✳️ مشاغل مردم در تهران قديم
برخی از مشاغل نوين امروزی، در گذشته های نه چندان دور وجود نداشتند ، اما مشاغل قديمی که نسل هايی را به خود مشغول داشتند، اين روزها درحال فراموش شدن هستند،
❇️(سقاخانه ها)
در تهران قديم، قسمتی از خانه ها و محله ها با آب مشک سقاها مشروب مي شد.
سقاها هر کدام خيک يا مشک بزرگی بر دوش می افکندند و از قناتهای موجود تهران آنها را پر می کردند و به خانه ها می بردند.
❇️(تلگراف خانه)
در سال 1274 ه.ق بنایآن شروع شد و در ابتداي امر رشته سيم آزمايشی آن به وسيله معلمين و استادان و شاگردان دارالفنون ميان تلگراف خانه و باغ لاله زاز داير شد و چند سال بعد عليقلی خان پسر رضاقلي خان هدايت ( ناظم سابق مدرسه دارالفنون ) از تهران تا سلطانيه و از آنجا به تبريز سيم تلگراف خانه را برقرار نمود . اين اقدام موجب گرديد که بعدها عليقلی خان به لقب مخبرالدوله معروف شده و وزير تلگراف کرد.
❇️(اسلحه خانه)
تا زمانیکه قشون ايران مرکب از پياده هاي چريکی و سوارهاب ايلانی بود.فرمانروايان خزانه اي از اسلحه ترتيب داده و آن را به شخص امينی مي سپردند تا در مواقع آرامش اسلحه کهنه و از کار افتاده را اصلاح کرده و در موارد جنگ افرادی را که به ميدان رزم می رفتند مسلح مي کردند.
❇️(بازار مفت برها)
در تهران قديم در کنار خندق بيرونی شهر بازاري بود به نام بازار مفت برها که مرغوبترين اجناس در آن فراهم می گرديد تا آنجا که خريد دربار و درباريان نيز در آنجا صورت مي گرفت . بازاری که شامل همه نوع کالا مانند خوراک ، پوشاک ، خرازي ، بلور ، عطر ، عتيقه و...
❇️ کله پزی ، نانوايی سنگکی ، آش فروشی ، فرنی فروشی ، آجيل فروشی ، عطاری ، سقايی ، سقاخانه ، کلاهدوزی ، توتون فروشی ، سيگارپيچی ، سيگار فروشی ، ساعت سازی ، رنگرزی ، سلمانی ، دندان کشی ( که جزو کار سلماني ها بود) دندانسازی های خارجی ، نقالی و سخنوری ، مسگری ، صحافی ، چايخانه ، عيادوزی ، عطاری و نسخه پيچی از جمله مشاغل موجود در آن بود . همچنين بازار ارسی دوزها ، بازار خياط ها ( در جنوب امامزاده زيد ) بازار آهنگرها و بازار پالان دوزها از جمله بازارهای موجود بود. تره بار فروشی نيز در ميدان امين السلطان قرار داشت.
❇️(چای فروشی های سيار)
اين کاسب های دوره گرد سماور بزرگي را از حلبي و يا آهن سفيد همراه داشتند که آن را يک کمربند با خود حمل می کردند علاوه بر اين کمربند يک کمربند ديگری هم قهوه چی به کمر می بست که در آن برای استکان و نعلبکی ها جاسازی شده بود يک سطل آب و يک ظرف مخصوص ذغال و مقداری سوخت ديگر برایجوش آوردن آب سماور نيز از مضافات بسيار بود.
❇️(جارچی)
زماني که روزنامه در ايران به شکل منظم منتشر نمی شد . جارچی ها مطالب مهم را به گوش مردم می رساندند و مردم به گفته جارچی ها اعتماد داشتند رييس جارچي ها را جارچی باشی میناميدند.
❇️(سمسارهای دوره گرد)
غير از پيشه ها و کسب و کارهاي گفته شده در تهران قديم عده اي کاسب هاي دوره گرد بودند که در تمام مدت روز در خيابان ها و کوچه و بازار پرسه می زدند و با فرياد کردن متاع و کالاي مستعمل از قبيل کت ، شلوار ، کلاه ، کهنه ، کفش ، خرده شيشه ، آهن پاره و غيره خريداري مي کردند.
❇️(داروخانه)
داروخانه شورين نخستين داروخانه اي بود که داروهای فرنگی مي فروخت . پس از چندي موليون فرانسوي جهت تدريس در دارالفنون استخدام گرديد و داروخانه ای هم به نام خودش تأسيس کرد.
اولين داروی خارجی که به ايران آمد گنه گنه بود که يک پزشک انگليسي به نام کورمک برای عباس ميرزا نايب السلطنه فرزند فتحعليشاه وارد کرد که معالجه کننده تب نوبه بود.
❇️(زيندار خانه)
زيندارخانه زين و براق اسب ها را نگهداري مي کردند و در جايی به نام زيندارخانه آمد و شد داشتند.
❇️(سرايدارخانه)
سرايدار به نگهبانان عمارات دولتی و اثاثيه آنها می گفتند و اداره اي که اين اشخاص با آن سروکار داشتند را سريدار خانه می گفتند.
❇️(شاطر خانه)
شاطرها کسانی بودند که درجلو اسب يا کالسکه شاه حرکت ميکردند تا اگر فرماني دهد ،برای اجراي امر حاضر باشند . رييس شاطرها را شاطر باشي مي گفتند
❇️(مريض خانه)
نخستين مريضخانه ای که در تهران قديم داير گرديد . بيمارستان دولتي بود که در سال 1290 هجری قمری در خيابان مريضخانه ( خيابان سپه)تأسيس گرديد . در حال حاضر اين مريضخانه بيمارستان سينا خوانده ميشود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
برخی از مشاغل نوين امروزی، در گذشته های نه چندان دور وجود نداشتند ، اما مشاغل قديمی که نسل هايی را به خود مشغول داشتند، اين روزها درحال فراموش شدن هستند،
❇️(سقاخانه ها)
در تهران قديم، قسمتی از خانه ها و محله ها با آب مشک سقاها مشروب مي شد.
سقاها هر کدام خيک يا مشک بزرگی بر دوش می افکندند و از قناتهای موجود تهران آنها را پر می کردند و به خانه ها می بردند.
❇️(تلگراف خانه)
در سال 1274 ه.ق بنایآن شروع شد و در ابتداي امر رشته سيم آزمايشی آن به وسيله معلمين و استادان و شاگردان دارالفنون ميان تلگراف خانه و باغ لاله زاز داير شد و چند سال بعد عليقلی خان پسر رضاقلي خان هدايت ( ناظم سابق مدرسه دارالفنون ) از تهران تا سلطانيه و از آنجا به تبريز سيم تلگراف خانه را برقرار نمود . اين اقدام موجب گرديد که بعدها عليقلی خان به لقب مخبرالدوله معروف شده و وزير تلگراف کرد.
❇️(اسلحه خانه)
تا زمانیکه قشون ايران مرکب از پياده هاي چريکی و سوارهاب ايلانی بود.فرمانروايان خزانه اي از اسلحه ترتيب داده و آن را به شخص امينی مي سپردند تا در مواقع آرامش اسلحه کهنه و از کار افتاده را اصلاح کرده و در موارد جنگ افرادی را که به ميدان رزم می رفتند مسلح مي کردند.
❇️(بازار مفت برها)
در تهران قديم در کنار خندق بيرونی شهر بازاري بود به نام بازار مفت برها که مرغوبترين اجناس در آن فراهم می گرديد تا آنجا که خريد دربار و درباريان نيز در آنجا صورت مي گرفت . بازاری که شامل همه نوع کالا مانند خوراک ، پوشاک ، خرازي ، بلور ، عطر ، عتيقه و...
❇️ کله پزی ، نانوايی سنگکی ، آش فروشی ، فرنی فروشی ، آجيل فروشی ، عطاری ، سقايی ، سقاخانه ، کلاهدوزی ، توتون فروشی ، سيگارپيچی ، سيگار فروشی ، ساعت سازی ، رنگرزی ، سلمانی ، دندان کشی ( که جزو کار سلماني ها بود) دندانسازی های خارجی ، نقالی و سخنوری ، مسگری ، صحافی ، چايخانه ، عيادوزی ، عطاری و نسخه پيچی از جمله مشاغل موجود در آن بود . همچنين بازار ارسی دوزها ، بازار خياط ها ( در جنوب امامزاده زيد ) بازار آهنگرها و بازار پالان دوزها از جمله بازارهای موجود بود. تره بار فروشی نيز در ميدان امين السلطان قرار داشت.
❇️(چای فروشی های سيار)
اين کاسب های دوره گرد سماور بزرگي را از حلبي و يا آهن سفيد همراه داشتند که آن را يک کمربند با خود حمل می کردند علاوه بر اين کمربند يک کمربند ديگری هم قهوه چی به کمر می بست که در آن برای استکان و نعلبکی ها جاسازی شده بود يک سطل آب و يک ظرف مخصوص ذغال و مقداری سوخت ديگر برایجوش آوردن آب سماور نيز از مضافات بسيار بود.
❇️(جارچی)
زماني که روزنامه در ايران به شکل منظم منتشر نمی شد . جارچی ها مطالب مهم را به گوش مردم می رساندند و مردم به گفته جارچی ها اعتماد داشتند رييس جارچي ها را جارچی باشی میناميدند.
❇️(سمسارهای دوره گرد)
غير از پيشه ها و کسب و کارهاي گفته شده در تهران قديم عده اي کاسب هاي دوره گرد بودند که در تمام مدت روز در خيابان ها و کوچه و بازار پرسه می زدند و با فرياد کردن متاع و کالاي مستعمل از قبيل کت ، شلوار ، کلاه ، کهنه ، کفش ، خرده شيشه ، آهن پاره و غيره خريداري مي کردند.
❇️(داروخانه)
داروخانه شورين نخستين داروخانه اي بود که داروهای فرنگی مي فروخت . پس از چندي موليون فرانسوي جهت تدريس در دارالفنون استخدام گرديد و داروخانه ای هم به نام خودش تأسيس کرد.
اولين داروی خارجی که به ايران آمد گنه گنه بود که يک پزشک انگليسي به نام کورمک برای عباس ميرزا نايب السلطنه فرزند فتحعليشاه وارد کرد که معالجه کننده تب نوبه بود.
❇️(زيندار خانه)
زيندارخانه زين و براق اسب ها را نگهداري مي کردند و در جايی به نام زيندارخانه آمد و شد داشتند.
❇️(سرايدارخانه)
سرايدار به نگهبانان عمارات دولتی و اثاثيه آنها می گفتند و اداره اي که اين اشخاص با آن سروکار داشتند را سريدار خانه می گفتند.
❇️(شاطر خانه)
شاطرها کسانی بودند که درجلو اسب يا کالسکه شاه حرکت ميکردند تا اگر فرماني دهد ،برای اجراي امر حاضر باشند . رييس شاطرها را شاطر باشي مي گفتند
❇️(مريض خانه)
نخستين مريضخانه ای که در تهران قديم داير گرديد . بيمارستان دولتي بود که در سال 1290 هجری قمری در خيابان مريضخانه ( خيابان سپه)تأسيس گرديد . در حال حاضر اين مريضخانه بيمارستان سينا خوانده ميشود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پیشینه « عینک » در ادبیات فارسی
از او یافته منشی چرخ پیر
ز خورشید و مه عینکِ دلپذیر
در این بیت که از هاتفی جامی (متولّد 927ق) است به استفادۀ منشیان از عینک اشاره رفته است. بهخلاف تصوّر بیشتر مردم عینک در شکل و شمایل امروزی آن سابقه ای بسیار قدیمی دارد و قرنهاست که مردم ایران با این وسیلۀ چشمنواز آشنایی دارند . در نقّاشی بالا که رضا عباسي ( متوفي۱۰۴۴ ق ) هنرمند بزرگ دوران صفوی ترسیم کرده چهرۀ خود او را با عینکی مشابه با عینکهای امروزی میبینیم. قبل از رواج این نوع عینک، عینکها دستهای داشتند که در بالای سر قرار میگرفت و آن را جلوی چشمها قرار میداد. در روزگاران خیلی دورتر که عینک اختراع نشده بود، ذرّهبین را روی صفحه قرار میدادند تا حروف نوشته را بزرگ و خوانا کند. رواج عینک در طیّ این قرنها به گونهای چشمگیر بوده که شاعران، بهویژه سخنوران سبک هندی به مضمونآفرینی با آن روی آوردهاند . در ابیات صائب وبیدل و… ذکر عینک را فراوان می توان یافت.
دانش مشهدی (متوفّی ۱۰۶۰ ق):
عینکی باید مرا از شیشۀ می ساختن
تا توانم خواند در پیری خط میخانه را
طغرای مشهدی (متوفّی حدود ۱۰۷۸ ق):
طرب گل کرده از هر شاخ و گلچیدن نمیدانم
پریشانبلبلم جز گلستان دیدن نمیدانم
نسازد تا نگاه پیرِ جامم صاحبِ دیدی
چو عینک گر سرا پا دیده ام دیدن نمیدانم
صائب تبریزی (متوفّی ۱۰۸۶ق):
عشق عالمسوز هر داغی که سوزد بر دلم
عینک دیگر شود بهر دل بینای من
شدهست صبح قیامت مرا سفیدی موی
عصا صراط من و عینک است میزانم
صائب حتی به عینک دوربین – در برابر نزدیکبین- هم اشاره کرده:
نیست ممکن که ز من دور توانی گردید
عینک صافدلان دورنما میباشد
قدسی مشهدی (متوفّی ۱۰۵۶ ق):
سگ نفس را رفته از کار چشم
تو از عینکش کردهای چارچشم!
❇️ دکتر محمد رضا ترکی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
از او یافته منشی چرخ پیر
ز خورشید و مه عینکِ دلپذیر
در این بیت که از هاتفی جامی (متولّد 927ق) است به استفادۀ منشیان از عینک اشاره رفته است. بهخلاف تصوّر بیشتر مردم عینک در شکل و شمایل امروزی آن سابقه ای بسیار قدیمی دارد و قرنهاست که مردم ایران با این وسیلۀ چشمنواز آشنایی دارند . در نقّاشی بالا که رضا عباسي ( متوفي۱۰۴۴ ق ) هنرمند بزرگ دوران صفوی ترسیم کرده چهرۀ خود او را با عینکی مشابه با عینکهای امروزی میبینیم. قبل از رواج این نوع عینک، عینکها دستهای داشتند که در بالای سر قرار میگرفت و آن را جلوی چشمها قرار میداد. در روزگاران خیلی دورتر که عینک اختراع نشده بود، ذرّهبین را روی صفحه قرار میدادند تا حروف نوشته را بزرگ و خوانا کند. رواج عینک در طیّ این قرنها به گونهای چشمگیر بوده که شاعران، بهویژه سخنوران سبک هندی به مضمونآفرینی با آن روی آوردهاند . در ابیات صائب وبیدل و… ذکر عینک را فراوان می توان یافت.
دانش مشهدی (متوفّی ۱۰۶۰ ق):
عینکی باید مرا از شیشۀ می ساختن
تا توانم خواند در پیری خط میخانه را
طغرای مشهدی (متوفّی حدود ۱۰۷۸ ق):
طرب گل کرده از هر شاخ و گلچیدن نمیدانم
پریشانبلبلم جز گلستان دیدن نمیدانم
نسازد تا نگاه پیرِ جامم صاحبِ دیدی
چو عینک گر سرا پا دیده ام دیدن نمیدانم
صائب تبریزی (متوفّی ۱۰۸۶ق):
عشق عالمسوز هر داغی که سوزد بر دلم
عینک دیگر شود بهر دل بینای من
شدهست صبح قیامت مرا سفیدی موی
عصا صراط من و عینک است میزانم
صائب حتی به عینک دوربین – در برابر نزدیکبین- هم اشاره کرده:
نیست ممکن که ز من دور توانی گردید
عینک صافدلان دورنما میباشد
قدسی مشهدی (متوفّی ۱۰۵۶ ق):
سگ نفس را رفته از کار چشم
تو از عینکش کردهای چارچشم!
❇️ دکتر محمد رضا ترکی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ سیر روایی داستان سیاوُش/ سیاوَخش/ سیاووش:
۱. بیت آغازین داستان در شاهنامه:
کنون ای سخنگوی بیدار مغز
یکی داستانی بیارای نغز
سوگ سیاوش از زیباترین و غمگنانهترین داستانهای شاهنامه است.
۲.کودکی سیاوش: سیاوش فرزند کاووس، شاه خیره سرِ کیانی است که پس از زاده شدن، رستم او را به زابل میبرد و رسم و آیین گردی و دلاوری و فرهیختگی و رزم و بزم بدو میآموزد.
تهمتن ببردش به زابلسِتان
نشستنگهی ساخت، در گلسِتان
۳. رخداد و گره داستان: سیاوش پس از سالها دوری از پدر به کاخ او بازگشت. سودابه، همسر کاووس شاه، به سیاوش دل میبندد؛ امّا او که آزرم و شرم و پاکدامنی و عفاف آموخته است، تن به گناه نمیسپارد.
۴.کشمکش: سوی سودابه (دختر شاه هاماوران و نامادری سیاوش) سیاوش را متّهم میشود. سودابه شوهرش را برمیانگیزاند تا خون سیاوش را به اتهام ناپاکی بر زمین بریزد. کاووس پس از تحقیق میدانست که سودابه دروغ می گوید اما از واکنش شاه هاماوران بیمناک بود. پس از کش و قوس فراوان، به دلیل پافشاری سودابه، مقدمات گذشتن سیاوش از آتش را فراهم میکند.
۵.اوج و گرهگشایی:
به شیوه مرسوم، سیاوش، برای اثبات بیگناهیاش باید از میان آتش بگذرد. سیاوش به سلامت میگذرد و بیگناهیاش اثبات میشود.
۶.پناه بردن به توران:
پس از مدتی برای دور ماندن از وسوسههای نامادری و خیرهسریهای پدر، برای جنگ با افراسیاب به مرز ایران و توران میرود. افراسیاب گروگانهایی را به نزد سیاوش میفرستد و به او پیشنهاد آشتی میدهد.
کاووس اما از سیاوش میخواهد خون گروگانها را بر زمین بریزد؛ سیاوش فرمان پدر نمیپذیرد؛ پیشنهاد صلح افراسیاب (پادشاه تورانیان) را میپذیرد و به توران پناه میبرد.
۷. زندگی سیاوش در توران:
سیاوش در توران با جریره، دختر پیران ویسه که وزیر فرزانهی افراسیاب است و نیز با فرنگیس، دختر افراسیاب ازدواج میکند. از جریره، فرود و از فرنگیس، کیخسرو، زاده میشود.
۸. سوگ سیاوش:
پس از مدتی فتنهانگیزیهای گرسیوز، سبب میشود که رابطه سیاوش و افراسیاب به تیرگی گراید. افراسیاب سرانجام، فرمان نیدهد سر از بدن سیاوش جدا کنند.
یکی تشت زرین نهاد از برش
جدا کرد از آن سرو سیمین سرش
مرگ او همانگونه که خودش نیز پیشبینی کرده بود، آغازگر جنگهای دامنهدار و خونین ایرانیان و تورانیان شد.
۹.سرانجام سودابه:
رستم به کینخواهی، سودابه را میکشد و کاووس را سرزنشها میکند.
به خنجر به دو نیم کردش به راه
نجنبید بر تخت کاووس شاه
۱۰. سرانجام افراسیاب: ۰ کشته شدن سیاوش شور و غوغایی در ایران زمین برمیانگیزد. ایرانیان آماده کارزار میشوند. نبردها و ستیزهای دامنهداری درمیگیرد. کیخسرو (پسر سیاوش) به انتقام خون پدر، به توران لشکر میکشد افراسیاب را میکشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱. بیت آغازین داستان در شاهنامه:
کنون ای سخنگوی بیدار مغز
یکی داستانی بیارای نغز
سوگ سیاوش از زیباترین و غمگنانهترین داستانهای شاهنامه است.
۲.کودکی سیاوش: سیاوش فرزند کاووس، شاه خیره سرِ کیانی است که پس از زاده شدن، رستم او را به زابل میبرد و رسم و آیین گردی و دلاوری و فرهیختگی و رزم و بزم بدو میآموزد.
تهمتن ببردش به زابلسِتان
نشستنگهی ساخت، در گلسِتان
۳. رخداد و گره داستان: سیاوش پس از سالها دوری از پدر به کاخ او بازگشت. سودابه، همسر کاووس شاه، به سیاوش دل میبندد؛ امّا او که آزرم و شرم و پاکدامنی و عفاف آموخته است، تن به گناه نمیسپارد.
۴.کشمکش: سوی سودابه (دختر شاه هاماوران و نامادری سیاوش) سیاوش را متّهم میشود. سودابه شوهرش را برمیانگیزاند تا خون سیاوش را به اتهام ناپاکی بر زمین بریزد. کاووس پس از تحقیق میدانست که سودابه دروغ می گوید اما از واکنش شاه هاماوران بیمناک بود. پس از کش و قوس فراوان، به دلیل پافشاری سودابه، مقدمات گذشتن سیاوش از آتش را فراهم میکند.
۵.اوج و گرهگشایی:
به شیوه مرسوم، سیاوش، برای اثبات بیگناهیاش باید از میان آتش بگذرد. سیاوش به سلامت میگذرد و بیگناهیاش اثبات میشود.
۶.پناه بردن به توران:
پس از مدتی برای دور ماندن از وسوسههای نامادری و خیرهسریهای پدر، برای جنگ با افراسیاب به مرز ایران و توران میرود. افراسیاب گروگانهایی را به نزد سیاوش میفرستد و به او پیشنهاد آشتی میدهد.
کاووس اما از سیاوش میخواهد خون گروگانها را بر زمین بریزد؛ سیاوش فرمان پدر نمیپذیرد؛ پیشنهاد صلح افراسیاب (پادشاه تورانیان) را میپذیرد و به توران پناه میبرد.
۷. زندگی سیاوش در توران:
سیاوش در توران با جریره، دختر پیران ویسه که وزیر فرزانهی افراسیاب است و نیز با فرنگیس، دختر افراسیاب ازدواج میکند. از جریره، فرود و از فرنگیس، کیخسرو، زاده میشود.
۸. سوگ سیاوش:
پس از مدتی فتنهانگیزیهای گرسیوز، سبب میشود که رابطه سیاوش و افراسیاب به تیرگی گراید. افراسیاب سرانجام، فرمان نیدهد سر از بدن سیاوش جدا کنند.
یکی تشت زرین نهاد از برش
جدا کرد از آن سرو سیمین سرش
مرگ او همانگونه که خودش نیز پیشبینی کرده بود، آغازگر جنگهای دامنهدار و خونین ایرانیان و تورانیان شد.
۹.سرانجام سودابه:
رستم به کینخواهی، سودابه را میکشد و کاووس را سرزنشها میکند.
به خنجر به دو نیم کردش به راه
نجنبید بر تخت کاووس شاه
۱۰. سرانجام افراسیاب: ۰ کشته شدن سیاوش شور و غوغایی در ایران زمین برمیانگیزد. ایرانیان آماده کارزار میشوند. نبردها و ستیزهای دامنهداری درمیگیرد. کیخسرو (پسر سیاوش) به انتقام خون پدر، به توران لشکر میکشد افراسیاب را میکشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ويژگيهاي حماسه:
هر حماسه دارای چهار زمینهی داستانی، قهرمانی، ملی، شگفتآوریست.
❇️ زمینه داستانی حماسه:
یکی از ویژگیهای حماسه، داستانی-روایی بودن آن است؛ بنابراین حماسه را میتوان مجموعه ای از حوادث دانست. با این که در حماسه- بی هیچ تردیدی- مجموعه ای از وصفها، خطبهها، تصویرها و... وجود دارد، اما همهی این عناصر نسبت به داستانی بودن فرعی هستند.
❇️ زمینه قهرمانی حماسه:
بیشترین موضوع حماسه را اشخاص و حوادث تشکیل میدهند و وظیفهی شاعر حماسی آن است که تصویرساز انسانهایی باشد که هم از نظر نیروی مادی ممتازند و هم از لحاظ نیروی معنوی، قهرمانان حماسه، با تمام رقتی که از نظر عاطفی و احساسی در آنها وجود دارد، قهرمانانی ملی هستند؛ مانند "رستم" در شاهنامهی فردوسی.
❇️ زمینه ملی :
حوادث قهرمانی که به منزله تاریخ خیالی یک ملت است، در بستری از واقعیات جریان دارند. واقعیاتی که ویژگیهای اخلاقی نظام اجتماعی، زندگی سیاسی و عقاید آن جامعه را در مسائل فکری و مذهبی در برمیگیرد. شاهنامه نیز تصویریست از جامعهی ایرانی در جزئیترین ویژگی های حیاتی مردم آن. در همان حال که با خواندن شاهنامه از نبردهای ایرانیان برای کسب استقلال در برابر ملل مهاجم، آگاهی مییابیم، مراسم اجتماعی، تمدن و مظاهر مدنیت، آداب و رسوم و اخلاق ایرانیان و مذهب ایشان و حتی خوشیها و آرمانهای پهلوانان و بحثهای فلسفی و دینی آنان آگاه میشویم.
❇️ زمینه خرق عادت:
از ديگر شرايط حماسه، جريان يافتن حوادثيست كه با منطق و تجربهي علمي سازگاري ندارد. در حماسه رويدادهاي غيرطبيعي و بيرون از نظام عادت ديده مي.شود كه تنها از رهگذر عقايد ديني عصر خود توجيهپذير هستند؛ بدين گونه است كه ملتي، عقايد ماوراي طبيعي خود را به عنوان عاملي شگفتآور در حماسهي خويش به كار مي گيرد.
در حماسهها، موجودات و آفريده هاي غير طبيعي در ضمن حوادثي كه شاعر تصوير ميكند، ظهور مييابد. وجود سيمرغ، ديو سپيد، روئين تن بودن اسفنديار و عمر هزار سالهي زال و ... عناصر و پديدههايي هستند كه همچون رشتههايي استوار زمينه تخيلي حماسه را تقويت ميكنند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هر حماسه دارای چهار زمینهی داستانی، قهرمانی، ملی، شگفتآوریست.
❇️ زمینه داستانی حماسه:
یکی از ویژگیهای حماسه، داستانی-روایی بودن آن است؛ بنابراین حماسه را میتوان مجموعه ای از حوادث دانست. با این که در حماسه- بی هیچ تردیدی- مجموعه ای از وصفها، خطبهها، تصویرها و... وجود دارد، اما همهی این عناصر نسبت به داستانی بودن فرعی هستند.
❇️ زمینه قهرمانی حماسه:
بیشترین موضوع حماسه را اشخاص و حوادث تشکیل میدهند و وظیفهی شاعر حماسی آن است که تصویرساز انسانهایی باشد که هم از نظر نیروی مادی ممتازند و هم از لحاظ نیروی معنوی، قهرمانان حماسه، با تمام رقتی که از نظر عاطفی و احساسی در آنها وجود دارد، قهرمانانی ملی هستند؛ مانند "رستم" در شاهنامهی فردوسی.
❇️ زمینه ملی :
حوادث قهرمانی که به منزله تاریخ خیالی یک ملت است، در بستری از واقعیات جریان دارند. واقعیاتی که ویژگیهای اخلاقی نظام اجتماعی، زندگی سیاسی و عقاید آن جامعه را در مسائل فکری و مذهبی در برمیگیرد. شاهنامه نیز تصویریست از جامعهی ایرانی در جزئیترین ویژگی های حیاتی مردم آن. در همان حال که با خواندن شاهنامه از نبردهای ایرانیان برای کسب استقلال در برابر ملل مهاجم، آگاهی مییابیم، مراسم اجتماعی، تمدن و مظاهر مدنیت، آداب و رسوم و اخلاق ایرانیان و مذهب ایشان و حتی خوشیها و آرمانهای پهلوانان و بحثهای فلسفی و دینی آنان آگاه میشویم.
❇️ زمینه خرق عادت:
از ديگر شرايط حماسه، جريان يافتن حوادثيست كه با منطق و تجربهي علمي سازگاري ندارد. در حماسه رويدادهاي غيرطبيعي و بيرون از نظام عادت ديده مي.شود كه تنها از رهگذر عقايد ديني عصر خود توجيهپذير هستند؛ بدين گونه است كه ملتي، عقايد ماوراي طبيعي خود را به عنوان عاملي شگفتآور در حماسهي خويش به كار مي گيرد.
در حماسهها، موجودات و آفريده هاي غير طبيعي در ضمن حوادثي كه شاعر تصوير ميكند، ظهور مييابد. وجود سيمرغ، ديو سپيد، روئين تن بودن اسفنديار و عمر هزار سالهي زال و ... عناصر و پديدههايي هستند كه همچون رشتههايي استوار زمينه تخيلي حماسه را تقويت ميكنند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️عناصر و عوامل زیر در جناس بودن یا نبودن واژه ها خنثی هستند و بی تاثیر:
❇️ علامت جمع:
آیا (( لبان)) و (( تب)) جناس دارند؟
_ بله، چون علامت جمع در جناس بودن و نبودن بی تاثیر است. یعنی:
لبان _ ان= لب
حال باید ببینیم (( لب)) با (( تب)) جناس دارد. قطعا دارد.
❇️ « ی »نکره :
آیا در عبارت(( شهری بهر او حیرانند)) جناس داریم؟
بله، چون (( ی)) در شهری از نوع نکره است. یعنی:
شهری_ ی= شهر
شهر با بهر جناس دارد.
✅نکته:
« ی » نکره چیست؟ و آن را چگونه بفهمیم؟
از نظر علمی: تکیه ( استرس) نمی گیرد و...
از نظر عرفی: به جای ی نکره می توانیم (( یک )) بیاوریم که اصلا جامع و مانع نیست و پر از استثناست.
از نظر ما:
این را که الآن می گوییم اگر بلافاصله بفهمید ، نزد خود می گویید : ی نکره به همین راحتی معلوم می شود؟!!!
و اگر کمی دیرتر بفهمید ، کمی هم می خندید و می گویید : به همین راحتی!!!!
این روش تصویری است و همه ی ما ناخودآگاه روزمره زیاد به کار بردیم و خواهیم برد:
« ی » نکره آن است که هنگام تلفظش می توانیم دست را به سمت دوش و گردن ببریم!
مثال:
در میان مجلس، عاشق مستی گفت: تو را چه به عشق و مستی؟!
حال در هنگام تلفظ مستی اول می توانیم دستمان را به سمت بالا ببریم یا مستی دوم؟
- مستی اول. پس (( ی)) در (( مستی اول )) از نوع نکره است.
از این آسانتر؟!!!
❇️ « تر / ترین » :
(( تر)) و (( ترین )) در جناس بودن یا نبودن، خنثی هستند. پس واژهای ((کامل تر/ کامل ترین)) با ((عامل)) جناس دارند.
❇️ ضمایر پیوسته( متصل):
ضمایر متصل( م، ت، ش، مان، تان، شان) تاثیری در جناس بودن یا نبودن ندارند. به همین دلیل در عبارت زیر واژه ی « روزشان » با ((سوز )) جناس دارد:
روزشان با سوز همراه بود.
روزشان- شان= روز
روز با سوز جناس دارد.
❇️ مخفف فعل مضارع ( استم/ هستم، ...)
این فعل نیز در جناس خنثی است. مثال:
من خرابم دیگر چرا دهی مرا شراب؟
خرابم_ م= خراب
حال می گوییم : خراب با شراب جناس دارد
.
✳️ نکات مهم و کاربردی دیگر:
۱- تکرار با جناس تام اشتباه نشود.( تکرار دام تستی جناس تام در کنکورهاست). مثلا در مصراع زیر جناس تام نداریم:
ای جان جان جان جان ، ما نامدیم از بهر نان
۲- جناس تام در آخر مصراع ها قافیه است نه ردیف.
۳- کوچکترین جناس تام در کنکور « که= چه کسی » با « که= حرف ربط » بوده است. امیدوارم که حافظه ام خطا نکرده باشد!
۴- مخفف ها جناس( ناقص اختلافی) نیستند. زیرا معنای یکسان دارند. مثلا « ره » با « راه » جناس ندارد.
۵-جناس فعلی یا فعل با اسم و صفت دیر یاب است. مثلا اگر « دست » با « است » جناس واقع شود.
۶- کلماتی چون « آب » و « ناب » جناس ناقص اند از نوع اختلافی .
۷- گاهی یک کلمه را به دو کلمه تبدیل می کنند. این هم نوعی از جناس است که چون در کتاب درسی نامش مذکور نیست ، می توانیم اینها را در جناس تام بگنجانیم.
مثل سیمرغ و سی مرغ
۸- حد اقل یکی از واژه هایی که پایه ی جناس است باید معنی دار باشد.
مثلا معمولا « با » را با « را » جناس نمی گیرند چون هردو حرف دستوری اند.
❇️ استاد اسمعیل محمدزاده:
کانال کنکور ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ علامت جمع:
آیا (( لبان)) و (( تب)) جناس دارند؟
_ بله، چون علامت جمع در جناس بودن و نبودن بی تاثیر است. یعنی:
لبان _ ان= لب
حال باید ببینیم (( لب)) با (( تب)) جناس دارد. قطعا دارد.
❇️ « ی »نکره :
آیا در عبارت(( شهری بهر او حیرانند)) جناس داریم؟
بله، چون (( ی)) در شهری از نوع نکره است. یعنی:
شهری_ ی= شهر
شهر با بهر جناس دارد.
✅نکته:
« ی » نکره چیست؟ و آن را چگونه بفهمیم؟
از نظر علمی: تکیه ( استرس) نمی گیرد و...
از نظر عرفی: به جای ی نکره می توانیم (( یک )) بیاوریم که اصلا جامع و مانع نیست و پر از استثناست.
از نظر ما:
این را که الآن می گوییم اگر بلافاصله بفهمید ، نزد خود می گویید : ی نکره به همین راحتی معلوم می شود؟!!!
و اگر کمی دیرتر بفهمید ، کمی هم می خندید و می گویید : به همین راحتی!!!!
این روش تصویری است و همه ی ما ناخودآگاه روزمره زیاد به کار بردیم و خواهیم برد:
« ی » نکره آن است که هنگام تلفظش می توانیم دست را به سمت دوش و گردن ببریم!
مثال:
در میان مجلس، عاشق مستی گفت: تو را چه به عشق و مستی؟!
حال در هنگام تلفظ مستی اول می توانیم دستمان را به سمت بالا ببریم یا مستی دوم؟
- مستی اول. پس (( ی)) در (( مستی اول )) از نوع نکره است.
از این آسانتر؟!!!
❇️ « تر / ترین » :
(( تر)) و (( ترین )) در جناس بودن یا نبودن، خنثی هستند. پس واژهای ((کامل تر/ کامل ترین)) با ((عامل)) جناس دارند.
❇️ ضمایر پیوسته( متصل):
ضمایر متصل( م، ت، ش، مان، تان، شان) تاثیری در جناس بودن یا نبودن ندارند. به همین دلیل در عبارت زیر واژه ی « روزشان » با ((سوز )) جناس دارد:
روزشان با سوز همراه بود.
روزشان- شان= روز
روز با سوز جناس دارد.
❇️ مخفف فعل مضارع ( استم/ هستم، ...)
این فعل نیز در جناس خنثی است. مثال:
من خرابم دیگر چرا دهی مرا شراب؟
خرابم_ م= خراب
حال می گوییم : خراب با شراب جناس دارد
.
✳️ نکات مهم و کاربردی دیگر:
۱- تکرار با جناس تام اشتباه نشود.( تکرار دام تستی جناس تام در کنکورهاست). مثلا در مصراع زیر جناس تام نداریم:
ای جان جان جان جان ، ما نامدیم از بهر نان
۲- جناس تام در آخر مصراع ها قافیه است نه ردیف.
۳- کوچکترین جناس تام در کنکور « که= چه کسی » با « که= حرف ربط » بوده است. امیدوارم که حافظه ام خطا نکرده باشد!
۴- مخفف ها جناس( ناقص اختلافی) نیستند. زیرا معنای یکسان دارند. مثلا « ره » با « راه » جناس ندارد.
۵-جناس فعلی یا فعل با اسم و صفت دیر یاب است. مثلا اگر « دست » با « است » جناس واقع شود.
۶- کلماتی چون « آب » و « ناب » جناس ناقص اند از نوع اختلافی .
۷- گاهی یک کلمه را به دو کلمه تبدیل می کنند. این هم نوعی از جناس است که چون در کتاب درسی نامش مذکور نیست ، می توانیم اینها را در جناس تام بگنجانیم.
مثل سیمرغ و سی مرغ
۸- حد اقل یکی از واژه هایی که پایه ی جناس است باید معنی دار باشد.
مثلا معمولا « با » را با « را » جناس نمی گیرند چون هردو حرف دستوری اند.
❇️ استاد اسمعیل محمدزاده:
کانال کنکور ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع تا:
۱.حرف ربط وابستهساز (به معنای، تا وقتیکه، از وقتی که، به منظور اینکه)
مثال: تا نگاه کردم او رفت.
تا من آمدم، فرهاد آنجا ماند.
تا همه مسالهها را حل نکرد، نخوابید.
گاه نیز "تا" در ابتدای جملهی پیرو میآید برای بیان نتیجه:
نام نیک رفتگان ضایع مکن/تا بماند نام نیکت پایدار
گاهی به معنای "همینکه" است:
تا حقوق را بدهند، قرض تو را میدهم.
گاه نیز برای شرط است:
تا نخوانی نمیخوانم.
مهم و کنکوری👆
۲.شبهجمله به معنی مبادا، هان، زینهار
نمونه: ز بهر درم تا نباشی به درد.
تا دل ندهی به خوبرویان
کز غصه تلف شوی و رنجه (سعدی)
مهم و کنکوری👆
۳.ممیز (واحد شمارش)
مثال: آموز شکمش هست یکی جان و سه تا دل
۴.تا: تنها؛
مثال: یکتا
۵. تا به معنی: نظیر
مثال: پریزاد را کرد همتای خویش.
۶.تا: مثال؛
نمونه: پریزاد را کرد همتای خویش.
۷. تا: تار مو مثل: همچو اندر بحر پر، یک تای مو.
۸.تا: چین و خم
مثال: تا کردن لباس.
۹. تا به تا: لایه به لایه
۱۰. تا: میانوند در واژه سرتاسر
کنکوری👆
۱۱.تای تعلیل که شما همان حرف ربط بگیرید.
مثال: باز آمد تا تو را ببیند.
تا دانستمی ز دشمن، دوست/ زندگانی دوباره بایستی
۱۲.حرف اضافه است؛ وقتی که انتهای زمان و مکان را نشان دهد؛
نمونه:
از رزن تا دلفان؛ از ظهر تا شب.
❇️ دکتر نصراله گلشنی صدق
دبیر ادبیات فارسی رزن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱.حرف ربط وابستهساز (به معنای، تا وقتیکه، از وقتی که، به منظور اینکه)
مثال: تا نگاه کردم او رفت.
تا من آمدم، فرهاد آنجا ماند.
تا همه مسالهها را حل نکرد، نخوابید.
گاه نیز "تا" در ابتدای جملهی پیرو میآید برای بیان نتیجه:
نام نیک رفتگان ضایع مکن/تا بماند نام نیکت پایدار
گاهی به معنای "همینکه" است:
تا حقوق را بدهند، قرض تو را میدهم.
گاه نیز برای شرط است:
تا نخوانی نمیخوانم.
مهم و کنکوری👆
۲.شبهجمله به معنی مبادا، هان، زینهار
نمونه: ز بهر درم تا نباشی به درد.
تا دل ندهی به خوبرویان
کز غصه تلف شوی و رنجه (سعدی)
مهم و کنکوری👆
۳.ممیز (واحد شمارش)
مثال: آموز شکمش هست یکی جان و سه تا دل
۴.تا: تنها؛
مثال: یکتا
۵. تا به معنی: نظیر
مثال: پریزاد را کرد همتای خویش.
۶.تا: مثال؛
نمونه: پریزاد را کرد همتای خویش.
۷. تا: تار مو مثل: همچو اندر بحر پر، یک تای مو.
۸.تا: چین و خم
مثال: تا کردن لباس.
۹. تا به تا: لایه به لایه
۱۰. تا: میانوند در واژه سرتاسر
کنکوری👆
۱۱.تای تعلیل که شما همان حرف ربط بگیرید.
مثال: باز آمد تا تو را ببیند.
تا دانستمی ز دشمن، دوست/ زندگانی دوباره بایستی
۱۲.حرف اضافه است؛ وقتی که انتهای زمان و مکان را نشان دهد؛
نمونه:
از رزن تا دلفان؛ از ظهر تا شب.
❇️ دکتر نصراله گلشنی صدق
دبیر ادبیات فارسی رزن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ " چرند و پزند " چگونه کتابی است؟
❇️ چرند و پرند مجموعه نوشتههای طنز اجتماعی و سیاسی علیاکبر دهخدا است که در قالب داستانکوتاه، اعلامیه، تلگراف، گزارش خبری و... نوشته شده است. این نوشتهها از ۱۷ ربیعالثانی ۱۳۲۵ ه.ق تا ۲۰ جمادیالاول ۱۳۲۶ (۳۰ مه ۱۹۰۷ تا ۲۰ ژوئن ۱۹۰۸) یعنی در فاصله زمانی بین پیروزی انقلاب مشروطیت و شروع استبداد صغیر در ۳۲ شماره هفتهنامه صوراسرافیل به مدیریت جهانگیرخان شیرازی، و در سه شماره صوراسرافیل به مديريت خود دهخدا در سوییس، منتشر میشد.
❇️ نوشتههای دهخدا در صوراسرافیل با نامهای طنز دخو، خرمگس، سگ حسن دله، غلام گدا، آزادخان، آزادخان کرد کرندی، علی الهی، کمینه اسیرالجوار، دخو علیشاه، خادم الفقرا، دخو علی، رئیس انجمن لات و لوتها، نخود همه آش، برهنه خوشحال، دمدمی، اویارقلی، و جناب ملااینکعلی امضا شدهاست، بود كه این شخصیتها در روایتها حضور داشتند.
شوخ طبعی ذاتی و استعداد دهخدا در بیرون کشیدن تناقضات و خصوصیات مضحک جامعه و توانایی او در پرداختن به این نکات نوشتههای او را ممتاز ساختهاست. علاقه دهخدا به مسائل روز جامعه و شناخت عمیق او از ذهنیت و طرز فکر ایرانی و احساس همدردی و همراهی او با جامعه ایرانی باعث میشد تا او بیرحمانه به تمامی سوِژههای متعدد سیاسی و اجتماعیای که باعث عقبماندگی ایران میدانست حمله کند؛ فساد و ناکارآمدی در دولت و مجلس، دولتمردان نالایق، رابطه دولت و ملت، نفوذ خارجی، ستم و بیعدالتی مرسوم، تحدید آزادی بیان، جهل و آمادگی مردم برای فریب خوردن، دورویی، روزنامه نگاران فاسد، وضع اسفناک راهها، شکاف بین فقیر و غنی، خرافات، عدم وجود آموزش برای زنان، عدم وجود امکانات آموزشی کافی برای کودکان و... همه موضوع نقدهای بیرحمانه او بود.
دهخدا با برگزیدن زبان محاوره در نوشتههایش از سبک نگارش پیچیده و رایج زمان خود اجتناب کرد و با به کار بردن اصطلاحات روزمره، زبان نوشتاری قدرتمندی پایهگذاری کرد. او از پیش قراولان نثر مدرن فارسی محسوب میشود.
« اگرچه دردسر می دهم، اما چه می توان کرد نُشخوار آدمیزاد حرف است. آدم حرف هم که نزند دلش می پوسد. ما یک رفیق داریم اسمش دَمدَمی است. این دمدمی حالا بیشتر از یک سال بود موی دماغ ما شده بود۳۴ که کبلایی ! تو که هم از این روزنامه نویس ها پیرتری هم دنیادیده تری هم تجربه ات زیادتر است، الحمدلله به هندوستان هم که رفته ای پس چرا یک روزنامه نمی نویسی؟! می گفتم: عزیزم دمدمی! اولاً همین تو که الآن با من ادعای دوستی می کنی آن وقت دشمن من خواهی شد. ثانیاً از اینها گذشته حالا آمدیم روزنامه بنویسیم بگو ببینم چه بنویسیم؟ یک قدری سرش را پایین می انداخت بعد از مدتی فکر سرش را بلند کرده می گفت: چه می دانم از همین حرفها که دیگران می نویسند: معایب بزرگان را بنویس؛ به ملت، دوست و دشمنش را بشناسان. می گفتم: عزیزم! والله بِالله این جا ایران است این کارها عاقبت ندارد. می گفت: پس یقین تو هم مستبد هستی. پس حکماً تو هم بله! … »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ چرند و پرند مجموعه نوشتههای طنز اجتماعی و سیاسی علیاکبر دهخدا است که در قالب داستانکوتاه، اعلامیه، تلگراف، گزارش خبری و... نوشته شده است. این نوشتهها از ۱۷ ربیعالثانی ۱۳۲۵ ه.ق تا ۲۰ جمادیالاول ۱۳۲۶ (۳۰ مه ۱۹۰۷ تا ۲۰ ژوئن ۱۹۰۸) یعنی در فاصله زمانی بین پیروزی انقلاب مشروطیت و شروع استبداد صغیر در ۳۲ شماره هفتهنامه صوراسرافیل به مدیریت جهانگیرخان شیرازی، و در سه شماره صوراسرافیل به مديريت خود دهخدا در سوییس، منتشر میشد.
❇️ نوشتههای دهخدا در صوراسرافیل با نامهای طنز دخو، خرمگس، سگ حسن دله، غلام گدا، آزادخان، آزادخان کرد کرندی، علی الهی، کمینه اسیرالجوار، دخو علیشاه، خادم الفقرا، دخو علی، رئیس انجمن لات و لوتها، نخود همه آش، برهنه خوشحال، دمدمی، اویارقلی، و جناب ملااینکعلی امضا شدهاست، بود كه این شخصیتها در روایتها حضور داشتند.
شوخ طبعی ذاتی و استعداد دهخدا در بیرون کشیدن تناقضات و خصوصیات مضحک جامعه و توانایی او در پرداختن به این نکات نوشتههای او را ممتاز ساختهاست. علاقه دهخدا به مسائل روز جامعه و شناخت عمیق او از ذهنیت و طرز فکر ایرانی و احساس همدردی و همراهی او با جامعه ایرانی باعث میشد تا او بیرحمانه به تمامی سوِژههای متعدد سیاسی و اجتماعیای که باعث عقبماندگی ایران میدانست حمله کند؛ فساد و ناکارآمدی در دولت و مجلس، دولتمردان نالایق، رابطه دولت و ملت، نفوذ خارجی، ستم و بیعدالتی مرسوم، تحدید آزادی بیان، جهل و آمادگی مردم برای فریب خوردن، دورویی، روزنامه نگاران فاسد، وضع اسفناک راهها، شکاف بین فقیر و غنی، خرافات، عدم وجود آموزش برای زنان، عدم وجود امکانات آموزشی کافی برای کودکان و... همه موضوع نقدهای بیرحمانه او بود.
دهخدا با برگزیدن زبان محاوره در نوشتههایش از سبک نگارش پیچیده و رایج زمان خود اجتناب کرد و با به کار بردن اصطلاحات روزمره، زبان نوشتاری قدرتمندی پایهگذاری کرد. او از پیش قراولان نثر مدرن فارسی محسوب میشود.
« اگرچه دردسر می دهم، اما چه می توان کرد نُشخوار آدمیزاد حرف است. آدم حرف هم که نزند دلش می پوسد. ما یک رفیق داریم اسمش دَمدَمی است. این دمدمی حالا بیشتر از یک سال بود موی دماغ ما شده بود۳۴ که کبلایی ! تو که هم از این روزنامه نویس ها پیرتری هم دنیادیده تری هم تجربه ات زیادتر است، الحمدلله به هندوستان هم که رفته ای پس چرا یک روزنامه نمی نویسی؟! می گفتم: عزیزم دمدمی! اولاً همین تو که الآن با من ادعای دوستی می کنی آن وقت دشمن من خواهی شد. ثانیاً از اینها گذشته حالا آمدیم روزنامه بنویسیم بگو ببینم چه بنویسیم؟ یک قدری سرش را پایین می انداخت بعد از مدتی فکر سرش را بلند کرده می گفت: چه می دانم از همین حرفها که دیگران می نویسند: معایب بزرگان را بنویس؛ به ملت، دوست و دشمنش را بشناسان. می گفتم: عزیزم! والله بِالله این جا ایران است این کارها عاقبت ندارد. می گفت: پس یقین تو هم مستبد هستی. پس حکماً تو هم بله! … »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ وارون واژههای فارسی
وارونواژه یا وارونگویه واژهای است که اگر حروفِ آن را از آخر به اول بخوانید، همان واژه یا واژهی معنیدارِ دیگری است؛ مثلاً «دزد» یا «شیر». در کتابهای ادبی اینگونه واژهها را «مقلوب» و این حالت را «قلب» مینامند؛ مثلاً میگویند «ریش» مقلوبِ «شیر» است. بیشترِ وارونواژهها سهحرفیاند. ممکن است این حالت در دو واژهی پیاپی باشد، یا حتی یک جمله باشد؛ مثلاً ترکیبِ وصفیِ «کُتِ تک» یا فعلِ ماضیِ «درک کرد» از آخر به اول هم همان است! «مداد دادم» نیز از آخر به اول همان است! یا کیفمو «دزد زد» یا «امیدِ آشنایان شادیِ ما».
معادلِ انگلیسیِ وارونواژه palindrome است.
از وارونواژهها در نگارشهای تفننی میتوان استفاده کرد، چنانکه در این جملهها:
امیدِ آشنایان شادیِ ما.
این همان نامه است.
تنِ ما خاکِ بابِ کاخِ امنت.
در همین نیمه گل خوردیم.
روباه با لکلک کلکل میکرد.
سر و کلهی ادیپ پیدا شد.
بابک کباب میخورد.
آرزوی وزرا همین بود.
کاخ را با خاک یکسان کردهاند.
مار رام شد.
فرخ خرف شدهبود.
جنگ بر سرِ گنج.
تورم مروت سرش نمیشود.
محال است نامرد درمان شود.
در فیلمِ بیپولی بهرام رادان نادار شدهاست!
وارونواژههای دوحرفی: آب، آت، آج، آز، آل، آن، آه، آی، ان، با، بت، بر، بل، پر، پل، تب، تک، تن، جا، جک، جل، چم، خم، خن، در، دم، ده، رب، رپ، رد، رز، رُس، رک، رگ، رل، رو، ره، زر، سُر، سس، سگ، سم، شش، شل، شم، فک، کت، کج، کر، کف، کک، کل، کی، گر، گس، لب، لپ، لج، لر، لش، لک، لم، له، مچ، مخ، مد، مس، مش، مل، من، مه، نا، نت، نخ، نم، نو، ور، ون، هد، هر، هل، هم، یا، یک
وارونواژههای سهحرفی: آبا، آرا، آقا، آلا، آوا، آیا، ادا، ابر، اسب، الا، اما، امن، انس، باب، بان، برس، بسا، بمب، بیب، بیش، بیع، پاپ، پاک، پرک، پول، پیپ، پیت، پیج، پیچ، پیر، پیک، تاک، تام، تحت، تخت، ترک، تست، تشت، تشر، تفت، توت، توق، تیپ، تیک، جاز، جنس، جنگ، جوز، جوف، جیپ، چاق، چرک، چوق، چون، چیپ، حرف، حلم، حور، حول، خاک، خال، خرس، خرف، خفن، خوش، خوک، خیس، خیش، داد، دار، داش، درد، درز، درس، درک، درو، دزد، دلو، دمن، دنگ، دود، دور، دوک، دید، دیس، راد، راز، راک، رام، ران، راه، رای، ربا، رجز، رشت، رقم، رگم، رمق، روح، رود، روز، روس، روم، رون، رهن، ریپ، ریز، ریش، ریگ، زاج، زار، زاغ، زجر، زرد، زره، زلف، زوج، زور، زیر، زین، ژاژ، ساس، سال، سان، سپس، سرب، سرخ، سرد، سرم، سکس، سگم، سنا، سِنج، سور، سوس، سوق، سیخ، سید، سیل، شاد، شاش، شام، شپش، شرع، شرف، شمش، شوخ، شوش، شوق، شوم، شیب، شیخ، شیر، شیش، شیک، شین، عرش، عرف، عرق، عضو، عیب، غاز، فاق، فال، فرح، فرخ، فرش، فرع، فلز، فوج، فیل، قاچ، قاف، قرع، قرق، قشم، قلق، قمر، قوت، قوچ، قوس، قوش، کاپ، کاخ، کار، کاک، کال، کبک، کپک، کتک، کچل، کرپ، کرت، کرچ، کرد، کرک، کشک، کلک، کلم، کمک، کوخ، کود، کوک، کون، کوه، کیپ، کیت، کیش، کیک، گام، گاه، گرگ، گرم، گنج، گند، گنگ، گیر، لاخ، لاس، لاف، لاک، لال، لام، لچک، لحن، لخم، لعن، لوپ، لوح، لول، لیس، لیف، مات، مار، ماش، ماگ، مال، مام، مخل، مرس، مرگ، مشق، مشی، مقر، مگر، مگس، ملح، ملک، مور، موش، موم، مهم، مین، ناب، نار، ناس، نان، ناو، نحل، نعل، نفخ، نما، نمد، نوچ، نور، نوک، نون، نهر، نیز، نیش، نیم، وان، واو، وتو، وجه، ورد، وضع، ولد، ولو، ویو، هار، هاگ، هبه، هجو، هرز، هِرّه، همه، هوک، یار، یشم، یکی
وارونواژههای چهارحرفی: آراد، آرزو، آسان، آشنا، آمال، آمین، ادیپ، اکبر، امام، امین، انار، انشا، انیس، بابک، بارش، برقع، بساک، بهار، بیان، بیرق، پولک، پیدا، تارک، تصرف، تورم، جارو، جیوه، دادم، دارا، دارم، دامن، درون، دورو، دیزی، رامش، رانا، راهب، راهن، رایش، ربکا، رتیل، رهام، زمره، سالک، سران، سکان، سینا، شایع، شراب، شمار، شیار، شیشک، طلسم، عقرب، عیاش، فرصت، قریب، کاسب، کباب، کرات، کردم، کروک، کشیش، کلاس، کلام، کلکل، کلوپ، کورک، لاله، لاما، لکلک، لیتر، ماشه، مالک، ماما، ماهر، مداد، مدرک، مراد، مروت، مسلط، منمن، میله، نارس، ناسا، ناکس، نامه، نایب، نماد، نمنم، نورد، نهار، نیما، نیمه، وراج، ورود، وزرا، وسمه، هرمز، هِشام، هلال، هلیم، همان، همسو، همین، هویج، یزید
وارونواژههای پنجحرفی: القاب، ایلات، ایلیا، ایمیل، باقلا، پیریت، تاریخ، تالیا، تباین، ترازو، تلاوت، توالت، تیریپ، تیلیت، خیرات، داراد، داشاد، داماد، درمان، دزدید، دید زد، رادار، رادان، روتور، سگمگس، سیلیس، شاباش، قاچاق، کاواک، کایاک، کمنمک، کیشیک، کیلیک، لیمیا، مادام، ماکان، محارم، مراحم، موسوم، موهوم، میلیم، ناجیه، نادار، نادان، ناکام، نالان، نامرد، ندیدن، نورون، نیابت، وزارت، ویدیو، هلهله، همهمه، هیجان
وارونواژههای ششحرفی: بیببیب، شیش ـ شیش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
وارونواژه یا وارونگویه واژهای است که اگر حروفِ آن را از آخر به اول بخوانید، همان واژه یا واژهی معنیدارِ دیگری است؛ مثلاً «دزد» یا «شیر». در کتابهای ادبی اینگونه واژهها را «مقلوب» و این حالت را «قلب» مینامند؛ مثلاً میگویند «ریش» مقلوبِ «شیر» است. بیشترِ وارونواژهها سهحرفیاند. ممکن است این حالت در دو واژهی پیاپی باشد، یا حتی یک جمله باشد؛ مثلاً ترکیبِ وصفیِ «کُتِ تک» یا فعلِ ماضیِ «درک کرد» از آخر به اول هم همان است! «مداد دادم» نیز از آخر به اول همان است! یا کیفمو «دزد زد» یا «امیدِ آشنایان شادیِ ما».
معادلِ انگلیسیِ وارونواژه palindrome است.
از وارونواژهها در نگارشهای تفننی میتوان استفاده کرد، چنانکه در این جملهها:
امیدِ آشنایان شادیِ ما.
این همان نامه است.
تنِ ما خاکِ بابِ کاخِ امنت.
در همین نیمه گل خوردیم.
روباه با لکلک کلکل میکرد.
سر و کلهی ادیپ پیدا شد.
بابک کباب میخورد.
آرزوی وزرا همین بود.
کاخ را با خاک یکسان کردهاند.
مار رام شد.
فرخ خرف شدهبود.
جنگ بر سرِ گنج.
تورم مروت سرش نمیشود.
محال است نامرد درمان شود.
در فیلمِ بیپولی بهرام رادان نادار شدهاست!
وارونواژههای دوحرفی: آب، آت، آج، آز، آل، آن، آه، آی، ان، با، بت، بر، بل، پر، پل، تب، تک، تن، جا، جک، جل، چم، خم، خن، در، دم، ده، رب، رپ، رد، رز، رُس، رک، رگ، رل، رو، ره، زر، سُر، سس، سگ، سم، شش، شل، شم، فک، کت، کج، کر، کف، کک، کل، کی، گر، گس، لب، لپ، لج، لر، لش، لک، لم، له، مچ، مخ، مد، مس، مش، مل، من، مه، نا، نت، نخ، نم، نو، ور، ون، هد، هر، هل، هم، یا، یک
وارونواژههای سهحرفی: آبا، آرا، آقا، آلا، آوا، آیا، ادا، ابر، اسب، الا، اما، امن، انس، باب، بان، برس، بسا، بمب، بیب، بیش، بیع، پاپ، پاک، پرک، پول، پیپ، پیت، پیج، پیچ، پیر، پیک، تاک، تام، تحت، تخت، ترک، تست، تشت، تشر، تفت، توت، توق، تیپ، تیک، جاز، جنس، جنگ، جوز، جوف، جیپ، چاق، چرک، چوق، چون، چیپ، حرف، حلم، حور، حول، خاک، خال، خرس، خرف، خفن، خوش، خوک، خیس، خیش، داد، دار، داش، درد، درز، درس، درک، درو، دزد، دلو، دمن، دنگ، دود، دور، دوک، دید، دیس، راد، راز، راک، رام، ران، راه، رای، ربا، رجز، رشت، رقم، رگم، رمق، روح، رود، روز، روس، روم، رون، رهن، ریپ، ریز، ریش، ریگ، زاج، زار، زاغ، زجر، زرد، زره، زلف، زوج، زور، زیر، زین، ژاژ، ساس، سال، سان، سپس، سرب، سرخ، سرد، سرم، سکس، سگم، سنا، سِنج، سور، سوس، سوق، سیخ، سید، سیل، شاد، شاش، شام، شپش، شرع، شرف، شمش، شوخ، شوش، شوق، شوم، شیب، شیخ، شیر، شیش، شیک، شین، عرش، عرف، عرق، عضو، عیب، غاز، فاق، فال، فرح، فرخ، فرش، فرع، فلز، فوج، فیل، قاچ، قاف، قرع، قرق، قشم، قلق، قمر، قوت، قوچ، قوس، قوش، کاپ، کاخ، کار، کاک، کال، کبک، کپک، کتک، کچل، کرپ، کرت، کرچ، کرد، کرک، کشک، کلک، کلم، کمک، کوخ، کود، کوک، کون، کوه، کیپ، کیت، کیش، کیک، گام، گاه، گرگ، گرم، گنج، گند، گنگ، گیر، لاخ، لاس، لاف، لاک، لال، لام، لچک، لحن، لخم، لعن، لوپ، لوح، لول، لیس، لیف، مات، مار، ماش، ماگ، مال، مام، مخل، مرس، مرگ، مشق، مشی، مقر، مگر، مگس، ملح، ملک، مور، موش، موم، مهم، مین، ناب، نار، ناس، نان، ناو، نحل، نعل، نفخ، نما، نمد، نوچ، نور، نوک، نون، نهر، نیز، نیش، نیم، وان، واو، وتو، وجه، ورد، وضع، ولد، ولو، ویو، هار، هاگ، هبه، هجو، هرز، هِرّه، همه، هوک، یار، یشم، یکی
وارونواژههای چهارحرفی: آراد، آرزو، آسان، آشنا، آمال، آمین، ادیپ، اکبر، امام، امین، انار، انشا، انیس، بابک، بارش، برقع، بساک، بهار، بیان، بیرق، پولک، پیدا، تارک، تصرف، تورم، جارو، جیوه، دادم، دارا، دارم، دامن، درون، دورو، دیزی، رامش، رانا، راهب، راهن، رایش، ربکا، رتیل، رهام، زمره، سالک، سران، سکان، سینا، شایع، شراب، شمار، شیار، شیشک، طلسم، عقرب، عیاش، فرصت، قریب، کاسب، کباب، کرات، کردم، کروک، کشیش، کلاس، کلام، کلکل، کلوپ، کورک، لاله، لاما، لکلک، لیتر، ماشه، مالک، ماما، ماهر، مداد، مدرک، مراد، مروت، مسلط، منمن، میله، نارس، ناسا، ناکس، نامه، نایب، نماد، نمنم، نورد، نهار، نیما، نیمه، وراج، ورود، وزرا، وسمه، هرمز، هِشام، هلال، هلیم، همان، همسو، همین، هویج، یزید
وارونواژههای پنجحرفی: القاب، ایلات، ایلیا، ایمیل، باقلا، پیریت، تاریخ، تالیا، تباین، ترازو، تلاوت، توالت، تیریپ، تیلیت، خیرات، داراد، داشاد، داماد، درمان، دزدید، دید زد، رادار، رادان، روتور، سگمگس، سیلیس، شاباش، قاچاق، کاواک، کایاک، کمنمک، کیشیک، کیلیک، لیمیا، مادام، ماکان، محارم، مراحم، موسوم، موهوم، میلیم، ناجیه، نادار، نادان، ناکام، نالان، نامرد، ندیدن، نورون، نیابت، وزارت، ویدیو، هلهله، همهمه، هیجان
وارونواژههای ششحرفی: بیببیب، شیش ـ شیش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ فرهنگ تلگرامی
#اندکی_تامل
1️⃣وقتی یک فیلم (یا هر نوع فایل) چندمگابایتی یا حتی چندکیلوبایتی را در گروهی یا به صورت خصوصی برای کسی ارسال می کنید، اگر خودش شرح مختصری ندارد که چیست یا درباره ی چیست، شایسته است که خود به اختصار بنویسید که درباره ی چیست تا مخاطب پیش از گذاشتن وقت برای دانلود کردن و دیدن آن، تشخیص دهد که مایل به دیدن آن هست یا نه.
2️⃣در یک گروه تلگرامی تخصصی چندصدنفره، اینکه شما پیامی ادبی و عاطفی اما فاقد نکته ی مرتبط با موضوع گروه بدهید که "صبح شما به خیر"، "فلان چیز مبارک" و مانند این ها؛
از لطف و ادب شماست اما برای گروه، پیام ناخواسته محسوب می شود و تعدد چنین پیام هایی سبب کمتر دیده شدن
پیام های کاری یا مهم در گروه می شود.
با توجه به اینکه بسیاری از مردم در گروه ها و کانال های متعددی حضور دارند و حتی پیگیری مطالب مهم نیز به علت زیادی تعداد چندان برایشان آسان نیست و بسیاری از آن ها ممکن است در حال کار کردن، غذا خوردن، راه رفتن یا در مهمانی مجبور به چک کردن پیام هایشان باشند؛ اینکه یک هشدارِ وجود پیام در گروهی تخصصی را ببینند و وقتی را صرف دیدن آن کنند اما آن پیام غیر ضروری باشد مزاحمت تلقی می شود.
3️⃣ از ارسال نقل قول های بدون منبع مکتوب بخصوص بصورت بنر بپرهیزید.
زیرا دربسیاری از مواقع :
یا نقل قول ساختگی است.
یا گفته شخص دیگری است.
یا ترجمه ای نادرست و نادقیق است.
یا در شرایط خاص (به اصطلاح context) و در زمان خاصی مطرح شده و یا...
انتظار می رود تا حد امکان مطالب ارسالی شما ، مستند یا تحقیقی باشد .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#اندکی_تامل
1️⃣وقتی یک فیلم (یا هر نوع فایل) چندمگابایتی یا حتی چندکیلوبایتی را در گروهی یا به صورت خصوصی برای کسی ارسال می کنید، اگر خودش شرح مختصری ندارد که چیست یا درباره ی چیست، شایسته است که خود به اختصار بنویسید که درباره ی چیست تا مخاطب پیش از گذاشتن وقت برای دانلود کردن و دیدن آن، تشخیص دهد که مایل به دیدن آن هست یا نه.
2️⃣در یک گروه تلگرامی تخصصی چندصدنفره، اینکه شما پیامی ادبی و عاطفی اما فاقد نکته ی مرتبط با موضوع گروه بدهید که "صبح شما به خیر"، "فلان چیز مبارک" و مانند این ها؛
از لطف و ادب شماست اما برای گروه، پیام ناخواسته محسوب می شود و تعدد چنین پیام هایی سبب کمتر دیده شدن
پیام های کاری یا مهم در گروه می شود.
با توجه به اینکه بسیاری از مردم در گروه ها و کانال های متعددی حضور دارند و حتی پیگیری مطالب مهم نیز به علت زیادی تعداد چندان برایشان آسان نیست و بسیاری از آن ها ممکن است در حال کار کردن، غذا خوردن، راه رفتن یا در مهمانی مجبور به چک کردن پیام هایشان باشند؛ اینکه یک هشدارِ وجود پیام در گروهی تخصصی را ببینند و وقتی را صرف دیدن آن کنند اما آن پیام غیر ضروری باشد مزاحمت تلقی می شود.
3️⃣ از ارسال نقل قول های بدون منبع مکتوب بخصوص بصورت بنر بپرهیزید.
زیرا دربسیاری از مواقع :
یا نقل قول ساختگی است.
یا گفته شخص دیگری است.
یا ترجمه ای نادرست و نادقیق است.
یا در شرایط خاص (به اصطلاح context) و در زمان خاصی مطرح شده و یا...
انتظار می رود تا حد امکان مطالب ارسالی شما ، مستند یا تحقیقی باشد .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا
@molavi_asar_o_afkar
===================
نکات ناب تربیتی
کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه
@nokatetarbiyati
==================
مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری
کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی
@makhzanenokatenegarshi_virayashi
==============
فردوس سخن
کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی
@ferdosesokhan
=================
عاشقانه های نزار قبانی
نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانهاش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست
@nezar_asheghaneha
====================
نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )
غادة السمان (متولد ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیانگذاران شعر نو در ادبیات عرب بهشمار می رود.
@ghadat_asheghaneha
====================
موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد
@muzic_canal
==================
کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .
@zarbolmaslhaefarsi
==================
مخزن کتاب های pdf ادبی
مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی
@pdf_kotob_e_adabi
==================
مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا
با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .
@mazhzan_molana
=================
فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni
===============
گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni_gr
=================
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها
سری به این کانال بزنید:
@makhzanesoalatedoroseadabi
======================
گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )
گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی
@nava_e_chakavak
راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا
@molavi_asar_o_afkar
===================
نکات ناب تربیتی
کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه
@nokatetarbiyati
==================
مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری
کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی
@makhzanenokatenegarshi_virayashi
==============
فردوس سخن
کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی
@ferdosesokhan
=================
عاشقانه های نزار قبانی
نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانهاش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست
@nezar_asheghaneha
====================
نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )
غادة السمان (متولد ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیانگذاران شعر نو در ادبیات عرب بهشمار می رود.
@ghadat_asheghaneha
====================
موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد
@muzic_canal
==================
کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .
@zarbolmaslhaefarsi
==================
مخزن کتاب های pdf ادبی
مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی
@pdf_kotob_e_adabi
==================
مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا
با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .
@mazhzan_molana
=================
فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni
===============
گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni_gr
=================
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها
سری به این کانال بزنید:
@makhzanesoalatedoroseadabi
======================
گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )
گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی
@nava_e_chakavak
راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
اخیرا تلگرام خارج از اختیار کانالها اقدام به تبلیغ می کند.
این تبلیغات از سوی تلگرام انجام می گیرد و مورد تایید این کانال نیست.
این تبلیغات از سوی تلگرام انجام می گیرد و مورد تایید این کانال نیست.
✳️ قانون پارتو و کاربرد آن در زندگی
❇️ سالها قبل، یک متخصص مدیریت به نام «پارتو» قانون مهمی را بیان کرد:
«ما برای انجام همهی کارها وقت نداریم. ما برای انجام همهی کارها پول نداریم.
اما برای انجام" مهمترین کارها" وقت و پول داریم.»
بنابراین یکی از «مهمترین کارها» این است که تعیین کنیم «مهمترین کارها» برای زندگی من کداماند؟
به این کار «اولویتبندی» میگوییم.
اگر «اولویتبندی» نداشته باشیم، وقت و پول خود را صرف کارهایی میکنیم که از درجهی دوم یا حتی سومِ اهمیت برخوردارند
آنوقت برای کارهای درجه یک خود، وقت یا پول کافی نداریم.
برای نمونه، در زمینهی «اعتبار»؛ ما در بین مردم، اعتباری داریم
اما این اعتبار، «بینهایت» نیست.
اگر اعتبارمان را در جایی خرج کنیم که از درجهی اهمیت پایینی برخوردار است، در جاییکه از درجهی اهمیت بالاتری برخوردار است، «اعتبار» کم میآوریم
اکنون قانون «پارتو» را در حیطههای مختلف زندگی بیان میکنیم:
_معیارهای زندگی
همهی سلیقههای من را دیگران نمیتوانند برآورده کنند، پس لازم است به وضوح و روشن بیان کنم که مهمترین اصول من در زندگی کداماند.
آنگاه دیگران میتوانند در مراوده با من، مهمترین اصول و ارزشهای مرا رعایت کنند.
_روابط با انسانها
همهی انسانها را نمیتوان راضی نگهداشت اما میتوان مهمترین انسانها را راضی نگهداشت.
پس لازم است تکلیفِ خودم را روشن کنم که مهمترین انسانها در زندگی من چه کسانی هستند و بیشترین سرمایهگذاریام را روی چه کسانی لازم است انجام دهم.
_ لذتها
من نمیتوانم از همهچیز، لذت ببرم.
برای برخی لذتها، لازم است از برخی دیگر از لذتها بگذرم، پس لازم است برای خودم تعریف کنم اولویتبندی لذتهای زندگی، برای من چگونه است. به عبارت دیگر، چه چیزی را به چه چیزی میفروشم.
_اظهارنظر
من نمیتوانم در مورد همهچیز اظهارنظر کنم.
لازم است مهمترین جنبههایی که دغدغهی اظهارنظر در آنها را دارم، مشخص کنم و دانش خود را در آن زمینهها بالا ببرم.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ سالها قبل، یک متخصص مدیریت به نام «پارتو» قانون مهمی را بیان کرد:
«ما برای انجام همهی کارها وقت نداریم. ما برای انجام همهی کارها پول نداریم.
اما برای انجام" مهمترین کارها" وقت و پول داریم.»
بنابراین یکی از «مهمترین کارها» این است که تعیین کنیم «مهمترین کارها» برای زندگی من کداماند؟
به این کار «اولویتبندی» میگوییم.
اگر «اولویتبندی» نداشته باشیم، وقت و پول خود را صرف کارهایی میکنیم که از درجهی دوم یا حتی سومِ اهمیت برخوردارند
آنوقت برای کارهای درجه یک خود، وقت یا پول کافی نداریم.
برای نمونه، در زمینهی «اعتبار»؛ ما در بین مردم، اعتباری داریم
اما این اعتبار، «بینهایت» نیست.
اگر اعتبارمان را در جایی خرج کنیم که از درجهی اهمیت پایینی برخوردار است، در جاییکه از درجهی اهمیت بالاتری برخوردار است، «اعتبار» کم میآوریم
اکنون قانون «پارتو» را در حیطههای مختلف زندگی بیان میکنیم:
_معیارهای زندگی
همهی سلیقههای من را دیگران نمیتوانند برآورده کنند، پس لازم است به وضوح و روشن بیان کنم که مهمترین اصول من در زندگی کداماند.
آنگاه دیگران میتوانند در مراوده با من، مهمترین اصول و ارزشهای مرا رعایت کنند.
_روابط با انسانها
همهی انسانها را نمیتوان راضی نگهداشت اما میتوان مهمترین انسانها را راضی نگهداشت.
پس لازم است تکلیفِ خودم را روشن کنم که مهمترین انسانها در زندگی من چه کسانی هستند و بیشترین سرمایهگذاریام را روی چه کسانی لازم است انجام دهم.
_ لذتها
من نمیتوانم از همهچیز، لذت ببرم.
برای برخی لذتها، لازم است از برخی دیگر از لذتها بگذرم، پس لازم است برای خودم تعریف کنم اولویتبندی لذتهای زندگی، برای من چگونه است. به عبارت دیگر، چه چیزی را به چه چیزی میفروشم.
_اظهارنظر
من نمیتوانم در مورد همهچیز اظهارنظر کنم.
لازم است مهمترین جنبههایی که دغدغهی اظهارنظر در آنها را دارم، مشخص کنم و دانش خود را در آن زمینهها بالا ببرم.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌍 بانک سوالات امتحانی نوبت اول
🌍 از پایه اول تا دوازدهم
🌍 همه رشته ها / همه کتابها
🌍 قابل استفاده دبیران و دانش آموزان
🌍 دانلود کاملاً رایگان
در سایت زیر :
👇👇👇👇
https://www.kanoon.ir/Public/ExamQuestions
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌍 از پایه اول تا دوازدهم
🌍 همه رشته ها / همه کتابها
🌍 قابل استفاده دبیران و دانش آموزان
🌍 دانلود کاملاً رایگان
در سایت زیر :
👇👇👇👇
https://www.kanoon.ir/Public/ExamQuestions
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «تحلیل» چـه فـرقی بـا «نقد» دارد؟
❇️ یکی از متداولترین اشتباهات دربارهی نقد ادبی، یکسان دانستن آن با «تحلیل» است. تحلیل را میتوان شیوهای از پرداختن به آثار ادبی دانست که هم به صورت مکتوب انجام میشود (یعنی در قالب یک مقاله) و هم به صورت شفاهی (یعنی در قالب سخنرانی در یک کانون یا محفل ادبی و یا تدریس در کلاسهای مقدماتیِ ادبیات).
❇️ «تحلیل» اصطلاحی است که در مطالعات ادبی از علم شیمی به عاریت گرفته شده است. وقتی شیمیدان در آزمایشگاه مادهای را تحلیل میکند، در واقع آن ماده را به عناصر تشکیلدهندهاش تجزیه میکند و نشان میدهد که آن عناصر در ترکیب با یکدیگر چگونه باعث به وجود آمدن مادهی مورد نظر شدهاند. به طریق اولی، در مطالعات ادبی «تحلیل» به آن نوع بررسیای از متون ادبی اطلاق میشود که طی آن، عناصر به وجود آورندهی متنی خاص یکبهیک مشخص میشوند و سپس همپیوندیِ آن عناصر و نحوهی ساختارآفرینیِ آنها در متن مورد نظر بررسی میشود.
❇️ در تعریفی که از اصطلاح «تحلیل» در فرهنگهای تخصصی ادبیات میتوان یافت، بر این فرایندِ دوگانه (تجزیه و سپس ترکیب عناصر) تأکید شده است. برای مثال، مارتین گرِی در "فرهنگ اصطلاحات ادبی" مینویسد که تحلیل عبارت است از «بررسیِ مشروح یک اثر ادبی معیّن و تلاش برای تبیین تأثیر آن در خواننده. در تحلیل یک اثر ادبی، معمولاً آن اثر را به عناصرش تجزیه میکنند تا اجزاء تشکیلدهندهاش را مشخص نمایند و دربارهی چگونگی و دلیل ترکیب عناصر نظری ابراز کنند». هُلمن و هارمِن نیز در کتاب "راهنمای ادبیات" تحلیل را شیوهای از بررسی متن میدانند که طی آن، متن «به اجزائش تقسیم میشود و آن اجزاء از جوانب گوناگون به طرزی منطقی و مشروح مورد موشکافی قرار میگیرند تا در نتیجه، شرحی منسجم و نسبتاً کامل از عناصر اثر و قواعد سامانِ آن به دست داده شود».
❇️ در فرهنگ تخصصیای که نظریهپرداز و منتقد مشهور کانادایی نورتروپ فرای و همکارانش دربارهی نقد ادبی تدوین کردهاند، «تحلیل» اینگونه تعریف شده است: «تجزیهی متن به اجزائش به منظور تبیین کارکرد کل متن یا بررسی رابطهی بین اجزاء متن». ج.آ. کادن در "فرهنگ اصطلاحات ادبی و نظریهی ادبی" به نقل از شاعر و منتقد برجستهی آمریکایی ـــــ انگلیسی ت.س. الیوت متذکر میشود که «مقایسه» و «تحلیل»، دو ابزار ضروریِ نقد ادبی است و میافزاید که منظور از تحلیل عبارت است از: «تقسیم اثر ادبی به جزءجزءِ اجزائش و سپس بررسی آن اجزاء».
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ یکی از متداولترین اشتباهات دربارهی نقد ادبی، یکسان دانستن آن با «تحلیل» است. تحلیل را میتوان شیوهای از پرداختن به آثار ادبی دانست که هم به صورت مکتوب انجام میشود (یعنی در قالب یک مقاله) و هم به صورت شفاهی (یعنی در قالب سخنرانی در یک کانون یا محفل ادبی و یا تدریس در کلاسهای مقدماتیِ ادبیات).
❇️ «تحلیل» اصطلاحی است که در مطالعات ادبی از علم شیمی به عاریت گرفته شده است. وقتی شیمیدان در آزمایشگاه مادهای را تحلیل میکند، در واقع آن ماده را به عناصر تشکیلدهندهاش تجزیه میکند و نشان میدهد که آن عناصر در ترکیب با یکدیگر چگونه باعث به وجود آمدن مادهی مورد نظر شدهاند. به طریق اولی، در مطالعات ادبی «تحلیل» به آن نوع بررسیای از متون ادبی اطلاق میشود که طی آن، عناصر به وجود آورندهی متنی خاص یکبهیک مشخص میشوند و سپس همپیوندیِ آن عناصر و نحوهی ساختارآفرینیِ آنها در متن مورد نظر بررسی میشود.
❇️ در تعریفی که از اصطلاح «تحلیل» در فرهنگهای تخصصی ادبیات میتوان یافت، بر این فرایندِ دوگانه (تجزیه و سپس ترکیب عناصر) تأکید شده است. برای مثال، مارتین گرِی در "فرهنگ اصطلاحات ادبی" مینویسد که تحلیل عبارت است از «بررسیِ مشروح یک اثر ادبی معیّن و تلاش برای تبیین تأثیر آن در خواننده. در تحلیل یک اثر ادبی، معمولاً آن اثر را به عناصرش تجزیه میکنند تا اجزاء تشکیلدهندهاش را مشخص نمایند و دربارهی چگونگی و دلیل ترکیب عناصر نظری ابراز کنند». هُلمن و هارمِن نیز در کتاب "راهنمای ادبیات" تحلیل را شیوهای از بررسی متن میدانند که طی آن، متن «به اجزائش تقسیم میشود و آن اجزاء از جوانب گوناگون به طرزی منطقی و مشروح مورد موشکافی قرار میگیرند تا در نتیجه، شرحی منسجم و نسبتاً کامل از عناصر اثر و قواعد سامانِ آن به دست داده شود».
❇️ در فرهنگ تخصصیای که نظریهپرداز و منتقد مشهور کانادایی نورتروپ فرای و همکارانش دربارهی نقد ادبی تدوین کردهاند، «تحلیل» اینگونه تعریف شده است: «تجزیهی متن به اجزائش به منظور تبیین کارکرد کل متن یا بررسی رابطهی بین اجزاء متن». ج.آ. کادن در "فرهنگ اصطلاحات ادبی و نظریهی ادبی" به نقل از شاعر و منتقد برجستهی آمریکایی ـــــ انگلیسی ت.س. الیوت متذکر میشود که «مقایسه» و «تحلیل»، دو ابزار ضروریِ نقد ادبی است و میافزاید که منظور از تحلیل عبارت است از: «تقسیم اثر ادبی به جزءجزءِ اجزائش و سپس بررسی آن اجزاء».
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ سبیل مردایرانی درگذر زمان
❇️ سبیل در طول تاریخ نشان بارز مردانگی، شجاعت و قدرت خاص عشایری بوده است. اما همین نشان مردانگی هم در طول تاریخ دستخوش تغییر شده و هر از چندگاهی نوعی از آن مد روز شده است.
❇️ انواع سبیل :
سبیل چخماقی، سبیل هستە خرمایی، سبیل چنگیزی سبیل نظامی, سبیل گراز ماهی, سبیل مدادی, سبیل فرمانی, سبیل نعل اسبی و...
❇️مرد است و سبیلاش :
در طول تاریخ سبیل نشان بارز "مردانگی" بوده است. قدیمیترین سندی که بر داشتن سبیل به تنهایی دلالت میکند، تصویری از یک سوارکار ایرانی مربوط به ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است.
❇️ ریش و سبیل باستانی :
در نقشهای برجسته بهجای مانده از عهد باستان در دوران مادها و پارسها، مردان با ریش و سبیل دیده میشوند. در کتب قدیمی تراشیدن ریش و سبیل همچون بریدن گیسوی زنان، تنبیه محسوب میشده است.
❇️ سبیل اشکانیان :
تندیسها و سکههای به دست آمده از دوران اشکانیان و ساسانیان نشان از کاهش اهمیت ریش دارد. یکی از معروفترین تندیسها، چهره یک سرباز با سبیل را نشان می دهد.
❇️ دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره اقلیت یارسان( اهل حق ) :
اگر هسته ای از آیین خرمدینی در جهان باقی مانده باشد جایگاه جغرافیایی آن ناحیه غرب ایران است، در همان نواحی ای که یارسان بازماندگان آن اند. بخش اصیل و دست نخورده ادبیات منظوم یارسان، در اوزانی قرار دارد که بیرون از نظام عروضی رسمی است و استمرار وزن در شعر ایرانی قبل از اسلام است. جهان شناسی پیچیده و اسطوره ای حاکم بر نظام فکری یارسان، با همه اشتمالش بر عناصری از فرهنگ اسلامی، در مجموع یک نظام اساطیری ایرانی بسیار کهن است.
رها کردن سیبل و تراشیدن ریش که شعار قلندریان بوده و پیشینه آن در ایران عصر ساسانی در تقابل فرهنگ ایرانی با عرب است. و از عناصر مشترک میان قلندریان و آیین یارسان به شمار می آید. آنچه درباره ابقاء شوارب(سبیل) از ایشان نقل شده ادامه سنت ایرانیِ پارتی، ساسانی است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ سبیل در طول تاریخ نشان بارز مردانگی، شجاعت و قدرت خاص عشایری بوده است. اما همین نشان مردانگی هم در طول تاریخ دستخوش تغییر شده و هر از چندگاهی نوعی از آن مد روز شده است.
❇️ انواع سبیل :
سبیل چخماقی، سبیل هستە خرمایی، سبیل چنگیزی سبیل نظامی, سبیل گراز ماهی, سبیل مدادی, سبیل فرمانی, سبیل نعل اسبی و...
❇️مرد است و سبیلاش :
در طول تاریخ سبیل نشان بارز "مردانگی" بوده است. قدیمیترین سندی که بر داشتن سبیل به تنهایی دلالت میکند، تصویری از یک سوارکار ایرانی مربوط به ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است.
❇️ ریش و سبیل باستانی :
در نقشهای برجسته بهجای مانده از عهد باستان در دوران مادها و پارسها، مردان با ریش و سبیل دیده میشوند. در کتب قدیمی تراشیدن ریش و سبیل همچون بریدن گیسوی زنان، تنبیه محسوب میشده است.
❇️ سبیل اشکانیان :
تندیسها و سکههای به دست آمده از دوران اشکانیان و ساسانیان نشان از کاهش اهمیت ریش دارد. یکی از معروفترین تندیسها، چهره یک سرباز با سبیل را نشان می دهد.
❇️ دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره اقلیت یارسان( اهل حق ) :
اگر هسته ای از آیین خرمدینی در جهان باقی مانده باشد جایگاه جغرافیایی آن ناحیه غرب ایران است، در همان نواحی ای که یارسان بازماندگان آن اند. بخش اصیل و دست نخورده ادبیات منظوم یارسان، در اوزانی قرار دارد که بیرون از نظام عروضی رسمی است و استمرار وزن در شعر ایرانی قبل از اسلام است. جهان شناسی پیچیده و اسطوره ای حاکم بر نظام فکری یارسان، با همه اشتمالش بر عناصری از فرهنگ اسلامی، در مجموع یک نظام اساطیری ایرانی بسیار کهن است.
رها کردن سیبل و تراشیدن ریش که شعار قلندریان بوده و پیشینه آن در ایران عصر ساسانی در تقابل فرهنگ ایرانی با عرب است. و از عناصر مشترک میان قلندریان و آیین یارسان به شمار می آید. آنچه درباره ابقاء شوارب(سبیل) از ایشان نقل شده ادامه سنت ایرانیِ پارتی، ساسانی است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تخته نرد میراث هوش ایرانیان
❇️ ﻣﯿ ﺪﺍﻧﯿﺪ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺍﺑﺪﺍﻉ ﺷﺪ ﻭ ﭼﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺯﯾﺒﺎ ﻭ ﻋﺒﺮﺕ ﺁﻣﻮﺯﯼ ﺩﺭ ﭘﺲ ﺁﻥ ﻧﻬﺎﻥ ﺍﺳﺖ؟
❇️ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺑُﺨﺘﮕﺎﻥ، ﻭﺯﯾﺮ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﺧﺴﺮﻭ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺩﺍﺩﮔﺮ ﺍﺑﺪﺍﻉ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻣﺎ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﭘﯿﺪﺍﯾﺶ ﺁﻥ :
ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺴﺮ ﻗﺒﺎﺩ، ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﻫﻨﺪ «ﺩﯾﻮﺭﺳﺎﻡ ﺑﺰﺭﮒ» ﺑﺮﺍﯼ ﺳﻨﺠﺶ ﺧﺮﺩ
ﻭ ﺩﺍﻧﺎﯾﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﻭ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺑﺮﺗﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﭼﺘﺮﻧﮕﯽ ( ﺷﻄﺮﻧﺠﯽ ) ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺯﻣﺮﺩ ﻭ ﯾﺎﻗﻮﺕ ﺳﺮﺥ ﺑﻮﺩ، ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻫﺪﺍﯾﺎﯾﯽ ﻧﻔﯿﺲ ﺑﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﺍﯾﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ « ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ» ﺩﺍﻧﺎ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﮔﻤﺎﺭﺩﮤ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺳﺎﺧﺖ . ﺍﻭ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﺑﻪ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﻮﺷﺖ : «ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﻣﺎ ﻫﺴﺘﯿﺪ، ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﻣﺎ ﺑﺮﺗﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﭘﺲ ﯾﺎ ﺭﻭﺵ ﻭ ﺷﯿﻮﮤ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﻤﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺍﯾﻢ ( ﭼﺘﺮﻧﮓ = ﺷﻄﺮﻧﺞ ) ﺑﺎﺯﮔﻮﯾﯿﺪ ﻭ ﯾﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻭ ﻭ ﺑﺎﺝ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ ﺑﻔﺮﺳﺘﯿﺪ» .
ﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﻞ ﺭﻭﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﭼﺎﺭﻩ ﻭ ﺭﻭﺵ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﯿﺎﻓﺖ، ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺭﻭﺯ ﭼﻬﻠﻢ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺎﺗﺮﯾﻦ ﻭﺯﯾﺮ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺧﺎﺳﺖ ﻭ ﮔﻔﺖ : « ﺍﯾﻦ ﭼﺘﺮﻧﮓ ﺭﺍ ﭼﻮﻥ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﺟﻨﮓ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺑﺎ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺟﻨﮕﻨﺪ ﻭ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺧﺮﺩ ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻧﺪﯾﺸﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﯿﺮﻭﺯ ﻣﯿ ﺸﻮﺩ .» ﻭ ﺭﺍﺯﻫﺎﯼ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎﺯﯼ ﭼﺘﺮﻧﮓ ﻭ ﺭﻭﺵ ﭼﯿﺪﻥ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﻔﺖ .
ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺩﺭﻭﺩ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﮑﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﺎﺩﺍﺵ ﺩﺍﺩ . ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ « ﺗﺨﺖ
ﺭﯾﺘﻮﺱ» ﺑﺎ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﯼ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ . ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺷﺪ . ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ
ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﻭﺳﯿﻠﮥ ﺑﺎﺯﯼ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ : ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﺍﯾﻦ ﺭﺍ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩﯾﺪ ﻣﺎ ﺑﺎﺟﮕﺰﺍﺭ ﺷﻤﺎ ﻣﯽ ﺷﻮﯾﻢ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﯿﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺟﮕﺬﺍﺭ ﻣﺎ ﺑﺎﺷﯿﺪ .» ﺩﯾﻮﺭﺳﺎﻡ ﭼﻬﻞ ﺭﻭﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺖ، ﺍﻣﺎ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺁﻥ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ « ﻭﯾﻦ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ» ﺭﺍ ﭼﺎﺭﻩ ﮔﺸﺎﯾﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺷﺎﻩ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺟﮕﺬﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ.
❇️ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﭘﯿﺪﺍﯾﺶ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ :
۳۰ ﻣﻬﺮﻩ : ﻧﺸﺎﻥ ﮔﺮ ۳۰ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻣﺎﻩ
۲۴ ﺧﺎﻧﻪ : ﻧﺸﺎﻥ ﮔﺮ ۲۴ ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ
۴ ﻗﺴﻤﺖ ﺯﻣﯿﻦ : ۴ ﻓﺼﻞ ﺳﺎﻝ
۵ ﺩﺳﺖ ﺑﺎﺯﯼ : ۵ ﻭﻗﺖ ﯾﮏ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ
۲ ﺭﻧﮓ ﺳﯿﺎﻩ ﻭ ﺳﭙﯿﺪ : ﺷﺐ ﻭ ﺭﻭﺯ
ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﺯﻣﯿﻦ ۱۲ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﺍﺭﺩ : ۱۲ ﻣﺎﻩِ ﺳﺎﻝ
ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ : ﮐﺮﻩ ﺯﻣﯿﻦ
ﺯﻣﯿﻦ ﺑﺎﺯﯼ : ﺁﺳﻤﺎﻥ
ﺗﺎﺱ : ﺳﺘﺎﺭﻩ ﺑﺨﺖ ﻭﺍﻗﺒﺎﻝ
ﮔﺮﺩﺵ ﺗﺎﺱ ﻫﺎ : ﮔﺮﺩﺵ ﺭﻭﺯﻫﺎ
ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎ : ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎ
ﮔﺮﺩﺵ ﻣﻬﺮﻩ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻦ : ﺣﺮﮐﺖ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎ ( ﺯﻧﺪﮔﯽ )
ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻦ ﻣﻬﺮﻩ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻫﺮ ﺑﺎﺯﯼ : ﻣﺮﮒ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎ
ﺍﻋﺪﺍﺩ ﺗﺎﺱ :
۱ – ﯾﮑﺘﺎﯾﯽ ﻭ ﺧﺪﺍﭘﺮﺳﺘﯽ
۲ – ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﯿﻦ
۳ – ﭘﻨﺪﺍﺭ ﻧﯿﮏ ؛ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻧﯿﮏ ، ﮐﺮﺩﺍﺭ ﻧﯿﮏ
۴ – ﺍﭘﺎﺧﺘﺮ ( ﺷﻤﺎﻝ ) ، ﻧﯿﻤﺮﻭﺯ ( ﺟﻨﻮﺏ ) ، ﺧﺎﻭﺭ (ﺷﺮﻕ ) ، ﺑﺎﺧﺘﺮ ( ﻏﺮﺏ )
۵ – ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ، ﻣﺎﻩ ، ﺳﺘﺎﺭﻩ ، ﺁﺗﺶ ، ﺭﻋﺪ ( ﺍﺑﺮ ﻭ ﺑﺎﺩ ﻭ ﻣﻪ ﻭ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﻭ ﻓﻠﮏ )
۶ – ﺷﺶ ﺭﻭﺯ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ
❇️ علی همتیان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ﻣﯿ ﺪﺍﻧﯿﺪ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺍﺑﺪﺍﻉ ﺷﺪ ﻭ ﭼﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺯﯾﺒﺎ ﻭ ﻋﺒﺮﺕ ﺁﻣﻮﺯﯼ ﺩﺭ ﭘﺲ ﺁﻥ ﻧﻬﺎﻥ ﺍﺳﺖ؟
❇️ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺑُﺨﺘﮕﺎﻥ، ﻭﺯﯾﺮ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﺧﺴﺮﻭ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺩﺍﺩﮔﺮ ﺍﺑﺪﺍﻉ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻣﺎ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﭘﯿﺪﺍﯾﺶ ﺁﻥ :
ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺧﺴﺮﻭ ﭘﺴﺮ ﻗﺒﺎﺩ، ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﻫﻨﺪ «ﺩﯾﻮﺭﺳﺎﻡ ﺑﺰﺭﮒ» ﺑﺮﺍﯼ ﺳﻨﺠﺶ ﺧﺮﺩ
ﻭ ﺩﺍﻧﺎﯾﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﻭ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺑﺮﺗﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﭼﺘﺮﻧﮕﯽ ( ﺷﻄﺮﻧﺠﯽ ) ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺯﻣﺮﺩ ﻭ ﯾﺎﻗﻮﺕ ﺳﺮﺥ ﺑﻮﺩ، ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻫﺪﺍﯾﺎﯾﯽ ﻧﻔﯿﺲ ﺑﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﺍﯾﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ « ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ» ﺩﺍﻧﺎ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﮔﻤﺎﺭﺩﮤ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺳﺎﺧﺖ . ﺍﻭ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﺑﻪ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﻮﺷﺖ : «ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﻣﺎ ﻫﺴﺘﯿﺪ، ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﻣﺎ ﺑﺮﺗﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﭘﺲ ﯾﺎ ﺭﻭﺵ ﻭ ﺷﯿﻮﮤ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﻤﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺍﯾﻢ ( ﭼﺘﺮﻧﮓ = ﺷﻄﺮﻧﺞ ) ﺑﺎﺯﮔﻮﯾﯿﺪ ﻭ ﯾﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻭ ﻭ ﺑﺎﺝ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ ﺑﻔﺮﺳﺘﯿﺪ» .
ﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﻬﻞ ﺭﻭﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﭼﺎﺭﻩ ﻭ ﺭﻭﺵ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﯿﺎﻓﺖ، ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺭﻭﺯ ﭼﻬﻠﻢ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺎﺗﺮﯾﻦ ﻭﺯﯾﺮ ﺍﻧﻮﺷﻪ ﺭﻭﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺧﺎﺳﺖ ﻭ ﮔﻔﺖ : « ﺍﯾﻦ ﭼﺘﺮﻧﮓ ﺭﺍ ﭼﻮﻥ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﺟﻨﮓ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺑﺎ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺟﻨﮕﻨﺪ ﻭ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺧﺮﺩ ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻧﺪﯾﺸﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﯿﺮﻭﺯ ﻣﯿ ﺸﻮﺩ .» ﻭ ﺭﺍﺯﻫﺎﯼ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎﺯﯼ ﭼﺘﺮﻧﮓ ﻭ ﺭﻭﺵ ﭼﯿﺪﻥ ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﻔﺖ .
ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺩﺭﻭﺩ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﮑﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﺎﺩﺍﺵ ﺩﺍﺩ . ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ « ﺗﺨﺖ
ﺭﯾﺘﻮﺱ» ﺑﺎ ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﯼ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ . ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺷﺪ . ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ
ﺑﺰﺭﮔﻤﻬﺮ ﺗﺨﺖ ﺭﯾﺘﻮﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﻭﺳﯿﻠﮥ ﺑﺎﺯﯼ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ : ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﺍﯾﻦ ﺭﺍ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩﯾﺪ ﻣﺎ ﺑﺎﺟﮕﺰﺍﺭ ﺷﻤﺎ ﻣﯽ ﺷﻮﯾﻢ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﯿﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺟﮕﺬﺍﺭ ﻣﺎ ﺑﺎﺷﯿﺪ .» ﺩﯾﻮﺭﺳﺎﻡ ﭼﻬﻞ ﺭﻭﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺖ، ﺍﻣﺎ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺎﯾﺎﻥ ﺁﻥ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ « ﻭﯾﻦ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ» ﺭﺍ ﭼﺎﺭﻩ ﮔﺸﺎﯾﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺷﺎﻩ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺟﮕﺬﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ.
❇️ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﭘﯿﺪﺍﯾﺶ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ :
۳۰ ﻣﻬﺮﻩ : ﻧﺸﺎﻥ ﮔﺮ ۳۰ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻣﺎﻩ
۲۴ ﺧﺎﻧﻪ : ﻧﺸﺎﻥ ﮔﺮ ۲۴ ﺳﺎﻋﺖ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ
۴ ﻗﺴﻤﺖ ﺯﻣﯿﻦ : ۴ ﻓﺼﻞ ﺳﺎﻝ
۵ ﺩﺳﺖ ﺑﺎﺯﯼ : ۵ ﻭﻗﺖ ﯾﮏ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ
۲ ﺭﻧﮓ ﺳﯿﺎﻩ ﻭ ﺳﭙﯿﺪ : ﺷﺐ ﻭ ﺭﻭﺯ
ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﺯﻣﯿﻦ ۱۲ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﺍﺭﺩ : ۱۲ ﻣﺎﻩِ ﺳﺎﻝ
ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ : ﮐﺮﻩ ﺯﻣﯿﻦ
ﺯﻣﯿﻦ ﺑﺎﺯﯼ : ﺁﺳﻤﺎﻥ
ﺗﺎﺱ : ﺳﺘﺎﺭﻩ ﺑﺨﺖ ﻭﺍﻗﺒﺎﻝ
ﮔﺮﺩﺵ ﺗﺎﺱ ﻫﺎ : ﮔﺮﺩﺵ ﺭﻭﺯﻫﺎ
ﻣﻬﺮﻩ ﻫﺎ : ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎ
ﮔﺮﺩﺵ ﻣﻬﺮﻩ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻦ : ﺣﺮﮐﺖ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎ ( ﺯﻧﺪﮔﯽ )
ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻦ ﻣﻬﺮﻩ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻫﺮ ﺑﺎﺯﯼ : ﻣﺮﮒ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎ
ﺍﻋﺪﺍﺩ ﺗﺎﺱ :
۱ – ﯾﮑﺘﺎﯾﯽ ﻭ ﺧﺪﺍﭘﺮﺳﺘﯽ
۲ – ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﯿﻦ
۳ – ﭘﻨﺪﺍﺭ ﻧﯿﮏ ؛ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻧﯿﮏ ، ﮐﺮﺩﺍﺭ ﻧﯿﮏ
۴ – ﺍﭘﺎﺧﺘﺮ ( ﺷﻤﺎﻝ ) ، ﻧﯿﻤﺮﻭﺯ ( ﺟﻨﻮﺏ ) ، ﺧﺎﻭﺭ (ﺷﺮﻕ ) ، ﺑﺎﺧﺘﺮ ( ﻏﺮﺏ )
۵ – ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ، ﻣﺎﻩ ، ﺳﺘﺎﺭﻩ ، ﺁﺗﺶ ، ﺭﻋﺪ ( ﺍﺑﺮ ﻭ ﺑﺎﺩ ﻭ ﻣﻪ ﻭ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﻭ ﻓﻠﮏ )
۶ – ﺷﺶ ﺭﻭﺯ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ
❇️ علی همتیان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تشدید در ایران پیش از اسلام
تشدید یا واج مشدد در ایرانی دوره میانه به کرات به کار برده میشد که به همان شکل به زبان فارسی دری یا فارسی نو رسید. تشدید در واقع یک تحول آوایی است که از ایرانی باستان به ایرانی دوره میانه رسیده است (ایرانی دوره میانه به اواخر عصر هخامنشی تا پایان عصر ساسانی گفته میشود) این تحول بدین شکل است که در میان همه کلماتی که دو حرف rn وجود داشته است حرف n افتاده است و حرف r مشدد شده است یعنی دو بار تکرار شده است . برای مثال:
واژه darnah ایرانی باستان در دوره میانه با اسقاط یا حذف n به darrag و در فارسی دری به درّه تبدیل شده است .
خورنه xwarnah با اسقاط حرف n در ایرانی میانه خوررگ xwarrag و در فارسی نو به خرّه به معنی فر یا شکوه تبدیل شده است.
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
همیشه همی باش در فرّ من (فردوسی)
که اکنون گرانمایه دهقان پیر
همی خوانَدَش خُرّهی اردشیر (فردوسی)
❇️ افتخار روحیفر
کارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی ایران
❇️انجمن شاهنامه خوانی رودسر
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تشدید یا واج مشدد در ایرانی دوره میانه به کرات به کار برده میشد که به همان شکل به زبان فارسی دری یا فارسی نو رسید. تشدید در واقع یک تحول آوایی است که از ایرانی باستان به ایرانی دوره میانه رسیده است (ایرانی دوره میانه به اواخر عصر هخامنشی تا پایان عصر ساسانی گفته میشود) این تحول بدین شکل است که در میان همه کلماتی که دو حرف rn وجود داشته است حرف n افتاده است و حرف r مشدد شده است یعنی دو بار تکرار شده است . برای مثال:
واژه darnah ایرانی باستان در دوره میانه با اسقاط یا حذف n به darrag و در فارسی دری به درّه تبدیل شده است .
خورنه xwarnah با اسقاط حرف n در ایرانی میانه خوررگ xwarrag و در فارسی نو به خرّه به معنی فر یا شکوه تبدیل شده است.
ابا خویشتن بر یکی پرّ من
همیشه همی باش در فرّ من (فردوسی)
که اکنون گرانمایه دهقان پیر
همی خوانَدَش خُرّهی اردشیر (فردوسی)
❇️ افتخار روحیفر
کارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی ایران
❇️انجمن شاهنامه خوانی رودسر
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ معانی مختلف قید زمان هنوز
هنوز، در اصطلاح دستوریان، قید زمان مختص و مفرد است و اهل لغت آن را "تاکنون" و "تا حالا" و "تا این زمان" معنی میکنند. اما باید توجه داشت که همواره اینچنین نیست و معانی گستردهتری، فراتر از آنچه اهل لغت گفتهاند، از این قید دریافت میشود،برای روشن شدن مفاهیم مختلفی که از هنوز در سیاقهای مختلف دانسته میشود، نگاهی میافکنیم به دیوان حافظ. و به کمک شعر لسانالغیب شیراز معانی مختلف این قید را توضیح میدهیم.
۱) هنوز غالبا به همان معنی است که اهل لغت گفتهاند، یعنی به معنی تاکنون و تا حالا و...:
برنیامد از تمنّای لبت کامم هنوز
برامیدِ جام لعلت دُردیآشامم هنوز
یعنی: "تاحالا کامم برنیامده" و "تا این زمان دردیآشام هستم".
۲) در موارد گفته شده هنوز سیاق جمله و فعلی را که معنی حال میدهد تاویل به گذشته میکند، مثلا:
در این خیال بهسر شد زمان عمر و هنوز
بلای زلف درازت بهسر نمیآید
در بیت بالا فعل مضارع "به سرنمیآید" یعنی: "تا این زمان به سر نیامده است."
۳) در مواردی هنوز در کنار فعل مضارع دلالت بر دوام و پیوستگی دارد، مثل این بیت دیگر حافظ:
گنج قارون که فرومیرود از قهر هنوز
صدْمهای از اثر غیرت درویشان است
"فرومیرود از قهر هنوز" یعنی: "همچنان و علیالدوام این گنج فرومیرود."
۴) در موارد اندکی هنوز در متون کهن در کنار فعل مستقبل به کار رفته است.بر اساس زبان معیار امروز قید "هنوز" نباید در مورد آینده به کار رود، مثلا ما نمیگوییم: "هنوز سفر نخواهم کرد" و "هنوز خوشحال نخواهی شد" و. درست این عبارات در زبان امروز "هنوز سفر نکردهام" و "هنوز خوشحال نشدهای" است. اما پیشینیان احیانا هنوز را در سیاق فعل مستقبل به کار بردهاند، مثل این بیت حافظ:
روز اوّل رفت دینم درسرِ زلفین تو
تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز
چنانکه میبینیم حافظ "چه خواهد شد هنوز" گفته که طبق زبان معیار امروز ظاهرا پذیرفته نیستو حتی ممکن است کسانی بر حافظ به دلیل این کاربرد خرده بگیرند.اما باید توجه داشت که در این موارد معنی هنوز دیگر همان معنای رایج نیست و معنی "زین پس" و "از این به بعد" و "همچنان" از آن استنباط میشود.
در بیت حافظ "تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز" یعنی: "باید ببینیم که از این پس در این سودا و عشق سرانجام من به کجا خواهد رسید!"
پیش از حافظ کاربرد هنوز را در کنار فعل آینده در سخن شاعران دیگر، از قبیل سنایی و خاقانی، هم میبینیم.
سنایی سروده است:
من از تو هیچ ندیدم، هنوز خواهم دید
ز شیر صورت او دیدم و ز آتش دود
یعنی: از این پس خواهم دید...
و خاقانی میگوید:
جوی دل رفته دار خاقانی!
کآب دولت هنوز خواهد بود
یعنی: همچنان آب دولت و اقبال در جریان خواهد بود.
براساس آنچه گذشت قید زمان هنوز بسته به کاربرد آن در سیاق جملات و افعال گذشته و حال و آینده معانی متفاوتی را میرساند.
این مجملی بود در معنی قید هنوز و معانی مختلفی که در سیاقهای مختلف عارض آن می شود.
❇️ محمد رضا ترکی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هنوز، در اصطلاح دستوریان، قید زمان مختص و مفرد است و اهل لغت آن را "تاکنون" و "تا حالا" و "تا این زمان" معنی میکنند. اما باید توجه داشت که همواره اینچنین نیست و معانی گستردهتری، فراتر از آنچه اهل لغت گفتهاند، از این قید دریافت میشود،برای روشن شدن مفاهیم مختلفی که از هنوز در سیاقهای مختلف دانسته میشود، نگاهی میافکنیم به دیوان حافظ. و به کمک شعر لسانالغیب شیراز معانی مختلف این قید را توضیح میدهیم.
۱) هنوز غالبا به همان معنی است که اهل لغت گفتهاند، یعنی به معنی تاکنون و تا حالا و...:
برنیامد از تمنّای لبت کامم هنوز
برامیدِ جام لعلت دُردیآشامم هنوز
یعنی: "تاحالا کامم برنیامده" و "تا این زمان دردیآشام هستم".
۲) در موارد گفته شده هنوز سیاق جمله و فعلی را که معنی حال میدهد تاویل به گذشته میکند، مثلا:
در این خیال بهسر شد زمان عمر و هنوز
بلای زلف درازت بهسر نمیآید
در بیت بالا فعل مضارع "به سرنمیآید" یعنی: "تا این زمان به سر نیامده است."
۳) در مواردی هنوز در کنار فعل مضارع دلالت بر دوام و پیوستگی دارد، مثل این بیت دیگر حافظ:
گنج قارون که فرومیرود از قهر هنوز
صدْمهای از اثر غیرت درویشان است
"فرومیرود از قهر هنوز" یعنی: "همچنان و علیالدوام این گنج فرومیرود."
۴) در موارد اندکی هنوز در متون کهن در کنار فعل مستقبل به کار رفته است.بر اساس زبان معیار امروز قید "هنوز" نباید در مورد آینده به کار رود، مثلا ما نمیگوییم: "هنوز سفر نخواهم کرد" و "هنوز خوشحال نخواهی شد" و. درست این عبارات در زبان امروز "هنوز سفر نکردهام" و "هنوز خوشحال نشدهای" است. اما پیشینیان احیانا هنوز را در سیاق فعل مستقبل به کار بردهاند، مثل این بیت حافظ:
روز اوّل رفت دینم درسرِ زلفین تو
تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز
چنانکه میبینیم حافظ "چه خواهد شد هنوز" گفته که طبق زبان معیار امروز ظاهرا پذیرفته نیستو حتی ممکن است کسانی بر حافظ به دلیل این کاربرد خرده بگیرند.اما باید توجه داشت که در این موارد معنی هنوز دیگر همان معنای رایج نیست و معنی "زین پس" و "از این به بعد" و "همچنان" از آن استنباط میشود.
در بیت حافظ "تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز" یعنی: "باید ببینیم که از این پس در این سودا و عشق سرانجام من به کجا خواهد رسید!"
پیش از حافظ کاربرد هنوز را در کنار فعل آینده در سخن شاعران دیگر، از قبیل سنایی و خاقانی، هم میبینیم.
سنایی سروده است:
من از تو هیچ ندیدم، هنوز خواهم دید
ز شیر صورت او دیدم و ز آتش دود
یعنی: از این پس خواهم دید...
و خاقانی میگوید:
جوی دل رفته دار خاقانی!
کآب دولت هنوز خواهد بود
یعنی: همچنان آب دولت و اقبال در جریان خواهد بود.
براساس آنچه گذشت قید زمان هنوز بسته به کاربرد آن در سیاق جملات و افعال گذشته و حال و آینده معانی متفاوتی را میرساند.
این مجملی بود در معنی قید هنوز و معانی مختلفی که در سیاقهای مختلف عارض آن می شود.
❇️ محمد رضا ترکی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ چیستی، چرایی و چگونگی گیومه « »
❇️ در این نوشته، موارد کاربرد گیومه «» در نگارش فارسی را بررسی میکنیم و موارد مربوط به این نشانه ویرایشی را با مثال توضیح میدهیم.
❇️ گیومه یا نشانه نقل قول که با علامت (« ») در نگارش فارسی مشخص میشود، مانند پرانتز جزو علائمی است که به صورت جفت به کار میرود؛ یعنی به عنوان نشانهای دوگانه در ابتدا و انتهای جمله یا عبارت مورد نظر قرار میگیرد. معادل این نشانه در زبان انگلیسی quotation mark نام دارد که به صورت (" ") مشخص میشود. بنابراین دقت کنید که استفاده از (" ") برای نقل قول در زبان فارسی نادرست است!
❇️ کاربرد گیومه در نگارش فارسی
✅ بیان نقل قول مستقیم؛ شاخصترین کاربرد گیومه در نگارش: یکی از مهمترین کاربردهای گیومه برای بیان نقل قول مستقیم است و در آغاز و پایان آن میآید؛ در واقع گیومه علاوه بر نشانه نقل قول، مشخص کنندهی حدود آن نیز است.
- مثال: گفت: «محبت را از آن نام محبت کردند که هر چه در دل بود جز محبوب، محو گرداند».
✅ متمایز کردن و یا تاکید بر قسمتی از متن: یکی از کاربردهای گیومه در نگارش فارسی در مواقعی است که بخواهیم بر عبارت، جمله و یا واژهای در نوشتار خود تأکید کنیم. البته برای این کار از بولد (سیاه) یا ایتالیک (ایرانیک) کردن متن هم میتوان استفاده کرد.
- مثال: میخواهیم در کنار تایپ فارسی ، «درستنویسی» زبان فارسی را نیز یاد بگیریم.
✅ اشاره به اصطلاحات و واژههای علمی و فنی یا اسم شخص: به طور معمول وقتی برای بار اول از اصطلاحی علمی و یا تخصصی و همچنین از نام شخصی یا کتابی و نمونههایی مانند اینها نام میبریم، آن واژه یا اصطلاح را درون گیومه قرار میدهیم.
- مثال: فرهنگ مردم ترجمه کلمه «فولکلور» است.
✅ تضمین شعر: تضمین در شعر به صنعتی گفته میشود که شاعر، بخشی از شعر شاعر دیگری را عیناً در شعر خود بیاورد. در چنین مواقعی قسمتی که تضمین شده در گیومه آورده میشود تا مشخص شود که این قسمت سروده شاعر دیگری است.
- مثال:
چه خوش گفت فردوسی پاکزاد
که رحمت بر آن تربت پاک باد
«میازار موری که دانهکش است
که جان دارد و جان شیرین خوش است»
(تضمینی از سعدی از سروده فردوسی)
❇️ وبسایت یوتایپ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در این نوشته، موارد کاربرد گیومه «» در نگارش فارسی را بررسی میکنیم و موارد مربوط به این نشانه ویرایشی را با مثال توضیح میدهیم.
❇️ گیومه یا نشانه نقل قول که با علامت (« ») در نگارش فارسی مشخص میشود، مانند پرانتز جزو علائمی است که به صورت جفت به کار میرود؛ یعنی به عنوان نشانهای دوگانه در ابتدا و انتهای جمله یا عبارت مورد نظر قرار میگیرد. معادل این نشانه در زبان انگلیسی quotation mark نام دارد که به صورت (" ") مشخص میشود. بنابراین دقت کنید که استفاده از (" ") برای نقل قول در زبان فارسی نادرست است!
❇️ کاربرد گیومه در نگارش فارسی
✅ بیان نقل قول مستقیم؛ شاخصترین کاربرد گیومه در نگارش: یکی از مهمترین کاربردهای گیومه برای بیان نقل قول مستقیم است و در آغاز و پایان آن میآید؛ در واقع گیومه علاوه بر نشانه نقل قول، مشخص کنندهی حدود آن نیز است.
- مثال: گفت: «محبت را از آن نام محبت کردند که هر چه در دل بود جز محبوب، محو گرداند».
✅ متمایز کردن و یا تاکید بر قسمتی از متن: یکی از کاربردهای گیومه در نگارش فارسی در مواقعی است که بخواهیم بر عبارت، جمله و یا واژهای در نوشتار خود تأکید کنیم. البته برای این کار از بولد (سیاه) یا ایتالیک (ایرانیک) کردن متن هم میتوان استفاده کرد.
- مثال: میخواهیم در کنار تایپ فارسی ، «درستنویسی» زبان فارسی را نیز یاد بگیریم.
✅ اشاره به اصطلاحات و واژههای علمی و فنی یا اسم شخص: به طور معمول وقتی برای بار اول از اصطلاحی علمی و یا تخصصی و همچنین از نام شخصی یا کتابی و نمونههایی مانند اینها نام میبریم، آن واژه یا اصطلاح را درون گیومه قرار میدهیم.
- مثال: فرهنگ مردم ترجمه کلمه «فولکلور» است.
✅ تضمین شعر: تضمین در شعر به صنعتی گفته میشود که شاعر، بخشی از شعر شاعر دیگری را عیناً در شعر خود بیاورد. در چنین مواقعی قسمتی که تضمین شده در گیومه آورده میشود تا مشخص شود که این قسمت سروده شاعر دیگری است.
- مثال:
چه خوش گفت فردوسی پاکزاد
که رحمت بر آن تربت پاک باد
«میازار موری که دانهکش است
که جان دارد و جان شیرین خوش است»
(تضمینی از سعدی از سروده فردوسی)
❇️ وبسایت یوتایپ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🟢 «تفاوت گفتگو و جَدل»
✍اکبر دانش سرارودی
✅ گفتگو، زبان مفاهمه است و هیچ تمدّنی بدون گفتگو شکل نگرفته و بدون آن نیز دوام نیافته است.
اکنون در بسیاری از گروههای مجازی و محافل علمی و سیاسی، جدل فرمانروایی میکند و کثیری به تصوّر اینکه در حال گفتگو با یکدیگرند، در ورطهٔ مجادلات بیثمر و بیپایان افتادهاند، همچنانکه در گفتگوهای دو یا چند نفره.
🟣 مرز میان گفتگو و جدل، بسیار باریک و مبهم است لذا چند نکته ساده اش یادآوری میشود؛
1⃣ «هدف گفتگو» این است که من بدانم در ضمیر شما چه میگذرد و شما بدانید که درد من چیست «اما جدل» تشنهٔ پیروزی است و شهوت استیلا بر طرف مقابل دارد.
2⃣ پایان جدل، دشمنی است و پایان گفتگو، دوستی است.
ذهن و زبان جدلیون، در تسخیر سوءظن به دیگران و خودشیفتگی است.
اما گفتگو، راهی برای کاستن از افتراقها و سوءتفاهمهاست.
گفتگو ما را به یکدیگر نزدیکتر میکند و جدل، دورتر و دشمنتر.
گفتگو، اگر گرهی نگشاید، گره را کورتر نمیکند.
3⃣ در گفتگو، میان اندیشه و صاحب اندیشه فرق میگذاریم. یعنی مخالفت ما با اندیشهای، به دشمنی ما با صاحب آن اندیشه نمیانجامد.
4⃣ در گفتگو میکوشیم که حرف دیگری را بفهمیم ولی در جدل میکوشیم که حرف خود را در گوش او فرو کنیم.
5⃣ اهل جدل، درد حقیقت ندارند. پس به هیچ خطا یا جفایی اعتراف نمیکنند.
اما در گفتگوی سالم، طرفین میپذیرند که در فلان مسئله خطا کرده، دچار غفلت یا مبالغه و تندروی شده اند.
6⃣ جدل، استثمار گفتگو است.
یعنی گفتگو در جدل، بهانهای بیش نیست. بدین رو اهل جدل، گاهی این بهانه را وامینهند و از ابزار دیگری استفاده میکنند که هیچ سنخیتی با گفتگو ندارد، مانند زورگویی و تهدید و نصیحت و افشاگری و تجاوز به حریم خصوصی افراد.
7⃣ جدلگرایان، معمولا زبانی درشتگو و پر از نیش و کنایه دارند، گرچه هر درشتگویی جدلگرا نیست و هر جدلگرایی درشتگو نیست.
8⃣ جدل گذشتهگرا است، اما گفتگو آیندهساز است.
در جدل، شما از راهی دفاع میکنید که آن را طی کردهاید
اما در گفتگو راهی را میجویید که آینده را بسازد. از همین رو گفتگو پیشرونده است، اما جدل، هر بار به نقطهٔ آغاز بر میگردد.
9⃣ در گفتگو میکوشیم که چیزی بیاموزیم، اما در جدل، تلاش ما بیشتر برای شیرفهم کردن طرف مقابل است.
🔟 در گفتگو تابع منطق ایم و فارغ از اینکه گوینده کیست بر این نکته متمرکزیم که چه میگوید؟ و بدون هیچ مقاومتی حرف حق را می پذیریم ولی در جدال، از ابتدا با گارد وارد میشویم و به چیزی جز غلبه و کسب نتیجهٔ از پیش تعیین شده نمی اندیشیم.
1⃣1⃣ سماجت و افراط در کشدار کردن مباحث، از نشانههای اهل جدل است.
اهل گفتگو به همان آسانی که وارد گفتگو میشوند، آن را رها میکنند و میدانند که کجا و کی باید کنار بکشند، اما جدلیون تا بالا بردن پرچم پیروزی و اعتراف خصم به شکست، سماجت میکنند.
و این است که قرآن نیز بر گفتگوی برهان محور، مؤدبانه و جذّاب تأکید دارد.
و از مجادلات غیر اَحسن و خصمانه بشدت پرهیزمان میدهد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍اکبر دانش سرارودی
✅ گفتگو، زبان مفاهمه است و هیچ تمدّنی بدون گفتگو شکل نگرفته و بدون آن نیز دوام نیافته است.
اکنون در بسیاری از گروههای مجازی و محافل علمی و سیاسی، جدل فرمانروایی میکند و کثیری به تصوّر اینکه در حال گفتگو با یکدیگرند، در ورطهٔ مجادلات بیثمر و بیپایان افتادهاند، همچنانکه در گفتگوهای دو یا چند نفره.
🟣 مرز میان گفتگو و جدل، بسیار باریک و مبهم است لذا چند نکته ساده اش یادآوری میشود؛
1⃣ «هدف گفتگو» این است که من بدانم در ضمیر شما چه میگذرد و شما بدانید که درد من چیست «اما جدل» تشنهٔ پیروزی است و شهوت استیلا بر طرف مقابل دارد.
2⃣ پایان جدل، دشمنی است و پایان گفتگو، دوستی است.
ذهن و زبان جدلیون، در تسخیر سوءظن به دیگران و خودشیفتگی است.
اما گفتگو، راهی برای کاستن از افتراقها و سوءتفاهمهاست.
گفتگو ما را به یکدیگر نزدیکتر میکند و جدل، دورتر و دشمنتر.
گفتگو، اگر گرهی نگشاید، گره را کورتر نمیکند.
3⃣ در گفتگو، میان اندیشه و صاحب اندیشه فرق میگذاریم. یعنی مخالفت ما با اندیشهای، به دشمنی ما با صاحب آن اندیشه نمیانجامد.
4⃣ در گفتگو میکوشیم که حرف دیگری را بفهمیم ولی در جدل میکوشیم که حرف خود را در گوش او فرو کنیم.
5⃣ اهل جدل، درد حقیقت ندارند. پس به هیچ خطا یا جفایی اعتراف نمیکنند.
اما در گفتگوی سالم، طرفین میپذیرند که در فلان مسئله خطا کرده، دچار غفلت یا مبالغه و تندروی شده اند.
6⃣ جدل، استثمار گفتگو است.
یعنی گفتگو در جدل، بهانهای بیش نیست. بدین رو اهل جدل، گاهی این بهانه را وامینهند و از ابزار دیگری استفاده میکنند که هیچ سنخیتی با گفتگو ندارد، مانند زورگویی و تهدید و نصیحت و افشاگری و تجاوز به حریم خصوصی افراد.
7⃣ جدلگرایان، معمولا زبانی درشتگو و پر از نیش و کنایه دارند، گرچه هر درشتگویی جدلگرا نیست و هر جدلگرایی درشتگو نیست.
8⃣ جدل گذشتهگرا است، اما گفتگو آیندهساز است.
در جدل، شما از راهی دفاع میکنید که آن را طی کردهاید
اما در گفتگو راهی را میجویید که آینده را بسازد. از همین رو گفتگو پیشرونده است، اما جدل، هر بار به نقطهٔ آغاز بر میگردد.
9⃣ در گفتگو میکوشیم که چیزی بیاموزیم، اما در جدل، تلاش ما بیشتر برای شیرفهم کردن طرف مقابل است.
🔟 در گفتگو تابع منطق ایم و فارغ از اینکه گوینده کیست بر این نکته متمرکزیم که چه میگوید؟ و بدون هیچ مقاومتی حرف حق را می پذیریم ولی در جدال، از ابتدا با گارد وارد میشویم و به چیزی جز غلبه و کسب نتیجهٔ از پیش تعیین شده نمی اندیشیم.
1⃣1⃣ سماجت و افراط در کشدار کردن مباحث، از نشانههای اهل جدل است.
اهل گفتگو به همان آسانی که وارد گفتگو میشوند، آن را رها میکنند و میدانند که کجا و کی باید کنار بکشند، اما جدلیون تا بالا بردن پرچم پیروزی و اعتراف خصم به شکست، سماجت میکنند.
و این است که قرآن نیز بر گفتگوی برهان محور، مؤدبانه و جذّاب تأکید دارد.
و از مجادلات غیر اَحسن و خصمانه بشدت پرهیزمان میدهد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan