✳️ پیرامون نام فردوسی
درباره‌ی نام و نسب فردوسی، جز کنیه‌‌ی او ابوالقاسم و تخلص او فردوسی، نمی‌توان به قطعیت نظر داد. نام او را در ماخذ گوناگون و نیز مقدمه‌ی برخی از دست‌نویس‌های شاهنامه منصور، حسن، احمد و محمد و نام پدرش را حسن، احمد، اسحاق و فخرالدین و نام نیای او را شرفشاه و فرخ نوشته‌اند.
فتح بن علی بنداری، مترجم شاهنامه به عربی، شاعر را با عنوان: «الامیر الحکیم ابوالقسم منصور بن الحسن الفردوسی طوسی» نام می‌برد. همچنین در دست‌نویس فلورانس، در دو صفحه‌ی نخستین متن اصلی کتاب، در لوحه‌های دوم و سوم و ششم نوشته شده است: «کتاب شاهنامه از گفتار امیر حکیم ملک الکلام الشعرا بوالقسم منصور بن الحسن الفردوسی الطوسی رحمه الله». این همخوانی میان ترجمه‌ی بنداری از سال 621 - 620 ق و دستویس فلورانس از سال 614 ق در عنوان، کنیه، نام، نام پدر، تخلص و زادگاه شاعر بسیار مهم است و اشاره به این دارد که در منابع سده‌های پنجم و ششم شاعر را بدین‌گونه می‌نامیدند. از این رو می می‌توانیم به احتمال نزدیک به یقین شاعر را ابوالقاسم منصور بن حسن طوسی و تخلص فردوسی بدانیم.
جلال خالقی مطلق، نگاهی تازه به زندگی‌نامه‌ی فردوسی، مجله نامه‌ی ایران باستان، سال ششم، شماره‌ی اول و دوم، 1385، ص 3
#شاهنامه
#فردوسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
درباره‌ی نام و نسب فردوسی، جز کنیه‌‌ی او ابوالقاسم و تخلص او فردوسی، نمی‌توان به قطعیت نظر داد. نام او را در ماخذ گوناگون و نیز مقدمه‌ی برخی از دست‌نویس‌های شاهنامه منصور، حسن، احمد و محمد و نام پدرش را حسن، احمد، اسحاق و فخرالدین و نام نیای او را شرفشاه و فرخ نوشته‌اند.
فتح بن علی بنداری، مترجم شاهنامه به عربی، شاعر را با عنوان: «الامیر الحکیم ابوالقسم منصور بن الحسن الفردوسی طوسی» نام می‌برد. همچنین در دست‌نویس فلورانس، در دو صفحه‌ی نخستین متن اصلی کتاب، در لوحه‌های دوم و سوم و ششم نوشته شده است: «کتاب شاهنامه از گفتار امیر حکیم ملک الکلام الشعرا بوالقسم منصور بن الحسن الفردوسی الطوسی رحمه الله». این همخوانی میان ترجمه‌ی بنداری از سال 621 - 620 ق و دستویس فلورانس از سال 614 ق در عنوان، کنیه، نام، نام پدر، تخلص و زادگاه شاعر بسیار مهم است و اشاره به این دارد که در منابع سده‌های پنجم و ششم شاعر را بدین‌گونه می‌نامیدند. از این رو می می‌توانیم به احتمال نزدیک به یقین شاعر را ابوالقاسم منصور بن حسن طوسی و تخلص فردوسی بدانیم.
جلال خالقی مطلق، نگاهی تازه به زندگی‌نامه‌ی فردوسی، مجله نامه‌ی ایران باستان، سال ششم، شماره‌ی اول و دوم، 1385، ص 3
#شاهنامه
#فردوسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بهترین و سریع ترین روش های تشخیص وزنهای شعر و پاسخگویی سریع به تستهای کنکوری درس عروض.
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : اول
نکته: این مطلب کنکاشی تخصصی در رابطه با پاسخگویی به تستهای کنکوری عروض مناسب تمام کنکورهای سراسری و کارشناسی ارشد و دکتری و آزمونهای استخدامی رشته های ادبیات فارسی و ادبیات عربی است که هر داوطلبی بسته به نوع کنکورش می تواند از این مطالب، مطالب مربوط به درسش و رشته اش فارسی یا عربی را دنبال کند.
عروض علم و سنجش اوزان شعر است که معمولا وزن هر قصیده یا بیتی متناسب با معنای مورد نظر شاعر است. یعنی مضامین و معانی غزل و عاشقانه و حماسه و جنگاوری و فخر و هجا وزن خاص خود را می‌طلبند.
۱. اولین روش تشخیص درست خوانی بیت ها و اشعار است، پس ملاک خواندن و تلفظ کلمات و ابیات است نه شکل نوشتاری شان.
۲. یکی از ساده ترین این روش ها این است که بدانیم که معمولا و اکثرا در اشعار عاشقانه و غزل بیشتر بر وزن فاعلاتن و مفاعیلن می آیند که وزن فاعلاتن کاربرد بیشتری از وزن مفاعیلن در غزل دارد، چون وزنی است بسیار رقیق و نرم که با غزل که رقت و نرمی را می طلبد سازگاری تمام دارد، به گونه ای که وزن فاعلاتن در بین تمام شاعران غزل سرای فارسی و عربی از جمله سعدی و حافظ و مولانا جلال الدین و فروغی بسطامی و وحشی بافقی و مجنون لیلی و کثیر عزه ... به دلیل اشاره شده پرکاربردتر از مفاعیلن است. وزن فعولن نیز متناسب با حماسه و اشعار حماسی است، مانند شاهنامه فردوسی که یک شاعر حماسه سرا است و این کتاب که سراسر اشعارش حماسه است، بر این وزن (فعولن فعولن فعولن فعل) آمده است که برای تشخیص این نکته نباید فقط به یک بیت توجه شود، بلکه باید به ساختار کلی قصیده نگاه شود. مانند این چند بیت از یک غزل سعدی که بر وزن فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن/ فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن است.
متناسبند و موزون حرکات دلفریبت/ متوجه است با ما سخنان بی حسیبت!
چو نمی‌توان صبوری ستمت کشم ضروری/ مگر آدمی نباشد که برنجد از عتیبت!
به قیاس درنگنجی و به وصف درنیایی/ متحیرم در اوصاف جمال و روی و زیبت!
عجب از کسی در این شهر که پارسا بماند/ مگر او ندیده باشد رخ پارسافریبت!
تو درخت خوب منظر همه میوه‌ای ولیکن/ چه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سیبت!
دو بیت دیگر از غزلی دیگر از سعدی که بر
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن/ مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن است که متشکل از مفاعیلن فاعلاتن است که اختیارات شاعری رخ داده است.
اگر تو برفکنی در میان شهر نقاب/ هزار مؤمن مخلص درافکنی به عقاب!
که را مجال نظر بر جمال میمونت/ بدین صفت که تو دل می‌بری ورای حجاب!
یا چند بیت از غزل دیگری از سعدی که بر وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن/ فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن است. مانند:
این تویی یا سرو بستانی به رفتار آمدست/ یا ملک در صورت مردم به گفتار آمدست!
...
ساربانا یک نظر در روی آن زیبا نگار/ گر به جانی می‌دهد اینک خریدار آمدست!
وه که گر من بازبینم روی یار خویش را/ مرده‌ای بینی که با دنیا دگربار آمدست!
آن چه بر من می‌رود دربندت ای آرام جان/ با کسی گویم که در بندی گرفتار آمدست!
نی که می‌نالد همی در مجلس آزادگان/ زان همی‌نالد که بر وی زخم بسیار آمدست!
تا نپنداری که بعد از چشم خواب آلود تو/ تا برفتی خوابم اندر چشم بیدار آمدست!
سعدیا گر همتی داری منال از جور یار/ تا جهان بودست جور یار بر یار آمدست!
اما چند بیت تعلیمی و آموزشی از سعدی در کتاب گلستان هست که باز بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل/ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل آمده است. مانند:
شنیدستی که گاوی در علف زار/ بیالاید همه گاوان ده را!
به یک ناتراشیده در مجلسی/ برنجد دل هوشمندان بسی!
اگر بركه ای پر کنند از گلاب/ سگی در وی افتد کند منجلاب!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : اول
نکته: این مطلب کنکاشی تخصصی در رابطه با پاسخگویی به تستهای کنکوری عروض مناسب تمام کنکورهای سراسری و کارشناسی ارشد و دکتری و آزمونهای استخدامی رشته های ادبیات فارسی و ادبیات عربی است که هر داوطلبی بسته به نوع کنکورش می تواند از این مطالب، مطالب مربوط به درسش و رشته اش فارسی یا عربی را دنبال کند.
عروض علم و سنجش اوزان شعر است که معمولا وزن هر قصیده یا بیتی متناسب با معنای مورد نظر شاعر است. یعنی مضامین و معانی غزل و عاشقانه و حماسه و جنگاوری و فخر و هجا وزن خاص خود را می‌طلبند.
۱. اولین روش تشخیص درست خوانی بیت ها و اشعار است، پس ملاک خواندن و تلفظ کلمات و ابیات است نه شکل نوشتاری شان.
۲. یکی از ساده ترین این روش ها این است که بدانیم که معمولا و اکثرا در اشعار عاشقانه و غزل بیشتر بر وزن فاعلاتن و مفاعیلن می آیند که وزن فاعلاتن کاربرد بیشتری از وزن مفاعیلن در غزل دارد، چون وزنی است بسیار رقیق و نرم که با غزل که رقت و نرمی را می طلبد سازگاری تمام دارد، به گونه ای که وزن فاعلاتن در بین تمام شاعران غزل سرای فارسی و عربی از جمله سعدی و حافظ و مولانا جلال الدین و فروغی بسطامی و وحشی بافقی و مجنون لیلی و کثیر عزه ... به دلیل اشاره شده پرکاربردتر از مفاعیلن است. وزن فعولن نیز متناسب با حماسه و اشعار حماسی است، مانند شاهنامه فردوسی که یک شاعر حماسه سرا است و این کتاب که سراسر اشعارش حماسه است، بر این وزن (فعولن فعولن فعولن فعل) آمده است که برای تشخیص این نکته نباید فقط به یک بیت توجه شود، بلکه باید به ساختار کلی قصیده نگاه شود. مانند این چند بیت از یک غزل سعدی که بر وزن فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن/ فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن است.
متناسبند و موزون حرکات دلفریبت/ متوجه است با ما سخنان بی حسیبت!
چو نمی‌توان صبوری ستمت کشم ضروری/ مگر آدمی نباشد که برنجد از عتیبت!
به قیاس درنگنجی و به وصف درنیایی/ متحیرم در اوصاف جمال و روی و زیبت!
عجب از کسی در این شهر که پارسا بماند/ مگر او ندیده باشد رخ پارسافریبت!
تو درخت خوب منظر همه میوه‌ای ولیکن/ چه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سیبت!
دو بیت دیگر از غزلی دیگر از سعدی که بر
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن/ مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن است که متشکل از مفاعیلن فاعلاتن است که اختیارات شاعری رخ داده است.
اگر تو برفکنی در میان شهر نقاب/ هزار مؤمن مخلص درافکنی به عقاب!
که را مجال نظر بر جمال میمونت/ بدین صفت که تو دل می‌بری ورای حجاب!
یا چند بیت از غزل دیگری از سعدی که بر وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن/ فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن است. مانند:
این تویی یا سرو بستانی به رفتار آمدست/ یا ملک در صورت مردم به گفتار آمدست!
...
ساربانا یک نظر در روی آن زیبا نگار/ گر به جانی می‌دهد اینک خریدار آمدست!
وه که گر من بازبینم روی یار خویش را/ مرده‌ای بینی که با دنیا دگربار آمدست!
آن چه بر من می‌رود دربندت ای آرام جان/ با کسی گویم که در بندی گرفتار آمدست!
نی که می‌نالد همی در مجلس آزادگان/ زان همی‌نالد که بر وی زخم بسیار آمدست!
تا نپنداری که بعد از چشم خواب آلود تو/ تا برفتی خوابم اندر چشم بیدار آمدست!
سعدیا گر همتی داری منال از جور یار/ تا جهان بودست جور یار بر یار آمدست!
اما چند بیت تعلیمی و آموزشی از سعدی در کتاب گلستان هست که باز بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل/ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل آمده است. مانند:
شنیدستی که گاوی در علف زار/ بیالاید همه گاوان ده را!
به یک ناتراشیده در مجلسی/ برنجد دل هوشمندان بسی!
اگر بركه ای پر کنند از گلاب/ سگی در وی افتد کند منجلاب!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بهترین و سریع ترین روش های تشخیص وزنهای شعر و پاسخگویی سریع به تستهای کنکوری درس عروض.
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : دوم
۳. دومین راه تشخیص این است که ما بدانیم که فلان شاعر جزء کدام دسته از شاعران(غزل سرا یا حماسه سرا و هجا و فخر و ...) است و بیشتر اشعارشان در غزل است یا حماسه یا ... که با دانستن این موارد بهتر می‌توانیم وزن ابیات را کشف کنیم، مثلا سعدی و حافظ و مولانا که همه ما می دانیم غزل سرا هستند، به سادگی می توانیم بفهمیم که اکثر اشعارشان بر وزن فاعلاتن و مفاعیلن هستند که متناسب با غزل هستند و فردوسی نیز که یک شاعر حماسه سرا است، بالقطع می توانيم بگوییم تمام اشعار فردوسی در شاهنامه بر وزن فعولن هستند و شاعر عربی متنبی و ابوالعلای معری که متنبی(شاعر مخصوص سيف الدوله) بیشتر در زمینه فخر و مدح(بیشتر سيف الدوله و گاهی کافور اخشیدی و ...) شعر گفته است، و ابوالعلای معری که بیشتر در هجو شعر گفته است، بیشتر اوزان شعری این دو شاعر عرب بر وزن فعولن مفاعیلن هستند که این وزن بخاطر طولش و زیادی حروف این وزن متناسب با فخر و مدح و هجا است که شاعر در فخر و مدح و هجای کسی بیشتر کلامش را طول داده تا در فخر روحش بیشتر ارضا شده یا در مدح بیشتر توجه ممدوح را به خود جلب کرده یا در هجو بیشتر دل کسی که او را هجو می کند آزرده و روح خود را بخاطر هجو او سیراب کند، اما باید به این نکته هم توجه کرد که این شاعران غزل سرا مانند سعدی و حافظ و مولانا قصیده ها و بیت هایی بر وزنهایی غیر از فاعلاتن و مفاعیلن نیز دارند مانند این سه بیت از سعدی:
سخندان پرورده پیر کهن/ بیندیشد آنگه گوید سخن!
که بر وزن فعولن فعولن فعولن فعل است.
یا دو بیت دیگر از سعدی مانند:
تا نیک ندانی که سخن عین صواب است/ باید که به گفتن دهن از هم نگشایی!
گر راست سخن گویی و در بند بمانی/ به زآن که دروغت دهد از بند رهایی!
که بر وزن مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن هستند در حالیکه مضمون هر سه بیت سعدی، تعلیمی و درباره نحوه سخن گفتن است، اما می‌بینیم وزن یک بیت با دو بیت دیگر متفاوت است.
۴. کتابهای بسیار معروف شاعران و وزن استفاده شده در آن را بدانیم. مثلا تمام اشعار کتاب شاهنامه فردوسی بر وزن فعولن هستند و تمام اشعار کتاب مثنوی معنوی مولانا جلال الدین بر وزن فاعلاتن هستند. البته باید به این نکته توجه کرد که معانی و مضامین کتاب مثنوی معنوی تعلیمی و آموزشی و دینی است تا جایی که بسیاری از ناقدان کتاب مثنوی و معنوی را تفسیر قرآن کریم می دانند که به شعر درآورده شده است، اما سبب استفاده از وزن فاعلاتن در مضامین آموزشی و تعلیمی این است که وزن فاعلاتن داری نرمی و رقیقی خاصی است که سریع تر بر روح و روان خواننده تاثیر می گذارد که تاثیر بر خواننده از اصلی ترین ویژگی ادبیات است.
مانند این ابیات مولانا جلال الدین در مثنوی معنوی که بر وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن/ فاعلاتن فاعلاتن فاعلن است.
بشنو این نی چون شکایت می‌کند/ از جداییها حکایت می‌کند!
کز نیستان تا مرا ببریده‌اند/ در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند!
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق/ تا بگویم شرح درد اشتیاق!
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش/ باز جوید روزگار وصل خویش!
من به هر جمعیتی نالان شدم/ جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم!
هرکسی از ظن خود شد یار من/ از درون من نجست اسرار من!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : دوم
۳. دومین راه تشخیص این است که ما بدانیم که فلان شاعر جزء کدام دسته از شاعران(غزل سرا یا حماسه سرا و هجا و فخر و ...) است و بیشتر اشعارشان در غزل است یا حماسه یا ... که با دانستن این موارد بهتر می‌توانیم وزن ابیات را کشف کنیم، مثلا سعدی و حافظ و مولانا که همه ما می دانیم غزل سرا هستند، به سادگی می توانیم بفهمیم که اکثر اشعارشان بر وزن فاعلاتن و مفاعیلن هستند که متناسب با غزل هستند و فردوسی نیز که یک شاعر حماسه سرا است، بالقطع می توانيم بگوییم تمام اشعار فردوسی در شاهنامه بر وزن فعولن هستند و شاعر عربی متنبی و ابوالعلای معری که متنبی(شاعر مخصوص سيف الدوله) بیشتر در زمینه فخر و مدح(بیشتر سيف الدوله و گاهی کافور اخشیدی و ...) شعر گفته است، و ابوالعلای معری که بیشتر در هجو شعر گفته است، بیشتر اوزان شعری این دو شاعر عرب بر وزن فعولن مفاعیلن هستند که این وزن بخاطر طولش و زیادی حروف این وزن متناسب با فخر و مدح و هجا است که شاعر در فخر و مدح و هجای کسی بیشتر کلامش را طول داده تا در فخر روحش بیشتر ارضا شده یا در مدح بیشتر توجه ممدوح را به خود جلب کرده یا در هجو بیشتر دل کسی که او را هجو می کند آزرده و روح خود را بخاطر هجو او سیراب کند، اما باید به این نکته هم توجه کرد که این شاعران غزل سرا مانند سعدی و حافظ و مولانا قصیده ها و بیت هایی بر وزنهایی غیر از فاعلاتن و مفاعیلن نیز دارند مانند این سه بیت از سعدی:
سخندان پرورده پیر کهن/ بیندیشد آنگه گوید سخن!
که بر وزن فعولن فعولن فعولن فعل است.
یا دو بیت دیگر از سعدی مانند:
تا نیک ندانی که سخن عین صواب است/ باید که به گفتن دهن از هم نگشایی!
گر راست سخن گویی و در بند بمانی/ به زآن که دروغت دهد از بند رهایی!
که بر وزن مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن هستند در حالیکه مضمون هر سه بیت سعدی، تعلیمی و درباره نحوه سخن گفتن است، اما می‌بینیم وزن یک بیت با دو بیت دیگر متفاوت است.
۴. کتابهای بسیار معروف شاعران و وزن استفاده شده در آن را بدانیم. مثلا تمام اشعار کتاب شاهنامه فردوسی بر وزن فعولن هستند و تمام اشعار کتاب مثنوی معنوی مولانا جلال الدین بر وزن فاعلاتن هستند. البته باید به این نکته توجه کرد که معانی و مضامین کتاب مثنوی معنوی تعلیمی و آموزشی و دینی است تا جایی که بسیاری از ناقدان کتاب مثنوی و معنوی را تفسیر قرآن کریم می دانند که به شعر درآورده شده است، اما سبب استفاده از وزن فاعلاتن در مضامین آموزشی و تعلیمی این است که وزن فاعلاتن داری نرمی و رقیقی خاصی است که سریع تر بر روح و روان خواننده تاثیر می گذارد که تاثیر بر خواننده از اصلی ترین ویژگی ادبیات است.
مانند این ابیات مولانا جلال الدین در مثنوی معنوی که بر وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن/ فاعلاتن فاعلاتن فاعلن است.
بشنو این نی چون شکایت می‌کند/ از جداییها حکایت می‌کند!
کز نیستان تا مرا ببریده‌اند/ در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند!
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق/ تا بگویم شرح درد اشتیاق!
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش/ باز جوید روزگار وصل خویش!
من به هر جمعیتی نالان شدم/ جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم!
هرکسی از ظن خود شد یار من/ از درون من نجست اسرار من!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بهترین و سریع ترین روش های تشخیص وزنهای شعر و پاسخگویی سریع به تستهای کنکوری درس عروض.
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : سوم
۵. اینکه ابتدای مصرع اول را نگاه کنیم که هجای کوتاه دارد یا هجای بلند که اگر هجای کوتاه دارد یا وزن فعولن است یا وزن مفاعیلن، اما اگر هجای بلند دارد، یا وزن مستفعلن است یا وزن فاعلاتن است یا وزن مفعولُ است. البته در کنار آن باید به ساختار دو مصرع توجه شود، چون ممکن است که در آن اختیارات شعری رخ داده باشد یا به اصطلاح عرض خبن و طی و کف و حذف رخ داده باشد که روش تشخیصش این است که باید وزن دو مصرع یکی باشد، مثلا اگر دیدیم در یک مصرع از دو بیت فعلاتن فاعلاتن.../ فاعلاتن فاعلاتن.... است بالقطع می‌توانیم بگوییم که وزنش فاعلاتن است که در فعلاتن خبن رخ داده است و مخبون شده است.
۶. وزنهای اصلی را از وزنهای فرعی جدا کرده و بدانیم که وزنهای اصلی پرکاربرد تر از وزنهای فرعی هستند. وزنهای اصلی فعولن، فاعلاتن، مفاعیلن، مستفعلن هستند که وزنهای فرعی از این اوزان اصلی ساخته می شوند، مانند وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن... که طبق اختیارات شاعری و زحافات تبدیل به وزن مفعول مفاعیل مفاعیل فعل یا وزن مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن، می شود.
۷. با شناخت وزن کل یک قصیده یا دو بیتی یا رباعی یا غزل، اگر یک بیتی از آن قصیده را ببینیم با شناخت وزن کل قصیده، وزن بیت آن قصیده را می‌توانیم دربیاوریم. مثلا اولین غزل حافظ را مرور می کنیم:
ألا يا أيها الساقي أدر كأسا و ناولها/ كه عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها: با تشخیص این بیت از اولین غزل حافظ در دیوانش که بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن .... است بالقطع می‌توانیم تشخیص بدهیم که تمام بیت های این غزل بر همین وزن مفاعیلن .... هستند. یا با تشخیص بیت زیر از قصیده ای از فردوسی مانند:
توانا بود هر که دانا بود/ ز دانش دل پیر برنا بود!
که بر وزن فعولن فعولن فعولن فعل هست، بالقطع می توانيم بگوییم تمام ابیات قصیده ای که این بیت در آن هست، بر همین وزن فعولن... است، حتی اگر ندانیم که فردوسی حماسه سرا است و تمام ابیات در شاهنامه بر این وزن است، یا مثلا قصیده المساء از خلیل مطران که وقتی من می‌دانم این قصیده بر وزن متفاعلن متفاعلن متفاعلن/ ... است، بدون شک می توانم بالقطع بگویم که تمام ابیات این قصیده بر این وزن متفاعلن.... هستند: مانند اولین بیت این قصیده:
داء ألمّ فخلت فيه شفائي/ من صبوتي فتضاعفت برحائي كه بر اين وزن متفاعلن ... است و همچنین بیت آخر آن نیز یعنی
وكأنني آنست يومي زائلا/ فرأيت في المرآة كيف مسائي!
كه بر همان وزن متفاعلن است یا قصیده ای از ابوالعلای معری که اولین بیت آن:
ألا في سبيل المجد ما أنا فاعل/ عفاف و إقدام و حزم و نائل!
که بر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن است، پس بدون شک تمام ابیات این قصیده ابوالعلای معری نیز بر این وزن هستند یا تمامی ابیات معلقه امروالقیس و زهیر بن أبي سلمى و طرفة بن عبد بر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن/ فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن هستند، اما تمام ابیات معلقه عمرو بن کلثوم بر وزن مفاعلتن مفاعلتن فعولن است.
۸. باید بدانیم که وزنهایی که در فارسی در یک معنا می آیند لزوما در عربی آن وزن در همان معنا نمی آید، که این باتوجه به شرایط جغرافیایی و فرهنگی است که مثلا طبق شرایط و موقعیت جغرافیایی و فرهنگی کشورهای عربی مانند عربستان و مسائل مربوط به شتر و سفر با شتر از دوره های جاهلی و اسلامی تا معاصر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن/ فعولن مفاعیلن، و وزن مستفعلن مستفعلن مستفعلن/ مستفعلن ... بیشترین کاربرد را در مقایسه با وزن های دیگر از جمله فعولن، فاعلاتن، مفاعیلن دارد، اما به احتمال ۹۰ درصد وزن فاعلاتن پرکاربردترین وزن در بین شاعران فارسی است. مثلا در اشعار تعلیمی فارسی مانند اشعار تعلیمی مولانا، عطار، خیام وزن فاعلاتن کاربرد دارد، درحالی‌که در بین اشعار تعلیمی عربی وزن مستفعلن کاربرد دارد مانند اشعار تعلیمی الفیه بن مالک، که این مطابق شرایط جغرافیایی و آب و هوایی و فرهنگی بین شاعران و قراردادی بودن زبان است.
۹. در تقطیع هجایی باید بدانیم که اولین حرف هر کلمه ای چه عربی یا فارسی باید مصوت و دارای حرکت کسره یا فتحه یا ضمه باشد، اما حرکت حرف دوم و سوم ممکن است صامت باشد یا مصوت.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : سوم
۵. اینکه ابتدای مصرع اول را نگاه کنیم که هجای کوتاه دارد یا هجای بلند که اگر هجای کوتاه دارد یا وزن فعولن است یا وزن مفاعیلن، اما اگر هجای بلند دارد، یا وزن مستفعلن است یا وزن فاعلاتن است یا وزن مفعولُ است. البته در کنار آن باید به ساختار دو مصرع توجه شود، چون ممکن است که در آن اختیارات شعری رخ داده باشد یا به اصطلاح عرض خبن و طی و کف و حذف رخ داده باشد که روش تشخیصش این است که باید وزن دو مصرع یکی باشد، مثلا اگر دیدیم در یک مصرع از دو بیت فعلاتن فاعلاتن.../ فاعلاتن فاعلاتن.... است بالقطع می‌توانیم بگوییم که وزنش فاعلاتن است که در فعلاتن خبن رخ داده است و مخبون شده است.
۶. وزنهای اصلی را از وزنهای فرعی جدا کرده و بدانیم که وزنهای اصلی پرکاربرد تر از وزنهای فرعی هستند. وزنهای اصلی فعولن، فاعلاتن، مفاعیلن، مستفعلن هستند که وزنهای فرعی از این اوزان اصلی ساخته می شوند، مانند وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن... که طبق اختیارات شاعری و زحافات تبدیل به وزن مفعول مفاعیل مفاعیل فعل یا وزن مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن، می شود.
۷. با شناخت وزن کل یک قصیده یا دو بیتی یا رباعی یا غزل، اگر یک بیتی از آن قصیده را ببینیم با شناخت وزن کل قصیده، وزن بیت آن قصیده را می‌توانیم دربیاوریم. مثلا اولین غزل حافظ را مرور می کنیم:
ألا يا أيها الساقي أدر كأسا و ناولها/ كه عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها: با تشخیص این بیت از اولین غزل حافظ در دیوانش که بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن .... است بالقطع می‌توانیم تشخیص بدهیم که تمام بیت های این غزل بر همین وزن مفاعیلن .... هستند. یا با تشخیص بیت زیر از قصیده ای از فردوسی مانند:
توانا بود هر که دانا بود/ ز دانش دل پیر برنا بود!
که بر وزن فعولن فعولن فعولن فعل هست، بالقطع می توانيم بگوییم تمام ابیات قصیده ای که این بیت در آن هست، بر همین وزن فعولن... است، حتی اگر ندانیم که فردوسی حماسه سرا است و تمام ابیات در شاهنامه بر این وزن است، یا مثلا قصیده المساء از خلیل مطران که وقتی من می‌دانم این قصیده بر وزن متفاعلن متفاعلن متفاعلن/ ... است، بدون شک می توانم بالقطع بگویم که تمام ابیات این قصیده بر این وزن متفاعلن.... هستند: مانند اولین بیت این قصیده:
داء ألمّ فخلت فيه شفائي/ من صبوتي فتضاعفت برحائي كه بر اين وزن متفاعلن ... است و همچنین بیت آخر آن نیز یعنی
وكأنني آنست يومي زائلا/ فرأيت في المرآة كيف مسائي!
كه بر همان وزن متفاعلن است یا قصیده ای از ابوالعلای معری که اولین بیت آن:
ألا في سبيل المجد ما أنا فاعل/ عفاف و إقدام و حزم و نائل!
که بر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن است، پس بدون شک تمام ابیات این قصیده ابوالعلای معری نیز بر این وزن هستند یا تمامی ابیات معلقه امروالقیس و زهیر بن أبي سلمى و طرفة بن عبد بر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن/ فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن هستند، اما تمام ابیات معلقه عمرو بن کلثوم بر وزن مفاعلتن مفاعلتن فعولن است.
۸. باید بدانیم که وزنهایی که در فارسی در یک معنا می آیند لزوما در عربی آن وزن در همان معنا نمی آید، که این باتوجه به شرایط جغرافیایی و فرهنگی است که مثلا طبق شرایط و موقعیت جغرافیایی و فرهنگی کشورهای عربی مانند عربستان و مسائل مربوط به شتر و سفر با شتر از دوره های جاهلی و اسلامی تا معاصر وزن فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن/ فعولن مفاعیلن، و وزن مستفعلن مستفعلن مستفعلن/ مستفعلن ... بیشترین کاربرد را در مقایسه با وزن های دیگر از جمله فعولن، فاعلاتن، مفاعیلن دارد، اما به احتمال ۹۰ درصد وزن فاعلاتن پرکاربردترین وزن در بین شاعران فارسی است. مثلا در اشعار تعلیمی فارسی مانند اشعار تعلیمی مولانا، عطار، خیام وزن فاعلاتن کاربرد دارد، درحالی‌که در بین اشعار تعلیمی عربی وزن مستفعلن کاربرد دارد مانند اشعار تعلیمی الفیه بن مالک، که این مطابق شرایط جغرافیایی و آب و هوایی و فرهنگی بین شاعران و قراردادی بودن زبان است.
۹. در تقطیع هجایی باید بدانیم که اولین حرف هر کلمه ای چه عربی یا فارسی باید مصوت و دارای حرکت کسره یا فتحه یا ضمه باشد، اما حرکت حرف دوم و سوم ممکن است صامت باشد یا مصوت.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بهترین و سریع ترین روش های تشخیص وزنهای شعر و پاسخگویی سریع به تستهای کنکوری درس عروض.
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : چهارم ( پایانی )
۱۰. باید بدانیم بعضی از ابیات و قصائد دو وزنی هستند که طبق مضمون ابیات و قصاید یک وزن را باید وزن اصلی آن قصیده و وزن دیگر را وزن فرعی بدانیم، مانند این سه بیت از یک غزل از فروغی بسطامی شاعر غزل سرا:
دیشب تو را به خوبی تشبيه به ماه کردم/ تو به ز ماه بودی، من اشتباه کردم!
دوشینه پیش رویت آیینه را نهادم/ روز سفید خود را آخر سیاه کردم!
هر صبح یاد رویت تا شام گه نمودم/ هر شام فکر مویت تا صبح گاه کردم!
که این قصیده فروغی بسطامی دارای دو وزن مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن/ مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن و وزن مستعلن فعولن مستفعلن فعولن/ مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن است، اما با توجه به اینکه یک غزل است بهتر است وزن مفعول فاعلاتن بگیریم که متناسب با مضمون غزل و عاشقانه است.
یا مانند چند بیت دیگر از یک غزل از فروغی بسطامی
دوشینه خود شنیدم یک نکته از دهانی/ اما نمی‌توان گفت با هیچ نکته‌دانی!
اسرار عشقم آخر افتاد بر زبانها/ از بس که وصف او را گفتم به هر زبانی!
ترسم نکرده باشی رحمی به خسته جانی/ ای آن که زیر تیغش امید رحم داری!
کردی فتاده دیدم دنبال کاروانی/ در وادی محبت حال دلم چه پرسی
بر کشتنم کشیده‌ست ابروی او کمانی/ در گردنم فکنده‌ست گیسوی او کمندی!
که این غزل نیز مانند غزل قبلی دو وزنی است مفعول فاعلاتن و مستفعلن فعولن است، اما متناسب با مضمون غزل وزن اصلی آن مفعول فاعلاتن است.
اما چند بیت دیگر از یک غزل دیگر از فروغی بسطامی
لب شیرین تو را دادند تا شکر بیفشانی/ پس آنگه جان شیرین را به شکر خنده بستانی!
مسلمان زاده نتواند که روی از قبله گرداند/ من از تو رو نگردانم گر از من رو بگردانی!
که این غزل بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن است که متفاوت از وزن ابیات دو غزل قبلی و تک وزنی است.
نکات دیگر:
۱. تمام موارد فوق به صورت غالبی و اکثرا هست و صد در صدی نیست، اما با سناختشان قطعا سریع تر می توانیم تستهای کنکوری را بشناسیم.
۲. وزن فعولن مفاعیلن حدود یک سوم اشعار عربی را در برمی‌گیرد به گونه ای که پرکاربردترین وزن در بین اشعار عربی است که بعد از آن وزنهای مستفعلن، مُتَفاعِلُن، مُفاعَلَتُن پرکاربرد ترین هستند، در حالیکه وزن فعولن مفاعیلن و متفاعلن و مفاعلتن در فارسی کم کاربرد هستند.
۳. وزن فعولن فعولن فعولن فعولن مشهور به بحر متقارب و وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن مشهور به بحر رمل و وزن مستفعلن مستفعلن مستفعلن مشهور به بحر رجز و وزن مفاعیلن مشهور به بحر هزج و وزن فعولن مفاعیلن مشهور به بحر طویل و وزن متفاعلن متفاعلن متفاعلن مشهور به بحر کامل و وزن مفاعلتن مفاعلتن فعولن مشهور به بحر وافر و وزن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن مشهور به بحر خفیف است که مشهورترین وزنها و بحرهای فارسی و عربی هستند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نویسنده: احمد عارفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
✅ بخش : چهارم ( پایانی )
۱۰. باید بدانیم بعضی از ابیات و قصائد دو وزنی هستند که طبق مضمون ابیات و قصاید یک وزن را باید وزن اصلی آن قصیده و وزن دیگر را وزن فرعی بدانیم، مانند این سه بیت از یک غزل از فروغی بسطامی شاعر غزل سرا:
دیشب تو را به خوبی تشبيه به ماه کردم/ تو به ز ماه بودی، من اشتباه کردم!
دوشینه پیش رویت آیینه را نهادم/ روز سفید خود را آخر سیاه کردم!
هر صبح یاد رویت تا شام گه نمودم/ هر شام فکر مویت تا صبح گاه کردم!
که این قصیده فروغی بسطامی دارای دو وزن مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن/ مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن و وزن مستعلن فعولن مستفعلن فعولن/ مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن است، اما با توجه به اینکه یک غزل است بهتر است وزن مفعول فاعلاتن بگیریم که متناسب با مضمون غزل و عاشقانه است.
یا مانند چند بیت دیگر از یک غزل از فروغی بسطامی
دوشینه خود شنیدم یک نکته از دهانی/ اما نمی‌توان گفت با هیچ نکته‌دانی!
اسرار عشقم آخر افتاد بر زبانها/ از بس که وصف او را گفتم به هر زبانی!
ترسم نکرده باشی رحمی به خسته جانی/ ای آن که زیر تیغش امید رحم داری!
کردی فتاده دیدم دنبال کاروانی/ در وادی محبت حال دلم چه پرسی
بر کشتنم کشیده‌ست ابروی او کمانی/ در گردنم فکنده‌ست گیسوی او کمندی!
که این غزل نیز مانند غزل قبلی دو وزنی است مفعول فاعلاتن و مستفعلن فعولن است، اما متناسب با مضمون غزل وزن اصلی آن مفعول فاعلاتن است.
اما چند بیت دیگر از یک غزل دیگر از فروغی بسطامی
لب شیرین تو را دادند تا شکر بیفشانی/ پس آنگه جان شیرین را به شکر خنده بستانی!
مسلمان زاده نتواند که روی از قبله گرداند/ من از تو رو نگردانم گر از من رو بگردانی!
که این غزل بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن/ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن است که متفاوت از وزن ابیات دو غزل قبلی و تک وزنی است.
نکات دیگر:
۱. تمام موارد فوق به صورت غالبی و اکثرا هست و صد در صدی نیست، اما با سناختشان قطعا سریع تر می توانیم تستهای کنکوری را بشناسیم.
۲. وزن فعولن مفاعیلن حدود یک سوم اشعار عربی را در برمی‌گیرد به گونه ای که پرکاربردترین وزن در بین اشعار عربی است که بعد از آن وزنهای مستفعلن، مُتَفاعِلُن، مُفاعَلَتُن پرکاربرد ترین هستند، در حالیکه وزن فعولن مفاعیلن و متفاعلن و مفاعلتن در فارسی کم کاربرد هستند.
۳. وزن فعولن فعولن فعولن فعولن مشهور به بحر متقارب و وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن مشهور به بحر رمل و وزن مستفعلن مستفعلن مستفعلن مشهور به بحر رجز و وزن مفاعیلن مشهور به بحر هزج و وزن فعولن مفاعیلن مشهور به بحر طویل و وزن متفاعلن متفاعلن متفاعلن مشهور به بحر کامل و وزن مفاعلتن مفاعلتن فعولن مشهور به بحر وافر و وزن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن مشهور به بحر خفیف است که مشهورترین وزنها و بحرهای فارسی و عربی هستند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ واژه‌های ایهام‌برانگیزی كه اصطلاح موسيقی هستند:
راه(نغمه- مسیر)
پرده(آهنگ- حجاب)
آهنگ(ريتم- قصد)
شور(دستگاه موسيقي-هيجان و عشق)
زير(متضاد بم- پايين)
رود(گونه‌ای ساز- رودخانه)
چنگ(گونه‌ای ساز - سرپنجه)
عود(گونه‌ای ساز- ماده معطر كه می‌سوزانند تا عطرش بپراكند)
تار(ابزار موسيقي- تيره- يك رشته مو)
همايون(نام يكي از دستگاه‌های موسيقی- خجسته و فرخنده)
نوا(دستگاه موسيقی- توشه و سرمايه- صدا)
خسرواني(گوشه‌ای از دستگاه ماهور- شاهانه)
داد(فرياد- عدل- متضاد گرفت. گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
دلكش(جذاب- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
شكسته(متضاد سالم- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
عراق(نام سرزميني- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
شهناز(گوشه‌ای از دستگاه شور)
بيداد(گوشه‌ای از دستگاه همايون-ظلم و ستم)
عشاق(عاشقان- گوشه‌ای از دستگاه همايون)
زابل(نام شهري- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
حصار(مانع و ديوار- گوشه دستگاه سه گاه)
مخالف(متضاد موافق- گوشه سه گاه)
حزين(غمگين- گوشه دستگاه سه گاه)
كرشمه(گوشه دستگاه شور- ناز و غمزه)
حجاز(گوشه دستگاه آوازی ابوعطا- نام سرزمینی)
جامه‌دران(گوشه‌ای از دستگاه افشاری- قید حالت از مصدر جامه دریدن)
پهلوی(گوشه‌ای از دستگاه چهارگاه- زبان فارسی باستان)
پروانه(از گوشه‌های دستگاه راست پنجگاه- اجازه- نوعی حشره)
سپهر(از گوشه‌های راست پنجگاه- آسمان)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
راه(نغمه- مسیر)
پرده(آهنگ- حجاب)
آهنگ(ريتم- قصد)
شور(دستگاه موسيقي-هيجان و عشق)
زير(متضاد بم- پايين)
رود(گونه‌ای ساز- رودخانه)
چنگ(گونه‌ای ساز - سرپنجه)
عود(گونه‌ای ساز- ماده معطر كه می‌سوزانند تا عطرش بپراكند)
تار(ابزار موسيقي- تيره- يك رشته مو)
همايون(نام يكي از دستگاه‌های موسيقی- خجسته و فرخنده)
نوا(دستگاه موسيقی- توشه و سرمايه- صدا)
خسرواني(گوشه‌ای از دستگاه ماهور- شاهانه)
داد(فرياد- عدل- متضاد گرفت. گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
دلكش(جذاب- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
شكسته(متضاد سالم- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
عراق(نام سرزميني- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
شهناز(گوشه‌ای از دستگاه شور)
بيداد(گوشه‌ای از دستگاه همايون-ظلم و ستم)
عشاق(عاشقان- گوشه‌ای از دستگاه همايون)
زابل(نام شهري- گوشه‌ای از دستگاه ماهور)
حصار(مانع و ديوار- گوشه دستگاه سه گاه)
مخالف(متضاد موافق- گوشه سه گاه)
حزين(غمگين- گوشه دستگاه سه گاه)
كرشمه(گوشه دستگاه شور- ناز و غمزه)
حجاز(گوشه دستگاه آوازی ابوعطا- نام سرزمینی)
جامه‌دران(گوشه‌ای از دستگاه افشاری- قید حالت از مصدر جامه دریدن)
پهلوی(گوشه‌ای از دستگاه چهارگاه- زبان فارسی باستان)
پروانه(از گوشه‌های دستگاه راست پنجگاه- اجازه- نوعی حشره)
سپهر(از گوشه‌های راست پنجگاه- آسمان)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ راهنمای تبدیل سال ها به یکدیگر
با توجه به اینکه پژوهشگران تاریخ و علوم انسانی اغلب در مطالعه متون قدیمی با گاهشماری های گوناگونی مواجه می شوند، لذا روش تبدیل مهمترین گاهشماری ها به یکدیگر توسط کانال کتابخانه ایرانشناسی به صورت زیر تدوین گردیده است. خواهشمند است در صورت مشاهده هرگونه اشتباه احتمالی یا اطلاع از نحوه تبدیل سایر تقویم های مهم (از قبیل تقویم های ارمنی، گرجی، چینی و...) که ممکن است برای محققین ایرانی سودمند باشد. اعلام فرمایید تا این مطلب کامل تر گردد.
* شمسی به میلادی
>>> شمسی را به عدد ششصد و بیست و یک اضافه می کنیم عدد حاصله شمسی است.
* میلادی به شمسی:
از عدد سال میلادی ششصد و بیست را کم می کنیم.
* قمری به شمسی:
>>> قمری را تقسیم بر سی و چهار کرده و عدد حاصله را از سال قمری کسر می کنیم؛ عدد حاصله سال شمسی است.
ویا:
>>> حاصل ضرب شماره سال قمری در عدد یازده را بر سیصد و شصت و پنج تقسیم کرده و نتیجه را از همان سال قمری کسر می کنیم.
* شمسی به قمری:
>>> عدد سال شمسی را تقسیم بر سی و دو می کنیم و عدد حاصله را به سال شمسی اضافه می کنیم.
و یا:
>>> حاصل ضرب شماره سال شمسی در عدد یازده را بر سیصد و پنجاه و چهار تقسیم کرده و نتیجه را به سال خورشیدی می افزاییم.
* شاهنشاهی به شمسی:
>>> سال شمسی را به هزار و صد و هشتاد اضافه می کنیم. و بالعکس
* شمسی به میترایی یا آریایی:
>>> شمسی را به عدد پنج هزار و ششصد و چهل و سه می افزاییم.
* شمسی به زرتشتی:
>>> شمیی را به عدد دو هزار و سیصد و پنجاه و نه می افزاییم.
* کُردی به شمسی:
>>> از عدد سال کردی هزار و دویست و سی و دو را کم می کنیم سال شمسی به دست می آید.
* عِبری به میلادی:
>>> سال میلادی را به سه هزار و هفتصد و شصت اضافه می کنیم.
* آشوری به شمسی:
>>> از سال آشوری عدد پنج هزار و سیصد و هفتاد و یک را کم می کنیم سال شمسی به دست می آید.
* یزدگردی به میلادی:
>>> سال یزدگردی را به عدد ششصد و سی و یک می افزاییم.
* اسکندرانی رومی (یا رومی اسکندرانی و یا سلوکی و مقدونی) به میلادی:
>>> سال میلادی را به عدد سیصد و یازده (و یا سیصد و چهار) اضافه می کنیم.
* قبطی به میلادی:
>>> از سال قبطی عدد دویست و هشتاد و چهار را کم می کنیم.
* جلالی ملکشاهی به میلادی:
>>> به سال جلالی ملکشاهی عدد هزار و هفتاد و هشت اضافه می کنیم.
* غازانی ترکی به میلادی:
>>> به سال غازانی عدد هزار و سیصد و دو اضافه می کنیم.
* بودایی به میلادی:
>>> به سال میلادی عدد پانصد و چهل و پنج می افزاییم.
* شمسی به کردی گرمسیری سلطانی:
>>> از سال شمسی عدد ششصد و بیست هشت را کم می کنیم.
❇️ با سپاس فراوان
مدیریت کتابخانه ایرانشناسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
با توجه به اینکه پژوهشگران تاریخ و علوم انسانی اغلب در مطالعه متون قدیمی با گاهشماری های گوناگونی مواجه می شوند، لذا روش تبدیل مهمترین گاهشماری ها به یکدیگر توسط کانال کتابخانه ایرانشناسی به صورت زیر تدوین گردیده است. خواهشمند است در صورت مشاهده هرگونه اشتباه احتمالی یا اطلاع از نحوه تبدیل سایر تقویم های مهم (از قبیل تقویم های ارمنی، گرجی، چینی و...) که ممکن است برای محققین ایرانی سودمند باشد. اعلام فرمایید تا این مطلب کامل تر گردد.
* شمسی به میلادی
>>> شمسی را به عدد ششصد و بیست و یک اضافه می کنیم عدد حاصله شمسی است.
* میلادی به شمسی:
از عدد سال میلادی ششصد و بیست را کم می کنیم.
* قمری به شمسی:
>>> قمری را تقسیم بر سی و چهار کرده و عدد حاصله را از سال قمری کسر می کنیم؛ عدد حاصله سال شمسی است.
ویا:
>>> حاصل ضرب شماره سال قمری در عدد یازده را بر سیصد و شصت و پنج تقسیم کرده و نتیجه را از همان سال قمری کسر می کنیم.
* شمسی به قمری:
>>> عدد سال شمسی را تقسیم بر سی و دو می کنیم و عدد حاصله را به سال شمسی اضافه می کنیم.
و یا:
>>> حاصل ضرب شماره سال شمسی در عدد یازده را بر سیصد و پنجاه و چهار تقسیم کرده و نتیجه را به سال خورشیدی می افزاییم.
* شاهنشاهی به شمسی:
>>> سال شمسی را به هزار و صد و هشتاد اضافه می کنیم. و بالعکس
* شمسی به میترایی یا آریایی:
>>> شمسی را به عدد پنج هزار و ششصد و چهل و سه می افزاییم.
* شمسی به زرتشتی:
>>> شمیی را به عدد دو هزار و سیصد و پنجاه و نه می افزاییم.
* کُردی به شمسی:
>>> از عدد سال کردی هزار و دویست و سی و دو را کم می کنیم سال شمسی به دست می آید.
* عِبری به میلادی:
>>> سال میلادی را به سه هزار و هفتصد و شصت اضافه می کنیم.
* آشوری به شمسی:
>>> از سال آشوری عدد پنج هزار و سیصد و هفتاد و یک را کم می کنیم سال شمسی به دست می آید.
* یزدگردی به میلادی:
>>> سال یزدگردی را به عدد ششصد و سی و یک می افزاییم.
* اسکندرانی رومی (یا رومی اسکندرانی و یا سلوکی و مقدونی) به میلادی:
>>> سال میلادی را به عدد سیصد و یازده (و یا سیصد و چهار) اضافه می کنیم.
* قبطی به میلادی:
>>> از سال قبطی عدد دویست و هشتاد و چهار را کم می کنیم.
* جلالی ملکشاهی به میلادی:
>>> به سال جلالی ملکشاهی عدد هزار و هفتاد و هشت اضافه می کنیم.
* غازانی ترکی به میلادی:
>>> به سال غازانی عدد هزار و سیصد و دو اضافه می کنیم.
* بودایی به میلادی:
>>> به سال میلادی عدد پانصد و چهل و پنج می افزاییم.
* شمسی به کردی گرمسیری سلطانی:
>>> از سال شمسی عدد ششصد و بیست هشت را کم می کنیم.
❇️ با سپاس فراوان
مدیریت کتابخانه ایرانشناسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ جدیدترین تعریف سواد از دیدگاه بخش علمی فرهنگی سازمان ملل متحد « یونسکو »
● *یادتان هست سعدی در گلستان میگفت:*
*دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی‌فایده کردند: یکی آن که اندوخت و نخورد، و دیگر آن که آموخت و نکرد.*
حالا یونسکو هم در جدیدترین تعریفش از *سواد* همان حرف سعدی را زده است.
● شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید مفهوم سواد در قرن گذشته، تغییرات بسیاری کرده است و این چهارمین تعریف سواد است که توسط یونسکو به صورت رسمی اعلام می‌شود. به طور خلاصه و طبق این تعریف، باسواد کسی است که بتواند از خوانده‌ها و دانسته‌های خود تغییری در زندگی خود ایجاد کند.
با تعریف جدیدی که یونسکو ارائه داده باسوادی، توانایی *تغییر (Change)* است و باسواد کسی است که بتواند با آموخته‌هایش، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.
در ادامه و بعد از مروری کوتاه بر تعاریف سواد از ابتدا تا امروز، نکاتی درباره ایجاد تغییر در زندگی بر اساس دانسته‌ها و راهکارهای دست‌یابی به این مهم، مطرح خواهیم کرد.
● *اولین تعریف*
○توانایی خواندن و نوشتن
اولین تعریفی که از سواد در اوایل قرن بیستم ارائه شد، صرفا به توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری معطوف بود. طبق این تعریف، فردی با سواد محسوب میشد که توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری خود را داشته باشد.
● *دومین تعریف*
○اضافه‌شدن یادگرفتن رایانه و یک زبان خارجی
در اواخر قرن بیستم، سازمان ملل تعریف دومی از سواد را ارائه کرد. در این تعریف جدید، علاوه بر توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری، توانایی استفاده از رایانه و دانستن یک زبان خارجی هم اضافه شد. بدین‌ترتیب به افرادی که توان خواندن و نوشتن، استفاده از رایانه و صحبت و درک مطلب به یک زبان خارجی را داشتند، باسواد گفته شد. قاعدتا طبق این تعریف بسیاری از دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاهی کشور ما بی‌سواد محسوب می‌شوند چون دانش زبان خارجی بیشتر افراد کم است.
● *سومین تعریف*
○اضافه‌شدن ۱۲ نوع سواد
سازمان ملل در دهه دوم قرن ۲۱، باز هم در مفهوم سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف سوم کلا ماهیت سواد تغییر یافت. مهارت‌هایی اعلام شد که داشتن این توانایی‌ها و مهارت‌ها مصداق باسوادبودن قرار گرفت. بدین ترتیب شخصی که در یک رشته دانشگاهی موفق به دریافت مدرک دکترا می‌شود، حدود ۵ درصد با سواد است. این مهارت‌ها عبارت‌اند از:
۱- سواد عاطفی: توانایی برقراری روابط عاطفی با خانواده و دوستان.
۲- سواد ارتباطی: توانایی برقراری ارتباط مناسب با دیگران و دانستن آداب اجتماعی.
۳- سواد مالی: توانایی مدیریت مالی خانواده، دانستن روش‌های پس‌انداز و توازن دخل و خرج.
۴- سواد رسانه‌ای: این که فرد بداند کدام رسانه معتبر و کدام نامعتبر است.
۵- سواد تربیتی: توانایی تربیت فرزندان به نحو شایسته.
۶- سواد رایانه‌ای: دانستن مهارت‌های راهبری رایانه
۷- سواد سلامتی: دانستن اطلاعات مهم درباره تغذیه سالم و کنترل بیماری‌ها و داشتن یک برنامه فعالیت بدنی منظم در زندگی
۸- سواد نژادی و قومی: شناخت نژادها و قومیت‌ها بر اساس احترام و تبعیض نگذاشتن.
۹- سواد بوم شناختی: دانستن راه‌های حفاظت از محیط زیست.
۱۰- سواد تحلیلی: توانایی شناخت، ارزیابی و تحلیل نظریه‌های مختلف و ایجاد استدلال‌های منطقی بدون تعصب و پیش فرض.
۱۱- سواد انرژی: توانایی مدیریت مصرف انرژی.
۱۲- سواد علمی: علاوه بر سواد دانشگاهی، توانایی بحث یا حل و فصل مسائل با راهکارهای علمی و عقلانی مناسب.
از آن جا که باسوادبودن به یادگیری این مهارت‌ها وابسته شد، قاعدتا سیستم آموزشی کشورها هم باید متناسب با این مهارت‌ها تغییر رویه میداد که متاسفانه فعلا سیستم آموزشی کشور ما، هنوز هیچ تغییری در زمینه آموزش مهارت‌های فوق نکرده است.
● *چهارمین و جدیدترین تعریف*
○علم با عمل معنا می‌شود
با این حال و به تازگی «یونسکو» یک بار دیگر در تعریف سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف جدید، توانایی ایجاد تغییر، ملاک باسوادی قرار گرفته است، یعنی *شخصی با سواد تلقی می‌شود که بتواند با استفاده از خوانده‌ها و آموخته‌های خود، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.*
در واقع، این تعریف مکمل تعریف قبلی است؛ چرا که، صرفا دانستن یک موضوع به معنای عمل به آن نیست. در صورتی‌که مهارت‌ها و دانش آموخته شده باعث ایجاد تغییر معنادار در زندگی شود، آن گاه می‌توان گفت این فرد، انسانی با سواد است..
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
● *یادتان هست سعدی در گلستان میگفت:*
*دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی‌فایده کردند: یکی آن که اندوخت و نخورد، و دیگر آن که آموخت و نکرد.*
حالا یونسکو هم در جدیدترین تعریفش از *سواد* همان حرف سعدی را زده است.
● شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید مفهوم سواد در قرن گذشته، تغییرات بسیاری کرده است و این چهارمین تعریف سواد است که توسط یونسکو به صورت رسمی اعلام می‌شود. به طور خلاصه و طبق این تعریف، باسواد کسی است که بتواند از خوانده‌ها و دانسته‌های خود تغییری در زندگی خود ایجاد کند.
با تعریف جدیدی که یونسکو ارائه داده باسوادی، توانایی *تغییر (Change)* است و باسواد کسی است که بتواند با آموخته‌هایش، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.
در ادامه و بعد از مروری کوتاه بر تعاریف سواد از ابتدا تا امروز، نکاتی درباره ایجاد تغییر در زندگی بر اساس دانسته‌ها و راهکارهای دست‌یابی به این مهم، مطرح خواهیم کرد.
● *اولین تعریف*
○توانایی خواندن و نوشتن
اولین تعریفی که از سواد در اوایل قرن بیستم ارائه شد، صرفا به توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری معطوف بود. طبق این تعریف، فردی با سواد محسوب میشد که توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری خود را داشته باشد.
● *دومین تعریف*
○اضافه‌شدن یادگرفتن رایانه و یک زبان خارجی
در اواخر قرن بیستم، سازمان ملل تعریف دومی از سواد را ارائه کرد. در این تعریف جدید، علاوه بر توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری، توانایی استفاده از رایانه و دانستن یک زبان خارجی هم اضافه شد. بدین‌ترتیب به افرادی که توان خواندن و نوشتن، استفاده از رایانه و صحبت و درک مطلب به یک زبان خارجی را داشتند، باسواد گفته شد. قاعدتا طبق این تعریف بسیاری از دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاهی کشور ما بی‌سواد محسوب می‌شوند چون دانش زبان خارجی بیشتر افراد کم است.
● *سومین تعریف*
○اضافه‌شدن ۱۲ نوع سواد
سازمان ملل در دهه دوم قرن ۲۱، باز هم در مفهوم سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف سوم کلا ماهیت سواد تغییر یافت. مهارت‌هایی اعلام شد که داشتن این توانایی‌ها و مهارت‌ها مصداق باسوادبودن قرار گرفت. بدین ترتیب شخصی که در یک رشته دانشگاهی موفق به دریافت مدرک دکترا می‌شود، حدود ۵ درصد با سواد است. این مهارت‌ها عبارت‌اند از:
۱- سواد عاطفی: توانایی برقراری روابط عاطفی با خانواده و دوستان.
۲- سواد ارتباطی: توانایی برقراری ارتباط مناسب با دیگران و دانستن آداب اجتماعی.
۳- سواد مالی: توانایی مدیریت مالی خانواده، دانستن روش‌های پس‌انداز و توازن دخل و خرج.
۴- سواد رسانه‌ای: این که فرد بداند کدام رسانه معتبر و کدام نامعتبر است.
۵- سواد تربیتی: توانایی تربیت فرزندان به نحو شایسته.
۶- سواد رایانه‌ای: دانستن مهارت‌های راهبری رایانه
۷- سواد سلامتی: دانستن اطلاعات مهم درباره تغذیه سالم و کنترل بیماری‌ها و داشتن یک برنامه فعالیت بدنی منظم در زندگی
۸- سواد نژادی و قومی: شناخت نژادها و قومیت‌ها بر اساس احترام و تبعیض نگذاشتن.
۹- سواد بوم شناختی: دانستن راه‌های حفاظت از محیط زیست.
۱۰- سواد تحلیلی: توانایی شناخت، ارزیابی و تحلیل نظریه‌های مختلف و ایجاد استدلال‌های منطقی بدون تعصب و پیش فرض.
۱۱- سواد انرژی: توانایی مدیریت مصرف انرژی.
۱۲- سواد علمی: علاوه بر سواد دانشگاهی، توانایی بحث یا حل و فصل مسائل با راهکارهای علمی و عقلانی مناسب.
از آن جا که باسوادبودن به یادگیری این مهارت‌ها وابسته شد، قاعدتا سیستم آموزشی کشورها هم باید متناسب با این مهارت‌ها تغییر رویه میداد که متاسفانه فعلا سیستم آموزشی کشور ما، هنوز هیچ تغییری در زمینه آموزش مهارت‌های فوق نکرده است.
● *چهارمین و جدیدترین تعریف*
○علم با عمل معنا می‌شود
با این حال و به تازگی «یونسکو» یک بار دیگر در تعریف سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف جدید، توانایی ایجاد تغییر، ملاک باسوادی قرار گرفته است، یعنی *شخصی با سواد تلقی می‌شود که بتواند با استفاده از خوانده‌ها و آموخته‌های خود، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.*
در واقع، این تعریف مکمل تعریف قبلی است؛ چرا که، صرفا دانستن یک موضوع به معنای عمل به آن نیست. در صورتی‌که مهارت‌ها و دانش آموخته شده باعث ایجاد تغییر معنادار در زندگی شود، آن گاه می‌توان گفت این فرد، انسانی با سواد است..
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نقش گل نیلوفر در فرهنگ باستان
❇️ نام گل نیلوفر در زبان سانسکریت پادما (padma) ،در زبان چینی لی‌ین‌هوا(lien-hua)، به زبان ژاپنی رنگه (Range، رز پنبه ای) و در انگلیسی لوتوس (lotus) است.
❇️ نیلوفر در شرق باستان همان‌قدر اهمیت دارد که گل رز در غرب. در سده هشتم پیش از میلاد تصویر نیلوفر(احتمالا از مصر) به فینیقیه و از آنجا به سرزمین آشور و ایران انتقال یافت و در این سرزمین‌ها گاهی جانشین درخت مقدس بوده است. الهه‌های فنیقی به عنوان قدرت آفریننده خود، گل نیلوفر در دست دارند. این گیاه در مصر باستان و در بسیاری از بخش‌های آسیا مورد پرستش بود.
❇️ جنبه تقدس نیلوفر به محیط آبی آن برمی‌گردد. زیرا آب نماد باستانی اقیانوس کهنی بود که کیهان از آن آفریده شده است. نیلوفر که بر روی سطح آب در حرکت بود به مثابه زهدان آن به شمار می‌رفت. از آنجا که گل نیلوفر در سپیده‌دم باز و درهنگام غروب بسته می‌شود به خورشید شباهت دارد. خورشید خود منبع الهی حیات است و از این رو گل نیلوفر مظهر تجدید حیات شمسی به شمار می‌رفت. پس مظهر همه روشنگری‌ها، آفرینش، باروری، تجدید حیات و بی‌مرگی است.
❇️ در اسطوره‌های مصری، چهار پسر هوروس (Horus) روی یک نیلوفر رو به روی ازیریس (osiris) ایستاده‌اند. گل نیلوفر به عنوان نشانه ایزیس (Isis) مظهر باروری و پاکی و بکارت است. رع، خورشید ـ خدا و آفریننده مصری به صورت کودکی مصور شده که بر روی گل آرمیده است یا سر او از گل نیلوفر بیرون می‌آید. نیلوفر نشانه مصر علیا بود. سرستون‌های معابد مصری را به گونه‌ای می‌آراستند که نیلوفر را بر روی آنها به صورت غنچه و گاه گشوده حجاری میکردند. در فرهنگ هندی، گل نیلوفر گلی است که از خود به وجود آمده و نامیراست و نماد جهان به شمار می رود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نام گل نیلوفر در زبان سانسکریت پادما (padma) ،در زبان چینی لی‌ین‌هوا(lien-hua)، به زبان ژاپنی رنگه (Range، رز پنبه ای) و در انگلیسی لوتوس (lotus) است.
❇️ نیلوفر در شرق باستان همان‌قدر اهمیت دارد که گل رز در غرب. در سده هشتم پیش از میلاد تصویر نیلوفر(احتمالا از مصر) به فینیقیه و از آنجا به سرزمین آشور و ایران انتقال یافت و در این سرزمین‌ها گاهی جانشین درخت مقدس بوده است. الهه‌های فنیقی به عنوان قدرت آفریننده خود، گل نیلوفر در دست دارند. این گیاه در مصر باستان و در بسیاری از بخش‌های آسیا مورد پرستش بود.
❇️ جنبه تقدس نیلوفر به محیط آبی آن برمی‌گردد. زیرا آب نماد باستانی اقیانوس کهنی بود که کیهان از آن آفریده شده است. نیلوفر که بر روی سطح آب در حرکت بود به مثابه زهدان آن به شمار می‌رفت. از آنجا که گل نیلوفر در سپیده‌دم باز و درهنگام غروب بسته می‌شود به خورشید شباهت دارد. خورشید خود منبع الهی حیات است و از این رو گل نیلوفر مظهر تجدید حیات شمسی به شمار می‌رفت. پس مظهر همه روشنگری‌ها، آفرینش، باروری، تجدید حیات و بی‌مرگی است.
❇️ در اسطوره‌های مصری، چهار پسر هوروس (Horus) روی یک نیلوفر رو به روی ازیریس (osiris) ایستاده‌اند. گل نیلوفر به عنوان نشانه ایزیس (Isis) مظهر باروری و پاکی و بکارت است. رع، خورشید ـ خدا و آفریننده مصری به صورت کودکی مصور شده که بر روی گل آرمیده است یا سر او از گل نیلوفر بیرون می‌آید. نیلوفر نشانه مصر علیا بود. سرستون‌های معابد مصری را به گونه‌ای می‌آراستند که نیلوفر را بر روی آنها به صورت غنچه و گاه گشوده حجاری میکردند. در فرهنگ هندی، گل نیلوفر گلی است که از خود به وجود آمده و نامیراست و نماد جهان به شمار می رود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ افسانه حمّام و جنّ در تاریخ ایران
❇️ علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام هم در در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانه‌های فراوانی که از حضور جنیّان در حمّام‌ها حکایت می‌کند.
❇️ بـوده‌اند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمی‌نهاده‌اند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است.
شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـی‌پخت، امیر بهادر جنگ، وزیر دربـار خـود را بـه حمّام می‌فرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهل‌کلید استفاده میکردند و البتّه این‌همه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچ‌درپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود و شیطان نیز از آتش است و بخش رویین به سیه‌چال و زندان می‌مانست، خواه‌ناخواه، وجود شبح‌ها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر می‌ساخت.
❇️ دار الخلافه‌ی طهران اثر ناصر نجمی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام هم در در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانه‌های فراوانی که از حضور جنیّان در حمّام‌ها حکایت می‌کند.
❇️ بـوده‌اند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمی‌نهاده‌اند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است.
شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـی‌پخت، امیر بهادر جنگ، وزیر دربـار خـود را بـه حمّام می‌فرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهل‌کلید استفاده میکردند و البتّه این‌همه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچ‌درپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود و شیطان نیز از آتش است و بخش رویین به سیه‌چال و زندان می‌مانست، خواه‌ناخواه، وجود شبح‌ها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر می‌ساخت.
❇️ دار الخلافه‌ی طهران اثر ناصر نجمی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ موجودات افسانه ای و اساطیری نامدار در فرهنگ ایرانیان .
❇️ ازمابهتران :
همان جن ؛ که در واقع به آن باید گفت "از ما بدتران" چون انسان از همه بهتر است و خداوند در خلقت انسان بر خود بالید. اژدها :
❇️اژدها :
یکی از موجودات افسانه ای در فرهنگ های جهان است. اژدها در اساطیر جهان جایگاه ویژه ای دارد.
اژدها جانوری است که در کهن ترین سنن نماد ویرانکاری و نیز آب و آبادانی بوده است. روزگاری دراز اساطیرشناسان می پنداشتد که اژدها نمایشگر سر و انگیزه پیشرفت بشر است و سرگذشت بشر سراسر کوششی است برای رهائی یافتن از قدرت درهم شکننده اژدها. آل :
❇️ آل یا زائوترسان :
موجودی خیالی-افسانه ای است. آل یک گونه از موجودات اهریمنی در باور مردمان قفقاز، ایران، آسیای میانه و بخش هایی از جنوب روسیه است. اهریمن: (از اوستایی انگره مینیو ) بدنهاد است. اهریمن پلیدی است و برای از بین بردن نیکی تلاش می کند ولی چون دون و پست مایه است و اهورامزدا آگاه بر هر چیز است پس سرانجام در پایان کار اهریمن نابود شده و اورمزد بر او چیره می شود و کار جهان یکسره به نیکی خواهد گرایید.
در دین زردشت باور بر این است که در طبیعت دو نیروی متضاد خیر (سپنتا مینو - اثر روشنی) و شر (انگره مینو - اثر تاریکی) وجود دارد که همواره در حال نبرد با یکدیگرند.
❇️ بشکوچ :
شیردال (در پارسی میانه: بشکوچ) موجودی افسانه ای با تن شیر و سر عقاب (دال) و گوش اسب است. دال واژه فارسی برای عقاب است.
شیردال ها در معماری عیلامی کاربرد داشتند و نمونه برجسته ای از آن در شوش پیدا شده است. روی کفل این شیردال نوشته ای است بخط میخی عیلامی از اونتاش گال که آن جانور را به اینشوشیناک خدای خدایان عیلام هدیه کرده است. این شیردال که بدست بانو گیرشمن بازسازی شده است در موزه شوش نگاهداری می شود.
مردم باستان شیردال ها را نگهبان گنجینه های خدایان می پنداشتند.
همچنین شیردال نشان خاندان پادشاهی سوئد نیز هست.
❇️ بختک :
حالت اختناق و سنگینی است که گاهی در خواب به انسان دست می دهد، رؤیای وحشتناک توأم با احساس خفقان و سنگینی بدن که انسان را از خواب می پراند.
در افسانه ها و باور عامیانه ایرانی نام موجودی تخیلی است که شبها قصد خفه کردن افراد در خواب را دارد. بختک موجودی نامرئی است که شب هنگام بر بدن انسان چیره می شود و تمام بدن را در اختیار گرفته و قفل می کند، در این حالت انسان فقط نظاره گر ناتوانی خود است.
.
❇️ پری :
پری در اوستا موجودی اهریمنی است و از آن به صورت زنی بسیار زیبا و فریبنده یاد شده که با پنهان و آشکار شدن پی درپی و تغییر شکل های گوناگون، مردم را می فریبد و به بیراهه می کشاند یا موجب دیوانگی آنان می شود.
پریان در فرهنگ ایرانیان پس از اسلام، موجوات خوب و دوست داشتنی هستند که مردم نیکوکار و خوش نیت را دوست دارند و آن ها را به خوشبختی و کامروایی می رسانند. پادشاه پریان مردی نیک و آزاده است و دختر و پسر شاه پریان رمزی از کمال، زیبائی، ثروت و خوشبختی هستند که هر دختر و پسر جوان آرزوی همسری ایشان را دارد. داستان پری زیبائی که بخت را تقسیم می کرد در داستان های مربوط به جمشید شاه آمده است.
❇️ پیربزنگی :
دیو افسانه ای در افسانه های شرق استان خراسان.
❇️ دوال پا :
یکی از موجودات خیالی در اسطوره ها و داستان های ایرانی است.
دوال پا در افسانه های ایرانی موجود به ظاهر بدبخت و ذلیل و زبونی است که به راه مردمان نشیند و نوحه و گریه آنچنان سر دهد که دل سنگ به ناتوانی او رحم آورد. چون گذرنده ای بر او بگذرد و از او سبب اندوه بپرسد گوید : "بیمارم و کسی نیست مرا به خانه ام که در این نزدیکی است برساند." و عابرچون گوید: "بیا تو را کمک کنم." دوال پا بر گرده ی عابر بنشیند و پا های تسمه مانند چهل متری خود راکه زیر بدن پنهان کرده بود گشوده گرداگرد بدن عابر چنان بپیچد و استوار کند که عابر را تا پایان عمر از دست او خلاصی نباشد .دوال در فارسی به معنی تسمه است. ازین رو دوال پا در زبان فارسی مصداق آدمهای سمجی است که به هر دلیل به حق یا ناحق به جائی می چسبند و بدون توجه به تاریخ مصرف خود آنجا را رها نمی کنند.
❇️ دیو سپید :
دیو سپید بر پایه داستان های شاهنامه نام فرمانروای دیوان در مازندران بود. او کیکاووس شاه ایران و یارانش را به بند کشید و رستم برای آزادی آنان به نبرد وی رفت.
دیو سپید در غاری کیکاووس و یارانش را به بند کشید. رستم به یاری اولاد آن غار را یافت اما تنها به غار رفته و دیو سپید را خفته دید. برای به جا آوردن آیین جوانمردی او را از خواب بیدار کرد و با وی جنگید. یک دست و یک پایش را قطع کرد و جگرش را از سینه بیرون کشیده و از سر او کلاهخودی برای خویش ساخت و شاه و یارانش را نیز آزاد کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ازمابهتران :
همان جن ؛ که در واقع به آن باید گفت "از ما بدتران" چون انسان از همه بهتر است و خداوند در خلقت انسان بر خود بالید. اژدها :
❇️اژدها :
یکی از موجودات افسانه ای در فرهنگ های جهان است. اژدها در اساطیر جهان جایگاه ویژه ای دارد.
اژدها جانوری است که در کهن ترین سنن نماد ویرانکاری و نیز آب و آبادانی بوده است. روزگاری دراز اساطیرشناسان می پنداشتد که اژدها نمایشگر سر و انگیزه پیشرفت بشر است و سرگذشت بشر سراسر کوششی است برای رهائی یافتن از قدرت درهم شکننده اژدها. آل :
❇️ آل یا زائوترسان :
موجودی خیالی-افسانه ای است. آل یک گونه از موجودات اهریمنی در باور مردمان قفقاز، ایران، آسیای میانه و بخش هایی از جنوب روسیه است. اهریمن: (از اوستایی انگره مینیو ) بدنهاد است. اهریمن پلیدی است و برای از بین بردن نیکی تلاش می کند ولی چون دون و پست مایه است و اهورامزدا آگاه بر هر چیز است پس سرانجام در پایان کار اهریمن نابود شده و اورمزد بر او چیره می شود و کار جهان یکسره به نیکی خواهد گرایید.
در دین زردشت باور بر این است که در طبیعت دو نیروی متضاد خیر (سپنتا مینو - اثر روشنی) و شر (انگره مینو - اثر تاریکی) وجود دارد که همواره در حال نبرد با یکدیگرند.
❇️ بشکوچ :
شیردال (در پارسی میانه: بشکوچ) موجودی افسانه ای با تن شیر و سر عقاب (دال) و گوش اسب است. دال واژه فارسی برای عقاب است.
شیردال ها در معماری عیلامی کاربرد داشتند و نمونه برجسته ای از آن در شوش پیدا شده است. روی کفل این شیردال نوشته ای است بخط میخی عیلامی از اونتاش گال که آن جانور را به اینشوشیناک خدای خدایان عیلام هدیه کرده است. این شیردال که بدست بانو گیرشمن بازسازی شده است در موزه شوش نگاهداری می شود.
مردم باستان شیردال ها را نگهبان گنجینه های خدایان می پنداشتند.
همچنین شیردال نشان خاندان پادشاهی سوئد نیز هست.
❇️ بختک :
حالت اختناق و سنگینی است که گاهی در خواب به انسان دست می دهد، رؤیای وحشتناک توأم با احساس خفقان و سنگینی بدن که انسان را از خواب می پراند.
در افسانه ها و باور عامیانه ایرانی نام موجودی تخیلی است که شبها قصد خفه کردن افراد در خواب را دارد. بختک موجودی نامرئی است که شب هنگام بر بدن انسان چیره می شود و تمام بدن را در اختیار گرفته و قفل می کند، در این حالت انسان فقط نظاره گر ناتوانی خود است.
.
❇️ پری :
پری در اوستا موجودی اهریمنی است و از آن به صورت زنی بسیار زیبا و فریبنده یاد شده که با پنهان و آشکار شدن پی درپی و تغییر شکل های گوناگون، مردم را می فریبد و به بیراهه می کشاند یا موجب دیوانگی آنان می شود.
پریان در فرهنگ ایرانیان پس از اسلام، موجوات خوب و دوست داشتنی هستند که مردم نیکوکار و خوش نیت را دوست دارند و آن ها را به خوشبختی و کامروایی می رسانند. پادشاه پریان مردی نیک و آزاده است و دختر و پسر شاه پریان رمزی از کمال، زیبائی، ثروت و خوشبختی هستند که هر دختر و پسر جوان آرزوی همسری ایشان را دارد. داستان پری زیبائی که بخت را تقسیم می کرد در داستان های مربوط به جمشید شاه آمده است.
❇️ پیربزنگی :
دیو افسانه ای در افسانه های شرق استان خراسان.
❇️ دوال پا :
یکی از موجودات خیالی در اسطوره ها و داستان های ایرانی است.
دوال پا در افسانه های ایرانی موجود به ظاهر بدبخت و ذلیل و زبونی است که به راه مردمان نشیند و نوحه و گریه آنچنان سر دهد که دل سنگ به ناتوانی او رحم آورد. چون گذرنده ای بر او بگذرد و از او سبب اندوه بپرسد گوید : "بیمارم و کسی نیست مرا به خانه ام که در این نزدیکی است برساند." و عابرچون گوید: "بیا تو را کمک کنم." دوال پا بر گرده ی عابر بنشیند و پا های تسمه مانند چهل متری خود راکه زیر بدن پنهان کرده بود گشوده گرداگرد بدن عابر چنان بپیچد و استوار کند که عابر را تا پایان عمر از دست او خلاصی نباشد .دوال در فارسی به معنی تسمه است. ازین رو دوال پا در زبان فارسی مصداق آدمهای سمجی است که به هر دلیل به حق یا ناحق به جائی می چسبند و بدون توجه به تاریخ مصرف خود آنجا را رها نمی کنند.
❇️ دیو سپید :
دیو سپید بر پایه داستان های شاهنامه نام فرمانروای دیوان در مازندران بود. او کیکاووس شاه ایران و یارانش را به بند کشید و رستم برای آزادی آنان به نبرد وی رفت.
دیو سپید در غاری کیکاووس و یارانش را به بند کشید. رستم به یاری اولاد آن غار را یافت اما تنها به غار رفته و دیو سپید را خفته دید. برای به جا آوردن آیین جوانمردی او را از خواب بیدار کرد و با وی جنگید. یک دست و یک پایش را قطع کرد و جگرش را از سینه بیرون کشیده و از سر او کلاهخودی برای خویش ساخت و شاه و یارانش را نیز آزاد کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نگاهی به «مرکب اتباعی»
۱_ همیشه یک شکل نیستند و چند حالت دارد.
۲_ در دو واژه ای که پشت سر هم
می آیند، یک واژه ( معمولا دومی)
بی معناست و به آن ، «تابع مهمل»
می گویند.
۳_ بیشتر مثالهای موجود، از این گونه هستند که بالا نوشتم، مانند:
کتاب متاب/ کاغذ ماغذ / اسب مسب/
خواب ماب / مرغ پرغ /
واژه های بی معنای دوم را ،
«تابع مهمل» می نامند.
۴_ گاهی بین آنها، واو قرار می گیرد.
پول و مول/ پول و پله/ خرت و پرت/
چرند و پرند
( نام کتابی از علامه بزرگ، علی اکبر دهخدا)
وقت است کز فراق تو وز سوز اندرون
آتش در افکنم به همه رخت و پخت خویش ( حضرت حافظ جان)
تا به خاک اندرت نگرداند
خاک و ماک از تو برندارد کار
( استاد و سلطان شاعران ،پدر شعر فارسی؛ رودکی بزرگ )
۵_ گاهی واژه مهمل، در آغاز می آید:
پت و پهن / کت و کلفت
۶_ گاهی به ضرورت، میان آن دو،
فاصله می افتد .
نمونه از حضرت مولانای جان :
نقش کژ مژ دیدم اندر آب و گل
چون ملایک، اعتراضی کرد دل
چون کشتی بی لنگر، کژ می شد و مژ
می شد
وز حسرت او مرده، صد عاقل و دیوانه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱_ همیشه یک شکل نیستند و چند حالت دارد.
۲_ در دو واژه ای که پشت سر هم
می آیند، یک واژه ( معمولا دومی)
بی معناست و به آن ، «تابع مهمل»
می گویند.
۳_ بیشتر مثالهای موجود، از این گونه هستند که بالا نوشتم، مانند:
کتاب متاب/ کاغذ ماغذ / اسب مسب/
خواب ماب / مرغ پرغ /
واژه های بی معنای دوم را ،
«تابع مهمل» می نامند.
۴_ گاهی بین آنها، واو قرار می گیرد.
پول و مول/ پول و پله/ خرت و پرت/
چرند و پرند
( نام کتابی از علامه بزرگ، علی اکبر دهخدا)
وقت است کز فراق تو وز سوز اندرون
آتش در افکنم به همه رخت و پخت خویش ( حضرت حافظ جان)
تا به خاک اندرت نگرداند
خاک و ماک از تو برندارد کار
( استاد و سلطان شاعران ،پدر شعر فارسی؛ رودکی بزرگ )
۵_ گاهی واژه مهمل، در آغاز می آید:
پت و پهن / کت و کلفت
۶_ گاهی به ضرورت، میان آن دو،
فاصله می افتد .
نمونه از حضرت مولانای جان :
نقش کژ مژ دیدم اندر آب و گل
چون ملایک، اعتراضی کرد دل
چون کشتی بی لنگر، کژ می شد و مژ
می شد
وز حسرت او مرده، صد عاقل و دیوانه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ " #گاو_برنزی" یا " #گاو_سیسیلی" :
وسیله ای برای مرگی دردناک
❇️ در یونان باستان ؛ مردی آتنی وسیله ای ساخت بنام گاو برنزی یا گاو سیسیلی که جنس این گاو از برنز بود و از سمت بالا دری بر آن تعبیه شده بود که بتوانند مجرمان را درون آن بیاندازند .
آتشی در زیر آن میافروختند و آنقدر شعله اش را زیاد میکردند تا مجرم به معنای واقعی کلمه کباب شود .
ضمنا ؛ هنگام سوختن قربانی ؛ دودی از بینی گاو خارج میشد و همزمان با فریادهای قربانی ؛ اینگونه بنظر میرسید که گاو تنوره میکشد و صدای ترسناکی از آن خارج میشد .
زمانیکه پرلیوس( سازنده گاو برنزی) چگونگی کار آنرا برای فالاریس ، پادشاه ستمگر یونان توضیح میداد ؛ پادشاه از او خواست که وارد گاو شود و چگونگی آنرا تشریح کند .
به محض اینکه پریلوس وارد گاو شد ؛ پادشاه دستور داد در گاو را ببندند و آتشی در زیر آن روشن کنند تا سازنده بسوزد و او صدای نعره گاو را بشنود .
درست هنگامیکه پریلوس نزدیک به مردن قرار گرفت ؛ پادشاه دستور داد از گاو خارجش کنند .
پرلیوس با خود فکر کرد که لابد پاداشی بزرگ در انتظار اوست .
اما فالاریس ستمگر ؛ دستور داد او را از بالای کوه به پایین پرتاب کنند . و باین ترتیب سازنده گاو اولین قربانی دستگاه خود شد .
بعد از کباب شدن قربانی استخوانهایش را از درون گاو در میاوردند و با آن دستبند و زیور آلات میساختند .
این دستگاه تا دو سده در یونان برای مجازات یهودیان و مسیحیان استفاده میشد .
جالبترین قسمت ماجرا ؛؛ اینستکه ؛؛ خود فالاریس ستمگر نیز ؛ چندی بعد سرنگون شد و خودش را در همین گاو سیسیلی انداختند و کبابش کردند .
این وسیله در سال ۲۸۷ - بفرمان امپراطور دیوکلتیان ؛ سوزانده شد و برای همیشه نابود شد .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
وسیله ای برای مرگی دردناک
❇️ در یونان باستان ؛ مردی آتنی وسیله ای ساخت بنام گاو برنزی یا گاو سیسیلی که جنس این گاو از برنز بود و از سمت بالا دری بر آن تعبیه شده بود که بتوانند مجرمان را درون آن بیاندازند .
آتشی در زیر آن میافروختند و آنقدر شعله اش را زیاد میکردند تا مجرم به معنای واقعی کلمه کباب شود .
ضمنا ؛ هنگام سوختن قربانی ؛ دودی از بینی گاو خارج میشد و همزمان با فریادهای قربانی ؛ اینگونه بنظر میرسید که گاو تنوره میکشد و صدای ترسناکی از آن خارج میشد .
زمانیکه پرلیوس( سازنده گاو برنزی) چگونگی کار آنرا برای فالاریس ، پادشاه ستمگر یونان توضیح میداد ؛ پادشاه از او خواست که وارد گاو شود و چگونگی آنرا تشریح کند .
به محض اینکه پریلوس وارد گاو شد ؛ پادشاه دستور داد در گاو را ببندند و آتشی در زیر آن روشن کنند تا سازنده بسوزد و او صدای نعره گاو را بشنود .
درست هنگامیکه پریلوس نزدیک به مردن قرار گرفت ؛ پادشاه دستور داد از گاو خارجش کنند .
پرلیوس با خود فکر کرد که لابد پاداشی بزرگ در انتظار اوست .
اما فالاریس ستمگر ؛ دستور داد او را از بالای کوه به پایین پرتاب کنند . و باین ترتیب سازنده گاو اولین قربانی دستگاه خود شد .
بعد از کباب شدن قربانی استخوانهایش را از درون گاو در میاوردند و با آن دستبند و زیور آلات میساختند .
این دستگاه تا دو سده در یونان برای مجازات یهودیان و مسیحیان استفاده میشد .
جالبترین قسمت ماجرا ؛؛ اینستکه ؛؛ خود فالاریس ستمگر نیز ؛ چندی بعد سرنگون شد و خودش را در همین گاو سیسیلی انداختند و کبابش کردند .
این وسیله در سال ۲۸۷ - بفرمان امپراطور دیوکلتیان ؛ سوزانده شد و برای همیشه نابود شد .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ معشوقه کریستالی
❇️ مفهوم #معشوقه_کریستالی را در ادب فارسی و بخصوص سبک هندی و به طریق اولی در شعر صائب باید در دو واژه #لطافت و گاه #نزاکت جست.
مفهوم لطافت معشوق در شعر شاعران متقدم هم وجود داشت. اما در شعر صائب چندان به اغراق بیان می شود که به قول دوستمان جناب آرکاداش، معشوق به موجودی کریستالی و شاید بتوان گفت معشوقی موهوم (به معنای وهم‌آمیز) تبدیل می شود.
ابیات زیر نمونه هایی از این معشوق کریستالی در شعر صائب است:
#نزاکت آنقدر دارد که در وقت خرامیدن
توان از پشت پایش دید نقش روی قالی را
به عریانی نگردد از #لطافت آن بدن پیدا
مگر در پیرهن گردد تن آن سیمتن پیدا
علت توجه شاعران ادب فارسی و بخصوص شاعران سبک هندی به معشوق #پری_مثال همین است. این که حافظ می فرماید:
شیوه حور و پری گر چه لطیف است ولی
خوبی آن است و لطافت که فلانی دارد
در تبیین همین معناست.
اگرچه صائب این تشبیه را حتی چندان دقیق نمی‌داند و می‌فرماید:
ندیده ایم به این لطف آدمی، چه عجب
اگر غلط به پریزاد می کنیم ترا
و بیدل می‌فرماید:
زان پری جز بی نشانی بر نمی‌دارد نقاب
تا ابد گر شیشهٔ تحقیق بر خارا زنید
قابل ذکر است که یکی از صفات باریتعالی در قرآن، لطافت است:
«و هو لطیف خبیر»
و به قول عزیزالدین نسفی (قریب به مضمون) از غایت لطافت در همه ارکان هستی حضور دائم دارد بی آن که جایی به ظاهر اشغال کند و راز #خبیر بودن او نیز همین است.
✳️ دکتر محمد علی شیوا
نمی باید ترا مشاطه ای بهر خودآرایی
به صحرا می روی، از خانۀ آیینه می آیی
لطافت بیش ازین در پرده هستی نمی گنجد
که چون نور نظر در پرده ای پنهان و پیدایی
ز روی عالم افروز تو دلها آب می گردد
گر از خورشید گردد آب در چشم تماشایی
اگر شبنم رباید آفتاب از نیزه خطی
تو با آن قد رعنا حلقه های چشم بربایی
ز نقش پا گذاری دست بر دل خاکساران را
اگر چه زیر پای خود نمی بینی ز رعنایی
به امید تماشا چشم وا کردم، ندانستم
نگه را خون کند ناز تو در چشم تماشایی
کمند زلف در گردن گذشتی روزی از صحرا
هنوز از دور گردن می کشد آهوی صحرایی
چه خونها کرد در دل عاشقان را لعل میگونت
چه کشتی ها درین یک قطره خون گردید دریایی
در و دیوار شد آیینه پرداز از جمال تو
چه خواهد شد اگر زنگ از دل من نیز بزدایی؟
تو آتشدست تا پا در رکاب شوخی آوردی
فلاخن سیر شد صد کوه تمکین و شکیبایی
به عزم صید چون آیی به صحرا، در تماشایت
چو مژگان از دو جانب صف کشد آهوی صحرایی
به امید تو از صد آشنا بیگانه گردیدم
چه دانستم که حق آشنایی را نمی پایی؟
همان بهتر که لیلی در بیابان جلوه گر باشد
ندارد تنگنای شهر، تاب حسن صحرایی
درین ایام شد ختم سخن بر خامه صائب
مسلم بود اگر زین پیش بر سعدی شکرخایی
#صائب_تبریزی
#معشوقه_کریستالی_صائب
❇️ گردآوری و تدوین: استاد امیر آکارداش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ مفهوم #معشوقه_کریستالی را در ادب فارسی و بخصوص سبک هندی و به طریق اولی در شعر صائب باید در دو واژه #لطافت و گاه #نزاکت جست.
مفهوم لطافت معشوق در شعر شاعران متقدم هم وجود داشت. اما در شعر صائب چندان به اغراق بیان می شود که به قول دوستمان جناب آرکاداش، معشوق به موجودی کریستالی و شاید بتوان گفت معشوقی موهوم (به معنای وهم‌آمیز) تبدیل می شود.
ابیات زیر نمونه هایی از این معشوق کریستالی در شعر صائب است:
#نزاکت آنقدر دارد که در وقت خرامیدن
توان از پشت پایش دید نقش روی قالی را
به عریانی نگردد از #لطافت آن بدن پیدا
مگر در پیرهن گردد تن آن سیمتن پیدا
علت توجه شاعران ادب فارسی و بخصوص شاعران سبک هندی به معشوق #پری_مثال همین است. این که حافظ می فرماید:
شیوه حور و پری گر چه لطیف است ولی
خوبی آن است و لطافت که فلانی دارد
در تبیین همین معناست.
اگرچه صائب این تشبیه را حتی چندان دقیق نمی‌داند و می‌فرماید:
ندیده ایم به این لطف آدمی، چه عجب
اگر غلط به پریزاد می کنیم ترا
و بیدل می‌فرماید:
زان پری جز بی نشانی بر نمی‌دارد نقاب
تا ابد گر شیشهٔ تحقیق بر خارا زنید
قابل ذکر است که یکی از صفات باریتعالی در قرآن، لطافت است:
«و هو لطیف خبیر»
و به قول عزیزالدین نسفی (قریب به مضمون) از غایت لطافت در همه ارکان هستی حضور دائم دارد بی آن که جایی به ظاهر اشغال کند و راز #خبیر بودن او نیز همین است.
✳️ دکتر محمد علی شیوا
نمی باید ترا مشاطه ای بهر خودآرایی
به صحرا می روی، از خانۀ آیینه می آیی
لطافت بیش ازین در پرده هستی نمی گنجد
که چون نور نظر در پرده ای پنهان و پیدایی
ز روی عالم افروز تو دلها آب می گردد
گر از خورشید گردد آب در چشم تماشایی
اگر شبنم رباید آفتاب از نیزه خطی
تو با آن قد رعنا حلقه های چشم بربایی
ز نقش پا گذاری دست بر دل خاکساران را
اگر چه زیر پای خود نمی بینی ز رعنایی
به امید تماشا چشم وا کردم، ندانستم
نگه را خون کند ناز تو در چشم تماشایی
کمند زلف در گردن گذشتی روزی از صحرا
هنوز از دور گردن می کشد آهوی صحرایی
چه خونها کرد در دل عاشقان را لعل میگونت
چه کشتی ها درین یک قطره خون گردید دریایی
در و دیوار شد آیینه پرداز از جمال تو
چه خواهد شد اگر زنگ از دل من نیز بزدایی؟
تو آتشدست تا پا در رکاب شوخی آوردی
فلاخن سیر شد صد کوه تمکین و شکیبایی
به عزم صید چون آیی به صحرا، در تماشایت
چو مژگان از دو جانب صف کشد آهوی صحرایی
به امید تو از صد آشنا بیگانه گردیدم
چه دانستم که حق آشنایی را نمی پایی؟
همان بهتر که لیلی در بیابان جلوه گر باشد
ندارد تنگنای شهر، تاب حسن صحرایی
درین ایام شد ختم سخن بر خامه صائب
مسلم بود اگر زین پیش بر سعدی شکرخایی
#صائب_تبریزی
#معشوقه_کریستالی_صائب
❇️ گردآوری و تدوین: استاد امیر آکارداش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
از کشفیات تازه‌ام، به‌لطف یک دوست، وب‌سایتی است به‌نام «برای کانون» که آثار صوتی مرکز موسیقی کانون پرورش فکری (دهه ی ۵۰) را از مجموعه‌های شخصی گرد آورده و به‌صورت اینترنتی منتشر کرده است.
اکنون بیش از هزار و هفتصد دقیقه صدا (۶۲ عنوان صفحه) در این وب‌سایت آماده‌ی استفاده است، از نوارهای قصه گرفته تا شعرخوانی شاعران نامدار، زندگی‌نامه‌ها و حتا «ردیف‌های موسیقی ایران» از مجموعه‌ی صدا برای نوجوانان که برای من دل‌انگیزترین بود و هست هنوز.
صاحبان این وب‌سایت «مستقل» را نمی‌شناسم، ولی تلاش و نتیجه‌ی کارشان ستودنی است.
شما هم لذت ببرید:
👇
forkanoon.com
@KhabGard
@makhzanesoalatedoroseadabi
اکنون بیش از هزار و هفتصد دقیقه صدا (۶۲ عنوان صفحه) در این وب‌سایت آماده‌ی استفاده است، از نوارهای قصه گرفته تا شعرخوانی شاعران نامدار، زندگی‌نامه‌ها و حتا «ردیف‌های موسیقی ایران» از مجموعه‌ی صدا برای نوجوانان که برای من دل‌انگیزترین بود و هست هنوز.
صاحبان این وب‌سایت «مستقل» را نمی‌شناسم، ولی تلاش و نتیجه‌ی کارشان ستودنی است.
شما هم لذت ببرید:
👇
forkanoon.com
@KhabGard
@makhzanesoalatedoroseadabi
✳️ فرهاد، نامی‌ترین مهندس ادبیات پارسی
❇️ به مناسبت روز مهندس
فرهاد کوه‌کن، ظهوری و غروبی غریب و پیش‌بینی نشده در منظومه خسرو و شیرین دارد وحکیم نظامی گنجوی به تراژیک‌ترین شکل ممکن، نقش‌آفرینی او را در داستان سرشته است.
فرهاد جوانی است که آیین صنعت و صناعت را در چین آموخته و در توانایی و چیره‌‌دستی شهره گردیده است.
شیرین که از دیار ارمن به شوق خسرو در قصری سنگی در دامنه کوهی در غرب ایران سکنی گزیده، جز شیر رمه نمی‌نوشد اما دام‌ها به‌واسطه نبود مرتع مناسب از قصر بدورند و حمل‌ونقل شیر، چالش روزمره شیرین است. شاپور چون به مسئله پی می‌برد، علاجش را در فرهاد می‌یابد و از همین نقطه مهندس جوان وارد داستان می‌شود. توصیفات او از زبان شاپور بدین قرار است:
"که هست اینجا *مهندس* مردی استاد
جوانی نام او فرزانه فرهاد
به وقت *هندسه* عبرت نمائی
مجسطی‌دان و *اقلیدس‌گشائی*
به تیشه چون سر *صنعت* بخارد
زمین را مرغ بر ماهی نگارد
به *صنعت* سرخ گل را رنگ بندد
به آهن نقش چین بر سنگ بندد
به پیشه دست بوسندش همه روم
به تیشه سنگ خارا را کند موم
به استادی چنین کارت بر آید
بدین چشمه گل از خارت بر آید"
فرهاد که در نگاه اول شیفته شیرین شده، جوی سنگی فاخری از دل کوه می‌آفریند تا به حوضی در قصر شیرین؛ جویی که قطره‌ای از شیر را به هدر نمی‌دهد، جویی که در معرض تبخیر خورشید نیست و شیرین از صناعت او در عجب می‌ماند.
"به یک ماه از میان سنگ خارا
چو دریا کرد جوئی آشکارا"
داستان صناعتش را حکیم گنجه به زیبایی در شعر خود تصویر کرده. آنگاه در وصف توانایی آدمی چنین سروده است:
" اگر صد کوه باید کند پولاد
زبون باشد به دست آدمیزاد
چه چاره کان بنی‌آدم نداند
به جز مردن کزان بیچاره ماند "
از دید حکیم نظامی، مهندسی فرهاد نشانی است از قدرت آدمی در چیرگی بر طبیعت و این اندیشه در قرن ششم، حاکی از نبوغ و دوراندیشی اوست.
پنجم اسفند روز مهندس؛ روز آفرینش بر شما بزرگوار ان فرخنده باد.
❇️ علی جعفری شهرستانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ به مناسبت روز مهندس
فرهاد کوه‌کن، ظهوری و غروبی غریب و پیش‌بینی نشده در منظومه خسرو و شیرین دارد وحکیم نظامی گنجوی به تراژیک‌ترین شکل ممکن، نقش‌آفرینی او را در داستان سرشته است.
فرهاد جوانی است که آیین صنعت و صناعت را در چین آموخته و در توانایی و چیره‌‌دستی شهره گردیده است.
شیرین که از دیار ارمن به شوق خسرو در قصری سنگی در دامنه کوهی در غرب ایران سکنی گزیده، جز شیر رمه نمی‌نوشد اما دام‌ها به‌واسطه نبود مرتع مناسب از قصر بدورند و حمل‌ونقل شیر، چالش روزمره شیرین است. شاپور چون به مسئله پی می‌برد، علاجش را در فرهاد می‌یابد و از همین نقطه مهندس جوان وارد داستان می‌شود. توصیفات او از زبان شاپور بدین قرار است:
"که هست اینجا *مهندس* مردی استاد
جوانی نام او فرزانه فرهاد
به وقت *هندسه* عبرت نمائی
مجسطی‌دان و *اقلیدس‌گشائی*
به تیشه چون سر *صنعت* بخارد
زمین را مرغ بر ماهی نگارد
به *صنعت* سرخ گل را رنگ بندد
به آهن نقش چین بر سنگ بندد
به پیشه دست بوسندش همه روم
به تیشه سنگ خارا را کند موم
به استادی چنین کارت بر آید
بدین چشمه گل از خارت بر آید"
فرهاد که در نگاه اول شیفته شیرین شده، جوی سنگی فاخری از دل کوه می‌آفریند تا به حوضی در قصر شیرین؛ جویی که قطره‌ای از شیر را به هدر نمی‌دهد، جویی که در معرض تبخیر خورشید نیست و شیرین از صناعت او در عجب می‌ماند.
"به یک ماه از میان سنگ خارا
چو دریا کرد جوئی آشکارا"
داستان صناعتش را حکیم گنجه به زیبایی در شعر خود تصویر کرده. آنگاه در وصف توانایی آدمی چنین سروده است:
" اگر صد کوه باید کند پولاد
زبون باشد به دست آدمیزاد
چه چاره کان بنی‌آدم نداند
به جز مردن کزان بیچاره ماند "
از دید حکیم نظامی، مهندسی فرهاد نشانی است از قدرت آدمی در چیرگی بر طبیعت و این اندیشه در قرن ششم، حاکی از نبوغ و دوراندیشی اوست.
پنجم اسفند روز مهندس؛ روز آفرینش بر شما بزرگوار ان فرخنده باد.
❇️ علی جعفری شهرستانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آشنایی با نام‌های ایرانی
❇️ «ماهور»
❇️ «ماهور» نامی زیبا با ریشه‌ی ایرانی است که بر سر دخترانه یا پسرانه بودن آن دیدگاه‌ها گوناگون‌اند.
برخی باور دارند که «ماهور» نام دخترانه است و برخی دیگر می‌گویند «ماهور» نام پسرانه است و «ماهورا= ماهور+«ا» مادینگی(تانیث)، نامی دخترانه است.
با این همه این نام هم‌چون نام‌های «رها، کوشا» و...
نامی هنباز(مشترک) است.
🎹«ماهور» نام یکی از دستگاه‌های خنیاگری(موسیقایی) تبارمند و مهادین(اصیل) ایرانی است.
در دانش زمین‌شناسی به برآمدگی‌هایی که در دشت‌ها یا دامنه‌ی کوه‌ها پدید می‌آید، «ماهور» می‌گویند.
«ماهور» نام گونه‌ای گل است که به آن گل خرگوشک نیز می‌گویند.
این نام را همانند ماه و دارای ویژگی‌های ماه نیز چمیده‌اند(معنی کرده‌اند).
🎶"«ماهور»" در ادبسار(ادبیات) نوین ایران برای همسنجی(مقایسه) سُهِش‌های(احساسات) دلبر و دلدار آمده است:
وقتی سه‌تار چشم تو «ماهور» می‌زند
بانو، دلم برای خودم «شور» می‌زند
آخر دل است، آجر و دیوار نیست که
با دیدن تو یک دفعه ناجور می‌زند!
#پوریا_سوری.
مستی‌ام تو، شور من تو، نغمه‌ی «ماهور»
من تو گرمی آواز این دل، از همان روز ازل تو.!
#حمید_حسینی.
«ماهور» «بخوان، شور بخوان، نور به‌پا کن
سرمست، دلم را تو ز آهنگ وفا کن!
#قاسم_بهرامی.
با نگاهت «ماهور» می‌زنی
و من دلم شور می‌زند...
#شرایع_تکلی
می‌نوازم با دلم سنتور، باور می‌کنی؟
دستگاه دلکش «ماهور» باور می‌کنی؟
#سرخوش_پارسا
شور شهنازی فریادم و «ماهور» زنم
دف و سنتور و رباب دل بی‌تاب منی.!
#ناشناس
🎺از میان آهنگ‌های شناخته شده‌ای که در دستگاه «ماهور» ساخته شده‌اند می‌توان از ایران، سرو چمان، خزان، پر کن پیاله را و... با خوانندگی محمدرضا شجریان نام برد.
🎻نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه که با «ماهور»
هماهنگی آوایی دارند:
👦🏻 «ماهان، ماهانداد، ماهان‌بنداد، ماهیار، ماه‌شاد، ماهونداد» و...
👧🏻 «ماهتیسا، ماه‌دیس، ماهداد، ماه‌شید، ماهبد، ماهناز، ماهتا، ماهگل، ماهرو.» و...
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « فرزندان پارسی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ «ماهور»
❇️ «ماهور» نامی زیبا با ریشه‌ی ایرانی است که بر سر دخترانه یا پسرانه بودن آن دیدگاه‌ها گوناگون‌اند.
برخی باور دارند که «ماهور» نام دخترانه است و برخی دیگر می‌گویند «ماهور» نام پسرانه است و «ماهورا= ماهور+«ا» مادینگی(تانیث)، نامی دخترانه است.
با این همه این نام هم‌چون نام‌های «رها، کوشا» و...
نامی هنباز(مشترک) است.
🎹«ماهور» نام یکی از دستگاه‌های خنیاگری(موسیقایی) تبارمند و مهادین(اصیل) ایرانی است.
در دانش زمین‌شناسی به برآمدگی‌هایی که در دشت‌ها یا دامنه‌ی کوه‌ها پدید می‌آید، «ماهور» می‌گویند.
«ماهور» نام گونه‌ای گل است که به آن گل خرگوشک نیز می‌گویند.
این نام را همانند ماه و دارای ویژگی‌های ماه نیز چمیده‌اند(معنی کرده‌اند).
🎶"«ماهور»" در ادبسار(ادبیات) نوین ایران برای همسنجی(مقایسه) سُهِش‌های(احساسات) دلبر و دلدار آمده است:
وقتی سه‌تار چشم تو «ماهور» می‌زند
بانو، دلم برای خودم «شور» می‌زند
آخر دل است، آجر و دیوار نیست که
با دیدن تو یک دفعه ناجور می‌زند!
#پوریا_سوری.
مستی‌ام تو، شور من تو، نغمه‌ی «ماهور»
من تو گرمی آواز این دل، از همان روز ازل تو.!
#حمید_حسینی.
«ماهور» «بخوان، شور بخوان، نور به‌پا کن
سرمست، دلم را تو ز آهنگ وفا کن!
#قاسم_بهرامی.
با نگاهت «ماهور» می‌زنی
و من دلم شور می‌زند...
#شرایع_تکلی
می‌نوازم با دلم سنتور، باور می‌کنی؟
دستگاه دلکش «ماهور» باور می‌کنی؟
#سرخوش_پارسا
شور شهنازی فریادم و «ماهور» زنم
دف و سنتور و رباب دل بی‌تاب منی.!
#ناشناس
🎺از میان آهنگ‌های شناخته شده‌ای که در دستگاه «ماهور» ساخته شده‌اند می‌توان از ایران، سرو چمان، خزان، پر کن پیاله را و... با خوانندگی محمدرضا شجریان نام برد.
🎻نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه که با «ماهور»
هماهنگی آوایی دارند:
👦🏻 «ماهان، ماهانداد، ماهان‌بنداد، ماهیار، ماه‌شاد، ماهونداد» و...
👧🏻 «ماهتیسا، ماه‌دیس، ماهداد، ماه‌شید، ماهبد، ماهناز، ماهتا، ماهگل، ماهرو.» و...
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « فرزندان پارسی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تلمیحات فولکوریک
❇️ این گونه تلمیحات به افسانه های عامیانه و شفاهی و شخصیت های مربوط به آنها مربوط می شود که از فرهنگ توده نشئت می گیرند.
چو روح باده عطر مست در انديشه دارد دل که امشب باز از یادت پری در شیشه دارد دل (اخوان)
آن شوخ پری روی که با ما جوشد - از ما چو پری روی چرا می پوشد؟
(نيما)
چنانچه در اینجا دایره ی تلمیح را فراتر از آنچه تاکنون .. ذکر کرده ایم در نظر بگیریم، مشمول اشاراتی می شود که ادرک، آنها موجب فهم درست شعر، به ویژه اشعار معاصران است، شاعران امروز در ملاکهای سنتی شعر قدمایی تصرفاتی کرده اند که ما ناچار به پذیرفتن آنها هستیم.
اشعار شاعران گذشته چون تابع سنت های ادبی اند، تصویر دقیقی . از زندگی خصوصی و شخصی شاعر به دست نمی دهند.
حال آن که شاعران امروز مسائل خصوصی و تجربیات شخصی ی خود را در جای جای اشعارشان به نمایش می گذارد. از این رو
دریافت مفهوم شعر آنان مستلزم آگاهی از زندگی خصوصی آنهاست. برای مثال، وقتی سهراب سپهری می گوید:
و نیمه راه سفر روی ساحل جمنا نشسته بودم . و عکس تاج محل را در آب میدیدم دوام مرمری لحظه های اکسیری و پیشرفتگی حجم زندگی در مرگ..
دانستن نکات زیر به فهم معنای این شعر کمک زیادی می کند.
- تاج محل بنایی است در کنار رود جمنا.
عکس بخشی از تاج محل در آب منعکس می شود.
- ساختمان تاج محل، که در واقع آرامگاه ممتاز حل است، از سنگ مرمر ساخته شده است.
.
. با نگاهی کلی به مسیر تحول و دگرگونی تلمیح از گذشته تا به امروز در می یابیم که این آرایه از صورت و شکل اولیه ی خود فاصله گرفته و در شعر معاصر با چهره ای نو نمایانده شده است.
البته این بدان معنا نیست که تلميح سنتی در شعر امروز بازتابی ندارد بلکه با دو ساخت سنتی و امروزی تجلی می یابد؛ از این رو، ما در این جا تلمیح را گسترده تر از معنای سنتی آن در نظر میگیریم. .
❇️ رشد _ آموزش زبان و ادب فارسی
قانع دوست
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ این گونه تلمیحات به افسانه های عامیانه و شفاهی و شخصیت های مربوط به آنها مربوط می شود که از فرهنگ توده نشئت می گیرند.
چو روح باده عطر مست در انديشه دارد دل که امشب باز از یادت پری در شیشه دارد دل (اخوان)
آن شوخ پری روی که با ما جوشد - از ما چو پری روی چرا می پوشد؟
(نيما)
چنانچه در اینجا دایره ی تلمیح را فراتر از آنچه تاکنون .. ذکر کرده ایم در نظر بگیریم، مشمول اشاراتی می شود که ادرک، آنها موجب فهم درست شعر، به ویژه اشعار معاصران است، شاعران امروز در ملاکهای سنتی شعر قدمایی تصرفاتی کرده اند که ما ناچار به پذیرفتن آنها هستیم.
اشعار شاعران گذشته چون تابع سنت های ادبی اند، تصویر دقیقی . از زندگی خصوصی و شخصی شاعر به دست نمی دهند.
حال آن که شاعران امروز مسائل خصوصی و تجربیات شخصی ی خود را در جای جای اشعارشان به نمایش می گذارد. از این رو
دریافت مفهوم شعر آنان مستلزم آگاهی از زندگی خصوصی آنهاست. برای مثال، وقتی سهراب سپهری می گوید:
و نیمه راه سفر روی ساحل جمنا نشسته بودم . و عکس تاج محل را در آب میدیدم دوام مرمری لحظه های اکسیری و پیشرفتگی حجم زندگی در مرگ..
دانستن نکات زیر به فهم معنای این شعر کمک زیادی می کند.
- تاج محل بنایی است در کنار رود جمنا.
عکس بخشی از تاج محل در آب منعکس می شود.
- ساختمان تاج محل، که در واقع آرامگاه ممتاز حل است، از سنگ مرمر ساخته شده است.
.
. با نگاهی کلی به مسیر تحول و دگرگونی تلمیح از گذشته تا به امروز در می یابیم که این آرایه از صورت و شکل اولیه ی خود فاصله گرفته و در شعر معاصر با چهره ای نو نمایانده شده است.
البته این بدان معنا نیست که تلميح سنتی در شعر امروز بازتابی ندارد بلکه با دو ساخت سنتی و امروزی تجلی می یابد؛ از این رو، ما در این جا تلمیح را گسترده تر از معنای سنتی آن در نظر میگیریم. .
❇️ رشد _ آموزش زبان و ادب فارسی
قانع دوست
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «عروض -معنایی »در شعر سیمین بهبهانی
❇️ سیمین از جمله شاعران معاصری است که با عروض شعرش ، زندگی را می بیند. تلاش او بر این است که موضوع و درونمایه را با وزن و عروض وفق بدهد.در شعر «مردی که یک پا ندارد» مفهوم راه رفتن آن مرد را درهارمونی تبیین کرده و به گونه ای «عروض معنایی» دست یافته است. این در حالی است که استاد هوشنگ ابتهاج در کتاب «پیر پرنیان اندیش »یکی از آسیب های شعر سیمین را همین بازی او با وزن می داند :
شلوار تا خورده دارد مردی که یک پا ندارد
خشم است و آتش نگاهش، یعنی:تماشا ندارد...(مجموعه اشعار/868)
شاعر با وزن مستفعلن فاعلاتن (بحر مجتث)معنای « لنگ لنگان رفتنش را» و آهنگ گام های جوانی را که یک پا ندارد تداعی می کند.شاعر همین وزن را در شعری که -احیاناً- خود پیری هفتاد و هشتاد ساله است و در راه رفتن می لغزد چنین معنا می کند:
با کوله ی هفتاد و هشتاد
...من کاج پیرِ استوارم از روزگاران یادگارم
حیران نظر دارد به کارم بیدی که می لرزد ز هر باد.
❇️ نکته ی دیگر در عروض شعر سیمین در قیاس با غزل سنتی این هست که بر خلاف شعر کلاسیک او مقید به قالب رکن چهار-چهارگانه(مثمن) یا سه-سه گانه(مسدس) در هر بیت نیست. غزل «ای کوه» با یک رکن اضافی پنج رکنی است:
ای کوه، ای بند ضحاک آیا به یادت هست
زان چیره دستان چالاک چرمین علم در دست؟
کو آن جوان خوارِ تازی کاو را به پادافراه
خلقی به گردن فرازی در دیو بندت بست؟
مفعول مفعول مفعول مستفعلن مفعول.
پنج رکن آوردن ،در شعر معاصر پیدا شد. قیصر امین پور در شعر چشمه های خروشان غزل پنج رکنی می گوید.
❇️ نوآوری دیگر سیمین در عروض شعرش،دو پاره کردن یک مصراع است؛ به طوری که چشم خواننده گمان می کند دو مصراع جداگانه را می بیند اما در واقع یک مصراع است با قافیه های میانی که دو پاره شده. در نهایت اینکه یک بیت در شعر سیمین به چهار مصراع تجزیه می شود.نمونه اش را در همان مثال های بالا می توان دید.
سیمین بار دیگر در غزلی، «پیری» و نفس نفس زدن ها و راه رفتن های «کوتاه و آهسته اش »را با یکی از زحافات رمل: فاعلاتن فاعلن فاع چنین معنا کرده:
پیر ماه و سال هستم پیر یار بی وفا نه!
عمر می رود به تلخی پیر می شوم چرا نه؟
❇️ محمود علی اصغری
گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ سیمین از جمله شاعران معاصری است که با عروض شعرش ، زندگی را می بیند. تلاش او بر این است که موضوع و درونمایه را با وزن و عروض وفق بدهد.در شعر «مردی که یک پا ندارد» مفهوم راه رفتن آن مرد را درهارمونی تبیین کرده و به گونه ای «عروض معنایی» دست یافته است. این در حالی است که استاد هوشنگ ابتهاج در کتاب «پیر پرنیان اندیش »یکی از آسیب های شعر سیمین را همین بازی او با وزن می داند :
شلوار تا خورده دارد مردی که یک پا ندارد
خشم است و آتش نگاهش، یعنی:تماشا ندارد...(مجموعه اشعار/868)
شاعر با وزن مستفعلن فاعلاتن (بحر مجتث)معنای « لنگ لنگان رفتنش را» و آهنگ گام های جوانی را که یک پا ندارد تداعی می کند.شاعر همین وزن را در شعری که -احیاناً- خود پیری هفتاد و هشتاد ساله است و در راه رفتن می لغزد چنین معنا می کند:
با کوله ی هفتاد و هشتاد
...من کاج پیرِ استوارم از روزگاران یادگارم
حیران نظر دارد به کارم بیدی که می لرزد ز هر باد.
❇️ نکته ی دیگر در عروض شعر سیمین در قیاس با غزل سنتی این هست که بر خلاف شعر کلاسیک او مقید به قالب رکن چهار-چهارگانه(مثمن) یا سه-سه گانه(مسدس) در هر بیت نیست. غزل «ای کوه» با یک رکن اضافی پنج رکنی است:
ای کوه، ای بند ضحاک آیا به یادت هست
زان چیره دستان چالاک چرمین علم در دست؟
کو آن جوان خوارِ تازی کاو را به پادافراه
خلقی به گردن فرازی در دیو بندت بست؟
مفعول مفعول مفعول مستفعلن مفعول.
پنج رکن آوردن ،در شعر معاصر پیدا شد. قیصر امین پور در شعر چشمه های خروشان غزل پنج رکنی می گوید.
❇️ نوآوری دیگر سیمین در عروض شعرش،دو پاره کردن یک مصراع است؛ به طوری که چشم خواننده گمان می کند دو مصراع جداگانه را می بیند اما در واقع یک مصراع است با قافیه های میانی که دو پاره شده. در نهایت اینکه یک بیت در شعر سیمین به چهار مصراع تجزیه می شود.نمونه اش را در همان مثال های بالا می توان دید.
سیمین بار دیگر در غزلی، «پیری» و نفس نفس زدن ها و راه رفتن های «کوتاه و آهسته اش »را با یکی از زحافات رمل: فاعلاتن فاعلن فاع چنین معنا کرده:
پیر ماه و سال هستم پیر یار بی وفا نه!
عمر می رود به تلخی پیر می شوم چرا نه؟
❇️ محمود علی اصغری
گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan