@jozvat_konkor.pdf
15.2 MB
🔸 #کتاب_جیبی_آرایه_های_ادبی
شامل آرایه های نظام جدید و قدیم
🌈درسنامه،تمرین، تست و پاسخ تشریحی
⏱ افزایش سرعت و تسلط تست زنی
✅ خلاصه آرایه ها و تستهای ترکیبی در انتها
@ferdosesokhan
شامل آرایه های نظام جدید و قدیم
🌈درسنامه،تمرین، تست و پاسخ تشریحی
⏱ افزایش سرعت و تسلط تست زنی
✅ خلاصه آرایه ها و تستهای ترکیبی در انتها
@ferdosesokhan
4_5800682130174379310.pdf
913.2 KB
نمونه سوالات تشریحی از علوم و فنون دوازدهم_کل کتاب
(درس به درس)
کاری از همکاران محترم گروه ادبیات استان آذربایجان شرقی
#فنون_دوازدهم
#درس_به_درس_فنون_دوازدهم
✳️قالب:pdf
@ferdosesokhan
(درس به درس)
کاری از همکاران محترم گروه ادبیات استان آذربایجان شرقی
#فنون_دوازدهم
#درس_به_درس_فنون_دوازدهم
✳️قالب:pdf
@ferdosesokhan
انواع شبه جمله از نظر مفهوم:
۱_ شبه جمله امید و آرزو:
کاش، ای کاش، کاشکی، ان شاءالله، الهی، آمین، بو که :
ای کاش می توانستم کمکت کنم.
الهی! تا باشی تو باشی.
ان شاءالله که تنتان سلامت است.
۲_شبه جمله تحسین و تشویق:
آفرین، بارک الله، احسنت، به به، به به به،ماشاءالله، خوب(خُب)، نرحبا، خُرما:
ترسا می گوید زهی شرف من.
آفرین امروز جانم از دست اداره جاتی خلاص شد.
بارک الله به تو تبریک می گویم.
به به به! آفرین به این عقل و هوش، مرحبا به این فهم و ادراک!
۳_شبه جمله سپاس:
الحمدالله، بحمدالله، شکرا لله، شکر، شکر خدا:
شکر خدا که هرچه طلب کردم از خدا
بر منت های همت خود کامران شدم
۴_شبه جمله تاسف و درد:
افسوس، آه، دردا، دریغا، دریغ، فریاد، داد، وا فریادا، واویلا، بدا، وای، آوخ، هیهات:
آه این مشکل است؛ باید از صاحب مغازه بپرسم.
دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا.
۵_ شبه جمله تعجب:
به، وه، اوه، عجب، چه عجب، یاللعجب، عجبا، شگفتا، ای عجب، سبحان الله:
عجب! ایشان اخوی جنابعالی هستند؟!
جب آن دلبر زیبا کجا شد؟!
عجر آن سرو خوش بالا کجا شد؟!
۶_شبه جمله تحذیر و تنبیه(پرهیز دادن، ترساندن، بیدار کردن و متوجه ساختن):
امان، ای امان، مبادا،زنهار، زینهار، هین، هان:
زینهار از رفیق بد زنهار.
ای امان دست نگه دار که نتوانم تو را خونین ببینم
۷_ شبه جمله امر:
بسم الله! ، یاالله! ، زودتر! ، ساکت! ، آرام! ، خاموش! ، خفه! ، ایست! ، پیش! ، به راست راست :
یاالله از خونه ی من برید، گورتان را گم کنید ....
اگر این کفالت می نمایی و کلفتی نیست. بسم الله.
۸_ شبه جمله تعظیم و قبول:(بزرگداشت و احترام و قبول):
قربان، بله قربان، چشم، به چشم، به روی چشم:
گفتم کیم دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
۹_ شبه جمله تصدیق و ایجاب:
آری، بلی، بله، البته، ای والله:
البته البته، ملتفتم، محتاج به تکرار نیست.
۱۰_ شبه جمله تکذیب و نفی:
هرگز، نه، نخیر، استغفرالله، نه والله، حاشا، حاشا وکلا، ابدا ابدا، ابدا :
استعفرالله، این حرف را نفرمایید؛ من ارادتمند شما هستم.
۱۱_ شبه جمله سرزنش و نفرین:
تف، ننگ، مرگ، کوفت، زهرمار:
ننگ بر خاینان، مرگ بر مزدوران بیگانه!
ای پول! تف بر تو! چرا وجودت با این همه رنج و مذلت توام است؟!
برخی شبه جمله ها همراه با حرف اضافه به کار می روند:
مرگ بر استعمار!
تف بر این زندگی!
تهیه و تدوین: مریم بهوندی. گروه ادبیات کشور
@ferdosesokhan
۱_ شبه جمله امید و آرزو:
کاش، ای کاش، کاشکی، ان شاءالله، الهی، آمین، بو که :
ای کاش می توانستم کمکت کنم.
الهی! تا باشی تو باشی.
ان شاءالله که تنتان سلامت است.
۲_شبه جمله تحسین و تشویق:
آفرین، بارک الله، احسنت، به به، به به به،ماشاءالله، خوب(خُب)، نرحبا، خُرما:
ترسا می گوید زهی شرف من.
آفرین امروز جانم از دست اداره جاتی خلاص شد.
بارک الله به تو تبریک می گویم.
به به به! آفرین به این عقل و هوش، مرحبا به این فهم و ادراک!
۳_شبه جمله سپاس:
الحمدالله، بحمدالله، شکرا لله، شکر، شکر خدا:
شکر خدا که هرچه طلب کردم از خدا
بر منت های همت خود کامران شدم
۴_شبه جمله تاسف و درد:
افسوس، آه، دردا، دریغا، دریغ، فریاد، داد، وا فریادا، واویلا، بدا، وای، آوخ، هیهات:
آه این مشکل است؛ باید از صاحب مغازه بپرسم.
دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا.
۵_ شبه جمله تعجب:
به، وه، اوه، عجب، چه عجب، یاللعجب، عجبا، شگفتا، ای عجب، سبحان الله:
عجب! ایشان اخوی جنابعالی هستند؟!
جب آن دلبر زیبا کجا شد؟!
عجر آن سرو خوش بالا کجا شد؟!
۶_شبه جمله تحذیر و تنبیه(پرهیز دادن، ترساندن، بیدار کردن و متوجه ساختن):
امان، ای امان، مبادا،زنهار، زینهار، هین، هان:
زینهار از رفیق بد زنهار.
ای امان دست نگه دار که نتوانم تو را خونین ببینم
۷_ شبه جمله امر:
بسم الله! ، یاالله! ، زودتر! ، ساکت! ، آرام! ، خاموش! ، خفه! ، ایست! ، پیش! ، به راست راست :
یاالله از خونه ی من برید، گورتان را گم کنید ....
اگر این کفالت می نمایی و کلفتی نیست. بسم الله.
۸_ شبه جمله تعظیم و قبول:(بزرگداشت و احترام و قبول):
قربان، بله قربان، چشم، به چشم، به روی چشم:
گفتم کیم دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
۹_ شبه جمله تصدیق و ایجاب:
آری، بلی، بله، البته، ای والله:
البته البته، ملتفتم، محتاج به تکرار نیست.
۱۰_ شبه جمله تکذیب و نفی:
هرگز، نه، نخیر، استغفرالله، نه والله، حاشا، حاشا وکلا، ابدا ابدا، ابدا :
استعفرالله، این حرف را نفرمایید؛ من ارادتمند شما هستم.
۱۱_ شبه جمله سرزنش و نفرین:
تف، ننگ، مرگ، کوفت، زهرمار:
ننگ بر خاینان، مرگ بر مزدوران بیگانه!
ای پول! تف بر تو! چرا وجودت با این همه رنج و مذلت توام است؟!
برخی شبه جمله ها همراه با حرف اضافه به کار می روند:
مرگ بر استعمار!
تف بر این زندگی!
تهیه و تدوین: مریم بهوندی. گروه ادبیات کشور
@ferdosesokhan
درباره زبانهای رمزی ایران چه میدانید؟
قسمت : یک
بسیاری از مردم عادی فقط زبان زرگری را به عنوان زبان رمزی میشناسند؛ در حالی که این گونه زبانها به بخشهای مختلفی تقسیم میشوند و هر طبقه از جامعه با توجه به قومی که در آن زندگی کرده، از زبان رمزی خود بهره برده است. زبان رمزی زبانی ساختگی است که دو یا چند نفر یا یک گروه از مردم در بین خود قرار میدهند تا زمانی که بخواهند معنا و راز سخنانشان برای دیگران پنهان بماند، با آن گفتوگو کنند.
زبانهای به صورتهای مختلف در بین مردم بسیاری از جامعههای جهان رواج دارند. مردم به دلایل مختلفی مثل مشخص کردن هویت گروهی و تحکیم همبستگی، پنهان کردن راز و رمزهای شخصی، گروهی و احتمالا دغلکاریهایشان از دیگران، بستن راه تفتیش، تعقیب بیگانگان و در نهایت برای تفریح و سرگرمی به کار میبرند.
علی بلوکباشی در کتاب «در فرهنگ خود زیستن و به فرهنگهای دیگر نگریستن» درباره زبانهای رمزی در ایران نوشته است: اساس زبانهای ساختگی که در برابر زبانهای طبیعی به کار میروند، بر زبان گفتاری مردم گذاشته شده است. این زبانها را «صورت شکستهی زبانی»، «شکل غلط ادا شدهی زبان طبیعی» و برخی از آنها را «زبان ترکیبی»، «زبان پیوندی» یا «زبان آمیخته» دانستهاند.
زبانهای رمزی ساختگی در بین مردمِ برخی از گروههای قومی، اجتماعی و صنفهای گوناگون شغلی ایران به کار میرفته است. معمولا این زبانها، صورت نوشتاری نداشتهاند. در قدیم این زبانها را «لوترا» میخواندند.
کهنترین سند کتبی که از رواج و کاربرد زبان ساختگی و رمزی با اصطلاح لوترا در میان گروهی از مردم ایران خبر میدهد مربوط به کتاب «حدودالعالم» نوشتهای از سال ۳۷۲ هجری قمری یعنی بیش از یک هزار سال پیش است. همچنین قدیمترین تعریف از واژهی لوترا را میرجمالالدین حسین انجوی شیرازی در فرهنگ جهانگیری در ۱۰۱۷ هجری قمری داده است. بنا بر این تعریف، لوترا زبانی است که دو کس در میان هم قرار میدهند که وقتی با هم صحبت میکنند، دیگران آن را نفهمند.
زبانهای لوترایی را از نظر کاربرد در میان گروههای قومی، اجتماعی و شغلی میتوان در چهار گروه طبقه بندی کرد. «ویژه قومی» مانند لوترهای کولیان و یهودیان، لوترهای ویژه «فرقههای دینی- مذهبی»، مانند لوترهای درویشان، لوترهای ویژه «گروههای حرفهای» مانند لوترهای دزدان، راهزنان و گدایان، «مطربی» در تهران، «آسیابانی» در دزفول و شوشتر و در نهایت لوترهای «همگانی رایج» مانند لوترهای زرگری، مرغی و گنجشکی که در میان عامهی مردم که معمولا در لایههای میانی جامعه و توده مردم به ویژه زنان به کار میروند.
همهی این لوترها از نظر ساختمان دستوری عمدتا تابع ساختمان و قواعد نحوی زبانها و گویشهای معمول در جامعههایی هستند که در آنها به کار میروند و از نظر ساختمان واژگان و قواعد آوایی با زبان گویش رایج مردم جامعه فرق دارند به همین دلیل ساختمان لوترها را میتوان در سه ردهی خاص تقسیم کرد. لوترهایی که زبان ترکیبی، پیوندی یا آمیخته دارند و واژگان آنها از آمیزهی دو یا چند زبان یا گویش ایرانی و غیر ایرانی ساخته شده است. لوتر کولیها، درویشان و یهودیان از جمله لوترهای این گروه هستند. لوترهایی که بر اساس دگرگونی در برخی از اجزا یا در معنای واژههای زبانها و گویشهای ایرانی یا با به کار بردن واژههایی خاص ساخته شدهاند مانند لوتر مطربی، آسیابانی و جز آن. لوترهای سوم بر مبنای زبان یا گویش مردم هر ناحیه طبق قاعده و اصلی کلی و با قرار دادن و تکرار یک آوا یا دو آوای مختلف در هر واژهی معمول در زبان و گویش گفتاری ساخته میشوند. زبانهای زرگری، گنجشکی و مرغی در میان برخی گروههای مردم، به ویژه تهرانیها از جملهی این دسته هستند.
کولیان در سراسر ایران پراکنده و در هر جا با نام خاصی شناخته شدهاند و به جز زبان محلی مردم، زبان رمزی خاصی هم دارند که در بین خود با آن حرف میزنند.
درویشان دورهگرد دریوزهگر زبان رمزی ویژهای داشتند که در مواقع لازم با آن زبان در بین خود صحبت میکردند. این زبان لوتراپی از چند سده پیش در بین گروه درویشان دوره گرد ایران رواج داشته است. واژهها و اصطلاحی ازاین لوترها در رسالهای از سدهی دهم هجری بازمانده است.
یارشاطر زبان لوترایی یهودیان ایران را، مانند زبان یدی (زبان کلیمیان آلمان، لهستان و روسیه) زبان پیوندی و آمیخته توصیف کرده است.
لوتر مطربی نیز زبان رمزی مخصوص دستههای بازیگران و نوازندگان غالبا کلیمی نمایشهای رو حوضی در تهران بوده است.
آسیابانان دزفول و شوتر لوتر آسیابانی را به زبان محلی «زبان چپی» مینامیدند. تا چند دهه پیش که آسیابهای کهن و سنتی دزفول و شوشتر برپا بود، در میان آنها به کار میرفت.
ادامه دارد...
مطلب برگرفته از: کانال رقص قلم هفت آسمان
@ferdosesokhan
قسمت : یک
بسیاری از مردم عادی فقط زبان زرگری را به عنوان زبان رمزی میشناسند؛ در حالی که این گونه زبانها به بخشهای مختلفی تقسیم میشوند و هر طبقه از جامعه با توجه به قومی که در آن زندگی کرده، از زبان رمزی خود بهره برده است. زبان رمزی زبانی ساختگی است که دو یا چند نفر یا یک گروه از مردم در بین خود قرار میدهند تا زمانی که بخواهند معنا و راز سخنانشان برای دیگران پنهان بماند، با آن گفتوگو کنند.
زبانهای به صورتهای مختلف در بین مردم بسیاری از جامعههای جهان رواج دارند. مردم به دلایل مختلفی مثل مشخص کردن هویت گروهی و تحکیم همبستگی، پنهان کردن راز و رمزهای شخصی، گروهی و احتمالا دغلکاریهایشان از دیگران، بستن راه تفتیش، تعقیب بیگانگان و در نهایت برای تفریح و سرگرمی به کار میبرند.
علی بلوکباشی در کتاب «در فرهنگ خود زیستن و به فرهنگهای دیگر نگریستن» درباره زبانهای رمزی در ایران نوشته است: اساس زبانهای ساختگی که در برابر زبانهای طبیعی به کار میروند، بر زبان گفتاری مردم گذاشته شده است. این زبانها را «صورت شکستهی زبانی»، «شکل غلط ادا شدهی زبان طبیعی» و برخی از آنها را «زبان ترکیبی»، «زبان پیوندی» یا «زبان آمیخته» دانستهاند.
زبانهای رمزی ساختگی در بین مردمِ برخی از گروههای قومی، اجتماعی و صنفهای گوناگون شغلی ایران به کار میرفته است. معمولا این زبانها، صورت نوشتاری نداشتهاند. در قدیم این زبانها را «لوترا» میخواندند.
کهنترین سند کتبی که از رواج و کاربرد زبان ساختگی و رمزی با اصطلاح لوترا در میان گروهی از مردم ایران خبر میدهد مربوط به کتاب «حدودالعالم» نوشتهای از سال ۳۷۲ هجری قمری یعنی بیش از یک هزار سال پیش است. همچنین قدیمترین تعریف از واژهی لوترا را میرجمالالدین حسین انجوی شیرازی در فرهنگ جهانگیری در ۱۰۱۷ هجری قمری داده است. بنا بر این تعریف، لوترا زبانی است که دو کس در میان هم قرار میدهند که وقتی با هم صحبت میکنند، دیگران آن را نفهمند.
زبانهای لوترایی را از نظر کاربرد در میان گروههای قومی، اجتماعی و شغلی میتوان در چهار گروه طبقه بندی کرد. «ویژه قومی» مانند لوترهای کولیان و یهودیان، لوترهای ویژه «فرقههای دینی- مذهبی»، مانند لوترهای درویشان، لوترهای ویژه «گروههای حرفهای» مانند لوترهای دزدان، راهزنان و گدایان، «مطربی» در تهران، «آسیابانی» در دزفول و شوشتر و در نهایت لوترهای «همگانی رایج» مانند لوترهای زرگری، مرغی و گنجشکی که در میان عامهی مردم که معمولا در لایههای میانی جامعه و توده مردم به ویژه زنان به کار میروند.
همهی این لوترها از نظر ساختمان دستوری عمدتا تابع ساختمان و قواعد نحوی زبانها و گویشهای معمول در جامعههایی هستند که در آنها به کار میروند و از نظر ساختمان واژگان و قواعد آوایی با زبان گویش رایج مردم جامعه فرق دارند به همین دلیل ساختمان لوترها را میتوان در سه ردهی خاص تقسیم کرد. لوترهایی که زبان ترکیبی، پیوندی یا آمیخته دارند و واژگان آنها از آمیزهی دو یا چند زبان یا گویش ایرانی و غیر ایرانی ساخته شده است. لوتر کولیها، درویشان و یهودیان از جمله لوترهای این گروه هستند. لوترهایی که بر اساس دگرگونی در برخی از اجزا یا در معنای واژههای زبانها و گویشهای ایرانی یا با به کار بردن واژههایی خاص ساخته شدهاند مانند لوتر مطربی، آسیابانی و جز آن. لوترهای سوم بر مبنای زبان یا گویش مردم هر ناحیه طبق قاعده و اصلی کلی و با قرار دادن و تکرار یک آوا یا دو آوای مختلف در هر واژهی معمول در زبان و گویش گفتاری ساخته میشوند. زبانهای زرگری، گنجشکی و مرغی در میان برخی گروههای مردم، به ویژه تهرانیها از جملهی این دسته هستند.
کولیان در سراسر ایران پراکنده و در هر جا با نام خاصی شناخته شدهاند و به جز زبان محلی مردم، زبان رمزی خاصی هم دارند که در بین خود با آن حرف میزنند.
درویشان دورهگرد دریوزهگر زبان رمزی ویژهای داشتند که در مواقع لازم با آن زبان در بین خود صحبت میکردند. این زبان لوتراپی از چند سده پیش در بین گروه درویشان دوره گرد ایران رواج داشته است. واژهها و اصطلاحی ازاین لوترها در رسالهای از سدهی دهم هجری بازمانده است.
یارشاطر زبان لوترایی یهودیان ایران را، مانند زبان یدی (زبان کلیمیان آلمان، لهستان و روسیه) زبان پیوندی و آمیخته توصیف کرده است.
لوتر مطربی نیز زبان رمزی مخصوص دستههای بازیگران و نوازندگان غالبا کلیمی نمایشهای رو حوضی در تهران بوده است.
آسیابانان دزفول و شوتر لوتر آسیابانی را به زبان محلی «زبان چپی» مینامیدند. تا چند دهه پیش که آسیابهای کهن و سنتی دزفول و شوشتر برپا بود، در میان آنها به کار میرفت.
ادامه دارد...
مطلب برگرفته از: کانال رقص قلم هفت آسمان
@ferdosesokhan
در باره زبان های رمزی ایران چه می دانید ؟
قسمت : دو _ پایانی
از گونههای بسیار رایج و معروف زبانهای رمزی ساختگی در بین مردم ایران، زبان زرگری است. پیشینه این لوتر به سدهی دهم هجری یعنی
دوره صفوی میرسد. در آن زمان، زبان زرگری آنقدر مشهور بوده است که زبانهای ساختگی دیگر را به طور عام با زبان زرگری می شناختند. برای نام گذاری زبان زرگری، نظرهای مختلفی وجود دارد. به اعتقاد برخی زبان زرگری مثل کار زرگر است که خوبی یا زشتی کار او و نیرنگ و فریبی که در کار و دست ساخته اش به کار می برد برای کسی جز آشنا با حرفه زرگری آشکار نمی شود. درگیری دروغی دو یا چند نفر با یکدیگر نیز که معمولا درگیری لفظی و برای گمراه کردن دیگران است به زرگرها نسبت می دهند و اصطلاحا جنگ زرگری که کنایه از جنگ ساختگی است، میگویند.
البته زبانی با عنوان سلیری در مازندران نیز وجود دارد که به زبان رمزی معروف است و مثل زبان زرگری یکی از زبانهای قراردادی و رمزی با ریشه زبان مازنی و ویژه صاحبان مشاغلی مانند نمدمالی است. این زبان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اینکه نخستین افرادی که به اندیشه اختراع زبان ساختگی رمزی افتادند، چه کسانی بودند یا چنین پدیدهی فرهنگی دقیقا در چه زمان و در چه شرایط اجتماعی-فرهنگی و چگونه پدید آمد و رشد پیدا کرد، نیاز به بررسی بیشتری دارد.
پایان
مطلب برگرفته از: کانال رقص قلم هفت آسمان
@ferdosesokhan
قسمت : دو _ پایانی
از گونههای بسیار رایج و معروف زبانهای رمزی ساختگی در بین مردم ایران، زبان زرگری است. پیشینه این لوتر به سدهی دهم هجری یعنی
دوره صفوی میرسد. در آن زمان، زبان زرگری آنقدر مشهور بوده است که زبانهای ساختگی دیگر را به طور عام با زبان زرگری می شناختند. برای نام گذاری زبان زرگری، نظرهای مختلفی وجود دارد. به اعتقاد برخی زبان زرگری مثل کار زرگر است که خوبی یا زشتی کار او و نیرنگ و فریبی که در کار و دست ساخته اش به کار می برد برای کسی جز آشنا با حرفه زرگری آشکار نمی شود. درگیری دروغی دو یا چند نفر با یکدیگر نیز که معمولا درگیری لفظی و برای گمراه کردن دیگران است به زرگرها نسبت می دهند و اصطلاحا جنگ زرگری که کنایه از جنگ ساختگی است، میگویند.
البته زبانی با عنوان سلیری در مازندران نیز وجود دارد که به زبان رمزی معروف است و مثل زبان زرگری یکی از زبانهای قراردادی و رمزی با ریشه زبان مازنی و ویژه صاحبان مشاغلی مانند نمدمالی است. این زبان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اینکه نخستین افرادی که به اندیشه اختراع زبان ساختگی رمزی افتادند، چه کسانی بودند یا چنین پدیدهی فرهنگی دقیقا در چه زمان و در چه شرایط اجتماعی-فرهنگی و چگونه پدید آمد و رشد پیدا کرد، نیاز به بررسی بیشتری دارد.
پایان
مطلب برگرفته از: کانال رقص قلم هفت آسمان
@ferdosesokhan
«ای ایران، ای مرز پرگهر»؛ این گونه سروده شد
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین، ایران را اشغال کرده بودند، یک سرباز انگلیسی به یک افسر نظامی ایرانی، سیلی محکمی میزند. «حسین گل گلاب»، پس از دیدن این صحنه، با چشمان اشکآلود به دیدن روح الله خالقی، موسیقیدان میرود و ماجرا را تعریف میکند و میگوید: کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی میزند؟
شاید شما هم هر بار که با شنیدن سرود «ای ایران، ای مرز پرگوهر»، احساس غرور و بزرگی کردهاید و نیرویی حماسی، سراپای وجودتان را در بر گرفته باشد؛ مشتاق شدهاید تا بدانید این سرود از سرودههای کیست و چگونه و در چه چهارچوب سیاسی و اجتماعی شکل گرفته است.
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین، تهران را اشغال کرده بودند، حسین گل گلاب در خیابان هدایت میبیند که یک سرباز انگلیسی در حال کتک زدن و فحاشی به یک بقال ایرانی است. حتی به یک افسر نظامی هم که به قصد مداخله وارد ماجرا میشود، سیلی محکمی میزند. گل گلاب، پس از دیدن این صحنه، با چشمان اشکآلود به دیدن روح الله خالقی، موسیقیدان میرود و ماجرا را تعریف میکند و میگوید:
«کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی میزند؟» روح الله خالقی میگوید: ناراحتی تأثیری ندارد. بیا کاری کنیم و سرودی بسازیم. همان جا مرحوم گل گلاب شروع به زمزمه شعری میکند که با تکمیل آن خالقی موسیقی را مینویسد. بنان نیز آن را میخواند. ظرف یک هفته، تصنیف ای ایران با یک ارکستر بزرگ ساخته میشود. ای ایران بارها در زمان زندگی خالقی و شاعرش، گل گلاب، اجرا شد؛ آن هم در ارکستری که بیشتر توسط هنرجویان هنرستان موسیقی در دوره مدیریت خالقی تشکیل شده بود و چهرههای آشنایی چون ارفع اطرایی، هوشنگ ظریف، افلیا پرتو، گلنوش خالقی و انوشیروان روحانی در آن بودند و حتی پای این سرود به سینما هم کشیده شد.
این قطعه را روح الله خالقی آهنگساز نامدار روی شعری از حسین گل گلاب ساخت. ویژگی شعر ای ایران آن است که همه واژگان آن به زبان فارسی است و واژگان بیگانه در آن راه نیافته و در فضایی حماسی و در آواز دشتی ساخته شده است.
گفته میشود، ملودی اصلی و پایهای کار از برخی نغمههای موسیقی بختیاری ـ که از فضای حماسی برخوردار است، گرفته و با پرداخت و تنظیم حرفهای زنده یاد خالقی، این سرود در اجرای نخست به صورت کر خوانده شد، اما ساختار محکم شعر و موسیقی آن سبب شد تا در دهههای بعد، خوانندگان آن را تکخوانی اجرا کنند.
حسین گل گلاب کیست؟
حسین گلگلاب، ادیب و ترانهسرا و سازنده سرود معروف «ای ایران،ای مرز پرگهر» در سال ۱۲۷۶ در تهران متولد شد و تحصیلات را در مدرسه علمیه و دارالفنون گذراند.
او فرزند ابوتراب خان (مصورالملک)، نقاش زمان قاجار بود که به ادامه تحصیل فرزندش بسیار علاقه داشت.
حسین گلگلاب با همکاری کلنل کاظم وزیری و علینقی خان وزیری به کار موسیقی پرداخت و برای تعلیم تار به کلاس او میرفت.
همچنین چند تن از معلمین دارالفنون فرانسوی بودند که گل گلاب نزد آنها فرانسه آموخت و چون شاگرد برجستهای بود، به همراه تحصیل به کار تدریس هم پرداخت.
حسین گلگلاب، نخستین نویسندهٔ کتاب درسی طبیعی در ایران بود. او از سال ۱۳۰۴ تا سال ۱۳۱۷ دوازده جلد کتاب در رشته جغرافیا و طبیعی نوشت که در مدارس تدریس میشد. حسین گلگلاب از سال ۱۳۰۷ مسئول تحقیقات علمی گیاهشناسی شد و از زمان تاًسیس دانشگاه تهران تا سال ۱۳۴۵ به تدریس اشتغال داشت و هیچ گاه گرد سیاست و تجارت نگشت.
حسین گلگلاب در فرهنگستان ایران عضویت داشت و لغات بسیاری به ویژه در رشته علوم طبیعی پیشنهاد کرد که تصویب شد و اکنون در زبان فارسی رواج کامل دارد.
وی همچنین آثار گرانبهایی از خود به یادگار گذارده است.
حسین گلگلاب در ۸۶ سالگی به تنظیم فرهنگنامه و بیولوژی و گیاهان ایران اشتغال داشت که عمرش وفا نکرد و معلوم نیست که مطالعات او به کجا رسید.
مطلب برگرفته از: کانال فرهنگ و هنر ایران زمین
@ferdosesokhan
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین، ایران را اشغال کرده بودند، یک سرباز انگلیسی به یک افسر نظامی ایرانی، سیلی محکمی میزند. «حسین گل گلاب»، پس از دیدن این صحنه، با چشمان اشکآلود به دیدن روح الله خالقی، موسیقیدان میرود و ماجرا را تعریف میکند و میگوید: کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی میزند؟
شاید شما هم هر بار که با شنیدن سرود «ای ایران، ای مرز پرگوهر»، احساس غرور و بزرگی کردهاید و نیرویی حماسی، سراپای وجودتان را در بر گرفته باشد؛ مشتاق شدهاید تا بدانید این سرود از سرودههای کیست و چگونه و در چه چهارچوب سیاسی و اجتماعی شکل گرفته است.
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین، تهران را اشغال کرده بودند، حسین گل گلاب در خیابان هدایت میبیند که یک سرباز انگلیسی در حال کتک زدن و فحاشی به یک بقال ایرانی است. حتی به یک افسر نظامی هم که به قصد مداخله وارد ماجرا میشود، سیلی محکمی میزند. گل گلاب، پس از دیدن این صحنه، با چشمان اشکآلود به دیدن روح الله خالقی، موسیقیدان میرود و ماجرا را تعریف میکند و میگوید:
«کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی میزند؟» روح الله خالقی میگوید: ناراحتی تأثیری ندارد. بیا کاری کنیم و سرودی بسازیم. همان جا مرحوم گل گلاب شروع به زمزمه شعری میکند که با تکمیل آن خالقی موسیقی را مینویسد. بنان نیز آن را میخواند. ظرف یک هفته، تصنیف ای ایران با یک ارکستر بزرگ ساخته میشود. ای ایران بارها در زمان زندگی خالقی و شاعرش، گل گلاب، اجرا شد؛ آن هم در ارکستری که بیشتر توسط هنرجویان هنرستان موسیقی در دوره مدیریت خالقی تشکیل شده بود و چهرههای آشنایی چون ارفع اطرایی، هوشنگ ظریف، افلیا پرتو، گلنوش خالقی و انوشیروان روحانی در آن بودند و حتی پای این سرود به سینما هم کشیده شد.
این قطعه را روح الله خالقی آهنگساز نامدار روی شعری از حسین گل گلاب ساخت. ویژگی شعر ای ایران آن است که همه واژگان آن به زبان فارسی است و واژگان بیگانه در آن راه نیافته و در فضایی حماسی و در آواز دشتی ساخته شده است.
گفته میشود، ملودی اصلی و پایهای کار از برخی نغمههای موسیقی بختیاری ـ که از فضای حماسی برخوردار است، گرفته و با پرداخت و تنظیم حرفهای زنده یاد خالقی، این سرود در اجرای نخست به صورت کر خوانده شد، اما ساختار محکم شعر و موسیقی آن سبب شد تا در دهههای بعد، خوانندگان آن را تکخوانی اجرا کنند.
حسین گل گلاب کیست؟
حسین گلگلاب، ادیب و ترانهسرا و سازنده سرود معروف «ای ایران،ای مرز پرگهر» در سال ۱۲۷۶ در تهران متولد شد و تحصیلات را در مدرسه علمیه و دارالفنون گذراند.
او فرزند ابوتراب خان (مصورالملک)، نقاش زمان قاجار بود که به ادامه تحصیل فرزندش بسیار علاقه داشت.
حسین گلگلاب با همکاری کلنل کاظم وزیری و علینقی خان وزیری به کار موسیقی پرداخت و برای تعلیم تار به کلاس او میرفت.
همچنین چند تن از معلمین دارالفنون فرانسوی بودند که گل گلاب نزد آنها فرانسه آموخت و چون شاگرد برجستهای بود، به همراه تحصیل به کار تدریس هم پرداخت.
حسین گلگلاب، نخستین نویسندهٔ کتاب درسی طبیعی در ایران بود. او از سال ۱۳۰۴ تا سال ۱۳۱۷ دوازده جلد کتاب در رشته جغرافیا و طبیعی نوشت که در مدارس تدریس میشد. حسین گلگلاب از سال ۱۳۰۷ مسئول تحقیقات علمی گیاهشناسی شد و از زمان تاًسیس دانشگاه تهران تا سال ۱۳۴۵ به تدریس اشتغال داشت و هیچ گاه گرد سیاست و تجارت نگشت.
حسین گلگلاب در فرهنگستان ایران عضویت داشت و لغات بسیاری به ویژه در رشته علوم طبیعی پیشنهاد کرد که تصویب شد و اکنون در زبان فارسی رواج کامل دارد.
وی همچنین آثار گرانبهایی از خود به یادگار گذارده است.
حسین گلگلاب در ۸۶ سالگی به تنظیم فرهنگنامه و بیولوژی و گیاهان ایران اشتغال داشت که عمرش وفا نکرد و معلوم نیست که مطالعات او به کجا رسید.
مطلب برگرفته از: کانال فرهنگ و هنر ایران زمین
@ferdosesokhan
⭕️ خبرمهم
اطلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور درباره
تاریخ ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری 1398
⏱ثبت نام : (24بهمن تا 2اسفند)
🔺برگزاری کنکور98 در تاریخ های 13و14 تیر
📒همزمان با شروع ثبت نام ؛ دفترچه راهنما به همراه اطلاعیه تکمیلی ثبت نام در آزمون منتشر خواهد شد.
@ferdosesokhan
اطلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور درباره
تاریخ ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری 1398
⏱ثبت نام : (24بهمن تا 2اسفند)
🔺برگزاری کنکور98 در تاریخ های 13و14 تیر
📒همزمان با شروع ثبت نام ؛ دفترچه راهنما به همراه اطلاعیه تکمیلی ثبت نام در آزمون منتشر خواهد شد.
@ferdosesokhan
قابل توجه کنکوری ها
📕📕 #روش_مطالعه_قرابت_معنایی
از مجموع ۲۵ تست ادبیات و زبان فارسی در آزمون سراسری بین هشت تا ده تست قرابت معنایی اختصاص دارد. این تعداد تقریباً ۴۰% پرسش ها را در شامل می شود.
📕هدف:
دانش آموز باید به مهارتی از تفکر ذهنی برسد که بتواند مفهوم اصلی و نهایی هر بیت یا عبارت را درک کند و پس از مقایسه ی یک مفهوم با مفاهیم دیگر، قدرت تمیز و تشخیص شباهت یا تفاوت معنایی را پیدا کند.
📕شیوه های معمول طرح پرسش قرابت معنایی :
🔹بیت یا عبارت پرسش از کتاب و عبارات گزینه ها خارج از کتاب
👈 مثال: بیت «آب چه دانست که او گوهر گوینده شود/ خاک چه دانست که او غمزه ی غمازه شود؟» با کدام بیت تناسب معنایی دارد؟ (سراسری ۸۹)
۱) این لطف بین که با گل آدم سرشته اند/ وین روح بین که در تن آدم تنیده اند
۲) تا در این آب و گلی، کار کلوخ اندازی است/ گفت و گو، جمله کلوخ است و یقین دل شکن است
۳) همچو گرد این تن خاکی نتواند برخاست/ از سرکوی تو زان رو که عظیم افتاده ست
۴) چو گه خدمت شه آید من می دانم/ گر زآب و گلم ای دوست، نیم پای به گل ”
در بین پرسش های قرابت معنایی سال های گذشته این شکل طرح پرسش بیشتر مدنظر بوده است.
🔹 بیت یا عبارت پرسش از کتاب و یک یا دو گزینه از کتاب و بقیه خارج از کتاب
👈مثال: بیت «دریاب کنون که نعمتت همت به دست/ کاین دولت و ملک می رود به دست به دست» با همه ی ابیات به جزء بیت ………….. تناسب معنایی دارد؟ (سراسری ۸۶)
۱) به نوبت اند ملوک اندر این سپنج سرای/ کنون که نوبت توست، ای ملک به عدل گرای
۲) ده روز مهر گردون افسانه است و افسون/ نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا
۳) پادشاهی که طرح ظلم افکند/ پای دیوار ملک خویش بکند
۴) خیری کن ای فلان شمارعمر/ زان پیشتر که بانگ برآید فلان نماند.
🔹 بیان مفهومی کلی در صورت پرسش ها و گزینه ها خارج از کتاب
👈مثال: کدام بیت بیانگر فضای حکومتی ضحاک است؟ (سراسری ۸۹)
۱) از فکر تفرقه با زآی تا شوی مجموع/ به حکم آن که چو شد آهرمن، سروش آمد
۲) رند عالم سوز را با مصلحت بینی چه کار؟/ کار ملک است آن که تدبیر و تامل بایدش
۳) خلوت دل نیست جای صحبت اضداد/ دیو چو بیرون رود فرشته در آید
۴) پری نهفته رخ و دیو در کرشمه ی حسن/ بسوخت دیده ز حیرت که این چه بوالعجبی است
🔹مقایسه ی چهار گزینه ی خارج از کتاب با یکدیگر و مشخص نمودن تفاوت مفهومی یک بیت یا عبارت با ابیات یا عبارات دیگر
مثال: مفهوم کدام بیت یا ابیات دیگر متفاوت است؟ (سراسری ۸۸)
۱) بی عشق مباش تا نباشی مرده/ در عشق بمیر تا بمانی زنده
۲) مرگ آشامیدن زعشق زنده اند/ دل زجان و آب جان برکنده اند
۳) هرگز نمیرد آن دلش زنده شد به عشق/ ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما
۴) عشق می ورزم و امید که این فن شریف/ چون هنرهای دگر موجب حرمان نشود
🔹بیت و عبارت پرسش از کتاب و ابیات و عبارات گزینه های خارج از کتاب
👈مثال: عبارت «هر عصب و فکر به منبع شائبه ی ایمان وصل بود که خوب و بد را به عنوان مشیت الهی می پذیرفت» با کدام بیت تناسب مفهومی دارد؟
۱) جایی اگر ز غیبت او تیره شد جهان/ جای دگر زپرتوش آفاق با ضیاست
۲) توکار خویش به فضل خدای کن تفویض/ به روز دولت و نکبت که کار کار خداست
۳) بدان قدر که تو جدی نمایی و جمدی/ گمان مبر که دگرگون شود هر آن چه قضاست
۴) سرم به دینی و عقبی فرو ن می آید/ تبارک الله از این فتنه ها که در سرماست
🔹آوردن آیه یا حدیث در صورت پرسش و ابیات و عبارات هم مفهوم در گزینه ها (سراسری ۸۷)
📕چند نکته:
برای پیدا کردن مفهوم کلی یک بیت راه های مختلفی وجود دارد که به چند مورد آن اشاره می شود:
🔹 مشخص کردن یک یا چند کلمه ی اصلی و کلیدی بیت مثال: «گر در خلد را کلیدی هست/ بیش بخشیدن و کم آزاری است»
👈کلمات کلیدی: کلید خلد- بخشیدن- کم آزاری
👈مفهوم: بخشیدن و کم آزاری کلید بهشت است.
🔹تقسیم کردن بیت به چند قسمت و دریافت مفهوم هر قسمت و ترکیب کلی آن ها
مثال: «من/ خفته بدم/ به ناز/ درکتم عدم حسن تو/ به دست خویش/ بیدارم کرد»
📕 #نحوه_ی_مطالعه_قرابت_معنایی :
عمده مشکل اغلب داوطلبان این است که ذهن خود را عادت نداده اند که رابطه ی منطقی بین کلمات بیت برقرار کنند در حالی که ممکن است معنی تمام کلمات را بدانند.
پس توصیه می شود که داوطلبان معانی اشعار را حفظ نکنند بلکه تمرین کنند تا بتوانند، درک درستی از ابیات داشته باشند.
لازمه ی این که دانش آموزان به این مهم دست یابند این است که در این زمینه تست های فراوانی بزنند و حتی اگر می توانند هر شب ۱۵ دقیقه به خواندن شعر و تمرین درک آن بپردازند. این تمرین سبب می شود که ذهن ایشان به این کار عادت کند.
همتیان
@Adabmotevasete
@ferdosesokhan
📕📕 #روش_مطالعه_قرابت_معنایی
از مجموع ۲۵ تست ادبیات و زبان فارسی در آزمون سراسری بین هشت تا ده تست قرابت معنایی اختصاص دارد. این تعداد تقریباً ۴۰% پرسش ها را در شامل می شود.
📕هدف:
دانش آموز باید به مهارتی از تفکر ذهنی برسد که بتواند مفهوم اصلی و نهایی هر بیت یا عبارت را درک کند و پس از مقایسه ی یک مفهوم با مفاهیم دیگر، قدرت تمیز و تشخیص شباهت یا تفاوت معنایی را پیدا کند.
📕شیوه های معمول طرح پرسش قرابت معنایی :
🔹بیت یا عبارت پرسش از کتاب و عبارات گزینه ها خارج از کتاب
👈 مثال: بیت «آب چه دانست که او گوهر گوینده شود/ خاک چه دانست که او غمزه ی غمازه شود؟» با کدام بیت تناسب معنایی دارد؟ (سراسری ۸۹)
۱) این لطف بین که با گل آدم سرشته اند/ وین روح بین که در تن آدم تنیده اند
۲) تا در این آب و گلی، کار کلوخ اندازی است/ گفت و گو، جمله کلوخ است و یقین دل شکن است
۳) همچو گرد این تن خاکی نتواند برخاست/ از سرکوی تو زان رو که عظیم افتاده ست
۴) چو گه خدمت شه آید من می دانم/ گر زآب و گلم ای دوست، نیم پای به گل ”
در بین پرسش های قرابت معنایی سال های گذشته این شکل طرح پرسش بیشتر مدنظر بوده است.
🔹 بیت یا عبارت پرسش از کتاب و یک یا دو گزینه از کتاب و بقیه خارج از کتاب
👈مثال: بیت «دریاب کنون که نعمتت همت به دست/ کاین دولت و ملک می رود به دست به دست» با همه ی ابیات به جزء بیت ………….. تناسب معنایی دارد؟ (سراسری ۸۶)
۱) به نوبت اند ملوک اندر این سپنج سرای/ کنون که نوبت توست، ای ملک به عدل گرای
۲) ده روز مهر گردون افسانه است و افسون/ نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا
۳) پادشاهی که طرح ظلم افکند/ پای دیوار ملک خویش بکند
۴) خیری کن ای فلان شمارعمر/ زان پیشتر که بانگ برآید فلان نماند.
🔹 بیان مفهومی کلی در صورت پرسش ها و گزینه ها خارج از کتاب
👈مثال: کدام بیت بیانگر فضای حکومتی ضحاک است؟ (سراسری ۸۹)
۱) از فکر تفرقه با زآی تا شوی مجموع/ به حکم آن که چو شد آهرمن، سروش آمد
۲) رند عالم سوز را با مصلحت بینی چه کار؟/ کار ملک است آن که تدبیر و تامل بایدش
۳) خلوت دل نیست جای صحبت اضداد/ دیو چو بیرون رود فرشته در آید
۴) پری نهفته رخ و دیو در کرشمه ی حسن/ بسوخت دیده ز حیرت که این چه بوالعجبی است
🔹مقایسه ی چهار گزینه ی خارج از کتاب با یکدیگر و مشخص نمودن تفاوت مفهومی یک بیت یا عبارت با ابیات یا عبارات دیگر
مثال: مفهوم کدام بیت یا ابیات دیگر متفاوت است؟ (سراسری ۸۸)
۱) بی عشق مباش تا نباشی مرده/ در عشق بمیر تا بمانی زنده
۲) مرگ آشامیدن زعشق زنده اند/ دل زجان و آب جان برکنده اند
۳) هرگز نمیرد آن دلش زنده شد به عشق/ ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما
۴) عشق می ورزم و امید که این فن شریف/ چون هنرهای دگر موجب حرمان نشود
🔹بیت و عبارت پرسش از کتاب و ابیات و عبارات گزینه های خارج از کتاب
👈مثال: عبارت «هر عصب و فکر به منبع شائبه ی ایمان وصل بود که خوب و بد را به عنوان مشیت الهی می پذیرفت» با کدام بیت تناسب مفهومی دارد؟
۱) جایی اگر ز غیبت او تیره شد جهان/ جای دگر زپرتوش آفاق با ضیاست
۲) توکار خویش به فضل خدای کن تفویض/ به روز دولت و نکبت که کار کار خداست
۳) بدان قدر که تو جدی نمایی و جمدی/ گمان مبر که دگرگون شود هر آن چه قضاست
۴) سرم به دینی و عقبی فرو ن می آید/ تبارک الله از این فتنه ها که در سرماست
🔹آوردن آیه یا حدیث در صورت پرسش و ابیات و عبارات هم مفهوم در گزینه ها (سراسری ۸۷)
📕چند نکته:
برای پیدا کردن مفهوم کلی یک بیت راه های مختلفی وجود دارد که به چند مورد آن اشاره می شود:
🔹 مشخص کردن یک یا چند کلمه ی اصلی و کلیدی بیت مثال: «گر در خلد را کلیدی هست/ بیش بخشیدن و کم آزاری است»
👈کلمات کلیدی: کلید خلد- بخشیدن- کم آزاری
👈مفهوم: بخشیدن و کم آزاری کلید بهشت است.
🔹تقسیم کردن بیت به چند قسمت و دریافت مفهوم هر قسمت و ترکیب کلی آن ها
مثال: «من/ خفته بدم/ به ناز/ درکتم عدم حسن تو/ به دست خویش/ بیدارم کرد»
📕 #نحوه_ی_مطالعه_قرابت_معنایی :
عمده مشکل اغلب داوطلبان این است که ذهن خود را عادت نداده اند که رابطه ی منطقی بین کلمات بیت برقرار کنند در حالی که ممکن است معنی تمام کلمات را بدانند.
پس توصیه می شود که داوطلبان معانی اشعار را حفظ نکنند بلکه تمرین کنند تا بتوانند، درک درستی از ابیات داشته باشند.
لازمه ی این که دانش آموزان به این مهم دست یابند این است که در این زمینه تست های فراوانی بزنند و حتی اگر می توانند هر شب ۱۵ دقیقه به خواندن شعر و تمرین درک آن بپردازند. این تمرین سبب می شود که ذهن ایشان به این کار عادت کند.
همتیان
@Adabmotevasete
@ferdosesokhan
IJME-v12n9p656-fa.pdf
323.2 KB
مقاله مهارت ارتباط غیر کلامی
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
فارسی سره یعنی چه ؟
سره یعنی نیکو،خوب،خالص،بی عیب
اما
فارسی سَره یا پارسی سَره، آن گونه از زبان فارسی است که تهی از واژههای بیگانه یا دارای کمینهای از آنها باشد.
زبان پارسی کنونی بازماندهٔ زبانی کهن است که در درازای پیشینه ش واژههای بسیاری به آن اندر شده یا از آن رخت بربستهاند؛ از این روی بخش بزرگی از دستور زبان پارسی کنونی و واژگان آن، ریشه در زبانهای پارسی میانه و پارسی باستان دارد.
زبان پارسی دچار دگرگونیهای بسیاری بودهاست که یکی از چراییهای آن، پیوند نزدیک با مردمان دیگر به دلیل گسترش ایران از یونان تا هند و دیگری چیرگی تازیان و مغولان بر ایران است؛ که آسیب فراوانی بر آن وارد کرد و اگر کوشش کسانی چون فردوسی نبود، که بیم (خطر) از میان رفتن فرهنگ ایرانی را با از میان رفتن زبان پارسی دریافتند، زبان پارسی از میان میرفت.
@ferdosesokhan
سره یعنی نیکو،خوب،خالص،بی عیب
اما
فارسی سَره یا پارسی سَره، آن گونه از زبان فارسی است که تهی از واژههای بیگانه یا دارای کمینهای از آنها باشد.
زبان پارسی کنونی بازماندهٔ زبانی کهن است که در درازای پیشینه ش واژههای بسیاری به آن اندر شده یا از آن رخت بربستهاند؛ از این روی بخش بزرگی از دستور زبان پارسی کنونی و واژگان آن، ریشه در زبانهای پارسی میانه و پارسی باستان دارد.
زبان پارسی دچار دگرگونیهای بسیاری بودهاست که یکی از چراییهای آن، پیوند نزدیک با مردمان دیگر به دلیل گسترش ایران از یونان تا هند و دیگری چیرگی تازیان و مغولان بر ایران است؛ که آسیب فراوانی بر آن وارد کرد و اگر کوشش کسانی چون فردوسی نبود، که بیم (خطر) از میان رفتن فرهنگ ایرانی را با از میان رفتن زبان پارسی دریافتند، زبان پارسی از میان میرفت.
@ferdosesokhan
علوم و فنون ادبی۳.docx
52.2 KB
محتوای کمکی« سوالات نهایی درس به درس علوم و فنون ادبی 3 » همراه پاسخ برای دانش آموزان پایه دوازدهم (همراه پاسخ)
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
فارسی۳.doc
151.5 KB
محتوای کمکی« سوالات نهایی درس به درس فارسی 3 »برای دانش آموزان پایه دوازدهم (همراه پاسخ)
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
معنای حقیقی لقب بهرام گور چیست؟
بهرام در روایات اسلامی لقب گور دارد که بنا بر روایت های مشهور این لقب به دلیل چیره دستی او در شکار گورخر به او داده شد و داستان های زیادی نیز درباره ی او گفته شده است!
اما معنی و دلیل این لقب، موضوع دیگری است:
احتمال دارد که لقب «گور» یا درازگوش وحشی در ریشه شناسی عامیانه شرق ایران در دوران کهن تر از این برای پادشاه یا پیشوا به کار می رفت زیرا بهرام پنجم(گور) در لشکرکشیهای خود به مشرق پیروز گردید و هپتالیان را شکست داد و دست کم میراثی نیز در سکه زنی شهر بخارا بر جای گذاشت.
درهم های (دراخم های) بهرام به مانند پیش نمونه سکه های متاخر بخارا عمل کردند و تصویر بهرام ، ولو به صورت تحریف یافته تا دوره ی عباسی بر سکه های محلی همچنان ظاهر می شود. این مساله چنان که باید نشانه ای است از اهمیت جنگهای بهرام پنجم در مشرق ایران و آسیای میانه که ایران ساسانی را از پایمال شدن زیر سم ستوران اقوام وحشی نجات داد
پس به احتمال زیاد منظور از گورخر همان پادشاه یا پیشوا است آن چنان که در مشرق ایران رواج داشته و نه به معنای شکار گورخر.
بن مایه:
تاریخ ایران کمبریج، جلد سوم، بخش یک، صفحه ۲۴۴ .
@ferdosesokhan
بهرام در روایات اسلامی لقب گور دارد که بنا بر روایت های مشهور این لقب به دلیل چیره دستی او در شکار گورخر به او داده شد و داستان های زیادی نیز درباره ی او گفته شده است!
اما معنی و دلیل این لقب، موضوع دیگری است:
احتمال دارد که لقب «گور» یا درازگوش وحشی در ریشه شناسی عامیانه شرق ایران در دوران کهن تر از این برای پادشاه یا پیشوا به کار می رفت زیرا بهرام پنجم(گور) در لشکرکشیهای خود به مشرق پیروز گردید و هپتالیان را شکست داد و دست کم میراثی نیز در سکه زنی شهر بخارا بر جای گذاشت.
درهم های (دراخم های) بهرام به مانند پیش نمونه سکه های متاخر بخارا عمل کردند و تصویر بهرام ، ولو به صورت تحریف یافته تا دوره ی عباسی بر سکه های محلی همچنان ظاهر می شود. این مساله چنان که باید نشانه ای است از اهمیت جنگهای بهرام پنجم در مشرق ایران و آسیای میانه که ایران ساسانی را از پایمال شدن زیر سم ستوران اقوام وحشی نجات داد
پس به احتمال زیاد منظور از گورخر همان پادشاه یا پیشوا است آن چنان که در مشرق ایران رواج داشته و نه به معنای شکار گورخر.
بن مایه:
تاریخ ایران کمبریج، جلد سوم، بخش یک، صفحه ۲۴۴ .
@ferdosesokhan
داستان تار یحیی با ارزش ترین تار ایران
تار یحیی را اشرف تارها و صدای آن را یکی از بهترین صداهای ساطع شده از ساز تار میدانند.
به نوشته مرحوم سپنتا، یحیی در ساخت تار اعجاز می کرده است و تار یحیی گران ترین و مشهورترین تارهای دنیا بوده است.
هوانس آبکاریان(۱۲۵۴ اصفهان – ۱۳۱۰) معروف به یحیی تار ساز، سازنده ساز اهل ایران بود.
هوانس آبکاریان معروف به یحیی تارساز فرزند خاچیک نجارباشی از ارامنه اصفهان بود.
او به یحیی دوم نیز معروف است.
وی ابتدا وسایل موسیقی و طرز ساخت آنها را از پدرش آموخت و کم کم پا را فراتر از الگوی پدر گذاشت.
صبر و حوصله یحیی در آماده سازی چوب توت راز ماندگاری سازها و طنین خوش صدای آنها است.
نقل شده که یحیی کُندههای توت را در حاشیه زاینده رود می بسته تا آب به مرور زمان آوندها را از شیرابه خالی کند.
سپس بعد سالی آنها را به نانوایی برده و سالی دیگر کندهها در کنار تنور نانوایی خشک میشدند. سالی دیگر را نیز در دمای کارگاه سپری میکردند و آن گاه زیر تیشه استاد تارساز قرار میگرفتند.
خوشخوانی و خوشدستی تار یحیی به چند عامل مهم دیگر نیز بستگی دارد که عبارتاند از: طرز ساخت کاسه، شیوهٔ نصب دسته به کاسه، عمل آوردن رو دسته، اندازههای نسبت کاسه به دسته، تناسب کاسهٔ بزرگ با کاسهٔ کوچک، نفیر داخل کاسه، تراش داخل کاسه، تناسب داخلی حجم کاسهٔ بزرگ و کوچک و…
در سال ۱۳۱۲ قیمت تار یحیی ۴۰تومان بوده است. در حالی که تار سایر استادان آن زمان از ۱۴ یا ۱۵تومان تجاوز نمیکرده است.
تارهای معمولی بی نام و نشان نیز ۳ تا ۵تومان قیمت داشتهاند.
امروزه تعداد سازهای یحیی را ۱۵۰ عدد تخمین زدهاند تارهای ساخت یحیی امروزه زینت بخش موزههاست و نمونهای از تار ساخت یحیی هم اکنون در موزهٔ کلیسای وانک جلفا در اصفهان نگهداری میشود و در معرض دید عموم قرار دارد.
استاد محمدرضا لطفی نیز در اجراهایش از تار یحیی استفاده میکرد.
یحیی در ۲۸ بهمن ۱۳۱۰ در سن ۵۶ سالگی در جلفای اصفهان درگذشت و در قبرستان ارمنیان، در دامنهٔ کوه صفه، به خاک سپرده شد…
مطلب برگرفته از : گروه تاریخ معاصر مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
تار یحیی را اشرف تارها و صدای آن را یکی از بهترین صداهای ساطع شده از ساز تار میدانند.
به نوشته مرحوم سپنتا، یحیی در ساخت تار اعجاز می کرده است و تار یحیی گران ترین و مشهورترین تارهای دنیا بوده است.
هوانس آبکاریان(۱۲۵۴ اصفهان – ۱۳۱۰) معروف به یحیی تار ساز، سازنده ساز اهل ایران بود.
هوانس آبکاریان معروف به یحیی تارساز فرزند خاچیک نجارباشی از ارامنه اصفهان بود.
او به یحیی دوم نیز معروف است.
وی ابتدا وسایل موسیقی و طرز ساخت آنها را از پدرش آموخت و کم کم پا را فراتر از الگوی پدر گذاشت.
صبر و حوصله یحیی در آماده سازی چوب توت راز ماندگاری سازها و طنین خوش صدای آنها است.
نقل شده که یحیی کُندههای توت را در حاشیه زاینده رود می بسته تا آب به مرور زمان آوندها را از شیرابه خالی کند.
سپس بعد سالی آنها را به نانوایی برده و سالی دیگر کندهها در کنار تنور نانوایی خشک میشدند. سالی دیگر را نیز در دمای کارگاه سپری میکردند و آن گاه زیر تیشه استاد تارساز قرار میگرفتند.
خوشخوانی و خوشدستی تار یحیی به چند عامل مهم دیگر نیز بستگی دارد که عبارتاند از: طرز ساخت کاسه، شیوهٔ نصب دسته به کاسه، عمل آوردن رو دسته، اندازههای نسبت کاسه به دسته، تناسب کاسهٔ بزرگ با کاسهٔ کوچک، نفیر داخل کاسه، تراش داخل کاسه، تناسب داخلی حجم کاسهٔ بزرگ و کوچک و…
در سال ۱۳۱۲ قیمت تار یحیی ۴۰تومان بوده است. در حالی که تار سایر استادان آن زمان از ۱۴ یا ۱۵تومان تجاوز نمیکرده است.
تارهای معمولی بی نام و نشان نیز ۳ تا ۵تومان قیمت داشتهاند.
امروزه تعداد سازهای یحیی را ۱۵۰ عدد تخمین زدهاند تارهای ساخت یحیی امروزه زینت بخش موزههاست و نمونهای از تار ساخت یحیی هم اکنون در موزهٔ کلیسای وانک جلفا در اصفهان نگهداری میشود و در معرض دید عموم قرار دارد.
استاد محمدرضا لطفی نیز در اجراهایش از تار یحیی استفاده میکرد.
یحیی در ۲۸ بهمن ۱۳۱۰ در سن ۵۶ سالگی در جلفای اصفهان درگذشت و در قبرستان ارمنیان، در دامنهٔ کوه صفه، به خاک سپرده شد…
مطلب برگرفته از : گروه تاریخ معاصر مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
افسانه حمّام و جنّ در تاریخ ایران
از زمانی که انسان قدم بر عرصهی خـاک نـهاده اسـت، بـرای زدودن تـن از ناپاکیها اهمیت زیادی قائل بوده است و در این بین ادیان مختلف نیز پاککنندگی آب و آتش و خورشید و خاک را پذیرفته و آن را بر پیروان خویش مقرّر داشتهاند. طبیعیترین و سودمندترین عـنصری که بشر پیش روی داشته است،آب بوده است. با اینهمه، آنچه از آثار مکتوب پیشینیان برمیآید، این است که محلّی مخصوص به نام گرمابه فراتر از زمان سلیمان نبی مطرح نبوده است. علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام نیز هم در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانههای فراوانی که از حضور جنیّان در حمّامها حکایت میکند و همهی ما کمابیش برخی از آنها را شنیدهایم و ایـنکه بـودهاند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمینهادهاند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است؛ ولی شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـیپخت، امیر بهادر جنگ،وزیر دربـار خـود را بـه حمّام میفرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهلکلید استفاده میکردند و البتّه اینهمه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچدرپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود، و شیطان نیز از آتش است، و بخش رویین به سیهچال و زندان میمانست، خواهناخواه،وجود شبحها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر میساخت.
منبع:ناصر نجمی، دار الخلافهی طهران، تهارن، نشر همگام، 1362، ص 412.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
از زمانی که انسان قدم بر عرصهی خـاک نـهاده اسـت، بـرای زدودن تـن از ناپاکیها اهمیت زیادی قائل بوده است و در این بین ادیان مختلف نیز پاککنندگی آب و آتش و خورشید و خاک را پذیرفته و آن را بر پیروان خویش مقرّر داشتهاند. طبیعیترین و سودمندترین عـنصری که بشر پیش روی داشته است،آب بوده است. با اینهمه، آنچه از آثار مکتوب پیشینیان برمیآید، این است که محلّی مخصوص به نام گرمابه فراتر از زمان سلیمان نبی مطرح نبوده است. علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام نیز هم در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانههای فراوانی که از حضور جنیّان در حمّامها حکایت میکند و همهی ما کمابیش برخی از آنها را شنیدهایم و ایـنکه بـودهاند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمینهادهاند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است؛ ولی شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـیپخت، امیر بهادر جنگ،وزیر دربـار خـود را بـه حمّام میفرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهلکلید استفاده میکردند و البتّه اینهمه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچدرپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود، و شیطان نیز از آتش است، و بخش رویین به سیهچال و زندان میمانست، خواهناخواه،وجود شبحها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر میساخت.
منبع:ناصر نجمی، دار الخلافهی طهران، تهارن، نشر همگام، 1362، ص 412.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
واحد های اندازه گیری در ایران باستان
پر کاربرد ترین واحد های اندازه گیری در ایران باستان عبارت بودند از :
« علت اینکه برخی از این واحدها چند نام دارند این است که در ادوار مختلف و با زبان های مختلف به کار رفته اند و علت تخمین نیز آنست که این مقیاسها ، بر مبنای طول دست و یا گامهای افراد بوده که در افراد مختلف با اندامهای متفاوت از هم ، متغیر بوده است . ولی به طور کلی تفاوت یک یا دو سانتی دارند نه بیشتر . »
یک ذرع و یا یک گز : 104 تا 110 سانتی متر که هر 2 ذراع یا ارج برابر بوده با یک ذرع
یک ارش یا ارج و یا ذراع : 52 الی 55 سانتی متر که هر 2 ذراع برابر بوده با یک گز . قابل توجه آنکه اکثر سازه های سنگی هخامنشیان ، با این مقیاس است .
یک چارک : برابر با یک چهارم گز که 26 سانتی متر می شده ( حدودا ) است ولی کاربرد چارک در تمامی اوزان و طول ها ، به عنوان یک چهارم به کار می رفته است به عنوان مثال یک چارک جریب یا یک چارک من تبریز
یک گره : برابر با 5/5 الی 5/6 سانتی متر
یک بهر : برابر بوده است با نیم گره ، معادل 2/7 الی 2/8 سانتی متر
یک وجب : که نیاز به توضیح نیست این مقیاس به صورت عرفی بوده و مقیاسی رسمی نبوده است
یک بند : یک بند انگشت
یک واحد طول که اخیرا باستان شناسان کشف نموده اند و هنوز نامی برای آن نیافته اند نیز وجود داشته که 3 میلی متر کنونی بوده و می توان گفت که یک دهم بهر ، معادل دو میلیمتر و هشت دهم میلیمتر ، مهمترین و کاربردی ترین مقیاس اندازه گیری در ایران باستان بوده است .
یک فرسخ : معادل 6000 ذرع بوده است
چند مقیاس هم برای اندازه گیری سطوح وجود داشته که آنرا نیز بدین ترتیب شرح خواهیم داد :
یک جریب : ( این واحد سطح از آرامیان به ساسانیان وارد شد و بعد از حمله و غصب ایران توسط اعراب بادیه نشین ، وارد فرهنگ اعراب شد ) هر جریب برابر است با زمینی به طول 60 ذزاع و عرض 60 ذراع ، که می شده 3600 ذراع . از آنجا که هر ذراع 55 سانتی متر بوده حدودا می شده 33 متر در 33 متر .
با این حساب می توان گفت هر یک جریب برابر است با زمینی به مساحت تقریبی 1000 متر مربع ولی در برخی اسناد تا 1100 متر نیز لحاظ می شده است
یک قصبه : هر یک قصبه ، زمینی به مساحت یکصد متر مربع را شامل می شده است یعنی هر جریب برابر بوده است با 10 قصبه .
مهمترین این واحدها در طول ، گز و ارش بوده و در سطح نیز واحد پر کاربرد آن ، جریب بوده است .
واحدهای دیگری نیز به کار می رفته مانند قفیز و کیل و عشیر و ...... که به محتوای مباحث دفینه یابان مرتبط نیست به همین دلیل از ذکر آن خودداری شده است
نمادهایی که بر مقابر موجود است معمولا با ضریب 100 برابر و یا 10 برابر رمز گشایی می شوند . برای مثال مسیر کاوش تندیس برخی از شتر های یک ذرعی را ، یکصد ذرع رمز گشایی میکنند . یا برخی از جوغن های یک گره ای را ده گره ، رمز گشایی می کنند . بنا بر این بهتر است که این مقیاسها را کاوشگران بدانند .
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
پر کاربرد ترین واحد های اندازه گیری در ایران باستان عبارت بودند از :
« علت اینکه برخی از این واحدها چند نام دارند این است که در ادوار مختلف و با زبان های مختلف به کار رفته اند و علت تخمین نیز آنست که این مقیاسها ، بر مبنای طول دست و یا گامهای افراد بوده که در افراد مختلف با اندامهای متفاوت از هم ، متغیر بوده است . ولی به طور کلی تفاوت یک یا دو سانتی دارند نه بیشتر . »
یک ذرع و یا یک گز : 104 تا 110 سانتی متر که هر 2 ذراع یا ارج برابر بوده با یک ذرع
یک ارش یا ارج و یا ذراع : 52 الی 55 سانتی متر که هر 2 ذراع برابر بوده با یک گز . قابل توجه آنکه اکثر سازه های سنگی هخامنشیان ، با این مقیاس است .
یک چارک : برابر با یک چهارم گز که 26 سانتی متر می شده ( حدودا ) است ولی کاربرد چارک در تمامی اوزان و طول ها ، به عنوان یک چهارم به کار می رفته است به عنوان مثال یک چارک جریب یا یک چارک من تبریز
یک گره : برابر با 5/5 الی 5/6 سانتی متر
یک بهر : برابر بوده است با نیم گره ، معادل 2/7 الی 2/8 سانتی متر
یک وجب : که نیاز به توضیح نیست این مقیاس به صورت عرفی بوده و مقیاسی رسمی نبوده است
یک بند : یک بند انگشت
یک واحد طول که اخیرا باستان شناسان کشف نموده اند و هنوز نامی برای آن نیافته اند نیز وجود داشته که 3 میلی متر کنونی بوده و می توان گفت که یک دهم بهر ، معادل دو میلیمتر و هشت دهم میلیمتر ، مهمترین و کاربردی ترین مقیاس اندازه گیری در ایران باستان بوده است .
یک فرسخ : معادل 6000 ذرع بوده است
چند مقیاس هم برای اندازه گیری سطوح وجود داشته که آنرا نیز بدین ترتیب شرح خواهیم داد :
یک جریب : ( این واحد سطح از آرامیان به ساسانیان وارد شد و بعد از حمله و غصب ایران توسط اعراب بادیه نشین ، وارد فرهنگ اعراب شد ) هر جریب برابر است با زمینی به طول 60 ذزاع و عرض 60 ذراع ، که می شده 3600 ذراع . از آنجا که هر ذراع 55 سانتی متر بوده حدودا می شده 33 متر در 33 متر .
با این حساب می توان گفت هر یک جریب برابر است با زمینی به مساحت تقریبی 1000 متر مربع ولی در برخی اسناد تا 1100 متر نیز لحاظ می شده است
یک قصبه : هر یک قصبه ، زمینی به مساحت یکصد متر مربع را شامل می شده است یعنی هر جریب برابر بوده است با 10 قصبه .
مهمترین این واحدها در طول ، گز و ارش بوده و در سطح نیز واحد پر کاربرد آن ، جریب بوده است .
واحدهای دیگری نیز به کار می رفته مانند قفیز و کیل و عشیر و ...... که به محتوای مباحث دفینه یابان مرتبط نیست به همین دلیل از ذکر آن خودداری شده است
نمادهایی که بر مقابر موجود است معمولا با ضریب 100 برابر و یا 10 برابر رمز گشایی می شوند . برای مثال مسیر کاوش تندیس برخی از شتر های یک ذرعی را ، یکصد ذرع رمز گشایی میکنند . یا برخی از جوغن های یک گره ای را ده گره ، رمز گشایی می کنند . بنا بر این بهتر است که این مقیاسها را کاوشگران بدانند .
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
چرا به ناصرالدین شاه «سلطان صاحبقران» میگفتند و این لقب به چه معنا بوده است؟
به باور بسیاری از مردم بهکاربردن لقب «سلطان صاحبقران» برای ناصرالدین شاه، بیانگر سلطنت پنجاهسالهٔ او است. چرا که هر «قران» برابر «نیم قرن» است و میدانیم که قرن بهمعنی یکصد سال میباشد، پس «قران» هم معادل «۵۰ سال» میشود.
این در حالی است که ناصرالدین شاه درست در همان روزی که پنجاه سال پادشاهیاش را بهپایان رسانیده بود، در شاه عبدالعظیم بهدست میرزا رضای کرمانی ترور شد.
اکنون این پرسش بهمیان میآید: در حالیکه ناصرالدین شاه در آستانهٔ پنجاهمین سال سلطنت خود بهقتل رسیده است، چرا در زمان حیاتش ملقب به «سلطان صاحبقران» شده بود؟
پاسخ این است که، در گذشته هر قرن را نود (یا هشتاد) سال حساب میکردند و هر دورهٔ سی (یا بیستوپنج) ساله را یک «قران» میگفتند، پس کسی که به سیاُمین سال زندگی خود میرسید، یک «قران» را پشت سر گذاشته بود. یعنی پادشاهی که بیش از سی سال سلطنت کرده بود، «صاحبقران» نامیده میشد.
در سال ۱۲۹۳ قمری ناصرالدین شاه بهمناسبت سیاُمین سالگرد سلطنت خود سکهای ضرب کرد که بر آن نوشته شده بود: «ناصرالدین شاه غازی خرد صاحبقران». و پس از آن تاریخ او رسماً لقب «سلطان صاحبقران» را در تمام مکاتبات اداری و خصوصی خود بهکار میبرد.
لقب فتحعلی شاه قاجار نیز «سلطان صاحبقران» بود، چرا که بیش از «بیست و پنج سال» شاهی کرد. (در زمان او «بیست و پنج سال» یک «قران» حساب میشد.) این عبارت پشت الماس دریای نور دیده میشود: «سلطان صاحبقران فتحعلی شاه قاجار».
پیش از آن به نادرشاه افشار و شاهعباس دوم صفوی نیز «سلطان صاحبقران» میگفتند ولی بیشترین شهرت برای این لقب، از آنِ ناصرالدین شاه قاجار است.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
به باور بسیاری از مردم بهکاربردن لقب «سلطان صاحبقران» برای ناصرالدین شاه، بیانگر سلطنت پنجاهسالهٔ او است. چرا که هر «قران» برابر «نیم قرن» است و میدانیم که قرن بهمعنی یکصد سال میباشد، پس «قران» هم معادل «۵۰ سال» میشود.
این در حالی است که ناصرالدین شاه درست در همان روزی که پنجاه سال پادشاهیاش را بهپایان رسانیده بود، در شاه عبدالعظیم بهدست میرزا رضای کرمانی ترور شد.
اکنون این پرسش بهمیان میآید: در حالیکه ناصرالدین شاه در آستانهٔ پنجاهمین سال سلطنت خود بهقتل رسیده است، چرا در زمان حیاتش ملقب به «سلطان صاحبقران» شده بود؟
پاسخ این است که، در گذشته هر قرن را نود (یا هشتاد) سال حساب میکردند و هر دورهٔ سی (یا بیستوپنج) ساله را یک «قران» میگفتند، پس کسی که به سیاُمین سال زندگی خود میرسید، یک «قران» را پشت سر گذاشته بود. یعنی پادشاهی که بیش از سی سال سلطنت کرده بود، «صاحبقران» نامیده میشد.
در سال ۱۲۹۳ قمری ناصرالدین شاه بهمناسبت سیاُمین سالگرد سلطنت خود سکهای ضرب کرد که بر آن نوشته شده بود: «ناصرالدین شاه غازی خرد صاحبقران». و پس از آن تاریخ او رسماً لقب «سلطان صاحبقران» را در تمام مکاتبات اداری و خصوصی خود بهکار میبرد.
لقب فتحعلی شاه قاجار نیز «سلطان صاحبقران» بود، چرا که بیش از «بیست و پنج سال» شاهی کرد. (در زمان او «بیست و پنج سال» یک «قران» حساب میشد.) این عبارت پشت الماس دریای نور دیده میشود: «سلطان صاحبقران فتحعلی شاه قاجار».
پیش از آن به نادرشاه افشار و شاهعباس دوم صفوی نیز «سلطان صاحبقران» میگفتند ولی بیشترین شهرت برای این لقب، از آنِ ناصرالدین شاه قاجار است.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan