فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️ نقش و کاربرد قصه در ادبیات ایران
❇️ بخش دوم

❇️ قصه های عامیانه

اصلی ترین ویژگی قصه های عامیانه، شفاهی بودن و تعلق نداشتن آن ها به فردی خاص است. هر چند این قصه ها نیز گاه نوشته شده اند، اما هیچ گاه نویسنده ی آن شهرتی فراتر از قصه نیافته است.
قصه های عامیانه بخشی از ادبیات عامیانه به شمار می رود و ادبیات عامیانه نیز به نوبه خود از دانش مردمی و یا فرهنگ عامه است .

قصه های عامیانه گوینده و شنونده مشخصی ندارد و بیش از دیگر انواع قصه بر نویسندگان تاثیر می گذارد، زیرا از کودکی ذهن نویسنده را به خود مشغول داشته اند.

در قصه های عامیانه، ساختار متن در جهت نوعی تقابل بین قهرمانی و شرارت، نیکی مطلق و پلیدی هویت پیدا می کند . قصه گو همه جا به وحدت زیبایی و حقیقت و پاکیزگی اخلاق پایبند است، شر به عنوان پدیده ای عدمی که نقصان وجود آدمی را به نمایش می گذارد، هیچ حقیقت پاینده ای را متبلور نمی سازد. وجود، فی نفسه نماینده ی خیر مطلق است . قصه گو به ورای محیط تجربی اش نظر می اندازد و مخاطب را از روزمرگی دور می سازد .

حیطه ی کنش در قصه ی عامیانه بسیار گسترده و نامحدود است.

❇️ قصه های ادب کهن پارسی

قصه های کهن فارسی در گذشته توسط شاعران و نویسندگان ایرانی خلق شده اند. وجه مشخصه ی قصه های کهن فارسی، در ارزش ادبی ( کاربرد صناعات ادبی ) آن ها و خلق آن ها توسط افرادی خاص است. نویسنده در باز آفرینی آن ها چنان قدرتی از تخیل و اندیشه روا داشته است که هسته ی اصلی قصه دچار دگرگونی اساسی شده و یا با زیبا ترین شکل پرداخت شده است، شاهکار های ادبی که در حین دیرینگی و معانی ژرف، همچنان تازگی و طراوت خود را حفظ کرده اند.

❇️ داستان های نوین امروز ایران

امروزه خواه نا خواه داستان نویسان متکی بر مجموعه ای از لغات ادبی و حکایات کهن هستند. ولی مخاطب اصلی داستان امروز از تاریخ دیرین داستان بی اطلاع است و آن را جز به شکل جدیدش نمی شناسد . سرآغاز آثار قابل اعتنای قصه نویسی نوین در ایران مجموعه داستان های "یکی بود یکی نبود" جمال زاده است.

منتقدان ادبی، داستان نویسی امروز ایران را مولود فعالیت های ادبی غرب در سده های هیجده و نوزده میلادی می دانند .

به دلیل مشکلاتی چون ارتباط کم کتاب های کهن با محتوای پرمعنای خود و دشواری درک اشارات آن ها به معانی گوناگون آرمانی، ایمانی، اعتقادی، تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی، تمدنی، فرهنگی، اسطوره ای و حتی ادبی، برای آن که نوجوانان و جوانان بتوانند آن ها را بفهمند و برای تقویت داستان نویسی امروزی، باید کارهایی را انجام داد :

الف - نزدیک کردن مفاهیم به ذهن خوانندگان با اصول و مبانی معانی .

ب - حذف برخی مفاهیم و معانی و پیام های فرعی و تکراری، تا الفاظ، کلمات، تعبیرات و اصطلاحات به طور مستقیم معانی را برساند .

ج - در عین توجه به واقعیات امروزی از آنان برای تصویر سازی استفاده نمود .

د - استوار سازی هویت قومی ایرانی، آرمان خواهی و موحد بودن عموم ایرانیان و وطن خواهی به دور از سلیقه ها و غرض های خاص

ه - عرضه ی نوشته های مورد نظر در قالبی نو به گونه ای که شوق مراجعه به اصل آثار را فزونی بخشد .

در داستان های نو امروزی قصه و داستان منظوم نیز وجود دارد.

❇️ وجوه اشتراک سه گونه قصه

۱- روایت
۲- خلاقیت
۳- عناصر داستانی و ضد داستانی

❇️ ادامه دارد... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نقش و کاربرد قصه در ادبیات ایران
❇️ بخش سوم ( پایانی )

❇️ وجوه تفاوت سه گونه قصه:

۱- رابطه ی علی: این رابطه در میان رویداد ها، در اغلب رویدادهای قصه های عامیانه و داستان های کهن نادیده گرفته می شود .

۲- شخصیت پردازی: این عنصر در اغلب قصه های عامیانه و کهن جایگاهی ندارد و بهتر است از واژه های قهرمان و ضد قهرمان در مورد اشخاص این قصه ها استفاده شود. اما در داستان های امروزی آمیزه ای از آن دو شخصیت وجود دارد.

۳- توصیف زمان و مکان: در قصه های عامیانه به این عنصر کم تر توجه می شود، اما در داستان های امروزی یک اصل است .

۴- پیام و شیوه ارایه پیام داستان: در داستان های امروزی پیام داستان نهفته است در حالی که در قصه های کهن و عامیانه پیام به صراحت بیان می شود .

۵- زبان: شیوه ی بیان و زبان قصه های کهن و عامیانه پیوستگی کامل با زبان قهرمان داستان دارد، اما زبان بسیاری از داستان های امروزی متناسب با سبک نویسنده و متفاوت با شیوه بیان شخصیت های داستانی است .

۶- گفت و گو: در داستان های امروزی گفت و گو در معرفی گوینده، ایجاد کشمکش، زمینه چینی، توضیح صحنه و فضا سازی و همچنین انتقال فکر و اندیشه موثر است، در حالی که در قصه های کهن و عامیانه واژه ای که از زبان پادشاه گفته می شود با افراد ساده جامعه تفاوت چندانی ندارد .

۷- تکرار: در قصه های کهن و عامیانه حوادث بار ها تکرار می شود و یا قهرمان بار ها خود را معرفی می کند، در حالی که در داستان های امروزی حتی نباید یک کلمه ی اضافه وجود داشته باشد .

۷- تک خطی بودن: قصه های عامیانه معمولا آغاز و پایان دارند، در حالی که داستان های امروزی گاه از پایان آغاز می شوند .

❇️ منبع: تاریخ اساطیری ایران - ژاله آموزگار

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پادکست چیست؟

❇️ پادکست عبارت است از گفتگو‌های رادیواینترنتی که می‌توانید فایل‌شان را دانلود و سر فرصت گوش کنید. کلمه‌ی پادکست (Podcast) از ترکیب دو واژه‌ی پاد (Pod) و برودکست (broadcast) تشکیل شده است. منظور از پاد همان دستگاه‌های آی‌پاد است. به این معنی که پادکست محتوایی قابل‌حمل است و می‌توانید در هرجایی به آن گوش کنید. برودکست نیز به ویژگی رادیویی پادکست‌ها اشاره دارد؛ بنابراین پادکست گفت‌وگوی صوتی ضبط‌شده‌ای بین مجری و مهمان است که می‌توانید درست مثل گفتگو‌های رادیویی به آن گوش کنید. پادکست حتی می‌تواند صبحت انفرادی کسی باشد که افکار و تجربیاتش را با دیگران به‌اشتراک می‌گذارد. موضوع پادکست‌ها نیز محدودیتی ندارد و می‌تواند درباره‌ی هر موضوعی باشد، از کسب و کار و بازاریابی گرفته تا گردشگری، یوگا و غیره.

❇️ پادکست از کجا پیدا شد؟

اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی بود که ایدۀ انتشار محتوای صوتی در اینترنت برای انواع دستگاه‌ها جذاب شد. اجرای این ایده نیاز به بستر مناسبی داشت که آن موقع فراهم نبود و باید فکری برایش می‌کردند.

همان سال‌ها بود که اپل آی‌پاد (ipod) یا همان «دستگاه پخش موسیقی همراه» را ساخت و وارد بازار کرد.

ایده اصلی این بود که فایل‌های صوتی بعد از انتشار به صورت خودکار در دستگاه‌های پخش همراه مثل آی‌پاد دریافت شوند و کاربر هم هر وقت دلش خواست به آن گوش دهد.

چندسالی طول کشید تا این ایده عملی شود، اما بالاخره شرکت‌های بزرگی مثل اپل پا پیش گذاشتند و راه را برای انتشار پادکست باز کردند. وقتی هم که موبایل‌های هوشمند در بازار زیاد شدند، اپلیکیشن‌ها آمدند و محبوبیت پادکست بیشتر شد.

حتی تا مدتی هیچ نام مناسبی برای این مدل جدید از محتوا وجود نداشت تا این که یک نویسنده (Ben Hammersley) در روزنامه گاردین از اصطلاح پادکست (Podcast) استفاده کرد. او این نام را از ترکیب دو واژۀ Broadcasting به معنی پخش همگانی و iPod ساخت. اینطوری شد که پاد + کست شد پادکست!

بعد از این که شرکت اپل قابلیت انتشار پادکست را به پلتفرم itunes اضافه کرد، ایستگاه‌های رادیویی و خلاصه هرکسی که حرفی برای گفتن داشت پادکست خودش را منتشر کرد. حالا حدود یک میلیون پادکست فعال در دنیا وجود دارد. پادکست‌های فارسی هم چند سالی است تعدادشان زیاد شده است. تعداد پادکست‌هایی که ایرانی‌ها یا فارسی‌زبان‌ها ساخته اند به ۵۰۰ تا می‌رسد.

❇️ پادکست با برنامه رادیویی چه تفاوت‌هایی دارد؟

واقعیت این است که پادکست‌ها بسیاری از محدودیت‌های یک برنامه رادیویی را کنار زده‌اند و به نظر می‌رسد همین موضوع است که باعث شده بتوانند با سرعت زیادی رشد کنند. ویژگی‌های پادکست شامل موارد زیر است:

محدودیت زمانی برای پادکست وجود ندارد
برای پادکست‌ها هیچ محدودیت زمانی وجود ندارد. می‌‍‌توانند خبر‌های کوتاه یک دقیقه‌ای یا برنامه‌ای طولانی درباره یک موضوع خاص باشند. معمولا برنامه‌های رادیویی محدودیت زمانی مشخصی دارند و حتما باید در یک بازه زمانی مشخص تولید و پخش شوند.

پادکست محدودیت تعداد برنامه ندارد
پادکست‌ها می‌توانند هر روز، هر هفته یا هر ماه تولید شوند. در مقابل سازندگان برنامه‌های رادیویی محدودیت خاصی برای تولید برنامه دارند.

انتخاب با شنونده است
وقتی رادیو را روشن می‌کنید، شما انتخاب نمی‌کنید که به چه برنامه‌ای گوش کنید، اما در مقابل پادکست‌ها با موضوعات مختلفی بر روی اینترنت وجود دارند و شما می‌توانید انتخاب کنید که در هر ساعتی به چه برنامه‌ای گوش کنید.

این ویژگی‌ها در کنار هم باعث شده تا پادکست مخاطبان زیادی داشته باشد. شما هنگامی که آشپزی یا رانندگی می‌کنید، مشغول انجام کاری هستید که به تمرکز زیادی نیاز ندارد یا در هر موقعیت دیگری می‌توانید برنامه‌ای را گوش کنید که دوست دارید و از زمان‌های تلف شده برای یادگیری بیشتر استفاده کنید.

❇️ پادکست گوش‌کردن چه فوایدی دارد؟

پادکست گوش‌کردن باعث افزایش قابل‌توجه زمان صرف‌شده برای یادگیری می‌شود. حتی اگر روزی چند دقیقه‌ی کوتاه هم باشد بی‌فایده نیست. آنچه یاد می‌گیرید، جایی بدون اینکه انتظارش را داشته باشید به‌دردتان خواهد خورد. همچنین، پادکست‌ها می‌توانند بسیار الهام‌بخش باشند و حتی باهوش‌ترتان کنند.

مطالعات نشان داده است که پادکست گوش‌کردن با فوایدی ازجمله تقویت مهارت‌های شنیداری و بهبود تمرکز همراه است. به‌علاوه، چون هنگام پادکست گوش‌کردن معمولا سعی می‌کنیم ماجرایی را که می‌شنویم تصویرسازی کنیم، به قوه‌ی تخیل‌مان نیز کمک خواهد شد. همچنین جالب است بدانید که مطالعات نشان داده است بیشتر کسانی که به‌طور منظم پادکست گوش می‌کنند، معمولا درآمد متوسط یا بالاتر دارند و از قشر تحصیل‌کرده هستند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نگاه گورخری

❇️ از گورخری پرسیدم: تو سفیدی راه راه سیاه داری، یا اینکه سیاهی راه راه سفید داری؟

□گورخر به جای جواب دادن پرسید: تو خوبی فقط عادت های بد داری، یا بدی و چند تا عادت خوب داری؟ ساکتی بعضی وقت ها شلوغ می کنی، یا شیطونی و بعضی وقتها ساکت می شی؟ ذاتاً خوشحالی بعضی روزها ناراحتی، یا ذاتاً افسرده ای و بعضی روزها خوشحال؟ لباس هات تمیزن فقط پیراهنت کثیفه، یا کثیفن و شلوارت تمیزه؟

●من دیگه هیچ وقت از گورخرها درباره ی راه راهاشون چیزی نپرسیدم!

❇️ داشتن دیدگاه گورخری به این معنی است که فکر نکنیم آدم ها یا خوب اند و بد. باید آدم ها را مجموعه ای از ویژگی های خوب و بد بدانیم. زمانی که ما یک سری باید و نباید برای خود و دیگران تعریف می کنیم و معیار رفتار دیگران را باید و نبایدهای خود قرار می دهیم هیچ گاه شرایط مناسبی برای گفت و گو به وجود نمی آید چون معتقدیم که نگرش درست، نگرش من و راه درست، راه من است و در نتیجه می خواهیم به این نتیجه برسیم که ما برتر هستیم.

❇️ پس برای ایجاد رابطه سالم نیاز است که با دیدگاه گورخری به زندگی و روابط نگاه کنیم بدین معنا که آدم ها نه بد هستند و نه خوب. بلکه مجموعه ای از ویژگی های بالقوّه مطلوب و نامطلوب هستند. داشتن این دیدگاه سبب می شود که طرف مقابل و خود را بهتر بشناسیم و تفاوت ها را بهتر ببینیم و از این تفاوت ها در جهت رشد و ارتقای روابط مان کمک بگیریم.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
VID-20211210-WA0051.mp4
1.9 MB
جغرافیای رمانهای فارسی

❇️ هدیه دکتر خانمحمدی بزرگوار از منطقه هشت آموزش و پرورش تهران ، با سپاس از ایشان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فنون۱۱ تست وسوال کل کتاب(1).pdf
13.3 MB
این جزوه شامل نمونه سوالات تستی و تشریحی تمامی دروس فنون یازدهم هست. میتونید استفاده کنید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آموزش حس آمیزی
❇️ برای نوشتن متن ادبی

جدولی بکشید و بالای هر ستون به ترتیب بنویسید
بینایی...شنوایی...بویایی...چشایی...
لامسه... حواس دیگر

زیر هرستون واژه های مرتبط را بنویسید واژه ای از هرستون برداشته، باهم ترکیب کنید و ترکیب واژه های زیبایی دارای حس آمیزی بنویسید

حس آمیزی یعنی درهم آمیختن واژه هایی که به حواس متفاوت ارتباط پیدا می کند.

بینایی : سیما- روشن- قیافه- کشیده- چهره- تاریک- شفاف- چشمان- سبز- سیاه- سرخ- خاکستری- نیلگون- رنگین- زرد- رقیق- نور- شکوفه - رقص- لبخند- آفتاب-قلم -

شنوایی: صدا- نوا- شعر- پند- آواز- آهنگ- نغمه - ترانه- تلاوت- هیاهو- زمزمه- سکوت-نعره- بم- کلام

بویایی: بوی- شمیم- عطرآگین- استشمام- معطر

چشایی: مزه - طعم- تلخ- گس- ترش- تند- نمکی- شور- تشنه- شهد- شیرین-

لامسه(بساوایی) : ملایم- زمخت- سخت- نرم- چروکیده- چین خورده- سرما- گرما- خوش- خشک- صاف- نازک- سرد- گرم- داغ- اشک- مخملی- نبض- خیس- صیقلی- نمناک- تاروپود- زخمی- نوازش- بوسه- ضربان قلب

حس ششم یا چیزهای دیگر: آرامش- لحظه ها- سرنوشت- بغض- اضطراب-مهیب- خاطرات- درد


نتایج کارگروهی و مشورتی به دست آمده از کار دانش آموزان :
آرامش لطیف- آرامش آبی...- آهنگ لطیف- آواز گرم- بوی کهنگی- بوی صبح و زندگی- بوی بهبود و خوشبختی - بهانه های رنگین- بوی ترانه- بوی ترانه های سبز- تلخی زمستان - چشمان شور - حجم درد- حس تلخ....- خاطرات خاکستری- خواب های سبز - خاطرات شیرین- خبر تلخ- رایحه درد- سرمای سکوت- صدای خیس و بارانی- صدای روشن...- صدای سخن عشق- صدای سرد....- صدای سنگین سکوت- صدای بغض پنهانی- طعم شیرین زندگی- طعم خوشبختی- طعم ترانه- عطر مهربانی- قلم شیرین- قیافه بانمک- غبار سرد بی اندوه- کلام شیرین
لحظه های سرد- لبخند چشمان تو- لبخند تلخ- مزه گس دلتنگی- نگاه خیس- نفس گرم- نگاه سبز- واژه های تلخ- واژه های زلال- واژه های دلگیر- شادی روشن ...- عطر آرامش- صدای باران خورده ...

❇️ بیشتر بیاموزیم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بارم ‌بندي دهم 1401-1400.pdf
1.5 MB
بارم بندی کلیه دروس دهم نظری ۱۴۰۱_۱۴۰۰

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بارم‌ بندي يازدهم 1401-1400.pdf
1.6 MB
بارم بندی کلیه دروس یازدهم نظری ۱۴۰۱_۱۴۰۰

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بارم‌ بندي دوازدهم 1401-1400.pdf
1.7 MB
بارم بندی کلیه دروس دوازدهم نظری ۱۴۰۱_۱۴۰۰

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️

ای سرخ گل، که باد، ربودت زدست من
گفتی به باغ تیره چه بر باغبان گذشت؟

استاد بزرگوار جناب دکتر پاک طینت گرامی

درگذشت فرزند عزیزتان غمی جانکاه بر دلها نشاند این فقدان بزرگ را به شما و خانواده محترم صمیمانه تسلیت عرض نموده ،از درگاه ایزد منان برای شما آرزوی صبر و شکیبایی و برای آن عزیز سفر کرده علو درجات را خواستاریم
روحش شاد و یادش مانا باد

❇️ از طرف مدیریت و آدمین های کانال فردوس سخن
✳️ آیا در ترکیب " یک چمن داغ " فارسی ۳ درس دهم ، واژه " چمن " ممیز محسوب می شود یا خیر ؟

دکتر شفیعی کدکنی در کتاب شاعر آینه ها بخش سبک شناسی شعر بیدل صفحه 45 در مورد وابسته های عددی چنین نوشته است :

در زبان فارسی برای بیان معدودها غالبا صورت های شناخته شده و کلیشه واری هست که کمتر مورد تغییر قرار می گیرد مثلا می گویند : یک لیوان شیر ، یک تخته قالی ، یک جفت کفش و .....
در تمام این موارد علاوه بر اینکه ساختار خاص بیان عدد همیشه ثابت و تقریبا کلیشه هست ، وابسته ی عددی و معدود همیشه امر مادی و ملموس اند که قابل اندازه گیری و شمارش اند ، اما در شعر این هنجار درهم شکسته می شود و از قدیم نمونه های آن را می توان دید ، چنانکه در این مصراع حافظ می خوانیم : مشتاقم از برای خدا یک شکر بخند

چیزی که در سبک هندی اساس و محور بیان قرار می گیرد تنوع بیش از حد این نوع استعمال است آن هم در مواردی که گاه یکی از دو عامل بعد از عدد، امری انتزاعی است و گاه هر دو از اموری هستند که انتزاعی و غیرقابل اندازه گیری هستند
نمونه ها:
صد دشت مجنون / یک خرابات قدح /صد مصر شکر /یک لب نمک / یک سحر رسوایی/ صد صحرا جنون/ هزار آیینه خندیدن/ یک دو گلشن شکفتن /صد عقبی امل/ یک تپش درنگ / یک غنچه فکر/ یک وداع آغوشی / ......

نتیجه ای که از بحث دکتر شفیعی می توان گرفت :

در این ترکیب ها غالبا اعداد " یک ، صد ، هزار " به کار رفته هست
این وابسته های عددی متنوع هستند و تا حدی از هنجار عادی محور جانشینی خارج شده اند به عبارتی نمی توان گفت : دو چمن داغ

پاسخ سوال : چمن ، از لحاظ دستوری می توان وابسته ی وابسته ( ممیز ) گرفت با این توضیح که این نوع ترکیب ها با صورت های شناخته شده و کلیشه وار" عدد و معدود" در زبان فارسی هم خوانی ندارد و یک نوع هنجارگریزی در شعر فارسی تلقی می شود⚘

❇️ با احترام - جواد امیرسالاری از شیراز

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «غم‌های صاحب‌مرده!» (بیتی زیبا از طاهرِ وحید)

برخی ابیاتِ سبکِ هندی به‌خصوص در مضمون‌پردازی با تعابیرِ عامیانه بی‌نظیر اند؛ ابیاتی که گاه در قامتِ غزلی زیبا عرضِ‌اندام‌می‌کند. صائب، کلیم و غنی کشمیری از سرآمدانِ این عرصه‌ اند. طاهرِ وحید (وحیدِ قزوینی، م: ۱۱۲۰ ه‍. ق) یکی از شاعرانی است که تک‌بیت‌هایی زیبا از او در جنگ‌ها و سفینه‌ها نقل‌شده‌است. او در عهدِ شاه سلیمانِ صفوی مُکنت و منزلتی یافته‌بود و در نظم و نثر تبحّری داشت.
این بیت از اوست:

جایی که هزار شیشه بود افتادم
صد شکر که غیرِ توبه چیزی نشکست!

که شاعر به‌زیبایی از ترفندِ استثناء منقطع و آرایهٔ استخدام بهره‌برده‌است.

در «بهار عجمِ» لاله‌تیکِ چندبهار، ذیلِ مدخلِ «صاحب‌مرده» بیتی زیبا از وحید آمده:

هرکه می‌میرد غمِ او قسمتِ من می‌شود
وارثم گویا من این غم‌های صاحب‌مرده را!

و لاله‌تیک در توضیحِ «صاحب‌مرده» آورده: «نفرینی است که بیش‌تر در حالتِ غضب به گاو و خر گویند و به‌معنیِ مالکْ‌مرده» (به‌کوشش دکتر کاظمِ دزفولیان، انتشارات طلایه، ۱۳۷۹، ج۲، ص۱۴۴۴).
هم‌امروز نیز دامداران این تعبیر را (که شاید بتوان آن را «خودنفرینی» خواند) هنگام خشم از دستِ چهارپایان، برزبان‌می‌آورند. طنزِ بیت که البته چندان پوشیده هم نیست (اما ایهام آن را زیباتر ساخته) در آن است که شاعر می‌گوید: دا‌غداران درکنارِ سوگواری، از ماترک و میراثِ متوفّی بهره‌ای می‌برند اما نصیبِ منِ بیچاره از مرگِ عزیزان فقط «غم‌های صاحب‌مردهٔ» آنان است! چرا؟ یا عزیزانش چیزی نداشتند تا شاعر به‌ارث‌ببرد و یا این‌که داشتند و شاعرِ داغدار از فرط محبت نسبت به آنان، توجهی به آن چیزها ندارد.
البته «صاحب‌مرده» در بیت ایهام آمیز به‌کاررفته: ۱_ متوفّی ۲_ لعنتی!
و گویا شاعر«قسمت» را نیز دقیق و ایهام‌آمیز آورده: ۱_ «نصیب و بهره» ۲_ «تقسیمِ اموال» یا «انحصارِ وراثت» که پس از مرگ افراد باید انجام‌شود.

گفتنی است لاله‌تیک شاهدی دیگر در همین مدخل آورده از «معزّ فطرت» (م: ۱۱۰۱، بیش‌تر به نام فطرتِ مشهدی شناخته‌می‌شود) که آن بیت نیز خالی از لطفی نیست:

در طلسمِ زندگی تا کی توان‌بودن اسیر
از سرِ من واکنید این جانِ صاحب‌مرده را!

«جانِ صاحب‌مرده»، نفرین و لعنتی است در حقِ جانِ واماندهٔ خویش؛ و درعین‌حال اشاره‌‌ای به مرده یا متوفّایی که باز خودِ شاعر است آن‌گاه که جانِ صاحب‌مرده را ازسرش وامی‌کنند!

باتوجه به تاریخِ درگذشتِ دو شاعر و نیز اشتراک وزن و تکرار تعبیرِ «صاحب‌مرده را»، احتمالِ تأثیرپذیریِ یکی از دیگری (طاهر از فطرت؟) فراوان است. و البته که بیتِ طاهر بسیار زیباتر و به‌یادماندنی‌تر است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#نگارش
✍ انواع روش‌های پژوهشی

۱. روش APA
شیوه‌نامۀ انجمن روان‌شناسی آمریکا برای رشته‌های روان‌شناسی و تعلیم و تربیت و علوم اجتماعی؛

۲. روش MLA
شیوه‌نامۀ انجمن زبان مدرن برای رشته‌های ادبیات و هنر و علوم انسانی؛

۳.روش دانشگاه هاروارد؛

۴. روش AMA
شیوه‌نامۀ انجمن پزشکی آمریکا برای رشته‌های پزشکی و علوم زیستی‌؛

۵. روش CMS
شیوه‌نامۀ دانشگاه شیکاگو راهنمای عمومی برای تمام رشته‌ها و قالب‌ها؛

۶. روش دانشگاه ونکوور؛

۷. روش IEEE در انتشارات الکترونیک؛

۸. روش AIP
شیوه‌نامۀ مؤسسۀ آمریکایی فیزیک.

✅ حسن ذوالفقاری، راهنمای ویراستاری و درست‌نویسی، چ۳، تهران: نشر علم، ۱۳۹۲ش، ص۱۲۵ تا ۱۲۶.

✅ گردآورنده: فریده آرامیده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️صد وام‌واژۀ ترکیِ رایج در زبان فارسی

آبجی. آچار. آچمز. آذوقه. آلاچیق. اتاق. اجاق. اخته. اردک. اردو. ارمغان. الاغ. اُلدُرُم‌بُلدُرُم. الگو. ایل. باتلاق. باجناق. باقلوا. بشقاب. بقچه. بلدرچین. بوران. بهادر. بی‌بی. تسمه. تشک. تلاش. تلمبه. توپ. توتون. تومان. جلو. چاخان. چاق. چالش. چاووش. چپاول. چپر. چپق. چخماق. چریک. چماق. چُمباتمه. خانم. داداش. داغون. دکمه. دلمه. دنج. دوقلو. دیشلمه. ساچمه. سپور. سراغ. سنجاق. سورتمه. شلاق. شیشلیک. قاب. قابلمه. قاتی. قاچاق. قاشق. قالپاق. قایق. قرق. قرقی. قرمه. قره‌قوروت. قزل‌آلا. قشقرق. قشلاق. قشون. قلچماق. قلدر. قلق. قمه. قنداق. قوچ. قورت. قوطی. قیچی. قیقاج. قیمه. کتک. کشیک. کمک. کولاک. یاتاقان. یاغی. یدک. یراق. یغما. یغور. یقه. یواش. یورش. یوغ. ییلاق.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ کلماتی که ممکن است سبب ایجاد مغالطه نگارشی کلمات شود:

🔷آج برجستگی روی سوهان
🔷عاج دندان فیل

🔶امارت حکومت
🔶عمارت ساختمان

🔷آذر آتش . ماه پاییزی
🔷آزر نامی مردانه و عبری

🔶اَمَل آرزو
🔶عمل کار

🔷انتساب نسبت دادن
🔷انتصاب گماشتن

🔶ابلغ فصیح تد و رساتر
🔶ابلق سیاه و سفید

🔷ایلام استان درکشور
🔷عیلام کشور و تمدنی درقدیم

🔶اتلال پشته ها
🔶اطلال ویرانه ها

🔷اثاث لوازم منزل
🔷اساس پایه شالوده

🔶اثیر کره ی آتش
🔶اسیر گرفتار
🔶عسیر دشوار
🔶عصیر عصاره شراب


🔷اثمار میوه ها
🔷اسمار افسانه ها

🔶بالطبع از روی میل
🔶بالتبع درنتیجه


🔷ارض زمین
🔷عرض پهنا
🔷ارز پول خارجی

🔶پرتقال میوه
🔶پرتغال نام یک کشور

🔷اشباه . مانند ها
🔷اشباح ارواح

🔶الغا لغو کردن
🔶القا آموختن

🔷الم رنج
🔷علم درفش پرچم

🔶تالم رنج بردن
🔶تعلم آموختن

🔷فطرت سرشت و خوی
🔷فترت فاصله

🔶قدر ارزش
🔶غدر نیرنگ

🔷قیاس مقایسه
🔷غیاث فریاد رس

🔶نواحی ناحیه ها . مکان ها
🔶نواهی باز دارشده ها . نهی شده ها

🔷مفروض فرض شده
🔷مفروز جدا شده

🔶طوفان باد و باران
🔶توفان غران و مهیب و توفنده

🔷معونت یاری
🔷مئونت خرجی

🔶سلاح اسلحه
🔶صلاح نیکی

🔷مستور پوشیده
🔷مسطور نوشته شده

🔶شبح سیاهی از دور
🔶شبه سنگ سیاه

🔷صخره تخته سنگ
🔷سخره ریشخند

🔶معاصر هم عصر
🔶مآثر کارهای نیک

🔷سفیر پیک
🔷صفیر صدای تیر و گلوله

🔶مزمزه چشیدن
🔶مضمضه آب درهان گردانیدن

🔷ذلت خواری
🔷زلت خطا

🔶ذکی تیز هوش
🔶زکی پاک دامن

🔷محذور گرفتاری
🔷محظور ممنوع

🔶ذقن چانه
🔶زغن زاغ

🔷ذرع مقیاس طول
🔷زرع کاشتن

🔶متبوع پیروی شده
🔶مطبوع خوشایند

🔷حیات زندگی
🔷حیاط محوطه ی خانه

🔶حوزه ناحیه
🔶حوضه استخر کوچک

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️بحثی درباره ی جناس تام
❇️ ارسالی از : استاد کرمی

از هم گسیختگی مطالب در کتاب های پایه های مختلف به حدی است که به یقین رسیدیم این کتاب ها حتی یک بار هم بازبینی نشده اند و احتمال زیاد اسامی نویسندگان در ابتدای کتاب ها بیشتر نمایشی است و کسان دیگری این کتاب ها رو نوشته اند، چون بعید میدونم که اشخاصی با این نام و آوازه دچار چنین اشتباهاتی بشوند.
مطلب دیگر اینکه در مورد خاص آرایه جناس ، صرف هم نویسه و هم آوا بودن نمیتونه دلیل بر جناس تام باشه. بلکه از لحاظ ریشه هم باید متفاوت باشند، چنانچه‌ دو کلمه از لحاظ نوشتن و تلفظ یکسان باشند و ریشه مشترکی هم داشته باشند نمی توانند جناس تام داشته باشند.‌
این قاعده در انواع کتاب های معنی شناسی ذکر شده . مثلا دو کلمه " گرفتم " در این دو جمله
"گرفتم" که من این وام رو " گرفتم "
ریشه هر دو کلمه یکی است که صرفا دچار چند معنایی شده است .و جناس ندارد.
حتی چنین اصلی هم وجود دارد که دو کلمه باید از یک مقوله دستوری باشند
مثلا کلمه " بر" به معنی پهلو و سینه و مقوله دستوری اسم، با کلمه " بر" در کاربرد حرف اضافه ای ، نمی تواند جناس داشته باشد .
برخی کلمات هم همنام نسبی هستند، یعنی هم نام بودن آنها تابع شرایطی است. مثلا فعل " آفریدن" فقط در صورتی با کلمه آفرین به معنی احسنت هم نام می شود که این فعل به صورت بن مضارع درآید.
شبیه به این تقسیم بندی ها با نام گذاری های متفاوت البته از قدیم الایام بوده، دکتر جلیل تجلیل در کتاب جناس در پهنه ادب فارسی به این اسامی مختلف اشاره میکنه (‌مماثل، مستوفی، مرکب، ملفق) که گونه های جناس هستند .

حالا چرا و به چه علت کتاب دو کلمه " گور و گور" رو هم‌نویسه دانسته خدا داند .این دو کلمه از دو ریشه کاملا متفاوت هستند
‌
در مورد اختلاف در آرایه تکرار با جناس ناقص ظاهرا خود مولف هم به یک جمع بندی نهایی نرسیده، چه اینکه در تکرار می گوییم یک کلمه چندین بار تکرار شده باشد ، حال چرا و بر چه اساس " صبا و سبا" رو تکرار گرفته این هم از عجایب است. مگر در سوال امتحانی ابیات برای دانش آموز به صورت صوتی پخش می شود که صرفا بر اساس شنیدن حکم کنیم.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ رقص در مکتب های عرفانی

🔹رقص حرکتی است هماهنگ و موزون، معمولاً همراه با آوا و نوا. طبق این تعریف، رقص سه مؤلفهٔ اساسی دارد: ۱. حرکت، ۲. هماهنگی یا هارمونی، ۳. آوا و نوا.

🔹حرکت، در اصطلاح فلاسفه، تغییری است از قوه به فعل. رقص نیز نوعی حرکت است، حرکت از نقص به کمال، از قوه به فعل. از نگاه فلاسفهٔ مسلمان، جهان، و هر موجودی، تکویناً و جبراً در حرکت است. در این صورت می‌توانیم بگوییم انسان‌‌ها و تمام هستی در رقص‌اند، اما این رقص مولفهٔ دیگری هم دارد.

🔹این رقص هماهنگ و موزون است. اجزای این رقص در نسبتی هماهنگ با هم حرکت می‌کنند و کل را تشکیل بلکه تغییر می‌دهند. این هماهنگی یا هارمونی را برای نمونه می‌توانیم در حرکت‌ اجرام آسمانی مشاهده کنیم. در رقصِ سماع نیز، که نماد و نمودی از حرکت و سلوکِ صوفیان است، اجزا موزون است و هر کدام از حرکات جلوه‌ای است از حقیقتی.

🔹اما این حرکتِ موزونْ خودبه‌خودی به وجود نمی‌آید. عامل یا مؤلفهٔ مهم دیگری لازم دارد: شنیده شدن آوا یا صدا در گوش فرد. اساساً بعد از شنیده شدن صداست که حرکت آغاز می‌شود. این صدا ممکن است صدای موسیقی باشد و از بیرون شنیده شود و ممکن است از درون فرد شنیده شود.

🔹در رقص عرفانی، یا سلوک عرفانی، نیز سالک بدون آوا به رقص درنمی‌آید. «سماع» از ریشهٔ «سمع» به معنای شنیدن است. عارف صدای حق را در گوش خود می‌شنود و به حرکت درمی‌آید، حرکتی هماهنگ، برای شکوفا شدن و به‌ فعلیت‌ درآمدن.

🔹گاهی این رقص نمود بیرونی ندارد و کاملاً درونی است. می‌گویند سعدالدین حمویه، شاگرد نجم‌الدین کبری و استاد عزیزالدین نسفی، در مجلس سماع بود. اصحاب در رقص و سماع بودند و شیخ ساکت و ساکن. وقتی علت را جویا شدند، سعدالدین این آیه را خواند: «وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ؛ و كوه‌ها را مى‌بينى [و] مى‌پندارى كه آن‌ها بى‌حركت‌اند و حال آنكه آن‌ها ابرآسا در حركت‌اند» (نمل: ۸۸) {فولادوند}.

🔹رقصی که در اینجا بیان شد با رقص متعارفی که می‌شناسیم تفاوت‌هایی دارد. در آن نوع رقص جنبه‌های نمایش و اجرا غلبه دارد و نوعاً به هدف هنر و سرگرمی و هم‌زیستی و مانند آن است. البته شاید بتوان گفت همهٔ رقص‌ها در یک وجه با هم مشترک‌اند: تجربهٔ زیستن در لحظهٔ حال. رقص، در این نوع نگاه، نوعی مراقبه است برای تجربه کردنِ اکنون و اینجا، و یکی از دلایل شادی‌آفرینی‌اش همین می‌تواند باشد.

بی‌مناسبت نیست که نظر سهروردی را در اینجا بیاوریم :

شیخ را گفتم که رقص کردن بر چه می‌آید؟

شیخ گفت:
جان قصدِ بالا کند،همچو مرغی که خواهد که خود را از قفس به در اندازد.قفسِ تن مانع آی‍د؛
مرغِ جان قوت کند و قفسِ تن را از جای برانگیزاند. اگر مرغ را قوت عظیم بود، پس قفس بشکند و برود. و اگر آن قوت ندارد، سرگردان شود و قفس را با خود می‌گرداند.

❇️ فی حالة الطفولیه. سهرودی، شهاب‌الدین. تهران: مولی، ۱۳۷۴، ص ۲۴.

#حرکت
#فلسفه
#عرفان
#الهیات

مطلب ارسالی از: کانال « الهیاتیک »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️جهات چهارگانه در شاهنامه

❇️ خراسان: شرق

بدین سر ز گیتی خراسان تو راست
و زین نامداران تن‌آسان تو راست (کیخسرو: ۲۹۱۲)

❇️ خاور: غرب

چون از مشرق او سوی خاور کشد
ز مشرق شب تیره سر برکشد (آفرینش آفتاب و ماه: ۴)

یکی روم و خاور، دگر ترک و چین
سِیُم، دشت گردان و ایران‌زمین

نخستین به سلم‌اندرون بنگرید
همی روم و خاور مر او را سزید

بفرمود تا لشکری برگزید
گزاران سوی خاور اندرکشید

به تخت کیان اندرآورد پای
همی‌خواندندیش خاورخداین (فریدون: ۲۷۴_۲۷۷)

چون ایران و دشت یلان و یمن
بدایرج دهد روم و خاور به منن (فریدون: ۳۰۳)

به دیدار چون خاور آمد پدید
به هامون کشیده سراپرده دیدن (فریدون: ۷۱۹)

خداوند آن شهر نیکوتر است
تو گفتی فروزندهٔ خاور است (سیاوخش: ۱۷۱۹)

❇️ باختر: شمال

سوی باختر تا به مرز خزر
همه گشت لهراسپ را سربسر(کیخسرو/دوازده رخ: ۷۱۹)

سوی باختر بود پشت سپاه
شب آمد به پیلان ببستند راه(کیخسرو/جنگ بزرگ: ۳۳۴)

بدیشان سپرد آن درِ باختر
بدان تا نباشد ز دشمن گذر(خسروپرویز: ۳۱۳۴)

❇️ نیمروز: جنوب

سوی نیمروز اندرون تا به سند
جهان شد بکردار رومی‌پرند(کیخسرو/دوازده رخ: ۱۲۷۵)

چنین ساخت سالار گیتی‌فروز
که دارد سپه چشم بر نیمروز (کیخسرو/جنگ بزرگ: ۳۳۵ )

یکی باد از ایران سوی نیمروز
برآمد، رخ هور گیتی‌فروز... (کیخسرو/جنگ بزرگ: ۷۹۰ )

معنی دیگر نیمروز در شاهنامه، ظهر است.

این چهار نام، نام جای و مکان نیز هستند.

❇️ شمارهٔ ابیات بر اساس شاهنامهٔ چهارجلدی تصحیح دکتر جلال خالقی مطلق است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بدیع چیست؟

بدیع چنان‌که قُدما گفته‌اند علمی است که از وجوه تحسین کلام بحث می‌کند و از نظر ما بدیع مجموعه‌ی شگردهای(یا بحث از فنونی) است که کلام عادی را کم و بیش تبدیل به کلام ادبی می‌کند یا کلام ادبی را به سطح والاتری تعالی می‌بخشد.

مثلاً مهم‌ترین عاملی که به این کلام سعدی حیثیت ادبی بخشیده است آوردن لفظ خویش به دو معنی مختلف است( جناس تام):
غمِ خویش در زندگی خور که خویش
به مرده نپردازد از حرصِ خویش

به همین لحاظ اگر به جای یک خویش"قوم" و به جای دیگری "خود" بگذاریم دیگر کلامِ ادبی نخواهد بود یا لااقل از حیثیت ادبی آن کاسته خواهد شد.

و هم‌چنین است در بیت زیر که علاوه بر وجود جناسِ تام بین دو "شکست"، بین شکست و پیروزی رابطه‌ی تضاد هم هست:
شکستِ زلف تو صد دل اسیرِ خویش کند
که هست نعمتِ پیروزی از شکست تو را

گاهی در کلام عواملی است که می‌توان در مقام تمثیل به آن‌ها پارازیت گفت؛ بدین معنی که گیرنده را در فهم مستقیم پیام فرستنده دچار اشکال می‌کنند و به عبارت دیگر باعث مکث یا وقفه در روانی کلام می‌شوند. امّا دقّت در فهم آن‌ها منجر به درک حیثیت ادبی کلام می‌شود.

شاعر به جای آنکه بگوید شیرین تنها ماند، می‌گوید: "چو تنها ماند ماه سرو بالا" و به جای آنکه بگوید از چشمان اشک ریخت، می‌گوید: "فشاند از نرگسان لولوء لالا" و گاهی شاعر دست به غریب‌سازی می‌زند و فعلی در کلام می‌آورد که از نظر ارتباط با مفعول یا متمّم موجب اعجاب و تعجّب هنری می‌شود. شاعر به جای آن‌که بگوید می‌خواهم خوابِ لطیف و زیبای اقاقی‌ها را ببینم و در لذّت آن غرق شوم، می‌گوید: " می‌خواهم خوابِ اقاقی‌ها را بمیرم."

اگر در مجموعه‌ی این شگردها یا فوت و فن‌ها دقّت کنیم درمی‌یابیم که برخی به وجود آورنده‌ی تناسب یا ارتباط خاصی بین الفاظ( موسیقی لفظی) و برخی به وجو‌دآورنده‌ی تناسب و ارتباط بین معانی(موسیقی معنوی) هستند. به مجموعه‌ی عوامل به وجود‌آورنده‌ی تناسب یا موسیقی لفظی، بدیع لفظی و به مجموعه‌ی شگرد‌های به وجودآورنده‌ی تناسب یا موسیقی معنوی، بدیع معنوی گویند.

❇️ منبع:
نگاهی تازه به بدیع، دکتر سیروس شمیسا، نشر میترا، صص: ۲۱-۲۳

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan