فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
آرایه ی ایهام و شکل های گوناگون آن:

تعریف: آرایه ای است که بوسیله ی آن می توان دو معنی برای کلمه ای متصور شد. به عبارتی هر دو معنا در جمله یا شعر مد نظر باشد.

انواع ایهام

الف) ایهام در واژه:

۱- ایهام در واژگان عام: مانند گلستان در بیت
به چه کار آیدت از گل طبقی / از گلستان من ببر ورقی

۲- ایهام در واژه ی خاص و اصطلاحات ادبی:
شعر سپید من رو سیاه ماند که در فضای تو به بی وزنی افتاد. بی وزنی = وزن شعر / ارزش

ب) ایهام در ترکیب و جمله:

۱- ترکیب
ای دمت عیسی دم از دوری مزن / من غلام آن که دور اندیش نیست
ترکیب دور اندیش= عاقبت نگر/ اندیشه ی دوری

۲- جمله
بگفتا گر به سر یابیش خشنود/ بگفت از گردن افکنم این وام زود
از گردن اندازم= ادا کردن وام / جدا کردن سر از گردن

ج) ایهام در چرخش ضمیر
تو آن راز رشیدی که روزی فرات بر لبت آورد
ت در لبت = به لب تو آورد / تو را به لب آورد

د) ایهام در تخلص
- مخفی : برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است
مخفی = تخلص شاعر/ پنهان
-سایه: نه سایه دارم و نه بر
سایه = تخلص شاعر/ سایه
-رهی : گر می گریزم ازنظر مردمان رهی ...
رهی = تخلص شاعر/ بنده و مسافر
-خمش: گفت خمش ...
خمش = تخلص مولوی/ ساکت

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#نکته_کنکوری_۹۹

شاخص ( وابسته پیشین ) با تمام جزئیات ( قابل استفاده همه داوطلبان کنکور )

گروه اسمی از یک هسته و یک یا چند وابسته تشکیل می شود . وجود هسته اجباری و وجود وابسته اختیاری است . #شاخص یکی از انواع وابسته ها است که قبل از هسته می آید و گاهی هم البته بیشتر در زبان محاوره بعد از هسته قرار می گیرد .

شاخص ها عناوین و القابی هستند که بدون کسره و بدون فاصله کنار هسته ی گروه اسمی می آید . البته این کلمات خود می توانند به عنوان هسته ، مضاف الیه و وابسته ی مضاف الیه نیز به کار روند .

این عناوین و القاب عبارتند از :
دکتر . مهندس . استاد . آقا . خانم . امام . آیت الله . میرزا . سردار . دایی . برادر . خواهر و ...

واژه ی « دایی » را در نظر بگیرید و کارکردهای مختلف آن را در گروه های اسمی زیر ببینید :

۱- دایی این مطلب را به من گفت . ( هسته )

۲- دایی حسن این مطلب را به من گفت . ( شاخص )

۳- حسن دایی این مطلب را به من گفت . ( شاخص )

۴- سخن ِ دایی را با جان و دل شنیدم . ( مضاف الیه )

۵- سخن ِ دایی حسن را با جان و دل شنیدم . ( وابسته ی مضاف الیه / وابسته ی وابسته )

سوال مهمی که قابل طرح می باشد ، این است که آیا همیشه عناوین و القاب باید بدون نقش نمای اضافه به اول یک اسم ( هسته ) اضافه شوند تا شاخص به حساب آیند ؟!

گاهی بعضی از عناوین و القاب با نقش نمای اضافه به همراه اسم ( هسته ) می آیند و باید آنها را وابسته ی پیشین و شاخص به شمار آورد ؛ مانند واژه های « خانم » ، « آقا » ، « حضرت » و ...

به مثال های زیر دقت کنید :
۱- آقا احمدی ، معلّم ادبیات ما است . ( وابسته ی پیشین ؛ شاخص )

۲- آقا تشریف آوردند . ( هسته )

۳- سخن ِ آقا را شنیدیم . ( وابسته ی پسین ؛ مضاف الیه )

۴- سخن ِ آقا احمدی را شنیدیم . ( وابسته ی وابسته ؛ شاخص ِمضاف الیه )

حال ، مثال اول را به صورت زیر می توانیم بیان کنیم :

۶- آقای احمدی ، معلم ادبیات ما است . ( شاخص )
گروه اسمی اول در جمله ی شماره ی ۶ ، « آقای احمدی » است . واژه ی « آقا » هر چند با نقش نمای اضافه به واژه ی بعد اضافه شده است ، با این حال باید وابسته ی پیشین و شاخص به حساب آید ؛ چرا که در این جا هسته و رکن اصلی گروه اسمی ( نهاد ) ، « احمدی » است و کلمه ی « آقا » عنوان و لقب آن می باشد .

انواع شاخص از نظر گرفتن یا نگرفتن نقش نما

۱- اکثر عناوین و القابی که به عنوان شاخص به کار می روند ، بدون نقش نمای اضافه قبل از اسم می آیند ؛ مانند واژه های : دکتر . مهندس . استاد . شاه . سلطان . ملکه . شهربانو . امیر . خان . میرزا . قاضی . بازرس . سپهبد . سردار . تیمسار . سرهنگ . سرجوخه . شهید . امام . امام زاده . حاج آقا . حاج خانم . حاجی . کربلایی . مشهدی . شیخ . ملّا . آیت الله . بابا . ننه . خاله . دایی . عمو . زن عمو . زن دایی . پسر عمو . ژسر دایی . دختر خاله و ...

۲- واژه هایی که بیشتر اوقات بدون نقش نمای اضافه به هسته وابسته می شوند امّا گاهی هم نقش نمای اضافه می گیرند و می توانند به عنوان شاخص به کار روند . مانند واژه های : آقا . خانم . علامه و ...
* آقا احمدی تشریف آوردند . * آقایِ احمدی تشریف آوردند .

۳- بعضی از عناوین و القاب هم همیشه با نقش نمای اضافه به هسته وابسته می شوند و شاخص می باشند . مانند وا‍ژه ی : حضرت
* حضرت ِ علی ، کم گویی را نشانه ی دانایی می دانند .

چند نکته ی دیگر در باب شاخص
۱- گاهی شاخص ها بدون فاصله بعد از اسم ( هسته ) می آیند :
* علی آقا مرد بسیار فهمیده ای است .
۲- گاهی دو شاخص با یک اسم همراه می شوند :
* شهید دکتر چمران اسوه ی مقاومت و پایداری است .

نتیجه گیری :
در مباحث دستور زبان همانند قواعد ریاضی قاعده ی دو دو تا چهار تا وجود ندارد . به این معنی که گاهی یک حکم کلی در مورد یک مسئله مطرح می شود ولی استثنا هم وجود دارد که متأسفانه همکاران عزیز بدون توجه به این نکته سعی می کنند تمام موارد استثنایی را با انواع توجیه و استدلال تحت عنوان همان قاعده ی کلی بگنجانند .

بنابراین درست است که طبق تعریف کتاب زبان فارسی دبیرستان ، شاخص ها بدون نقش نمای اشافه به هسته وابسته
می شوند ؛ امّا گاهی ممکن است این کلمات نقش نما هم بگیرند ولی باز هم به عنوان لقب و وابسته ی کلمه ی بعدی به حساب بیایند.

- عقیل پورخلیلی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مقایسه ی کنایه با چند آرایه ی دیگر

کنایه و مجاز:

- کنایه منافاتی با اراده ی حقیقت ندارد، ولی در مجاز چنین نیست. ظاهر کنایه قابل تصور است. مثل پنبه از گوش به در آوردن. ( می توان پنبه را از گوش به در آورد)

- در کنایه قرینه ای دال بر معنای پوشیده وجود ندارد ولی در مجاز قرینه ی صارفه وجود دارد.

- کنایه دلالت بر معنایی است که هم برحقیقت بتوان حمل کرد و هم بر مجاز. ( ابن اثیر)

- دریایی در مسجد دیدم: دریا = مجاز از عالم است و قرینه ی آن : مسجد. پادر هوا بودن : کنایه از بلاتکلیف بودن است بدون ذکر قرینه.

کنایه و ایهام:

- درایهام هردومعنای دور و نزدیک در بافت جمله می گنجد درحالی که در کنایه تنها معنای پوشیده قابل استفاده در جمله است و معنای ظاهر مورد نظر نیست.

کنایه و مثل:

- ژرف ساخت کنایه بر مجاز استوار است( هر چند که با آن متفاوت است) ولی ژرف ساخت مثل بر تشبیه و استعاره

- کنایه همانند واژه ای، در بافت یک جمله جای می گیرد ولی مثل خودش یک جمله است.

- بیشتر کنایه ها مصدری و قابل تاویل به جمله هستند درحالی که مثل ها جمله تی هستند که قابل تاویل به مصدر هستند.

- کنایه ها مدخلی از لغت نامه هستند و حکم گزاره جمله ای دارند که به نهاد نیاز دارند اما مثل ها حکم یک جمله ی کامل و مستقل را دارند.

- مثل ها اغلب جنبه ی اندرزی، دلیل آوری، هشداری و.. را دارند درحالی که کنایه ها معادل یک مفهوم هستند.

- مثل مورد و مضروب(کاربرد) دارند و اغلب ریشه در یک داستان دارند ولی کنایه ها فاقد آن هستند.

چند نمونه مثل:

- کله اش بوی قورمه سبزی می دهد.
- کره را روغن کردم.
- از گیر دزد درمی آید و گیر رمال می افتد.

(برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به : دوفصلنامه ی علمی " پژوهش زبان و ادبیات فارسی" ش دهم، بهار و تابستان ۱۳۸۷)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
شرح ده اصطلاح مهم در عروض

۱- مقبوض ۲- اخرب ۳- مطوی ۴- مکشوف ۵- مخبون ۶-مکفوف ۷- محذوف ۸- مشکول ۹- منحور و ۱۰- مجبوب
.
۱- مقبوض:
تبدیل رکن مفاعیلن به مفاعلن(یعنی تبدیل هجای بلند سوم(هجای ماقبل آخر) به هجای کوتاه
.
۲- اخرب:
الف- تبدیل رکن مفاعیلن به مفعولُ(=فاعیلُ) (یعنی حذف یک هجای کوتاه از اول رکن مفاعیلن و تبدیل هجای بلند آخر رکن مفاعیلن به هجای کوتاه)
ب- تبدیل رکن مستفعلن به فعولن( یعنی حذف هجای بلند اول رکن مستفعلن و جابه جا کردن هجای بلند دوم با هجای کوتاه سوم در رکن مستفعلن)
.
۳-مطویّ:
تبدیل مستفعلن به مفتعلن(=مستعلن) (یعنی تبدیل هجای بلند دوم رکن مستفعلن به هجای کوتاه)
.
۴- مکشوف :
الف- تبدیل مفتعلن به فاعلن(=مفعلن)(یعنی حذف هجای دوم از رکن مفتعلن)
ب- تبدیل مفعولاتُ به فاعلن(یعنی تبدیل هجای دوم رکن مفعولاتُ که بلند است به هجای کوتاه و حذف هجای آخر رکن که کوتاه است.)
.
۵-مخبون:
الف- تبدیل رکن فاعلاتن به فعلاتن(یعنی هجای بلند اول رکن فاعلاتن به هجای کوتاه تبدیل می شود.)
ب- تبدیل مستفعلن به مفاعلن(=متفعلن) (یعنی تبدیل هجای بلند اول رکن مستفعلن به هجای کوتاه)
ج- تبدیل فاعلن به فَعَلُن( یعنی یعنی تبدیل هجای بلند اول رکن فاعلن به هجای کوتاه)
.
۶- مکفوف:
الف- تبدیل رکن مفاعیلن به مفاعیلُ ( یعنی تبدیل هجای بلند آخر رکن مفاعیلن به هجای کوتاه)
ب- تبدیل رکن فاعلاتن به فاعلاتُ (یعنی تبدیل هجای بلند آخر رکن فاعلاتن به هجای کوتاه)
.
۷- محذوف:
الف- تبدیل رکن فاعلاتن به فاعلن(=فاعلا) ( یعنی حذف یک هجای بلند از آخر رکن پایانی وزن)
ب- تبدیل رکن فعولن به فَعَل(=فعو) (یعنی حذف یک هجای بلند از آخر رکن پایانی وزن)
ج- تبدیل رکن فعلاتن به فَعَلُن(=فعلا) (یعنی حذف یک هجای بلند از آخر رکن پایانی وزن)
د- تبدیل رکن مفاعیلن به فعولن(=مفاعی)(یعنی حذف یک هجای بلند از آخر رکن پایانی وزن)
.
۸- مشکول:
تبدیل رکن فاعلاتن به فعلاتُ(یعنی تبدیل هجای بلند اول رکن به هجای کوتاه و تبدیل هجای بلند آخر رکن به هجای کوتاه)
نکته : از جمع مخبون و مکفوف در یک رکن ، مشکول به وجود می آید.
یعنی فاعلاتن اگر مخبون شود می شود:فعلاتن . و اگر فعلاتن (که مخبون است) تبدیل به فعلاتُ (که مکفوفِ رکن فعلاتن است) شود مشکول می شود.
.
۹-منحور:
تبدیل رکن فاعلاتُ به فع (یعنی حذف تمام هجاهای یک رکن به غیر از هجای اول)
.
۱۰-مجبوب:
تبدیل رکن مفاعیلن به فَعَل(=مفا) (یعنی حذف دو هجای بلند آخر رکن مفاعیلن)

- امیرحسین مقدم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
روشی ساده برای درک وزن و تشخیص اوزان

میدانیم که وزن عروضی در اثر شکل چینش هجاها بدست می آید.
مثلا اگر در یک رکن ، دو هجای بلند ، یک کوتاه و یک بلند باشد ، آن رکن فاعلاتن است. یا اگر دو بلند و دوکوتاه در رکن باشد ، رکن مورد نظر مستفعلُ می باشد.
برای اینکه راحت تر به ترتیب درست هجاها پی ببریم ، اسامی هجاها را با کلمات دیگری عوص میکنیم

یک نکته : میدانیم که هجاها بر ۳ دسته اند. یعنی کوتاه ، بلند و کشیده. اما در عمل ما فقط با هجاهای کوتاه و بلند کار داریم. چرا که هجاهای کشیده درواقع از ترکیب یک هجای کوتاه و یک هجای بلند ساخته شده و هنگام تقطیع ، به این دوهجا تجزیه میشود.

گفتیم که جای هجاهارا با کلمات دیگری عوض کنیم
به این ترتیب که به جای هر هجای کوتاه " تَ" و به جای هرهجای بلند "تَن" قرارمیدهیم

پس فاعلاتن که دوبلند یک کوتاه و یک بلند بود میشود:
تن تن ت تن
و مستعفلُ میشود :
تن تن ت ت

در ادامه جدول اسامی ارکان را ذکر خواهم کرد

اما پیش از آن :

برای اینکه بتوانید بدون کاغذ و یاداشت کردن به وزن دست پیدا کنید یادتان باشد که درست خواندن شعر بسیار اهمیت دارد. باید شعر را به صورت ریتمیک و درست بخوانید تا به نتیجه درست برسید
ضمن اینکه هیچ وقت به یک مصراع اکتفا نکنید
حداقل ۳ ، ۴ مصراع را تقطیع کنید اگر همه یکسان بودند پس بی شک وزن درست را یافته اید
اگر هم تفاوتی وجود داشت ۳ حالت دارد:

اول اینکه شما درجایی اشتباه کرده اید
دوم اینکه شاعر دچار ایراد وزنی شده
و سومین حالت این است که شاعر خواسته یا ناخواسته از اختیارات شاعری استفاده کرده است.

- امیرحسین مقدم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
پرسش انکاری

یکی از انواع شیوه های بلاغت استفاده از جملات پرسشی ( استفهام ) به جای جملات خبری است . غرض اصلی از پرسش طلب خبر است اما در حوزه ی ادبیات ، نه برای کسب خبر بلکه برای تأثیر کلام از جمله های پرسشی استفاده می شود . از مخاطب جوابی را نمی خواهند . مقصود اصلی آن است که مخاطب را به تفکر وتعمّق هرچه بیشتر در موضوع وادار کنند .در پرسش ادبی مقاصد متفاوتی از قبیل : نهی ، توبیخ ، تمنّی و آرزو ، طنز و تحقیر ، تعجّب و حیرت و .... نهفته است .
استفهام انکاری چیست؟ : استفهام در لغت یعنی طلب فهم ، سوال کردن و پرسیدن؛ و استفهام انکاری یعنی سؤال کردنی که جواب آن قرین به تکذیب و انکار باشد .

مثال : شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل کجا دانند حالِ ما سبکباران ساحل‌ها؟ (حافظ)

مقصود شاعر این بوده که سبکباران ساحل‌ها حال ما را به هیچ وجه نمی‌فهمند، این جملۀ خبری منفی را در قالب پرسش آورده و به دنبال تکذیب سؤال است. یا:

تو کز سرای طبیعت نمی‌روی بیرون کجا به کوی حقیقت گذر توانی کرد ؟ (سعدی)

یعنی: معلوم است که گذر نمی‌کنی، اصلاً و ابداً. جوابی که معمولاً در ذهن مخاطب برای این گونه سوال شعری شکل می‌گیرد، این است که: نه، چطور ممکن است؟ چنین چیزی امکان ندارد.

توجه : در استفهام انکاری پرسش به صورت مثبت مطرح می شود وجواب آن منفی است ؛ یعنی هدف نویسنده این است که خواننده را به رد سخن و مطلب وادار و او را با خود همراه و هم عقیده کند واگر جمله را به صورت خبری بیاوریم جمله منفی می شود ؛ مثلاً دو مثال بالا به این صورت در می آیند :

سبکباران ساحل‌ها حالِ ما را نمی دانند .

به کوی حقیقت نمی توانی گذر بکنی .

به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ سوار اندر آیند هر سه به جنگ؟

معلوم است که سوار نمی آیند

خلق چو مرغابیان زاده ز دریای جان کی کند این جا مقام مرغ کز آن بحر خاست؟

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
"کندخوانی" و راهکارهای حل مشکل

یکی از مشکلات عمده اکثر افراد کندخوانی است که راه حل‌هایی را برای حل این مشکل پیشنهاد می‌شود:

1️⃣ علت اول: کلمه خوانی
✅ راه‌حل: جمله خوانی

مغز با معنی و مفهوم سر و کار دارد نه با خود کلمات مثل صحبت کردن تصور کنید، مثلا یک تایپیست که کلمه به کلمه از روی متن می‌خواند و تایپ می‌کند اگر پس از این که ۲ صفحه تایپ کرد از وی درباره متن سوال کنید وی کمتر از ۳۰ درصد مطالب را می‌تواند به خاطر آورد.

2️⃣علت دوم: بلندخوانی
✅ راه‌حل: چشم خوانی

زمانی که متنی را بلند می‌خوانید مطالب و اطلاعات از دهان به گوش بعد به مغز می‌رسد ولی اگر چشم خوانی کنید چشم مطلب را می‌بیند و مغز آن را درک می‌کند می‌بینید که با چشم خوانی مطالب مسیر کوتاه‌تری برای رسیدن به مغز را طی خواهد کرد.

3️⃣ علت سوم: لب خوانی
✅ راه‌حل: چشم خوانی

تکان خوردن لب‌ها علیرغم پایین آوردن سرعت باعث پایین آوردن #تمرکز نیز می‌شود.

4️⃣ علت چهارم: برگشت غیرشعاعی چشم به عقب
✅راه حل: خط بردن

ثابت شده است که ما زمانی که مطلبی را می‌خوانیم چشم به طور غیر عادی بر می‌گردد و به کلمات قبل نگاه می‌کند که به وسیله خط بردن (دنبال کردن کلمات با انگشت، خودکار و …) این مشکل را بر طرف می‌کنیم.

🌹🌹🌹🌹عید بر عاشقان مبارکباد
عاشقان عید الاکبر عید غدیر مبارکباد 🌹🌹🌹🌹


@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

@molavi_asar_o_afkar

نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

موزيك كانال
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی حرفه ای و کار و دانش و فنون ادبی

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
فردوس سخن pinned «🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹 مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا @molavi_asar_o_afkar نکات ناب تربیتی کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه @nokatetarbiyati مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری کانالی…»
■ گزینش و چینش واژگان، راز ماندگاری حافظ

نگاهی به شعر حافظ از دریچه ی زبان شناسی جدید

حافظ را لسان الغیب و خاتم الشعرا می خوانند. او را حافظه تاریخی ایران و حامل فرهنگ ایران زمین می دانند... .
راستی راز این بزرگی در چیست؟
عده ای می گویند: او حافظ قرآن است؛ در حالیکه همه می دانیم رودکی سمرقندی هم حافظ قرآن بوده و در هشت سالگی قرآن را از بر کرده است. عده ی دیگری می گویند: کلام حافظ برگرفته از قرآن و کلام خداوند است؛ حال آن که مثنوی مولوی آن چنان با مفاهیم قرآنی عجین شده است که آن را قرآن عجم می نامند.
جماعتی می گویند: او یک روشنفکر و مصلح اجتماعی است؛ ولی فراموش نکنیم که سعدی هم یک مصلح بزرگ اجتماعی است و چیزی از حافظ کم ندارد.
عده ای او را یک منتقد بزرگ می دانند که در برابر کجی های روزگار ساکت ننشسته و تیغ زبان برکشیده است؛
در حالیکه عبید و سوزنی و بسحاق اطعمه و دیگران در این مورد چیزی کم نگذاشته اند.
شاید گروهی بگویند: حافظ یک عارف بزرگ است که با زبان عشق با مردم سخن می گوید. این سخن درست است؛ ولی عرفان حافظ با همه ی رندی خود، ادامه ی عرفان بزرگانی چون سنایی و عطار و مولوی و دیگرانی است که پیش از او بوده اند.
یا عنایت به توضیحات بالا، پس چرا حافظ در نگاه ما ایرانیان، همچنان بزرگ و ماندگار است؟!
اصولا" حافظ در ارتباط با مسائل بالا، حرف تازه ای نزده است. او در برابر شعر و فکر پیشینیان، راه تقلید را انتخاب کرده و در پاره ای موارد؛ اشعار دیگران را با همان وزن و قافیه جواب داده است.
کلا" روزگار حافظ، روزگار تقلید بوده و حافظ هم چاره‌ای نداشته جز این که همین مسیر را طی کند؛ ولی به گونه ای دیگر.
با همه ی این اوصاف، حافظ همچنان بزرگ است و سر این بزرگی را باید در زبان شعری او جست وجو کرد.
ما از زندگی این شاعر اطلاع چندانی نداریم و از سخنان محمد گل اندام، که بنابه قولی دوست و هم شاگردی او بوده، به جز توصیفاتی کلی، چیزی افاده نمی شود و مستندات تاریخی هم اندک هستند؛ پس بهتر که به سراغ کلام او برویم.
اگر شعر را آفرینش زیبایی به وسیله ی زبان یا رستاخیز واژه ها تعریف کنیم، شعر حافظ به طور یقین، مصداق این دو تعریف است.
آنچه که به شعر حافظ، زیبایی و عظمت و ماندگاری بخشیده، استفاده ی بهینه و هنرمندانه ی این شاعر از سازوکارهای زبانی است.
حافظ هنگام ورود به لایه های صرفی زبان، دست به گزینش هنرمندانه ی واژه ها می زند؛ وقتی وارد لایه های نحوی می شود، به شکلی جادویی به چینش و سازماندهی واژه ها می پردازد؛ و هنگامی که به لایه های معنایی می رسد، مسیر معنایی واژه ها را عوض می کند.
پس دلایل اعجاب و ماندگاری شعر حافظ را می توان خلاصه وار به صورت زیر بیان کرد:

1. گزینش واژه ها:
حافظ در انتخاب واژه ها به انواع ظرفیت های معنایی و تناسب ها و تقارن های آوایی آن ها توجه دارد؛ به گونه ای که اگر واژه ای درون بیتی با معادل خود عوض شود، کل هندسه ی معنایی آن بیت به هم می ریزد. به بیت زیر توجه بفرمایید:
● تا دل هرزه گرد من رفت به چین زلف او
زان سفر دراز خود عزم وطن نمی کند
انتخاب واره ی "چین" در سخن بالا بسیار هنرمندانه است؛ زیرا با ایهامی که دارد و معناهای متفاوتی(شکن/جعد- سرزمین چین) از آن برداشت می شود، تناسب ها ی زیبایی با دیگر واژه ها از جمله "زلف" و "سفر" پیدا می کند.

2. چینش واژه ها:
حافظ با سازماندهی واژه ها و بهره برداری از امکانات نحوی زبان، در بیشتر موارد دست به آفرینش ساختار های ابهام دار و چند پهلو می زند که کمتر شاعری چنین شگردی دارد. به نمونه ی زیر توجه بفرمایید:
● من ترک می و شاهد و ساغر نمی کنم
صد بار توبه کردم و دیگر نمی کنم
به ساخت ابهام دار مصراع دوم، به خاطر عملکرد فعل پایانی، دقت بفرمایید.

3. تغییر دادن جهت معنایی واژه ها:
یکی از پیچیده ترین شگردهای هنری حافظ استفاده از واژه ها در معنای معکوس آن هاست به گونه ای که بار معنایی، عاطفی و فرهنگی واژه ها به ضد آن ها تبدیل می شود؛ به عنوان نمونه، به بار معنایی گروه واژه ی "خرابات مغان" و واژه ی " پاکدامن" در بیت های زیر توجه کنید:
● در خرابات مغان نور خدا می بینم
وین عجب بین که چه نوری زکجا می بینم
● حافظ به خود نپوشید، این خرقه ی می آلود
ای شیخ پاکدامن معذور دار ما را

نتیجه:
حافظ در حوزه ی اندیشه و عرفان ایرانی - اسلامی حرف تازه ای نزده، بلکه به کمک شگردهای زبانی پیچده حرف های زده شده را به شکلی تازه دوباره گویی کرده است؛ این است راز ماندگاری حافظ...

سید داریوش رضوی. آذرماه 1396

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
به مویی آویخته بودن

اصطلاح کنایی «به مویی آویخته بودن» از اصطلاحات قدیم است که امروزه جای خود را به اصطلاح «به مویی بند/ بسته بودن» داده است و هر دو، به معنی در معرض نابودی بودن و لب مرز خطر قرار داشتن و نهایت تزلزل و آسیب‌پذیری است (رک. فرهنگ کنایات سخن، ج 2، ص 1530). در تعدادی از رباعیات قدیمی، این اصطلاح را یافته‌ام که اینجا می‌آورم‌شان. این رباعیات، در فاصله سده ششم تا اوایل سده هشتم هجری گفته شده است که دوران رواج این اصطلاح را نشان می‌دهد. در دیوان خاقانی هم این کنایه به کار رفته است: فلک جایی به موی آویخت جانم/ کز آنجا تا اجل مویی نمانده‌ست.

با قدر تو آب آسمان ریخته باد
با خاک درت، ستاره آمیخته باد
گر کم کند از سر تو یک موی فلک
خورشید از او به مویی آویخته باد!
..
هجر تو ز من گرد برانگیخته گیر
بر خاک در تو خون من ریخته گیر
[......] از سر تو یک موی مباد
کار دل من به مویی آویخته گیر.

- انوری

زین فتنه که دور فلک انگیخته بود
جان در تن من به مویی آویخته بود
اقبال مرا دست گرفت، ارنه فلک
بی هیچ شکی خون دلم ریخته بود.

- سلطان طغرل بن ارسلان

خون دل و آب دیده آمیخته شد
وز دیده به رخسار فرو ریخته شد
وز هر مژه‌ای ز چشم من، قطره خون
همچون جانم به مویی آویخته شد.

- ناشناس

زلفت که دلم در خَمش آویخته است
خون دل عاشقان بسی ریخته است
چاهی است خطرناک، دریغا که در او
بیچاره دلم به مویی آویخته است.

- ناشناس

منابع:
دیوان خاقانی، ص 748؛ دیوان انوری، ج 2، ص 968؛ جُنگ رباعی، ص 184؛ جُنگ اسکندر میرزا، برگ 285؛ روضه الناظر، برگ 199؛ مونس الاحرار، ج 2، ص 1195

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
افعال غیر‌شخصی

افعال غيرشخصي: فعل‌هاي كمكي هستند كه شخص و شمار آن‌ها ملموس و مشخّص نيست.
فعل‌هاي غيرشخصي با مصدر يا بن ماضي فعل اصلي مي‌آيند:

فعل‌هاي كمكي غيرشخصي + فعل اصلي به صورت مصدر يا بن ماضي

مثلاً:
هركسي را نتوان‌گفت كه صاحب‌نظر است عشق‌بازي دگر و نفس‌پرستي دگر است

- فعل‌هاي كمكي غيرشخصي كه امروزه هنوز از رونق نيفتاده‌اند، عبارت‌اند از:

۱) بايستن (بايد، نبايد، مي‌بايد، نمي‌بايد)
مثال: بايدرفت، نبايد‌خواند، او را مي‌بايدشناخت، آن راز را نمي‌بايدگفت.

۲) توانستن (مي‌توان، نمي‌توان، بتوان، نتوان)
مثال: اين رمان را مي‌توان‌خواند. اين آب را نمي‌توان‌خورد. او را بتوان‌شناخت. شايد نتوان آن را خواند.

۳) شدن (مي‌شود، نمي‌شود، مي‌شد، نمي‌شد، بشود، نشود)
مثال: مي‌شود از اين خانه رفت. او را نمي‌شودشناخت. او را مي‌شدشناخت. كسي را نمي‌شدشناخت. اگر بشودنوشت. شايد نشودگفت.

فعل‌هاي كمكي غيرشخصي مي‌توانند از فعل اصلي فاصله بگيرند؛
مثال: بايد به‌سرعت و به‌عجله از اين شهر رفت. (فعل: بايدرفت)

- فعل‌هاي كمكي و غيرشخصي؛ گاهي شناسه «ـَ‌د» دارند ولي هيچ‌گاه نه فعل كمكي غيرشخصي و نه فعل اصلي كه همراه آن مي‌آيند شناسه‌ي  نمي‌گيرند؛ چون به شخص خاصّي اشاره‌ندارند و اگر هر دو فعل كمكي و اصلي شناسه بگيرند ديگر يك فعل نيستند، به مثال زير توجّه‌كنيد:

- بايدرفت (يك فعل، يك جمله) مي‌توانم بروم (دو فعل، دو جمله)

✅فعل‌هاي كمكي غيرشخصي كه شناسه «ـَ‌ د» دارند:
بايد (باي + ـَ‌ د)، نبايد (نـ + باي + ـَ‌ د)، مي‌بايد (مي + باي + ـَ‌ د)، نمي‌بايد (ن + مي + باي + ـَ‌ د)، مي‌شود (مي + شو + ـَ‌ د)، نمي‌شود (ن + مي + شو + ـَ ‌د)، بشود (بـ + شو + ـَ‌ د) نشود (ن + شو + ـَ ‌د).

- فعل‌هاي غيرشخصي در ساختمان فعل تأثيري ندارند؛ يعني، خودشان به‌تنهايي فعلِ مركّب يا پيشوندي نمي‌سازند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع خط در ایران باستان

انواع خطوطی که در ایران باستان مورد استفاده قرار می گرفت عبارتند از: خط میخی، خط سومری، خط اَکَدی، خط ایلامی، خط آرامی، خط پهلوی، خط اوستایی، خط مانوی، خط سُغدی، خط برهمایی. مهم ترین آنها به اختصار معرفی می گردند.

✅خط میخی :

خط میخی که علامت هایی شبیه به میخ دارد، در کتیبه نگاری های کهن به کار می رفته است. اصل این خط در بین النهرین و به دست سومریان تنظیم شد و دیگر تمدن های بین النهرین نیز از آن بهره بردند. کاربرد این خط در ایران احتمالا به دوران قبل از کوروش هخامنشی می رسد اما به طور فراگیر از دوره داریوش مورد استفاده قرار گرفت.

به دلیل هم جواری ایران به بین النهرین و فتوحات ایران در غلبه بر این تمدن ها، علاوه بر فارسی باستان، زبان بین النهرین نیز در حجاری کتیبه ها مورد استفاده قرار می گرفت بنابر این برخی از کتیبه های موجود، به سه زبان فارسی باستان، آکدی و ایلامی نوشته شده است. منشور کوروش بزرگ به خط میخی میباشد

✅خط آرامی :

یکی از کهن ترین و مهم ترین خطوط باستان، خط آرامی است که می توان آن را مادر تمام خطوط الفبایی دانست. آرامی ها که مردمی تاجر پیشه بودند به زبانی ساده سخن می گفتند. این سادگی سبب شده تا زبان آنها به سرعت در خاورمیانه گسترش یابد و به صورت یک زبان بین المللی درآید. خط آرامی در ابتدا برای امور بازرگانی به کار می رفت و سپس وسیلۀ نوشتن عمومی شد.

هخامنشیان نیز زبان آرامی را زبان رسمی خود ساختند و در تمام قلمروشان به کار بردند. پس از انقراض هخامنشیان تا اوایل سدۀ سوم پیش از میلاد، این زبان کم کم رو به خاموشی گذاشت.

✅خط پهلوی:

خط پهلوی در دوران ساسانیان برای نوشتن زبان فارسی آن دوران، یعنی «پارسی میانه»، از خط آرامی گرفته شد. این خط تا سه قرن پس از اسلام در سنگ نوشته ها، سکه ها، اسناد، معاملات و رسالاتی که به زبان پهلوانیک و پارسیک نوشته می شد، به کار می رفت. خط پهلوی خط ناقصی بود که خواندن آن بسیار مشکل بوده و هست.

✅خط اوستایی یا دین دبیری :

زبانی که کتاب مقدس مزدیسنا بدان تالیف شده زبان اوستایی نامیده می شود و خطی را نیز که اوستا بدان نوشته شده، خط اوستایی نامیده شد. این خط را نویسندگان اسلامی دین دبیره و دفیره یاد کرده اند که امروزه به آن دین دبیری می گوییم.

✅خط مانوی:

بعد از ظهور مانی (۲۱۵-۲۷۷م) و مذهب او، خط مانویان نیز در ایران و سایر ممالکی که مذهب مانوی داشتند رواج یافت. مانی خط خود را از الفبای تَدمُری اقتباس کرده است. الفبای مانوی از راست به چپ نوشته می شود و حرف های آن به هم نمیچسبد. آثار نفیس این خط در ترکستان چین کشف شده که با قلمی زیبا و خوانا روی کاغذهای مرغوب و با مرکب های رنگارنگ نوشته شده است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
گروه مدرسان دانشگاه صنعتی شریف در یک اقدام خداپسندانه ودر جهت گسترش عدالت آموزشی تصمیم گرفته اند که دروس دبیرستان تدریس و فیلم برداری کرده و بطور رایگان در اختیار دانش آموزان سراسر کشور قرار دهند.
دانش آموزان می توانند جلسات هر درس را دانلود کرده و در منزل معلمی در کنار خود داشته باشند،همکاران عزیز،لطفا این هدیه را به فرزندان خود تقدیم کنید لینک آن را در تمام گروهها منتشر کنید تا فرزندان این مرز و بوم از شر بسیاری از موسسات آموزشی که فقط به فکر جیب خودبوده و بعناوین مختلف و به بهانه کنکور پول مردم را بالا می کشند،کمی هم شرافت را ضمیمه کار خود کنند:

@alaa_sanatisharif

@makhzanesoalatedoroseadabi
فردوس سخن pinned «گروه مدرسان دانشگاه صنعتی شریف در یک اقدام خداپسندانه ودر جهت گسترش عدالت آموزشی تصمیم گرفته اند که دروس دبیرستان تدریس و فیلم برداری کرده و بطور رایگان در اختیار دانش آموزان سراسر کشور قرار دهند. دانش آموزان می توانند جلسات هر درس را دانلود کرده و در منزل…»
دربارۀ دهه و عدد ترتیبی

رامین ۳۴ساله است. او در دهۀ چندم زندگی‌اش است؟ دهۀ سوم یا دهۀ چهارم؟

شاید در آغاز به نظر برسد که پاسخ درست، «دهۀ سوم» است؛ ولی این‌طور نیست. جواب صحیح، «دهۀ چهارم» است؛ زیرا ۳۰سالگی تا ۳۹سالگی دهۀ چهارم زندگی است، نه دهۀ سوم.

دهه‌های عمر آدمی به‌ترتیب چنین است:
ـ دهۀ اول: از اول تولد تا ۹سالگی
ـ دهۀ دوم: از ۱۰سالگی تا ۱۹سالگی
ـ دهۀ سوم: از ۲۰سالگی تا ۲۹سالگی
ـ دهۀ چهارم: از ۳۰سالگی تا ۳۹سالگی
ـ دهۀ پنجم: از ۴۰سالگی تا ۴۹سالگی
ـ دهۀ ششم: از ۵۰سالگی تا ۵۹سالگی
ـ دهۀ هفتم: از ۶۰سالگی تا ۶۹سالگی
ـ و...

در چنین مواقعی، آنچه ذهن را به بی‌راهه می‌کشاند و موجب اشتباه می‌شود، لفظ «دوم» و «سوم» و «چهارم» و مانند این‌ها است؛ زیرا ذهن خودبه‌خود آمادۀ این است که مثلاً «۲۳سالگی» را که نشانی از «۲» در آن است، به «دهۀ دوم زندگی» و «۳۴سالگی» را که نشانی از «۳» در آن است، به «دهۀ سوم زندگی» ربط دهد. باوجوداین، اندکی درنگ نشان می‌دهد که برای رسیدن به عدد هر دهۀ زندگی باید یکی به دهگان عدد اضافه کنیم. به‌این‌ترتیب، ۲۳سالگی و ۳۴سالگی و ۴۸سالگی به‌ترتیب سنی است از دهۀ سوم و چهارم و پنجم زندگی.

- محمد یوسفی‌شیرازی

@virevirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#فوری
آزمون سراسری ۳۱ مرداد برگزار می‌شود

🔹بر اساس بیانیه مشترک وزرای علوم و بهداشت بنا شد تا آزمون سراسری دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در روزهای ۲۹، ۳۰، ۳۱ مرداد و یکم شهریور برگزار شود.
🔹پیرو اعلام نیاز جهت تامین فضای لازم برای برگزاری آزمون سراسری و تغییر تاریخ برگزاری آزمون، از آنجا که این تغییر مورد تایید ستاد ملی کرونا قرار نگرفت، مقرر شد با همکاری استانداران، مراکز آموزشی، فرهنگی و ورزشی در هر استان برای جبران کمبود فضاها به منظور برگزاری آزمون سراسری تامین شود تا آزمون در تاریخ‌های تعیین شده قبلی برگزار شود.

✅ @Khabar_Fouri
@makhzanesoalatedoroseadabi
طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی

به نظرتان طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی چیست؟

پیش از پاسخ به این سؤال، چند نکته را توضیح دهم:

🔹۱. یکی از اهداف طرح این پرسش آشناییِ بیشتر با امکانات واژه‌سازی در زبان فارسی است.

🔹۲. منظور از کلمۀ فارسی لزوماً داشتن اجزای «اصیل» فارسی نیست. همین مقدار که این واژه در فارسی استفاده شود کافی است.

🔹۳. منظور از کلمه طبیعتاً گروه نحوی نیست. بیشترِ گروه‌های نحوی در زبان فارسی یا موصوف و صفت هستند، مانند فاصلۀ کانونی؛ یا مضاف و مضاف‌الیه هستند، مانند کشتیِ بخار؛ یا گروه حرف اضافه‌دار هستند، مانند پردازش از دور. پس توجه داشته باشید که گروه‌های نحوی شامل این پرسش نمی‌شوند.

🔹۴. ملاک را برای تشخیص طولانی‌ترین کلمه تعداد تکواژها می‌گذاریم، هرچند براساس تعداد واج‌ها، حروف و هجاها هم می‌توان سنجید.

🔹۵. معروف است که طولانی‌ترین کلمه در زبان انگلیسی antidisestablishmentarianism است، با ۲۸ حرف و ۱۲ هجا و متشکل از هفت تکواژ:
anti+dis+establish+ment+ary+an+ism
این واژه مربوط است به جنبشی سیاسی در قرن نوزدهم در بریتانیا. اما کلمۀ طولانی‌تر از این هم در فرهنگ‌های لغت انگلیسی ثبت شده:
pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis
این واژه نام یک بیماری ریوی است، با ۴۵ حرف و احتمالاً متشکل از ۹ تکواژ:
pneumono+ultra+micro+scop+ic+silico+volcano+coni+osis

🔹۶. معروف است که طولانی‌ترین کلمات به‌هم‌چسبیده در قرآن، براساس تعداد حروف، «فَسَیَکفیکَهُم» (بقره: ۱۳۷) است. این کلمه ۱۰ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+س+یکفی+ک+هم. اما «فَاسقَیناکُموه» (حجر: ۲۲) طولانی‌تر است که ۱۱ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+اسقی+نا+کم+ه.

🔸اما در زبان فارسی: برخی گفته‌اند طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی احتمالاً «بادمجان‌دورِقاب‌چین» است. این کلمه از مقولۀ صفت است، ۱۸ واج و ۱۶ حرف و هفت هجا دارد، و متشکل از پنچ تکواژ است: بادمجان+دور+کسره+قاب+چین.

🔸بادمجان‌دورقاب‌چین به افراد چاپلوس و متملق اطلاق می‌شود. دربارۀ منشأ این کلمه گفته‌اند: در زمان ناصرالدین‌شاه، بزرگان سیاسی برای اینکه مراتب ارادت و اخلاص خود را به شاه نشان دهند به آشپزخانۀ شاهنشاهی می‌رفتند و مانند خدمه بادمجان‌ها را پوست می‌کندند و دور بشقاب‌های آش یا خورش می‌چیدند و این کار را طوری انجام می‌دادند که شاه در هنگام سرزدن به آشپزخانه آن‌ها را ببیند.

🔸اما ظاهراً طولانی‌ترین کلمه‌ای که تا به اکنون، براساس تعداد تکواژ، در زبان فارسی شناخته‌ایم یا دست‌کم در فرهنگ لغت ثبت شده «سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» است که از مقولۀ صفت است، ۲۲ واج و ۱۸ حرف و ۹ هجا دارد، و از هشت تکواژ تشکیل شده: سبیل+از+بن+گوش+در+رو+ت+ه
«سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» در فرهنگ سخن ضبط شده و برخلاف ظاهرش معنای استعاری ندارد: «دارای سبیل بلندی که از دو سوی صورت فراتر رفته است».

برگرفته از کانال ادبی : لعل سخن

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
«قلب» بُردی از من به‌یغما!

چنان‌که می‌دانیم، در ایرانْ عربی زبان علم بوده و مؤلفان کتاب‌های پزشکی برای اشاره به اعضای بدن، معمولاً معادل عربی آن‌ها را به‌کار می‌برده‌اند. در مقابل، عموم فارسی‌زبانان، از گذشته تا امروز، هنگام اشاره به امعا و احشای دام در حوزۀ غذا و آشپزی یا هر کاربرد غیرپزشکی دیگر، نام فارسی این اندام‌ها را بر زبان می‌رانده‌اند. از این رو است که فارسی‌زبانان در کله‌پزی «سیرابی» می‌خورند و در جگرکی «دل» سفارش می‌دهند و به «هند» لقب «جگرخوار» می‌دهند، ولی همان افراد در بافت زبانی حوزۀ پزشکی و سلامت، به این عضوها «معده» و «قلب» و «کبد» می‌گویند.

نام فارسی و معادل عربی هشت اندام بدن را در زیر آورده‌ام. واژۀ فارسی در حوزۀ آشپزی یا غیرپزشکی کاربرد دارد و معادل عربی آن در حوزۀ پزشکی و سلامت:

۱. جگر، کبد («جگر» در حوزۀ پزشکی و سلامت نیز کاربرد دارد، ولی واژۀ «کبد» در حوزۀ آشپزی یا غیرپزشکی به‌کار نمی‌رود.)

۲. جگرسفید، ریه

۳. خوش‌گوشت، لوزالمعده (فرهنگ بزرگ سخن)

۴. دل، قلب

۵. دنبلان، بیضه

۶. سیرابی، معده («سیرابی»، دراصل، بخشی از معدۀ دام است)

۷. قلوه، کلیه («قلوه» صورت فارسی‌شدۀ واژۀ عربیِ «کلْیة» است. در فارسی به این عضو بدن «گُرده» می‌گفته‌اند که هنوز هم به‌ندرت کاربرد دارد).

۸. ماهیچه، عضله («ماهیچه» در حوزۀ پزشکی و سلامت نیز کاربرد دارد، ولی واژۀ «عضله» در حوزۀ آشپزی به‌کار نمی‌رود).

- فرهاد قربان‌زاده

@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan