✳️ اخبار جعلی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی چگونه باور می‌شوند؟
✍🏻محمد رهبری
❇️ رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تأثیرات عمیقی بر جوامع گذاشته‌اند که باعث تحول عرصه اجتماعی و سیاسی شده‌اند. تا پیش از سال ۲۰۱۶ و پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، نگاه خوش‌بینانه‌ای به این تحولات می‌شد اما پس از آن، اثرات منفی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. یکی از این اثرات منفی که توجه زیادی را در میان پژوهشگران و روزنامه‌نگاران به خود جلب کرد، تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر گسترش اخبار جعلی (Fake news) بود. اما شبکه‌های اجتماعی چگونه باعث گسترش اخبار جعلی می‌شوند؟
◀️ کریس شافر در کتاب «داده در برابر دموکراسی» با استناد به مطالعات روان‌شناسانی که گسترش شایعات آنلاین را مطالعه می کنند چهار عامل اصلی را شناسایی کرده‌اند که به باور یک شایعه و خبر جعلی کمک میکند. یکی از این عوامل، خطای شناختی «سوگیری تأییدی» یا conformation bias است. این خطای شناختی به معنی گرایش افراد به باور و پذیرش اطلاعاتی است که عقاید و ارزش‌هایشان را تأیید کرد میکند و همه ما در معرض این خطای شناختی هستیم. ما اخبار و اطلاعاتی را که با باورهای سیاسی، مذهبی، اخلاقی و اقتصادی ما همخوانی داشته باشد را راحت‌تر می‌پذیریم و تأیید می‌کنیم بدون آن که خود را مکلف بدانیم تا در مورد آن اخبار و اطلاعات جستجو کنیم.
◀️ این امر در محیط رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تسهیل شده است. در این محیط ما عموما افراد همفکر خودمان را دنبال می‌کنیم و یا با آنها گروه‌های آنلاین تشکیل می‌دهیم و در نتیجه بیشتر در معرض اخبار و اطلاعاتی قرار می‌گیریم که با عقایدمان سازگار است. به‌طور مثال، در محیط توییتر، ما عمدتا دوستان و همفکران خودمان را دنبال می‌کنیم و آنچه در تایملاین خود مشاهده می‌کنیم ترکیبی از توییت‌های آن‌هاست و یا آنچه آنها لایک کرده‌اند. بنابراین اگر آنها مطلبی را لایک کنند و در تایملاین ما نمایش داده شود، احتمالا با عقاید ما نیز سازگار است و ما نیز آن را پذیرفته و لایک می‌کنیم.
◀️ به طور مثال، چند وقت پیش توییتی از محمد مهاجری منتشر شد که در آن به نقل وزیر امور خارجه گفته شده بود در توافق برجام منافع روسیه هم باید تأمین شود و این توئیت ۴هزار لایک گرفت. بعدا این خبر تکذیب شد و محمد مهاجری نیز تکذیبه این خبر را نوشت. اما آن توییت فقط ۴۰۰ لایک گرفت! علت این تفاوت لایک‌ها چیست؟
◀️ یکی از دلایل مهمش به همین سوگیری تأییدی بازمی‌گردد. کاربرانی که معتقدند روسیه در فرایند مذاکرات برجام اخلال ایجاد کرده است، توییت اول را لایک میکنند چون این توییت با عقایدشان سازگاری دارد. به دنبال آن، همفکران این گروه نیز توییت را دیده و آن را لایک میکنند و این گونه الگوریتم توییتر به دیده شدن این خبر، که بعدا معلوم شد صحت نداشته است، کمک میکند.
اما در مورد توییت دوم، چون محتوای آن توییت با عقاید کسانی محمد مهاجری را دنبال میکنند کمتر سازگاری داشت، کمتر لایک شد و در نتیجه این تکذیبیه کمتر دیده شد.
◀️ مثال دیگر به توییت کاربری به نام «علی همدانی» بازمی‌گردد که چند وقت پیش با انتشار تصویر زنی بی‌حجاب، نوشت "سلف سرویس دانشکده نفت آبادان، سال ۱۳۵۵". این توییت برای مخالفان جمهوری اسلامی و حامیان پهلوی خوشایند بود و حدود ۲۰هزار بار لایک شد در حالی که اساسا آن نوشته واقعیت نداشت و محل عکس جای دیگری بود. علی همدانی نیز بعدا توییت خود را اصلاح کرد اما فقط ۵۰۰ لایک گرفت. علت این تفاوت فاحش میان این لایک‌ها چیست؟ خطای شناختی سوگیری تأییدی. توییت اول با باورهای بسیاری از کاربران توییتری همخوانی دارد اما توییت دوم نه. به همین دلیل توییت اول پذیرفته و لایک شده اما از کنار تکذیبیه آن گذشته میشود.
◀️ مثال‌هایی از این دست بسیار میتوان زد. نه فقط در میان اصلاح‌طلبان و مخالفان جمهوری اسلامی، بلکه در میان جریان انقلابی و ارتش سایبری نیز این قبیل اخبار جعلی که بعدا تکذیب می‌شوند، زیاد دیده میشود. همه ما روزانه در شبکه‌های اجتماعی در معرض خطای شناختی «سوگیری تأییدی» هستیم و این خطای شناختی در کنار الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی به گسترش و باورپذیری اخبار جعلی کمک میکند.
◀️ پذیرش اخبار جعلی که همراستا با عقاید و ارزش‌های ماست، ما را در برابر تغییر مقاوم میکند و مانع از آن میشود که واقعیات اجتماعی و سیاسی را به درستی ببینیم. بنابراین مهم است که نسبت به این خطای شناختی آگاهی داشته باشیم و نسبت به پذیرش اخبار و اطلاعاتی که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم، نقادانه برخورد کنیم.
❇️ کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍🏻محمد رهبری
❇️ رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تأثیرات عمیقی بر جوامع گذاشته‌اند که باعث تحول عرصه اجتماعی و سیاسی شده‌اند. تا پیش از سال ۲۰۱۶ و پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، نگاه خوش‌بینانه‌ای به این تحولات می‌شد اما پس از آن، اثرات منفی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. یکی از این اثرات منفی که توجه زیادی را در میان پژوهشگران و روزنامه‌نگاران به خود جلب کرد، تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر گسترش اخبار جعلی (Fake news) بود. اما شبکه‌های اجتماعی چگونه باعث گسترش اخبار جعلی می‌شوند؟
◀️ کریس شافر در کتاب «داده در برابر دموکراسی» با استناد به مطالعات روان‌شناسانی که گسترش شایعات آنلاین را مطالعه می کنند چهار عامل اصلی را شناسایی کرده‌اند که به باور یک شایعه و خبر جعلی کمک میکند. یکی از این عوامل، خطای شناختی «سوگیری تأییدی» یا conformation bias است. این خطای شناختی به معنی گرایش افراد به باور و پذیرش اطلاعاتی است که عقاید و ارزش‌هایشان را تأیید کرد میکند و همه ما در معرض این خطای شناختی هستیم. ما اخبار و اطلاعاتی را که با باورهای سیاسی، مذهبی، اخلاقی و اقتصادی ما همخوانی داشته باشد را راحت‌تر می‌پذیریم و تأیید می‌کنیم بدون آن که خود را مکلف بدانیم تا در مورد آن اخبار و اطلاعات جستجو کنیم.
◀️ این امر در محیط رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تسهیل شده است. در این محیط ما عموما افراد همفکر خودمان را دنبال می‌کنیم و یا با آنها گروه‌های آنلاین تشکیل می‌دهیم و در نتیجه بیشتر در معرض اخبار و اطلاعاتی قرار می‌گیریم که با عقایدمان سازگار است. به‌طور مثال، در محیط توییتر، ما عمدتا دوستان و همفکران خودمان را دنبال می‌کنیم و آنچه در تایملاین خود مشاهده می‌کنیم ترکیبی از توییت‌های آن‌هاست و یا آنچه آنها لایک کرده‌اند. بنابراین اگر آنها مطلبی را لایک کنند و در تایملاین ما نمایش داده شود، احتمالا با عقاید ما نیز سازگار است و ما نیز آن را پذیرفته و لایک می‌کنیم.
◀️ به طور مثال، چند وقت پیش توییتی از محمد مهاجری منتشر شد که در آن به نقل وزیر امور خارجه گفته شده بود در توافق برجام منافع روسیه هم باید تأمین شود و این توئیت ۴هزار لایک گرفت. بعدا این خبر تکذیب شد و محمد مهاجری نیز تکذیبه این خبر را نوشت. اما آن توییت فقط ۴۰۰ لایک گرفت! علت این تفاوت لایک‌ها چیست؟
◀️ یکی از دلایل مهمش به همین سوگیری تأییدی بازمی‌گردد. کاربرانی که معتقدند روسیه در فرایند مذاکرات برجام اخلال ایجاد کرده است، توییت اول را لایک میکنند چون این توییت با عقایدشان سازگاری دارد. به دنبال آن، همفکران این گروه نیز توییت را دیده و آن را لایک میکنند و این گونه الگوریتم توییتر به دیده شدن این خبر، که بعدا معلوم شد صحت نداشته است، کمک میکند.
اما در مورد توییت دوم، چون محتوای آن توییت با عقاید کسانی محمد مهاجری را دنبال میکنند کمتر سازگاری داشت، کمتر لایک شد و در نتیجه این تکذیبیه کمتر دیده شد.
◀️ مثال دیگر به توییت کاربری به نام «علی همدانی» بازمی‌گردد که چند وقت پیش با انتشار تصویر زنی بی‌حجاب، نوشت "سلف سرویس دانشکده نفت آبادان، سال ۱۳۵۵". این توییت برای مخالفان جمهوری اسلامی و حامیان پهلوی خوشایند بود و حدود ۲۰هزار بار لایک شد در حالی که اساسا آن نوشته واقعیت نداشت و محل عکس جای دیگری بود. علی همدانی نیز بعدا توییت خود را اصلاح کرد اما فقط ۵۰۰ لایک گرفت. علت این تفاوت فاحش میان این لایک‌ها چیست؟ خطای شناختی سوگیری تأییدی. توییت اول با باورهای بسیاری از کاربران توییتری همخوانی دارد اما توییت دوم نه. به همین دلیل توییت اول پذیرفته و لایک شده اما از کنار تکذیبیه آن گذشته میشود.
◀️ مثال‌هایی از این دست بسیار میتوان زد. نه فقط در میان اصلاح‌طلبان و مخالفان جمهوری اسلامی، بلکه در میان جریان انقلابی و ارتش سایبری نیز این قبیل اخبار جعلی که بعدا تکذیب می‌شوند، زیاد دیده میشود. همه ما روزانه در شبکه‌های اجتماعی در معرض خطای شناختی «سوگیری تأییدی» هستیم و این خطای شناختی در کنار الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی به گسترش و باورپذیری اخبار جعلی کمک میکند.
◀️ پذیرش اخبار جعلی که همراستا با عقاید و ارزش‌های ماست، ما را در برابر تغییر مقاوم میکند و مانع از آن میشود که واقعیات اجتماعی و سیاسی را به درستی ببینیم. بنابراین مهم است که نسبت به این خطای شناختی آگاهی داشته باشیم و نسبت به پذیرش اخبار و اطلاعاتی که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم، نقادانه برخورد کنیم.
❇️ کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ادبیات فحش
❇️ استادمان در دانشگاه انواع ادبی درس می‌داد، همه مباحث را که به پایان رساند، خندید و گفت: البته غافل نشوید از این که ادبیات فارسی یک موضوع جالب دیگر هم دارد که چندان به آن پرداخته نشده است.
◀️ بعد هم ادامه داد: ادبیات فحش موضوع جالبی است که جا دارد تحقیقاتی روی آن انجام شود. بعد هم به نظرات صادق هدایت درباره فحش رجوع و جملاتی را از او نقل کرد.
◀️ صادق هدایت گفته است: «فحش، یکی از اصول ایجاد تعادل در آدمیزاد است. اگر فحش نباشد آدم دق می کند! از تعداد و نوع فحش در هر زبانی می شود از اوضاع مردمی که در یک ناحیه زندگی می کنند، سر درآورد و رابطه بین آنها را کشف کرد. زبان فارسی اگر هیچ نداشته باشد فحش آبدار زیاد دارد. ما که بر سر این ثروت عظیم نشسته ایم چرا ولخرجی نکنیم؟!»
◀️ در برخی کتب جامعه شناسی از جمله تاریخ اجتماعی ایران هم فحش پاسخ به یک نیاز روانی دانسته شده که در جوامع استبداد زده به شکل بسیار پررنگ تری بروز و ظهور پیدا می کند. طبعا جامعه ایران هم در گذشته و در فضای اغلب رعب آور سیاسی کشور به فحش پناه برده بوده و از آن در شکلی استفاده می کرده که می توان آن را نوعی نفرین غیرمحترمانه یا بی ادبانه دانست. شاید هم بتوان آن را یک جور نفرین پوپولیستی یا آمیخته به لمپنیزم هم نامید.
◀️ وقتی ما ادبیات را بازتاب یک جامعه می دانیم، می توان این بعد از جامعه را هم در آنها بررسی کرد و دید مردم در دعواها و جنگ ها و هر شرایط دیگر چه برخوردی با یکدیگر داشته اند. خلاصه آن که در ادبیات همه کشورهای دنیا آثاری وجود دارد که آمیخته به فحش و کلمات زشت باشد یا هزل و هجوهایی باشد که فحش ها در آن نقش اساسی را ایفا کنند.
◀️داز طرف دیگر در همه کشورها گونه ای دیگر به نام ادبیات تعلیمی بر این تعداد آثار می چربد و نقشی به مراتب پررنگ تر از حضور فحش در آثار ادبی دارد. در کشور ما هم این موضوع صدق می کند، اما نکته جالب این که بسیاری از شاعران و نویسندگانی که در ادبیات تعلیمی آثار ارزشمندی دارند، در عرصه هزل نگاری ها و هجوکردن دشمنان و رقبایشان هم ید طولایی دارند و توان شاعری شان را در این عرصه نیز به کار گرفته اند.
◀️ البته با مقوله طنز آشنا هستیم و می دانیم نباید آن را با هزل و هجو اشتباه بگیریم. هزل و هجو تفاوت هایی با هم دارند، ادبا می گویند هجو بیان عیب و زشتی کسی به منظور تخریب شخصیت اوست که مخاطب شاعر یا نویسنده قرار گرفته است. زبان هجو اغلب تند و قبیح و نمونه های برجسته آن را در اشعار سوزنی سمرقندی (قرن ششم)، انوری، یغمای جندقی (قرن سیزدهم) و قاآنی شیرازی می توان دید.
◀️ هزل هم لطیفه های رکیکی است که صرفا جنبه التذاذی و سرگرم کنندگی دارد. البته گاهی تفکیک طنز و هزل از هم بسیار دشوار است؛ اما در هر حال، به تقریب می توان گفت: زبان طنز اغلب متین و عفیف است؛ مثل طنز های فردوسی، عطار، حافظ و دهخدا. ایرج میرزا و عبید زاکانی اما استثنای این ماجرا هستند و زبانشان در نوشته هایشان از هجو پر است. سنایی و مولوی هم گاه از این موارد استفاده کرده اند، اما این دو شاعر عارف برای مقاصد عرفانی هزل های رکیک استفاده کرده و در پایان حکایاتشان از آنها نتایج اخلاقی و عرفانی گرفته اند.
◀️ زبان هزل، بیشتر مستهجن و تحریک کننده است و در همه جا نمی توان آن را بازگو کرد. مثل هزل های انوری، سعدی و قاآنی در کتاب پریشان به تقلید از گلستان نوشته شده است. سوزنی سمرقندی هم از جمله هزل نویسان معروف ادبیات فارسی است که شهرتش را بیش از هر چیز مدیون دیوان هزلیاتش است. هزل در شعر شاعران معاصر بسیار کمرنگ شده است. می توان در شعر و نثر معاصر در کلام کسانی همچون فروغ فرخزاد، نصرت رحمانی و صادق هدایت و صادق چوبک رگه هایی از هزل و رکیک سرایی را دید، اما اغلب معاصران حرمت کلام را نگه می دارند. و اما این که این کتاب ها، اغلب کتاب های ممنوعه ادبیات فارسی هستند. کتاب های هزل و هجو یا همان کتاب هایی که ادبیات فحش را در خود جای داده اند، منتشر نمی شوند.
❇️ زینب مرتضایی فرد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ استادمان در دانشگاه انواع ادبی درس می‌داد، همه مباحث را که به پایان رساند، خندید و گفت: البته غافل نشوید از این که ادبیات فارسی یک موضوع جالب دیگر هم دارد که چندان به آن پرداخته نشده است.
◀️ بعد هم ادامه داد: ادبیات فحش موضوع جالبی است که جا دارد تحقیقاتی روی آن انجام شود. بعد هم به نظرات صادق هدایت درباره فحش رجوع و جملاتی را از او نقل کرد.
◀️ صادق هدایت گفته است: «فحش، یکی از اصول ایجاد تعادل در آدمیزاد است. اگر فحش نباشد آدم دق می کند! از تعداد و نوع فحش در هر زبانی می شود از اوضاع مردمی که در یک ناحیه زندگی می کنند، سر درآورد و رابطه بین آنها را کشف کرد. زبان فارسی اگر هیچ نداشته باشد فحش آبدار زیاد دارد. ما که بر سر این ثروت عظیم نشسته ایم چرا ولخرجی نکنیم؟!»
◀️ در برخی کتب جامعه شناسی از جمله تاریخ اجتماعی ایران هم فحش پاسخ به یک نیاز روانی دانسته شده که در جوامع استبداد زده به شکل بسیار پررنگ تری بروز و ظهور پیدا می کند. طبعا جامعه ایران هم در گذشته و در فضای اغلب رعب آور سیاسی کشور به فحش پناه برده بوده و از آن در شکلی استفاده می کرده که می توان آن را نوعی نفرین غیرمحترمانه یا بی ادبانه دانست. شاید هم بتوان آن را یک جور نفرین پوپولیستی یا آمیخته به لمپنیزم هم نامید.
◀️ وقتی ما ادبیات را بازتاب یک جامعه می دانیم، می توان این بعد از جامعه را هم در آنها بررسی کرد و دید مردم در دعواها و جنگ ها و هر شرایط دیگر چه برخوردی با یکدیگر داشته اند. خلاصه آن که در ادبیات همه کشورهای دنیا آثاری وجود دارد که آمیخته به فحش و کلمات زشت باشد یا هزل و هجوهایی باشد که فحش ها در آن نقش اساسی را ایفا کنند.
◀️داز طرف دیگر در همه کشورها گونه ای دیگر به نام ادبیات تعلیمی بر این تعداد آثار می چربد و نقشی به مراتب پررنگ تر از حضور فحش در آثار ادبی دارد. در کشور ما هم این موضوع صدق می کند، اما نکته جالب این که بسیاری از شاعران و نویسندگانی که در ادبیات تعلیمی آثار ارزشمندی دارند، در عرصه هزل نگاری ها و هجوکردن دشمنان و رقبایشان هم ید طولایی دارند و توان شاعری شان را در این عرصه نیز به کار گرفته اند.
◀️ البته با مقوله طنز آشنا هستیم و می دانیم نباید آن را با هزل و هجو اشتباه بگیریم. هزل و هجو تفاوت هایی با هم دارند، ادبا می گویند هجو بیان عیب و زشتی کسی به منظور تخریب شخصیت اوست که مخاطب شاعر یا نویسنده قرار گرفته است. زبان هجو اغلب تند و قبیح و نمونه های برجسته آن را در اشعار سوزنی سمرقندی (قرن ششم)، انوری، یغمای جندقی (قرن سیزدهم) و قاآنی شیرازی می توان دید.
◀️ هزل هم لطیفه های رکیکی است که صرفا جنبه التذاذی و سرگرم کنندگی دارد. البته گاهی تفکیک طنز و هزل از هم بسیار دشوار است؛ اما در هر حال، به تقریب می توان گفت: زبان طنز اغلب متین و عفیف است؛ مثل طنز های فردوسی، عطار، حافظ و دهخدا. ایرج میرزا و عبید زاکانی اما استثنای این ماجرا هستند و زبانشان در نوشته هایشان از هجو پر است. سنایی و مولوی هم گاه از این موارد استفاده کرده اند، اما این دو شاعر عارف برای مقاصد عرفانی هزل های رکیک استفاده کرده و در پایان حکایاتشان از آنها نتایج اخلاقی و عرفانی گرفته اند.
◀️ زبان هزل، بیشتر مستهجن و تحریک کننده است و در همه جا نمی توان آن را بازگو کرد. مثل هزل های انوری، سعدی و قاآنی در کتاب پریشان به تقلید از گلستان نوشته شده است. سوزنی سمرقندی هم از جمله هزل نویسان معروف ادبیات فارسی است که شهرتش را بیش از هر چیز مدیون دیوان هزلیاتش است. هزل در شعر شاعران معاصر بسیار کمرنگ شده است. می توان در شعر و نثر معاصر در کلام کسانی همچون فروغ فرخزاد، نصرت رحمانی و صادق هدایت و صادق چوبک رگه هایی از هزل و رکیک سرایی را دید، اما اغلب معاصران حرمت کلام را نگه می دارند. و اما این که این کتاب ها، اغلب کتاب های ممنوعه ادبیات فارسی هستند. کتاب های هزل و هجو یا همان کتاب هایی که ادبیات فحش را در خود جای داده اند، منتشر نمی شوند.
❇️ زینب مرتضایی فرد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ عجایب هفت گانه قدیم
◀️1- اهرام ثلاثه مصر :
سه هرم به شكل جالب با بناي عطيم در محلي به نام جيزه نزديك قاهره قرار دارند اين اهرام در قرن 28 قبل از ميلاد توسط سه فرعون به نام هاي كئوس و مي كرينوس و كفرن ساخته شده اند.
بلندترين هرم هرمي است كه به نام خئوپس كه ارتفاع اوليه آن 147 متر بوده ولي به اكنون پس از گذشت حدود 48 قرن بر اثر فرسايش 10 از ارتفاع آن كاسته شده است .
◀️ 2- باغ هاي معلق بابل :
باغ های معلق بابل از عالي ترين نشانه معماري بشري است.
كه داراي هفت برج بزرگ جهان با ديواره هايي كه از كاشي هاي منقش و درخشنده بوده است و هر برج 200 متر ارتفاع داشت در نزديكي برج بابل قصر با شكوهي توسط بخت النصر پادشاه بابل ساخته شده بود با ديواره هاي آجري زرد رنگ و كف سنگفرش با مجسمه هايي تراشيده از سنگ به شكل شير.
اين باغ هاي كه به روايتي 5 تراس منطبق بودند به دستور نينوس پادشاه ديگر بابل براي همسرش سميراميس در كنار رود فرات بنا گرديدند.
براي آبياري درختان هيك از طبقات آب فرات را مستقيما به آنها تا بالاترين قسمت هدايت مي كردند.
◀️ 3- برج دريايي اسكندريه:
اين برج بنام فار در نزديكي بندر اسكندريه در مصر در درياي مديترانه فعلي بنا گرديده بود تا با اتشي كه در انتهاي آن روشن بود راهنماي كشتي ها باشد. اين برج در 247 الي 304 از ميلاد به دستور بطليموس دوم جانشين اسكندر ساخته شد.
◀️ 4- مجسمه رودس:
جزيره رودس در درياي اژه مديترانه در جنوب غرب كشور تركيه واقع شده است متعلق به كشور يونان مي باشد. مردم اين جزيره در زمان هاي قديم عموما ملوان بودند و در مجسمه ساري مهارت زيادي داشتند.
به نوشته مورخان در اين جزيره بيش از صد مجسمه غول پيكر ساخته شده است و عجيب ترين آن مجسمه برنزي بود كه به رودس معروف است كه نام واقعي آن هليوس يعني يا رب النوع خورشيد بوده است.
ارتفاع اين مجسمه حدود 40 متر بود كه به سال 280 قبل از ميلاد ساخته شد ولي 56 سال بعد به دليل زلزله شديد ويران شد.
◀️ 5-مجسمه زئوس:
عكس اين مجسمه از روي سكه بدست آمده استن كه نشان مي دهد زئوس با حالتي اخم آلود بر تخت نشسته است تختي از عاج و آبنوس با طلا و جواهر آلات گرانبها.
مجسمه زئوس از طلا تراشيده بود و تاجي از طلاي خالص به شكل خار بر روي سر داشت و مجسمه اي از الهه پيروزي در دست راست و عصاي سلطنت را بر دست چپ داشته است.اين مجسمه به علت جنگ هاي روم و يونان از بين رفت.
◀️ 6- معبد ديان(ديانا):
در قرن 6 قبل از ميلاد براي الهه شكار و ماه در سونان ساخته شد. محل بناي اين معبد در جايي بود كه احتمال تخريب بسيار كم بود و اين معبد از مرمر خالص ساخته شده بود.
ساختمان اين معبد به سال 400 ق م پايان يافت ولي در سال 346 ق م بر اثر آْتش سوزي مهيبي از بين رفت.آتش سوزي اين معبد عمدي بوده و به دست شخصي به نام ارستورات به آتش كشيده شد. اين بنا مجددا ساخته شد ولي مجددا نيز شخصي به نام هردسراتس از سركردگان قوم گت آن را خراب نمود.
◀️ 7-مقبره موزول:
اين مقبره به دستور زن پادشاه موزول ساخته شد اين بنا در شهر هاليسكارناي ناحيه كاريس بنا گرديد.اين بنا به وسيله سواران سن ژان تخريب گرديد تا از سنگ هاي آن براي ساختن برج ها استفاده شود.امروزه آثار آن فقط در موزه لندن نگهداري مي شود.
سایت : اطلاعات عمومی کلام
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◀️1- اهرام ثلاثه مصر :
سه هرم به شكل جالب با بناي عطيم در محلي به نام جيزه نزديك قاهره قرار دارند اين اهرام در قرن 28 قبل از ميلاد توسط سه فرعون به نام هاي كئوس و مي كرينوس و كفرن ساخته شده اند.
بلندترين هرم هرمي است كه به نام خئوپس كه ارتفاع اوليه آن 147 متر بوده ولي به اكنون پس از گذشت حدود 48 قرن بر اثر فرسايش 10 از ارتفاع آن كاسته شده است .
◀️ 2- باغ هاي معلق بابل :
باغ های معلق بابل از عالي ترين نشانه معماري بشري است.
كه داراي هفت برج بزرگ جهان با ديواره هايي كه از كاشي هاي منقش و درخشنده بوده است و هر برج 200 متر ارتفاع داشت در نزديكي برج بابل قصر با شكوهي توسط بخت النصر پادشاه بابل ساخته شده بود با ديواره هاي آجري زرد رنگ و كف سنگفرش با مجسمه هايي تراشيده از سنگ به شكل شير.
اين باغ هاي كه به روايتي 5 تراس منطبق بودند به دستور نينوس پادشاه ديگر بابل براي همسرش سميراميس در كنار رود فرات بنا گرديدند.
براي آبياري درختان هيك از طبقات آب فرات را مستقيما به آنها تا بالاترين قسمت هدايت مي كردند.
◀️ 3- برج دريايي اسكندريه:
اين برج بنام فار در نزديكي بندر اسكندريه در مصر در درياي مديترانه فعلي بنا گرديده بود تا با اتشي كه در انتهاي آن روشن بود راهنماي كشتي ها باشد. اين برج در 247 الي 304 از ميلاد به دستور بطليموس دوم جانشين اسكندر ساخته شد.
◀️ 4- مجسمه رودس:
جزيره رودس در درياي اژه مديترانه در جنوب غرب كشور تركيه واقع شده است متعلق به كشور يونان مي باشد. مردم اين جزيره در زمان هاي قديم عموما ملوان بودند و در مجسمه ساري مهارت زيادي داشتند.
به نوشته مورخان در اين جزيره بيش از صد مجسمه غول پيكر ساخته شده است و عجيب ترين آن مجسمه برنزي بود كه به رودس معروف است كه نام واقعي آن هليوس يعني يا رب النوع خورشيد بوده است.
ارتفاع اين مجسمه حدود 40 متر بود كه به سال 280 قبل از ميلاد ساخته شد ولي 56 سال بعد به دليل زلزله شديد ويران شد.
◀️ 5-مجسمه زئوس:
عكس اين مجسمه از روي سكه بدست آمده استن كه نشان مي دهد زئوس با حالتي اخم آلود بر تخت نشسته است تختي از عاج و آبنوس با طلا و جواهر آلات گرانبها.
مجسمه زئوس از طلا تراشيده بود و تاجي از طلاي خالص به شكل خار بر روي سر داشت و مجسمه اي از الهه پيروزي در دست راست و عصاي سلطنت را بر دست چپ داشته است.اين مجسمه به علت جنگ هاي روم و يونان از بين رفت.
◀️ 6- معبد ديان(ديانا):
در قرن 6 قبل از ميلاد براي الهه شكار و ماه در سونان ساخته شد. محل بناي اين معبد در جايي بود كه احتمال تخريب بسيار كم بود و اين معبد از مرمر خالص ساخته شده بود.
ساختمان اين معبد به سال 400 ق م پايان يافت ولي در سال 346 ق م بر اثر آْتش سوزي مهيبي از بين رفت.آتش سوزي اين معبد عمدي بوده و به دست شخصي به نام ارستورات به آتش كشيده شد. اين بنا مجددا ساخته شد ولي مجددا نيز شخصي به نام هردسراتس از سركردگان قوم گت آن را خراب نمود.
◀️ 7-مقبره موزول:
اين مقبره به دستور زن پادشاه موزول ساخته شد اين بنا در شهر هاليسكارناي ناحيه كاريس بنا گرديد.اين بنا به وسيله سواران سن ژان تخريب گرديد تا از سنگ هاي آن براي ساختن برج ها استفاده شود.امروزه آثار آن فقط در موزه لندن نگهداري مي شود.
سایت : اطلاعات عمومی کلام
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «سهرابِ سپهری و اسلوبِ معادله» (نکته‌ای در «اتاقِ آبی»)
❇️ در میانِ آرایه‌های بدیعِ معنایی (معنوی)، آرایه‌ای وجوددارد به نامِ اسلوبِ معادله. این آرایه هم در نمونه‌های شعرِ سبکِ هندی بسامدِ بسیار بالایی دارد و هم تذکره‌‌نویس‌‌ها و منتقدانِ آن دوره به آن توجهی ویژه داشتند. البته نمونه‌هایی از این تمهید را که گاه با «تمثیل» هم‌پوشی‌هایی نیز دارد، در شعرِ فرخیِ سیستانی و انوری و به‌ویژه سعدی نیز میتوان یافت. ادبای عهدِ صفوی این آرایه را «مدّعا مثَل» نامیدند؛ ترفندی که بنابه اشارهٔ تذکره‌ها شیوه‌ای مرسوم برای طبع‌آزماییِ شاعران نیز بودهاست. مثلا مصراعِ «اظهارِ عجز پیشِ ستمگر ز ابلهی است» را طرح‌می‌کردند و شاعری خوش‌قریحه آن را چنین تکمیل می‌کرده: «اشکِ کباب موجبِ طغیانِ آتش است».
◀️ شبلی نعمانی صاحبِ شعر‌العجم، این تمهید را که به‌گمانِ او شیوهٔ مختارِ شاعرانی همچون کلیم و صائب بوده، «مثالیّه» خوانده و چنین تعریف‌کرده: «ادّعایی کردن و برای اثباتِ مدّعا دلائلِ شاعرانه پیش‌کشیدن». او همچون سبک‌شناسی خبره میگوید، گرچه «مثالیّه» در شعرِ امیر خسرو دهلوی نیز پیشینه دارد، «لیکن صائب آن را به‌کثرت به‌کارگرفته‌است». (بهرام‌پور عمران، در تمامِ طولِ شب، مروارید، ص ۲۶۴). گویا آن‌جا که نیما به «مضمون و تشبیه و مثَل» در شعرِ سبکِ هندی اشاره‌می‌کند، مرادش از «مثَل» همان اسلوبِ معادله بودهاست (همان، ص ۲۷۲).
◀️ اشاره شد که اسلوب معادله آرایه‌ای است که در زمرهٔ آرایه‌های بدیعِ معنایی طبقه‌بندی میشود اما ازآن‌جا که در این تمهید میانِ دو مصراعِ بیت رابطهٔ مشابهت برقرار است، میتوان آن را در مباحثِ دانشِ بیان نیز گنجاند. عنوانِ اسلوبِ معادله را نخست‌بار استاد شفیعیِ کدکنی در کتابِ صورِخیال پیشنهاد کرده‌اند تا این آرایه از ساخت‌هایی همچون «مثل» و «تمثیل» بازشناخته‌شود (صورِ خیال در شعرِ فارسی، انتشاراتِ آگاه، صص ۵_۸۴؛ و نیز: بیدل شاعرِ آینه‌ها، انتشارتِ آگاه، صص۴_۶۳ ).
◀️ می‌دانیم که سهرابِ سپهری به شعرِ سبکِ هندی، به‌ویژه شعرِ بیدل، توجه‌داشت. این توجه را هم پژوهشگران یادآورشدند (سیدحسنِ حسینی، «بیدل، سپهری و سبکِ هندی») و هم در نمونه‌هایی از اشعارِ تفننیِ او که پس‌از درگذشتش منتشرشده (« ... هنوز در سفرم، به‌کوششِ پریدختِ سپهری) غزل‌هایی به‌سبکِ بیدل و صائب میتوان یافت. در «اتاقِ آبیِ» سهراب، بخشی به‌نسبت مفصّل آمده با عنوانِ «گفتگو با استاد». نیمی از این گفتگو به بحث پیرامونِ قرینه و قرینه‌نگاری در هنرِ شرق و غرب اختصاص دارد. او خود در مقدمهٔ این گفتگو آورده روزی میانِ او و استادِ فرانسوی‌اش در کافه‌ای دربارهٔ «قرینه‌نگاری» در نقاشی بحثی درگرفت. استاد که طرحی قرینه‌دار از سهراب را نیز دیده‌بود، تأکیدداشت که در نقاشی باید قرینه‌پردازی را کنارنهاد. درمقابل، سهراب اهمیتِ قرینه‌پردازی را در معماری، قالی‌بافی، زری‌دوزی، منبّت‌کاری و قلم‌زنیِ ایرانی یادآور میشود. استاد اما احتمالاً متأثر از دید و بینشِ نوین و غربی‌اش آن را نمی‌پسندد؛ چراکه قرینه‌سازی را دلیلی بر وجودِ ثنویّت و کثرت می‌داند، اما شاعر مصرّ است قرینه‌ها آن‌سان‌که ما گمان‌می‌کنیم یکسان نیستند. درنهایت، بحث شعرِ فارسی پیش‌کشیده‌می‌شود. و سهراب چنین میگوید:
«در شعرِ ما قرینه‌نگاری بسیار است. غزل را به پیشِ چشم درآوریم. بساکه دو مصراعِ یک بیت دو کفّهٔ ترازو است و بیت یک ترازوی متعادل. در این کفّه پروانه نشسته است و در آن کفّه شمع ایستاده. ربطی معنوی در کار است. و این قرینه‌سازی مفهومی* است. کارِ این قرینه‌نگاری در سبکِ هندی بالامی‌گیرد. صائب را بشنویم:
ز روزگارِ کهنسال چشمِ جود مدار
نمی‌دهد و سبو کهنه گشت نم بیرون
روزگار قرینهٔ سبو است. هر دو را کهنگی است و سیرتِ نم‌پس‌ندادن. من میانِ قرینه‌ها بارآمده‌ام» (اتاقِ آبی، ویراستار، پیروزِ سیّار، سروش، صص ۹_۴۸).
چنان‌که ملاحظه‌می‌شود، سهراب دقیقاً به اسلوبِ معادله و ساختارِ آن و چگونگیِ پیوندِ زیباشناختی میانِ دو مصراعِ بیت نظردارد.
* سهراب در توضیحِ «مفهومی» آورده: «ذهنی»
@azgozashtevaaknoon
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در میانِ آرایه‌های بدیعِ معنایی (معنوی)، آرایه‌ای وجوددارد به نامِ اسلوبِ معادله. این آرایه هم در نمونه‌های شعرِ سبکِ هندی بسامدِ بسیار بالایی دارد و هم تذکره‌‌نویس‌‌ها و منتقدانِ آن دوره به آن توجهی ویژه داشتند. البته نمونه‌هایی از این تمهید را که گاه با «تمثیل» هم‌پوشی‌هایی نیز دارد، در شعرِ فرخیِ سیستانی و انوری و به‌ویژه سعدی نیز میتوان یافت. ادبای عهدِ صفوی این آرایه را «مدّعا مثَل» نامیدند؛ ترفندی که بنابه اشارهٔ تذکره‌ها شیوه‌ای مرسوم برای طبع‌آزماییِ شاعران نیز بودهاست. مثلا مصراعِ «اظهارِ عجز پیشِ ستمگر ز ابلهی است» را طرح‌می‌کردند و شاعری خوش‌قریحه آن را چنین تکمیل می‌کرده: «اشکِ کباب موجبِ طغیانِ آتش است».
◀️ شبلی نعمانی صاحبِ شعر‌العجم، این تمهید را که به‌گمانِ او شیوهٔ مختارِ شاعرانی همچون کلیم و صائب بوده، «مثالیّه» خوانده و چنین تعریف‌کرده: «ادّعایی کردن و برای اثباتِ مدّعا دلائلِ شاعرانه پیش‌کشیدن». او همچون سبک‌شناسی خبره میگوید، گرچه «مثالیّه» در شعرِ امیر خسرو دهلوی نیز پیشینه دارد، «لیکن صائب آن را به‌کثرت به‌کارگرفته‌است». (بهرام‌پور عمران، در تمامِ طولِ شب، مروارید، ص ۲۶۴). گویا آن‌جا که نیما به «مضمون و تشبیه و مثَل» در شعرِ سبکِ هندی اشاره‌می‌کند، مرادش از «مثَل» همان اسلوبِ معادله بودهاست (همان، ص ۲۷۲).
◀️ اشاره شد که اسلوب معادله آرایه‌ای است که در زمرهٔ آرایه‌های بدیعِ معنایی طبقه‌بندی میشود اما ازآن‌جا که در این تمهید میانِ دو مصراعِ بیت رابطهٔ مشابهت برقرار است، میتوان آن را در مباحثِ دانشِ بیان نیز گنجاند. عنوانِ اسلوبِ معادله را نخست‌بار استاد شفیعیِ کدکنی در کتابِ صورِخیال پیشنهاد کرده‌اند تا این آرایه از ساخت‌هایی همچون «مثل» و «تمثیل» بازشناخته‌شود (صورِ خیال در شعرِ فارسی، انتشاراتِ آگاه، صص ۵_۸۴؛ و نیز: بیدل شاعرِ آینه‌ها، انتشارتِ آگاه، صص۴_۶۳ ).
◀️ می‌دانیم که سهرابِ سپهری به شعرِ سبکِ هندی، به‌ویژه شعرِ بیدل، توجه‌داشت. این توجه را هم پژوهشگران یادآورشدند (سیدحسنِ حسینی، «بیدل، سپهری و سبکِ هندی») و هم در نمونه‌هایی از اشعارِ تفننیِ او که پس‌از درگذشتش منتشرشده (« ... هنوز در سفرم، به‌کوششِ پریدختِ سپهری) غزل‌هایی به‌سبکِ بیدل و صائب میتوان یافت. در «اتاقِ آبیِ» سهراب، بخشی به‌نسبت مفصّل آمده با عنوانِ «گفتگو با استاد». نیمی از این گفتگو به بحث پیرامونِ قرینه و قرینه‌نگاری در هنرِ شرق و غرب اختصاص دارد. او خود در مقدمهٔ این گفتگو آورده روزی میانِ او و استادِ فرانسوی‌اش در کافه‌ای دربارهٔ «قرینه‌نگاری» در نقاشی بحثی درگرفت. استاد که طرحی قرینه‌دار از سهراب را نیز دیده‌بود، تأکیدداشت که در نقاشی باید قرینه‌پردازی را کنارنهاد. درمقابل، سهراب اهمیتِ قرینه‌پردازی را در معماری، قالی‌بافی، زری‌دوزی، منبّت‌کاری و قلم‌زنیِ ایرانی یادآور میشود. استاد اما احتمالاً متأثر از دید و بینشِ نوین و غربی‌اش آن را نمی‌پسندد؛ چراکه قرینه‌سازی را دلیلی بر وجودِ ثنویّت و کثرت می‌داند، اما شاعر مصرّ است قرینه‌ها آن‌سان‌که ما گمان‌می‌کنیم یکسان نیستند. درنهایت، بحث شعرِ فارسی پیش‌کشیده‌می‌شود. و سهراب چنین میگوید:
«در شعرِ ما قرینه‌نگاری بسیار است. غزل را به پیشِ چشم درآوریم. بساکه دو مصراعِ یک بیت دو کفّهٔ ترازو است و بیت یک ترازوی متعادل. در این کفّه پروانه نشسته است و در آن کفّه شمع ایستاده. ربطی معنوی در کار است. و این قرینه‌سازی مفهومی* است. کارِ این قرینه‌نگاری در سبکِ هندی بالامی‌گیرد. صائب را بشنویم:
ز روزگارِ کهنسال چشمِ جود مدار
نمی‌دهد و سبو کهنه گشت نم بیرون
روزگار قرینهٔ سبو است. هر دو را کهنگی است و سیرتِ نم‌پس‌ندادن. من میانِ قرینه‌ها بارآمده‌ام» (اتاقِ آبی، ویراستار، پیروزِ سیّار، سروش، صص ۹_۴۸).
چنان‌که ملاحظه‌می‌شود، سهراب دقیقاً به اسلوبِ معادله و ساختارِ آن و چگونگیِ پیوندِ زیباشناختی میانِ دو مصراعِ بیت نظردارد.
* سهراب در توضیحِ «مفهومی» آورده: «ذهنی»
@azgozashtevaaknoon
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ۵ قانون مهم دنیا
❇️ هر چند وقت یک بار بد نیست ۵ قانون مهم دنیا را برای درک بهتر موفقیت برای خود مرور کنید:
◀️1. قانون مورفی (Murphy’s Law)
هر خطا و اشتباه ممکنی در جهان رخ خواهد داد. تفسیر این قانون در واقع میگوید که از هر اتفاقی در زندگی‌تان بترسید، برای شما رخ می‌دهد. پس اگر احتمال بروز اشتباه یا خطایی را در هنگام انجام کاری می‌دهید، شرایط را به نوعی تغییر بدهید که مانع از بروز این اشتباهات شوید.
◀️ 2. قانون کیدلین (Kidlin’s Law)
اگر بتوانید مشکلات خود را به طور کامل و واضح روی کاغذ بنویسید و جزییات آن را مشخص کنید، در واقع نصف مشکل را حل کرده‌اید. چنین قانونی برای جهت دادن به ذهن شما در مواقعی است که نمی‌دانید چطور مشکلات پیش آمده را حل و شرایط را مدیریت کنید. با نوشتن و شرح کامل موضوع، ذهن شما به دید درستی از مشکل می‌رسد و می‌توانید مسیر درست را بهتر تشخیص دهید.
◀️ 3. قانون گیلبرت (Gilbert’s Law)
بزرگترین مشکل هنگام انجام دادن کاری، این است که کسی به شما نمی‌گوید دقیقا باید چه کاری انجام دهید. برقرار نشدن ارتباط صحیح بین کاری که باید انجام شود و تصوری که در ذهن شما است، باعث میشود روند صحیحی طی نشود و نتیجه رضایت بخش نباشد.
◀️ 4. قانون والسون (Walson’s Law)
اگر همیشه اطلاعات و هوش را در اولویت قرار دهید، پول به طور مداوم به سمت شما خواهد آمد. فراموش نکنید که برای موفقیت در هر کاری علاوه بر هوشمندی، به آگاهی و دانش نیاز است. اگر بتوانید این دو را همیشه با هم همراه کنید، موفقیت دائمی در زندگی شما تضمین میشود.
◀️ 5. قانون فالکلند (Falkland’s Law)
زمانی که مجبور نیستید درباره چیزی تصمیم بگیرید، پس بهترین کار این است که تصمیمی نگیرید. به این دلیل که تصمیمات عجولانه و ناآگاهانه در نهایت عواقب منفی و مشکلات زیادی در زندگی شما ایجاد میکند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ هر چند وقت یک بار بد نیست ۵ قانون مهم دنیا را برای درک بهتر موفقیت برای خود مرور کنید:
◀️1. قانون مورفی (Murphy’s Law)
هر خطا و اشتباه ممکنی در جهان رخ خواهد داد. تفسیر این قانون در واقع میگوید که از هر اتفاقی در زندگی‌تان بترسید، برای شما رخ می‌دهد. پس اگر احتمال بروز اشتباه یا خطایی را در هنگام انجام کاری می‌دهید، شرایط را به نوعی تغییر بدهید که مانع از بروز این اشتباهات شوید.
◀️ 2. قانون کیدلین (Kidlin’s Law)
اگر بتوانید مشکلات خود را به طور کامل و واضح روی کاغذ بنویسید و جزییات آن را مشخص کنید، در واقع نصف مشکل را حل کرده‌اید. چنین قانونی برای جهت دادن به ذهن شما در مواقعی است که نمی‌دانید چطور مشکلات پیش آمده را حل و شرایط را مدیریت کنید. با نوشتن و شرح کامل موضوع، ذهن شما به دید درستی از مشکل می‌رسد و می‌توانید مسیر درست را بهتر تشخیص دهید.
◀️ 3. قانون گیلبرت (Gilbert’s Law)
بزرگترین مشکل هنگام انجام دادن کاری، این است که کسی به شما نمی‌گوید دقیقا باید چه کاری انجام دهید. برقرار نشدن ارتباط صحیح بین کاری که باید انجام شود و تصوری که در ذهن شما است، باعث میشود روند صحیحی طی نشود و نتیجه رضایت بخش نباشد.
◀️ 4. قانون والسون (Walson’s Law)
اگر همیشه اطلاعات و هوش را در اولویت قرار دهید، پول به طور مداوم به سمت شما خواهد آمد. فراموش نکنید که برای موفقیت در هر کاری علاوه بر هوشمندی، به آگاهی و دانش نیاز است. اگر بتوانید این دو را همیشه با هم همراه کنید، موفقیت دائمی در زندگی شما تضمین میشود.
◀️ 5. قانون فالکلند (Falkland’s Law)
زمانی که مجبور نیستید درباره چیزی تصمیم بگیرید، پس بهترین کار این است که تصمیمی نگیرید. به این دلیل که تصمیمات عجولانه و ناآگاهانه در نهایت عواقب منفی و مشکلات زیادی در زندگی شما ایجاد میکند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بدیع چیست؟
بدیع چنان‌که قُدما گفته‌اند علمی است که از وجوه تحسین کلام بحث میکند و از نظر ما بدیع مجموعه‌ی شگردهای(یا بحث از فنونی) است که کلام عادی را کم و بیش تبدیل به کلام ادبی میکند یا کلام ادبی را به سطح والاتری تعالی می‌بخشد.
مثلاً مهم‌ترین عاملی که به این کلام سعدی حیثیت ادبی بخشیده است آوردن لفظ خویش به دو معنی مختلف است( جناس تام):
غمِ خویش در زندگی خور که خویش
به مرده نپردازد از حرصِ خویش
به همین لحاظ اگر به جای یک خویش"قوم" و به جای دیگری "خود" بگذاریم دیگر کلامِ ادبی نخواهد بود یا لااقل از حیثیت ادبی آن کاسته خواهد شد.
و همچنین است در بیت زیر که علاوه بر وجود جناسِ تام بین دو "شکست"، بین شکست و پیروزی رابطه‌ی تضاد هم هست:
شکستِ زلف تو صد دل اسیرِ خویش کند
که هست نعمتِ پیروزی از شکست تو را
گاهی در کلام عواملی است که میتوان در مقام تمثیل به آنها پارازیت گفت؛ بدین معنی که گیرنده را در فهم مستقیم پیام فرستنده دچار اشکال میکنند و به عبارت دیگر باعث مکث یا وقفه در روانی کلام می‌شوند. امّا دقّت در فهم آنها منجر به درک حیثیت ادبی کلام میشود.
شاعر به جای آنکه بگوید شیرین تنها ماند، میگوید: "چو تنها ماند ماه سرو بالا" و به جای آنکه بگوید از چشمان اشک ریخت، میگوید: "فشاند از نرگسان لولوء لالا" و گاهی شاعر دست به غریب‌سازی می‌زند و فعلی در کلام می‌آورد که از نظر ارتباط با مفعول یا متمّم موجب اعجاب و تعجّب هنری میشود. شاعر به جای آنکه بگوید می‌خواهم خوابِ لطیف و زیبای اقاقی‌ها را ببینم و در لذّت آن غرق شوم، میگوید: " می‌خواهم خوابِ اقاقی‌ها را بمیرم."
اگر در مجموعه‌ی این شگردها یا فوت و فن‌ها دقّت کنیم درمی‌یابیم که برخی به وجود آورنده‌ی تناسب یا ارتباط خاصی بین الفاظ( موسیقی لفظی) و برخی به وجودآورندهی تناسب و ارتباط بین معانی(موسیقی معنوی) هستند. به مجموعه‌ی عوامل به وجودآورندهی تناسب یا موسیقی لفظی، بدیع لفظی و به مجموعه‌ی شگردهای به وجودآورندهی تناسب یا موسیقی معنوی، بدیع معنوی گویند.
❇️ منبع:
نگاهی تازه به بدیع، دکتر سیروس شمیسا، نشر میترا، صص: ۲۱-۲۳
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بدیع چنان‌که قُدما گفته‌اند علمی است که از وجوه تحسین کلام بحث میکند و از نظر ما بدیع مجموعه‌ی شگردهای(یا بحث از فنونی) است که کلام عادی را کم و بیش تبدیل به کلام ادبی میکند یا کلام ادبی را به سطح والاتری تعالی می‌بخشد.
مثلاً مهم‌ترین عاملی که به این کلام سعدی حیثیت ادبی بخشیده است آوردن لفظ خویش به دو معنی مختلف است( جناس تام):
غمِ خویش در زندگی خور که خویش
به مرده نپردازد از حرصِ خویش
به همین لحاظ اگر به جای یک خویش"قوم" و به جای دیگری "خود" بگذاریم دیگر کلامِ ادبی نخواهد بود یا لااقل از حیثیت ادبی آن کاسته خواهد شد.
و همچنین است در بیت زیر که علاوه بر وجود جناسِ تام بین دو "شکست"، بین شکست و پیروزی رابطه‌ی تضاد هم هست:
شکستِ زلف تو صد دل اسیرِ خویش کند
که هست نعمتِ پیروزی از شکست تو را
گاهی در کلام عواملی است که میتوان در مقام تمثیل به آنها پارازیت گفت؛ بدین معنی که گیرنده را در فهم مستقیم پیام فرستنده دچار اشکال میکنند و به عبارت دیگر باعث مکث یا وقفه در روانی کلام می‌شوند. امّا دقّت در فهم آنها منجر به درک حیثیت ادبی کلام میشود.
شاعر به جای آنکه بگوید شیرین تنها ماند، میگوید: "چو تنها ماند ماه سرو بالا" و به جای آنکه بگوید از چشمان اشک ریخت، میگوید: "فشاند از نرگسان لولوء لالا" و گاهی شاعر دست به غریب‌سازی می‌زند و فعلی در کلام می‌آورد که از نظر ارتباط با مفعول یا متمّم موجب اعجاب و تعجّب هنری میشود. شاعر به جای آنکه بگوید می‌خواهم خوابِ لطیف و زیبای اقاقی‌ها را ببینم و در لذّت آن غرق شوم، میگوید: " می‌خواهم خوابِ اقاقی‌ها را بمیرم."
اگر در مجموعه‌ی این شگردها یا فوت و فن‌ها دقّت کنیم درمی‌یابیم که برخی به وجود آورنده‌ی تناسب یا ارتباط خاصی بین الفاظ( موسیقی لفظی) و برخی به وجودآورندهی تناسب و ارتباط بین معانی(موسیقی معنوی) هستند. به مجموعه‌ی عوامل به وجودآورندهی تناسب یا موسیقی لفظی، بدیع لفظی و به مجموعه‌ی شگردهای به وجودآورندهی تناسب یا موسیقی معنوی، بدیع معنوی گویند.
❇️ منبع:
نگاهی تازه به بدیع، دکتر سیروس شمیسا، نشر میترا، صص: ۲۱-۲۳
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ شکلی نادر ونویافته ازاسلوب معادله دردیوان صائب تبریزی
سنگِ کم* در پله ی میزان خجالت می کشد
خودحساب آسوده است از پرسش روز حساب
#صائب_تبریزی
با یک مقدمه لازم و ناگزیر در خصوص اقسام اسلوب معادله به سراغ بیت میروم چون میدانم مخاطب درین بیت به حسب عادت ذهنی به دنبال تساوی مصاریع بصورت معمول است ولی شکل مصاریع درین بیت چینشی دیگر دارد!
با عنایت به اقسام اربعه اسلوب /به اعتبار حسی و عقلی، این بیت از نوع محسوس به معقول است(بیشترین نوع اسلوب از نوع معقول به محسوس است)
و اما به اعتباری دیگر نیز نوع اسلوب معادله** بصورت نادر مثال نقض است بر مدعای اصل مثبت!
مثال نقض یا شکل منفی مثال بر مدعای مربوطه چنان است که بر مدعایی مثبت مثالی منفی آورده میشود و در واقع اقناع شاعرانه مخاطب از این راه حاصل میشود
مثلا شاعر در مدعا میگوید کسانی که حرف خدا را گوش کرده و از دستوراتش پیروی میکنند بدون شک به فلاح و رستگاری میرسند
در شکل مثال مثبت برای این مدعا شاعر میگوید مثلا : ابوذر یا سلمان را ببین که چگونه رستگار شدند
ولی در شکل مثال نقض(شکل منفی مثال) مثلامیگوید : کی ابوجهل به مقام فلاح رسد!؟
با این مقدمه به سراغ بیت میروم که شکل محسوس به معقول و از نوع مثال نقض**** بر مدعای اصل مثبت است
سنگ کم در پله ی میزان خجالت می کشد
خود حساب آسوده است از پرسش روز حساب
و اما شکل بیت برای تقریب به ذهنیت معمول و عادت مالوف، معقول به محسوس و برعکس بیان میشود:
(مصرع دوم/معقول مثبت)کسی که خودحساب*** است و محاسبه ی اعمال خود را میکند دائم به فکر کم و زیاد اعمال خویشتن است از پرسش روز قیامت آسوده و فارغ است
همانطور که:(مثال منفی و نقض👇)
(مصرع اول/محسوس/مثال منفی)سنگی که در مقدار کم باشد یا مقدار آن کمتر از اصل تمام آن باشد(به نوعی دزدی در مقدارش شده باشد)در پله ی میزان(ترازو/سنجش و توزین) شرمنده میشود و دستش رو میشود /دزدیش معلوم میشود، در مقابل سئوال دیگران مبنی بر این کار حرفی برای گفتن ندارد.
عنایت میفرمایید که شاعر میتوانست در مثال و مدعایی معمول به جای سنگ کم از سنگ تمام استفاده کند و کل بیت را مثبت بیاورد
و بگوید:
کسی که خود حساب است از پرسش روز قیامت سربلند است
همانطور که
سنگ تمام در پله ی میزان سربلند و پیروز است!
اما شاعر با چرخش و تغییری هنرمندانه در شکل اسلوب بصورت مثال نقص مخاطب را به تکاپو و تامل در بیت واداشته و اقناع را هنری تر و کلام را معما گونه کرده است و چینش را بدین صورت طراحی کرده است!
خود حساب= بصورت منفی=سنگ کم
آسوده است=بصورت منفی شده= خجالت می کشد
پله ی میزان= روز حساب
❇️ پی نوشت:
✔️*#سنگِ_کم
"سنگِ کم" یک ترکیب هست و جدا نیست
و اشاره دارد به سنگ ترازو (به مقدار و کمیت اشاره دارد و نه نوع و جنس )که فروشندگان دغل کار و دزد و کم فروش در ترازو به کار میبستند و مقابل آن نیز "سنگِ تمام" است
نمی دارد ترازوی عدالت سنگِ کم صائب
گذارد هر که دندان بر جگر صاحب گهر گردد
کرد صائب بس که سنگِ کم به کارم روزگار
هرگز از صبح بهاران خواب من سنگین نشد
نيست سنگِ کم اگر در پله ميزان ترا
کعبه و بتخانه باشد در نظر يکسان ترا
و مقابلش "سنگ ِتمام" است:
ز فیض راستی از محتسب بر خود نمیلرزم
به کوه قاف دارم پشت از سنگِ تمام خود
در ترازو نبود سنگِ تمامش صائب
کعبه و بتکده را هر که برابر بکشد
✔️**باتغییرات معنایی در ساختار بیت میتوان آنرا تمثیل نیز دانست و حالت حسن تعلیل نیز بگیرد
✔️***حاسبوا قبل ان‌تحاسبوا
✔️**** مثال نقض اصطلاحی در ریاضی هست و برای اثبات حکم بکار نمیرود بلکه برای رد حکم است این اصطلاح ادبی را از ریاضیات وام‌گرفته ام نقض در کنار مثال و مثال در کنار مدعا قرار میگیرد و به عنوان اصطلاح ادبی بکار رفته و به معنای متضاد و شکل منفی مثال برای اثبات ادعا هست و درصدد اثباتش بصورتی معماگونه با صورتی متضاد و منفی است.
❇️ تحقیق و بررسی: امیر آرکاداش ، گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سنگِ کم* در پله ی میزان خجالت می کشد
خودحساب آسوده است از پرسش روز حساب
#صائب_تبریزی
با یک مقدمه لازم و ناگزیر در خصوص اقسام اسلوب معادله به سراغ بیت میروم چون میدانم مخاطب درین بیت به حسب عادت ذهنی به دنبال تساوی مصاریع بصورت معمول است ولی شکل مصاریع درین بیت چینشی دیگر دارد!
با عنایت به اقسام اربعه اسلوب /به اعتبار حسی و عقلی، این بیت از نوع محسوس به معقول است(بیشترین نوع اسلوب از نوع معقول به محسوس است)
و اما به اعتباری دیگر نیز نوع اسلوب معادله** بصورت نادر مثال نقض است بر مدعای اصل مثبت!
مثال نقض یا شکل منفی مثال بر مدعای مربوطه چنان است که بر مدعایی مثبت مثالی منفی آورده میشود و در واقع اقناع شاعرانه مخاطب از این راه حاصل میشود
مثلا شاعر در مدعا میگوید کسانی که حرف خدا را گوش کرده و از دستوراتش پیروی میکنند بدون شک به فلاح و رستگاری میرسند
در شکل مثال مثبت برای این مدعا شاعر میگوید مثلا : ابوذر یا سلمان را ببین که چگونه رستگار شدند
ولی در شکل مثال نقض(شکل منفی مثال) مثلامیگوید : کی ابوجهل به مقام فلاح رسد!؟
با این مقدمه به سراغ بیت میروم که شکل محسوس به معقول و از نوع مثال نقض**** بر مدعای اصل مثبت است
سنگ کم در پله ی میزان خجالت می کشد
خود حساب آسوده است از پرسش روز حساب
و اما شکل بیت برای تقریب به ذهنیت معمول و عادت مالوف، معقول به محسوس و برعکس بیان میشود:
(مصرع دوم/معقول مثبت)کسی که خودحساب*** است و محاسبه ی اعمال خود را میکند دائم به فکر کم و زیاد اعمال خویشتن است از پرسش روز قیامت آسوده و فارغ است
همانطور که:(مثال منفی و نقض👇)
(مصرع اول/محسوس/مثال منفی)سنگی که در مقدار کم باشد یا مقدار آن کمتر از اصل تمام آن باشد(به نوعی دزدی در مقدارش شده باشد)در پله ی میزان(ترازو/سنجش و توزین) شرمنده میشود و دستش رو میشود /دزدیش معلوم میشود، در مقابل سئوال دیگران مبنی بر این کار حرفی برای گفتن ندارد.
عنایت میفرمایید که شاعر میتوانست در مثال و مدعایی معمول به جای سنگ کم از سنگ تمام استفاده کند و کل بیت را مثبت بیاورد
و بگوید:
کسی که خود حساب است از پرسش روز قیامت سربلند است
همانطور که
سنگ تمام در پله ی میزان سربلند و پیروز است!
اما شاعر با چرخش و تغییری هنرمندانه در شکل اسلوب بصورت مثال نقص مخاطب را به تکاپو و تامل در بیت واداشته و اقناع را هنری تر و کلام را معما گونه کرده است و چینش را بدین صورت طراحی کرده است!
خود حساب= بصورت منفی=سنگ کم
آسوده است=بصورت منفی شده= خجالت می کشد
پله ی میزان= روز حساب
❇️ پی نوشت:
✔️*#سنگِ_کم
"سنگِ کم" یک ترکیب هست و جدا نیست
و اشاره دارد به سنگ ترازو (به مقدار و کمیت اشاره دارد و نه نوع و جنس )که فروشندگان دغل کار و دزد و کم فروش در ترازو به کار میبستند و مقابل آن نیز "سنگِ تمام" است
نمی دارد ترازوی عدالت سنگِ کم صائب
گذارد هر که دندان بر جگر صاحب گهر گردد
کرد صائب بس که سنگِ کم به کارم روزگار
هرگز از صبح بهاران خواب من سنگین نشد
نيست سنگِ کم اگر در پله ميزان ترا
کعبه و بتخانه باشد در نظر يکسان ترا
و مقابلش "سنگ ِتمام" است:
ز فیض راستی از محتسب بر خود نمیلرزم
به کوه قاف دارم پشت از سنگِ تمام خود
در ترازو نبود سنگِ تمامش صائب
کعبه و بتکده را هر که برابر بکشد
✔️**باتغییرات معنایی در ساختار بیت میتوان آنرا تمثیل نیز دانست و حالت حسن تعلیل نیز بگیرد
✔️***حاسبوا قبل ان‌تحاسبوا
✔️**** مثال نقض اصطلاحی در ریاضی هست و برای اثبات حکم بکار نمیرود بلکه برای رد حکم است این اصطلاح ادبی را از ریاضیات وام‌گرفته ام نقض در کنار مثال و مثال در کنار مدعا قرار میگیرد و به عنوان اصطلاح ادبی بکار رفته و به معنای متضاد و شکل منفی مثال برای اثبات ادعا هست و درصدد اثباتش بصورتی معماگونه با صورتی متضاد و منفی است.
❇️ تحقیق و بررسی: امیر آرکاداش ، گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ اولین مصافحه (دست دادن ) در تاریخ
❇️ دست دادن؛ این ژست آیینی از زمان های قدیم و باستان وجود داشته است، اما استفاده از آن به عنوان یک احوالپرسی روزمره یک پدیده جدیدتر است.
◀️ دست دادن هزاران سال است که به شکلی وجود داشته است، اما منشأ آن تا حدودی مبهم است. یک نظریه رایج این است که این ژست به عنوان راهی برای انتقال مقاصد صلح آمیز آغاز شد.غریبه ها با دراز کردن دست راست خود می توانستند نشان دهند که اسلحه در دست ندارند و هیچ بدخواهی نسبت به یکدیگر ندارند. حتی برخی معتقدند که حرکت بالا و پایین دست دادن قرار بود هر چاقو یا خنجری را که ممکن است در آستین پنهان شده باشد از جای خود خارج کند. توضیح دیگر این است که مصافحه نماد حسن نیت هنگام ادای سوگند یا قول بود. وقتی دست به هم زدند، مردم نشان دادند که کلامشان پیوندی مقدس است.
◀️ والتر بورکرت مورخ زمانی توضیح داد: «توافق را میتوان به سرعت و به وضوح در کلمات بیان کرد، اما تنها با یک ژست آیینی مؤثر واقع میشود: دست‌های باز و بدون سلاح به سمت یکدیگر دراز شده، یکدیگر را در یک دست دادن متقابل می‌گیرند».
◀️ یکی از اولین تصاویر دست دادن در قرن 9 قبل از میلاد (2900 سال پیش) در عراق شهر نمرود(نینوای امروزی) یافت شده است، نقش برجسته ای، که نشان می دهد شاه #آشور، #شلمانسر_سوم، دست خود را با فرمانروای #بابلی مردوخ زكير شومي فشار می دهد تا یک اتحاد را امضا کند.
◀️ این سنت سامی باستان در اسلام هم وارد شده و بسیار تاکید شده بر آداب سلام دادن و مصافحه تا جایی که پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم فرمود :
" هر گاه يكديگر را ملاقات کردید، با گفتن «سلام» و «دست دادن» به هم ديدار كنيد "
◀️ این نقش برجسته آشوری در موزه بریتانیا نگهداری می شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ دست دادن؛ این ژست آیینی از زمان های قدیم و باستان وجود داشته است، اما استفاده از آن به عنوان یک احوالپرسی روزمره یک پدیده جدیدتر است.
◀️ دست دادن هزاران سال است که به شکلی وجود داشته است، اما منشأ آن تا حدودی مبهم است. یک نظریه رایج این است که این ژست به عنوان راهی برای انتقال مقاصد صلح آمیز آغاز شد.غریبه ها با دراز کردن دست راست خود می توانستند نشان دهند که اسلحه در دست ندارند و هیچ بدخواهی نسبت به یکدیگر ندارند. حتی برخی معتقدند که حرکت بالا و پایین دست دادن قرار بود هر چاقو یا خنجری را که ممکن است در آستین پنهان شده باشد از جای خود خارج کند. توضیح دیگر این است که مصافحه نماد حسن نیت هنگام ادای سوگند یا قول بود. وقتی دست به هم زدند، مردم نشان دادند که کلامشان پیوندی مقدس است.
◀️ والتر بورکرت مورخ زمانی توضیح داد: «توافق را میتوان به سرعت و به وضوح در کلمات بیان کرد، اما تنها با یک ژست آیینی مؤثر واقع میشود: دست‌های باز و بدون سلاح به سمت یکدیگر دراز شده، یکدیگر را در یک دست دادن متقابل می‌گیرند».
◀️ یکی از اولین تصاویر دست دادن در قرن 9 قبل از میلاد (2900 سال پیش) در عراق شهر نمرود(نینوای امروزی) یافت شده است، نقش برجسته ای، که نشان می دهد شاه #آشور، #شلمانسر_سوم، دست خود را با فرمانروای #بابلی مردوخ زكير شومي فشار می دهد تا یک اتحاد را امضا کند.
◀️ این سنت سامی باستان در اسلام هم وارد شده و بسیار تاکید شده بر آداب سلام دادن و مصافحه تا جایی که پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم فرمود :
" هر گاه يكديگر را ملاقات کردید، با گفتن «سلام» و «دست دادن» به هم ديدار كنيد "
◀️ این نقش برجسته آشوری در موزه بریتانیا نگهداری می شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
https://t.me/majmaedabiraneadabiatdoreaval
عزیزان متوسطه اول برای دریافت سوالات گوناگون ترم اول سه پایه متوسطه اول و سوالات فصل به فصل و بخش به بخش به این گروه مراجعه کنید
✳️ غلط های املایی مشهور:
به علاوه آنچه در برخی بخشهای قبل گفته شد، کلمات زیر نیز جزو اشتباهات املایی هستند:
▪ آزوقه / آذوقه: اصل این واژه که آن را آزوغه هم می نویسـند ترکی اسـت. پس باید به" ز" نوشـته شـود.
▪ اتاق / اطاق: از آن جا که این واژه ترکی اسـت و در ترکی مخرج " ط" وجود ندارد پس باید آن را با حرف " ت" نوشـت.
▪ اتو / اطو:چون این واژه عربی نیسـت وممکن اسـت فارسی یا روسی باشـد، پس به تر اسـت به " ت" نوشـته شـود .
◾️ارابه/ عـرابه: ارابه واژه ی فارسی اسـت و عرابه معـرب آن. پس به تر اسـت آن را به صورت ارابه نوشـت.
▪ اقلاً / اکثراً: این دو کلمه در عربی به هیچ روی تنوین نمی گیرد و کاربرد آن ها بدین صورت از اغلاط مشهور به شمار می آید.
▪ باتلاق/ باطلاق: واژه ی باتلاق ترکی اسـت، نه عربی. پس نوشـتن آن با حرف " ت" درسـت اسـت.
▪ بوالهوس / بلهوس: پیشـوند " بُل " برسـر برخی واژه های فارسی می آید ومعـنای پـُر، بسـیار و فراوان دارد، برابر این پیشوند در زبان عربی ابو می باشد که برای واژه های عربی به کار می رود و کوتاه شده ی آن را به صورت بو می نویسند. پس" بُل " برای واژه های فارسی ( مانند بلکامه: پر آرزو، بلغاک: پر شور) و "بو" برای واژه های عربی (مانند بوالهوس : پر هوس، بوالعجب: پر شگفتی) درست است.
▪ بها / بهاء : بها به معنی قیمت ، ارزش و نرخ چیزی است . اما معنی بهاء روشنی ، درخشندگی ، رونق ، زیبایی و نیکویی است و به معنای فر وشکوه و زینت و آرایش نیز به کار رفته است . مانند بهاء الدین یا بها ء الحق و یا بها ء الملک که معنای آن ها رونق دین ، شکوه دین و شکوه کشور است. در پشت جلد ( پوشانه ) برخی از کتاب ها می نویسند : بهاء .... ریال . که سخت نادرست است .
▪ تاس / طاس: تاس واژه ای فارسی اسـت که عرب ها آن را گرفته و طاس می نویسند (معرب کرده اند)، یعنی ایرانیان باید آن را به حرف ت بنویسند.
▪ تراز/ طراز: تراز واژه ای فارسی است که عرب ها آن را گرفته و طراز می نویسند (معرب کرده اند). به همین سـبب " تراز" و همه ی ترکیبات آن باید با حرف " ت" نوشـته شـود. مانند: تراز نامه، هم تراز، ترازکردن و مانند این ها.
▪ داوود/ داود: املای این گونه واژه ها را در املای زبان فارسی با دو ( واو ) سفارش کرده اند. به همین ترتیب واژه هایی مانند طاوس و کیکاوس را نیز باید با دو ( واو ) نوشـت: طاووس، کـیکاووس.
▪ زغال / ذغال: املای درسـت این واژه زغال اسـت.
▪ سـؤال / سـئوال: شـکل درسـت آن این واژه سـؤال است.
▪ طوفان/ توفان: اصل این کلمه یونانی اسـت و شکل های دیگر این واژه ی یونانی در بسـیاری از زبان های اروپایی هم به کار می رود، چون آن که در زبان انگلیسی Typhoon و در زبان فرانسوی Typhon به همین معنای طوفان به کار می رود. یک " توفان " هم درفارسی هست که صفت فاعلی و از مصدر توفـیدن اسـت و به معنی شور و غوغا کننده، فریاد کننده و غُران می باشد. پس برای تفکیک طوفان از توفان باید معنا های لغوی این واژه ها را مد نظر قرار داد.
▪ غلتیدن/ غلطیدن: غلتیدن واژه ای فارسی اسـت و باید با " ت" نوشـته شـود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
به علاوه آنچه در برخی بخشهای قبل گفته شد، کلمات زیر نیز جزو اشتباهات املایی هستند:
▪ آزوقه / آذوقه: اصل این واژه که آن را آزوغه هم می نویسـند ترکی اسـت. پس باید به" ز" نوشـته شـود.
▪ اتاق / اطاق: از آن جا که این واژه ترکی اسـت و در ترکی مخرج " ط" وجود ندارد پس باید آن را با حرف " ت" نوشـت.
▪ اتو / اطو:چون این واژه عربی نیسـت وممکن اسـت فارسی یا روسی باشـد، پس به تر اسـت به " ت" نوشـته شـود .
◾️ارابه/ عـرابه: ارابه واژه ی فارسی اسـت و عرابه معـرب آن. پس به تر اسـت آن را به صورت ارابه نوشـت.
▪ اقلاً / اکثراً: این دو کلمه در عربی به هیچ روی تنوین نمی گیرد و کاربرد آن ها بدین صورت از اغلاط مشهور به شمار می آید.
▪ باتلاق/ باطلاق: واژه ی باتلاق ترکی اسـت، نه عربی. پس نوشـتن آن با حرف " ت" درسـت اسـت.
▪ بوالهوس / بلهوس: پیشـوند " بُل " برسـر برخی واژه های فارسی می آید ومعـنای پـُر، بسـیار و فراوان دارد، برابر این پیشوند در زبان عربی ابو می باشد که برای واژه های عربی به کار می رود و کوتاه شده ی آن را به صورت بو می نویسند. پس" بُل " برای واژه های فارسی ( مانند بلکامه: پر آرزو، بلغاک: پر شور) و "بو" برای واژه های عربی (مانند بوالهوس : پر هوس، بوالعجب: پر شگفتی) درست است.
▪ بها / بهاء : بها به معنی قیمت ، ارزش و نرخ چیزی است . اما معنی بهاء روشنی ، درخشندگی ، رونق ، زیبایی و نیکویی است و به معنای فر وشکوه و زینت و آرایش نیز به کار رفته است . مانند بهاء الدین یا بها ء الحق و یا بها ء الملک که معنای آن ها رونق دین ، شکوه دین و شکوه کشور است. در پشت جلد ( پوشانه ) برخی از کتاب ها می نویسند : بهاء .... ریال . که سخت نادرست است .
▪ تاس / طاس: تاس واژه ای فارسی اسـت که عرب ها آن را گرفته و طاس می نویسند (معرب کرده اند)، یعنی ایرانیان باید آن را به حرف ت بنویسند.
▪ تراز/ طراز: تراز واژه ای فارسی است که عرب ها آن را گرفته و طراز می نویسند (معرب کرده اند). به همین سـبب " تراز" و همه ی ترکیبات آن باید با حرف " ت" نوشـته شـود. مانند: تراز نامه، هم تراز، ترازکردن و مانند این ها.
▪ داوود/ داود: املای این گونه واژه ها را در املای زبان فارسی با دو ( واو ) سفارش کرده اند. به همین ترتیب واژه هایی مانند طاوس و کیکاوس را نیز باید با دو ( واو ) نوشـت: طاووس، کـیکاووس.
▪ زغال / ذغال: املای درسـت این واژه زغال اسـت.
▪ سـؤال / سـئوال: شـکل درسـت آن این واژه سـؤال است.
▪ طوفان/ توفان: اصل این کلمه یونانی اسـت و شکل های دیگر این واژه ی یونانی در بسـیاری از زبان های اروپایی هم به کار می رود، چون آن که در زبان انگلیسی Typhoon و در زبان فرانسوی Typhon به همین معنای طوفان به کار می رود. یک " توفان " هم درفارسی هست که صفت فاعلی و از مصدر توفـیدن اسـت و به معنی شور و غوغا کننده، فریاد کننده و غُران می باشد. پس برای تفکیک طوفان از توفان باید معنا های لغوی این واژه ها را مد نظر قرار داد.
▪ غلتیدن/ غلطیدن: غلتیدن واژه ای فارسی اسـت و باید با " ت" نوشـته شـود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «لن ترانی» در اشعار شاعران فارسی زبان
❇️ دور باشِ منعِ دیدن، پیش پیشِ جلوه است
لن‌ترانی برقِ چندین شعله‌ی دیدار داشت!
#بیدل_دهلوی
(لن ترانی) یعنی مرا نخواهی دید.
این عبارت اشاره دارد به داستان موسی که در کوه طور از خدا خواست خود را به موسی نشان دهد.
در قرآن آمده است که موسی میگوید:
[رب ارنی انظر الیک]
یعنی: خدایا، خود را به من نشان ده که می خواهم ترا ببینم.
و خدا میگوید: لن ترانی.
یعنی: مرا نخواهی دید!
و بعد خدا خود را به کوهی نشان می‌دهد و آن کوه تحمل جلوه‌ی خدا را نداشته و از هم می‌پاشد.
پیش پیش یعنی مقدمه
بیدل میگوید از دیدار نا امید نشوید، چون جواب لن ترانی، مقدمه‌ی دیدار است.
متنی در فضای مجازی هست به نامِ (مقایسه‌ی عرفان حافظ و سعدی و مولانا) که سه بیتِ ضعیف با محتوای لن ترانی را به این سه بزرگ نسبت داده‌اند. نه آن سه بیت از سعدی و حافظ و مولاناست، و نه آن متن، متنی درخور توجه و مفید است و جالب اینکه بعضی سایت‌های معروف هم آن متنِ ضعیف را در دیتابیس خود دارند.
القصه این داستان در ادبیات ما بارها مورد استفاده قرار گرفته که در ادامه معروف‌ترین ها را میخوانیم:
به فلک برآ چو عیسی ارنی بگو چو موسی
که خدا تو را نگوید که خموش لن ترانی!
#مولانا
اعتمادی دارد او بر عشق دوست
گر سماع لن ترانی میکند!
#مولانا
هر سر مویم کلیمی لن ترانی بشنو است
باز گو، بگشای لب، این جا ادب درکار نیست!
#عرفی_شیرازی
لن ترانی نشود گر ادب آموز کلیم
ما چه دانیم که درمانی و دیداری هست!
#عرفی_شیرازی
لن ترانی شنود مهتر ما، بی ارنی
این حدیث است که هر وقت جوابی دارد!
#عرفی_شیرازی
طور هست و «لن ترانی» لیک چون موسی ترا
آن تجلای جلال و وعده‌ی دیدار کو؟
#سنایی
بر سرِ طورِ هوا، طنبورِ شهوت می‌زنی
عشق داری، لن ترانی را بدین خواری مجوی!
#سنایی_غزنوی
خداوندی که چون نامش بخوانی
نیابی در جوابش لن ترانی!
#نظامی_گنجوی
موسای طورِ عشقم، در وادیِ تمنا
مجروح لن ترانی چون خود هزار دارم!
#سعدی
گویم «ارنی» و زار گریم
ترسم ز جواب «لن ترانی»!
#عطار_نیشابوری
لن‌ترانی همه را دیده‌ی امید بدوخت
ارنی گوی همان منتظر دیدار است!
#وحشی_بافقی
دلی که همدم مرغان لن ترانی نیست
کجا بگوش وی آید صفیر طایر طور!
#خواجو
فتاده بر دو جهان پرتو تجلی دوست
صفیر بلبل بستان لن ترانی کو؟!
#خواجو
تجلی سنگ را نومید نگذاشت
مترس از دور باش لن‌ترانی!
#صائب_تبريزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ دور باشِ منعِ دیدن، پیش پیشِ جلوه است
لن‌ترانی برقِ چندین شعله‌ی دیدار داشت!
#بیدل_دهلوی
(لن ترانی) یعنی مرا نخواهی دید.
این عبارت اشاره دارد به داستان موسی که در کوه طور از خدا خواست خود را به موسی نشان دهد.
در قرآن آمده است که موسی میگوید:
[رب ارنی انظر الیک]
یعنی: خدایا، خود را به من نشان ده که می خواهم ترا ببینم.
و خدا میگوید: لن ترانی.
یعنی: مرا نخواهی دید!
و بعد خدا خود را به کوهی نشان می‌دهد و آن کوه تحمل جلوه‌ی خدا را نداشته و از هم می‌پاشد.
پیش پیش یعنی مقدمه
بیدل میگوید از دیدار نا امید نشوید، چون جواب لن ترانی، مقدمه‌ی دیدار است.
متنی در فضای مجازی هست به نامِ (مقایسه‌ی عرفان حافظ و سعدی و مولانا) که سه بیتِ ضعیف با محتوای لن ترانی را به این سه بزرگ نسبت داده‌اند. نه آن سه بیت از سعدی و حافظ و مولاناست، و نه آن متن، متنی درخور توجه و مفید است و جالب اینکه بعضی سایت‌های معروف هم آن متنِ ضعیف را در دیتابیس خود دارند.
القصه این داستان در ادبیات ما بارها مورد استفاده قرار گرفته که در ادامه معروف‌ترین ها را میخوانیم:
به فلک برآ چو عیسی ارنی بگو چو موسی
که خدا تو را نگوید که خموش لن ترانی!
#مولانا
اعتمادی دارد او بر عشق دوست
گر سماع لن ترانی میکند!
#مولانا
هر سر مویم کلیمی لن ترانی بشنو است
باز گو، بگشای لب، این جا ادب درکار نیست!
#عرفی_شیرازی
لن ترانی نشود گر ادب آموز کلیم
ما چه دانیم که درمانی و دیداری هست!
#عرفی_شیرازی
لن ترانی شنود مهتر ما، بی ارنی
این حدیث است که هر وقت جوابی دارد!
#عرفی_شیرازی
طور هست و «لن ترانی» لیک چون موسی ترا
آن تجلای جلال و وعده‌ی دیدار کو؟
#سنایی
بر سرِ طورِ هوا، طنبورِ شهوت می‌زنی
عشق داری، لن ترانی را بدین خواری مجوی!
#سنایی_غزنوی
خداوندی که چون نامش بخوانی
نیابی در جوابش لن ترانی!
#نظامی_گنجوی
موسای طورِ عشقم، در وادیِ تمنا
مجروح لن ترانی چون خود هزار دارم!
#سعدی
گویم «ارنی» و زار گریم
ترسم ز جواب «لن ترانی»!
#عطار_نیشابوری
لن‌ترانی همه را دیده‌ی امید بدوخت
ارنی گوی همان منتظر دیدار است!
#وحشی_بافقی
دلی که همدم مرغان لن ترانی نیست
کجا بگوش وی آید صفیر طایر طور!
#خواجو
فتاده بر دو جهان پرتو تجلی دوست
صفیر بلبل بستان لن ترانی کو؟!
#خواجو
تجلی سنگ را نومید نگذاشت
مترس از دور باش لن‌ترانی!
#صائب_تبريزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ هفت‌خان اسفندیار
❇️ در داستانی دیگر، اسفندیار پسر کی‌گشتاسپ برای رهایی خواهرانش از چنگ ارجاسپ تورانی، این هفت‌خان را پشت سر می‌گذارد:
◀️- خان نخست: گرگ:
گرگ توتم (نماد نگاهبان) تورانیان به شمار می‌رفت. در اینجا گرگ نماد آز و بیچارگی است. اسفندیار می‌غرد و دو گرگ را می‌کشد.
◀️- خان دوم: شیر:
اسفندیار مانند آتش به پیکار یک جفت شیر می‌شتابد و نخست شیر نر و سپس ماده را از میان می‌برد.
◀️- خان سوم: اژدها :
فردای شبی که ماه از برج بره (حمل) روی بنمود، اسفندیار به رزم با اژدها شتافت. وی درون صندوقی که پر از تیغ و نیزه بود، پنهان شد. صندوق را بر گردونه‌ای دو اسبه نهادند و اژدها آن را به کام کشید. اما دهانش زخمی شد و رودی سبز از درون پوزه‌اش روانه گشت. اسفندیار از صندوق بیرون آمد و اژدها را کشت.
◀️- خان چهارم: زن جادوگر :
برای رویارویی با ماده جادوگری که غول بیابان نیز خوانده می‌شد و میتوانست کویر را به‌سان دریا کند، اسفندیار چنین چاره‌ای می‌چیند: تنبور می‌نوازد و وانمود میکند که خواهان دستیابی به فرخ‌پری‌چهره‌ای می‌باشد. زن جادوگر با شنیدن آواز او خودش را به شکل دختری زیبا درمی‌آورد و نزدش می‌رود. اسفندیار جامی باده به او می‌دهد و سپس بی‌درنگ زنجیری را که به همراه داشت بر گردن زن جادوگر می‌اندازد و سیمای راستین او نمودار میشود: پیرزنی زشت با موهایی سفید و رویی سیاه و رخساری پرچین و چروک! اسفندیار با خنجر سر او را می‌برد و همین هنگام، باد و گردی سیاه برمی‌آید و مدتی خورشید را می‌پوشاند.
زنجیر اسفندیار را زرتشت از بهشت جهان (مینوی و فرامادی) آورده بود. این زنجیر پولادین را همیشه به بازویش می‌بست تا از بد روزگار، بی‌گزند باشد.
◀️ - خان پنجم: سیمرغ :
شیوه ستیز با سیمرغ به‌سان اژدها بود و زمانی که مرغ غول‌پیکر بر صندوق آکنده از تیر و نیزه چنگال می‌اندازد و به دام می‌افتد، اسفندیار از صندوق بیرون آمده و او را می‌کشد.
◀️- خان ششم: برف و بوران :
سه شبانه‌روز ابری تیره آسمان را فرا گرفت و برف و بادی شگرف، اسفندیار را بیچاره کرد. وی و سپاهش دست به نیایش برداشتند تا اینکه سرانجام بادی خوش برآمد و ابر سیاه را از روی هوا برد. سپس از رودی پهناور به سختی گذشتند.
◀️- خان هفتم: ارجاسپ :
اسفندیار برای دستیابی به قلعه ارجاسپ که رویین دژ می‌خواندند، نیرنگی به کار برد و به چهره بازرگان به درون دژ رخنه کرد و توانست خواهرانش را آزاد کند.
◀️ نکته آیینی این است که رستم و اسفندیار پس از هر پیروزی، به پادیاب (غسل) می‌پرداختند و یزدان را نیایش می‌نمودند.
❇️ گفتاری از نسک، پندهای شاهنامه ،عرفان آریایی
✍امید عطایی‌فرد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در داستانی دیگر، اسفندیار پسر کی‌گشتاسپ برای رهایی خواهرانش از چنگ ارجاسپ تورانی، این هفت‌خان را پشت سر می‌گذارد:
◀️- خان نخست: گرگ:
گرگ توتم (نماد نگاهبان) تورانیان به شمار می‌رفت. در اینجا گرگ نماد آز و بیچارگی است. اسفندیار می‌غرد و دو گرگ را می‌کشد.
◀️- خان دوم: شیر:
اسفندیار مانند آتش به پیکار یک جفت شیر می‌شتابد و نخست شیر نر و سپس ماده را از میان می‌برد.
◀️- خان سوم: اژدها :
فردای شبی که ماه از برج بره (حمل) روی بنمود، اسفندیار به رزم با اژدها شتافت. وی درون صندوقی که پر از تیغ و نیزه بود، پنهان شد. صندوق را بر گردونه‌ای دو اسبه نهادند و اژدها آن را به کام کشید. اما دهانش زخمی شد و رودی سبز از درون پوزه‌اش روانه گشت. اسفندیار از صندوق بیرون آمد و اژدها را کشت.
◀️- خان چهارم: زن جادوگر :
برای رویارویی با ماده جادوگری که غول بیابان نیز خوانده می‌شد و میتوانست کویر را به‌سان دریا کند، اسفندیار چنین چاره‌ای می‌چیند: تنبور می‌نوازد و وانمود میکند که خواهان دستیابی به فرخ‌پری‌چهره‌ای می‌باشد. زن جادوگر با شنیدن آواز او خودش را به شکل دختری زیبا درمی‌آورد و نزدش می‌رود. اسفندیار جامی باده به او می‌دهد و سپس بی‌درنگ زنجیری را که به همراه داشت بر گردن زن جادوگر می‌اندازد و سیمای راستین او نمودار میشود: پیرزنی زشت با موهایی سفید و رویی سیاه و رخساری پرچین و چروک! اسفندیار با خنجر سر او را می‌برد و همین هنگام، باد و گردی سیاه برمی‌آید و مدتی خورشید را می‌پوشاند.
زنجیر اسفندیار را زرتشت از بهشت جهان (مینوی و فرامادی) آورده بود. این زنجیر پولادین را همیشه به بازویش می‌بست تا از بد روزگار، بی‌گزند باشد.
◀️ - خان پنجم: سیمرغ :
شیوه ستیز با سیمرغ به‌سان اژدها بود و زمانی که مرغ غول‌پیکر بر صندوق آکنده از تیر و نیزه چنگال می‌اندازد و به دام می‌افتد، اسفندیار از صندوق بیرون آمده و او را می‌کشد.
◀️- خان ششم: برف و بوران :
سه شبانه‌روز ابری تیره آسمان را فرا گرفت و برف و بادی شگرف، اسفندیار را بیچاره کرد. وی و سپاهش دست به نیایش برداشتند تا اینکه سرانجام بادی خوش برآمد و ابر سیاه را از روی هوا برد. سپس از رودی پهناور به سختی گذشتند.
◀️- خان هفتم: ارجاسپ :
اسفندیار برای دستیابی به قلعه ارجاسپ که رویین دژ می‌خواندند، نیرنگی به کار برد و به چهره بازرگان به درون دژ رخنه کرد و توانست خواهرانش را آزاد کند.
◀️ نکته آیینی این است که رستم و اسفندیار پس از هر پیروزی، به پادیاب (غسل) می‌پرداختند و یزدان را نیایش می‌نمودند.
❇️ گفتاری از نسک، پندهای شاهنامه ،عرفان آریایی
✍امید عطایی‌فرد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ سیمرغ و ققنوس، یکی نیستند
◀️ ۱. اولین و بارزترین تفاوت سیمرغ و ققنوس این است که سیمرغ یک اسطوره ایرانی است اما ققنوس در گستره شهر کهن پارسی جایی ندارد و هر کجا از آن با این عنوان استفاده شود، اشتباه است.
افسانه ققنوس از مصر باستان برخاسته، به یونان و روم رفته و همسو با باورهای مسیحیت شاخ و برگ بیشتر یافته است.
اما سیمرغ اسطوره‌ای کاملا ایرانی است و ریشه‌ای کاملا پارسی داشته و در شاهنامه و در منطق‌الطیر پرنده اصلی سیمرغ است و نقش مهم و کلیدی دارد، در حالی که به ققنوس تنها اشاره‌هایی کوتاه و گذرا میشود.
◀️ ۲. با توجه به تعاریف بالا اساس بوجود آمدن هر کدام نیز بسیار متفاوت است و یکی خواندن آنها کار اشتباهی است.
ققنوس پرنده‌ای تنهاست که برای آن که بتواند زاده شود ابتدا باید بمیرد،
ولی سیمرغ پرنده‌ای بوده که در عالی‌ترین درجه است و شاید نام دیگر آن، همای سعادت باشد.
◀️ ۳. سیمرغ نماد وحدت، عالم بالا، مرغ خدا و مظهر عالی‌ترین پرواز‌های روح و انسان کامل شناخته شده‌است؛
اما ققنوس را نماد جاودانگی می‌دانند.
◀️ ۴. سیمرغ از نظر ایرانیان در واقع از حالت پرنده بودن در می‌آید و ساحتی فراتر، چون معنوی و عرفانی را توصیف میکند و در وجود انسان رخ می‌دهد.
اما از ققنوس همچنان به عنوان یک پرنده استفاده میشود که می‌تواند موجودی جاودان باشد. البته شاید بازتاب ضمیر ناهشیار انسان باشد که میل به جاودانگی دارد. هر چند که در منطق‌الطیر عطار نیشابوری، ققنوس نیز فانی تلقی شده‌است.
◀️ در مجموع، با وجود شباهت‌هایی چون اساطیری بودن و خیالی و ماورایی بودن، هر دو پرنده کاملا با هم متفاوت هستند و یکی خواندن آنها اشتباه است.
◀️ ققنوس یک پروژه شیطانی برای آخرالزمان‌سازی آل‌جهود است که در حال پیاده کردن روی انسان‌ها هستند و هیچ ربطی به سیمرغ ندارد.
◀️ در واقع جهود، آئین سیمرغی ایران را کپی ولی وارونه کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
◀️ ۱. اولین و بارزترین تفاوت سیمرغ و ققنوس این است که سیمرغ یک اسطوره ایرانی است اما ققنوس در گستره شهر کهن پارسی جایی ندارد و هر کجا از آن با این عنوان استفاده شود، اشتباه است.
افسانه ققنوس از مصر باستان برخاسته، به یونان و روم رفته و همسو با باورهای مسیحیت شاخ و برگ بیشتر یافته است.
اما سیمرغ اسطوره‌ای کاملا ایرانی است و ریشه‌ای کاملا پارسی داشته و در شاهنامه و در منطق‌الطیر پرنده اصلی سیمرغ است و نقش مهم و کلیدی دارد، در حالی که به ققنوس تنها اشاره‌هایی کوتاه و گذرا میشود.
◀️ ۲. با توجه به تعاریف بالا اساس بوجود آمدن هر کدام نیز بسیار متفاوت است و یکی خواندن آنها کار اشتباهی است.
ققنوس پرنده‌ای تنهاست که برای آن که بتواند زاده شود ابتدا باید بمیرد،
ولی سیمرغ پرنده‌ای بوده که در عالی‌ترین درجه است و شاید نام دیگر آن، همای سعادت باشد.
◀️ ۳. سیمرغ نماد وحدت، عالم بالا، مرغ خدا و مظهر عالی‌ترین پرواز‌های روح و انسان کامل شناخته شده‌است؛
اما ققنوس را نماد جاودانگی می‌دانند.
◀️ ۴. سیمرغ از نظر ایرانیان در واقع از حالت پرنده بودن در می‌آید و ساحتی فراتر، چون معنوی و عرفانی را توصیف میکند و در وجود انسان رخ می‌دهد.
اما از ققنوس همچنان به عنوان یک پرنده استفاده میشود که می‌تواند موجودی جاودان باشد. البته شاید بازتاب ضمیر ناهشیار انسان باشد که میل به جاودانگی دارد. هر چند که در منطق‌الطیر عطار نیشابوری، ققنوس نیز فانی تلقی شده‌است.
◀️ در مجموع، با وجود شباهت‌هایی چون اساطیری بودن و خیالی و ماورایی بودن، هر دو پرنده کاملا با هم متفاوت هستند و یکی خواندن آنها اشتباه است.
◀️ ققنوس یک پروژه شیطانی برای آخرالزمان‌سازی آل‌جهود است که در حال پیاده کردن روی انسان‌ها هستند و هیچ ربطی به سیمرغ ندارد.
◀️ در واقع جهود، آئین سیمرغی ایران را کپی ولی وارونه کرد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تاریخچه و قالبهای شعر پارسی
❇️بخش : اول
❇️ شعر کهن پارسی یا شعر کلاسیک پارسی به صورت کنونی ، بیش از ۱۱۰۰ سال قدمت دارد . اینگونه از شعر کاملا موزون بوده و وزن آن بر پایه‌ی ساختاری است که عروض ( وزن شعر پارسی ) نام دارد .
◀️ ساختار اوزان عروضی بر مبنای طول هَجاهاست .
هر مصراع یا مصرع به قالب‌هایی تقسیم میشود که هجاها باید در آن قالب قرار گیرند .
شعرهای کلاسیک پارسی دارای ویژگی‌هایی هستند که با شعرهای نو ، تفاوت دارند . شعر کلاسیک ، محصول گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین ، شکل گرفته باشد .
◀️ اشعار شاعران بزرگی مانند فردوسی ، مولوی ، سعدی ، حافظ ، نظامی ، صائب تبریزی ، ......هر کدام با این که سبک های مختلفی داشته اند اما در مجموعه ای از ویژگی‌ها مشترک هستند .
◀️ نظامی عروضی در چهار مقاله گفته است :
هر که طبع در نظم شعر ، راسخ شد و سخنش هموار گشت روی به علم شعر آورد و عروض بخواند .
◀️ نخستین نمونه های به دست آمده از شعر در ایران ، پیشنه اش به روزگار پیامبر بزرگ ایرانی ، حضرت زرتشت ع در گاهان می‌رسد . این سروده‌ها به گویش گاهانی از زبان اوستایی است .
◀️ همچنین از دوران پهلوی ( اشکانی ) منظومه هایی مانند ایاتکار زریران ( یادگار زریران ) و درخت آسوریک به زبان پهلویِ اشکانی در دست است . افزون بر این نمونه‌هایی از شعر ( ترانه‌های خسروانی ) به زبان پهلویِ ساسانی یافت شده است .
سروده‌ها و اشعار مانوی به پارسی میانه ( پهلویِ اشکانی و ساسانی ) نیز در نزد اهل فن ، اهمیت بسزایی دارند اما تمام علمای آگاه به این فن و هنر بر این عقیده هستند که وزن هیچکدام از این اشعار ، عروضی نیست و به همین دلیل این اشعار با شعر پارسیِ امروز تفاوت بنیادین دارند .
◀️ نخستین شاعران پارسی سرا ( مراد از پارسی در اینجا ، پارسیِ دَری و در مقابل پارسیِ میانه است ) در دربار یعقوب لیث صفاری پدیدار شدند .اگرچه نمونه‌هایی از شعر به زبان پارسیِ دَری ، پیش از این دوران وجود دارد ولی بررسی آنها مشخص میکند که در زمان سرودن این اشعار ، شعر پارسی هنوز قوام نیافته بود چون وزن آن اشعار به طور مطلق ، عروضی نیست .
◀️ در اینجا نمونه‌ای از اینگونه اشعار ( که تعدادشان انگشت شمار است ) را می‌آورم .
این قطعه شعر در آتشکده ی کرکوی در سیستان نگاشته شده است :
فَرخته باذا روش خُنیده کرشسبِ هوش
همی برست از جوش اَنوش کن می انوش
دوست بَذا گوش بَذآفرین نهاده گوش
همیشه نیکی کوش که دی گذشت و دوش
شاها خدایگانا بآفرین شاهی
محمد سگزی و بَسام کُرد از سرایندگان دربار یعقوب لیث صفاری هستند .
◀️ مرحله‌ی بعدی شکل گیری و تکامل شعر کهن پارسی در وَرارود ( ماوراءالنهر ) و خراسان اتفاق افتاد . علت آن بیش از هر چیز پشتیبانی فرمانروایان ایرانی نژاد سامانی از زبان پارسی بود . در این روزگار شاعران بزرگی چون رودکی سمرقندی ، شهید بلخی و دقیقی بلخی پدیدار شدند . فردوسی ، بزرگترین و نام آورترین شاعرِ حماسه سرای ایران نیز اواخر این دوره را درک کرد .
◀️ با روی کار آمدن غزنویانِ تُرک نژاد از رونق شعر پارسی کاسته نشد و فرمانروایان این سلسله و به ویژه سلطان محمود غزنوی از پشتیبانان جدی سخنوران پارسی سرا بودند . در این دوره شاهد پدیدار شدن سرایندگان بزرگی چون فرخی سیستانی و عنصری بلخی هستیم .
◀️ از روزگار غزنوی به بعد به ویژه آغاز پادشاهی سلجوقیان ، اندک اندک جنبش سرایش شعر به زبان پارسی دَری به نواحی مرکزی ایران و حتی نواحی غربی ( چون آذربایجان ) کشیده شد .
◀️ در این دوره شاعران صاحب نامی مثل ناصر خسرو قبادیانی ، قطران تبریزی ، فخرالدین اسعد گرگانی و اسدی طوسی پدیدار شدند .
◀️ در سده‌ی ششم هجری ، شاهد پیدایش سرایندگان بزرگی چون عطار نیشابوری ، نظامی گنجوی ، خاقانی شروانی ، جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی ، انوری ابیوردی ، ظهیر فاریابی و ده ها شاعر صاحب طبع دیگر هستیم .
◀️ در سده‌ی هفتم هجری و اوج رشد و تعالی شعر پارسی ، دو شاعر بزرگوار و نامدار ایران یعنی سعدی شیرازی و مولانا جلال الدین بلخی ، آسمان شعر پارسی را نورباران کردند .
پس از این دو چهره‌ی تابناک ادبیات و شعر ایران ، شعر پارسی در سراشیب و فرود قرار گرفت تا اینکه در سده‌ی هشتم با وجود بزرگانی چون عبید زاکانی و حافظ شیرازی دوباره اعتلا یافت .
◀️ بعد از حافظ که پایان بخش سبک عراقی است سبک هندی پیدا شد و در این سبک ، شاعران بزرگی مانند صائب تبریزی و بیدل دهلوی که در افغانستان و تاجیکستان نیز از محبوبیت بسیاری برخوردار است به سرایش شعر پرداختند .
ادامه دارد... .
❇️ مسعود لواسانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️بخش : اول
❇️ شعر کهن پارسی یا شعر کلاسیک پارسی به صورت کنونی ، بیش از ۱۱۰۰ سال قدمت دارد . اینگونه از شعر کاملا موزون بوده و وزن آن بر پایه‌ی ساختاری است که عروض ( وزن شعر پارسی ) نام دارد .
◀️ ساختار اوزان عروضی بر مبنای طول هَجاهاست .
هر مصراع یا مصرع به قالب‌هایی تقسیم میشود که هجاها باید در آن قالب قرار گیرند .
شعرهای کلاسیک پارسی دارای ویژگی‌هایی هستند که با شعرهای نو ، تفاوت دارند . شعر کلاسیک ، محصول گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین ، شکل گرفته باشد .
◀️ اشعار شاعران بزرگی مانند فردوسی ، مولوی ، سعدی ، حافظ ، نظامی ، صائب تبریزی ، ......هر کدام با این که سبک های مختلفی داشته اند اما در مجموعه ای از ویژگی‌ها مشترک هستند .
◀️ نظامی عروضی در چهار مقاله گفته است :
هر که طبع در نظم شعر ، راسخ شد و سخنش هموار گشت روی به علم شعر آورد و عروض بخواند .
◀️ نخستین نمونه های به دست آمده از شعر در ایران ، پیشنه اش به روزگار پیامبر بزرگ ایرانی ، حضرت زرتشت ع در گاهان می‌رسد . این سروده‌ها به گویش گاهانی از زبان اوستایی است .
◀️ همچنین از دوران پهلوی ( اشکانی ) منظومه هایی مانند ایاتکار زریران ( یادگار زریران ) و درخت آسوریک به زبان پهلویِ اشکانی در دست است . افزون بر این نمونه‌هایی از شعر ( ترانه‌های خسروانی ) به زبان پهلویِ ساسانی یافت شده است .
سروده‌ها و اشعار مانوی به پارسی میانه ( پهلویِ اشکانی و ساسانی ) نیز در نزد اهل فن ، اهمیت بسزایی دارند اما تمام علمای آگاه به این فن و هنر بر این عقیده هستند که وزن هیچکدام از این اشعار ، عروضی نیست و به همین دلیل این اشعار با شعر پارسیِ امروز تفاوت بنیادین دارند .
◀️ نخستین شاعران پارسی سرا ( مراد از پارسی در اینجا ، پارسیِ دَری و در مقابل پارسیِ میانه است ) در دربار یعقوب لیث صفاری پدیدار شدند .اگرچه نمونه‌هایی از شعر به زبان پارسیِ دَری ، پیش از این دوران وجود دارد ولی بررسی آنها مشخص میکند که در زمان سرودن این اشعار ، شعر پارسی هنوز قوام نیافته بود چون وزن آن اشعار به طور مطلق ، عروضی نیست .
◀️ در اینجا نمونه‌ای از اینگونه اشعار ( که تعدادشان انگشت شمار است ) را می‌آورم .
این قطعه شعر در آتشکده ی کرکوی در سیستان نگاشته شده است :
فَرخته باذا روش خُنیده کرشسبِ هوش
همی برست از جوش اَنوش کن می انوش
دوست بَذا گوش بَذآفرین نهاده گوش
همیشه نیکی کوش که دی گذشت و دوش
شاها خدایگانا بآفرین شاهی
محمد سگزی و بَسام کُرد از سرایندگان دربار یعقوب لیث صفاری هستند .
◀️ مرحله‌ی بعدی شکل گیری و تکامل شعر کهن پارسی در وَرارود ( ماوراءالنهر ) و خراسان اتفاق افتاد . علت آن بیش از هر چیز پشتیبانی فرمانروایان ایرانی نژاد سامانی از زبان پارسی بود . در این روزگار شاعران بزرگی چون رودکی سمرقندی ، شهید بلخی و دقیقی بلخی پدیدار شدند . فردوسی ، بزرگترین و نام آورترین شاعرِ حماسه سرای ایران نیز اواخر این دوره را درک کرد .
◀️ با روی کار آمدن غزنویانِ تُرک نژاد از رونق شعر پارسی کاسته نشد و فرمانروایان این سلسله و به ویژه سلطان محمود غزنوی از پشتیبانان جدی سخنوران پارسی سرا بودند . در این دوره شاهد پدیدار شدن سرایندگان بزرگی چون فرخی سیستانی و عنصری بلخی هستیم .
◀️ از روزگار غزنوی به بعد به ویژه آغاز پادشاهی سلجوقیان ، اندک اندک جنبش سرایش شعر به زبان پارسی دَری به نواحی مرکزی ایران و حتی نواحی غربی ( چون آذربایجان ) کشیده شد .
◀️ در این دوره شاعران صاحب نامی مثل ناصر خسرو قبادیانی ، قطران تبریزی ، فخرالدین اسعد گرگانی و اسدی طوسی پدیدار شدند .
◀️ در سده‌ی ششم هجری ، شاهد پیدایش سرایندگان بزرگی چون عطار نیشابوری ، نظامی گنجوی ، خاقانی شروانی ، جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی ، انوری ابیوردی ، ظهیر فاریابی و ده ها شاعر صاحب طبع دیگر هستیم .
◀️ در سده‌ی هفتم هجری و اوج رشد و تعالی شعر پارسی ، دو شاعر بزرگوار و نامدار ایران یعنی سعدی شیرازی و مولانا جلال الدین بلخی ، آسمان شعر پارسی را نورباران کردند .
پس از این دو چهره‌ی تابناک ادبیات و شعر ایران ، شعر پارسی در سراشیب و فرود قرار گرفت تا اینکه در سده‌ی هشتم با وجود بزرگانی چون عبید زاکانی و حافظ شیرازی دوباره اعتلا یافت .
◀️ بعد از حافظ که پایان بخش سبک عراقی است سبک هندی پیدا شد و در این سبک ، شاعران بزرگی مانند صائب تبریزی و بیدل دهلوی که در افغانستان و تاجیکستان نیز از محبوبیت بسیاری برخوردار است به سرایش شعر پرداختند .
ادامه دارد... .
❇️ مسعود لواسانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️در ساحت آیین گیس بُران
❇️ بخش نخست
❇️ در آیین پل برون سینی و چاقو یا قیچی مهم است. به رسم سر زن را در سینی خم می کنند تا در هنگامه بریدن مویی نیفتد بر زمین و پس از بریدن آن زن برای مدتی باید در پرده انزوا باشد چون گیس ندارد.
◀️ مو را وقتی می بافند تا در دو قسمت مساوی به گیس درست کنند یک رویه سه گره روی هم هست که با یَسه خوانی همراه است.
◀️ گیس بلند که در زبان بختیاری گویند پَل اهمیت بسزایی در نشانه وقار زن دارد و نکته مهم اینکه یک پل در بیست و سه سالگی و رو به بالای زن مهم است. در این سن به بعد گیس تا زیر نشیمن گاه می رسد و به هنگامه گره زن روی هم یَسه خوانی که هست نشانه هفتاد و گره در هفتاد و دو یسنا از اوستا هست.
◀️ وقتی می خواهند ببافند چون کار مشکلی است برای خود زن، کسی که مسئول این کار می شود پشت زن می شیند و موها را که خوب شانه زد آنهم با شانه چوبی که مخصوص زن بختیاری در زاگرس است اضافه های مانده شده مو در شانه را در لای پارچه ای نگهداری می کنند تا بعد در پای بلوط پیر یا پیر بلوط هر منطقه به رسم امانت داری خاک کنند...
وقتی شانه خورد و یک دست شد به دو قسمت که تقسیم می کنند همه موها را در بر می گیرند یعنی از موهای جلو تا وسط و پشت سر همه را طی نوازش و آرایشی مرتب شده تقسیم به وضعیت بافتن می کنند.
این روش آیینی در تقدس جایگاه زن و هستی او یعنی موهایش که نماد برازندگی دارد قابل توجه و اعتنا هست که بافنده گیس در هر لایه نهادن موها برای بافتن یَسه گویان کارش را سلوک می دهد.
هر گیس سی و پنج گره دقیق می خورد البته باید موها را کامل شانه کرد تا بشود این شمارش را دقیق تر دید. وقتی دو گیس درست شد دور صورت و آن پس از فرق سر که گیس ها درست کردند به صورت نیم دایره دور سر زن می کشند و در زیر گلو گره ای می زنند آن گره های بافته شده روی هم را با گره های بافته شده به شماره هفتاد و دو هستند و آن پس کِلَهچِه یا کلاه منجق کاری کوچکی که مخصوص زنان است روی سر می نهند و با بندی که دارد به زیر گلو می بندند تا موها را سفت نگاهداری کند.
گردن و پشت سر تا پشت گردن همه لخت است طبق آیین کوهستانی و تنها یک پارچه دو تا سه متری را منتشر می کنند روی سر تا پوشش حریر وار باشد.به آن پارچه که معمولا رنگی است مِهنا یا مَینا گویند که مهنا حریر است و سر گردن را نمایان دارد به جلوه گری توری اش.
مَینا کاربرد شیرینی دارد. وقتی روی سینه های زن پخش می شود حکم یک وضعیت پایدار پوشش خاص خرامانی دارد و زن در بخش جلویی مینا روی سینه تا شکم تنقلات اگر باردار باشد می نهد تا در هنگام ویار داشتن بخورد.
یا وقتی به چشمه یا کوه رفت، بلوط های افتاده روی زمین یا سبزی خوش خوراکی به نام بَکَلو که شبیه ترشاهی است را از کنار چشمه بچیند یا گیاه مهم پرسیاوشون که سیاه و قرمز تیره است.
◀️ پرسیاوشون برای زن بختیاری مزه مزه شده اش در دهان و مالیدن به گیس حکم یادآوری سیاوش و فرنگیس دارد که زمزمه این را دیدم:
وقتی به کوچ سه بار از طرف میراث فرهنگی دوبار و یک بار خودم رفتم دیدم پرسیاوشون را که می مالند به گیس می گویند:
تِرات اِینِه ولات سی تو
پَل سیت مَندیرِه
ای بازُم وَ نومِت
که برگردان اش می شود:
می دود جهان به دنبال تو
گیس منتظر توست
می رقصم با نام تو
اینجا اهمیت سزاوار شده ای از آیین سیاوش خوانی هم دیده می شود که زن بختیاری با همدردی هایش نسبت به رنج فرنگیس و از زبان فرنگیس زمزمه ای مهم را برگو می شود.
شانه چوبی را همیشه در پارچه نگهداری می کنند و در هر بار استفاده او را با عود و بخور تمیز نگهداری می کنند یعنی عود که روشن می کنند تا بو دهد شانه چوبی را روی آن بو و دود می چرخانند.
شانه چوبی دو سر است یعنی از دو طرف قابل استفاده می باشد. اندازه اش به اندازه کف دست است. مربع شکل که یک طرف میان دنده های شانه فاصله کم و در طرفی دیگر میان دنده های شانه فاصله بسیار تا اول با طرف شانه فاصله دار می کشند موها را و آن پس با بخشی که فاصله دنده های کمتر است شانه اصلی را می زنند.
ناگفته نماند که سر زن باید شسته شود با برگ کنار یا صدر که تمیز کننده سر است یا جَفت که پوست بلوط است وقتی جَفت را با حنا قاطی می کنند برای شستشو سر خوب می مالند تا سر آغشته مواد شود. آن پس می بندند سر را تا نیم روز و آن پس می شورند. در شستن هم یک نفر ایستاده آب با کاسه ای بزرگ که جُم گویند آب بر سر زن که نشسته روی پا می ریزند تا خوب نظارت بر شستن باشد.
❇️ دکتر پورفریاد
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش نخست
❇️ در آیین پل برون سینی و چاقو یا قیچی مهم است. به رسم سر زن را در سینی خم می کنند تا در هنگامه بریدن مویی نیفتد بر زمین و پس از بریدن آن زن برای مدتی باید در پرده انزوا باشد چون گیس ندارد.
◀️ مو را وقتی می بافند تا در دو قسمت مساوی به گیس درست کنند یک رویه سه گره روی هم هست که با یَسه خوانی همراه است.
◀️ گیس بلند که در زبان بختیاری گویند پَل اهمیت بسزایی در نشانه وقار زن دارد و نکته مهم اینکه یک پل در بیست و سه سالگی و رو به بالای زن مهم است. در این سن به بعد گیس تا زیر نشیمن گاه می رسد و به هنگامه گره زن روی هم یَسه خوانی که هست نشانه هفتاد و گره در هفتاد و دو یسنا از اوستا هست.
◀️ وقتی می خواهند ببافند چون کار مشکلی است برای خود زن، کسی که مسئول این کار می شود پشت زن می شیند و موها را که خوب شانه زد آنهم با شانه چوبی که مخصوص زن بختیاری در زاگرس است اضافه های مانده شده مو در شانه را در لای پارچه ای نگهداری می کنند تا بعد در پای بلوط پیر یا پیر بلوط هر منطقه به رسم امانت داری خاک کنند...
وقتی شانه خورد و یک دست شد به دو قسمت که تقسیم می کنند همه موها را در بر می گیرند یعنی از موهای جلو تا وسط و پشت سر همه را طی نوازش و آرایشی مرتب شده تقسیم به وضعیت بافتن می کنند.
این روش آیینی در تقدس جایگاه زن و هستی او یعنی موهایش که نماد برازندگی دارد قابل توجه و اعتنا هست که بافنده گیس در هر لایه نهادن موها برای بافتن یَسه گویان کارش را سلوک می دهد.
هر گیس سی و پنج گره دقیق می خورد البته باید موها را کامل شانه کرد تا بشود این شمارش را دقیق تر دید. وقتی دو گیس درست شد دور صورت و آن پس از فرق سر که گیس ها درست کردند به صورت نیم دایره دور سر زن می کشند و در زیر گلو گره ای می زنند آن گره های بافته شده روی هم را با گره های بافته شده به شماره هفتاد و دو هستند و آن پس کِلَهچِه یا کلاه منجق کاری کوچکی که مخصوص زنان است روی سر می نهند و با بندی که دارد به زیر گلو می بندند تا موها را سفت نگاهداری کند.
گردن و پشت سر تا پشت گردن همه لخت است طبق آیین کوهستانی و تنها یک پارچه دو تا سه متری را منتشر می کنند روی سر تا پوشش حریر وار باشد.به آن پارچه که معمولا رنگی است مِهنا یا مَینا گویند که مهنا حریر است و سر گردن را نمایان دارد به جلوه گری توری اش.
مَینا کاربرد شیرینی دارد. وقتی روی سینه های زن پخش می شود حکم یک وضعیت پایدار پوشش خاص خرامانی دارد و زن در بخش جلویی مینا روی سینه تا شکم تنقلات اگر باردار باشد می نهد تا در هنگام ویار داشتن بخورد.
یا وقتی به چشمه یا کوه رفت، بلوط های افتاده روی زمین یا سبزی خوش خوراکی به نام بَکَلو که شبیه ترشاهی است را از کنار چشمه بچیند یا گیاه مهم پرسیاوشون که سیاه و قرمز تیره است.
◀️ پرسیاوشون برای زن بختیاری مزه مزه شده اش در دهان و مالیدن به گیس حکم یادآوری سیاوش و فرنگیس دارد که زمزمه این را دیدم:
وقتی به کوچ سه بار از طرف میراث فرهنگی دوبار و یک بار خودم رفتم دیدم پرسیاوشون را که می مالند به گیس می گویند:
تِرات اِینِه ولات سی تو
پَل سیت مَندیرِه
ای بازُم وَ نومِت
که برگردان اش می شود:
می دود جهان به دنبال تو
گیس منتظر توست
می رقصم با نام تو
اینجا اهمیت سزاوار شده ای از آیین سیاوش خوانی هم دیده می شود که زن بختیاری با همدردی هایش نسبت به رنج فرنگیس و از زبان فرنگیس زمزمه ای مهم را برگو می شود.
شانه چوبی را همیشه در پارچه نگهداری می کنند و در هر بار استفاده او را با عود و بخور تمیز نگهداری می کنند یعنی عود که روشن می کنند تا بو دهد شانه چوبی را روی آن بو و دود می چرخانند.
شانه چوبی دو سر است یعنی از دو طرف قابل استفاده می باشد. اندازه اش به اندازه کف دست است. مربع شکل که یک طرف میان دنده های شانه فاصله کم و در طرفی دیگر میان دنده های شانه فاصله بسیار تا اول با طرف شانه فاصله دار می کشند موها را و آن پس با بخشی که فاصله دنده های کمتر است شانه اصلی را می زنند.
ناگفته نماند که سر زن باید شسته شود با برگ کنار یا صدر که تمیز کننده سر است یا جَفت که پوست بلوط است وقتی جَفت را با حنا قاطی می کنند برای شستشو سر خوب می مالند تا سر آغشته مواد شود. آن پس می بندند سر را تا نیم روز و آن پس می شورند. در شستن هم یک نفر ایستاده آب با کاسه ای بزرگ که جُم گویند آب بر سر زن که نشسته روی پا می ریزند تا خوب نظارت بر شستن باشد.
❇️ دکتر پورفریاد
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan