سادهسازی مفاهیم
افعال #پشنگ🤔😊
" پشنگ" در فارسی کهن به معنای اهرم یا تیشه است. برای به خاطر سپردن مصدرهایی که جملههای چهارجزئی مفعولی- مسندی میسازند این واژه را به خاطر بسپارید.
پنداشتن 👈 پ
فعلهای هممعنی با پنداشتن:
دیدن، دانستن، یافتن
شمردن👈 ش
فعلهای هممعنی با شمردن:
به شمار آوردن، به حساب آوردن
نامیدن 👈 ن
فعلهای هممعنی با نامیدن:
خواندن، گفتن، صدا کردن، صدا زدن
گردانیدن👈 گ
فعلهای هممعنی با گردانیدن:
نمودن، کردن، ساختن
این گروه فعلها قابل تأویل به افعال اسنادی(سهجزئی مسندی) هستند، به عنوان مثال:
👈محبّت چون به غایت رسد، آن را عشق خوانند.
( آن: مفعول/ عشق: مسند)
👇
آن عشق است.
👈خاطرات تلخ و شیرین پیمانهی آدمی را پر میسازند.
( پیمانه: مفعول/ پر: مسند)
👇
پیمانهی آدمی پر است.
👈در بیکران هستی چگونه خود را دانای کل میپنداری؟
(خود: مفعول/ دانای کل: مسند)
👇
خود دانای کل هستی.
👈همه جهان آتش بیند.
(همه جهان: مفعول/ آتش: مسند)
👇
همهی جهان آتش است.
👈مردم او را "نسیم شمال" مینامیدند.
(او: مفعول/ نسیم شمال: مسند)
ٔ 👇
ٔ او نسیم شمال بود.
ابراهیم رمضانلی-خرداد۹۹
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
افعال #پشنگ🤔😊
" پشنگ" در فارسی کهن به معنای اهرم یا تیشه است. برای به خاطر سپردن مصدرهایی که جملههای چهارجزئی مفعولی- مسندی میسازند این واژه را به خاطر بسپارید.
پنداشتن 👈 پ
فعلهای هممعنی با پنداشتن:
دیدن، دانستن، یافتن
شمردن👈 ش
فعلهای هممعنی با شمردن:
به شمار آوردن، به حساب آوردن
نامیدن 👈 ن
فعلهای هممعنی با نامیدن:
خواندن، گفتن، صدا کردن، صدا زدن
گردانیدن👈 گ
فعلهای هممعنی با گردانیدن:
نمودن، کردن، ساختن
این گروه فعلها قابل تأویل به افعال اسنادی(سهجزئی مسندی) هستند، به عنوان مثال:
👈محبّت چون به غایت رسد، آن را عشق خوانند.
( آن: مفعول/ عشق: مسند)
👇
آن عشق است.
👈خاطرات تلخ و شیرین پیمانهی آدمی را پر میسازند.
( پیمانه: مفعول/ پر: مسند)
👇
پیمانهی آدمی پر است.
👈در بیکران هستی چگونه خود را دانای کل میپنداری؟
(خود: مفعول/ دانای کل: مسند)
👇
خود دانای کل هستی.
👈همه جهان آتش بیند.
(همه جهان: مفعول/ آتش: مسند)
👇
همهی جهان آتش است.
👈مردم او را "نسیم شمال" مینامیدند.
(او: مفعول/ نسیم شمال: مسند)
ٔ 👇
ٔ او نسیم شمال بود.
ابراهیم رمضانلی-خرداد۹۹
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع رنگ اسب
اَبرَش: آن که نقطههایی خرد دارد مخالف رنگ تنش
ابلق: سیاه و سفید
ابیض: آن بود که سراسر موی و اندامش سفید بوَد
ادرع: اسبی که سر و گردنش سفید باشد
ادهم: سیاه
ارقط: ابرش
اشقر: اسب سرخ
اشهب: اسب سفید، خِنگ
اصفر: زرد، زرده
افضح: سر مویش سرخ باشد و بن مویش سفید و در پشت و ناصیه سفیدی داشته باشد
انبط: اسبی که شکمش سفید باشد
بورابرش: ابرش
بور: شید
بهیم: یکرنگ
تهله: یکرنگ
چال: اسبی که مویش سرخ و سفید باشد
خَرمُنج: اسب یکرنگ
دیزه: اسبی که رویش و گوشهایش و پرههای بینی خاکستری باشد و خطی سیاه از سر دوش تا زانو داشته باشد
سبزخنگ: سبز یکرنگ
سحرخنگ: یال و دم و ناصیه و پایها و میان رانها و سمها همه سیاه بوَد
سمند: اسب زرد که پشت و دم و ناصیهاش سیاه باشد
سیاه: سیاه یکرنگ
سیاه ابرش: اسبی که بر بدنش نقطههای سیاه باشد
سیاه سمند: به رنگ سوسن
شامة: سفیدی یا سیاهی یا سرخی بر تن اسب که مخالف رنگ اسب باشد
شیرخنگ: سفید مایل به زردی
صِنانی: اشقر یا کمیت که سپیدی با او آمیخته باشد
قرطاسی: سفید به رنگ کاغذ
قلّه: اسب یکرنگ با خطّی سیاه از سر شانه تا دنباله
کمیت: اسب یکرنگ
گلگون: موی تن اسب سیاه و سفید باشد و سیاهی بر سفیدی غالب باشد
مطرّف: اسبی که میان و برش سفید و سر و گردنش به رنگی دیگر باشد
منقّط: اسبی که نقطه نقطه از هر رنگ بر پوستش باشد
نبطهای: اسب ابلق با شکم سفید
وَرد/وَردی: اسب زرد که میان پشتش سیاه باشد
هروی: اسبی که پشت و دم و ناصیهٔ او مایل به سیاهی باشد.
یاغز: اسب کاملاً یکرنگ
❇️ منبع: فرسنامهٔ قیّم نهاوندی
به کوشش آذرتاش آذرنوش
مقدّمه، صص بیست و شش_سی و شش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اَبرَش: آن که نقطههایی خرد دارد مخالف رنگ تنش
ابلق: سیاه و سفید
ابیض: آن بود که سراسر موی و اندامش سفید بوَد
ادرع: اسبی که سر و گردنش سفید باشد
ادهم: سیاه
ارقط: ابرش
اشقر: اسب سرخ
اشهب: اسب سفید، خِنگ
اصفر: زرد، زرده
افضح: سر مویش سرخ باشد و بن مویش سفید و در پشت و ناصیه سفیدی داشته باشد
انبط: اسبی که شکمش سفید باشد
بورابرش: ابرش
بور: شید
بهیم: یکرنگ
تهله: یکرنگ
چال: اسبی که مویش سرخ و سفید باشد
خَرمُنج: اسب یکرنگ
دیزه: اسبی که رویش و گوشهایش و پرههای بینی خاکستری باشد و خطی سیاه از سر دوش تا زانو داشته باشد
سبزخنگ: سبز یکرنگ
سحرخنگ: یال و دم و ناصیه و پایها و میان رانها و سمها همه سیاه بوَد
سمند: اسب زرد که پشت و دم و ناصیهاش سیاه باشد
سیاه: سیاه یکرنگ
سیاه ابرش: اسبی که بر بدنش نقطههای سیاه باشد
سیاه سمند: به رنگ سوسن
شامة: سفیدی یا سیاهی یا سرخی بر تن اسب که مخالف رنگ اسب باشد
شیرخنگ: سفید مایل به زردی
صِنانی: اشقر یا کمیت که سپیدی با او آمیخته باشد
قرطاسی: سفید به رنگ کاغذ
قلّه: اسب یکرنگ با خطّی سیاه از سر شانه تا دنباله
کمیت: اسب یکرنگ
گلگون: موی تن اسب سیاه و سفید باشد و سیاهی بر سفیدی غالب باشد
مطرّف: اسبی که میان و برش سفید و سر و گردنش به رنگی دیگر باشد
منقّط: اسبی که نقطه نقطه از هر رنگ بر پوستش باشد
نبطهای: اسب ابلق با شکم سفید
وَرد/وَردی: اسب زرد که میان پشتش سیاه باشد
هروی: اسبی که پشت و دم و ناصیهٔ او مایل به سیاهی باشد.
یاغز: اسب کاملاً یکرنگ
❇️ منبع: فرسنامهٔ قیّم نهاوندی
به کوشش آذرتاش آذرنوش
مقدّمه، صص بیست و شش_سی و شش
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️آرایه ی استخدام در ادبیات چیست؟ (1)
❇️ دکترمجید محسنی وادقانی
❇️ «استخدام» آرایهای است که کمتر به آن توجه شده و ازآنجا که تشخیص و توضیح آن کمی دشوار مینماید، ادیبان و شاعران پیرامون آن کمتر سخن گفتهاند. البته شاعران و شعردوستان و آنان که در نقد و تفسیر شعر یدِ طولایی دارند، به کاربرد آن در شعر توجه داشته و از درکِ آن لذت میبرند. گاهی نیز این آرایۀ ادبی با آرایۀ ایهام اشتباه شده و آن را با ایهام از یک خانواده میدانند.
◀️ آرایه «استخدام» به تعبیر ساده و روان هنگامی در سخن (نظم یا نثر) ایجاد میشود که نویسنده یا شاعر واژهای را که دارای دو معنای متفاوت باشد، به گونهای به کار میگیرد که به هر دو معنای آن در جمله نیاز باشد، و اگر یکی از آن معانی را حذف کنیم معنای جمله ناقص خواهد شد. همین جاست که تفاوت آن با ایهام آشکار میشود چرا که در ایهام هرچند واژه دارای دو یا چند معنا باشد، تنها یکی از معانی آن جمله را کاملکرده و و با انتخابِ یک معنی نقصی در جمله ایجاد نمیشود.
◀️ هرچند آرایۀ استخدام به گونههای مختلفی در کلام خود را نشان میدهد اما بیشترین و زیباترین نمودِ آن در تشبیه خلق میشود و علت آن نیز آشکار است، چراکه تشبیه دارای دو سوی است: مُشبّه و مُشبّهبه، و شاعر برای ارتباط میان این دو، به ویژگی و مفهومی نیازمند است که در هر دو سوی تشبیه مشترک باشد که همان وجهِشَبَه است. البته این ویژگی میبایست در مُشبّهبه قویتر و شناخته شدهتر باشد. اما شاعر گاه از این فراتر رفته و به گونهای هنری و زیبا و خلاقانه برای تشبیهِ خود وجهِشَبَهی انتخاب میکند که اشتراک آن با دو سوی تشبیه تنها در لفظ است و نه در معنا. در واقع شاعر با این کار مخاطب را به نوعی فریب داده و ذهن او را با وجهِشَبَهی درگیر میکند که معنی مشترکی با دوسوی تشبیه ندارد و تنها در لفظ این اشتراک دیده میشود.
◀️ برای توضیحِ بیشترِ موضوع به مثال زیر از سعدی توجه کنید:
بازآ که در فراقِ تو چشمِ امیدوار
چون گوشِ روزهدار بر اللهُاکبر است
◀️ شاعر چشمِ انسانِ امیدوار را به گوشِ انسانِ روزهدار شبیه کرده است. وجهِشَبَه این تشبیه «براللهاکبربودن (توجه خاص به اللهُاکبر) است». این ویژگی در گوشِ انسانِ روزهدار واضح و آشکار است، چرا که انسانِ روزهدار هنگام مغرب برای افطار منتظرِ اذان و درانتظارِ شنیدنِ اللهُاکبر است، اما چشم چگونه میتواند بر اللهُاکبر باشد. در بررسی معنای شعر اگربخواهیم «بر اللهُاکبر بودنِ چشم» را همان معنای قبلی بگیریم به نتیجه نمیرسیم چرا که اللهُاکبر اذان شنیدنی است و دیدنی نیست. البته با کمی تأمل و جستجو در مییابیم که منظورِ شاعر از اللهُاکبر برای چشم تنگۀ اللهُاکبر است که در شمالیترین نقطۀ شهرِ شیراز واقع شده و همان جایی است که امروزه «دروازه قرآن» نیز در آنجا قرار دارد.
◀️ با دریافتن معنای دیگرِ اللهُاکبر ، معنای بیت آشکار میشود. یعنی چشمِ انسانِ امیدوار در انتظار آمدن تو به تنگۀ اللهُاکبر خیره مانده است تا تو از آنجا بازگردی، مانند روزهداری که بابیتابی منتظر شنیدن اللهُاکبرِ اذان است تا روزۀ خود را افطار کند.
◀️ میبینید که در این بیت ما مجبوریم برای معنی کردن بیت هر دو معنیِ متفاوتِ اللهُاکبر را به کار ببریم و اگر بخواهیم تنها به یک معنا اکتفا کنیم به بیراهه رفته و به معنای درستی نمیرسیم.
به نمونۀ دیگری از سعدی توجه کنید:
شنیدم که جشنی مُلوکانه ساخت
چو چنگ، اندر آن بزم، خلقی نواخت
◀️ در این بیت نیز یک تشبیه وجود دارد. شاعر خلق (مردم) را به چنگ تشبیه میکند و میگوید: او(میزبان) مردم را مانند چنگ نواخت. همانگونه که میدانید وجهِشَبَه در این تشبیه نواختن است اما نواختنِ مردم یعنی نوازشکردن و نواختنِ چنگ یعنی ساززدن. در واقع نواختن به دو معنا به کار رفته: «نوازش کردن» و «ساززدن»، که شاعر معنای نوازشکردن را برای مُشبّه و معنای ساز زدن را برای مُشبّهبه بهکار برده است.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
👇👇👇👇
❇️ دکترمجید محسنی وادقانی
❇️ «استخدام» آرایهای است که کمتر به آن توجه شده و ازآنجا که تشخیص و توضیح آن کمی دشوار مینماید، ادیبان و شاعران پیرامون آن کمتر سخن گفتهاند. البته شاعران و شعردوستان و آنان که در نقد و تفسیر شعر یدِ طولایی دارند، به کاربرد آن در شعر توجه داشته و از درکِ آن لذت میبرند. گاهی نیز این آرایۀ ادبی با آرایۀ ایهام اشتباه شده و آن را با ایهام از یک خانواده میدانند.
◀️ آرایه «استخدام» به تعبیر ساده و روان هنگامی در سخن (نظم یا نثر) ایجاد میشود که نویسنده یا شاعر واژهای را که دارای دو معنای متفاوت باشد، به گونهای به کار میگیرد که به هر دو معنای آن در جمله نیاز باشد، و اگر یکی از آن معانی را حذف کنیم معنای جمله ناقص خواهد شد. همین جاست که تفاوت آن با ایهام آشکار میشود چرا که در ایهام هرچند واژه دارای دو یا چند معنا باشد، تنها یکی از معانی آن جمله را کاملکرده و و با انتخابِ یک معنی نقصی در جمله ایجاد نمیشود.
◀️ هرچند آرایۀ استخدام به گونههای مختلفی در کلام خود را نشان میدهد اما بیشترین و زیباترین نمودِ آن در تشبیه خلق میشود و علت آن نیز آشکار است، چراکه تشبیه دارای دو سوی است: مُشبّه و مُشبّهبه، و شاعر برای ارتباط میان این دو، به ویژگی و مفهومی نیازمند است که در هر دو سوی تشبیه مشترک باشد که همان وجهِشَبَه است. البته این ویژگی میبایست در مُشبّهبه قویتر و شناخته شدهتر باشد. اما شاعر گاه از این فراتر رفته و به گونهای هنری و زیبا و خلاقانه برای تشبیهِ خود وجهِشَبَهی انتخاب میکند که اشتراک آن با دو سوی تشبیه تنها در لفظ است و نه در معنا. در واقع شاعر با این کار مخاطب را به نوعی فریب داده و ذهن او را با وجهِشَبَهی درگیر میکند که معنی مشترکی با دوسوی تشبیه ندارد و تنها در لفظ این اشتراک دیده میشود.
◀️ برای توضیحِ بیشترِ موضوع به مثال زیر از سعدی توجه کنید:
بازآ که در فراقِ تو چشمِ امیدوار
چون گوشِ روزهدار بر اللهُاکبر است
◀️ شاعر چشمِ انسانِ امیدوار را به گوشِ انسانِ روزهدار شبیه کرده است. وجهِشَبَه این تشبیه «براللهاکبربودن (توجه خاص به اللهُاکبر) است». این ویژگی در گوشِ انسانِ روزهدار واضح و آشکار است، چرا که انسانِ روزهدار هنگام مغرب برای افطار منتظرِ اذان و درانتظارِ شنیدنِ اللهُاکبر است، اما چشم چگونه میتواند بر اللهُاکبر باشد. در بررسی معنای شعر اگربخواهیم «بر اللهُاکبر بودنِ چشم» را همان معنای قبلی بگیریم به نتیجه نمیرسیم چرا که اللهُاکبر اذان شنیدنی است و دیدنی نیست. البته با کمی تأمل و جستجو در مییابیم که منظورِ شاعر از اللهُاکبر برای چشم تنگۀ اللهُاکبر است که در شمالیترین نقطۀ شهرِ شیراز واقع شده و همان جایی است که امروزه «دروازه قرآن» نیز در آنجا قرار دارد.
◀️ با دریافتن معنای دیگرِ اللهُاکبر ، معنای بیت آشکار میشود. یعنی چشمِ انسانِ امیدوار در انتظار آمدن تو به تنگۀ اللهُاکبر خیره مانده است تا تو از آنجا بازگردی، مانند روزهداری که بابیتابی منتظر شنیدن اللهُاکبرِ اذان است تا روزۀ خود را افطار کند.
◀️ میبینید که در این بیت ما مجبوریم برای معنی کردن بیت هر دو معنیِ متفاوتِ اللهُاکبر را به کار ببریم و اگر بخواهیم تنها به یک معنا اکتفا کنیم به بیراهه رفته و به معنای درستی نمیرسیم.
به نمونۀ دیگری از سعدی توجه کنید:
شنیدم که جشنی مُلوکانه ساخت
چو چنگ، اندر آن بزم، خلقی نواخت
◀️ در این بیت نیز یک تشبیه وجود دارد. شاعر خلق (مردم) را به چنگ تشبیه میکند و میگوید: او(میزبان) مردم را مانند چنگ نواخت. همانگونه که میدانید وجهِشَبَه در این تشبیه نواختن است اما نواختنِ مردم یعنی نوازشکردن و نواختنِ چنگ یعنی ساززدن. در واقع نواختن به دو معنا به کار رفته: «نوازش کردن» و «ساززدن»، که شاعر معنای نوازشکردن را برای مُشبّه و معنای ساز زدن را برای مُشبّهبه بهکار برده است.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
👇👇👇👇
آرایه ی استخدام در ادبیات چیست؟ (2)
دکترمجید محسنی وادقانی
✳️ شاعران خلاق میکوشند از قابلیتِ آرایۀ استخدام بهره جسته و آنرا با تشبیه بیامیزند و تشبیهاتی بدیع و دلنواز خلق کنند. البته این موضوع به اینجا ختم نمیشود چراکه در مثالهای مزبور هر دو معنیِ واژه در وجهِشَبَه واقعی است؛ یعنی دارای دو معنیِ واقعی یا لغتنامهای است. اما گاه شاعر پا را از این فراتر گذاشته و معنای مجازی یا کنایی و یا استعاری یک واژه را نیز در این هنرمندی و خلاقیت به کار میگیرد؛ یعنی پس از بررسیِ وجهِشَبَه درمییابیم که وجهِشَبَه دارای دو معناست که یکی حقیقی و دیگری مجازی و یا حتی هردومعنا مجازی است. برای توضیح بیشتر به این بیت از حافظ توجه کنید:
چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست
همچو لاله جگرم بی می و پیمانه بسوخت
(دیوانِ حافظ، تصحیحِ خانلری)
◀️ در این بیت دو تشبیه وجود دارد در مصراع اول، شاعر دل را به پیاله تشبیه کرده است و در مصراع دوم جگر را به لاله. در مصراع اول مُشبّه، دل است و مُشبّهٌبه، پیاله و وجهِشَبَه، شکستن. حال این پرسش مطرح است که شکستن در دل و پیاله به یک مفهوم است، قطعاً چنین نیست شکستن برای دل یک مفهوم کنایی و غیر واقعی است، و ترکیباتِ دلشکسته و شکستهدلی نیز از آن خلق شده است. اما شکستن برای پیاله یک مفهوم واقعی و عینی است.
◀️ در مصراع دوم نیز این چنین است جگر مُشبّه است و لاله مُشبّهٌبه، و وجهِشَبَهِ این تشبیه سوختن است. جالب اینجاست که وجهِشَبَه در این مصراع برای هر دو طرف تشبیه غیرواقعی و مجازی است. چرا که «سوختنِ جگر» کنایه است از غمگینی و رنج کشیدن، و سوختنِ جگرِ لاله استعارهای است از سیاهی تَهِ لاله، و در هیچ کدام از طرفین سوختن واقعی نبوده و حتی مجازی بودن آن نیز در دو طرف تشبیه متفاوت است.
◀️ از این گونه موارد، نمونه های فراوانی در متونِ نظم و گاهی در متونِ نثر دیده می شود که علاقمندان با تحلیل و بررسی آن میتوانند رمز و راز های زیباییِ آنها را پیبرده و از کشفِ آن به التذاذی معنوی دست یابند.
◀️ بررسی نمونه های دیگر را به دوستان و علاقمندان واگذار کرده امیدوارم این بحث مورد توجه آنها قرار گرفته باشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دکترمجید محسنی وادقانی
✳️ شاعران خلاق میکوشند از قابلیتِ آرایۀ استخدام بهره جسته و آنرا با تشبیه بیامیزند و تشبیهاتی بدیع و دلنواز خلق کنند. البته این موضوع به اینجا ختم نمیشود چراکه در مثالهای مزبور هر دو معنیِ واژه در وجهِشَبَه واقعی است؛ یعنی دارای دو معنیِ واقعی یا لغتنامهای است. اما گاه شاعر پا را از این فراتر گذاشته و معنای مجازی یا کنایی و یا استعاری یک واژه را نیز در این هنرمندی و خلاقیت به کار میگیرد؛ یعنی پس از بررسیِ وجهِشَبَه درمییابیم که وجهِشَبَه دارای دو معناست که یکی حقیقی و دیگری مجازی و یا حتی هردومعنا مجازی است. برای توضیح بیشتر به این بیت از حافظ توجه کنید:
چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست
همچو لاله جگرم بی می و پیمانه بسوخت
(دیوانِ حافظ، تصحیحِ خانلری)
◀️ در این بیت دو تشبیه وجود دارد در مصراع اول، شاعر دل را به پیاله تشبیه کرده است و در مصراع دوم جگر را به لاله. در مصراع اول مُشبّه، دل است و مُشبّهٌبه، پیاله و وجهِشَبَه، شکستن. حال این پرسش مطرح است که شکستن در دل و پیاله به یک مفهوم است، قطعاً چنین نیست شکستن برای دل یک مفهوم کنایی و غیر واقعی است، و ترکیباتِ دلشکسته و شکستهدلی نیز از آن خلق شده است. اما شکستن برای پیاله یک مفهوم واقعی و عینی است.
◀️ در مصراع دوم نیز این چنین است جگر مُشبّه است و لاله مُشبّهٌبه، و وجهِشَبَهِ این تشبیه سوختن است. جالب اینجاست که وجهِشَبَه در این مصراع برای هر دو طرف تشبیه غیرواقعی و مجازی است. چرا که «سوختنِ جگر» کنایه است از غمگینی و رنج کشیدن، و سوختنِ جگرِ لاله استعارهای است از سیاهی تَهِ لاله، و در هیچ کدام از طرفین سوختن واقعی نبوده و حتی مجازی بودن آن نیز در دو طرف تشبیه متفاوت است.
◀️ از این گونه موارد، نمونه های فراوانی در متونِ نظم و گاهی در متونِ نثر دیده می شود که علاقمندان با تحلیل و بررسی آن میتوانند رمز و راز های زیباییِ آنها را پیبرده و از کشفِ آن به التذاذی معنوی دست یابند.
◀️ بررسی نمونه های دیگر را به دوستان و علاقمندان واگذار کرده امیدوارم این بحث مورد توجه آنها قرار گرفته باشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ گفتار ادبی
❇️ حساميزي در شعر سپهری
❇️ هيچ شاعر فارسي زباني به اندازه سپهري از اين صنعت استفاده نكرده است. در حسامیزی، صفتي به موصوفي نسبت داده ميشود كه درفهم عمومي با آن رابطهاي ندارد. مثل عشقِ آبي و جيغِ بنفش كه رنگي به امر غيرمحسوس نسبت داده شده است.
◀️ اين صنعت مثل ساير بدايع، كوششي است براي توسعه امكانات بيان از راه خروج از زبان معيار و سپهري خوب از عهده اين كار بر آمده است.
◀️ شاعر به خريد ميوه ميرود و احساس شور و شوق خود از اين رنگ ها را به صورت ترنم و آواز شاد دردرون خود حس ميكند و بعد با صنعت "تشخيص" اين حس خود را به ميوهها نسبت ميدهد و ميگويد:
... با سبد رفتم به ميدان، صبحگاهي ،
ميوهها آواز ميخواندند... (صداي ديدار)
◀️ عنوان خود اين قطعه یعنی "صداي ديدار" نوعي حساميزي است كه در آن به امري عيني و مرئي و ديداري، اسناد صوت وصدا شده است و اين البته همان آوازي است كه شاعر حس ميكند ميوهها به ترنم آن مشغولند.
◀️ از جنبش حياتي و سرزندگي گياهان به "هوش" تعبير ميكند و به جای آن که بگويد من اين هوش را حس مي كنم، ميگويد آن را ميشنوم. در واقع اگر بتوان غيراز حواس ظاهر (حواس پنجگانه) از حواس باطن (حس كردن بدون واسطه حس معين) هم سخن گفت، سپهري اين حواس باطن را به حواس ظاهر تقليل ميدهد تا آن ها را محسوستر سازد:
غروب بود
صداي هوش گياهان به گوش ميآمد... (مسافر)
◀️ درتوصيف فضايي آميخته به بوي خوش نارنج، بو را نه به خود نارنج كه به آن حال و هوا و آن فضا و آن لحظات نسبت ميدهد. كُلّ فضا را خوشبو مييابد و نارنج را از اين كليت جدا نميكند:
... اين دقايق خوشبو،
كه روي شاخهي نارنج ميشود خاموش... (مسافر)
◀️ آن جا هم كه خود احساس خستگي ميكند، آن را به خود نسبت نميدهد. خود را از كل فضا متمايز نميبيند كه اين احساس را به خود نسبت دهد. خود را آميخته با فضا مييابد، لذا از "حضورخستهي اشياء"، سخن ميگويد، شاعر احساس كسالت خود از اشياي تكراري پيرامون را با اين تعبير بيان و احساس طولانيشدن و دير گذشتن زمان را به "حجم وقت" تعبير ميكند:
دم غروب، ميان حضور خستهي اشيا
نگاه منتظري،حجم وقت را ميديد... (مسافر)
◀️ و براي بيان رابطه صميمي و گرم خود با يك سيب، صفت گرمي را به خود سيب نسبت ميدهد:
و عشق تو را به گرمي يك سيب ميكند مأنوس... (مسافر)
❇️ امین مروتی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ حساميزي در شعر سپهری
❇️ هيچ شاعر فارسي زباني به اندازه سپهري از اين صنعت استفاده نكرده است. در حسامیزی، صفتي به موصوفي نسبت داده ميشود كه درفهم عمومي با آن رابطهاي ندارد. مثل عشقِ آبي و جيغِ بنفش كه رنگي به امر غيرمحسوس نسبت داده شده است.
◀️ اين صنعت مثل ساير بدايع، كوششي است براي توسعه امكانات بيان از راه خروج از زبان معيار و سپهري خوب از عهده اين كار بر آمده است.
◀️ شاعر به خريد ميوه ميرود و احساس شور و شوق خود از اين رنگ ها را به صورت ترنم و آواز شاد دردرون خود حس ميكند و بعد با صنعت "تشخيص" اين حس خود را به ميوهها نسبت ميدهد و ميگويد:
... با سبد رفتم به ميدان، صبحگاهي ،
ميوهها آواز ميخواندند... (صداي ديدار)
◀️ عنوان خود اين قطعه یعنی "صداي ديدار" نوعي حساميزي است كه در آن به امري عيني و مرئي و ديداري، اسناد صوت وصدا شده است و اين البته همان آوازي است كه شاعر حس ميكند ميوهها به ترنم آن مشغولند.
◀️ از جنبش حياتي و سرزندگي گياهان به "هوش" تعبير ميكند و به جای آن که بگويد من اين هوش را حس مي كنم، ميگويد آن را ميشنوم. در واقع اگر بتوان غيراز حواس ظاهر (حواس پنجگانه) از حواس باطن (حس كردن بدون واسطه حس معين) هم سخن گفت، سپهري اين حواس باطن را به حواس ظاهر تقليل ميدهد تا آن ها را محسوستر سازد:
غروب بود
صداي هوش گياهان به گوش ميآمد... (مسافر)
◀️ درتوصيف فضايي آميخته به بوي خوش نارنج، بو را نه به خود نارنج كه به آن حال و هوا و آن فضا و آن لحظات نسبت ميدهد. كُلّ فضا را خوشبو مييابد و نارنج را از اين كليت جدا نميكند:
... اين دقايق خوشبو،
كه روي شاخهي نارنج ميشود خاموش... (مسافر)
◀️ آن جا هم كه خود احساس خستگي ميكند، آن را به خود نسبت نميدهد. خود را از كل فضا متمايز نميبيند كه اين احساس را به خود نسبت دهد. خود را آميخته با فضا مييابد، لذا از "حضورخستهي اشياء"، سخن ميگويد، شاعر احساس كسالت خود از اشياي تكراري پيرامون را با اين تعبير بيان و احساس طولانيشدن و دير گذشتن زمان را به "حجم وقت" تعبير ميكند:
دم غروب، ميان حضور خستهي اشيا
نگاه منتظري،حجم وقت را ميديد... (مسافر)
◀️ و براي بيان رابطه صميمي و گرم خود با يك سيب، صفت گرمي را به خود سيب نسبت ميدهد:
و عشق تو را به گرمي يك سيب ميكند مأنوس... (مسافر)
❇️ امین مروتی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❄️سردترین زمستانهای ادبیات کدامند؟
احسان رضایی
1⃣ سرود کریسمس (چارلز دیکنز) :
معمولا داستانهای کریسمسی، سرمایشان آنقدرها هم زیاد نیست. اما چون در این داستان، ابنزر اسکروچِ طماع و پولپرست با روحِ سه کریسمس برخورد میکند که به او زندگی سخت مردم در شبهای سرد زمستان را نشان میدهند، پس میشود این رمان را هم جزو دستۀ سردها گذاشت. سرمایی که ممکن بود جان تیم کوچولو، پسر آقای کریچت را هم بگیرد که شکر خدا به خیر گذشت.
2⃣ بینوایان (ویکتور هوگو) :
چند صحنه اساسی این رمان طولانی، در زمستان است: ژان والژان به خاطر کار گیر نیاوردن در سوز و سرمای زمستان بود که دست به دزدی نان میزند، در یک زمستان سرد به کوزت برخورد میکند، فانتین مادر کوزت بر اثر سرما مریض میشود و میمیرد، صحنههای انقلاب در زمستان میگذرد و... خلاصه زمستان است.
3⃣ دخترک کبریتفروش (هانس کریستین آندرسن) :
داستان معروف طفل دستفروشی در شب سال نو، که ملت دنبال رفت و آمدهای خودشان هستند و کسی از او کبریت نمیخرد تا عاقبت یکه و تنها در خیابان میماند و سعی میکند با روشن کردن یکییکی کبریتها و دیدن چهره مادربزرگش در نور آنها، گرم شود که نمیشود. آندرسن یک داستان سردِ دیگر هم دارد: «ملکه برفی» سنگدلی که دنیا را زیر برف برده. با این حال عمق احساسات «دخترک کبریتفروش» به قدری است که راحت میشود گفت این داستان، سردتر است.
4⃣ نیروی اهریمنیاش (فیلیپ پولمن) :
ایده اصلی این داستان، وجود دنیاهای موازی است. تعدادی از این دنیاها، گرم و استوایی هستند، اما در یکی از دنیاها به قطب شمال سفر میکنیم، جایی که شفقِ قطبی پلی است برای سفر میان دنیاها. در اینجا، حضور خرسهای قطبی، عنصر پیشبرنده داستان است. توصیفی که پولمن از خرسهای قطبی، زرههایی که خودشان میسازند و روحیه جنگندگی آنها به دست داده، فوقالعاده است.
5⃣ میشل استروگف (ژول ورن) :
فرمانده ارتباطات تزار، مأمور میشود پیام مهمی را به شهر دورافتاده ایرکوتسک در شرق سیبری برساند. دیگر خودتان حسابش را بکنید رمانی که در دشتهای سیبری میگذرد چقدر سرد است. کتاب چنان در توصیف جغرافیای یخی سیبری و مردمانِ زمخت این منطقه موفق است که وقتی ژول ورن قبل از چاپ، نسخهای از کتاب را به سفیرِ روسیه در فرانسه داد، آقای سفیر متن را بدون حتی یک کلمه تغییر برگرداند و گفت: «هیچ نکتهٔ غیرعادی در آن به چشم نخورد».
6⃣ دکتر ژیواگو (بوریس پاسترناک) :
متخصص اصلی توصیف سرما، روسها هستند. نمونهاش همین کتاب: داستان پزشکی که تا عاشق شد انقلاب اکتبر میشود و حوادث بین او و معشوقش فاصله میاندازد و باقی رمان، شرح جستجوهای این دو نفر برای وصال دوباره همدیگر است. توصیف سرمای شدید در کنار فقر و تنگدستی طبقه متوسط روسیه که دو جنگ جهانی را از سر گذراندهاند، این رمان را به اثری درخشان، سرد و سوزناک تبدیل کرده است.
7⃣ جنگ و صلح (لئو تولستوی) :
اگر در سینما، تصویر تحلیل رفتن ارتش هیتلر در زمستان سخت استالینگراد به خوبی تصویر شده، در دنیای ادبیات، تصویر گیر کردن ارتش ناپلئون در سرمای سخت سال ۱۸۱۲ روسیه را با قلم جادویی تولستوی داریم. در جنگ ارتش روسیه با ناپلئون، بعضی قهرمانان داستان مثل پرنس آندره و نیکلای روستوف درگیر هستند و صحنه مرگ ژنرال کوتوزوف در زیر بارش برف از صحنههای معروف ادبیات است. بجز «جنگ و صلح»، داستان «آنا کارنینا» هم در زمستان میگذرد، ولی آنجا سرما نقش کلیدی ندارد.
8⃣ سپیددندان (جک لندن) :
جک لندن دوتا رمان «سگی» دارد، یعنی رمانهایی که روای آنها یک سگ است: در اولی (آوای وحش) باک، سگ اهلی و سربهزیرِ یک قاضی از انسانها جدا میشود و سر از محیط خشن طبیعت درمیآورد.در دومی، یک سگ-گرگی از میان گرگها به دنیای انسانها وارد میشود.این دومی کلا در سرزمینهای یخبندان قطب میگذرد و سپیددندانِ نیمهوحشی اما وفادار،جزو سگهای سورتمه میشود.
9⃣ نارنیا (سی. اس. لوییس) :
ایده ملکه یخی آندرسن،اینجا کامل شده و جادوگر،سرتاسر سرزمین مخفیِ نارنیا را در تاریکی و یخبندان اسیر کرده و باعث شده نارنیا صدها سال در زمستان فرو برود.دشمن او، شیری با اسم شرقیِ اصلان است که غرشش میتواند یخ و برف را آب کند، اما جادوگر خود اصلان را هم اسیر کرده و حالا بچهها که شاگرد مدرسههایی معمولی هستند، باید به نارنیا بروند و اصلان را بیدار کنند تا نارنیا را نجات بدهد.
🔟 ترانه آتش و یخ (جورج آر. آر. مارتین) :
و بالاخره میرسیم به یکی از هولناکترین تصاویر سرما و زمستان.جایی که بشر، دیواری جلوی سرزمینهای یخبندان کشیده تا موجودات آن سوی دیوار نتوانند حمله کنند،اما حالا «زمستان طولانی»فرارسیده و هفت قلمرو در خطر است و جز نگهبانان دیوار هم کسی حواسش نیست.بله، وینتر ایز کامینگ.
📇 تماشاگران امروز(ش۱)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
احسان رضایی
1⃣ سرود کریسمس (چارلز دیکنز) :
معمولا داستانهای کریسمسی، سرمایشان آنقدرها هم زیاد نیست. اما چون در این داستان، ابنزر اسکروچِ طماع و پولپرست با روحِ سه کریسمس برخورد میکند که به او زندگی سخت مردم در شبهای سرد زمستان را نشان میدهند، پس میشود این رمان را هم جزو دستۀ سردها گذاشت. سرمایی که ممکن بود جان تیم کوچولو، پسر آقای کریچت را هم بگیرد که شکر خدا به خیر گذشت.
2⃣ بینوایان (ویکتور هوگو) :
چند صحنه اساسی این رمان طولانی، در زمستان است: ژان والژان به خاطر کار گیر نیاوردن در سوز و سرمای زمستان بود که دست به دزدی نان میزند، در یک زمستان سرد به کوزت برخورد میکند، فانتین مادر کوزت بر اثر سرما مریض میشود و میمیرد، صحنههای انقلاب در زمستان میگذرد و... خلاصه زمستان است.
3⃣ دخترک کبریتفروش (هانس کریستین آندرسن) :
داستان معروف طفل دستفروشی در شب سال نو، که ملت دنبال رفت و آمدهای خودشان هستند و کسی از او کبریت نمیخرد تا عاقبت یکه و تنها در خیابان میماند و سعی میکند با روشن کردن یکییکی کبریتها و دیدن چهره مادربزرگش در نور آنها، گرم شود که نمیشود. آندرسن یک داستان سردِ دیگر هم دارد: «ملکه برفی» سنگدلی که دنیا را زیر برف برده. با این حال عمق احساسات «دخترک کبریتفروش» به قدری است که راحت میشود گفت این داستان، سردتر است.
4⃣ نیروی اهریمنیاش (فیلیپ پولمن) :
ایده اصلی این داستان، وجود دنیاهای موازی است. تعدادی از این دنیاها، گرم و استوایی هستند، اما در یکی از دنیاها به قطب شمال سفر میکنیم، جایی که شفقِ قطبی پلی است برای سفر میان دنیاها. در اینجا، حضور خرسهای قطبی، عنصر پیشبرنده داستان است. توصیفی که پولمن از خرسهای قطبی، زرههایی که خودشان میسازند و روحیه جنگندگی آنها به دست داده، فوقالعاده است.
5⃣ میشل استروگف (ژول ورن) :
فرمانده ارتباطات تزار، مأمور میشود پیام مهمی را به شهر دورافتاده ایرکوتسک در شرق سیبری برساند. دیگر خودتان حسابش را بکنید رمانی که در دشتهای سیبری میگذرد چقدر سرد است. کتاب چنان در توصیف جغرافیای یخی سیبری و مردمانِ زمخت این منطقه موفق است که وقتی ژول ورن قبل از چاپ، نسخهای از کتاب را به سفیرِ روسیه در فرانسه داد، آقای سفیر متن را بدون حتی یک کلمه تغییر برگرداند و گفت: «هیچ نکتهٔ غیرعادی در آن به چشم نخورد».
6⃣ دکتر ژیواگو (بوریس پاسترناک) :
متخصص اصلی توصیف سرما، روسها هستند. نمونهاش همین کتاب: داستان پزشکی که تا عاشق شد انقلاب اکتبر میشود و حوادث بین او و معشوقش فاصله میاندازد و باقی رمان، شرح جستجوهای این دو نفر برای وصال دوباره همدیگر است. توصیف سرمای شدید در کنار فقر و تنگدستی طبقه متوسط روسیه که دو جنگ جهانی را از سر گذراندهاند، این رمان را به اثری درخشان، سرد و سوزناک تبدیل کرده است.
7⃣ جنگ و صلح (لئو تولستوی) :
اگر در سینما، تصویر تحلیل رفتن ارتش هیتلر در زمستان سخت استالینگراد به خوبی تصویر شده، در دنیای ادبیات، تصویر گیر کردن ارتش ناپلئون در سرمای سخت سال ۱۸۱۲ روسیه را با قلم جادویی تولستوی داریم. در جنگ ارتش روسیه با ناپلئون، بعضی قهرمانان داستان مثل پرنس آندره و نیکلای روستوف درگیر هستند و صحنه مرگ ژنرال کوتوزوف در زیر بارش برف از صحنههای معروف ادبیات است. بجز «جنگ و صلح»، داستان «آنا کارنینا» هم در زمستان میگذرد، ولی آنجا سرما نقش کلیدی ندارد.
8⃣ سپیددندان (جک لندن) :
جک لندن دوتا رمان «سگی» دارد، یعنی رمانهایی که روای آنها یک سگ است: در اولی (آوای وحش) باک، سگ اهلی و سربهزیرِ یک قاضی از انسانها جدا میشود و سر از محیط خشن طبیعت درمیآورد.در دومی، یک سگ-گرگی از میان گرگها به دنیای انسانها وارد میشود.این دومی کلا در سرزمینهای یخبندان قطب میگذرد و سپیددندانِ نیمهوحشی اما وفادار،جزو سگهای سورتمه میشود.
9⃣ نارنیا (سی. اس. لوییس) :
ایده ملکه یخی آندرسن،اینجا کامل شده و جادوگر،سرتاسر سرزمین مخفیِ نارنیا را در تاریکی و یخبندان اسیر کرده و باعث شده نارنیا صدها سال در زمستان فرو برود.دشمن او، شیری با اسم شرقیِ اصلان است که غرشش میتواند یخ و برف را آب کند، اما جادوگر خود اصلان را هم اسیر کرده و حالا بچهها که شاگرد مدرسههایی معمولی هستند، باید به نارنیا بروند و اصلان را بیدار کنند تا نارنیا را نجات بدهد.
🔟 ترانه آتش و یخ (جورج آر. آر. مارتین) :
و بالاخره میرسیم به یکی از هولناکترین تصاویر سرما و زمستان.جایی که بشر، دیواری جلوی سرزمینهای یخبندان کشیده تا موجودات آن سوی دیوار نتوانند حمله کنند،اما حالا «زمستان طولانی»فرارسیده و هفت قلمرو در خطر است و جز نگهبانان دیوار هم کسی حواسش نیست.بله، وینتر ایز کامینگ.
📇 تماشاگران امروز(ش۱)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ایهام و لطیفهگویی
❇️ ایهام از این روی که میتواند همزمان چند معنی را برتابد، چند معنایی که گاه پارهای از آنها خلاف انتظار و در نتیجه طنزآمیز و خندهانگیز مینمایند، برای شیرینکاریهای زبانی یعنی نکته گویی، لطیفهپردازی، مطایبهآوری و حاضرجوابی و.... شیوهای شیرین و زمینهای مناسب به شمار میآید و از این جاست که ایهام با لطیفهپردازی پیوند آشکار و استواری میپذیرد. تأمّل در ساختار لطیفهها نیز نشان میدهد که بنیاد بسیاری از آنها بر واژه یا عبارت یا ساختاری چند معنایی است:
🔳گویند یغمای جندقی شبی را در منزل یکی از دوستان به عیش و نوش گذراند، سحرگاهان به اتاقی رفت تا اندکی بیاساید. از بختِ بد اتاق او روی طویلهای قرار داشت که خری در آن بود. تا میرفت چشمش گرم شود، خر با عرعرهای پیاپی او را از جا میپراند. یغما هرچه کرد نتوانست بخوابد. ناگزیر با اوقات تلخی از جا برخاست و بیآنکه به صاحبخانه چیزی بگوید این بیت را بر کاغذی نوشت و رفت:
خود آدمک بدی نبودی
قبرِ پدرِ خرت بسوزد.
محورِ ایهام: مصراع دوم.
1ـ فحش به خرِ صاحبخانه که نگذاشت یغما بخوابد. 2 ـ فحش به خودِ صاحبخانه
🔳ظریفی به خانۀ حاکمی رفت، حاکم با برادرش سرگرم شیره کشیدن بود. ظریف به بداهت گفت:
بر خلاف طبیعت و سیره
دو برادر شدند همشیره
محور ایهام: همشیره. 1 ـ خواهر 2 ـ کسی که با دیگری شیره میکشد.
🔳محتسبان مستی را که در ملأعام عربده جویی میکرد گرفتند و به محکمه بردند. دیری گذشت بدون اینکه کسی به او چیزی بگوید. مست که حوصلهاش سر رفته بود از یکی پرسید مرا برای چه اینجا آوردهاید؟ گفتند برای عرقخوری. گفت چه خوب ما هم اهلش هستیم، پس شروع کنیم.
محور ایهام: برای عرق خوری
1ـ به گناه عرق خوری 2ـ برای این که با هم عرق بخوریم.
🔳معلم تاریخ از دانشآموزی که چند روز غایب بود پرسید: از کی تا حالا غایب بودهای؟ گفت از انقراض صفویه و بعد خندۀ بچهها
محور ایهام: از انقراض صفویه
1ـ از روز درس انقراض صفویه 2 ـ از انقراض صفویه
🔳یکی از دیگری پرسید تو که اهل ادبی بگو بدانم هیچکِدام( با کسره کاف) درست است یا هیچکَدام ( با فتحه کام ). گفت: هیچکُدام
محور ایهام: هیچکّدام
1ـ هیچکُدام درست است 2 ـ هیچکُدام از هیچکِدام و هیچکَدام درست نیست.
❇️ منبع:
ایهام در شعر فارسی، سید محمد راستگو. ـ تهران: سروش،1379
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ایهام از این روی که میتواند همزمان چند معنی را برتابد، چند معنایی که گاه پارهای از آنها خلاف انتظار و در نتیجه طنزآمیز و خندهانگیز مینمایند، برای شیرینکاریهای زبانی یعنی نکته گویی، لطیفهپردازی، مطایبهآوری و حاضرجوابی و.... شیوهای شیرین و زمینهای مناسب به شمار میآید و از این جاست که ایهام با لطیفهپردازی پیوند آشکار و استواری میپذیرد. تأمّل در ساختار لطیفهها نیز نشان میدهد که بنیاد بسیاری از آنها بر واژه یا عبارت یا ساختاری چند معنایی است:
🔳گویند یغمای جندقی شبی را در منزل یکی از دوستان به عیش و نوش گذراند، سحرگاهان به اتاقی رفت تا اندکی بیاساید. از بختِ بد اتاق او روی طویلهای قرار داشت که خری در آن بود. تا میرفت چشمش گرم شود، خر با عرعرهای پیاپی او را از جا میپراند. یغما هرچه کرد نتوانست بخوابد. ناگزیر با اوقات تلخی از جا برخاست و بیآنکه به صاحبخانه چیزی بگوید این بیت را بر کاغذی نوشت و رفت:
خود آدمک بدی نبودی
قبرِ پدرِ خرت بسوزد.
محورِ ایهام: مصراع دوم.
1ـ فحش به خرِ صاحبخانه که نگذاشت یغما بخوابد. 2 ـ فحش به خودِ صاحبخانه
🔳ظریفی به خانۀ حاکمی رفت، حاکم با برادرش سرگرم شیره کشیدن بود. ظریف به بداهت گفت:
بر خلاف طبیعت و سیره
دو برادر شدند همشیره
محور ایهام: همشیره. 1 ـ خواهر 2 ـ کسی که با دیگری شیره میکشد.
🔳محتسبان مستی را که در ملأعام عربده جویی میکرد گرفتند و به محکمه بردند. دیری گذشت بدون اینکه کسی به او چیزی بگوید. مست که حوصلهاش سر رفته بود از یکی پرسید مرا برای چه اینجا آوردهاید؟ گفتند برای عرقخوری. گفت چه خوب ما هم اهلش هستیم، پس شروع کنیم.
محور ایهام: برای عرق خوری
1ـ به گناه عرق خوری 2ـ برای این که با هم عرق بخوریم.
🔳معلم تاریخ از دانشآموزی که چند روز غایب بود پرسید: از کی تا حالا غایب بودهای؟ گفت از انقراض صفویه و بعد خندۀ بچهها
محور ایهام: از انقراض صفویه
1ـ از روز درس انقراض صفویه 2 ـ از انقراض صفویه
🔳یکی از دیگری پرسید تو که اهل ادبی بگو بدانم هیچکِدام( با کسره کاف) درست است یا هیچکَدام ( با فتحه کام ). گفت: هیچکُدام
محور ایهام: هیچکّدام
1ـ هیچکُدام درست است 2 ـ هیچکُدام از هیچکِدام و هیچکَدام درست نیست.
❇️ منبع:
ایهام در شعر فارسی، سید محمد راستگو. ـ تهران: سروش،1379
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️جانوران و نمادین بودن آنها در ادبیات
آهو ( آزادگی و بی گناهی )
اسب (نجابت و هوشیاری )
پلنگ ( تکبر و بلند پروازی )
پشه ( ضعف و ناتوانی )
جغد ( دانایی و تیزبینی و قصه گویی )
باز ( فال نیک )
الاغ ( کودنی و صبوری )
بره ( معصومیت )
خرس ( پر خوری )
بلبل (بی توجهی، عاشقی و دلباختگی )
خرگوش ( غفلت )
بوقلمون ( چند رنگی و بی ثباتی )
روباه ( مکر و حیله )
بزغاله ( شیطنت )
بز ( دانایی )
سگ ( وفاداری و دوستی )
ببر ( ضعیف کشی )
شیر ( پادشاهی و شجاعت و قدرت )
شتر مرغ ( بهانه جویی )
بوتیمار ( غم خوردن )
پرستو ( فال نیک و بهار )
شتر ( کینه توزی )
طوطی ( تقلید )
عقاب ( خودپسندی )
کرکس ( مفت خوری )
لک لک (شادی و نشاط )
کبک ( خوش خرامی و طنازی )
زرافه ( بلندی و نشخوارگی )
کلاغ ( شومی و سخن چینی )
ماهی ( زیبایی و امید و پویایی)
گربه ( بی وفایی و بی چشم و رویی )
گوسفند ( حماقت و خونسردی )
فیل ( یکدلی و قدرت )
گرگ ( زرنگی و تجاوز )
نهنگ (عظمت و درندگی )
موش ( حقارت و موذیگری )
کفتار ( دزدی و نحسی )
میمون ( تقلید و اطوار )
مار ( ظاهر خوش و باطن بد)
عقرب ( زیرکی و خودنمایی )
قناری ( خوش آوازی )
قورباغه
هدهد ( مژده دهی و رهبری )
کرگدن ( تنومندی و پرزوری )
طاووس ( زیبایی و غرور )
عقاب ( بلند پروازی )
شیر ( شجاعت )
ملخ ( بی خیالی و راحت طلبی )
خفاش ( جهل و نادانی و شیطان )
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آهو ( آزادگی و بی گناهی )
اسب (نجابت و هوشیاری )
پلنگ ( تکبر و بلند پروازی )
پشه ( ضعف و ناتوانی )
جغد ( دانایی و تیزبینی و قصه گویی )
باز ( فال نیک )
الاغ ( کودنی و صبوری )
بره ( معصومیت )
خرس ( پر خوری )
بلبل (بی توجهی، عاشقی و دلباختگی )
خرگوش ( غفلت )
بوقلمون ( چند رنگی و بی ثباتی )
روباه ( مکر و حیله )
بزغاله ( شیطنت )
بز ( دانایی )
سگ ( وفاداری و دوستی )
ببر ( ضعیف کشی )
شیر ( پادشاهی و شجاعت و قدرت )
شتر مرغ ( بهانه جویی )
بوتیمار ( غم خوردن )
پرستو ( فال نیک و بهار )
شتر ( کینه توزی )
طوطی ( تقلید )
عقاب ( خودپسندی )
کرکس ( مفت خوری )
لک لک (شادی و نشاط )
کبک ( خوش خرامی و طنازی )
زرافه ( بلندی و نشخوارگی )
کلاغ ( شومی و سخن چینی )
ماهی ( زیبایی و امید و پویایی)
گربه ( بی وفایی و بی چشم و رویی )
گوسفند ( حماقت و خونسردی )
فیل ( یکدلی و قدرت )
گرگ ( زرنگی و تجاوز )
نهنگ (عظمت و درندگی )
موش ( حقارت و موذیگری )
کفتار ( دزدی و نحسی )
میمون ( تقلید و اطوار )
مار ( ظاهر خوش و باطن بد)
عقرب ( زیرکی و خودنمایی )
قناری ( خوش آوازی )
قورباغه
هدهد ( مژده دهی و رهبری )
کرگدن ( تنومندی و پرزوری )
طاووس ( زیبایی و غرور )
عقاب ( بلند پروازی )
شیر ( شجاعت )
ملخ ( بی خیالی و راحت طلبی )
خفاش ( جهل و نادانی و شیطان )
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ هرز آموزی در ادبیات
❇️ هرزآموزی عبارت از بیان روش ها و تکنیکهایی است که :
◀️۱. اساس علمی ندارد (در کتاب درسی و مراجع دانشگاهی نیامده است. همچنین در امتحانات تشریحی و نهایی مورد پذیرش نیست)
◀️ ۲. اساس منطقی ندارد(میان مفروضات و نتایج، ارتباط منطقی وجود ندارد؛موارد نقض بسیاری در یک حکم کلی دیده می شود و به زبان عامه مصداق گودرز و شقایق است. )
◀️ ۳. بی نیاز از طی فرآیند یادگیری و تمرین و تکرار معرفی می شود.(به دانش آموز امید واهی می دهد که بدون زحمت آموختن میتواند به موفقیت در آزمون برسد.)
◀️ ۴. گوینده آنها آگاهانه و عامدانه برای شانه خالی کردن از دشواری آموزش مباحث علمی، آن آموزه غلط را ارائه می کند.(به جای درگیرکردن دانش آموز با مفاهیم و روش های سوال ورزی و پاسخ جویی، ذهن او را به ارائه نتایجی حاضروآماده و نیندیشیده معتاد می کنند که در بسیاری موارد درست هم از آب در نمی آیند.)
🔵 نمونه های رایج هرزآموزی در درس زبان و ادبیات فارسی:
🙈وقتی بشود بین دو مصراع " همچنان که " آورد، اسلوب معادله است!
🙈وقتی نتوان بیتی را پشت وانت بار نوشت، اسلوب معادله نیست!
🙈هر وقت اجزای بدن انسان را به غیر جاندار نسبت بدهیم ، اضافه استعاری است!
🙈کنایه فعل مرکب است!
🙈پاسخ سوالات "چطور است؟ و چگونه است؟ " ، مسند جمله است!
🙈اگر به اعضای بدن انسان " ه " اضافه شود، کلمه مشتق ساخته می شود!
🙈هروقت " بی " معنای "بدونِ" بدهد، تکواژ آزاد است!
🙈اولین کلمه ای که در گروه اسمی کسره می گیرد، هسته گروه اسمی است!
🙈حافظ عارف کامل بوده و تمام شعرهایش عرفانی است!
🙈در قدیم رامین اسم دخترها بوده، به همین خاطر ویس به رامین نامه عاشقانه می نوشته!
🙈به ناصرالدین شاه لقب صاحب قران دادند چون در زمان او سکه یک قرانی ضرب شد!
🙈برای جواب دادن به تستهای قرابت معنایی باید تکنیک بلد باشیم!
🙈ادبیات حفظی است🙈
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « دکتر هامون سبطی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ هرزآموزی عبارت از بیان روش ها و تکنیکهایی است که :
◀️۱. اساس علمی ندارد (در کتاب درسی و مراجع دانشگاهی نیامده است. همچنین در امتحانات تشریحی و نهایی مورد پذیرش نیست)
◀️ ۲. اساس منطقی ندارد(میان مفروضات و نتایج، ارتباط منطقی وجود ندارد؛موارد نقض بسیاری در یک حکم کلی دیده می شود و به زبان عامه مصداق گودرز و شقایق است. )
◀️ ۳. بی نیاز از طی فرآیند یادگیری و تمرین و تکرار معرفی می شود.(به دانش آموز امید واهی می دهد که بدون زحمت آموختن میتواند به موفقیت در آزمون برسد.)
◀️ ۴. گوینده آنها آگاهانه و عامدانه برای شانه خالی کردن از دشواری آموزش مباحث علمی، آن آموزه غلط را ارائه می کند.(به جای درگیرکردن دانش آموز با مفاهیم و روش های سوال ورزی و پاسخ جویی، ذهن او را به ارائه نتایجی حاضروآماده و نیندیشیده معتاد می کنند که در بسیاری موارد درست هم از آب در نمی آیند.)
🔵 نمونه های رایج هرزآموزی در درس زبان و ادبیات فارسی:
🙈وقتی بشود بین دو مصراع " همچنان که " آورد، اسلوب معادله است!
🙈وقتی نتوان بیتی را پشت وانت بار نوشت، اسلوب معادله نیست!
🙈هر وقت اجزای بدن انسان را به غیر جاندار نسبت بدهیم ، اضافه استعاری است!
🙈کنایه فعل مرکب است!
🙈پاسخ سوالات "چطور است؟ و چگونه است؟ " ، مسند جمله است!
🙈اگر به اعضای بدن انسان " ه " اضافه شود، کلمه مشتق ساخته می شود!
🙈هروقت " بی " معنای "بدونِ" بدهد، تکواژ آزاد است!
🙈اولین کلمه ای که در گروه اسمی کسره می گیرد، هسته گروه اسمی است!
🙈حافظ عارف کامل بوده و تمام شعرهایش عرفانی است!
🙈در قدیم رامین اسم دخترها بوده، به همین خاطر ویس به رامین نامه عاشقانه می نوشته!
🙈به ناصرالدین شاه لقب صاحب قران دادند چون در زمان او سکه یک قرانی ضرب شد!
🙈برای جواب دادن به تستهای قرابت معنایی باید تکنیک بلد باشیم!
🙈ادبیات حفظی است🙈
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « دکتر هامون سبطی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ایماژ در شعرِ شاعران عصر سامانی:
❇️ در روزگار سامانی شاعران با طبیعت و مظاهرِ آن اُنس و همدلیِ فراوان داشتند و تصویر هر چیزی را در مناظر طبیعت مُتجلّی میدیدند. به عبارت دیگر جلوههای رنگارنگ و دامنۀ گسترده و پُر نقشِ طبیعت الهامبخش طبعِ آنان در نگارگریهای شاعرانه بود. از این رو رودکی دندانهای درخشندۀ سالهای جوانیش را چون ستارۀ سحری و قطرۀ باران میدید:
مرا بِسُود و فرو ریخت هرچه دندان بود
نبود دندان لابل چراغِ تابان بود
سپید سیمِ زده بود و دُرُّ و مرجان بود
ستارۀ سحری بود و قطره باران بود.
◀️ فردوسی نیز فرِّ فریدون و ضرورت وجود او را در روزگار تیرۀ ضحّاک، بمنزلۀ بارانی در کام تشنۀ جهان میانگاشت و فریدون را چنین تصوّر میکرد:
جهان را چو باران به بایستگی
روان را چو دانش به شایستگی
◀️ شهید بلخی میپنداشت که اگر غم را چون آتش دود بود، جهان تاریک بودی جاودانه:
اگر غم را چو آتش دود بودی
جهان تاریک بودی جاودانه
در این گیتی سراسر گر بگردی
خردمندی نیابی شادمانه
و همو دانش و خواسته(ثروت) را چون نرگس و گل میدید که به یک جای نَشکُفند به هم:
دانش و خواسته است نرگس و گُل
که به یک جای نشکفند به هم
هر که را خواسته است دانش نیست
وان که را خواسته است دانش کم
◀️ آغاجی بخارایی از معاصران دقیقی، ریزش برف را ـ که خود جلوهای از طبیعت بود ـ با نمایش پرواز کبوتران سپید بال یعنی منظرۀ طبیعی دیگر چنین ساده و زیبا مُجسّم میساخت:
به هوا در نگر که لشکر برف
چون کند او همی پرواز
راست همچون کبوتران سپید
راه گُمکردگان ز هیبتِ باز
◀️ یا رودکی وقتی میخواست از تأثیر دمِ گرم و شعرِ لطیف و نرم خویش در دلهای سخت سخن گوید، به مدد این تصویرِ ساده امّا بسیار گویا ادایِ مقصود میکرد:
بسا دلا که بسان حریر کرده به شعر
از آن سپس که به کردار سنگ و سندان بود.
◀️ ابوالعبّاس رَبّنجِنی نیز میان لرزش گنجشک در باران و احوالِ خویشتن پیوندی چنین لطیف احساس میکرد:
بُنجشگ چگونه لرزد از باران
چون یاد کنم تو را چنان لرزم
◀️ غرض آنکه در شعرِ فارسی آن عصر نوعی پیوستگی شاعرانه و در عین حال ساده با طبیعت محسوس بود. شاعر نه تنها با طبیعت اُنسِ فراوان داشت و همه چیز را در آینۀ آن میدید؛ بلکه زیبایی را نیز در سادگی طبیعی میجُست. عجب نیست که فرّخی سیستانی دست بردن در حُسنِ خداداد و آشفتنِ آن را روا نمیدید:
ای غالیه کشیده تو را دستِ روزگار
باز این چه غالیه است که تو بردهای به کار
روی تو را به غالیه کردن چه حاجت است
او را چنان که هست بدو دست بازدار
آرایشی بکار چه داری همی کز او
آرایش خدای تبه گردد، ای نگار
❇️ منبع:
یادگارنامۀ حبیب یغمائی، زیر نظر ایرج افشار، تهران: انتشارات فرهنگ ایران زمین، 1356 / از مقالۀ دکتر غلامحسین یوسفی با عنوان: زچندین عاشقانه شعر دلبر، ص: 372 ـ 371
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در روزگار سامانی شاعران با طبیعت و مظاهرِ آن اُنس و همدلیِ فراوان داشتند و تصویر هر چیزی را در مناظر طبیعت مُتجلّی میدیدند. به عبارت دیگر جلوههای رنگارنگ و دامنۀ گسترده و پُر نقشِ طبیعت الهامبخش طبعِ آنان در نگارگریهای شاعرانه بود. از این رو رودکی دندانهای درخشندۀ سالهای جوانیش را چون ستارۀ سحری و قطرۀ باران میدید:
مرا بِسُود و فرو ریخت هرچه دندان بود
نبود دندان لابل چراغِ تابان بود
سپید سیمِ زده بود و دُرُّ و مرجان بود
ستارۀ سحری بود و قطره باران بود.
◀️ فردوسی نیز فرِّ فریدون و ضرورت وجود او را در روزگار تیرۀ ضحّاک، بمنزلۀ بارانی در کام تشنۀ جهان میانگاشت و فریدون را چنین تصوّر میکرد:
جهان را چو باران به بایستگی
روان را چو دانش به شایستگی
◀️ شهید بلخی میپنداشت که اگر غم را چون آتش دود بود، جهان تاریک بودی جاودانه:
اگر غم را چو آتش دود بودی
جهان تاریک بودی جاودانه
در این گیتی سراسر گر بگردی
خردمندی نیابی شادمانه
و همو دانش و خواسته(ثروت) را چون نرگس و گل میدید که به یک جای نَشکُفند به هم:
دانش و خواسته است نرگس و گُل
که به یک جای نشکفند به هم
هر که را خواسته است دانش نیست
وان که را خواسته است دانش کم
◀️ آغاجی بخارایی از معاصران دقیقی، ریزش برف را ـ که خود جلوهای از طبیعت بود ـ با نمایش پرواز کبوتران سپید بال یعنی منظرۀ طبیعی دیگر چنین ساده و زیبا مُجسّم میساخت:
به هوا در نگر که لشکر برف
چون کند او همی پرواز
راست همچون کبوتران سپید
راه گُمکردگان ز هیبتِ باز
◀️ یا رودکی وقتی میخواست از تأثیر دمِ گرم و شعرِ لطیف و نرم خویش در دلهای سخت سخن گوید، به مدد این تصویرِ ساده امّا بسیار گویا ادایِ مقصود میکرد:
بسا دلا که بسان حریر کرده به شعر
از آن سپس که به کردار سنگ و سندان بود.
◀️ ابوالعبّاس رَبّنجِنی نیز میان لرزش گنجشک در باران و احوالِ خویشتن پیوندی چنین لطیف احساس میکرد:
بُنجشگ چگونه لرزد از باران
چون یاد کنم تو را چنان لرزم
◀️ غرض آنکه در شعرِ فارسی آن عصر نوعی پیوستگی شاعرانه و در عین حال ساده با طبیعت محسوس بود. شاعر نه تنها با طبیعت اُنسِ فراوان داشت و همه چیز را در آینۀ آن میدید؛ بلکه زیبایی را نیز در سادگی طبیعی میجُست. عجب نیست که فرّخی سیستانی دست بردن در حُسنِ خداداد و آشفتنِ آن را روا نمیدید:
ای غالیه کشیده تو را دستِ روزگار
باز این چه غالیه است که تو بردهای به کار
روی تو را به غالیه کردن چه حاجت است
او را چنان که هست بدو دست بازدار
آرایشی بکار چه داری همی کز او
آرایش خدای تبه گردد، ای نگار
❇️ منبع:
یادگارنامۀ حبیب یغمائی، زیر نظر ایرج افشار، تهران: انتشارات فرهنگ ایران زمین، 1356 / از مقالۀ دکتر غلامحسین یوسفی با عنوان: زچندین عاشقانه شعر دلبر، ص: 372 ـ 371
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع سبکهای زبانی در فارسی
❇️ بخش اول
❇️ سبکهای زبانی در فارسی را میتوان به صورت بخشهایی روی یک پیوستار در نظر گرفت که میزان رسمیبودن در آن، بسته به جایگاه اجتماعی و میزان صمیمیت گوینده و شنونده بهتدریج کاهش مییابد. البته میان این سبکها مرز کاملا روشن و دقیقی وجود ندارد و تا حدی ممکن است همپوشی داشته نیز باشند.
- محترمانه: به آن دو نفر بفرمایید برای صرف غذا به تالار تشریف ببرند.
- رسمی: به آن دو نفر بگویید برای خوردن غذا به تالار بروند.
- نیمهرسمی: به اون دو نفر بگین برای خوردن غذا به تالار برن.
- محاورهای: به اون دو نفر بگو برای خوردن غذا برن تالار.
- عامیانه: به اون دو نفر بگو واسه لمبوندن برن تالار.
◀️ سبک محترمانه
سبک محترمانه سبکی بسیار رسمی است و در موقعیتهایی استفاده میشود که جایگاه اجتماعی دو طرف گفتوگو بسیار بالاست، مثلن میان دو سفیر یا دو مقام بلندپایهی دولتی یا علمی یا در موقعیتهایی که فاصلهی گوینده و شنونده از نظر مرتبهی اجتماعی یا صمیمت، بسیار زیاد است. از ویژگیهای این سبک کاربرد فعلهای بسیار محترمانه مانند «فرمودند» (معادل گفت), «ملاحظه کردند» (معادل دید), «تشریف بردند» (معادل رفت) و مانند آنهاست. همچنین در این سبک حذف حروف اضافه و کاربرد اصطلاحهای متعلق به سبکهای محاورهای و خودمانی دیده نمیشود. بسیاری از اصطلاحها و عبارتهای این سبک نیز کلیشهایاند, مثلن در مراسم عزا عبارت «بقای عمر شما باشد» رواج دارد. یکی دیگر از ویژگیهای این سبک این است که ضمایر و صیغههای فعلی مربوط به دوم شخص جمع به جای دوم شخص مفرد به کار میرود و دلیل آن هم رساندن مفهوم «احترام» است، مثلا به جای «تو به مدرسه نرفتی» گفته میشود «شما به مدرسه نرفتید».
در آثار ادبی اگر موقعیت ایجاد شده در گفتوگو، موقعیتی با همین مشخصات باشد، گفتار گوینده به همین سبک نمود مییابد. مثال:
«ولی این سکوت, در پارهیی مسایل که رنگ شوخی ندارد ممکن است اشتباهاتی را باعث شود و ضایعاتی به بار آورد که من اینجا برای جلوگیری از اطالهی کلام با کمال تأسف از ذکر امثله بیشماری که در مورد آن بهیاد دارم، خودداری میکنم … در هر حال من برای استماع توضیحات کافی آقایان آمادهام و همانطور که همیشه رویهی اینجانب بوده، برای ایضاح هرچه بیشتر مسایل … از صرف اوقات گرانبهای خود … به هیچوجه مضایقه ندارم» (شاملو ۱۴۷).
◀️ سبک رسمی
اساس این سبک را زبان معیار تشکیل میدهد. زبان معیار یا سبک رسمی بهطور رایج در مراکز اداری و آموزشی کشور و در نگارش آثار ادبی و علمی استفاده میشود. این سبک در نگارش بخش بزرگتر متنهای ادبی، علمی و فنی، سخنرانیها و نشستها و موقعیتهای رسمی مانند سمینارهای دانشگاهی و جلسات دادگاهها, اخبار رادیو و تلویزیون و مانند آنها به کار میرود.
در سبک رسمی, صیغههای فعلها به همان صورت که در زیرساخت یعنی در نظام زبانی فارسیزبانان وجود دارد به کار میروند و تغییر نمیکنند. حذف حروف اضافه نیز در این سبک وجود ندارد. همچنین بخش زیادی از اصطلاحهای مربوط به سبکهای محاورهای و خودمانی در این سبک کاربرد ندارند. در مثال زیر گفتوگوی دو فرد اشرافزاده که در صحبت با یکدیگر سبک رسمی را به کار میگیرند دیده میشود:
گفتم: فخرالنساء, صبح به این زودی سرما میخوری, آن هم با این پیراهن تور.
گفت: دیریازود, چه فرق میکند؟ دیشب چه قدر باختی, شازده؟
گفتم: تعریفی نداشت.
گفت: تو سرما نخوری.
گفتم: نترس. (گلشیری ۱۱۱)
◀️ سبک نیمهرسمی
سبک نیمهرسمی، هم دارای برخی از ویژگیهای سبک رسمی است و هم دارای برخی از ویژگیهای سبک محاورهای. سبک نیمهرسمی در موقعیتهایی استفاده میشود که رسمیبودن رابطهی دو طرف کمتر است و گفتار طرفین گفتوگو به سبک محاورهای نزدیک شده است. مثلا دانشآموزان در کلاس درس هنگام صحبت با آموزگارشان و کارمندان در محل کار هنگام صحبت با رییس اداره از این سبک استفاده میکنند. در این سبک, صیغههای فعلها دارای صورت آوایی و نوشتاری متمایز از صورت فعلهای در سبک رسمیاند. مثلا «بگویید» بهصورت «بگین», «بروند» بهصورت «برن» و «بیایید» به صورت «بیایین» تلفظ و بر همین اساس نوشته میشوند. در مثالهای زیر سبک نیمهرسمی به کار رفته است:
- ناراحت نشین مامانم. یک گوسفند نذر ابوالفضل کنین. (شاملو ۸۰)
- برای جواز دفن فردا صبح هم میتونستین بفرستین پی من. (همان ۸۱)
ادامه دارد ... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش اول
❇️ سبکهای زبانی در فارسی را میتوان به صورت بخشهایی روی یک پیوستار در نظر گرفت که میزان رسمیبودن در آن، بسته به جایگاه اجتماعی و میزان صمیمیت گوینده و شنونده بهتدریج کاهش مییابد. البته میان این سبکها مرز کاملا روشن و دقیقی وجود ندارد و تا حدی ممکن است همپوشی داشته نیز باشند.
- محترمانه: به آن دو نفر بفرمایید برای صرف غذا به تالار تشریف ببرند.
- رسمی: به آن دو نفر بگویید برای خوردن غذا به تالار بروند.
- نیمهرسمی: به اون دو نفر بگین برای خوردن غذا به تالار برن.
- محاورهای: به اون دو نفر بگو برای خوردن غذا برن تالار.
- عامیانه: به اون دو نفر بگو واسه لمبوندن برن تالار.
◀️ سبک محترمانه
سبک محترمانه سبکی بسیار رسمی است و در موقعیتهایی استفاده میشود که جایگاه اجتماعی دو طرف گفتوگو بسیار بالاست، مثلن میان دو سفیر یا دو مقام بلندپایهی دولتی یا علمی یا در موقعیتهایی که فاصلهی گوینده و شنونده از نظر مرتبهی اجتماعی یا صمیمت، بسیار زیاد است. از ویژگیهای این سبک کاربرد فعلهای بسیار محترمانه مانند «فرمودند» (معادل گفت), «ملاحظه کردند» (معادل دید), «تشریف بردند» (معادل رفت) و مانند آنهاست. همچنین در این سبک حذف حروف اضافه و کاربرد اصطلاحهای متعلق به سبکهای محاورهای و خودمانی دیده نمیشود. بسیاری از اصطلاحها و عبارتهای این سبک نیز کلیشهایاند, مثلن در مراسم عزا عبارت «بقای عمر شما باشد» رواج دارد. یکی دیگر از ویژگیهای این سبک این است که ضمایر و صیغههای فعلی مربوط به دوم شخص جمع به جای دوم شخص مفرد به کار میرود و دلیل آن هم رساندن مفهوم «احترام» است، مثلا به جای «تو به مدرسه نرفتی» گفته میشود «شما به مدرسه نرفتید».
در آثار ادبی اگر موقعیت ایجاد شده در گفتوگو، موقعیتی با همین مشخصات باشد، گفتار گوینده به همین سبک نمود مییابد. مثال:
«ولی این سکوت, در پارهیی مسایل که رنگ شوخی ندارد ممکن است اشتباهاتی را باعث شود و ضایعاتی به بار آورد که من اینجا برای جلوگیری از اطالهی کلام با کمال تأسف از ذکر امثله بیشماری که در مورد آن بهیاد دارم، خودداری میکنم … در هر حال من برای استماع توضیحات کافی آقایان آمادهام و همانطور که همیشه رویهی اینجانب بوده، برای ایضاح هرچه بیشتر مسایل … از صرف اوقات گرانبهای خود … به هیچوجه مضایقه ندارم» (شاملو ۱۴۷).
◀️ سبک رسمی
اساس این سبک را زبان معیار تشکیل میدهد. زبان معیار یا سبک رسمی بهطور رایج در مراکز اداری و آموزشی کشور و در نگارش آثار ادبی و علمی استفاده میشود. این سبک در نگارش بخش بزرگتر متنهای ادبی، علمی و فنی، سخنرانیها و نشستها و موقعیتهای رسمی مانند سمینارهای دانشگاهی و جلسات دادگاهها, اخبار رادیو و تلویزیون و مانند آنها به کار میرود.
در سبک رسمی, صیغههای فعلها به همان صورت که در زیرساخت یعنی در نظام زبانی فارسیزبانان وجود دارد به کار میروند و تغییر نمیکنند. حذف حروف اضافه نیز در این سبک وجود ندارد. همچنین بخش زیادی از اصطلاحهای مربوط به سبکهای محاورهای و خودمانی در این سبک کاربرد ندارند. در مثال زیر گفتوگوی دو فرد اشرافزاده که در صحبت با یکدیگر سبک رسمی را به کار میگیرند دیده میشود:
گفتم: فخرالنساء, صبح به این زودی سرما میخوری, آن هم با این پیراهن تور.
گفت: دیریازود, چه فرق میکند؟ دیشب چه قدر باختی, شازده؟
گفتم: تعریفی نداشت.
گفت: تو سرما نخوری.
گفتم: نترس. (گلشیری ۱۱۱)
◀️ سبک نیمهرسمی
سبک نیمهرسمی، هم دارای برخی از ویژگیهای سبک رسمی است و هم دارای برخی از ویژگیهای سبک محاورهای. سبک نیمهرسمی در موقعیتهایی استفاده میشود که رسمیبودن رابطهی دو طرف کمتر است و گفتار طرفین گفتوگو به سبک محاورهای نزدیک شده است. مثلا دانشآموزان در کلاس درس هنگام صحبت با آموزگارشان و کارمندان در محل کار هنگام صحبت با رییس اداره از این سبک استفاده میکنند. در این سبک, صیغههای فعلها دارای صورت آوایی و نوشتاری متمایز از صورت فعلهای در سبک رسمیاند. مثلا «بگویید» بهصورت «بگین», «بروند» بهصورت «برن» و «بیایید» به صورت «بیایین» تلفظ و بر همین اساس نوشته میشوند. در مثالهای زیر سبک نیمهرسمی به کار رفته است:
- ناراحت نشین مامانم. یک گوسفند نذر ابوالفضل کنین. (شاملو ۸۰)
- برای جواز دفن فردا صبح هم میتونستین بفرستین پی من. (همان ۸۱)
ادامه دارد ... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع سبکهای زبانی در فارسی
❇️ بخش دوم
در بعضی از مواقع حرفهای اضافه حذف میشود. مثلا در متن زیر حرف اضافه «به» قبل از «هندوستان» و «جلفا» حذف شده است:
«شوهر که کرد رفت هندوستان و چند سال بعد با پسرش برگشت جلفا.» (پیرزاد ۲۷)
همچنین اصطلاحهای محاورهای و عامیانه (که در سبکهای محترمانه و رسمی بهندرت به کار میروند یا اصلن به کار نمیروند و در سبکهای محاورهای و خودمانی به میزان بسیار زیاد به کار میروند) در موارد اندکی، در سبک نیمهرسمی دیده میشوند. مثلن برخی از این اصطلاحها را در عبارتهای زیر میتوان دید:
«… و باز ارمنیهای جلفا ساز کوک کردند …», «توی جلفا چو افتاد پسرش مرض لاعلاجی گرفته…»، و «و تبریزی از دماغ فیل افتاده؟» (همان ۲۷)
برای این که تغییرات مربوط به صیغههای فعل در این سبک بهطور روشنتری مشاهده شوند، صیغههای فعل مضارع از «رفتن» در دو سبک رسمی و نیمهرسمی در زیر ذکر میشود. صیغههای رسمی عبارتند از: «میروم, میروی, میرود, میرویم, میروید, میروند». صیغههای نیمهرسمی عبارتند از: «میرم, میری, میره, میریم, میرین, میرن».
◀️ سبک محاورهای
ویژگیهای رسمی این سبک نسبت به سبک نیمهرسمی کمتر است، از جمله این که در سبک نیمهرسمی کاربرد صیغههای فعلی دوم شخص جمع بهجای دوم شخص مفرد برای بیان مفهوم احترام بیشتر دیده میشود تا در سبک محاورهای. واژهها بیش از حد تخصصی یا ادبی یا فنی و بهطور کلی واژههایی که خاص سبک رسمیاند عمومن در این سبک کاربرد ندارند. مثلن بهطور معمول واژههای «درمینوردم», «بدرود»، «چهگونه»، «پرداختن»، «تعلل» و «تناول» در سبک محاورهای به کار نمیروند. یکی دیگر از ویژگیهای این سبک کاربرد ساختهای دوگانسازیشده مانند «چیزمیز», «کاغذماغذ», «قاطیپاتی» و «صافوصوف» است. همچنین در این سبک اصطلاحهای محاورهای کاربرد زیادی دارد. سبک محاورهای همان سبک زبانی است که بین مردم در کوچه و خیابان که دارای سطوح متفاوت و متنوع تحصیلاتی, سنی و طبقاتیاند به کار میرود. در مثالهای زیر سبک محاورهای به کار رفته است:
- پدرم از دستم میره. خداجان چه کار کنم؟
- چیزی نیست مامانم، خوب میشه.
- مرد این خونه تو هستی دیگه. (شاملو ۸۰)
سبکهای رسمی و محاورهای از نظر وسعت دامنهی کاربرد, بارزتر از سبکهای دیگرند و در واژگان زبان زوجهای زیادی را میتوان یافت که تفاوت آنها سبکی است و هریک از اعضای هر زوج متعلق به یکی از این دو سبک اند, مثل {در، توی}, {عدد, تا}، {پنهان شد, قایم شد}, {نام, اسم}, {منزل, خانه} و {دشوار, سخت}.
◀️ سبک عامیانه (خودمانی)
این سبک برای ارتباط زبانی میان کسانی به کار میرود که مردم عامی کوچه و بازارند. این سبک بین کسانی که ارتباط خیلی صمیمانه دارند نیز کاربرد دارد، مانند دوستان بسیار صمیمی, همکلاسیهای مدرسه, رفقای هممحله, زن و شوهر, پدر و فرزند یا مادر و فرزند. این سبک با سبک محاورهای تا حدی همپوشی دارد، ولی یکی از ویژگیهای بارز این سبک، کاربرد زیاد اصطلاحهای عامیانه است.
به دلیل این که یکی از موارد کاربرد این سبک، در گفتار کسانی است که از طبقات پایین جامعه و عمدتن بیسواد یا کمسوادند و از نظر اقتصادی و اجتماعی در پایینترین سطوح جامعه قرار دارند، در این سبک اصطلاحهای عامیانه و واژههای زیادی به کار میرود که بخش عمدهی آنها عمومن در سبکهای دیگر به کار نمیرود. واژهها و عبارتهایی که در سبکهای دیگر به کار نمیروند, مانند فحشها و متلکهای عامیانه, در این سبک رواج دارند. در «کتاب کوچه» از احمد شاملو اصطلاحهای بسیاری از این سبک را میتوان یافت. در مثالهای زیر نمودی از سبک خودمانی مشاهده میشود:
- اگه یه بار دیگه ببینه گردوبازی میکنی پوستتو قلفتی میکنه (شاملو ۱۶۰)
- حالا همهمون یکی یه شیکم سیر حلوا میخوریم (همان ۱۶۳)
- هیچ وقت بچهها مثل حالا نیومده بودن دور هم بشینن بگن حسنی رییس ماس تا منهم عصای رییسی رو بدم بهاش. (همان ۱۶۶)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش دوم
در بعضی از مواقع حرفهای اضافه حذف میشود. مثلا در متن زیر حرف اضافه «به» قبل از «هندوستان» و «جلفا» حذف شده است:
«شوهر که کرد رفت هندوستان و چند سال بعد با پسرش برگشت جلفا.» (پیرزاد ۲۷)
همچنین اصطلاحهای محاورهای و عامیانه (که در سبکهای محترمانه و رسمی بهندرت به کار میروند یا اصلن به کار نمیروند و در سبکهای محاورهای و خودمانی به میزان بسیار زیاد به کار میروند) در موارد اندکی، در سبک نیمهرسمی دیده میشوند. مثلن برخی از این اصطلاحها را در عبارتهای زیر میتوان دید:
«… و باز ارمنیهای جلفا ساز کوک کردند …», «توی جلفا چو افتاد پسرش مرض لاعلاجی گرفته…»، و «و تبریزی از دماغ فیل افتاده؟» (همان ۲۷)
برای این که تغییرات مربوط به صیغههای فعل در این سبک بهطور روشنتری مشاهده شوند، صیغههای فعل مضارع از «رفتن» در دو سبک رسمی و نیمهرسمی در زیر ذکر میشود. صیغههای رسمی عبارتند از: «میروم, میروی, میرود, میرویم, میروید, میروند». صیغههای نیمهرسمی عبارتند از: «میرم, میری, میره, میریم, میرین, میرن».
◀️ سبک محاورهای
ویژگیهای رسمی این سبک نسبت به سبک نیمهرسمی کمتر است، از جمله این که در سبک نیمهرسمی کاربرد صیغههای فعلی دوم شخص جمع بهجای دوم شخص مفرد برای بیان مفهوم احترام بیشتر دیده میشود تا در سبک محاورهای. واژهها بیش از حد تخصصی یا ادبی یا فنی و بهطور کلی واژههایی که خاص سبک رسمیاند عمومن در این سبک کاربرد ندارند. مثلن بهطور معمول واژههای «درمینوردم», «بدرود»، «چهگونه»، «پرداختن»، «تعلل» و «تناول» در سبک محاورهای به کار نمیروند. یکی دیگر از ویژگیهای این سبک کاربرد ساختهای دوگانسازیشده مانند «چیزمیز», «کاغذماغذ», «قاطیپاتی» و «صافوصوف» است. همچنین در این سبک اصطلاحهای محاورهای کاربرد زیادی دارد. سبک محاورهای همان سبک زبانی است که بین مردم در کوچه و خیابان که دارای سطوح متفاوت و متنوع تحصیلاتی, سنی و طبقاتیاند به کار میرود. در مثالهای زیر سبک محاورهای به کار رفته است:
- پدرم از دستم میره. خداجان چه کار کنم؟
- چیزی نیست مامانم، خوب میشه.
- مرد این خونه تو هستی دیگه. (شاملو ۸۰)
سبکهای رسمی و محاورهای از نظر وسعت دامنهی کاربرد, بارزتر از سبکهای دیگرند و در واژگان زبان زوجهای زیادی را میتوان یافت که تفاوت آنها سبکی است و هریک از اعضای هر زوج متعلق به یکی از این دو سبک اند, مثل {در، توی}, {عدد, تا}، {پنهان شد, قایم شد}, {نام, اسم}, {منزل, خانه} و {دشوار, سخت}.
◀️ سبک عامیانه (خودمانی)
این سبک برای ارتباط زبانی میان کسانی به کار میرود که مردم عامی کوچه و بازارند. این سبک بین کسانی که ارتباط خیلی صمیمانه دارند نیز کاربرد دارد، مانند دوستان بسیار صمیمی, همکلاسیهای مدرسه, رفقای هممحله, زن و شوهر, پدر و فرزند یا مادر و فرزند. این سبک با سبک محاورهای تا حدی همپوشی دارد، ولی یکی از ویژگیهای بارز این سبک، کاربرد زیاد اصطلاحهای عامیانه است.
به دلیل این که یکی از موارد کاربرد این سبک، در گفتار کسانی است که از طبقات پایین جامعه و عمدتن بیسواد یا کمسوادند و از نظر اقتصادی و اجتماعی در پایینترین سطوح جامعه قرار دارند، در این سبک اصطلاحهای عامیانه و واژههای زیادی به کار میرود که بخش عمدهی آنها عمومن در سبکهای دیگر به کار نمیرود. واژهها و عبارتهایی که در سبکهای دیگر به کار نمیروند, مانند فحشها و متلکهای عامیانه, در این سبک رواج دارند. در «کتاب کوچه» از احمد شاملو اصطلاحهای بسیاری از این سبک را میتوان یافت. در مثالهای زیر نمودی از سبک خودمانی مشاهده میشود:
- اگه یه بار دیگه ببینه گردوبازی میکنی پوستتو قلفتی میکنه (شاملو ۱۶۰)
- حالا همهمون یکی یه شیکم سیر حلوا میخوریم (همان ۱۶۳)
- هیچ وقت بچهها مثل حالا نیومده بودن دور هم بشینن بگن حسنی رییس ماس تا منهم عصای رییسی رو بدم بهاش. (همان ۱۶۶)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ صامت ميانجي
❇️ در بياموزيم كتاب زبان فارسي رشته ي تجربي – رياضي در مورد واج يا صامت ميانجي چنين ميخوانيم: «چرا آشنايان را مانند دوستان به صورت آشناان نمي خوانيم و نمي نويسيم؟ زيرا كلمه ي دوست به صامت «ت» ختم شده است و هر صامتي مي تواند با نشانه ي جمع «ان» كه با مصوت آغاز مي شود به تلفظ درآيد اما كلمه ي آشنا به مصوت «آ» ختم شده است و دو مصوت با هم تلفظ نمي شوند. در اينجا يك صامت مورد نياز است كه بين دو مصوت قرارگيرد. صامت «ي» را درآشنايان واج ميانجي مي گويند.»
◀️ مؤلفان محترم در ادامه نيز واژه هاي «تشنگان، نياكان، پلكان و سبزيجات» را بيان نموده اند و صامتهاي «گ» ، «ك» و «ج» موجود در آنها را واج ميانجي معرفي مي كنند. همچنين صامت ميانجي درواژه هاي «گيسوان ، بانوان و زانوان » را « واو» مي دانند.
دردستورزبان فارسي انوري- گيوي در اين مورد چنين آمده است:اسم و همچنين صفتي كه جانشين اسم مي شود و به صورت جمع درمي آيد اگر به «ا» و «واو» ختم شده باشد، هنگام جمع بستن با «ان» بين كلمه و «ان» حرف صامت«ي»مي افزايند:
« آشنايان، جنگجويان» ... در برخي از كلمات مختوم به «واو» اين «ي» افزوده نمي شود: «هندوان، بازوان... .»
◀️ حال اين سؤال پيش مي آيد، اگر صامت هاي مذكور را واج ميانجي بدانيم، پس تكليف نشانه هاي جمع « كان – گان – يان – وان » چه مي شود؟
روشن است كه مؤلفان محترم دچار نوعي شتابزدگي شده اندكه نشانه ي جمع «ان» را به صورتهاي تازه اي بيان نموده اند. نكته ي ديگر اين كه واژه هاي همراه نشانه ي جمع «كان – گان – يان – وان » را اگر به تكواژهاي سازنده تجزيه كنيم، صامت هاي ميانجي جزو اين نشانه هاي جمع نيستند و تنها نشانهي «ان» تكواژ تصريفي است. براي مثال كلمه ي نيا + ان = نياكان دو تكواژ دارد.
❇️ نقل از اینترنت
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در بياموزيم كتاب زبان فارسي رشته ي تجربي – رياضي در مورد واج يا صامت ميانجي چنين ميخوانيم: «چرا آشنايان را مانند دوستان به صورت آشناان نمي خوانيم و نمي نويسيم؟ زيرا كلمه ي دوست به صامت «ت» ختم شده است و هر صامتي مي تواند با نشانه ي جمع «ان» كه با مصوت آغاز مي شود به تلفظ درآيد اما كلمه ي آشنا به مصوت «آ» ختم شده است و دو مصوت با هم تلفظ نمي شوند. در اينجا يك صامت مورد نياز است كه بين دو مصوت قرارگيرد. صامت «ي» را درآشنايان واج ميانجي مي گويند.»
◀️ مؤلفان محترم در ادامه نيز واژه هاي «تشنگان، نياكان، پلكان و سبزيجات» را بيان نموده اند و صامتهاي «گ» ، «ك» و «ج» موجود در آنها را واج ميانجي معرفي مي كنند. همچنين صامت ميانجي درواژه هاي «گيسوان ، بانوان و زانوان » را « واو» مي دانند.
دردستورزبان فارسي انوري- گيوي در اين مورد چنين آمده است:اسم و همچنين صفتي كه جانشين اسم مي شود و به صورت جمع درمي آيد اگر به «ا» و «واو» ختم شده باشد، هنگام جمع بستن با «ان» بين كلمه و «ان» حرف صامت«ي»مي افزايند:
« آشنايان، جنگجويان» ... در برخي از كلمات مختوم به «واو» اين «ي» افزوده نمي شود: «هندوان، بازوان... .»
◀️ حال اين سؤال پيش مي آيد، اگر صامت هاي مذكور را واج ميانجي بدانيم، پس تكليف نشانه هاي جمع « كان – گان – يان – وان » چه مي شود؟
روشن است كه مؤلفان محترم دچار نوعي شتابزدگي شده اندكه نشانه ي جمع «ان» را به صورتهاي تازه اي بيان نموده اند. نكته ي ديگر اين كه واژه هاي همراه نشانه ي جمع «كان – گان – يان – وان » را اگر به تكواژهاي سازنده تجزيه كنيم، صامت هاي ميانجي جزو اين نشانه هاي جمع نيستند و تنها نشانهي «ان» تكواژ تصريفي است. براي مثال كلمه ي نيا + ان = نياكان دو تكواژ دارد.
❇️ نقل از اینترنت
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جنگ و صلح ( روسی :Война и мир، ترانس Voyna i mir ) یک فیلم درام جنگی شوروی محصول ۱۹۶۶–۱۹۶۷ به نویسندگی و کارگردانی سرگئی بوندارچوک و اقتباسی سینمایی از رمان جنگ و صلح اثر لئو تولستوی در سال ۱۸۶۹ است . این فیلم که در چهار قسمت در سالهای 1966 و 1967 منتشر شد، بوندارچوک را در نقش اصلی پیر بزوخوف ، در کنار ویاچسلاو تیخونوف و لودمیلا ساولیوا ، که شاهزاده آندری بولکونسکی و ناتاشا روستوا را به تصویر میکشیدند، بازی کرد .
این فیلم بین سالهای 1961 و 1967 توسط استودیوهای مسفیلم با حمایت قابل توجه مقامات شوروی و ارتش سرخ که صدها اسب و بیش از ده هزار سرباز را به عنوان نیروی اضافی تهیه کردند، تولید شد. این فیلم با هزینه 8.29 میلیون روبل شوروی - معادل 9.21 میلیون دلار آمریکا به نرخ سال 1967 یا 50 تا 60 میلیون دلار در سال 2019، با توجه به تورم روبل - گرانترین فیلم ساخته شده در اتحاد جماهیر شوروی بود. پس از انتشار، با فروش حدود 135 میلیون بلیت در اتحاد جماهیر شوروی، در میان تماشاگران موفق شد. جنگ و صلح همچنین برنده جایزه بزرگ جشنواره بین المللی فیلم مسکو ، جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجی وجایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان . از زمان اکران، این فیلم اغلب بهعنوان بزرگترین فیلم حماسی ساخته شده تا کنون در نظر گرفته میشود و بسیاری ادعا میکنند که تولید عظیم آن در تاریخ سینما تکرار نشدنی و منحصربهفرد است.
در سن پترزبورگ 1805، پیر بزوخوف ، پسر نامشروع یک نجیب زاده ثروتمند، به جامعه عالی معرفی شد. دوست او، شاهزاده آندری بولکونسکی ، به عنوان دستیار ژنرال میخائیل کوتوزوف در جنگ ائتلاف سوم علیه ناپلئون به ارتش امپراتوری روسیه می پیوندد . هنگامی که پدر" پیر" او را می شناسد، پیر توجه هلن کوراژینا را به خود جلب می کند و با او ازدواج می کند، اما از طریق شایعه متوجه می شود که او خیانت کرده است و با فئودور دولوخوف، یکی از دوستان صمیمی برادر هلن، آناتول ، همخواب شده است.. در همین حال، آندری در کارزار شکست خورده در اتریش شرکت می کند، جایی که شاهد نبرد شونگرابرن و نبرد آسترلیتز است، به شدت مجروح می شود و با مرده اشتباه می شود. او درست به موقع به املاک پدرش باز می گردد تا شاهد مرگ همسرش لیزا در حین زایمان باشد.
در پایان سال 1809، ناتاشا، دختر جوان یک کنت در سن 16 سالگی در اولین رقص خود شرکت می کند . آندری بولکونسکی عاشق او می شود و قصد ازدواج با او را دارد، اما پدرش از آنها می خواهد منتظر بمانند. آندری به خارج از کشور سفر می کند و ناتاشا به شدت در آرزوی اوست. اما او سپس با آناتول کوراگین خوش تیپ آشنا می شود که عاشق او می شود و با اشتیاق فراوان او را دنبال می کند. ناتاشا غافلگیر شده تصمیم می گیرد که او را بر آندری ترجیح دهد. در آخرین لحظه، او از انتخاب خود پشیمان می شود و برنامه های خود را برای فرار با آناتول رها می کند. با این حال، آندری از برنامه های او شنیده و اعلام می کند که نامزدی آنها به پایان رسیده است. ناتاشا دچار حمله عصبی می شود. پیر، در تلاش برای آرام کردن او، ناگهان اعلام می کند که او را دوست دارد.
در سال 1812، ارتش ناپلئون به روسیه حمله کرد . فیلد مارشال کوتوزوف توسط تزار برای دفاع از سرزمین منصوب می شود. کوتوزوف از آندری می خواهد که به عنوان افسر ستاد به او ملحق شود، اما او در این زمینه دستور می دهد. پیر به میدان نبرد رویارویی آتی بین ارتش ها در طول نبرد بورودینو نزدیک می شود ، او داوطلب می شود تا در یک باتری توپخانه کمک کند. واحد آندری در ذخیره منتظر می ماند، اما او مورد اصابت گلوله قرار می گیرد و او و آناتول زخمی می شوند. این نبرد شامل صدها هزار سرباز، هزاران اسب، صدها توپ است که از هر دو طرف شلیک می کنند. ارتش فرانسه ارتش روسیه را مجبور به عقب نشینی می کند و مسکو را بدون محافظت می گذارد. پیشروی ناپلئون به سمت مسکو .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
این فیلم بین سالهای 1961 و 1967 توسط استودیوهای مسفیلم با حمایت قابل توجه مقامات شوروی و ارتش سرخ که صدها اسب و بیش از ده هزار سرباز را به عنوان نیروی اضافی تهیه کردند، تولید شد. این فیلم با هزینه 8.29 میلیون روبل شوروی - معادل 9.21 میلیون دلار آمریکا به نرخ سال 1967 یا 50 تا 60 میلیون دلار در سال 2019، با توجه به تورم روبل - گرانترین فیلم ساخته شده در اتحاد جماهیر شوروی بود. پس از انتشار، با فروش حدود 135 میلیون بلیت در اتحاد جماهیر شوروی، در میان تماشاگران موفق شد. جنگ و صلح همچنین برنده جایزه بزرگ جشنواره بین المللی فیلم مسکو ، جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجی وجایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان . از زمان اکران، این فیلم اغلب بهعنوان بزرگترین فیلم حماسی ساخته شده تا کنون در نظر گرفته میشود و بسیاری ادعا میکنند که تولید عظیم آن در تاریخ سینما تکرار نشدنی و منحصربهفرد است.
در سن پترزبورگ 1805، پیر بزوخوف ، پسر نامشروع یک نجیب زاده ثروتمند، به جامعه عالی معرفی شد. دوست او، شاهزاده آندری بولکونسکی ، به عنوان دستیار ژنرال میخائیل کوتوزوف در جنگ ائتلاف سوم علیه ناپلئون به ارتش امپراتوری روسیه می پیوندد . هنگامی که پدر" پیر" او را می شناسد، پیر توجه هلن کوراژینا را به خود جلب می کند و با او ازدواج می کند، اما از طریق شایعه متوجه می شود که او خیانت کرده است و با فئودور دولوخوف، یکی از دوستان صمیمی برادر هلن، آناتول ، همخواب شده است.. در همین حال، آندری در کارزار شکست خورده در اتریش شرکت می کند، جایی که شاهد نبرد شونگرابرن و نبرد آسترلیتز است، به شدت مجروح می شود و با مرده اشتباه می شود. او درست به موقع به املاک پدرش باز می گردد تا شاهد مرگ همسرش لیزا در حین زایمان باشد.
در پایان سال 1809، ناتاشا، دختر جوان یک کنت در سن 16 سالگی در اولین رقص خود شرکت می کند . آندری بولکونسکی عاشق او می شود و قصد ازدواج با او را دارد، اما پدرش از آنها می خواهد منتظر بمانند. آندری به خارج از کشور سفر می کند و ناتاشا به شدت در آرزوی اوست. اما او سپس با آناتول کوراگین خوش تیپ آشنا می شود که عاشق او می شود و با اشتیاق فراوان او را دنبال می کند. ناتاشا غافلگیر شده تصمیم می گیرد که او را بر آندری ترجیح دهد. در آخرین لحظه، او از انتخاب خود پشیمان می شود و برنامه های خود را برای فرار با آناتول رها می کند. با این حال، آندری از برنامه های او شنیده و اعلام می کند که نامزدی آنها به پایان رسیده است. ناتاشا دچار حمله عصبی می شود. پیر، در تلاش برای آرام کردن او، ناگهان اعلام می کند که او را دوست دارد.
در سال 1812، ارتش ناپلئون به روسیه حمله کرد . فیلد مارشال کوتوزوف توسط تزار برای دفاع از سرزمین منصوب می شود. کوتوزوف از آندری می خواهد که به عنوان افسر ستاد به او ملحق شود، اما او در این زمینه دستور می دهد. پیر به میدان نبرد رویارویی آتی بین ارتش ها در طول نبرد بورودینو نزدیک می شود ، او داوطلب می شود تا در یک باتری توپخانه کمک کند. واحد آندری در ذخیره منتظر می ماند، اما او مورد اصابت گلوله قرار می گیرد و او و آناتول زخمی می شوند. این نبرد شامل صدها هزار سرباز، هزاران اسب، صدها توپ است که از هر دو طرف شلیک می کنند. ارتش فرانسه ارتش روسیه را مجبور به عقب نشینی می کند و مسکو را بدون محافظت می گذارد. پیشروی ناپلئون به سمت مسکو .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۸-دکتر ژیواگو
Doctor Zhivago 1965
محصول:آمریکا۱۹۶۵
کارگردان:دیویدلین
بازیگران:جولی کریستی-عمرشریف
یک درام رمانتیک به کارگردانی دیوید لین با اقتباس از کتابی به همین نام نوشته بوریس پسترناک. شخصیت اصلی، یوری ژیواگو، یتیمی است که عمه و عمویش او را بزرگ کرده اند. هنگامی که بزرگ می شود با لارا گیشار رابطه دارد. از سوی دیگر لارا هم با تاجر شهر، ویکتور کوماروسکی رابطه دارد. کوماروسکی معشوقه مادرش بود و لارا به این شکل با او آشنا شد. یوری بعدها با دخترعمویش تونیا ازدواج می کند. سال ها بعد دو عاشق یکدیگر را دیده و متوجه می شوند احساس میان آن دو کاملا از بین نرفته است.
بسیاری “دکتر ژیواگو” را بهترین فیلم می دانند با این حال برخی از منتقدین فیلم را بلند و خسته کننده می دانند. این فیلم برنده پنج جایزه اسکار شد: بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین موسیقی متن، بهترین فیلمبرداری، بهترین کارگردانی هنری و بهترین طراحی لباس. انستیتو فیلم آمریکا “دکتر ژیواگو” را در جایگاه ۳۹ “۱۰۰ فیلم برتر ۱۰۰ سال” قرار داد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Doctor Zhivago 1965
محصول:آمریکا۱۹۶۵
کارگردان:دیویدلین
بازیگران:جولی کریستی-عمرشریف
یک درام رمانتیک به کارگردانی دیوید لین با اقتباس از کتابی به همین نام نوشته بوریس پسترناک. شخصیت اصلی، یوری ژیواگو، یتیمی است که عمه و عمویش او را بزرگ کرده اند. هنگامی که بزرگ می شود با لارا گیشار رابطه دارد. از سوی دیگر لارا هم با تاجر شهر، ویکتور کوماروسکی رابطه دارد. کوماروسکی معشوقه مادرش بود و لارا به این شکل با او آشنا شد. یوری بعدها با دخترعمویش تونیا ازدواج می کند. سال ها بعد دو عاشق یکدیگر را دیده و متوجه می شوند احساس میان آن دو کاملا از بین نرفته است.
بسیاری “دکتر ژیواگو” را بهترین فیلم می دانند با این حال برخی از منتقدین فیلم را بلند و خسته کننده می دانند. این فیلم برنده پنج جایزه اسکار شد: بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین موسیقی متن، بهترین فیلمبرداری، بهترین کارگردانی هنری و بهترین طراحی لباس. انستیتو فیلم آمریکا “دکتر ژیواگو” را در جایگاه ۳۹ “۱۰۰ فیلم برتر ۱۰۰ سال” قرار داد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan