فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
این برنامه به هیچ مجوزی نیاز نداره و حتی دسترسی فایل هم ازتون نمی‌گیره! فقط باید یک فولدر مشخص کنید و تمام کتاب‌های صوتی رو که دانلود کردید داخل اون فولدر بریزید و فولدر رو به برنامه معرفی کنید. برنامه فقط به اون فولدر دسترسی خواهد داشت و نه بیشتر!
امکانات دیگری هم مانند بوکمارک، جلو و عقب بردن سریع، تایمر خواب، افزایش صدای پخش به صورت بوست، کنترل سرعت پخش، قرار دادن کتاب در فهرست تمام‌شده‌ها و خوانده‌نشده‌ها و… هم در برنامه هست.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دوستانی که به هر دلیلی برنامه‌ی فوق روی دستگاهشون نصب نشد، می‌تونن از برنامه‌ی PlayBook Lite Audiobook Player استفاده کنن که از لحاظ عملکرد، کاملا مشابه برنامه‌ی قبل هست.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آداب حضور در شبکه‌های اجتماعی از قول
دکتر محمدعلی تهرانی
دانشیار دانشگاه علامه گروه روزنامه نگاری :

🔵🔸۱ - ‌‌هر چیزی را فورأ به اشتراک نگذارید. ابتدا آنرا با دقت بخوانید و کمی در آن تأمل کنید.

🔵🔸۲ - هر چیزی را ازهر جایی کپی نکنید.

🔵🔸۳ - لطفا از شدت آزادی بیانی که در گروه‌های مجازی وجود دارد، ذوق‌زده نشوید! شاید مسیر را گم کرده باشید و به بیراهه بروید.

🔵🔸۴ - اول از همه، اهداف گروه‌تان را مشخص کنید.

🔵🔸۵ - هر کسی را به هر گروهی اضافه نکنید.

🔵🔸۶ - حجم خبرهایي را که به اشتراک می‌گذارید خودآگاهانه و با وسواس کنترل کنید!

🔵🔸۷ - گاهی تماشاگر باشید.

🔵🔸۸ - واکنش سریع نشان ندهید.

🔵🔸۹ - همیشه حواس‌تان باشد که چه پست می‌کنید.

🔵🔸۱۰ - مطالب متناسب با مخاطب پست کنید.

🔵🔸۱۱ - گاهي وقتها مي توانيد با كم يا زياد كردن کلمات یا جملات، پيام قبلي را اصلاح و يا تكميل نماييد.

🔵🔸۱۲- هوشيارانه عمل كنيد چون شاید در آينده، از أثرات منفی این پيامها، در شرایطی عليه خودتان یا خانواده تان استفاده شود!

🔵🔸۱۳ - دقت کنید که اشاعه دهنده بی بند و باری و فحشا نباشید.

🔵🔸۱۴ - آبروی دیگران، بازیچه شما و ابزاری برای سرگرمی دوستانتان نیست!

🔵🔸۱۵ - در به اشتراک گذاشتن فایلها و عکسها، کمی دوراندیش باشید! شاید قربانی بعدی شما باشید.

🔵🔸۱۶ - در هر شرایطی که قراردارید، ترویج دهنده افکاری سازنده و سالم باشید.

🔵🔸۱۷ - اگر شما را در گروهي عضو كردند و شما هيچ كس را نمي شناسيد و يا از هدف گروه بي اطلاعيد، سریعأ از آن خارج شويد.

🔵🔸۱۸ - پيامي كه قبول نداريد به ديگران ارسال نكنيد!

🔵🔸۱۹ - توجه كنيد كه امروزه يكي از راههاي شناخت شخصيت شما همين شبكه هاي اجتماعي است.

🔵🔸۲۰ - در انتقاد از دیگران انصاف را رعایت کنید.

🔵🔸۲۱ - در مبارزه با نظرات و عملکرد دیگران از جاده مردی و مردانگی خارج نشوید.

🔵🔸۲۲ - همیشه خداوند را حاضر و ناظر بر اعمال خود بدانید.

🔵🔸۲۳ - از دین استفاده ابزاری نکنید.

🔵🔸۲۴ - خرافه پرستی را ترویج نکنید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️ #ردیف شخصیّتِ غزل است

❇️ کلمه یا کلماتی که در پایانِ مصراع ها بعد از قافیه عیناً تکرار می شوند را ردیف گویند

نمونه :
دلم در فراقِ تو حالی ندارد
به جز فکرِ مُردنْ خیالی ندارد
ردیف : ندارد

نمونه :
ز لطفشْ حاصلمْ آخر همهْ بی اعتباری شد
دوروزهْ عزّتِ ما موجبِ صدگونهْ خواری شد
ردیف : شد

◀️ استاد شفیعی کدکنی در کتاب موسیقیِ شعر صفحه ۱۲۴ راجع به سابقه ی ردیف در شعر ایران و جهان می گوید :
از بررسی شعرهای فارسی و ترکی و عربی به خوبی دانسته می شود که ردیفْ خاصِ ایرانیان و اختراع ایشان است زیرا در شعر عربی و ترکی ، ردیف به سابقه و اهمیت شعر فارسی نیست

❇️ در شعر ترکی آذری به ردیف #آیاق می گویند امّا همین شعر ترکی آذری بعد از شعر فارسی به وجود آمده و تقلیدی از شعر فارسی است

در زبان های اروپایی نیز اثری از ردیف یافت نشده مگر به صورت استثنایی یا تصادفی

◀️ ردیف ها در سالهای آغازین ابداع شان در شعر فارسی ، بسیار ساده و ابتدایی بودند و دلیل آن وجودِ تعدادِ بالای افعالِ معین (کمکی) مثل : است ، بود ، شد ، گشت و ... در زبان فارسی بود اما با پیشرفت و تکامل شعر فارسی ، ردیف نیز تغییر شکل داده ، از مرحله ی ابتدایی گذر کرده و به جایی می رسد که گاه نیمی از مصراع را به خود اختصاص می دهد

نمونه :
قتلم از عشوه نمایی است که من می دانم
سرِ این فتنه ز جایی است که من می دانم
ردیف : است که من می دانم

در شعر اصیل فارسی به خصوص غزل ، اشعار موفق و مطرحِ بدون ردیف ، خیلی کم می توانیم سراغ بگیریم به گونه ای که ردیف جزئی از شخصیتِ غزل شده است

ردیف انواعی دارد :

۱ _ ردیف #اسمی
نمونه :
سوزم به داغِ هجر و نیایم به سوی تو
تا در دلم زیاده شود آرزوی تو
ردیف : تو

۲_ردیف #فعلی
نمونه :
یا ببُر از صحبتِ اغیار و با من یار باش
یا بکُن ترکِ من و یکباره با اغیار باش
ردیف : باش

۳_ردیف #ترکیبی
نمونه:
ز غُصّه چون نخورم خون !؟ تو مایلِ همه کس
حدیثِ مَشربِ تو نقلِ محفلِ همه کس
ردیف : همه کس

◀️ هر کدام از انواع این ردیف ها باعث می شوند شعر دلنشین تر ، گوش نوازتر و لاجرم در مخاطب تأثیرگذارتر بشود.

◀️ یکی از دلایل ماندگاریِ بعضی اشعار ، دارا بودنِ آن اشعار از ردیف هایی است که کاملاً در خدمتِ کُلّیّت بیت و ساختارِ هدفمندِ شعر قرار گرفته اند و خود را به شعر و شاعر تحمیل نکرده اند

نمونه :
شدم نزدیکِ مرگ از دوریِ یاری که من دارم
هنوز این اندک است از درد بسیاری که من دارم

نمونه :
در نامه به جانانِ منِ حیرانْ چه نویسم !؟
جز آنکه نویسمْ غمِ هجرانْ چه نویسم !؟

نمونه :
باز آمدیم و شوقِ تو در دل همان که بود
وز گریه پا به کوی تو در گِل همان که بود.

❇️ #وجوه_زیبایی_شناسی
در دیوان میرزا #شرفجهان_قزوینی
به تحقیق سید اسماعیل قافله باشی و محمدحسین افشار

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مجمع دبیران ادبیات متوسطه دوم

دبیران محترم ، این گروه به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوم تشکیل گردید . این گروه مختص دبیران عزیز می باشد.

@dabiraneadbiatemotevasetedovom
✳️ توصیف پارادوکس در ادبیات فارسی

❇️ پارادوکس که با نام های تناقض ، متناقض نما ، بیان نقیضی و paradox شناخته می شود ، جمع کردن دو امر متناقض با همدیگر است که ظاهرا انجام این کار امکان پذیر نمی باشد. تناقض به ظاهر نا ممکن به نظر می رسد ، اما در عمق معنی می تواند درست باشد. پارادوکس در ادبیات فارسی بیشتر در شعر و نوشته های عارفانه دیده می شود ، البته این موضوع به معنایی نمی باشد که بگوید شاعر های زمینه های دیگر از پارادوکس استفاده نمی کنند. شاعر های شناخته شده ای که در سروده های خود از تناقض نما بهره برده اند عبارتند از :  حافظ ، سرمد کاشانی ، بیدل ، عطار ، سنایی و نظامی .
 
❇️ پارادوکس در مصرع شعر های فارسی:

بلبلی برگ گل خوش رنگ بر منقار داشت
و ندر آن برگ و نوا خوش ناله های زار داشت
( که تناقض میان خوش و ناله های زار برقرار است . )
 
❇️ پارادوکس در ابیات شعر های فارسی:

در اندرون من خسته دل ندانم کیست
که من خموشم و او در فغان ودر غوغا ست
(در این ابیات میان خاموش بودن و در فغان و غوغا بودن تناقض به چشم می خورد. )
 
❇️ پارادوکس در ترکیبات دو کلمه ای شعر های فارسی :

بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است 
بیار باده که بنیاد عمر بر باد است
( ترکیب دو کلمه ای سخت سست یک نمونه از پارادوکس است. )
 
❇️ پارادوکس در شعر : جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

متناقض نما به صورت خوشه های پراکنده در تمام غزل وجود دارد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ رهیافتی به رابطۀ انسان و کوه در ادبیات
✳️ دکتر کیومرث زرافشان


❇️ بلندترین نقطه، عظیم ترین پدیده و با ابهت ترین چشم اندازی که روی کرۀ خاکی می توان دید کوه ها هستند. کوه به واسطۀ ویژگی های خاصّی که دارد از بدو آفرینش و دورۀ باورهای اساطیری تا دوران پسا تاریک تاریخ، ذهن انسان را به خود مشغول کرده است. انسان بدوی در مقابل عظمت کوه همیشه حیرت زده می شده است. گاه از آن می ترسیده است و گاه به آن پناه می برده است. به همین علت کوه همیشه در دستاوردهای هنری و آثار معنوی بشر به ویژه در ادبیات حضوری ویژه داشته است.

◀️ کوه و کوهستان در اسطوره های ایرانی جایگاه برجسته ای دارد. و نماد آن البرز کوه است. شاهان و قهرمانان اساطیری اغلب در کوه پرورش می یابند. نمونه آن زال – پدر رستم – است که توسط سیمرغ در کوه البرز پرورش می یابد.

ز کوه اندر آمد چو ابر بهار    
گرفته تن زال را بر کنار

یا فریدون که توسط مادرش فرانک به البرز کوه فرستاده می شود تا در آنجا رشد کرده و تربیت یابد.

چو بگذشت از آن بر فریدون دو هشت       
ز البرز کوه اندر آمد به دشت

◀️ نه تنها در ادبیات کلاسیک بلکه در ادبیات معاصر نیز کوه همچنان ذهن شاعران را به خود مشغول کرده و جایگاه ویژه دارد. ملک الشعرای بهار آنگاه که خود را در برابر عظمت دماوند می بیند ناخودآگاه قصیدۀ دماوندیۀ خود را اینگونه می سراید:

ای  دیو   سپید  پای  در  بند        
ای  گنبد  گیتی ای  دماوند
از سیم  به  سر،  یکی کله‌خوود        
ز آهن به میان یکی کمربند

◀️ کوه در باورهای دینی هم نقش برجسته ای دارد و اهمیّت آن در ادبیات بازتاب یافته است. در روایات آمده است که کوه، محل پناهگاه و رشد و اندیشۀ حضرت ابراهیم (ع) است. یا رویداد معروف اصحاب کهف که در کوه اتّفاق افتاده است. همینطور در آیین اسلام می بینیم که مبعث پیامبر (ص) با کوه در ارتباط است زیرا در غار حرّا وحی بر او نازل می شود. در متون ادبی با محتوای دینی به نام کوه هایی مانند کوه قاف و کوه طور برمی خوریم که بارها تکرار شده است. مولانا در اشاره به واقعۀ کوه طور می فرماید:

هر جا روی تو با منی، ای هر دو چشم و روشنی
خواهی سویِ مستیم کش، خواهی ببر سویِ فنا
عالم چو  کوهِ طور دان، ما همچو موسی طالبان
هر  دم   تجلّی   می‌رسد،  برمی‌شکافد  کوه  را

◀️ از منظر روانشناسی نیز تأثیر کوهستان در روان آدمی انکار ناپذیر است. کوه نماد پایداری و مقاومت است. انسان کوهنورد وقتی قله ای را فتح می کند در واقع پایداری و مقاومت خود را در برابر سختی های زندگی به نمایش گذاشته است. کوهنوردان هنگام صعود به شدت تحت تأثیر کوه و زیبایی روح انگیز طبیعتش قرار می گیرند و احساس می کنند روحشان با طبیعت یکی شده است. 

◀️ مسئله دیگری که نباید از نظر دور داشت بلندی و بلندمرتبگی است. این مسئله را از دو دیدگاه می توان بررسی کرد. اول اینکه انسان همیشه طالب سلطه بر دیگران و مظاهر طبیعت بوده است. بلندی در ذات خود نماد رفعت، سلطه و فرادستی و پستی نماد فرودستی است. عقاب هم به دلیل همین بلند پروازی همیشه مورد توجه انسان بوده است. دوم اینکه خداوند بلند مرتبه است و بندگانش هنگام نیایش دست ها را به سمت آسمان بلند می کنند. در سنت زرتشتی نیز بر اساس مفهوم بلندمرتبگی اهورامزدا، آتشکده ها را در چکاد قله ها برپا می کردند. با در نظر گرفتن همۀ دلایل فوق برآیند بحث این است که انسان ناخودآگاه بر بلندی کوه ها و اوج قله ها احساس نزدیکی بیشتری به مبدأ وجود و پروردگار خود دارد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️ کلاسیک‌خوانی در زندگی روزمره ایرانیان

شعر و ادبیات، اگر نگوییم مهم‌ترین، دست‌کم یکی از اصلی‌ترین ارکان فرهنگ ایرانیان است تا جایی که برخی به اغراق می‌گویند عموم ایرانیان شاعر مسلک‌اند و شعر و شاعری در زندگی روزمره ایشان جریان دارد.

میراث مکتوب- شعر و ادبیات، اگر نگوییم مهم‌ترین،دست‌کم یکی از اصلی‌ترین ارکان فرهنگ ایرانیان است تا جایی که برخی به اغراق می‌گویند عموم ایرانیان شاعر مسلک‌اند و شعر و شاعری در زندگی روزمره ایشان جریان دارد. شاعران و نویسندگان بزرگ ایرانی از فردوسی و خیام گرفته تا سعدی و مولانا و حافظ، کم و بیش در متن زندگی روزمره مردم ایران حضور دارند،در جشن ها و مراسم آیینی آنها، در شادی‌ها و غم‌ها. ایرانیان در ایام فراغت و برای تفریح بر سر مزار شاعران بزرگ خود می‌روند و با آرامگاه آنها عکس یادگاری می‌گیرند.این حضور هر روزه ادبیات و ادیبان در زندگی روزمره ایرانیان البته همواره با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است،یعنی مثلا زمانی به حافظ بیشتر توجه می‌کنند، روزگاری رباعیات خیام را بیشتر می‌خوانند،ایامی مثنوی معنوی مولانا بورس می‌شود و هنگامی به شاهنامه خوانی روی می‌آورند یا گلستان و بوستان سعدی را جمع خوانی می‌کنند.

درسال‌های اخیر هم به نظر می‌رسد این توجه به شاعران بزرگ،بیشتر شده و از هر سو می شنویم که گروه‌هایی تشکیل شده و متن‌خوانی می‌کنند،خواه هفت پیکر نظامی را یا تاریخ بیهقی را یا سیرالملوک خواجه نظام الملک را. اما این توجه ایرانیان به ادبیات و شعر از کجا ناشی می‌شود؟چرا شعر و شاعری تا این اندازه برای فارسی‌زبان‌ها مهم است؟توجه یا عدم توجه به یک شاعر یا ادیب در دوره‌های زمانی متفاوت ناشی از چیست؟چرا بار دیگر کلاسیک‌خوانی بورس شده؟این پرسش‌ ها را با محمد حسین دلال رحمانی، جامعه شناس ادبیات در میان گذاشتیم. دکتر دلال رحمانی، تا کنون دو کتاب مهم در زمینه جامعه شناسی ادبیات در ایران نوشته: «تبارشناسی ادبیات و تاریخنگاری ادبی در ایران»و«از نابهنگامی حیات تا سترونی خیال: مطالعه‌ای جامعه شناختی در ادبیات داستانی ایران.»

به عنوان پرسش نخست بفرمایید جایگاه شعر و شاعری و به‌طور کلی ادبیات در زندگی روزمره ایرانیان کجاست؟ آیا درست است که برای ایرانیان شعر و شاعری اهمیت ویژه‌ای دارد؟

شعر در فرهنگ معاصر ما اهمیت داشته و این امر بیش از هر چیز ناشی از عطف توجهی است که از مشروطه به بعد به متون بازمانده از گذشته صورت گرفت که خود داستانی جداگانه دارد.اما به‌ طور کلی می‌توان گفت که بنا به دلایل تاریخی نوعی تداوم در زبان فارسی وجود داشته است که علی‌رغم تمامی تغییرات زبان فارسی، هنوز سخن شاعران کهن برای مخاطب امروز قابل فهم است.این امر این امکان را فراهم می‌کند که بسیاری از متون کهن مخاطبان غیرحرفه ای داشته باشند.همین تداوم است که فروش شعر شاعران ۸۰۰ سال پیش را در پیاده‌روهای شلوغ شهری یا در پمپ بنزین‌ا ممکن می‌کند.

به سختی ممکن است نمونه دیگری در جهان پیدا کنیم که نسبت شعر کهن با زندگی روزمره چنین گسترده باشد به شکلی که شعر کهن از موسیقی آوانگارد تا سنتی و از دیوار نوشته‌های مذهبی و آموزشی تا تبلیغات کالا و حتی برخی از گونه‌ های تکدی‌گری(بر‌مبنای گرفتن فال حافظ)قابل مشاهده باشد. این امر پیوندی میان ما و آن گذشته برقرار کرده است که نباید نادیده گرفته شود.این امر ما را متفاوت می‌سازد و اثر خود را بر حیات اجتماعی و تغییر و تحول ما بر جای می‌‌گذارد.

علت اهمیت ادبیات برای فارسی‌زبانان چیست و چرا ایرانیان به شاعران بزرگ خود چنین علاقه دارند تا جایی که در جشن‌ها و مراسم آیینی خود به دیوان اشعار آنها رجوع می‌کنند و در اوقات فراغت و برای تفریح بر سر مزار آنها می‌روند؟

آن تداوم تاریخی،اثرگذاری حال از گذشته را تسهیل کرده است.در نتیجه گذشته مدام با جریان‌هایی در لحظه حال پیوند می‌خورد و امکان‌های تازه‌ای می‌آفریند.خصایص این گذشته و نیازهای معاصر ما در این زمینه نقشی کلیدی دارند.می‌توان مشاهده کرد که شعر حتی در قرون میانی به واسطه امکانی که برای بقای نام سلطان داشت،توانست نقشی تاریخی در مناسبات اداری و حتی اجرایی مملکت پیدا کند. در این دوران،مواردی وجود دارد که یک بیت شعر سرنوشت یک جنگ یا یک محاکمه را تغییر داده است.در میانه قرون میانی پیوندی میان شعر با آسمان و غیب قدسی پدید آمد و این امکان فراهم شد که متن ادبی در کنار متون مقدس قرار گیرد.در خاطر داشته باشیم که در سنت عرب،شعر نسبتی با غیب داشت و تاثیرپذیری از تابعه و جن‌ها(حتی ابلیس)در سرایش شعر ادعایی رایج بود. اما تصور می‌شد که این نسبت با وجه شرورانه و غیرقدسی غیب بهتر برقرار می‌شود.به همین جهت برخی از سخن سنجان کهن ادعا می‌کردند که شعر مانند بیچاره و گرفتاری است که باب رهایی آن شر است و وقتی به امر خیر بپردازد ضعیف می‌شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

👇👇👇👇
آنها حسان بن ثابت را مثال می‌زدند که یکی از شاعران برجسته عصر جاهلی بود که پس از اسلام شعرش از رونق افتاد.

شعر و نثر عرفانی در میانه قرون میانی توانست این ایده را تغییر دهد و امکان همنشینی متن ادبی کنار متون مقدس را فراهم آورد. آنگاه که عطار پیوندی میان شعر، عرش و شرع برقرار کرد و آنها را همریشه دانست، فرصتی برای همنشینی شعر در کنار قرآن را فراهم کرد. بنابراین آنچه در ابتدای قرون میانی ناممکن بود به واسطه تلقی متفاوتی از شعر و نسبت آن با آسمان، در زندگی ایرانیان جریان یافت و هنوز تداوم دارد.

نسبت کنونی ما با شعر، وامدارِ این تاریخ است. یعنی اثر تغییراتی را که نزدیک به هشتصد سال پیش رخ داده‌اند در خود دارند. با این حال عوامل متاخرتری نیز موثر بوده‌اند. مهم‌ترین امر در این زمینه مواجهه ما با غرب و در نتیجه تبدیل متن ادبی کهن به مثابه بخشی از هویت ملی ماست. اینکه یکباره شاعران و نه دبیران، مورخان، خطاطان، متکلمان، نظامیان و حتی پادشاهان و وزیران قرون میانی برجسته می شوند حاصل قرار گرفتن متاخر آنها در نسبت با هویت ملی است. در این راستاست که یکباره بارگاه‌های باشکوه برای شاعران ساخته می‌شود و شعر فارسی در بستر معماری و مکان جریان می‌یابد. از آن پس، این امکان وجود داشت تا برای ستایش پاسداران فرهنگ بزرگ ایرانی به معابد تازه که مقبره شاعران بود، ادای احترام کرد. اما چندی بعد این مقبره‌ها به مکان‌های عمومی تفریح و لذت‌جویی بدل شدند، بالاخص پس از بسط فرهنگ نولیبرالی که همه چیز را کالا می‌کرد. از این پس حافظیه می‌توانست کالایی برای فروش باشد، می‌‌شد بخش ‌هایی از آن را اجاره داد و پهنه آن را به فعالیت‌های گردشگرانه پول‌ساز اختصاص داد. این امر مخاطبان حافظیه را افزایش می‌دهد اما نه در راستای اهدافی ادبی، بلکه بیشتر در راستای نوعی درآمدزایی صرف. پس ابتدا ملی‌گرایی مدرن نقشی تاریخی در این زمینه ایفا کرد و جایگاه متن ادبی را از ستایشگران زندگی به حافظان هویت ملی بدل نمود که سبب ایجاد مقبره‌های باشکوه شد و همزمان به ابزاری برای مقاومت در مقابل جریان‌هایی بدل شد که به نظر می‌رسید غیرملی هستند و پس از چندی و از سویی دیگر، منطق اقتصادی جدید با کالاسازی شعر و شاعری و حتی پژوهش ادبی، امکان‌های تازه‌ای برای مواجهه با مزار شاعران کهن و حتی شعر آنها فراهم کرد.

همان‌طور که در مقدمه آمد، توجه فارسی‌زبانان به شاعران در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند، مثلا زمانی سعدی بیشتر خوانده می‌شد، الان گویا حافظ چنین جایگاهی دارد و…قس علیهذا. به‌طور کلی این تحولات ناشی از چیست؟

بحث در این باره دشوار و در عین حال بسیار جذاب است. براساس خصایص هر کدام از شاعران، شرایط متفاوتی از اقبال مخاطبان وجود دارد. دو مساله در این زمینه موثر است: نخست تغییر ذائقه مخاطب است که معیار‌های تازه‌ای برای ارزیابی متون ایجاد می‌کند. از سوی دیگر تغییر متن است که ذیل اکتشاف‌ها، تفسیرها و تصحیح‌های جدید رخ می‌دهد و سبب می‌شود که متنی خاص در نسبت با نیازها یا رویاهای گروه‌های خاص اجتماعی قرار گیرد. برای نمونه در مورد سعدی و حافظ به نظر می‌رسد که در عصر پساانقلابی حافظ اهمیت بیشتری یافته در‌حالی که شاید توجه به سعدی تغییری نکرده یا رو به کاهش بوده است. در اینجا یک تغییر ذائقه وجود دارد: گذار از ادبیات تعلیمی به شکل‌های لذت‌گراتر متون ادبی که سبب می‌شود آثاری چون گلستان و بوستان سعدی اقبال کمتری داشته باشند. این تحول همزمان است با به‌حاشیه رفتن شعر متعهد و بسط گونه‌هایی که به تکنیک و تجربه شعری اهمیت بیشتری می‌دهند. بنابراین نوعی تغییر ذائقه در حال وقوع است که مثلا در کلیات سعدی توجه به غزلیات را گسترش می‌دهد. همین جریان است که می‌تواند توجه بیشتری به شعر حافظ جلب کند.

از سوی دیگر، شباهت‌های تاریخی میان لحظه معاصر و دوران حافظ وجود داشت که امکان همذات‌پنداری بیشتر با او را فراهم می‌کرد. انتقادهای کوبنده حافظ از ریاکاری و فساد برای مخاطب امروز مابه‌ازاهای عینی داشت و تداوم مبارزه‌ای را یادآور می‌شد که بسیار پیش‌تر جریان داشت.

با این حال توجه به حافظ نیازمند یک تحول دیگر نیز بود. در مقایسه با سعدی، شعر حافظ قدسی‌تر بود، اما برای جامعه شهری شده و تحصیلکرده مدرن، شاعری جذاب بود که می‌توانست در نسبت با زندگی روزمره و جهان عرفی شده او قرار گیرد. در پاسخ به این نیاز است که یک جریان جدی به دنیوی کردن حافظ مشغول می‌شود. تلاش‌های عصر پهلوی با نوشته‌های بهاءالدین خرمشاهی وارد مرحله تازه‌ای می‌شود. او یک حافظ‌شناس و قرآن‌پژوه است که مشروعیت لازم برای عرفی کردن حافظ را دارد. این فیگور مهم نقشی کلیدی در ظهور امکان‌های تازه مواجهه با حافظ داشت. او شعر حافظ را از یک متن بسیط دارای هدفی واحد، به کلیتی مرکب و دارای مرکزهای متکثر و گاه متخاصم بدل کرد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

👇👇👇👇
در نتیجه لسان‌الغیب بودن حافظ، معنای قدسی خود را از دست داد و امکان مواجهه‌های دنیوی با دیوان او فراهم شد. بهره‌گیری روزمره از حافظ که همواره جریان داشت، اکنون می‌توانست با تکیه بر این تکثر از اتهام کج‌فهمی مبرا شود و درون زندگی روزمره جریان یابد. بالاخص که شرایط تاریخی او قرابت‌هایی با دوران معاصر داشت.

در سال‌های اخیر شاهدیم که کلاسیک‌خوانی به شیوه‌های مختلف از جمله جمع‌خوانی‌های حضوری یا آنلاین یا به صورت پادکست زیاد شده. به نظر شما علت این امر چیست؟ آیا بخشی از آن به علت آن نیست که ادبیات معاصر و روز اعم از شعر یا داستان نیازهای فرهنگی مردم را برآورده نمی‌کند؟

من فکر می‌کنم که مخاطب ادبیات جدید و مخاطبان متون مهم دو دسته متفاوت هستند و همپوشانی کمی دارند. اگر این فرض درست باشد آن‌گاه کسی که از داستان معاصر فارسی دلزده می‌شود احتمالا به سراغ ترجمه رمان‌های غربی می‌رود و به ندرت ممکن است شاهنامه یا تاریخ بیهقی را جایگزین کند. پس توجه به متون کهن احتمالا دلایل دیگری دارد. می‌توانیم این پرسش را به شرایط امکان این وضعیت برگردانیم و سپس عامل نهایی ظهور این وضعیت را مورد توجه قرار دهیم. به گمان من یکی از دلایل گسترش توجه به متون کهن، سهل الوصول شدن آنها از خلال تلاش‌های گسترده یک سده اخیر در راستای تصحیح و قابل فهم ساختن آنها برای مخاطبان غیرحرفه‌ای و نیز بسط ابزارهای الکترونیک و صوتی شدن این آثار است. این امر امکان پیوند یافتن بخشی از علاقه از پیش موجود با متون ادبی کهن را فراهم کرده است.
از سوی دیگر، تغییرات تاریخی گسترده‌ای در جامعه ایران رخ داده که موجب توجه گسترده‌تر به این متون شده است. بار دیگر باید از مشروطه آغاز کنیم یعنی لحظه‌ای که ایرانیان در مواجهه با دنیای جدید قرار گرفتند و داشته‌های خود را به مثابه امری متفاوت فهمیدند. توجه داشته باشیم که این امر تنها در مختصات تاریخی و جغرافیایی ایران و در لحظه جهانی شدن ممکن بود و برای مثال برای بسیاری از همسایگان ما و پیش از این دوران بی معنا بود. آنها ویژگی تاریخی ایران را نداشتند؛ ملتی با زبان، فرهنگ، دین و تاریخی متفاوت در منطقه ای پرآشوب که در تاریخ پسامشروطه، همواره با مساله تداوم و بقا مواجه بود. برای همسایگان، زبان، دین و حتی تاریخ امری مشترک با بسیاری از دیگر کشورهای اطراف بود. پس هیچ رسالت تاریخی برای حفظ آن گذشته بر دوش مردم یک کشور احساس نمی‌شد، اما در ایران نوعی مسوولیت تاریخی برای حفظ این گذشته به مثابه بخشی اساسی از هویت ملی تعریف شده بود. توجه به سنت، ریشه‌های عمیقی در تناقض‌های درونی ناسیونالیسم ایرانی نیز داشت که بحثی مفصل می‌طلبد. در هر صورت، این امر، سنتی فربه پدید آورد که بسیار نیرومند بود. از آن پس، نزاعی پردامنه درباره چگونگی مواجهه با این داشته‌های تاریخی صورت گرفت، نزاعی که تا عصر پساانقلابی تداوم یافت.

در دوره اخیر سه جریان متفاوت، شکل مواجهه با سنت را صورت‌بندی می‌کردند؛ نخست جریان بازگشت به خویش بود که سنت را به مثابه چیزی که باید احضار می‌شد درمی‌یافت. دوم جریان امتناع بود که گذشته را به عنوان امری نازا و مخرب که باید رها می‌شد، می‌فهمید و سوم جریان ترجمه که گذشته را نمی‌فهمید، یعنی گذشته را فاقد اهمیت برای بحث جدی می‌دانست.منطق عملکرد هر سه جریان، گذشته را یک کلیت بسیط در نظر می‌گرفت که خوب یا بد و یا بی‌ارزش بود. گذشته را نمی‌شد به اجزایی تقسیم کرد و آن را بیرون از منطق درونی اجزایش و با اهدافی متفاوت به کار گرفت. این رویکرد مواجهه با امر کهن را به کرداری تخصصی بدل می‌کرد، اما در دهه ۸۰ هر سه جریان به بن‌بست رسیدند. ابتدا مشخص شد که گذشته را نمی‌توان نادیده گرفت یا مضمحل کرد. احضار آن نیز نتایج درخشانی به همراه نداشت. بنابراین گذشته بار دیگر به مساله بی‌پاسخ بدل شد.

از دل این وضعیت نوع تازه‌ای از مواجهه با گذشته ظهور کرد: گذشته به مثابه امکانی برای بهتر زیستن در لحظه حال یا در آینده‌ای نزدیک. این رویکرد در پی بازگشت به خویش نبود، گمان نمی‌‌کرد وامدار گذشته است و باید با احضار آن به وظیفه خود عمل کند. آن را نادیده نمی‌گرفت و نیز از آن هراسان نبود، بلکه آن را به مثابه یک منبع می‌فهمید، چیزی که می‌توانست لذت آفرین یا راهگشا باشد. در این راستا ابتدا گذشته را به یک کلیت مرکب تبدیل کرد. کلیتی که اکنون می‌شد اجزایش را فارغ از روح کلی آن مورد استفاده قرار داد. بنابراین بهره‌گیری از متن کهن جهت التذاذ یا کنجکاوی‌های فردی رواج یافت و نیز تلاش‌هایی برای بهره‌گیری از آن متون در راستای تغییر شرایط موجود صورت گرفت. وقتی خواننده‌ای معاصر شعر حافظ را در رابطه ای عاشقانه به کار می‌برد، آن را بیرون از منطق شاهدبازی در ادبیات عرفانی به کار می‌گیرد و به هیچ عنوان از این بابت نگران نیست.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

👇👇👇👇
این خصیصه فرهنگ پسامدرنی است که می‌‌تواند چنین کولاژی را ایجاد کند و متن کهن را در دل دنیای شهری معاصر جای دهد. به گمان من در فقدان این وضعیت، توجه به متون کهن نمی‌توانست چنین گسترده شود. پس باید بازخوانی متون کهن را در نسبت با امکان‌های تازه‌ای فهمید که هم به لحاظ سخت‌افزاری و هم به لحاظ نظری گشوده شده‌اند و به واسطه نیاز تاریخی برای مواجهه با گذشته‌ای که هنوز به عنوان نیرویی اثرگذار حاضر است، ظاهر شده.
به نظر می‌رسد در دهه‌های اول بعد از انقلاب به‌ویژه در دهه ۱۳۷۰ تا میانه دهه ۱۳۸۰، یعنی عصر اصلاحات و اوج‌گیری گفتمان روشنفکری دینی، مثنوی‌خوانی بسیار باب بود و ادبیات عرفانی طرفداران زیادی داشت، در سال‌های اخیر شاهد تغییر ذائقه به سمت شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی و آثاری هستیم که با تسامح می‌توان گفت گرایش‌های ناسیونالیستی در آنها پر رنگ‌تر است. آیا این برداشت درست است و اگر پاسخ آری است، به نظر شما دلایل و علل آن چیست؟
در فقدان داده‌های آماری به سختی می‌توان چنین فرضیه‌ای را تایید یا رد کرد. اما در میان جریان‌های روشنفکرانه چنین تغییر جهتی قابل مشاهده است و احتمالا با تقویت ناسیونالیسم باستان‌گرا در مقابل رویکردهای دینی ارتباط دارد. همان‌طور که شما اشاره کردید ناتوانی جریان اصلاحات و روشنفکری دینی در مرکب‌سازی سنت، نقشی اساسی در این زمینه دارد. به تعبیر دیگر با گذار از دهه ۷۰ و ابتدای دهه ۸۰، نه تنها منابع خوانش تغییر می‌کنند بلکه رویکرد به آنها نیز عوض می‌شود، در‌حالی که برای روشنفکر دینی چیزی اصیل در گذشته وجود داشت که می‌بایست به همان شکل بازسازی می‌شد و او با همین هدف به سراغ متون کهن می‌رفت؛ برای مخاطب پسامدرن، اگر اصالتی وجود داشته باشد در لحظه حال است و گذشته تنها باید در نسبت با این وضعیت فهمیده شود. او دیگر در پی یافتن آن روح اصیل گمشده در گذشته نیست که با بازسازی آن، مسیر رهایی را بگشاید، بلکه یا در پی نوعی لذت‌جویی یا مقاومت در مقابل وضعیت موجود است یا می‌خواهد در پراکندگی آن متون امکان‌هایی برای زیست معاصر خود بیابد.
به‌طور کلی به نظر شما این کلاسیک‌خوانی آیا امر مثبتی است یا خیر؟ به عبارت دقیق‌تر، این توجه به ادبیات کلاسیک آیا نشانه کاستی‌ها و نواقصی است یا باید از آن شادمان بود؟
به هر حال بخشی از توجه به این متون ناشی از وضعیت تاریخی خاص ماست، اما حتی اگر در وضعیت بهتری قرار داشتیم نیز بخشی از این توجه وجود داشت. در هر صورت متون کهن فارسی بخش بسیار مهمی از میراث فرهنگی بشر هستند. آنها به اندازه تخت‌جمشید اهمیت دارند و همین امر توجه‌ها را جلب می‌کند. من فکر می‌کنم هر شکل از توجه که بتواند به گسترش و بسط آنها منجر شود نه تنها در سطحی ملی که در سطحی جهانی دارای اهمیت است. بیراه نیست اگر بگوییم که جهان آشنایی چندانی با این میراث ندارد. هم از این رو توجه اخیر تا آنجا که به معرفی این میراث منجر شود و امکان بازاندیشی و بهره‌گیری از این سنت برای بهروزی معاصر را فراهم کند قابل ستایش است.
همزمان خطرهایی نیز وجود دارند. در این راستا باید به ایده‌هایی توجه کرد که بازخوانی گذشته را برای بازسازی آن انجام می‌دهند. آنها همزمان به مثابه یک نیروی سیاسی قدرتمند حاضر هستند و در حوزه‌های متفاوتی فعالیت می‌کنند. آنها از دل بازخوانی گذشته، سودای ایجاد طب اسلامی، جامعه‌شناسی بومی، علوم سیاسی وطنی و… را دارند که می‌تواند به فاجعه منجر شود. از این اشکال مبالغه‌آمیز که بگذریم باید نگران گونه‌های پنهان‌تر گذشته‌گرایی باشیم که از خلال ایجاد تصاویر نوستالژیک، فهم ما از لحظه حال و وضعیت کنونی‌مان را خدشه‌دار می‌سازد.

❇️ محسن آزموده
منبع: روزنامه اعتماد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
▫️▫️با آرزوی قبولی طاعات و عبادات
به اطلاع همكاران محترم می رساند:

ضمن عذرخواهی از فراگیران محترم با توجه به تغییر زیرساخت سامانه های وزارت آموزش و پرورش نرم افزاری و سخت مای مدیو تكرار آزمون دوره آموزش كلاس مجازی در پیام رسان شاد روزهای جمعه و شنبه ۱۷ و ۱۸ اسفندماه از ساعت ۹صبح تا ۲۲ برگزار می گردد، فراگیران محترم كه تاكنون موفق به آزمون نشده اند یا در آزمون نمره كمتر از ۱۲ گرفته اند می توانند با توجه به بازه اعلامی در آزمون شركت نمایند. لازم به ذكر است آزمون بعد از این تاریخ تمدید نخواهد شد.

➖➖➖➖➖➖➖➖
🌐⃟🇮🇷›اداره اطلاع رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش استان قزوین

@makhzanesoalatedoroseadabi
@dabiraneadbiatemotevasetedovom
مجمع دبیران ادبیات متوسطه دوم

دبیران محترم ، این گروه به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوم تشکیل گردید . این گروه مختص دبیران عزیز می باشد.

@dabiraneadbiatemotevasetedovom
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❇️ ۹ شاعر کتاب درسی ابتدایی دهه ۶۰

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «چند رباعیِ ماهِ رمضانی در نزهة‌المجالس»

❇️ نزهةالمجالس مجموعه‌ای است مشتمل‌بر چهارهزار رباعی که جمال‌الدین خلیلِ شروانی از شعرِ شاعرانِ قرونِ چهارم تا هفتم برگزیده‌است. استاد محمدامین ریاحی این سفینه را تصحیح‌کرده‌اند (انتشارتِ علمی، چ دوم، ۱۳۷۵). این مجموعه در هفده باب و دربارهٔ موضوعاتِ متنوعی هم‌چون عرفان، سماع، اوصافِ معشوق، عشق، فراق و ... است. شروانی طبعی در شعر نیز داشته و ۱۷۹ رباعی از خویش را نیز در این مجموعه گنجانده‌. مطابق‌با ارزیابیِ استاد ریاحی او شاعری میان‌مایه بوده؛ حتی یک رباعی‌اش خطای قافیه نیز دارد. نیز برخی از رباعی‌هایی که به نامِ خودش آورده «در کتاب‌های پیش از او آمده‌است» (۸۶). بااین‌همه شعر شروانی بی نمکی نیست. این رباعی اگر از او باشد، خالی از لطفی نیست:

شغلم ز جهان تو ساز دانی‌کردن
بندِ دلِ من تو باز دانی‌کردن
نازِ همه‌کس کشید می‌نتوانم
نازِ تو کشم که ناز دانی‌کردن (۴۲۳).

سرایندهٔ بسیاری از رباعیاتِ این مجموعه مشخص نیست (ذیلِ: «لاادری» و «لااعرف»). برخی از آن‌ها نیزشوخ‌طبعانه است:

ترسا پسرا، ز حسنت ازسرنشوم
بر بحرِ غمت بگذرم و تر نشوم
من شیرِ شریعتِ محمد شده‌ام
از بهرِ چو تو عیسوی‌ای خر نشوم!
(۵۰۷)
خلیلِ شروانی در پایان «سفینهٔ» خویش قصیده‌ای در مدحِ خاقانِ اکبر اکرم‌شاهِ شروانشاه آورده و انگیزهٔ گردآوریِ این مجموعه را ذکر کرده. ازجمله در بیتی گفته:

ز بهرِ مجلسِ خاصت نبشتم این سفینه زانک
به بزمِ خرّمت گه‌گه مگر یادی ز ما باشد (۶۸۷).

اهمیتِ دیگرِ این سفینه دارابودنِ ۳۶ رباعی به‌نامِ خیام است. بنابراین این اثر در کنارِ مرصادالعباد و تاریخ‌الحکماءِ قفطی از کهن‌ترین منابعِ شناختِ شعرِ خیام نیز است. و مهم‌تر آن‌که عنوانِ بابِ پنجمِ این مجموعه «در معنیِ حکیم عمر خیام» است. در این‌ باب درکنارِ ۱۳ رباعی از خیام، از رباعی‌های ابنِ یمین، فخرالدینِ رازی، سنایی و... نیز ۲۵ رباعی آمده‌است. مضمونِ اغلبِ این رباعیات خوش‌باشی، دم‌غنیمت‌شمری و درنگ دربابِ مرگ است. البته مطابق‌با پژوهشِ استاد ریاحی برخی از این ۲۵ رباعی نیز گاه در برخی منابع به نام خیام ضبط‌ شده‌است. و مهم آن‌که نسخهٔ خطیِ این اثر، دارای ‌تاریخِ «پنج‌شنبه ۲۵ شوالِ ۷۴۱» است.
این مطلب نشان‌می‌دهد، دست‌ِکم در قرنِ هفتم شیوه و سبکی از رباعی‌سرایی به نامِ خیام شناخته بوده و از دیگر رباعی‌ها بازشناخته‌می‌شده‌. نیز تأییدی است بر این نکته که رباعیاتِ دارای مضامینِ مشابه با شعرِ خیام طیّ روزگاران به خیام نسبت‌داده‌می‌شده‌است.

سه رباعی از این مجموعه (ص۵۰۰) با مضمونِ روزه و ماهِ رمضان:

ای گل‌رخِ سروقد ای مایهٔ ناز!
بر تو ز نماز و روزه رنجی است دراز
چندین به نماز و روزه تن را مگداز
بر مه نبود روزه و بر سرو نماز!

آمد رمضان و من شدم چون کاهی
وز رنجْ دلم گشت چو آتشگاهی
هردم ز میانِ جان برآرم آهی
کان ماه چگونه روزه دارد ماهی؟!

رخ را ز برای دلفروزی داری
غمزه ز برای سینه‌سوزی داری
تا روزه گرفته‌ای نکوتر شده‌ای
ای ماه، ز روزه نیز روزی‌داری!

❇️ مطلب ارسالی از: کانال « از گذشته و اکنون »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «عید» در ادبیات فارسی

❇️ مراد از مطلقِ «عید» در متونِ کهن اغلب «عیدِ روزه» یا «عیدِ فطر» ‌‌است. «عیدِ قربان»/ «عیدِ أضحی»/ «گوسفندکشان» اغلب به‌صورت ترکیب به‌کار‌می‌رفته، مگرآن‌که زمینهٔ سخن خود حکایت از عیدِ قربان داشته‌باشد. اما مراد از مطلقِ «عید»، اغلب «عید فطر» یا همان «عیدِ روزه‌گشایی» است. هم‌چنین «عیدَین» که در متونِ کهن تعبیرِ پرکاربردی بوده، اشاره‌دارد به عیدِ فطر و عیدِ قربان. خاقانی قصیده‌ای مفصّل دارد که در آن چهاربار تجدیدِ‌ مطلع کرده‌است. او در سراسرِ ابیاتِ این قصیده واژهٔ «عید» را التزام‌کرده‌است. ازجمله در بیتی سروده:

گفتم کدام عید؟ نه أضحی بوَد نه فطر
بیرون از این دو عید چه عید است دیگرش؟ (دیوان، به‌تصحیحِ استاد ضیاء‌الدین سجادی، انتشاراتِ زوّار، ص ۲۲۶ )

و «عیدگاه» نیز یعنی مصلّی یا محوطهٔ گسترده‌ای که نمازِ عیدِ فطر (و گاه استسقاء یا باران‌خواهی) در آن برگزار‌می‌شد. در تاریخِ بخارا توصیفی دقیق از «نمازگاهِ» عیدِ فطرِ شهرِ بخارا آمده‌است (نرشخی، به‌کوشش استاد مدرس رضوی، انتشارات توس، ۱۳۶۳،ص۷۳_۷۱).

در متونِ کهن اغلب نوروز و دیگر آیین‌های شادی‌انگیزِ ایرانی (ازجمله جشنِ «سده» یا «مهرگان») با تعبیرِ «جشن» از اعیادِ مذهبی دورهٔ اسلامی بازشناخته‌می‌شود. کافی است از این منظر به تاریخِ بیهقی یا دیوانِ منوچهری و فرخیِ سیستانی مراجعه‌شود.

در شعرِ حافظ، هرگاه سخن از نوروز به‌میان‌آید، به گل و نسیم و تغییرات جوّی و انقلابِ طبیعت نیز اشاره‌می‌شود. حافظ البته به‌کرّات از واژهٔ «بهار» نیز بهره‌می‌برَد. او اغلب به شادخواری‌ها و مغتنم‌ْشمردنِ فرصت‌ها در این فصل اشاره‌دارد‌:

_ [...] بی باده بهار خوش نباشد
_رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید [...]

اما هرگاه در دیوانِ حافظ به مطلقِ «عید» اشاره‌می‌شود، مراد «عیدِ فطر» است. نیز حافظ هرگاه از «رمضان» یا «صیام» و وابسته‌های آن ( نظارهٔ ماه/ استهلال/ روزه ) سخن‌می‌گوید ‌به اغتنامِ فرصت توصیه‌می‌کند، و کلامش اغلب با طنز و تعریض و گاه حتّی ترکِ ادب شرعی همراه‌می‌شود:

_هلالِ عید به دورِ قدح اشارت‌کرد
_ما را دوسه ساغر بده و گو رمضان باش!
_ گرچه ماه رمضان است بیاور جامی!

عید در نگاهِ شاعرانِ عارف یا عارفانِ شاعر، «بهارِ جان‌ها» یا همان انقلابِ درون و «زندگانی» در آنات و ابنُ‌الوقت‌بودن است. از‌همین‌رو آنان را «هر دَمی دو عید» باشد:

صوفیان در دَمی دو عید کنند
عنکبوتان مگس قَدید‌ کنند

(حدیقهٔ سنایی، به تصحیح استاد مدرس رضوی، انتشارات دانشگاه تهران، ص ۳۶۹؛ مولوی نیز در مطلع غزلی این بیت را تضمین کرده‌است).

و مولانا در غزلی سروده:

ز روی تست عید آثار ما را
بیا ای عید و عیدی آر ما را
تو جان عید و از روی تو جانا
هزاران عید در اسرار ما را [...]
شما را عید در سالی دوبار است
دوصد عید است هردم کار ما را [...]
بیا ای عیدِ اکبر شمسِ تبریز
به دستِ این و آن مگذار ما را
(کلیات شمس، به تصحیح استاد فروزانفر، انتشارات امیرکبیر، ۲۵۳۶، ج۱، ص۷۳).

نکتهٔ آخر آن‌که گاه عیدِ فطر با نوروز هم‌زمان می‌شد و فرصتی مغتنم برای شادخواری‌ها و مضمون‌پردازی‌های شاعرانه فراهم‌می‌آورد. پژوهشگران برپایهٔ «گاه‌شماری تطبیقی» ( به‌کوشش استاد احمد بیرشک) اشاره‌کردند حافظ بیتی را که در آن از هم‌زمانی «عید» و «آخرِ گل» سخن رفته احتمالاً در اردیبهشت یا خردادِ سال ۷۶۶ قمری (که هم‌زمان است با شادخواری‌های روزگار شا‌‌ه‌شجاع) سروده‌است. با این یادآوری که مراد از مطلقِ گل در متونِ کهن، اغلب گلِ سرخ (آتشی/سوری) است.
تحلیلِ نویسندهٔ مقاله: تنها در‌ آن سال‌ها بوده که عیدِ فطر هم‌زمان بوده با پایانِ شکفتنِ گل (سرخ) در شیراز:

عید است و آخرِ گل و یاران درانتظار
ساقی به‌ روی «شاه» ببین ماه و می بیار
(«آخرِ گل» [ بررسی و تحلیل واژه‌های عید، گل و شاه در دیوان حافظ]، دکتر حسین نجفدری، روزنامهٔ اطلاعات، ۱۳۸۰/۹/۸).

*قَدید این‌جا گویا به‌معنیِ خشک‌کردنِ گوشت است. این شیوه تا‌همین‌اواخر مرسوم بوده‌است. و عنکبوت را به‌سبب این‌که گِرد طعمه‌اش تار‌می‌تند و حریصانه آذوقه‌ می‌اندوزد با اهلِ ظاهر که به امیدِ آخرت عبادت‌می‌اندوزند، مقایسه‌کرده‌است. مولوی در غزلی دیگر نیز بااشاره به حرصِ جولهه (عنکبوت) چنین سروده:

چون جولههٔ حرص در این خانهٔ ویران
از آبِ دهان دامِ مگس‌گیر تنیدی
(کلیات شمس، ج۶،ص۶).

❇️ مطلب ارسالی از: کانال « از گذشته و اکنون »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

✳️ مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

============
ابر گروه سیری در آثار و افکار مولانا و آثار دیگر بزرگان ادب عرفانی در این باره

گروهی در جهت معرفی آثار و افکار حضرت جلال الدین محمدبلخی ( مولانا )

@molavi_asar_o_afkar

===================
نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================
مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================
عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================
نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال 
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================
مثل آباد( داستان ها و ریشه های ضرب المثل های زبان فارسی)

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================
مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================
مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================
فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============
گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================
مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================
گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی  و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی
@nava_e_chakavak

===================
حافظ شیرین سخن

حافظ حافظه ماست ، ز هر دری سخن در باره حافظ و غزلیاتش

@hafez_e_shirin_sokhan

====================
ابر گروه مجمع دبیران ادبیات دوره متوسطه اول

گروهی به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوره اول

@majmaedabiraneadabiatdoreaval

======================
مخزن گروه دبیران ادبیات متوسطه اول

محلی برای ذخیره مطالب درسی درس های نگارش و ادبیات فارسی متوسطه اول

@makhzan_e_doroseadabiatedoreaval

================
اصلاحِ اشعارِ جعلیِ شاعران

این کانال با هدف معرفی و درحد امکان اصلاح اشعار
جعلی تشکیل شده است

تراوش کی کند از طبع موزون، شعر ناموزون
کسی نشنیده از سنجیدگان حرف نسنجیده

#مخلص‌کاشاشانی

@molavi_asar_o_afkar
@eslah_e_ashaar_e_jaali_e_shaeran

=============
مجمع دبیران ادبیات متوسطه دوم

دبیران محترم ، این گروه به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوم تشکیل گردید . این گروه مختص دبیران عزیز می باشد.

@dabiraneadbiatemotevasetedovom

=============

راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
عزیزان همراه
مجموعه این گروه‌ها و کانال‌ها تحت حمایت و هدایت گروه سیری در آثار و افکار مولانا شکل گرفته و اداره می‌شود.
لطفا از برداشت و ارسال هرگونه مطلب و فایلی از این کانال‌ها بدون لینک اختصاصی آن خودداری بفرمایید.
فردوس سخن pinned «🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹 ✳️ مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا ============ ابر گروه سیری در آثار و افکار مولانا و آثار دیگر بزرگان ادب عرفانی در این باره گروهی در جهت معرفی آثار و افکار حضرت جلال الدین محمدبلخی ( مولانا ) @mo…»