز
شاد   و خوشحال ، کامکار و صاحب دولت

✅سر سپاردن  ( سر سپرده بودن )
فرمان بردن مطیع بودن

✅سر و کلّه زدن با کسی
بحث و جدل داشتن با او

✅سر و کیسه کردن ( سر کیسه کردن ) کسی
او را فریب دادن

✅سر یکی کردن
اتّحاد

✅سر تو لاک خود داشتن
به فکر خود بودن   ،  به دیگران کاری نداشتن

✅سر آوردن ( سر بردن )
عجله داشتن ( با سرعت  آمدن و یا رفتن )

✅سر به تو بودن
ساکت و بی سر و صدا بودن

✅سر به زمین گذاشتن
مردن

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ تفاوت های کنایه و ضرب المثل

۱- کنایه اغلب شکل مصدری دارد یعنی قابل تبدیل شدن به جمله است. مثال:

«موی دماغ کسی شدن» می توان گفت: موی دماغ من شده است.

به عبارتی کنایات، افعال گروهی هستند که در جایگاه گزاره ی جمله قرار
می گیرند و نهاد می خواهند.

مثال: «دست از پا خطا کردن» که در جمله ی کامل به همراه نهاد
می آید: علی هنگام رانندگی، دست از پا خطا میکند. در حالی که اغلب مثل ها خود جمله ی کامل هستند.

۲- کنایه ها اغلب جنبه ی پند و اندرزی ندارند ولی مثل ها اغلب دارای نصیحت و پند هستند چرا که حاوی نکات اخلاقی هستند.

۳- مثل ها ؛ ریشه، سرگذشت و داستان و قصه ی تاریخی در پیشینه ی خود دارند ولی کنایه ها ندارند.

۴_از کنایه ها مفهوم دور آن مورد نظر است ولی در مثل ها اغلب مستقیم به
معنی آن اشاره می شود.

۵_ ممکن است در ساخت مثل، یکی از واژه های اصلی، کنایه باشد اما هیچ گاه کنایه به طور مستقیم مثل به شمار
نمی آید.

۶_ اغلب مثل ها موسیقی درونی و بیرونی، رسایی دارند اما کنایات فاقد آن هستند.

۷_ همه ضرب المثل ها در زبان فارسی، کنایه شمرده می شوند،
اما، همه کنایه ها، ضرب المثل نیستند.

۸_ کنایه ها، یا در قالب ترکیب است یا در قالب جمله :

ترکیب؛
دندان گرد( حریص و طماع)
دم بریده ( زرنگ و ناقلا)
سر به مهر ( دست نخورده)
پاک باز ( عاشق صادق)

جمله ؛
هنوز از دهن، بوی شیر آیدش
(هنوز کودک است)
روی فلانی، زرد شد ( مریضی و ناشادی)
پرنده پر نمی زند ( ساکت وخلوت است)
روی فلانی، سرخ شد( شادابی و سلامتی
و نیز؛ شرمندگی و خجالت)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ فرق شعر و نثر

❇️ نثر را در لغت نامه ها چنین تعریف کرده اند: نثر یعنی: پراکنده کردن، پراکنده، کلام غیر منظوم، خلاف نظم و سخنی که دارای وزن و قافیه نباشد.

اما از یک طرف نیز آمده اند نثر را به چند گروه تقسیم کرده اند که حکایت از مزِیّن بودن به سجع و سایر آرایه های ادبی دارد :

1- نثر مرسل که دارای خصوصیات زیر است:

الف- ساده و روشن با جملات کوتاه
ب- خود داری از واژه های سخت عربی
ج- بهره نگرفتن از مترادفات
د- توصیفات کلی و کوتاه
ر- نبود آرایه های لفظی و پیچیده

نمونه های نثر مرسل در تاریخ ادبیات:

تاریخ بلعمی از ابوعلی بلعمی –
قابوس نامه و سیاست نامه از عنصرالمعالی کیکاووس اب اسکندر-
سیرالملوک یا پنجاه فصل از خواجه نظام الملک طوسی – ترجمه ی تفسیر طبری از محمد بین جریر طبری و هزاران نمونه از این نوع در طول تاریخ ادبیات.

2- نثر مسجّع و فنّی که دارای خصوصيات زیر است:

الف- به کار بردن انواع سجع و قوافی
ب- به کار بردن مترادفات، تشبیهات، استعارات، و توصیفات

❇️ شاعرانه نمونه های نثر مسجّع و فنّی : مناجات نامه ی شیخ عبدالله انصاری- کلیله و دمنه نصرالله منشی ، گلستان سعدی و نمونه های بسیار از این نوع در تاریخ ادبیات ترک و عرب

3- نثر مصنوع و متکلّف که دارای خصوصیات زیر است:

الف- زیاده روی در بهره گیری از سجع های متوالی و ترکیبات و اصطلاحات
ب- فنّی شاعرانه
ج- سرشار از تکلف
د- توجّه بیشتر به لفظ و بی توجّهی به معنی
ر- عمق معانی نمونه های نثر مصنوع و متکلّف: کتاب های تاریخ جهانشاه از عطاملک جوینی، مرزبان نامه از سعدالدّین وراوینی، مقامات حمیدی از قاضی حمیدالدیّن بلخی و نمونه های بسیاری در تاریخ ادبیات

4- نثر بینابین یا نثر مرسل عالی که مشترک در بین نثر فنی و مرسل و منظوم بوده است گویند.

تاریخ بیهقی و قسمتهایی از حکایت نامه ها در تاریخ ادبیات نمونه ای از این نوع می باشد.

5- نثر گفتاری معاصر: نثر گفتاری یا نثر شکسته که عبارت از جمله های ساده با معانی ساده در کلمات می باشد و جمله ها با روالی ساده در رشته ی کلام جا می گیرند.

از دیگر آرایه ها به جز اینکه در محاوره های معمولی مصطلح باشد در آن نیست.

از این نوع نثر در نقل قول ها، نمایشنامه ها، داستانها، و فیلم نامه ها بهره گرفته می شود

❇️ روی هم رفته، نثر در اصطلاح ادبی به سخنی گفته می شود که دارای وزن و قافیه نباشد و سخنی را نیز که در قالب نثر نوشته شود « منثور » گویند. 

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

===================

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============

گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================

گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی

@nava_e_chakavak

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

✳️بعضی از غلط های املایی رایج و شکل صحیح آنها

❇️ فقط محض این‌که بدانید چه‌قدر اوضاع غلط‌های‌املایی خراب است، تعدادی را اینجا می‌فرستم.
موارد سمت راست، اشتباهات بسیار رایج در رمان‌های ویرایش‌نشده هستند. سمت چپ، بعد از خط تیره، موارد صحیح نوشته شده.

خوشنود - خشنود
موزی - موذی
جم خوردن - جنب خوردن
غلدری - قلدری
کارتون(انیمیشن)
کارتن(جعبهٔ مقوایی)
سیقلی - صیقلی
بی‌مهابا - بی‌محابا
ناخون - ناخن
خار و خفیف، خار شدن - خوار و خفیف، خوار شدن
غلطیدن - غلتیدن
الساق، الساقیه، الساقاتی - الصاق، الصاقیه، الصاقاتی
نگاهم منعطف به او شد - نگاهم معطوف به او شد.
غریب‌الوقوع - قریب‌الوقوع
چارچوب، چارپایه - چهارچوب، چهارپایه
منهنی - منحنی
نلبکی - نعلبکی
قائله - غائله
لحجه - لهجه
انظباط - انضباط
هل دادن
هول شدن
مضخرف - مزخرف
همه‌چیز محیا بود - همه چیز مهیا بود.
معظل، موزل، موذل، مُضل - معضل
روح پرفتوت - روح پرفتوح
شَک کردن
شوک/شوکه شدن
حجمه - هجمه
رل کاغذ یا... - رول
فلفور - فی‌الفور
انزار - انظار
مُعِذی - مُعِزی
جا خشک کردن - جا خوش کردن
جامع عمل پوشاندن - جامهٔ عمل پوشاندن
ضَم، زم، ظم - زَعم
استنتاخ، استنتاغ، اثتنتاق - استنطاق
مقلته، مقلطه، مغلته - مغلطه
بلخره، بلاخره - بالاخره
مزنه، مضنه - مَظَنه
سنار سه‌شاهی، صنار سشی - صنار سه‌شاهی
قصر در درفتن - قسر در رفتن
افریته، افریطه، عفریطه - عفریته
ایاق، عیاق - اَیاغ
بی‌اصل‌ونصب - بی‌اصل‌ونسب
تشریح جناره، تشیح جنازه، تشیه جنازه - تشییع جنازه
مستانه‌م درد می‌کنه - مثانه‌م درد می‌کنه
پاستور بازی - پاسور بازی
پس‌فطرت - پست‌فطرت
تومنینه، طمئنینه، طمعنینه - طمأنینه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ نقدی بر نقدهای فرهنگستان

🔸نقدهایی که به فرهنگستان شده را همه‌مان کمابیش شنیده یا خوانده‌ایم. بیشترِ این نقدها ناظر بر فعالیت‌های واژه‌گزینیِ فرهنگستان است. با اینکه فعالیت‌های این فرهنگستان محدود به واژه‌گزینی نمی‌شود و فقط یکی از فعالیت‌هایش واژه‌گزینی است، اما این بخش بیشتر مورد توجه عام و خاص قرار گرفته. غیرمتخصصان از این فعالیت‌ها لطیفه‌هایی همچون «کش‌لقمه» و «درازآویز زینتی» ساخته‌اند و متخصصان هم نقدهای مصداقیِ دیگری کرده‌اند. از هر دوِ این نقدها می‌توان نکات مفیدی استخراج کرد، اما جای یک نکته در این نقدها خالی به نظر می‌رسد که اگر به آن توجه شود، ذهنیت‌ها دقیق‌تر و نقدها پربارتر و جدی‌تر خواهند شد.

🔸زبان عمومی با زبان فنی و تخصصی متفاوت است، اما این تفاوت در کدام سطح از زبان است؟ نظام واجی زبان عمومی با نظام واجی زبان تخصصی تفاوتی ندارد. نظام صرفی و نحوی آن‌ها نیز تقریباً یکسان است. درنتیجه تفاوت عمدۀ این دو زبان در «اصطلاحات» است. در زبان عمومی از اصطلاحات تخصصی و فنی کمتر استفاده می‌شود و اگر هم در سطح عمومی واژه‌های فنی ساخته و استفاده می‌شود، سخت‌گیری‌های زبان تخصصی در آن وجود ندارد.

🔸برای مثال، در زبان عمومی ممکن است میوه‌فروش‌ها واژۀ «پرتقال‌خونی» را برای نوعی میوه برگزینند. یا مکانیک‌ها «آچار شلاقی» را برای نوعی آچار انتخاب کنند. یا لوازم‌خانگی‌ها برای وسیله‌ای که ظرف‌ها را می‌شوید به‌قیاسِ ماشین لباس‌شویی «ماشین‌ ظرف‌شویی» را بسازند و همین‌طور می‌توانیم برای سایر حرفه‌ها و صنف‌ها مثال‌های مختلفی بیاوریم. اما در زبان تخصصی یا همان زبان علم واژه‌گزینی فرایند پیچیده‌تری دارد. فرهنگستان نیز بیشتر به واژه‌گزینی در زبان علم توجه می‌کند.

🔸در زبان علم باید به شبکۀ مفاهیم توجه کنیم، واژه‌ها باید اشتقاق‌پذیر باشند، و در نهایت استاندارد شوند. مثلاً زمانی‌که «-شناسی» انتخاب شد، سایر معادل‌ها و شیوه‌ها کمرنگ شد و معادل‌های علوم را بیشتر با همین تکواژ ساختند. وقتی واژه‌هایمان استاندارد باشند، فهم و انتقال علم نیز آسان‌تر رخ می‌دهد و همین امر در درازمدت می‌تواند به پیشرفت علم کمک کند. مثلاً وقتی در علم پزشکی معادل‌های اعضا با پسوند «-گاه» ساخته شود (تهیگاه، شرمگاه، نشیمنگاه و...)، دانشجو راحت‌تر از آن واژه به معنا منتقل می‌شود.

🔸در زبان تخصصی‌ نمی‌توانیم صرف اینکه برای یک پدیده معادلی در زبان عمومی وجود دارد معادل‌گذاری را رها کنیم. مثلاً ممکن است به فرهنگستان ایراد گرفته شود که چرا «تاجواره» را ساخته است، چون برای آن در زبان عمومی معادل «روکش دندان» را داشته‌ایم. جواب این ایراد و بسیاری ایرادهای دیگر به فرهنگستان در فرق میان زبان عمومی و زبان تخصصی نهفته است. در انگلیسی نیز در زبان عمومی به روکش دندان cap و در زبان تخصصی به آن crown می‌گویند. پس می‌بینیم که گاهی حتی در جایی که معادلی برای یک پدیده داریم، دست به واژه‌گزینی می‌زنیم، چرا که اقتضائات زبان علم با زبان عمومی متفاوت است و این همان حلقۀ مفقوده‌ای است که به نظرم در بسیاری از ذهنیت‌ها و نقدهای موجود نادیده گرفته می‌شود.

#زبان_علم
#واژه‌گزینی
#فرهنگستان

مطلب ارسالی از : کانال « زبانشناسیک »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ نقش‌های جمله

ای نازنین فرزند من
بشنو کنون این پند من

هر دم مزن از غصه دم
آورده‌ام قند سخن

در نقش دستوری تو را
نقش خیالی می‌کشم

از این زبان پارسی
شکر به کامت می‌چشم

گر بشنوی این قصه را
"دانم سر آرد غصه را"

با من تماشا کن کنون
زیبا سرای جمله را

نقش‌ و نگار خانه را
بنگر مگو هر دم مرا

مفعول کو و فعل کو؟
مسند نمی‌آید چرا؟

راز نهاد اکنون بخوان
سرّ متمم را بگو

از قصۀ شیرین ما
نقش سخن را خود بجو

❇️ #فعل
من فعلم و در جمله‌ها برعهده‌ام نقش پدر
مثل ستون خانه‌ام؛ اما روم گاهی سفر

گاهی بگویم حالتی؛ گاهی بگویم کار را
گر جمله را بشناختی؛ باید که بشناسی مرا

هرگاه گویم حالتی؛ فعلم ولی اسنادی‌ام
وقتی به کاری می‌کنم؛ آنگاه نااسنادی‌ام (غیراسنادی)

❇️ #نهاد
نقشم نهاد و مادر ارکان خوب جمله‌ام
من خانه را جارو زنم؛ غم از دلت پارو کنم

گاهی شوم من آشکار؛ گه چهره پنهان می‌کنم
حال خراب فعل را؛ دائم به سامان می‌کنم

وقتی بپرسی کارِ کیست؛ این فعل و حالت ز آن کیست
در دم بگویم ز آن من هر خانه را سامان‌دهی است

❇️ #مسند
من مسندم آن حالت و وصف نهاد و راز او
با یک سوال چی؟ چطور؟ احوال او از من بجو

❇️ #مفعول
مفعول منم ای جان من، بازیچه‌ی فعلم بخوان
گه "را" عصایم می‌شود گه بی عصا من را بدان

این را بدان ای نازنین، هر «را» نگردد پای من
باید بپرسی از پدر، همراه پرسش «رای» من

❇️ #متمم
من هم کمال جمله‌ام؛ حرف اضافه می‌زنم
بعد از در و بر، روی خود نام متمم می‌نهم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ عنوان زیبا و مناسب برای کلمات:

❇️ مادر : پرستار دل ، سنگ صبور، رفیق بی کلک، چراغ منزل ، زیباترین شعر خدا، همدم تنهایی، برترین آموزگار ، فرشته ی بی بال ، فرشته ی زمینی ، اشرف انسان ها ،، چراغ منزل

❇️ آسمان : چرخ و فلک ، گنبد گردون، هفت افلاک ، هفت گنبد ، سقف زمین، جولانگاه عقاب ، گنبد کبود، چادر نیلگون ، گنبد گیتی، چرخ بلند

❇️ کرونا: ویرانگر بد ذات ، قاتل زنجیره‌ای ، ویروس چینی ، ویروس منحوس، مجرم تجاوزگر ، ویروس هزار چهره ، سم کشنده، عزرائیل خشمگین، کابوس شبانه، ویروس پر سرعت ، قاتل بی رحم ،

❇️ دریا : آینه ی آسمان ، فرمانروای ساحل. ، فرش آبی رنگ زمین ، جوش و خروش زمین ، خانه ی موج ها ، پهنه ی گوهر خیز ، خانه ی صدف ها ، همدم دل های شکسته ، بازار ماهی فروشان ، نعمت بی پایان ، چشمان آبی رنگ زمین

❇️ آب: مایه ی حیات ، منبع حیاتی ، مظهر پاکی ، شیرین تربن خلقت ، اساس هستی، آینه ی طبیعت ، نعمت بی نظیر،، خروش رود ها، وسیله ی سیرابی، حیات بخش، جوهر خلقت

❇️ خورشید : چشم آسمان ، نشانه ی خداوند ،. گردن آویز طلایی آسمان ، جهان افروز ، چلچراغ آسمان ، فانوس تابان،، چراغ عالم تاب، کره ی سوزان ، چراغ زرین ، پلاک طلا ، زر ناب آسمانی ، مشعل آسمان

❇️ روزگار : پستی و بلندی زمان ، سپهر بایگان ، دفتر دوران ، تلخی و شیرینی زندگی ، چرخ پیر ، تعیین کننده طعم زندگی، گذر عمر ، گذر زمان ، موضوع صحبت پدربزرگ ها ، گذر شتابان روز ها

❇️ کودک کار: خسته و تنها ، پاهای پیاده و خسته ، فرزندان بی پناه کشور ، منتظران خیابانی ، لرزش دستان کوچک ، دستان خسته ، چشمان خبره و منتظر ، حسرت بازی ، کودکان گریان ، قلب های شکسته ، صدای شکستن قلب دنیا

❇️ فصل بهار: تولد دوباره دنیا، آغاز هر پایان ، عروس فصل ها ، فصل رنگین کمان، سرور فصل ها ، مژده ی سرسبزی ، نوید چهچه بلبلان، سرسبزی بی کران ، آغاز دنیا ، تولد دنیا ، فصل برپایی نوروز

❇️ پول : حلال مشکلات ، کاغذ با ارزش ، ثمره ی تلاش پدر ، مشغله‌ی فکری پدر، نجات دهنده دستان خالی ، نیاز مهم زندگی، ناجی کودک کار، دلیل فقر، وسیله ی خرید و فروش، برگ برنده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

===================

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============

گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================

گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی

@nava_e_chakavak

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

✳️ تفاوت آرایه سجع با آرایه جناس

در این باره باید بگوییم که سجع و جناس، شباهت‌هایی با یکدیگر دارند؛ ولی در کل دو صنعت ادبی متفاوت هستند. شباهت سجع با جناس در این است که هر دو برای خوش‌آوا کردن جملات و ابیات به کار می‌روند و جزو صنعت‌های ادبی لفظی محسوب می‌شوند.

❇️ تفاوت سجع با جناس در تعریف سجع و جناس پنهان است:

❇️ به کلماتی که از نظر لفظی از یک جنس هستند، تا اندازه‌ای که انسان آن‌ها را یکی می‌پندارند، جناس می‌گویند؛ مانند خوار و خار

❇️ به کلماتی که چند حرف آخرشان مشترک است و هم‌وزن هستند، سجع می‌گویند؛ مانند: شکست و بست.

❇️ پس کلماتی که با یکدیگر یک جناس را می‌سازند از نظر ظاهری تفاوت بسیار کوچکی دارند و حتی در بسیاری موارد به یک شکل نوشته می‌شوند، ولی معنای متفاوتی دارند؛ نظیر شیر (حیوان) و شیر (خوراکی).

❇️ اما کلماتی که با یکدیگر یک سجع را تشکیل می‌دهند، از نظر ظاهری تفاوت‌های فاحشی دارند؛ نظیر ستایش و نیایش

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan