فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
شیوه های کسب احساس شادمانی در زندگی

۱. هرگز از پرسش کردن باز نمانیم: هرگاه از انجام کاری دلزده و خسته شدیم از خودمان بپرسیم چگونه می‌توانیم کارهایمان را بهتر، سریع‌تر، ساده تر، آسان تر و سرگرم کننده تر انجام دهیم تا به هدف نهایی برسیم!

2. احساس ناامیدی را از خودمان دور کنیم: اگر در مسیر زندگی امید خود را از دست دادیم مأیوس نشویم و هرگز فکر نکنیم راهی را که پیش گرفته ایم، آخرین راه است. پیوسته به دنبال راه های دیگر باشیم چرا که: «عاقبت جوینده یابنده است».

۳. ضعف های خودمان را بپذیریم: واقعیت این است که هر کس ضعف هایی دارد، به جای فروماندن در ضعف های خود و گرفتار شدن در دام یأس و ناامیدی، بکوشیم انتقادپذیر بوده و بر ضعف هایمان غلبه کنیم و به دنبال راهکار باشیم.

۴. نقاط قوت خود را تقویت کنیم: انسان مجموعه ای از استعدادهای گوناگون است که می‌تواند با شناسایی و رشد و پرورش آن به کمال برسد. با کشف توانایی های خودمان و پرداختن به کارهای مثبتی که علا قه داریم ، بیشترین لذت را از زندگی مان ببریم.

۵ . از مطلق گرایی دوری کنیم: ما در گستره ای از نسبیت ها زندگی می‌کنیم. تلاش کنیم از هر چیزی به نسبتی که می‌توانیم بهره گیریم. هیچ کس برای همیشه نمی تواند قهرمان شود. پس ما بیشترین تلاش را انجام دهیم و از نتیجه به دست آمده خرسند باشیم، خواه پیروز شویم یا نشویم.

۶. با خودمان صادق و روراست باشیم: صادق نبودن با خود، آسیب رسان تر از احترام نگذاشتن به خود است. مواردی را که با خودمان روراست نبوده ایم بنویسیم و راه صادق بودن را با بررسی خطاهای خود بیابیم. تابلویی از صداقت باشیم و درس صادق بودن را به فرزندانمان نیز بیاموزیم.

۷. بیشتر به زندگی برسیم: گلی را در باغچه یا گلدان بکاریم و آن را به زندگی مان تشبیه کنیم، همان طور که شاداب ماندن گل به رسیدگی و پرورش نیاز دارد، زندگی خود و خانواده مان هم به مراقبت، تقویت، پرورش و… نیاز دارد.

۸. درگذشته زندگی نکنیم: فروماندن در گذشته، فروماندن در سیاهی است. باید گذشته را به پرسش کشید، ناپاکی هایش را گرفت و زنگارهایش را زدود و از آن به مثابه عنصری برای پی ریختن آینده و شادمانه زیستن در حال بهره گرفت.

۹. در حال شنا کنیم: در گذشته زندگی کردن و افسوس خوردن، دردی را دوا نمی کند، بلکه باید از گذشته و ناکامی های آن درس
گرفت و بنای موفقیت را در زمان حال پی ریزی کرد تا آینده ای روشن پیش روی داشته باشیم. در آینده نیز زندگی نکنیم، زیرا ممکن است ما را به رویاهایی که شاید به وقوع نپیوندند، دلخوش کند و از واقعیت دور سازد.
زندگی در زمان حال باعث می‌شود که علا وه بر واقع بینی از موفقیت هایی که داریم بیشترین و بهترین استفاده و لذت را ببریم.
هر گاه در زمان حال زندگی کنیم ترس را از ذهن خود دور می‌سازیم. چون ترس مقوله ای است مربوط به حوادث آینده. تجربه ثابت کرده است، کسانی که در زمان حال زندگی می‌کنند، مشکلا ت گذشته آن‌ها راخموده و منفعل نمی سازد.

۱۰. روی مواردی که کنترل داریم متمرکز شویم: وقتمان را روی مسائلی که در حد کنترل ما نیست سپری نکنیم. بر آن چه می‌توانیم کنترل کنیم مانند کمک کردن، سپاسگزاری کردن، کارکردن، خواندن، خندیدن و مانند این ها متمرکز شویم.

۱۱. همچون کوه استوار باشیم: به حقوق فردی و اجتماعی خود آگاهی پیدا کنیم و برای دستیابی به آن‌ها کوشا باشیم. تلا ش ما میزان دستیابی به حقوقمان را مشخص می‌کند. در ناملایمات زندگی، خود را نبازیم، از آن‌ها درس بگیریم، بدانیم که شکست مقدمه پیروزیست، مشروط بر آن که علت یابی نماییم.

۱۲. یادگیری را فراموش نکنیم: مغز ماهیچه ای مانند سایر ماهیچه هاست. اگر مغزمان را با یادگیری و اندیشیدن ورز ندهیم، ورزیده نمی شود. برای پرورش مغز بهتر است آن را با فعال کردن از طریق یادگیری، درگیر نماییم.

۱۳. در کمک کردن به دیگران پیشقدم باشیم: کمک به همنوع از وظیفه های مهم هر انسانی است. کمک کردن به دیگران این احساس را در فرد به وجود می‌آورد که او فرد با ارزشی است و می‌تواند به زندگی دیگران معنی ببخشد. همچنین وقتی می‌بینیم که توانسته ایم گره ای از کار دیگران بگشاییم، در درون خود احساس شادمانی و شعف می‌کنیم.

۱۴. گذشت داشته باشیم: همانگونه که لطف و مهربانی خداوند شامل حال بندگانش می‌شود چه خوب است ما نیز از خطاها و اشتباه‌های دیگران چشم پوشی کرده و راه آشتی را هموار سازیم تا ضمن خوشحال کردن آن‌ها، خودمان نیز با دور ریختن کینه ها به آرامش درونی دست یابیم.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا در ایران باستان، دانشمندی وجود نداشت؟

اگر به منابع پس از اسلام نگاه کنیم، دانشمندان ایران باستان، نماد خردورزی و دانشمندی بوده‌اند؛ از جمله بزرگمهر و برزویه که فراوان از آنها یاد شده است.
این در حالی است که در طول تاریخ ایران، از جمله پس از تهاجم الکساندر مقدونی و پس از تهاجم خلفای عربی، اسناد و مدارک فراوانی نابود شدند و شوربختانه با آنکه آثار فراوان هنری و علمی از ایران باستان به جا مانده، اما نام پدید آورندگان و گروه‌ هایی که در ساختن آنها نقش داشته ‌اند به دست ما نرسیده است.
در اینجا نام چندی از برجسته ‌ترین دانشمندان و اندیشمندان ایران باستان را یادآور می شویم و امید است که خواننده گرامی، خود برای دانش بیشتر گام بردارد.

#هوشتانه
کیمیاگر (هوشتانه استاد مبتکر نظریه اتم یعنی دموکریت بوده است)– دوره هخامنشیان

#آرتاخه (آرتاخایس)
آگاه به مهندسی سازه (از مدیران آبراهه آتوس)– دوره هخامنشیان

#آذرباد_ماراسپندان
فرازمند (حکیم)، اندیشمند، ادیب (از تأثیرگذاترین اشخاص در ادبیات پس از اسلام)– دوره ساسانیان

#باربد
موسیقی دان بزرگ (از اشخاص تأثیر گذار در دانش موسیقی)– دوره ساسانیان

#بروزیه_پزشک
پزشک (پیشوای پزشکان)، اندیشمند، آشنا به زبان ‌های گوناگون– دوره ساسانیان

#بزرگمهر_بختگان
اندیشمند و وزیر خسرو انوشیروان (نماد خردمندی و کاردانی در دوره پس از اسلام)– دوره ساسانیان

#اسکیلاس
دریانورد، کاشف و مهندس سازنده‌ کاریزها "زمان حکومت داریوش"_ دوره هخامنشی

#ستاسپ
دریانورد و کاشف "زمان حکومت خشایارشا"_ دوره‌ هخامنشی

#بویر_اندا
مهندس "زمان خشایارشا"_ دوره‌ هخامنشی

#استانس
شیمی دان و استاد دموکریتوس_ دوره‌ هخامنشی
ه
#برازه
مهندس و بنیاد کننده‌ شهر فیروزآباد پارس "در زمان اردشیر پاپکان"_ دوره‌ ساسانی

#برانوش
سازنده‌ بناهای شادروان شوشتر_ دوره‌ ساسانی

#فرغان
مهندس و سازنده‌ طاق خسرو انوشیروان_ دوره‌ ساسانی

#جهن_برزین
سازنده‌ تخت تاغدیس_ دوره‌ ساسانی

#مهرنرسی
وزیر دانشمند بهرام گور_ دوره ساسانی

#نکیسا
موسیقی دان_ دوره ساسانی

#ثرتیه
از نخستین پزشکان که در اوستا از او یاد شده است

#ویونگهان
پدر جمشید، نخستین کسی که آشنا به فشردن گیاه هوم شد_ دوره پیشدادی

#جاماسپ
فیلسوف و وزیر گشتاسب کیانی_ دوره کیانی

در پایان نام دانشمند و آموزگار بزرگ، #اشوزرتشت_اسپنتمان که اندیشمندان بزرگ جهان، به راه و بینش پاک ایشان باورمند هستند در کهکشان ایران باستان درخشان است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
890073669.apk
25.7 MB
890073669.apk

نسخه ی جدید شاد👆👆
همکاران گرامی نسخه ی جدید شاد را نصب نمایید .
در نسخه ی جدید امکان پخش زنده و تدریس انلاین فراهم شده است.

همکاران عزیز با توجه به تاکید مقام عالی وزارت که تدریس مجازی فقط از طریق تلویزیون و شبکه شاد خواهد بود؛ با نصب این اپلیکشن و به روز آوری شبکه شاد از این امکانات بهره مند شوید .

@makhzanesoalatedoroseadabi
انواع فرهنگ‌ها!
✍🏻 حسین حسن‌زاده:

فرهنگ‌ها (لغت‌نامه‌ها) را می‌توان از جهت‌های مختلفی دسته‌بندی کرد؛ مثلاً، با توجه به اینکه فرهنگ یک‌زبانه است یا دوزبانه، اینکه چاپی است یا الکترونیکی، اینکه ... . در زیر، تقسیم‌بندی جامعی را از راهنمای آکسفورد در فرهنگ‌نویسی عملی (2008: 24) می‌آورم:

➊ فرهنگ‌های زبان:
الف. یک‌زبانه
ب. دوزبانه
(۱) یک‌سویه
(۲) دوسویه
ج. چندزبانه

➋ پوشش‌دهی فرهنگ:
الف. زبان عمومی
ب. مطالب دانشنامه‌ای و فرهنگی
ج. اصطلاحات و زیرزبان (مثلاً، فرهنگ اصطلاحات [terms] حقوقی، پرستاری)
د. حوزه خاص زبانی (مثلاً، فرهنگ همایندها، افعال‌گروهی، اصطلاحات[idioms] )

➌ اندازه فرهنگ:
الف. ویراست استاندارد‌ (یا دانشگاهی)
ب. ویراست فشرده
ج. ویراست جیبی

➍ رسانه فرهنگ:
الف. چاپی
ب. الکترونیکی (مثلاً، دی‌وی‌دی یا دستی)
ج. اینترنتی

➎ سازمانمندی فرهنگ:
الف. واژه به معنا (رایج‌ترین شیوه)
ب. واژه به معنا به واژه (هر مدخل حاوی واژه‌هایی با معانی مرتبط است)

➏ زبان‌(های) کاربران:
الف. گروهی از کاربران که همه به یک زبان صحبت می‌کنند.
ب. دو گروه خاص از گویندگان زبان.
ج. زبان‌آموزان زبان فرهنگ در سرتاسر جهان.

➐ مهارت‌های کاربران:
الف. زبان‌شناسان و دیگر متخصصان زبان.
ب. بزرگ‌سالان باسواد
ج. دانش‌آموزان
د. کودکان
ه. زبان‌آموزان

➑ هدف کاربران از استفاده از فرهنگ:
الف. رمزگشایی
ـ فهمیدن معنای واژه
ـ ترجمه از زبان خارجی به زبان خودشان
ب. رمزگذاری
ـ استفاده صحیح واژه
ـ ترجمه از زبان خودشان به زبانی خارجی
ـ آموزش زبان

📝 یادداشت‌ها:

📚 Atkins, B. T. and Michael, R. (2008). The Oxford Guide to Practical Lexicography. UK: Oxford

@zabanvarzi
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
چرا به ”مردن“ می‌گوییم ”وفات“؟

✍🏻 مرتضی #مطهری می‌نویسد:

«قرآن ”مردن“ را ”توفّی“ تعبیر می‌کند، که ما هم الان در اصطلاح خودمان می‌گوییم فلانی وفات کرد. چرا به ”مردن“ می‌گوییم ”وفات“؟ کلمه ”فوت“ که ما به کار می‌بریم [از این ماده نیست و] غیر از لغت ”وفات“ است. بعضی‌ها خیال می‌کنند کلمه ”فوت کرد“ با ”وفات کرد“ یکی است. نه، فوت یک معنی دارد و وفات معنی دیگر، [...] و #قرآن راجع به مردن کلمه ”توفّی“ را به کار می‌برد که از ماده ”وفات“ است، نه از ماده ”فوت“. ”فوت“ معنایش از دست رفتن است. می‌گوییم: ”نماز من فوت شد“ یعنی از دستم رفت. یا می‌گوییم: ”فلان عمل از من فوت شد“، ”فلان شخص از مکه آمد و من می‌خواستم به دیدن او بروم، ولی در اثر گرفتاری این دیدن از من فوت شد.“ ”از من فوت شد“ یعنی از دستم رفت. ما اگر به ”مردن“ کلمه فوت را اطلاق می‌کنیم ــ که قرآن اطلاق نمی‌کند ــ به اعتبار این است که مرده را ازدست‌رفته تلقی می‌کنیم. نسبت به ما همین‌طور است؛ یعنی کسی که می‌میرد از دست ما می‌رود. وقتی می‌گوییم ”فلانی فوت شد“ یعنی از دست ما رفت. ولی قرآن مکرر کلمه ”توفّی“ را به کار می‌برد. ”توفّی“ با ”وفات“ از یک ریشه است. ”توفّی“ درست نقطه مقابل ”فوت“ را می‌رساند، یعنی چیزی را قبض کردن و تمام گرفتن. مثلاً، اگر شما از کسی طلب‌کار باشید و طلب‌تان را از او بگیرید، می‌گویند استیفا کرد. ”استیفا“ هم از این لغت است. اگر تمام طلب‌تان را بگیرید، نه اینکه نیمی از آن را بگیرید و نیمی را نگیرید، می‌گویند توفّی کرد، یعنی استیفا کرد. پس ”توفّی“ و ”استیفا“ به معنی از دست رفتن نیست، برعکس،‌ چیزی را به تمام و کمال تحویل گرفتن است. قرآن همیشه ”مردن“ را ”کامل تحویل گرفتن“ تعبیر می‌کند. لهذا می‌فرماید: اللَّهُ يتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا؛ خدا نفوس را در وقت مردن به تمام و کمال تحویل می‌گیرد. [#زمر: ۴۲]» (مطهری، ۱۳۷۹: ۱۱۴ ــ ۱۱۶)

📚 مطهری، مرتضی (۱۳۷۹). آشنایی با قرآن. جلد ۳. چاپ سیزدهم. تهران: انتشارات صدرا.

@zabanvarzi
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
روز الست چیست ؟

کلمه ((اَلَست)) به معنی آیا من نیستم؟
،برگرفته از آیۀ الست بربکم. ..
آیه ی 172 سورۀ اعراف اخذ شده است.
مضمون آیه چنین است:

[ای رسول ما، به یاد آر] هنگامی را که خدای تو از پشت فرزندان آدم ذُرّیات آنها را بر گرفت و آنان را بر خود گواه ساخت که: من پروردگار شما نیستم؟
همه گفتند:
بلی، ما به خدایی تو گواهی دهیم......

در ادب فارسی ترکیباتی چون ((روز الست))، ((بامداد الست))، (( شراب الست))، ((مست الست))، ((عهد الست)) و نظایر آن همه اشاره به این پیمان بندگی و پروردگاری بین انسان و خداست:

ما مست الستیم به یک جرعه چو منصور    
اندیشه و پروای سر دار نداریم.          
(دیوان شمس)

نماز شام قیامت به هوش باز آید 
کسی که خورده بود می ز بامداد الست
(سعدی)

خرم آن دل که، همچو حافظ،      
جامی ز می الست گیرد.  
(حافظ)

الست گفت حق و جانها بلی گفتند؛                
برای صدق بلی حق ره بلا بگشاد        
(دیوان شمس)
انجا که الست آمد، ارواح بلی گفتند 
             
این مذهب و ملتها می دان که نبود آنجا
(دیوان شمس)
  
مقام عیش میسر نمی شودبی رنج:
بلی، به حکم بلا بسته اند عهد الست. 
(حافظ)  

در نظر عارفان یاد آوری ((عهد الست)) آدمی را از جمله تشویش ها و محنت ها می رهاند، و از این جهت از آن به ((باده)) تعبیر کرده اند.
و نیز چون این یاد آوری همه را در ((بزم الست)) هم کیش و دارای پروردگار واحد می کند، آن را ((باده وحدت)) گفته اند.

از نظر مولانا ، روز الست روز تکوین فطرتها و نهاد هاست.
روزی که قطره ای از شراب معرفت در کام انسان ریخته شد تا به سائقه آن خاطرۀ ازلی بانگ دعوت را صدای آشنا یافته و به دنبال داعی روان شوند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جدول آثار منظوم.pdf
415.2 KB
جدول آثار منظوم فارسی دهم ، یازدهم و دوازدهم با ذکر توضیحات لازم

@adabiatamirsoleymani
@makhzanesoalatedoroseadabi
جدول آثار منثور.pdf
477.4 KB
جدول آثار منثور فارسی دهم ، یازدهم و دوازدهم با ذکر توضیحات لازم

@adabiatamirsoleymani
@makhzanesoalatedoroseadabi
مطالب_تاریخ_ادبیاتی_در_گونه_شناسی_های_فارسی_دهم.pdf
478.6 KB
این فایل نوشتاری حاوی مطالب زیر است :

۱-نکات تاریخ ادبیاتی در گونه شناسی های فارسی دهم

۲-برخی نکات تاریخ ادبیاتی در تعدادی از قلمروهای ادبی فارسی دهم ، یازدهم و دوازدهم

۳- مترجمان برخی آثار به زبان فارسی

@adabiatamirsoleymani
@makhzanesoalatedoroseadabi
واژه نامه موضوعی.pdf
658 KB
واژه نامه موضوعی ( ویرایش جدید )

واژه های این " واژه نامه موضوعی " تماما از واژه نامه های فارسی دهم ، یازدهم و دوازدهم استخراج و رده بندی شده اند.

@adabiatamirsoleymani
@makhzanesoalatedoroseadabi
فردوس سخن pinned Deleted message
✅ چند بیتِ پرآوازه اما الحاقی شاهنامه:

بیت بسیار پرآوازه‌ای هست که همواره آن را از فردوسی دانسته­ اند؛ اما بی­‌گمان و بی هیچ تردیدی سرودهٔ او نیست. آن بیت چنین است:

«چنین گفت پیغمبر راستگوی
ز گهواره تا گور دانش بجوی»

این بیت را بر سردرِ بسیاری از آموزشگاه­‌ها و دانشگاه­‌ها می­‌نویسند؛ امّا از فردوسی نیست و مصراع دوم آن را کسی به نام «فخر الاسلام ذاکری» در سال ۱۳۱۵ هجری‌قمری به نظم کشیده است. سرایندهٔ مصراع نخست آن هنوز ناشناخته است.

بیت بسیار آشنای:

«که رستم یلی بود در سیستان
منَش کرده­‌ام رستم داستان»

در هیچ­‌کدام از دست­نویس­‌های کهن شاهنامه دیده نمی­‌شود؛ حتّی در چاپ­‌های غیرعلمی شاهنامه هم نمی­‌توانید آن را بیابید. این بیت در طومار و مجلس­ های نقالی و داستان­گویی شفاهی آمده است. کهن­‌ترین جایی که من توانسته­‌ام نشانی از این بیت بیایم، در نسخهٔ «طومار نقالان هفت ­لشکر» است که در سال ۱۲۹۹ نوشته شده است، بی­‌آن­که در آنجا گفته شده باشد که این بیت از فردوسی است.

بیت:

«بسی رنج بردم در این سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی»

در ۴ دست­نویس از ۱۵ دست­نویسی که پایهٔ ویرایش آقای خالقی مطلق بوده است، دیده می­‌شود و در ۱۱ نسخه­ ی دیگر و نیز در دست­نویس کهن شاهنامه­ی کتابخانهٔ «سن­ژوزف» نیامده است.

بیت بسیار گَزاینده و پستِ:

«زن و اژدها هر دو در خاک بِهْ
جهان، پاک از این هر دو ناپاک بِهْ»

در هیچ دست­نویسی از دست­نویس­‌های کهن شاهنامه دیده نمی­‌شود و بی­‌گمان از فردوسی نمی­‌تواند باشد. در برخی از دست­نویس­ های نزدیک به زمان ما و نیز چاپ­های غیرعلمی شاهنامه، این بیت را در «داستان سیاوش» گنجانده­ اند. کهن­‌ترین جایی که من توانسته­‌ام نشانی از این بیت بیابم، در یکی از دست­نویس­ های «گرشاسپ­نامه»ی اسدی توسی است که در سال ۸۶۰ هجری نوشته شده است. حتّی ویرایشگر «گرشاسپ­نامه»- حبیب یغمایی- هم این بیت را به حاشیه برده و شایسته ندانسته است که در متن کتاب اسدی توسی آورده شود. پیداست که این بیت از سدهٔ نهم به این سو، زبانزد شده است.

دو بیت:

«به روز نبرد آن یل ارجمند
به شمشیر و خنجر به گرز و کمند
برید و درید و شکست و ببست
یلان را سر و سینه و پا و دست»،

که آن را یکی از زیباترین نمونه­‌های آرایهٔ ادبی می­‌دانند و گمان می­‌کنند که از شاهنامه است، سرودهٔ فردوسی نیست و در هیچ دست­نویس کهنی از شاهنامه نیامده است.

همواره خواست و پسند شاهنامه­ خوان­ها چنین بوده است که همه­ ی روایت­‌های ملّی و پهلوانی ایران باید در کتابی به نام «شاهنامه» گردآوری شود و آن کتاب هم به نام و سرودهٔ فردوسی باشد. بر اثر چنین برداشتی است که گذشتگان ما داستان­ها و منظومه ­هایی را به شاهنامه می­‌افزودند که سرودهٔ فردوسی نبود.
نمی­‌توان ناگفته گذاشت که بسیاری از بیت­ های افزوده­ شده به شاهنامه، از دید ادبی، زیبا و استوارند؛ چون شمار بسیاری از کاتبان شاهنامه، مردمان خوش­‌ذوق و بااستعدادی بوده­‌اند که بر اثر نوشتن چندین و چند بارهٔ شاهنامه، این توانایی را یافته ­اند که بیت یا بیتهایی نزدیک به سخن فردوسی، به نظم بکشند و بسیاری را به این گمان بیفکنند که آن بیت­‌ها سرودهٔ فردوسی است.

- دکتر سجاد آیدنلو

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آشنایی زدایی

آشنایی زدایی در اصطلاح به معنی ساختن پدیده ها در هنر است.به این معنی که هنرمند در اثر خود،به گونه ای نامعمول به پدیده ها بنگرد و آن ها را غیر از آنچه که متعارف است توصیف کند و و در نتیجه پدیده ها را از حوزه ی آگاهی روزمره خارج کند.برای مثال مثال،در شعر زیر از بیدل دهلوی،واژگان آشنایی هم چون : گرم،نوید،سروش،شکست،رنگ،دوش،شمع،عبرت،انجمن،بالیدن و جوش به صورت زیر به کار رفته است :

گرم نوید کیست سروش شکست رنگ؟

کز خویش رفته ایم به دوش شکست رنگ

مانند دود شمع،در این عبرت انجمن بالیده ایم

لیک ز جوش شکست رنگ

در این شعر،واژگان آشنا و ساده ی مذکور،در ساختاری پیچیده و دشوار بیان شده اند و خواننده را وا می دارد تا دوباره و چند باره به واژه ها بنگرد و برای دریافت معنی شعر،معنی هر واژه و رابطه ی آن ها را با یکدیگر به دست آورد.حتی برخی از ساخت های ادبی و مجازی زبان،دستخوش خودکارشدگی شده اند،برای نمونه عبارت های زیادی هم چون " چه قیافه ی بانمکی دارد " و ... را شنیده ایم اما هرگز متوجه وجود حس آمیزی یا تشبیه در آن ها نمی شویم.یکی از سویه های مهم آشنایی زدایی در شعر،غرابت زبانی اثر و نامتعارف بودن روش بیان است.

آشنایی زدایی در شعر به صورت های گوناگونی شکل می گیرد :

۱-آشنایی زدایی در حوزه قاموسی : کلمه ای در جایی به کار رود که خلاف انتظار خواننده یا شنونده باشد .

۲-آشنایی زدایی در نحو زبان : که ذهن خواننده به طور منطقی به سمتی کشیده می شود و سپس با اشاره ای و نکته ای،ناگهان نظر خواننده را به مستثنایی جلب می کند که معنی قبلی را از اساس،دگرگون سازد.

آشنایی زدایی در شعر،از طریق هنجار گریزی صورت می گیرد.

- مریم یوسف زاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ثبت سفارش تک جلدی کتابهای درسی ویژه معلمان در سامانه

azad.irtextbook.com

@makhzanesoalatedoroseadabi
چهل و سه شماره از مجله‌ی کمیاب و قدیمی یادگار #یادگار (دوره‌ی کامل)
۱۳۲۳ - ۱۳۲۸
به مدیریت: مرحوم عباس اقبال آشتیانی
اهدایی یکی از کاربران عزیز و گرامی
با تشکر از ایشان

در کانال

👇👇👇

@pdf_kotob_e_adabi
سازها و نام آوران و اصطلاحات موسيقی در ایران باستان

ساز و  نواي موسيقي ايراني از آغاز دورۀ اساطيري پيشداديان تا پايان سلسله ساسانيان در سراسر اين سرزمين اهورايي طنين انداز بود.

سازها و نام آوران و اصطلاحات موسيقی در ایران باستان:

۱- آزاده:
چنگ نواز چيره دست دوران  بهرام گور، كه هميشه همراه بهرام در شكار شركت مي كرد.
به پشت هيوني دمان برنشست 
ابا سرو آزاده چنگي بدست
۲- آواز:
طبيعي ترين وسيله اجراي موسيقي – آواز در شاهنامه به معني خوانندگي – ترانه – نوا و صداي ساز بكار رفته است 
زباده تهي كرد و شد شادكام 
  به آواز ايشان شهنشاه جام
۳- آينه پيل:
از سازهاي رزمي – فلزي كه صيقل داده بر آن مي كوبيدند
زآينه پيل و رنگ شتر 
  صدف را شبه دسته بر جاي در
۴- باربد:
پرآوازه ترين موسيقي دان ايران – از رامشگران بربط نواز و استادان جاودان موسيقي دوران خسروپرويز به جرات مي توان گفت قسمت عظيمي از آنچه به عنوان گوشه ها و دستگاه هاي موسيقي ايراني بر جاي مانده است حاصل نبوغ درخشان اين ايراني پاك نهاد است.
بشد باربد شاه رامشگران
  يكي نامداري شد از مهتران
۵- بربط :
سازي است با كاسه اي بزرگ و دسته اي كوتاه بسيار شبيه به عود. باربد معروفترين نوازندۀ اين ساز بود
فغاني در افكن ابرجان من
كه بر گير بربط نوايي بزن
۶- بزم:
اين واژه در شاهنامه همواره مقابل رزم بكار رفته است. در بزم هاي شاهنامه همواره آواي رود و چنگ و رباب با آواز رامشگران به مجلس شور مي بخشيد
كه آيا بهشت است يابزم گاه
سپهر برين است يا رزمگاه
۷- بوق:
ناي بزرگ از خانوادۀ آلات بادي موسيقي
چو آواز ناي و چه آواز چنگ
خروشيدن بوق و آواي زنگ
۸- تبيره:
سازي كوبه اي كه در ساختمان آن پوست بكار رفته است.
تبيره ببردند و پيل از درش
به بستند آذين همه كشورش
۹- تنبور:
از سازهاي زهي كه با ناخن و انگشت نواخته شده و از سازهاي بزمي است.
ابا مي يكي نغز تنبور بود
بيابان چنان خانه سور بود
۱۰- جام:
از سازهاي رزمي كه با مهره بر آن مي كوبيدند
بزد مهره بر جام برخاست غو
برآمد زهر جاده و دار و رو
۱۱- جرس:
از سازهاي نظامي و كوبه اي شبيه به زنگ و يا ناقوس بزرگ است.
همي لشكر آمد سه روز و سه شب
جهان شد پر آشوب و جنگ و جَرَس
۱۲- چلب:
همان سنج است.          
 چو يك پاس بگذشت از نيمه شب زپيش اندر آمد خروش چلب
۱۳- چنگ :
از آلات موسيقي بزمي است كه از دير و باز نقاشي آن بر ديوارها و سنگ نوشته هاي تمدن هاي بابلي و آشور و ايران وجود داشته است. نقش برجسته هاي دوران ساساني در طاق بستان نوازندگان چنگ را در هنگام شكار نشان ميدهد.
مي روشن آورد و چنگ و رباب
از او شاد شد جان افراسياب
۱۴- خنياگر:
موسيقيدان و خواننده و نوازنده را گويند.        
ابا چاكر و شمع و خنياگران
بيامد و را ديد مرده چنان
۱۵- دراي:
ساز كوبه اي بدون پوست – زنگوله هاي كروي شكل كه بين آنها مهره قرار مي دادند.
بفرمود تا زنگ و هندي دراي
زدند و گشادند پرده سراي
۱۶ دف:
از سازهاي كوبه اي كه بر يك دهانه آن پوستي نازك كشيده و با سر انگشتان دست مي نوازند.
سراينده اي اين سخن ساز كرد
دف و چنگ و ني را هم آواز كرد
۱۷- رامشگر:
موسيقيدان،خواننده و نوازنده را گويند
بزرگان به شادي بياراستند
مي و جام و رامشگران خواستند
۱۸- رباب:
سازي است كه در قديم با ناخن نواخته مي شد. از سازهاي بزمي است كه در كنار چنگ و بربت نواخته مي شد.
همه شهر از آواز چنگ و رباب
همي خفته را سر برآمد زخواب
۱۹- رود:
سازي زهي از سازهاي بزمي – در آن روزگار به آلت موسيقي رود مي گفتند و ساز به معناي كوك كردن بود.
بزرگان به شادي بياراستند
مي  و رود و رامشگران خواستند
۲۰- رويينه خُم:
از سازهاي رزمي كه هنگام نبرد بكار مي رفت            
چو بشنيد گفتار شاه پيلسم
بغريد مانند رويينه خم
۲۱- زنگ:
سازي است كوبه اي كه با كوبيدن چكش مانندي بر آن صدا مي كند.
خروشيدن زنگ و هندي دراي
برآمد ز دهليز پرده سراي
۲۲- سركش:
از رامشگران چيره دست خسروپرويز كه قبل از باربد بهترين موسيقيدان دوران بود. داستان حسادت او بر باربد در تاريخ موسيقي ايران معروف است.
يكي مطربي بود سركش بنام
به رامشگري در شده شادكام
۲۳- سرود:
ترانه و آواي خوش ساز و آواز            
همي دشت آواي رود و سرود
روان را همي داد گيتي درود
۲۴- سنج:
دو صفحه بزرگ فلزي از جنس روي يا مس – جزو سازهاي رزمي 
ابا كوس و ناي و رويينه سنج
اباتازي اسپان پيلان گنج
۲۵- شندف:
سازكوبه اي با پوست – در اصل نوعي دف مي باشد
تبيره بزد شندف و ناي و ني
سوي جنگ دشمن نهادند پي
۲۶- شيپور:
از سازهاي باستاني كه در رزم به كار مي رفت. 
يكي رزمگاه هست گفتي بجاي
زشيپور و ناليدن كرناي
۲۷- طبل:
از سازهاي كوبه اي با صداي پرخروش :
چو برخيزد آواز طبل رحيل
بخاک اندر آید سر شیر و پیل

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔺️خود اظهاری کلیه داوطلبان کنکور از فردا آغاز می‌شود

سخنگوی سازمان سنجش:
🔹️ همه داوطلبان کنکور سراسری سال ۱۳۹۹ لازم است از فردا (سه‌شنبه، ۲۸ مرداد) به سامانه خوداظهاری بیماری کرونا به آدرس salamat.gov.ir مراجعه و نسبت به تکمیل فرم، اقدام کنند.
🔹️ تکمیل این فرم به منزله تائید سلامت داوطلبان شرکت کننده است
🔹️ آزمون داوطلبان مبتلا به کرونا در مکان‌های مجزا از سایر داوطلبان و منحصرا در بیمارستان شهر محل آزمون برگزار می‌شود.

@makhzanesoalatedoroseadabi
رقص ، مطرب و ساز در عرفان

با دید علمی، جهان هستی از "حركت"‌ به وجود آمده؛
اما از دید عارف، جهان هستی از رقص آفریده شده كه در واقع همان "حركت" است، اما با بیانی شیرین‌تر و توصیفی ظریف‌تر.

به دنبال این تعبیر، نیاز به توصیف‌های دیگری پیش می‌آید كه باعث می‌شود زبان عارف با زبان قشرهای دیگر تفاوت اساسی داشته باشد.

مثلاً، برای این كه "رقص" داشته باشیم، باید "آهنگ" وجود داشته باشد؛
و برای اینكه آهنگی نواخته شود، وجود "ساز" الزامی است؛ و برای نواختن ساز نیز به "‌مطرب" نیاز است.

از این رو، سروده‌های عرفا پر از واژه‌های رقص، آهنگ، ‌ساز و مطرب است و انسان‌های خارج از دنیای عرفان كه با این اصطلاحات سروكاری ندارند، به این گفته‌ها با دیده شك و تردید و بعضی مواقع با دیده‌ی تكفیر نگاه كرده و دنیای عرفان را متهم به تمایل به لاابالیگری و دعوت مردم به عیش و طرب و بی خیالی کرده اند.

✳️ و اما واژه مطرب در اصطلاح عرفان چیست ؟

حدیث مطرب، حدیث خداوند است كه با نواختن سازی دل‌انگیز، همه‌ی ذرات عالم هستی را به رقص و پایكوبی واداشته، ‌اركستر سمفونیک عظیم و حیرت انگیزی به پا داشته كه تصور آن برای انسان محال است؛
و به دنبال آن رقصی موزون كه همه‌ی عالم را فرا گرفته است.

✳️ساز چیست ؟

ساز معادل هوشمندی است .
مطرب ، سازی خلق می کند .
پس با زبان رمزینه و نمادین می شود چنین تعبیر کرد :
اراده و مشیت خداوندی ، همان ساز اوست .

نظمی که در خلقت او حاکم است ساز اوست آهنگی موزون و منظم که مطرب یعنی فقط خداوند می تواند این ساز را بنوازد و آهنگی زیبا خلق کند .

و صدای خوش این آهنگ را فقط عارف با گوش جان می شنود .
بنابر این عارف با شنيدن این آهنگ موزون و ساز زیبای مطرب به رقص در می آید .
رقص "سماع" نمود بارزی از آن است .

اما کسی که چنین آهنگی را نشنیده طبیعی است که آن را انکار نموده و تکفیر نماید هر چند که درباره توانایی خداوند ساعت ها قلم فرسایی نماید .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
چگونه به سوالات قرابت معنایی پاسخ دهیم؟

قرابت معنایی مهم ترین بخش از پرسش های کنکور را تشکیل می دهد.(در آزمون های سراسری 8تا 9 سوال از 25 سوال) پاسخ به سوالات این مبحث نیاز به تسلط قابل قبول بر همه ی موضوعات ادبی یعنی معنی واﮊه ,املای واﮊه,آرایه های ادبی,ساختار دستوری و...دارد.

*منابع مطالعه جهت پاسخ گویی به سوالات قرابت معنایی:

۱.اطلاعات بالای درس: برخلاف تصور داوطلبان,اطلاعات بالای درس ها فقط شامل تاریخ ادبیات نیستند در بسیاری از درس ها موضوع درس و طرز تفکر شاعر و نویسنده در ابتدای درس معرفی شده است و در مواردی مستقیما به «مفهوم درس»اشاره می کنند.

۲.متن درس: متن کامل درس ها به ویژه آن هایی که به طور مشخص مفهوم عاشقانه,عرفانی یا تعلیمی دارند.

۳.توضیحات: در بخش توضیحات علاوه بر معنی بعضی شعرها و عبارات به مفهوم کلی آن هم اشاره شده است.

۴.خودازمایی: گاهی در خودازمایی پایان درس,بیت یا عبارتی از آن درس برجسته شده و مفهوم آن مورد سوال قرار گرفته است.مسلم است که چنین مفهومی مورد توجه طراح کنکور خواهد بود.

شگرد های طراحی سوال:

دو بخش کلی سوالات قرابت معنایی و شیوه ی پاسخ گویی به آنها این طور است:

الف)سوالات مثبت: قرابت دارد/ قرابت بیشتری دارد : درپاسخ به چنین سوالاتی,حساسیت زیادی به خرج دهید و برای انتخاب گزینه ی درست به چیزی کمتر از«یک قرابت مشخص و مطمئن»راضی نشوید.فقط بیتی را انتخاب کنید که با صورت سوال یک تناسب غیر قابل انکار داشته باشد.

ب)سوالات منفی: قرابت ندارد/ قرابت کمتری دارد/ با همه قرابت دارد به جز... : در این مورد حساسیت را کمتر کنید و فراموش نکنید که سه تا از گزینه ها مجبورند با صورت سوال قرابت داشته باشد پس سه گزینه را - حتی با قرابت جزئی- قبول کنید و گزینه ای را که در مقایسه با بقیه بی ارتباط به نظر می رسد را انتخاب کنید.

مهارت های پاسخ گویی:
در یک قرابت معنایی یک مهارت فوق العاده تخصصی و با برنامه است که ما باید "منظور شاعر و نویسنده" را بفهمیم برای رسیدن به این هدف مهم ترین مراحلی را که باید در نظر گرفت عبارتند از:

۱.درست خواندن بیت یا عبارت

۲.مرتب کردن ساختار دستوری جمله ها بخصوص در شعر

۳.ترجمه ی بیت یا عبارت به فارسی روان

۴.درک معنی واژها ی خاص از قبیل: نمادها,استعاره ها,تلمیحات

۵.تبدیل معنی به مفهوم(مفهوم منظور کلی را در کوتاه ترین کلمات بیان می کند به طوری که قابل گسترش به همه ی ابیات و عبارات مشابه باشد)

۶.کلی کردن مفهوم:جملاتی که آن ها را هم مفهوم می دانیم ممکن است در جزئیات خود بسیار اختلاف داشته باشد برای درک مفهوم هر بیت این جزئیات باید حذف شوند و هنگامی توجه به این جزئیات مفید است که مفهوم کلی همه ی گزینه ها مثل هم باشد.

۷. توضیح مفهوم محوری بر سایر مفاهیم:هر بیت یا عبارت می تواند چند مفهوم داشته باشد که معمولا یکی از آن ها,«مفهوم محوری»است که باید این مفهوم را بر سایر مفاهیم کم اهمیت ترجیح داد.گاهی هم ممکن است بیت یا عبارت دارای چند پیام هم ارز با اهمیت یکسان باشد.

۸.توجه به گزینه ها در صورت سوال «چند مفهومی»: در ابیاتی که دو یا چند مفهوم«هم ارزش» دارنداین, گزینه ها هستندکه نشان می دهندکدام مفهوم مورد توجه طراح است مثلا در بیت «سر من از ناله ی من دور نیست/لیک چشم و گوش را آن نور نیست» مصرع اول به این مفهوم که «سخن معرَف راز درون است« ومصرع دوم به« عجز عقل از درک معنویات »اشاره دارد . در این جا گزینه ها مشخص می کنند که به کدام یک از این دو مفهوم باید اهمیت داد.

توضیح در مورد دواصطلاح :

مفهوم مقابل: دراین رابطه باید گفت که مفهوم یکی از گزینه ها نه تنها با صورت سوال قرابت معنایی ندارد بلکه باید دقیقاً با آن مخالف و متضاد باشد.نام های دیگر آن:مفهوم متضاد-مفهوم مخالف-تقابل معنایی-تضاد مفهومی

تناسب تصویری: نوعی قرابت میان گزینه ها تنها بر پایه ی شباهت ظاهری.در این نوع سوالات گزینه ها مفهوم مشترکی ندارند بلکه هر دو تصویر مشترکی را نشان می دهند مثل تصویر طلوع خورشید یا بارش باران.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
براثرِ / دراثرِ

برخی معتقدند کلمۀ «اَثَر» در عربی به‌معنای «نشانۀ بازمانده از چیزی» و خاصه «جای پا»ست و از آن در فارسی حرف اضافۀ مرکّبِ «براثرِ» را ساخته‌اند به‌معنای «در دنبالِ، از پیِ» و مجازاً «به‌سببِ». ... در متون قدیم، ترکیبِ «برپیِ» نیز به همین معنی به‌کار رفته‌است. ... ترکیبِ «دراثرِ» که گاهی در نوشته‌های امروزه به‌چشم می‌خورد غلط است و به‌جای آن باید گفت: «براثرِ».

پاسخ:
١. در فارسی ترکیب عربیِ «علیٰ أثره» به «برپیِ» و «براثرِ» و ترکیب عربیِ «في أثره» به «درپیِ» و «دراثرِ» ترجمه شده‌است. همۀ شش ترکیب و واژﮤ یادشده با هم مترادف‌اند. «اثر» و «پی» به‌معنی «ردپا» هستند. پس همان‌گونه که حرف اضافۀ «در» می‌تواند با «پی» ترکیب شود و حرف اضافۀ مرکّبِ «درپیِ» را بسازد، می‌تواند با «اثر» نیز ترکیب شود و حرف اضافۀ مرکّبِ «دراثرِ» را بسازد.
٢. «دراثرِ» دست‌کم از سدﮤ پنجم در معنی حقیقیِ «در دنبالِ، از پیِ» و دست‌کم از سدﮤ سیزدهم در معنی مجازیِ «درنتیجۀ» در متن‌های فارسی به‌کار رفته‌‌است و کاربرد آن منحصر به «نوشته‌های امروزه» نیست:
قرن ۵: برادر بوالحسن عراقی با همۀ لشکر کُرد و عرب به هرات بباشد تا بوالحسن دراثر وی دررسد (تاریخ بیهقی، ۱۳۵۰، ص ۶۵۰).
قرن ۱۳: دراثر آفت سال‌ها، اغلب جنس را از عراق و فارس می‌آوردند (تحویلدار اصفهانی، جغرافیای اصفهان، ۱۳۴۲، ص ۵۳).

پیکرۀ زبانی استفاده‌شده:
پیکرۀ گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به سرپرستی دکتر علی‌اشرف صادقی

- فرهاد قربان‌زاده

@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan