فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️ تجاهل العارف مبتنی بر کدام آرایه ادبی است ؟

❇️تجاهل العارف مبتنی بر ۳ رکن اصلی است: تخیّل ، تشبیه و مبالغه .

ژرف ساخت این صنعت چیست؟

غالباً نوعی تشبیه مضمر است همراه با غلو.
و یا تشبیه بالکنایه است که درجه‌ای بالا‌تر از تشبیه صریح را افاده می‌کند و ضمن طرح پرسشی شاعرانه و خیال‌انگیز، وحدت ، همسانی و همشأنی مشبه و مشبهٌ‌به ادعا می‌شود و به خواننده القا می‌گردد.
 
چنین است پرسش شاعرانه در بیتی از سعدی :

باد بهشت می‌گذرد یا نسیم باغ؟
یا نکهت دهان تو،یا بوی لادن است؟

که براساس آن، مانندگیِ «باد بهشت»، «نسیم باغ» «نکهت دهان یار» و «بوی لادن» تا بدان جا ست که کار تشخیص و تمایز میان آن‌ها را دشوار می‌سازد و با آن‌که شنونده می‌داند مقصود گوینده چیست؟در شک خیال‌انگیز و نیز در شگفتی با وی هم‌داستان می‌شود.

تجاهل از صنایع بدیع معنوی می باشد.

 ❇️ منبع. محمد، بدیع، تهران، ۱۳۷۴ش

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️ افسانه ی شاماران (شاه ماراها به کُردی شاه ِ ماران Şahê maran)

❇️ افسانه ی شاماران (شاه ماراها به کُردی شاه ِ ماران Şahê maran) یک افسانه ی کهن در میان کُردهاست که تاکنون روایت های گوناگون ولی تقریبا حول یک محور در این رابطه نقل شده است. افسانه ی شاماران به ویژه در میان کُردهای ایزدی و علوی جایگاه ویژه ای دارد و نقش شاه ماران که سری شبیه دختر و دمی شبیه سر مار دارد در بافته ها و نقوش قدیمی بسیار دیده می شود. همچنین شامار Şamar به عنوان یک اسم زنانه در مناطق کُردنشین و از جمله خراسان مورد استفاده قرار می گرفته است. روایتی از این افسانه را در زیر بخوانید:

❇️ شرح داستان شامار:

جوان بلند قامت و رعنایی که از راه بریدن چوب درختان امرار معاش می کرد طبق معمول به سر کارش می رود که در راه پایش لیز خورده و در چاهی سقوط می کند تلاشها برای بیرون آمدن ناکام می‌ماند. جوان ناامید که تاماسپ نام دارد نا امیدانه سرش را برای یافتن راه نجاتی بر می گرداند که حفره‌ای در دیواره چاه می بیند… (تاماسپ که معربش طهماسب است هم کلمه‌ای کوردی است متشکل از تام+اسپ.. همانطور که شتر نزد عربها قابل احترام است اسب هم نزد کوردها حیوانی قابل احترام است طوریکه نامهای فرزندان خود را با ترکیبی از کلمه اسپ می نهادند. تام یا ‌tame که مشترک با زبان انگلیسی است به معنای رام و راهوار است. تاماسپ یعنی اسب رام) تاماسپ با چاقوی کهنه ای که همراه داشت حفره دیواره چاه را بزرگتر می کند و زمانی که حفره را نگاه می کند می بیند که ادامه آن به غاری بزرگ می رسد زمانی که به درون غار می خزد و بر اثر خستگی به خواب می رود.
زمانی که چشم باز می کند هزاران مار را می بیند که چشم به او دوخته اند زمانی که تاماسپ خود را عقب می کشد مارها به طرفش می آیند او که از زنده ماندنش ناامید می شود چشم را می بندد و زیر لب دعا می خواند پس از گذشت مدتی که چشم باز می کند با دختری زیبا روبرو می شود که نصفش انسان و نصفش مار است. زبانش بند می آید دخترک میگوید نگران نباش آزارت نمی دهم من سلطان مارها هستم من شامارانم تو الان خسته ای بخواب فردا پیشت می آیم و تاماسپ خسته دوباره می خوابد. صبح که تاماسپ چشم باز می کند شاماران را می بیند که روبرویش نشسته و صبحانه را آماده کرده است تاماسپ که محو زیبایی شاماران شده چشم از او بر نمی دارد صبحانه را با هم می خورند شاماران که آگاه به تمام دازهای دنیاست داستان خلقت بشر را برای تاماسپ تعریف می کند و خاطراتش را برای تاماسپ تعریف می کند و هر روز داستانی برای تاماسپ علاقه مند باز می گوید روزها می گذرند و تاماسپ بیشتر به شاماران علاقه پیدا می کند بعد از مدتها تاماسپ که دلش برای خانواده اش تنگ شده آهنگ رفتن می کند اما شاماران که به او علاقه پیدا کرده مانع می شود ولی زمانی که با اصرار تاماسپ مواجه می شود با رفتن او موافقت می کند به شرط آنکه این واقعه را پیش هیچکس بازگو نکند و هیچگاه پیش چشم مردم داخل آب نرود چون اگر پوست بدنش با آب تماس پیدا کند مثل مار پوست اندازی می کند و رازش برملا مب شود. تاماسپ هم شروط را قبول می کند و غار را ترک می کند.

تاماسپ تا سالها رازش را به کسی نمی گوید تا اینکه اطلاع پیدا می کند پادشاه به بیماری لاعلاج مبتلا شده است. وزیر پادشاه تنها راه علاج را خوردن گوشت شاماران می داند قصد وزیر از این کار یافتن شاماران و تسلط به تمام رازهای دنیاست این است که به تمام جوانان دستور می دهد که حوض های آب را برای یافتن شاماران جستجو کنند. نوبت تاماسپ که می رسد او به خاطر نگرانی از برملاشدن رازش از شنا در حوض امتناع می کند. ولی به اجبار او را در حوض می اندازند زمانی که چشم ماموران حکومتی به پوست اندازی تاماسپ می افتد او را دستگیر کرده و شکنجه می کنند تا جای شاماران را لو دهد سرانجام تاماسپ زبان به اعتراف می گشاید و مکان شاماران را لو می دهد. شاماران را به قصر می آورند شاماران تاماسپ شرمسار را دلداری می دهد که می داند او به اجبار اعتراف کرده. شاماران با صدای بلند می گوید هرکس دم مرا بخورد از تمام رازهای دنیا آگاه می شود هر کس بدنم را بخورد شفا می یابد و هر کس سرم را بخورد در جا می میرد. وزیر حریص که سخنان شاماران را شنیده دستور می دهد شاماران را سه قسمت کرده و خودش دمش را می خورد و سر شاماران را به خورد تاماسپ می دهد و بدنش را برای پادشاه کباب می کند. وزیر حریص در جا می میمیرد چون شاماران واقعیت را نگفته بود و پادشاه سلامتیش را باز می یابد و تاماسپ به تمام رازهای نهانی آگاه می شود لقمان حکیم می شود کسی که تمام گیاهان رازهای پزشکیشان را به او می گویند.
افسانه شاماران اینجا تمام می شود.

◀️ مار در فرهنگ کوردی جایگاه ویژه ای دارد طوریکه بر سر در شهر لالش(مکان حج کوردهای ایزدی) تصویری از مار حک شده است.

❇️ کوردی کولیایی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آیا شما با #سواد هستید؟

✅ مفهوم سواد در قرن گذشته، تغییرات بسیاری کرده است و این چهارمین تعریف سواد است که توسط #یونسکو به صورت رسمی اعلام می‌شود. به طور خلاصه و طبق این تعریف، باسواد کسی است که بتواند از خوانده‌ها و دانسته‌های خود تغییری در زندگی خود ایجاد کند. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در ادامه مروری کوتاه بر تعاریف سواد از ابتدا تا امروز، خواهیم داشت.

✅ اولین تعریف

توانایی خواندن و نوشتن، اولین تعریفی که از سواد در اوایل قرن بیستم ارائه شد، صرفا به توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری معطوف بود. طبق این تعریف، فردی با سواد محسوب می‌شد که توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری خود را داشته باشد.

✅ دومین تعریف

اضافه شدن یاد گرفتن رایانه و یک زبان خارجی
در اواخر قرن بیستم، سازمان ملل تعریف دومی از سواد را ارائه کرد. در این تعریف جدید، علاوه بر توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری، توانایی استفاده از رایانه و دانستن یک زبان خارجی هم اضافه شد. بدین ترتیب به افرادی که توان خواندن و نوشتن، استفاده از رایانه و صحبت و درک مطلب به یک زبان خارجی را داشتند، باسواد گفته شد. قاعدتا طبق این تعریف بسیاری از دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاهی کشور ما بی‌سواد محسوب می‌شوند چون دانش زبان خارجی بیشتر افراد کم است.

✅ سومین تعریف

اضافه شدن ۱۲ نوع سواد
سازمان ملل در دهه دوم قرن ۲۱، باز هم در مفهوم سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف سوم کلا ماهیت سواد تغییر یافت. مهارت‌هایی اعلام شد که داشتن این توانایی‌ها و مهارت‌ها مصداق باسواد بودن قرار گرفت. بدین ترتیب شخصی که در یک رشته دانشگاهی موفق به دریافت مدرک دکترا می شود، حدود ۵ درصد با سواد است. این مهارت‌ها عبارت اند از:
۱- سواد عاطفی: توانایی برقراری روابط عاطفی با خانواده و دوستان
۲- سواد ارتباطی: توانایی برقراری ارتباط مناسب با دیگران و دانستن آداب اجتماعی
۳- سواد مالی: توانایی مدیریت مالی خانواده، دانستن روش‌های پس‌انداز و توازن دخل و خرج
۴- سواد رسانه‌ای: این که فرد بداند کدام رسانه معتبر و کدام نامعتبر است
۵- سواد تربیتی: توانایی تربیت فرزندان به نحو شایسته
۶- سواد رایانه‌ای: دانستن مهارت‌های راهبری رایانه
۷- سواد سلامتی: دانستن اطلاعات مهم درباره تغذیه سالم و کنترل بیماری‌ها.
۸- سواد نژادی و قومی: شناخت نژادها و قومیت‌ها بر اساس احترام و تبعیض نگذاشتن.
۹- سواد بوم شناختی: دانستن راه‌های حفاظت از محیط زیست.
۱۱- سواد تحلیلی: توانایی شناخت، ارزیابی و تحلیل نظریه‌های مختلف و ایجاد استدلال‌های منطقی بدون تعصب و پیش فرض.
۱۱- سواد انرژی: توانایی مدیریت مصرف انرژی.
۱۲- سواد علمی: علاوه بر سواد دانشگاهی، توانایی بحث یا حل و فصل مسائل با راهکارهای علمی و عقلانی مناسب.

✅ چهارمین ‌و جدیدترین تعریف

علم با عمل معنا می‌شود.
با این حال و به تازگی «یونسکو» یک بار دیگر در تعریف سواد تغییر ایجاد کرد. در این تعریف جدید، توانایی ایجاد تغییر، ملاک با سوادی قرار گرفته است، یعنی شخصی با سواد تلقی می‌شود که بتواند با استفاده از خوانده‌ها و آموخته‌های خود، تغییری در زندگی خود ایجاد کند. در واقع این تعریف مکمل تعریف قبلی است زیرا صرفا دانستن یک موضوع به معنای عمل به آن نیست. در صورتی که مهارت‌ها و دانش آموخته شده باعث ایجاد تغییر معنادار در زندگی شود، آن گاه می‌توان گفت این فرد، انسانی با سواد است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آیا شاهنامه آخرش خوش است ؟
خیر ،

▪️این یک سخن نیزه زنی و نیش و کنایه آمیز است که می‌گویند ...

▪️شاهنامه با فروپاشی فرهنگ ایرانی به پایان می‌رسد، فرهنگی که فردوسی فرزانه آن را از نو می‌سازد.

▪️شاهنامه را «نسک گریه» هم گویند، آبادانی و شادی ایران تا تازش و یورش به ایران ادامه پیدا می‌کند و شاهنامه از این پس، نسک مویه و شیون بر ایران و تمدنی می‌شود که از بین رفته است.

▪️استاد سخن فردوسی فرزانه
درست در هنگامی که می­ خواهد شاهنامه را به پايان برساند، نخست نامه #رستم_فرخزاد را گواهِ بازگشتِ ضحاکيان(از ديدگاه رستم فرخزاد) می آورد، سپس و در نامه به #سعدبن_وقاص نيز《تفو باد بر چرخ گردون تفو》، را می سرايد.

▪️رازهايی که پيش بينی #رستم_فرخزاد درباره يورش تازيان و آمدن ضحاکيان را هشدار می دهد به گونه ای به خواننده می رساند که يادتان باشد رويدادِ ضحاک پليد و ستمکار تا هزار سال به درازا کشيد و چنانچه به خود نياييد اين رويداد نيز چنان خواهد بود.
#رستم_فرخزاد به برادر گوشزد می­ کند که ضحاکيان در راه اند .....

《کشاورز جنگی شود بی هنر
نژاد و بزرگی نيايد به بر

ز پیمان بگردند وز راستی
گرامی شود کژی و کاستی

ربايد همی اين از آن، آن از اين
ز نفرين ندانند باز، آفرين

شود بنده ی بی هنر شهريار
نژاد و بزرگی نيايد به کار

بریزند خون از پی خواسته
شود روزگار مهان کاسته》

▪️اين چکامه ژرف و بن(عمق) افسوس و اندوه و شوربختی خود فردوسی فرزانه هستند از اين شكست ايرانيان.

▪️رستم فرخزاد برای اينکه برای ايرانيان (اگرچه به نام برادر)، روشن سازد که روزگار چگونه خواهد گشت، نمونه ای می آورد  ....

《زيان کسان از پی سود خويش
بجويند و دين اندر آرند پيَش》

▪️آیا سخن دیروز فردوسی،
سرنوشت تلخِ امروز ما نیست؟؟؟

▪️سرانجامِ کار و همانگونه که #رستم_فرخزاد پیش بینی کرده بود، سربازان ایران با شنیدن خبر کشته شدن #رستم، شکست خوردند، درفش کاویان که رستم آن را به همراه خود آورده بود و نماد ایران و ایرانیان بود، به دست تازی ها افتاد.

▪️چرا شاهنامه جایی پایان می گیرد که ایران به زمین خورده(سقوط) کرده است ؟؟؟

▪️نخست اینکه انگیزه فردوسی فرزانه نگارش تاریخ ایران باستان است و با شکست ساسانیان از مهاجمان، این تاریخ نیز پایان می‌یابد و دوم اینکه این انتخاب ناشی از هنر فردوسی فرزانه هست، اگر شاهنامه پایان خوشی می‌داشت شاید نگاه ما به درون و ژرف(عمق) رویداد ناگوار، واکش(جلب) نمی‌شد.

⬅️ می گویند که، بزرگی به نام ابوطالب کاشی در دوره یورش مغول، در زمانی که این همه کشتار و تجاوز را می نگرد، بر سر آرامگاه فردوسی فرزانه می­ آید و غمِ دل خود و همه ایرانیان را فریاد می­زند ...

《سلامُ علیک ای حکیم گزین
سرافراز فردوسیِ پاک دین

روانِ تو آسوده و شاد باد
دلت هم زِ بند غم آزاد باد

سر از خاک بردار و ایران ببین
که بی تو خراب است ایران زمین》

▪️آری ... هزار سال است پژواک آوای فردوسی فرزانه در گوش جان ایرانیان، می‌پیچد که ...

گفتار و‌ نوشتارم را با سروده ای از سرور #شفیعی_کدکدنی در ستایش و فروزه(وصف) فردوسی فرزانه پایان می دهم ...

بزرگا ، جاودان مردا
هشیواری و دانایی
نه دیروزی ، که امرزوی
نه امروزی که فردایی
همه دیروز ما از تو ،
همه امروز ما با تو ،
همه فردای ما در تو
که بالایی و والایی
چو زینجا بنگرم،
زان سوی ده قرنت همی بینم که می گویی و می رویی و می بالی و می آیی.

پایان شاهنامه خوش نبود و نیست .

❇️ مطلب ارسالی از: سرور آرش از : گروه « شاهنامه پژوهان سینرغ»

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ غزل فارسی ، مادرِ همهٔ غزل‌های جهان

▪️بیماری اصلی شعرِ روزگارِ ما از همین‌‌جا شروع می‌شود که خودش نه‌تنها فُرمی –جز کار نیما– به وجود نیاورده است، بلکه فرم‌های شگفت‌آوری را که محصولِ نبوغِ خیّام و فردوسی و حافظ و مولوی و سعدی است، به یک سوی نهاده و در فرمِ بی‌فرمی ربعِ قرنی است که در جا می‌زند (چند کار منثور شاملو، آن هم نه همهٔ کارهایش را استثنا باید کرد که در بی‌فرمیِ ظاهری آنها نوعی فرم، اما نه فرم نهایی وجود دارد.)

◀️ به عقیدهٔ من بُن‌بستِ شعر معاصر به دست کسانی خواهد شکست که یا فرم تازه‌ای ابداع کنند –کاری که نیما کرد و شاگردانش کمال بخشیدند– یا یکی از فُرم‌های تجربه‌شدهٔ قدیم یا جدید را با حال‌و‌هوایِ انسان عصرِ ما انس و الفت دهد و در فضای آن فرم‌ها، تجربه‌های انسانِ عصر ما را شکل دهد.

◀️ می‌توان غزل گفت و غزل را به عنوان یک فرمِ باز، یک قالب گسترده و یک قاب پذیرفت؛ قابی که همه نوع تصویر –از منظره گرفته تا انواع پُرتره‌ها، در هر سبکی از سبک‌های نقاشی– در آن می‌تواند جای بگیرد، آن هم در زبانی که مادرِ همهٔ «غزل»‌های جهان است و هیچ زبانی نمی‌تواند بگوید برای «غزل» امکاناتی بیشتر از زیان فارسی دارد.

◀️ من این حرف‌ها را به عنوان دفاع از غزل، به آن معنیِ احمقانهٔ «غزل‌های انجمنی» نمی‌گویم.

می‌خواهم این مطلب بسیار ساده را یاد‌آور شوم که ادبیات و هنر، مجموعه‌ای از فرم‌های خاص‌اند و تحوّلات هریک از این فرم‌ها، به معنی نفی و انکار یا به کنار نهادن دیگر فرم‌ها نیست.

ما در شعرِ سنّتی خویش قوالبی داریم و در داخلِ این قوالب فرم‌های بسیاری؛ فرم‌های ضعیف، نیرومند، راحت و دشوار.

◀️ پیدایش قالب شعر آزاد، یا عروضِ نیمایی، به هیچ روی نفی مطلق آن قوالب نیست.
آن قوالب می‌توانند آبستنِ فرم‌های خلّاق، برای بعضی از حال و هواهای عصر ما و عصر‌های آینده باشند.

❇️ محمدرضا شفیعی کدکنی
با چراغ و آینه، ۶۷۶–۶۷۳

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#ثبت‌نام

❇️ اطلاعیه اعلام تاریخ ثبت نام مجدد در رشته های پذیرش براساس سوابق تحصیلی «معدل كل دیپلم» دوره‌های كاردانی دانشگاه فنی حرفه‌ای و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی- غیرانتفاعی سال 1402

پيرو اطلاعيه هاي مورخ 1402/04/18 و 1402/04/25 به اطلاع متقاضيان ثبت‌نام در رشته‌هايي كه پذیرش آنها در دوره‌هاي‌ كارداني دانشگاه فني حرفه‌اي و موسسات آموزش عالي غيردولتي-غيرانتفاعي سال 1402 صرفاً براساس سوابق تحصيلي «معدل كل ديپلم » صورت مي‌گيرد، مي‌رساند در صورتي كه در زمان مقرر (از تاريخ 1402/04/18 لغايت 1402/04/28 ) موفق به ثبت‌نام نشده‌اند، مي‌توانند برای پذيرش در اين رشته‌ها از روز سه شنبه مورخ 1402/05/31 تا روز جمعه مورخ 1402/06/03به درگاه اطلاع‌رساني اين سازمان مراجعه و پس از مطالعه دقيق دفترچه راهنما و اصلاحيات مندرج در اطلاعيه مورخ 1402/04/25 (که از طريق درگاه اطلاع‌رساني اين سازمان در دسترس است)، نسبت به ثبت‌نام و انتخاب رشته در پذيرش اين رشته‌ها اقدام نمايند.

ضمناً متقاضیانی که قبلاً در پذيرش رشته هاي بدون آزمون ثبت نام نموده اند، درصورت تمایل در بازۀ زمانی فوق می توانند نسبت به ویرایش اطلاعات ثبت نامی خود اقدام نمایند https://www.sanjesh.org/fa-IR/sanjesh/4936/news/view/14591/10677/

┅═ঊঈ🌾📚🇮🇷📚🌾ঊঈ═┅

✅ مدیران هنرستان‌های فنی حرفه‌ای و کاردانش
@modiran_honarestan
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned «#ثبت‌نام ❇️ اطلاعیه اعلام تاریخ ثبت نام مجدد در رشته های پذیرش براساس سوابق تحصیلی «معدل كل دیپلم» دوره‌های كاردانی دانشگاه فنی حرفه‌ای و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی- غیرانتفاعی سال 1402 پيرو اطلاعيه هاي مورخ 1402/04/18 و 1402/04/25 به اطلاع متقاضيان ثبت‌نام…»
❇️ اسطوره

❇️ اسطوره حکایتی است قومی یا جمعی، که در هیچ زمان معینی ساخته نشده است، و هیچ سازنده و آورنده ی مشخصی ندارد، بلکه به دست نسلهای پیاپی از یک قوم و در کوره تجربیات مکرر همان قوم رفته رفته ساخته شده، و اندک اندک پردازش یافته، و خود تبلور خردی است قومی، در زمینه های اخلاق و تدبیر منزل و تدبیر ملک و رسم روزگار و مقام آدمی در کل جهان و جز این ها.
خردی که در دیرپایی از مرز تاریخ فراتر می رود، و چندان بیکرانه است که روان آدمی. و از همین روی نیرویی ناشناخته دارد که می تواند مردمان را برانگیزاند بی آنکه خود بدانند، و به کارهایی یرگمارد که خود نمی توانند توجیه کنند.

اسطوره تجلی خودجوش و لذا ناخودآگاهانه وجدان ناهوشیار و قومی آدمی است در قالب قصه. هم از این روست که هرگاه موجودیت یا هویت یک قوم به خطر می افتد یا در معرض سوال قرار می گیرد، احتمال آن هست که کسی - چه بسا ناخودآگاهانه - برخیزد و دست طلب به سوی #خرد_بی_زمان_قوم خود دراز کند و فردوسی وار به کار پردازش و آرایش اسطوره ها در قالب اثری حماسی و یکدست همت گمارد و قوم خود را به مقاومت در برابر خطر برانگیزد.

و شاهنامه اثری است از همین دست، و مهابهاراتا و #گیلگمش هم همین طور. و #ایلیاد و ادیسه و بهشت گمشده و بهشت بازیافته هم.

#تعریف_اسطوره
#شناخت_اساطیر_ایرانی

❇️ علی محمد حق شناس
مقالات ادبی و زبان شناختی، ص 132

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
٣١ نمـاد ٣١ استـان

گونه شاخص هر استان به عنوان نماد حیات‌وحش آن انتخاب شده است؛

خراسان رضوی:آهو
خراسان شمالی:قوچ اوریال
خراسان جنوبی:افعی شاخدار
سیستان و بلوچستان:گاندو
فارس:گورخر
کرمان:زاغ بور
اصفهان:قوچ اصفهان
مازندران:مرال
گلستان:پلنگ
گیلان:فک خزری
سمنان:یوز پلنگ
ایلام:سنجاب ایرانی
کرمانشاه:شوکا
کهکیلویه:خرس قهوه ای
اردبیل:قرقاول
اذربایجان شرقی:سیاه خروس
زنجان:لک لک سفید
اذربایجان غربی:میش مرغ
قزوین ؛هما
تهران:قزل الای خال قرمز
قم :شاهین
چهار محال بختیاری:کبک دری
یزد:هوبره
بوشهر:لاکپشت عقابی
کردستان:سمندر آتشین
لرستان:سمندر لرستانی
همدان:قوچ ارمنی
هرمزگان:خرس سیاه
مرکزی:کل و پازن
سمنان:یوزپلنگ
خوزستان : گوزن زرد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
.
🔻برتری‌های زبان فارسی بر زبان عربی

«مردمی که شکست خورَدند، تا زمانی که زبان خود را نیک پاس بدارند، گویی کلید زندانشان را در دست دارند»

🔹پیشگفتار
چند وقت پیش در تجلیل از پروین اعتصامی، خبرنگار تلویزیون با آب و تاب فراوان شروع به سخن گفتن کرد: "پروین اعتصامی شاعره‌ی نامدار...". احتمالا خانم خبرنگار خیلی هم به دانش خود می‌بالید که می‌تواند در جمله‌های فارسی قواعد عربی را به خوبی رعایت کند. غافل از اینکه ما اگرچه در زبان فارسی به دلیل پیوندهای ریشه‌دار آن با زبان عربی ناگزیر به استفاده از لغات عربی شده‌ایم (در همین مقدمه تعداد واژه‌های عربی را بشمارید)‌ اما هرگز هیچ دلیل عقلی و منطقی و قانونی برای استفاده از قواعد زبان عربی در کنار واژه‌های آن در فارسی نداریم. در زبان فارسی پروین اعتصامی هم به مانند سعدی و مولانا و... شاعر بود و نه شاعره.

در ادامه نوشته‌ای را خواهید خواند به قلم پروفسور حسابی در بیان توانایی زبان فارسی در مقایسه با زبان عربی بخصوص برای بیان مطالب علمی:

در تاریخ جهان هر دوره‌ای ویژگی‌هایی داشته است. در آغاز تاریخ آدمیان زندگانی قبیله‌ای داشتند و دوران افسانه‌ها بوده است. پس از پیدایش کشاورزی دوره ده‌نشینی و شهرنشینی آغاز شده است سپس دوران کشورگشایی‌ها و تشکیل پادشاهی‌های بزرگ مانند هخامنشیان و اسکندر و امپراطوری رم بوده است. پس از آن دوره هجوم اقوام بربری بر این کشورها و فروریختن تمدن آنها بوده است. سپس دوره رستاخیز تمدن است که بنام رنسانس شناخته شده است. تا آن دوره ملل مختلف دارای وسایل کار و پیکار یکسان بودند. می‌گویند که وسایل جنگی سربازان رومی و بربرهای ژرمنی با هم فرقی نداشته و تفاوت تنها در انظباط و نظم و وظیفه‌شناسی لژیون‌های رومی بوده که ضامن پیروزی آنها بوده است. همچنین وسایل جنگی مهاجمین مغول و ملل متحد چندان فرقی با هم نداشته است.

از دوران رنسانس به این طرف ملل غربی کم‌کم به پیشرفت‌های صنعتی و ساختن ابزار نوین نائل آمدند و پس از گذشت یکی دو قرن ابزار کار آنها به اندازه‌ای کامل شد که برای ملل دیگر یارای ایستادگی در برابر حمله‌ی آنها نبود؛ همزمان با این پیشرفت صنعتی تحول بزرگی در فرهنگ و زبان ملل غرب پیدا شد زیرا برای بیان معلومات تازه ناگزیر به داشتن واژه‌های نوینی بودند و کم‌کم زبان‌های اروپایی دارای نیروی بزرگی برای بیان مطالب مختلف گردیدند.
در اوایل قرن بیستم ملل مشرق پی به عقب‌ماندگی خود بردند و کوشیدند که این عقب‌ماندگی را جبران کنند. موانع زیادی سر راه این کوشش‌ها وجود داشت. بعضی ملل چاره را در پذیرفتن یکی از زبان‌های خارجی برای بیان مطالب علمی دیدند مانند هندوستان ولی ملل دیگر به واسطه داشتن میراث بزرگ فرهنگی نتوانستند این راه‌حل را بپذیرند که یک مثال آن کشور ایران است.

برای بعضی زبان‌ها به علت ساختمان مخصوص آنها جبران این کمبود واژه‌های علمی کاری بس دشوار و شاید نشدنی است مانند زبان‌های سامی که اشاره‌ای به ساختمان آنها خواهیم کرد.
باید خاطرنشان کرد که شمار واژه‌ها در زبان‌های خارجی در هر کدام از رشته‌های علمی خیلی زیاد است و گاهی در حدود میلیون است. پیدا کردن واژه‌هایی در برابر آنها کاری نیست که بشود بدون داشتن یک روش علمی مطمئن به انجام رسانید و نمی‌شود از روی تشابه و استعاره و تقریب و تخمین در این کار پر دامنه به جایی رسید و این کار باید از روی یک اصول علمی معین انجام گیرد تا ضمن عمل به بن بست برنخورد.

برای اینکه بتوان در یک زبانی به آسانی واژه‌هایی در برابر واژه‌های بی‌شمار علمی پیدا کرد باید امکان وجود یک چنین اصل علمی در آن زبان باشد. می‌خواهیم نشان دهیم که چنین اصلی در زبان فارسی وجود دارد و از این جهت زبان فارسی زبانی است توانا در صورتی که بعضی زبان‌ها گو اینکه از جهات دیگر یک سابقه ادبی درخشانی دارند ولی در مورد واژه‌های علمی ناتوان هستند.
اکنون از دو نوع زبان که در اروپا و خاور نزدیک وجود دارد صحبت می‌کنیم که عبارتند از زبان‌های هند و اروپایی (Indo-European) و زبان‌های سامی (Semitic). زبان‌های فارسی از خانواده زیان‌های هند و اروپایی هستند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« شهریار » و دولت قرآن
❇️ رضا اسماعیلی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

👇👇👇👇👇
فردوس سخن
« شهریار » و دولت قرآن ❇️ رضا اسماعیلی @molavi_asar_o_afkar @ferdosesokhan 👇👇👇👇👇
✳️ « شهریار » و دولت قرآن
❇️ رضا اسماعیلی
❇️ قسمت اول

نگاهی گذرا به آثار قله‌های شعر و ادب فارسی از جمله: سنایی، عطار، مولانا، سعدی، حافظ، نظامی، صائب و از معاصرین استاد شهریار به خوبی می توان فهمید که رمز ماندگاری آنان مانوس بودن با قرآن بوده است. سروده‌های اکثر بزرگان شعر و ادب پارسی متاثر از آموزه‌های دینی است و رنگ و بوی قرآنی دارد و بسیاری از تلمیحات، ترکیبات و تعبیرات آنان – به صورت مستقیم یا غیر مستقیم – با اقتباس یا الهام از این کتاب مبین و یا احادیث ائمه معصومین (علیهم‌السلام) است.
راز ماندگاری استاد شهریار نیز حشر و نشر با قرآن و برخورداری از دانش و بینش قرآنی و وحیانی است. شهریار چون در خانواده ای روحانی و قرآنی متولد شد، از کودکی با موسیقی روح نواز و معنوی آیات قرآنی مانوس بود، و ازمعارف ناب قرآنی بهره مند. خودش در این باره می گوید:
«من شانس ادبی که آورده ام، مدیون این هستم که در ده بودم شش سال داشتم، الفبا را خوانده بودم می توانستم عبارات را بخوانم ولی معانی آنها را نمی دانستم. در اتاق عمه ام که ما زندگی می کردیم یک طاقچه بود و در آن طاقچه دو کتاب بود; یکی قرآن مجید و دیگری دیوان حافظ. من می رفتم این کتاب‌ها را باز می کردم و می آمدم، یک دفعه آیات قرآن را می خواندم و یک دفعه حافظ را. از اول مغزم پر شد با این کلمات موزیکال آسمانی قرآن مجید و اشعار حافظ به طوری که وقتی بزرگ‌تر شدم شعرهای دیگر و هر چیز دیگری را که می شنیدم می دیدم به نظرم سبک می آمد. عمده شانس من این است که از اول با قرآن و حافظ شروع شد.»
استاد شهریار نیز همچون اکثر بزرگان شعر فارسی در سروده‌های خود (سه جلد فارسی و یک جلد ترکی که بالغ بر سی هزار بیت می باشد) به تکریم قرآن و ترجمه و تفسیر منظوم آیات و مفاهیم والای قرآنی پرداخته است.
دیگر اینکه چون شهریار بسیار متاثر از حضرت لسان الغیب حافظ شیرازی بود، و تخلص خود را نیز با تفال به دیوان حافظ انتخاب کرده بود، و خودش در شعری گفته است: «هر چه دارم همه از دولت حافظ دارم»، به همین خاطر اشعار او همچون حافظ سرشار از تلمیحات و اشارات و دقایق قرآنی و وحیانی است.
می توان آغاز تحول عظیم روحی و اعتقادی شهریار و انزوای تدریجی اش را که قرین کتابت قرآن نیز بود در حدود سال ۱۳۳۴ دانست (در ۴۹ سالگی). که به قول خودش: بت شکنی‌هایی بود که به تائب شدن وی انجامید.
رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌اللّه خامنه‌ای، در مورد این دوره از زندگی استاد شهریار می‌فرمایند: «این شاعر نامی، یک دوره عرفانی و معنویِ بسیار زیبایی را با انس به قرآن و معنویات و خودسازی گذرانده است و سعی کرده باطن و معنویت خود را صفایی بخشد.»
تسلط شهریار به زبان عربی و انس او با متون عربی،به ویژه قرآن کریم، بدون شک در این تحول روحی موثر بود. استاد مهرداد اوستا هم در مورد انس شهریار با قرآن گفته است: «شاعر مداومتی بسیار در قرآن کریم، که منشا فیض‌های بی کرانه و کرامات بی حصر و حد است داشته و همین کتاب [قرآن] که آبشخور طبع همه حکماء و عرفا بوده است و از این پس تا دامن قیامت هم خواهد بود، تازگی و جزالتی به سخن استاد شهریار داده است که وی را از دیگران ممتاز ساخته است.»
در ادامه مصداق‌هایی از این تاثیر پذیری را بیان می کنیم:
شهریار در غزل معروفی که در مدح و منقبت مولی الموحدین حضرت علی ( ع ) سروده است، به مضمون آیه ۵۵ سوره مبارکه مائده اشاره می کند. خداوند در این آیه می فرماید: «جز این نیست که ولى شما خداست و رسول او و آنان که ایمان آورده‏اند، همان ایمان آورندگانى که اقامه نماز و اداى زکات مى‏کنند در حالى که در رکوع نمازند.»
شهریار همین مضمون را به صورت منظوم چنین بیان کرده است:
برو ای گدای مسکین در خانه علی زن
که نگین پـادشاهی دهـد از کرم گدا را
***
نگین خاتم جم، در نماز می بخشند
نظـر به حُقّه رنـدان پـاکبـاز کـنید
شهریار در این دو بیت اشاره می کند به شأن نزول آیه ۵۵ سوره مائده ، که مربوط به بخشش انگشتر توسط امیر المؤمنین در حین رکوع به سائل است.
استاد شهریار مثنوی زیر را نیز با الهام از مضمون آیه ۹۲ سوره آل عمران (لَن تنالُوا البِرَّ حتی تَنفِقُوا مِما تُحِبُونَ …) سروده است :
ولیکن هر چه باشد راه ، مشتاق
بُوَد زاهد رهش انفــــــــاق، انفاق
وَ گــر خواهید این معنــی بدانید
به قرآن « لن تنالوا البر» بخوانید
به «حتــی تَنفِقوا مِمـا تُحِبُون»
کز این سودا نخواهید گشت مغبون
اشاره به مضمون آیه ۱۰۰ سوره مبارکه مائده در بیت زیر: «بگو ناپاک و پاک یکسان نیستند، هر چند فراوانی ناپاکان تو را به شگفت آورد، پس ای صاحبان خِرَد از خداوند پروا کنید تا رستگار شوید».

ادامه دارد... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
« شهریار » و دولت قرآن ❇️ رضا اسماعیلی @molavi_asar_o_afkar @ferdosesokhan 👇👇👇👇👇
✳️ « شهریار » و دولت قرآن
❇️ رضا اسماعیلی
❇️ قسمت اول

❇️ حذر از معصیت که قرآن گفت:
اِتَقــــــــوالله یا اولـــــی الالباب
شعر زیر نیز با الهام از آیه ۱۲ سوره ابراهیم
«وَ علی الله فلیَتَوکلُ المتَوَکلین»
سروده شده است:
گر دوستان به علم و هنر تکیه کرده اند
مـــــا را هنر نداده خدا جــــــــز توکلی
شعر شهریار در ستایش علامه امینی،و اثر سترگ او«الغدیر» نیز به نوعی ترجمه منظوم آیه تطهیر است که به پاکی اهل بیت از هر گونه خطا و لغزش اشاره دارد:
کار وصی چون نبی (ص)، امر الهی بُود
«شَور» در آن خلق را ، سر به سَقَر کوبدا
امر گر از خلق بود، شَور در آن جایز است
امر خدا خلق را، شَور به سر کوبدا
مظهر «تطهیر» حق، با چو منی گو یکی است
آهن سرد اینقدر، کس به هدر کوبدا
شهریار در بیت:
هل أتی نازل در شأن بتول عذرا ست
مرحــــــبا مهبط تنزیل خـداوند حـکیم
به سوره انسان که به نام‌های «دهر» و«هل أتی» نیز شهرت دارد، نظر دارد که یکی از مشهورترین آیات را در شأن اهل بیت پیامبر(ص) یعنی «حضرت علی، حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین» در خود جای داده است.
یا در شعر«جوال نُخوَت» که می گوید:
عنکبوتستیم و ابدان چون بُیوت
اوهَنَ الابیات، بَیتُ العَنکبوت
به آیه۴۱ سوره عنکبوت اشاره دارد:
مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاء کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ
(مثل کسانى که غیر از خدا براى خود سرپرست و یاور برگرفته‏اند ، مثل عنکبوت است، و بدون شک سست‏ترین خانه‏ها خانه عنکبوت است.)
گاهی نیز شهریار مضمون روایات و احادیث را به نظم کشیده است. برای مثال شعرزیر ترجمه منظوم حدیثی از رسول اکرم(ص) است که فرموده است: « کسی که بغض من و علی را در سینه دارد، وارد بهشت نمی شود.»
چو بی مهر ولی شد، چیست ایمان؟
چـراغی کش فـرو خـشکید روغن
نـیـابـد حـاسـد مــا بـوی جـنـت
مگر اشـتر رود در چـشـم سـوزن
شهریار در بیت زیر نیز اشاره به مضمون آیه ۷۰ سوره مبارکه اسراء دارد:
از ازل خلعت تشریف به دوش تو و من
تا ابد آیت تکریم به شأن من و توست
خداوند در آیه ۷۰ سوره اسراء می فرماید: به یقین فرزندان آدم را کرامت دادیم و آنان را در خشکی و دریا(بر مرکب‌هایی که در اختیارشان نهادیم)سوار کردیم و به آنان از نعمت‌های پاکیزه روزی بخشیدیم و آنان را بر بسیاری از آفریده‌های خود برتری کامل دادیم.
جان کلام آن که راز ماندگاری شهریار را همچون حافظ باید در «قرآن زیستی» او دانست. چرا که شهریار عاشق و پرورش یافته مکتب قرآن بود و شعرهای او نیز تجلیگاه و گنجینه آیات قرآنی و آموزه‌های اخلاقی و عرفانی است.
به عنوان حسن ختام، یکی از توصیه‌های قرآنی استاد شهریار را نقل می کنم و رشته کلام را کوتاه. وقتی از استاد شهریار درخواست می شود که چند کلمه ای به عنوان اندرز برای جوانان بیان کنند، در پاسخ می گویند:«قرآن می فرماید: وَ أعتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جمیعاً؛ همگی به ریسمان الهی چنگ بزنید. توسل به حبل الهی در مقابل قضا و قدر. باید امر به معروف و نهی از منکر کنیم که جهاد دائمی است و صبر هم بکنیم که ناملایمات برطرف بشود».

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ۱۷ تفاوت در استراتژی افراد موفق و افراد ناموفق:

تفاوت اول:

🎗افراد موفق معتقدند: من خودم زندگی خودم را می سازم.
افراد ناموفق معتقدند: زندگی برای من تصادفی پیش می آید.

تفاوت دوم:

🎗افراد موفق با هدف برنده شدن بازی می کنند.
افراد ناموفق با هدف بازنده نشدن بازی می کنند.

تفاوت سوم:

🎗افراد موفق تعهد به ثروتمند شدن را دارند.
افراد ناموفق آرزوی ثروتمند شدن را دارند.

تفاوت چهارم:

🎗افراد موفق گسترده و بزرگ می اندیشند.
افراد ناموفق محدود و کوچک می اندیشند.

تفاوت پنجم:

🎗 افراد موفق بر روی فرصت ها تمرکز می کنند.
افراد ناموفق بر روی موانع تمرکز دارند.

تفاوت ششم:

🎗افراد موفق افراد ثروتمند و موفق را دوست دارند.
افراد ناموفق از ثروتمندان بیزار و متنفر هستند.

تفاوت هفتم:

🎗افراد موفق با آدم های مثبت و موفق معاشرت می کنند.
افراد ناموفق با آدم های منفی و شکست خورده معاشرت می کنند.

تفاوت هشتم:

🎗افراد موفق مشتاق تبلیغ خود و ارزش هایشان هستند.
افراد ناموفق اشتیاق به تبلیغ خود و ارزش هایشان ندارند.

تفاوت نهم:

🎗افراد موفق مشکلات خود را کوچک و حل شدنی می دانند.
افراد ناموفق مشکلات خود را بزرگ و حل نشدنی می پندارند.

تفاوت دهم:

🎗افراد موفق گیرنده و درخواست کننده های عالی هستند.
افراد ناموفق گیرنده و درخواست کننده های ضعیفی هستند.

تفاوت یازدهم:

🎗افراد موفق ترجیح می دهند تا براساس نتایج و عملکرد پول دریافت کنند.
افراد فقیر ترجیح می دهند تا براساس زمان و مدت پول دریافت کنند.

تفاوت دوازدهم:

🎗افراد موفق به " همه با هم" می اندیشند.
افراد ناموفق به" این یا آن " می اندیشند.

تفاوت سیزدهم:

🎗افراد موفق روی ارزش خالصِ دارایی خود تمرکز می کنند.
افراد ناموفق روی درآمد شغلی خودشان تمرکز دارند.

تفاوت چهاردهم:

🎗افراد موفق پول هایشان را بدرستی اداره و مدیریت می کنند.
افراد ناموفق پول هایشان را نادرست اداره و مدیریت می کنند.

تفاوت پانزدهم:

🎗افراد موفق کاری می کنند که پول برای آن ها کار کند.
افراد ناموفق طوری هستند که برای پول کار می کنند.

تفاوت شانزدهم:

🎗افراد موفق برخلاف ترسی که دارند اقدام می کنند.
افراد ناموفق به ترس اجازه می دهند که متوقفشان کند.

تفاوت هفدهم:

🎗افراد موفق همیشه درحال یادگیری و رشد هستند.
افراد ناموفق فکر می کنند که همه چیز را می دانند.

❇️ دکتر زهرا رحمانی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ۲۰ علامت بلوغ عاطفی به زبان آلن دو باتن

۱. میفهمید بیشتر بدرفتاری آدم های اطرافتون ریشه در اضطراب و ترسشون داره:‌ دنیا دیگه براتون پر از هیولا نیست

۲. یاد میگیرید آدما بطور خودکار از محتویات مغر شما اطلاع ندارند:‌ پس حرف میزنید و دیگران رو سرزنش نمیکنید که نمیفهمنتون

۳. یادمیگیرید که شماهم اشتباه میکنید:‌ پس معذرت خواهی میکنید

۴. اعتماد بنفس رو یاد میگیرید: نه که فوق العاده اید! نه. در واقع میفهمید هممون با آزمون و خطا زندگی میکنیم. عیبی هم نداره

۵. والدینتون رو میبخشید:اونا هم درگیر ترس و اضطراب های خودشونن

۶. میفهمید یه مسئله مهم رو پیش نکشید مگر خودتون و طرف مقابل استراحت کرده باشید مست نباشید غذا خورده باشید و استرس یا عجله نداشته باشید

۷. قهر نمیکنید:‌ یادتون نمیره که یه روز میمیرید. حرف میزنید و میبخشید

۸. دست از کمالگرایی برمیدارید:‌ هیچ چیزی بی نقص نیست. از به اندازه کافی خوب بودن قدردانی میکنید

۹. یاد میگیرید بد بین بودن در باره نتایج امور یه فضیلته

۱۰. میفهمید نقاط ضعف آدما با نقاط قوتشون گره خورده:‌ مثلا دیگه از کسی که شلخته ست ناراحت نمیشید چون میدونین به جاش شاید خلاقه

۱۱. به آسونی عاشق نمیشید: همه هرچقدم از دور برازنده و دلپذیر باشند از نزدیک مشکلات خودشون رو دارن. پس وفادار میمونید

۱۲. میفهمید زندگی با شما آسون نیست

۱۳. یادمیگیرید خودتون رو بخاطر خطاها و حماقت هاتون ببخشید:‌ بیشتر با خودتون رفاقت میکنید. همه ما به نوعی احمقیم

۱۴. یادمیگیرید با کله شقی های بچگانتون که هرگز هم از بین نمیرن به صلح برسید: تلاش نمیکنید که همیشه بزرگسال باشید. همه ما بچه ایم

۱۵. برای شادی درازمدت به پروژه های بلندمدت دل نمیبندی: اگه دمی بی دردسر سپری بشه هم خوشحالتون میکنه

۱۶. دیگه برات مهم نیست بقیه راجع بهت چی فکر میکن


۱۷. بازخورد دیگران رو راحتتر میپذیرید: در برابر انتقاد ها زره نمیپوشید

۱۸.میفهمی باید دیدتو نسبت به درد هات وسیع کنی. بیشتر به طبیعت و آسمون شب و کهکشان های دور توجه میکنی


۱۹. میفهمید گذشته ای که داشتید در پاسخ دادن شما به واقع تاثیر داشته:میپذیرید بدلیل وقایع کودکی مستعد خطا و افراط هستید. با شک به اولین برداشت و احساستون نگاه میکنید

۲۰.دوست بهتری میشید چون میدونید دوستی یعنی به اشتراک گذاشتن آسیب پذیری ها

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️ جنگ هفت گردان یا نبرد هفت پهلوان
✳️ بخش نخست

❇️ ایرانیان در جنگ مازندران به دست دیوان مازنی اسیر و با جادوی دیو سپید کور شده بودند. رستم از موانع بسیار خطرناکی به نام هفتخوان گذشته و با شکست دادن دیوها، قلب دیو سپید را شکافته و با خون او، ایرانیان را معالجه کرد.

◀️ ایرانیان از جنگ مازندران به سلامت به پایتخت برگشتند اما پس از مدتی خبر رسید که اعراب هاماوران علیه حکومت مرکزی شورش کرده و لشکر بزرگی را برای لطمه زدن به ایران فراهم کرده اند. جنگ سختی بین اعراب و ایران در گرفت که شاه ایران و برخی از سرداران ایرانی اسیر شدند. رستم دستان با رشادتهای زیاد شاه هاماوران را شکست داده و باعث پیروزی ایران و رهایی شاه و سرداران شد.

چو همره کنی جنگ را با خرد
دلیرت ز جنگ‌آوران نشمرد

خرد را و دین را رهی دیگرست
سخنهای نیکو به پند اندرست

◀️ پس از دو جنگ بسیار خطرناک و پرماجرا ، رستم و پهلوانان شجاع ایرانی در صلح و آرامش به بزم و خوشگذرانی مشغولند.

روزی رستم دستان جشنی ترتیب داده و بزرگان و پهلوانان را دعوت کرد. پهلوانانی چون طوس، گودرز کشوادگان ، بهرام، گیو آزادگان ، گرگین، زنگه شاوران، برزین، گرازه گستهم و خرّاد همگی حاضر شده و به رامش و میگساری پرداختند. پهلوان گیو در حالی که مست بود گفت: «اگر قصد شکار داری بیایید به شکارگاه افراسیاب در کشور توران برویم و گور شکار کنیم تا حسابی حال افراسیاب را گرفته باشیم» رستم پذیرفت و چون سحرگاه شد به همراه شش نفر از پهلوانان دلیر، به شکارگاه تورانیان نزدیک دشت سرخس رفته و بسیار شکار کردند و یک هفته به خوشگذرانی پرداختند.

روز هشتم رستم گفت: افراسیاب حتماً از وجود ما مطلع شده است و ممکن است به جنگ ما بیاید پس باید دیده‌بانی بگذاریم که اگر آمد ما را باخبر کند تا غافلگیر نشویم.

یکی از دلاوران به نام گرازه دیده‌بانی را به عهده گرفت.

◀️ افراسیاب شاه تورانی از ماجرای نفوذ هفت پهلوان ایرانی به خاک کشورش باخبر شد. افراسیاب با بزرگان گفت: اگر این چند نفر پهلوان ایرانی را دستگیر کنیم کار کاووس شاه ایرانی ساخته خواهد بود و اشغال ایران بسیار راحت خواهد بود پس باید ناگهان مانند رعد به آن‌ها حمله کنیم.

شاه توران، با سی هزار شمشیرزن به راه افتادند. گرازه که در حال نگهبانی بود از دور دشتی پر از سپاه تورانیان را دید که در حال پیشروی هستند. با عجله به پیش دوستانش برگشته و به رستم خبر داد.

رستم خندید که نترس پیروزی با ماست بیشتر از صدهزار نفر که نیستند. اگر افراسیاب به این‌سوی آب بیاید روزگار او را تباه می‌کنم.

چو بشنید رستم بخندید سخت
بدو گفت با ماست پیروز بخت

تو از شاه ترکان چه ترسی چنین
ز گرد سواران توران زمین

پس در حالی که جام شرابی در دستش بود به طوس اشاره و تعارف کرد.

تو ای می‌گسار از می بابلی
بپیمای تا سر یکی بلبلی

بپیمود می ساقی و داد زود
تهمتن شد از دادنش شاد زود

به کف بر نهاد آن درخشنده جام
نخستین ز کاووس کی برد نام

که شاه زمانه مرا یاد باد
همیشه بروبومش آباد باد

پهلوان ها به رستم هشدار دادند که دشمن در حال نزدیک شدن است.

که ما را بدین جام می جای نیست
به می با تو ابلیس را پای نیست

می و گرز یک زخم و میدان جنگ
جز از تو کسی را نیامد به چنگ

طوس دلیر گفت: برادر الآن زمان باده گساری نیست، باید بجنگیم. اما رستم اهمیتی به هشدارهای دوستانش نمی داد و به سلامتی برادرش زواره می‌نوشید.

می بابلی سرخ در جام زرد
تهمتن بروی زواره بخورد

زواره چو بلبل به کف برنهاد
هم از شاه کاووس کی کرد یاد

بخورد و ببوسید روی زمین
تهمتن برو برگرفت آفرین

که جام برادر ، برادر خورد
هژبر آنک او جام می بشکرد

گیو وقتی بی خیالی رستم را دید به او گفت: من می‌روم تا نگذارم افراسیاب از طریق پل به این سوی رود بیاید اما وقتی به پل رسید سپاهیان دشمن از آب گذشته‌ بودند. فورا پیکی نزد رستم فرستاد و او را باخبر کرد.

رستم ببر بیان پوشید و به راه افتاد و پهلوانان هم در پشتش روان بودند. جنگ سختی در گرفت. هفت پهلوان شجاع در برابر هزاران دشمن، مانند شیر می غریدند و دشمن را به هلاکت می افکندند. در کارزار فراوان از تورانیان کشته شدند.

رستم رو به سوی شاه توران کرده و فریاد زد: آیا نمی‌دانی که جایی که من باشم نه لشکری می‌ماند و نه تاج‌ و تختی؟ شما تورانیان آنقدر ترسو هستید که همگی باهم به هفت نفر هجوم آورده اید اما ما شما را مرد جنگ نمی‌دانیم و تو ای مرد بزدل و ترسو، برای جنگ با مردان ساخته نشده‌ای برو مانند زنان پنبه و دوک دست بگیر.

افراسیاب وقتی این سخنان تحقیرآمیز را شنید ترسید و جرات نبرد تن به تن را پیدا نکرد. پس به وزیر خود، پیران گفت: ما که در جنگ همیشه چون شیر بودیم چرا حالا روباه شده‌ایم ؟ برو اگر پیروز شدی ایران از آن توست.

ادامه دارد... .

#شاهنامه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ جنگ هفت گردان یا نبرد هفت پهلوان
✳️ بخش : دوم ( پایانی )

❇️ پیران با سپاهش چون آتش نزد رستم رفت و رستم خشمناک تعداد زیادی از آنان را تلف کرد. پیران شکست‌خورده بازگشت.

افراسیاب به بزرگان گفت : اگر این جنگ ادامه یابد چیزی از ما نمی‌ماند ما به نامداری احتیاج داریم که رستم را به خاک درآورد. دلیری به نام پیلسم که پسر ویسه و برادر پیران بود جلو آمد و اجازه نبرد خواست.

پسران ویسه مردان دلیر و شجاعی اند . آنها با آنکه تورانی و دشمن ایرانیان بودند اما دارای مرام و منش پهلوانی بودند از این رو تورانیان فرماندهی ارتش خود را به پسران ویسه سپرده بودند.

پیلسم شجاعانه با خشم به سوی دلاوران ایرانی تاخت تا به گرگین رسید و تیغی بر سر اسبش زد وقتی گستهم چنین دید آمد و با او درآویخت و هرچه به کمر او نیزه زد گزندی به او نیامد اما پیلسم تیغی بر سر کلاهخود او زد که کلاه از سرش افتاد. زنگه شاوران که چنین دید به کمک دوستش آمد و به پیلسم حمله کرد اما پیلسم برگستوان او را هم چاک‌چاک کرد. گیو غرید و به یاری سه پهلوان آمد و با پیلسم برآویخت و جنگ سختی درگرفت.

پیران وقتی دید برادرش تنها شده است به یاری او رفت و به گیو گفت: شما چهار نفر هنری ندارید که با یک نفر می‌جنگید. پس رستم از آن‌سو به کمک آمد و به‌سوی پیلسم تاخت بطوریکه پیلسم مجبور به فرار شد و تعدادی از تورانیان هم کشته شدند وقتی افراسیاب چنین دید پرسید: در لشکر من کسی نیست که بتواند از عهده هفت نفر برآید؟ الکوس جنگی کجاست؟

الکوس آمد و گفت : اگر شهریار دستور دهد من دمار از روزگار آنان درمی‌آورم . افراسیاب تائید کرد و الکوس به‌پیش رفت. در برابرش زواره (برادر رستم) را دید فکر کرد رستم است با او برآویخت و نیزه زواره را به دونیم کرد و زخمی بر زواره زد که او بی‌هوش شد. الکوس از اسب پایین آمد تا سر زواره را ببرد اما وقتی رستم برادرش را دید نتوانست تحمل کند و مانند آتش به‌سوی او شتافت و غرید. الکوس زود بر اسب نشست و گفت : رستم تویی ؟ من فکر کردم اوست.

الکوس با رستم برآویخت و نیزه‌ای بر کمربند رستم زد اما نتوانست کاری از پیش ببرد پس رستم نیزه‌ای بر سر مرد شجاع تورانی زد و مغفرش را غرق در خون کرد.

وقتی افراسیاب چنین دید به لشکریان گفت: همگی باهم حمله کنید. پس همه تورانیان حمله کردند و یلان ایرانی هم به نبرد با آن‌ها پرداختند و بسیاری از آنان را کشتند. افراسیاب که چنین دید قصد فرار کرد. رستم با رخش به دنبالش روان شد وقتی به نزدیک شاه توران رسید کمندی گرفت و خواست افراسیاب را به بند آورد اما افراسیاب از کمند او گریخت و از رودخانه گذشت و فرار کرد. تورانیان وقتی فرمانده خود را در حال فرار دیدند همگی متواری شدند.

هفت پهلوان، نامه‌ای به کاووس شاه نوشتند و ماجرا را بازگفتند و گرگین نامه را برد. رستم و پهلوانان دو هفته بیشتر با شادمانی آنجا آسودند و هفته سوم نزد شاه رفتند.

چنین است رسم سرای سپنج
یکی زو تن آسان و دیگر به رنج

برین و بران روز هم بگذرد
خردمند مردم چرا غم خورد

#شاهنامه
✍ یونس پیرزاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آشنایی‌زدایی دستوری در شعرهای اخوان ثالث:

❇️ اگر شاعر با دخل و تصرف در قواعد نحوی پا را از محدوده معیار فراتر بگذارد به آشنایی‌زدایی نحوی که دشوارترین گونه آشنایی‌زدایی است دست زده. در این نوع فرا هنجاری شاعر از تمام قواعد دستوری زبان عادی و هنجار فراتر می‌رود این جدایی از معیارهای کلیشه‌ای زبان به برجستگی جملات با نقش‌ها و سازه‌های دستوری می‌انجامد نمونه‌های شاخص این دگرگونی‌ها در آثار اخوان یافت می‌شود.

◀️ کاربرد ساخت‌های فعل به جای یکدیگر:

کاربرد فعلی به‌جای فعل دیگر هرچند ظاهر کلام را غریب می‌کند اما اگر با دقت و هوشمندی همراه نباشد به بافت طبیعی زبان آسیب می‌رساند.
- هر طرف می‌سوزد این آتش / پرده ها و فرش‌ها را تارشان با پود (زمستان،۸۴)
«می‌سوزد به‌جای می‌سوزاند»

- زمستان گو بپوشد شهر ار در سایه‌های تیره و سردش (از این اوستا، ۷۴)
«بپوشد به‌جای بپوشاند»

◀️ تقدیم مضاف‌الیه ضمیری بر صفت:

در ترکیبات اضافی وابسته صفت پیش از مضاف‌الیه می‌آید اما در گونه فراهنجاری آن، مضاف‌الیه را در صورت ضمیر بودن بر صفت مقدم کردند. خلق چنین ساختمانی در راستای برآورده شدن سه هدف است:
۱- تکیه، تاکید، برجسته نمودن صفت و تحکیم مالکیت در مقابل مضاف‌الیه
۲- اشباع موسیقی کلام در مصراع در نتیجه این جابه‌جایی
۳- رسیدن به یک نوع ایجاز در لفظ و معنا

- ما برای فتح سوی پایتخت قرن می‌آییم/ تا که هیچستان نُه‌توی فراخِ این غبارآلودِ بی‌غم را/ با چکاچاک مهیب تیغ‌هامان، تیز/ غرّش زهره‌دران کوس‌هامان، سهم/ پرّش خارا‌شکاف تیرهامان، تند/ نیک بگشایم (آخر شاهنامه، ۸۲)

- این سپاه را سردار/ با پیام‌هایش، پاک/ با نجابتی، قدسی (از این اوستا، ۹۲)

- با لئیمانه تبسم کردن دروازه‌هایش، سرد و بیگانه (آخر شاهنامه، ۸۰)

◀️ فاصله بین صفت و موصوف:

- بر درۀ عمیق که پستوی جنگل است/ لختی سکوت چیره شود، سرد و ترسناک (زمستان، ۸۰)

- همان بهرام ورجاوند/ که پیش از روز رستاخیز خواهد خاست/ هزاران کار خواهد کرد نام‌آور/ هزاران طرفه خواهد زاد از او بشکوه (زمستان، ۱۸۰)

◀️ جابه‌جایی عناصر نحوی:

قید در جایگاه اسم:
- شرط‌هایی را که بستم باز با هرگز (سه کتاب، ۲۸۵)

- لحظه‌ها مثل صف موران خواب‌آلود/ با همیشه هم‌عنان می رفت (سه کتاب، ۲۸۷)

◀️ قید در جایگاه صفت:

- آهای با توام، دریچۀ بیدار/ از کوچۀ همیشه‌ترین هرگز و هنوز/ آهای با تو ...می‌شنوی؟ (سه کتاب، ۲۹۳)

◀️ صفت به‌جای اسم:

- ای فصل فصل نگارینم/ سرد سکوت خود را بسرایم/ پاییزم ای قناری غمگینم (آخر شاهنامه، ۴۶)

- خالی هر لحظه را سرشار باید کرد از هستی (سه کتاب، ۱۳۵)
* پیش‌تر در فرسته‌ها از این تغییر با اسم واژه‌گردانی یاد کردیم.

◀️ بدعت در کاربرد عناصر نحوی:

دو حرف پرسش برای یک جمله:
آیا چگونه باید باور کرد/ این دستهای این همه‌ انسانی (سه کتاب، ۳۷)

◀️ کاربرد نامتعارف ضمیر:

بوی نترسیدن ما/ از اوی من هم چو اوی تو دارد (سه کتاب، ۴۸)

📃مقاله: آشنایی‌زدایی دستوری و توصیفی در آثار اخوان ثالث
🖊نگارنده: نسرین بیرانوند،ناصر کاظم‌خانلو، فهیمه سازمند

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan