ابر گروه مجمع دبیران ادبیات متوسطه دوم
دبیران محترم ، این گروه به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوم تشکیل گردید . این گروه مختص دبیران عزیز می باشد.
@dabiraneadbiatemotevasetedovom
دبیران محترم ، این گروه به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوم تشکیل گردید . این گروه مختص دبیران عزیز می باشد.
@dabiraneadbiatemotevasetedovom
💠چه از مدرسه و معلمی خواهد ماند؟
«در عصر هومص (هوش مصنوعی)، چرا باید بچه‌ها را به مدرسه فرستاد؟ و دیگر چه نیازی به معلمان هست؟» همین اکنون هم نرم‌افزاری مانند چت‌جی‌پی‌تی، به‌سادگی می‌تواند بیشتر بخش‌های کتاب‌ها را تدریس کند. نه خسته یا خشمگین می‌شود، نه به‌اندازه‌‌ی معلم خصوصی هزینه برمی‌دارد. احتمالا در نمره‌دهی هم کمتر از یک معلم انسانی دچار اشتباه می‌شود. در هر زمان و تقریبا هر مکانی در دسترس است. از همه مهم‌تر اینکه برای هر دانش‌آموزی یک شیوه‌ی شخصی‌ساخته و خاص همان دانش‌آموز در پیش می‌گیرد. پس آیا بخردانه نیست که هرچه زودتر مدرسه‌ها را تعطیل، و معلمان را بازنشسته کنند؟ در پاسخ نکته‌هایی به ذهن می‌رسد:
1⃣حتا فکر ابلهانه‌ی رام کردن و فیلتر کردن هومص را هم باید از سر بیرون کرد. جلوی فناوری نمی‌شود ایستاد و گریزی نیست که هومص به‌زودی دست‌کم تغییراتی گسترده در ساختار آموزش پدید آورد.
2⃣شاید هوش مصنوعی هرگز به سطح جامع (هوجام/AGI) نرسد. یا شاید رسیدن به این سطح تا آینده‌های دور زمان بخواهد. اما در این حالت هم بقای مدرسه مشروط است و چنین نیست که نسخه‌های پیشرفته‌تر همین هوش محدود (ANI)، مطلقا از حذف ما ناتوان باشند.
3⃣با همین هوش مصنوعی محدود، احتمال خودکار شدن برخی درس‌ها به‌شدت بالاست. هر درسی که بتوان آن را به مجموعه‌ای حفظیات یا مجموعه‌ای از فرمول‌ها فروکاست، احتمالا در آینده‌ی نزدیک به‌طور کامل به هومص واگذار شود. اما درس‌هایی که نیاز به تخیل و تفکر انتقادی و خلاقانه دارند، بیشتر احتمال دارد که معلمان انسانی خود را نگاه دارند. البته در اینجا هم هومص بخش زیادی از وظیفه‌های آموزشی معلم را خودکار خواهد کرد، و تدریس آینده در این درس‌ها نیز دست‌کم ترکیبی خواهد بود (انسانی-مصنوعی).
4⃣اگر مدرسه صرفا مکانی برای «کتاب‌چِپانی» به کله‌ی بچه‌ها باشد، همان بهتر که نابود شود؛ زیرا فناوری خیلی بهتر و کارآمدتر می‌تواند کتاب‌ها را بچِپاند. اگر بناست ۱۲ سال، روح بچه‌های مردم را در کلاس‌های طولانی و ملال‌آور له کرد که بخش زیادی از محتوای کتاب‌های به‌شدت غیرجذابش، هیچ کمکی به زندگی‌شان نمی‌کند و ربطی به دنیای واقعی ندارد؛ چرا نباید کار را به هومص سپرد؟
5⃣ به‌جای «اداره‌ی کتاب‌چپانی و نمره‌دهی»، باید مدرسه را پیش‌از هر چیز مکانی برای طی فرایند اجتماعی شدن بچه‌ها دید. جایی که بچه‌ها با هم‌سالان خود جمع می‌شوند تا بیاموزند که چگونه باید زندگی خود را شکل دهند. معلم نیز یک راهنمای انسانی‌ست تا به‌مدد تجربه، این فرایند رشد را تسهیل کند. درواقع معلم در عصر هوش مصنوعی، دیگر نه منبع اصلی آموزش؛ بلکه یک تسهیل‌گر و مربی خواهد بود. این نقش پرورشی، به ارتباط و عاطفهٔ اصیل انسانی نیاز دارد، و به همین دلیل باید وارون روندی حرکت کرد که معلمان را از آن قالب اثرگذار و زنده‌ای که در مکتب‌خانه‌های قدیم داشتند، بیرون آورده و کارمند کرده است. اگر استمرار مدرسه می‌خواهد در این عصر فناوری، همچنان توجیه داشته باشد، به‌گمانم باید به این سمت‌وسو حرکت کند:
الف) محتواهای زائدی که به زندگی واقعی کمک نمی‌کند حذف شود.
ب) معلمان طوری تربیت شوند که بتوانند نقش اثرگذار در زندگی بچه‌ها داشته باشند و به‌اصطلاح انگلیسی‌زبان‌ها، قلبشان را لمس کنند.
پ) شمار دانش‌آموزانی که به هر معلم واگذار می‌شوند باید محدود باشد تا او بتواند مسئولیتی بیش‌از «کلاس‌داری» بر عهده بگیرد.
ت) سیر درس‌ها نباید برای همه یکسان باشند؛ بلکه مانند مکتب‌خانه‌های قدیم و برخی مدرسه‌های پیشرفته در دنیای مدرن، بسته به نیاز دانش‌آموزان شخصی‌سازی شوند.
ث) تربیت بچه‌ها با اسارت آنها در کلاس‌های طولانی شدنی نیست؛ بلکه سایر فعالیت‌های جذاب دسته‌جمعی باید بخشی اصلی از برنامه‌های مدرسه باشد (نه بخشی حاشیه‌ای، صرفا برای آنکه به بچه‌ها وقتی برای سرگرمی داده شده باشد).
با این شرط‌ها و احتمالا بسی شرط‌های بیشتر که در این یادداشت نیامده؛ مدرسه چیزی خواهد داشت که شاید با آن بتواند خانواده‌ها و دانش‌آموزان را قانع کند که هنوز هم کارآمد است. مدرسه‌هایی که امروز عمیقا با تفکرات منسوخ چهل-پنجاه‌ساله، غرق نمره‌محوری هستند؛ شاید زمانی از خواب بیدار شوند که دیگر دیر شده و تحولات فناوری آنها را ببلعد.
اگر به آنچه «تنها انسان می‌تواند به انسان بیاموزد» برنگردیم، قطعا در رقابت با هوش مصنوعی شکست خواهیم خورد. فناوری ما را حذف خواهد کرد و خود بچه‌ها، به‌حق سربازان خط مقدم آن خواهند شد تا حذف‌مان کنند. آن‌وقت دیگر هیچ دستور و بخشنامه و مانور امنیتی و سخنرانی و وعظی نخواهد توانست جلوی این کار را بگیرد.
✍🏼معین مشکات
@fanusname
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
«در عصر هومص (هوش مصنوعی)، چرا باید بچه‌ها را به مدرسه فرستاد؟ و دیگر چه نیازی به معلمان هست؟» همین اکنون هم نرم‌افزاری مانند چت‌جی‌پی‌تی، به‌سادگی می‌تواند بیشتر بخش‌های کتاب‌ها را تدریس کند. نه خسته یا خشمگین می‌شود، نه به‌اندازه‌‌ی معلم خصوصی هزینه برمی‌دارد. احتمالا در نمره‌دهی هم کمتر از یک معلم انسانی دچار اشتباه می‌شود. در هر زمان و تقریبا هر مکانی در دسترس است. از همه مهم‌تر اینکه برای هر دانش‌آموزی یک شیوه‌ی شخصی‌ساخته و خاص همان دانش‌آموز در پیش می‌گیرد. پس آیا بخردانه نیست که هرچه زودتر مدرسه‌ها را تعطیل، و معلمان را بازنشسته کنند؟ در پاسخ نکته‌هایی به ذهن می‌رسد:
1⃣حتا فکر ابلهانه‌ی رام کردن و فیلتر کردن هومص را هم باید از سر بیرون کرد. جلوی فناوری نمی‌شود ایستاد و گریزی نیست که هومص به‌زودی دست‌کم تغییراتی گسترده در ساختار آموزش پدید آورد.
2⃣شاید هوش مصنوعی هرگز به سطح جامع (هوجام/AGI) نرسد. یا شاید رسیدن به این سطح تا آینده‌های دور زمان بخواهد. اما در این حالت هم بقای مدرسه مشروط است و چنین نیست که نسخه‌های پیشرفته‌تر همین هوش محدود (ANI)، مطلقا از حذف ما ناتوان باشند.
3⃣با همین هوش مصنوعی محدود، احتمال خودکار شدن برخی درس‌ها به‌شدت بالاست. هر درسی که بتوان آن را به مجموعه‌ای حفظیات یا مجموعه‌ای از فرمول‌ها فروکاست، احتمالا در آینده‌ی نزدیک به‌طور کامل به هومص واگذار شود. اما درس‌هایی که نیاز به تخیل و تفکر انتقادی و خلاقانه دارند، بیشتر احتمال دارد که معلمان انسانی خود را نگاه دارند. البته در اینجا هم هومص بخش زیادی از وظیفه‌های آموزشی معلم را خودکار خواهد کرد، و تدریس آینده در این درس‌ها نیز دست‌کم ترکیبی خواهد بود (انسانی-مصنوعی).
4⃣اگر مدرسه صرفا مکانی برای «کتاب‌چِپانی» به کله‌ی بچه‌ها باشد، همان بهتر که نابود شود؛ زیرا فناوری خیلی بهتر و کارآمدتر می‌تواند کتاب‌ها را بچِپاند. اگر بناست ۱۲ سال، روح بچه‌های مردم را در کلاس‌های طولانی و ملال‌آور له کرد که بخش زیادی از محتوای کتاب‌های به‌شدت غیرجذابش، هیچ کمکی به زندگی‌شان نمی‌کند و ربطی به دنیای واقعی ندارد؛ چرا نباید کار را به هومص سپرد؟
5⃣ به‌جای «اداره‌ی کتاب‌چپانی و نمره‌دهی»، باید مدرسه را پیش‌از هر چیز مکانی برای طی فرایند اجتماعی شدن بچه‌ها دید. جایی که بچه‌ها با هم‌سالان خود جمع می‌شوند تا بیاموزند که چگونه باید زندگی خود را شکل دهند. معلم نیز یک راهنمای انسانی‌ست تا به‌مدد تجربه، این فرایند رشد را تسهیل کند. درواقع معلم در عصر هوش مصنوعی، دیگر نه منبع اصلی آموزش؛ بلکه یک تسهیل‌گر و مربی خواهد بود. این نقش پرورشی، به ارتباط و عاطفهٔ اصیل انسانی نیاز دارد، و به همین دلیل باید وارون روندی حرکت کرد که معلمان را از آن قالب اثرگذار و زنده‌ای که در مکتب‌خانه‌های قدیم داشتند، بیرون آورده و کارمند کرده است. اگر استمرار مدرسه می‌خواهد در این عصر فناوری، همچنان توجیه داشته باشد، به‌گمانم باید به این سمت‌وسو حرکت کند:
الف) محتواهای زائدی که به زندگی واقعی کمک نمی‌کند حذف شود.
ب) معلمان طوری تربیت شوند که بتوانند نقش اثرگذار در زندگی بچه‌ها داشته باشند و به‌اصطلاح انگلیسی‌زبان‌ها، قلبشان را لمس کنند.
پ) شمار دانش‌آموزانی که به هر معلم واگذار می‌شوند باید محدود باشد تا او بتواند مسئولیتی بیش‌از «کلاس‌داری» بر عهده بگیرد.
ت) سیر درس‌ها نباید برای همه یکسان باشند؛ بلکه مانند مکتب‌خانه‌های قدیم و برخی مدرسه‌های پیشرفته در دنیای مدرن، بسته به نیاز دانش‌آموزان شخصی‌سازی شوند.
ث) تربیت بچه‌ها با اسارت آنها در کلاس‌های طولانی شدنی نیست؛ بلکه سایر فعالیت‌های جذاب دسته‌جمعی باید بخشی اصلی از برنامه‌های مدرسه باشد (نه بخشی حاشیه‌ای، صرفا برای آنکه به بچه‌ها وقتی برای سرگرمی داده شده باشد).
با این شرط‌ها و احتمالا بسی شرط‌های بیشتر که در این یادداشت نیامده؛ مدرسه چیزی خواهد داشت که شاید با آن بتواند خانواده‌ها و دانش‌آموزان را قانع کند که هنوز هم کارآمد است. مدرسه‌هایی که امروز عمیقا با تفکرات منسوخ چهل-پنجاه‌ساله، غرق نمره‌محوری هستند؛ شاید زمانی از خواب بیدار شوند که دیگر دیر شده و تحولات فناوری آنها را ببلعد.
اگر به آنچه «تنها انسان می‌تواند به انسان بیاموزد» برنگردیم، قطعا در رقابت با هوش مصنوعی شکست خواهیم خورد. فناوری ما را حذف خواهد کرد و خود بچه‌ها، به‌حق سربازان خط مقدم آن خواهند شد تا حذف‌مان کنند. آن‌وقت دیگر هیچ دستور و بخشنامه و مانور امنیتی و سخنرانی و وعظی نخواهد توانست جلوی این کار را بگیرد.
✍🏼معین مشکات
@fanusname
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ " شعر و ایرانیان "
❇️ شعر فارسی، مهم‌ترین منبع برای شناسایی قوم ایرانی و سیر فکر و ادراك او در دوران بعد از اسلام است.
خلاصه و چکیدهٔ آنچه او در طی هزار و اندی سال، اندیشیده و کرده، در کلام موزون جای گرفته.
کتاب‌های بی‌شماری، به نثر، در زمینهٔ علم و تاریخ و اخلاق و فلسفه و تفسیر و فقه و غیره از گذشتهٔ خود در دست داریم.
از معماری و نقاشی و موسیقی و سایر مظاهر تمدّن و فرهنگی نیز آثار برجسته‌ای بر جای مانده؛ ليکن هيچ‌يك به اندازه شعر مبیّن روح ایرانی نیست.
همهٔ استعداد و هنر و جوهر و نبوغ این قوم در شعر به کار افتاده. حتی کسانی که در دانش‌های ریاضی و نجوم و طب کار می‌کرده، یا به فلسفه و فقه می‌پرداخته‌اند، از جاذبهٔ شعر بر کنار نمانده‌اند. برای نمونه می‌توان از ابوعلی سینا و خیام و باباافضل و شیخ بهایی نام برد.
کمتر زبانی است که در آن شعر تا این حد در جميعِ شئون زندگی و تلاش‌های فکری مردم مداخله کرده باشد. حتّی چنان‌که می‌دانیم، در مواردی، دستور زبان و طب و تاریخ و تفسیر نیز به نظم کشيد شده... .
شاعران از یک‌سو سخن‌گوی مردم و ترجمان احساس و ادراک آنان بوده‌اند، و از سوی دیگر، در خدمت قدرت‌مندان. به همین سبب، نظرهای متناقضی دربارهٔ شعر و شاعری بیان گردیده.
گاهی شاعران را در ردیف اولیا قرارداده‌اند و گاهی دروغ‌گوترین دروغ‌گویانشان خوانده‌اند. هر دو نظر، به جای خود درست است.
شاعران این سرزمین، به‌عنوان قافله‌سالار فکر کشور خود، تفکّر مردم را در دو جهت خوب و بد به جلو رانده‌اند.
در برابر هجوم‌ها و ترک‌تازی‌ها و مظالم حکّامِ بیگانه و خودی، جهل عوام و دکان روحانیان متعصّب یا مغرض، شعر پناه‌گاه و گریزگاهی بوده.
مردم در جلو تیرهای حادثه‌ای که از هر طرف به جانب آنها افکنده می‌شده، خود را در زیر سپر شعر کشیده‌اند.
همین رواج بی‌حدّ و حساب شعر، آن را به صورت درخت تناوری درآورده که سایه گسترده و نگذارده که نهال‌های دیگر فکری و ذوقی، چنان‌که باید رشد کنند.
برای این امر، علل گوناگونی می‌توان جُست که ذکر آنها مستلزم مطالعهٔ دقیق و مفصّلی است. در اینجا به اشاره از دو علت اصلی یاد می‌کنیم :
یکی گرایش ذاتی قوم ایرانی به خیال‌پروری و نیازمندی به وزن و آهنگی که خود ریشه‌هایش را باید در وضع طبیعی و اقلیمی و خصوصیات نژادی او جستجو کرد.
چون موسیقی و نقاشی از نظر دین ، ناروا شناخته شده بوده ؛ این نیاز، سراپا در شعر بر آورده شده.
دوم، وضع خاص اجتماعی و حکومتی ایران، که موجب گردیده تا بیان ضمير، نه از طریق نثر که سرد و صريح و مستقیم است، بلکه از طریق شعر که لحنی کنایه‌ای و پوشیده دارد، صورت گیرد.
مردم البته جرأت نمی‌کرده‌اند که آنچه در دل داشته‌اند را بی‌پرده بگویند.
وقتی قومی تا این حد به کنایه و مجاز و غُلُوّ و خیال‌پروری رو بُرد؛ نشانهٔ آن است که استقرار و امنیت و پیوستگیِ فکری خود را از دست داده؛ در تلاش و تکاپوست. در جستجوی تکیه‌گاهی است که سر خود را بر آن بیارماند.
این همان وضعی است که قوم ایرانی در طی تاریخ خود دستخوش آن بوده... .
بدین‌گونه، شعر فارسی، در هر دوران، مبیّن نحوهٔ فکر و انعکاس وضع اجتماعی آن دوران گشت .
❇️ مقدمهٔ کتابِ " جام جهان‌بین "
دکتر محمدعلی اسلامی نُدوشن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ شعر فارسی، مهم‌ترین منبع برای شناسایی قوم ایرانی و سیر فکر و ادراك او در دوران بعد از اسلام است.
خلاصه و چکیدهٔ آنچه او در طی هزار و اندی سال، اندیشیده و کرده، در کلام موزون جای گرفته.
کتاب‌های بی‌شماری، به نثر، در زمینهٔ علم و تاریخ و اخلاق و فلسفه و تفسیر و فقه و غیره از گذشتهٔ خود در دست داریم.
از معماری و نقاشی و موسیقی و سایر مظاهر تمدّن و فرهنگی نیز آثار برجسته‌ای بر جای مانده؛ ليکن هيچ‌يك به اندازه شعر مبیّن روح ایرانی نیست.
همهٔ استعداد و هنر و جوهر و نبوغ این قوم در شعر به کار افتاده. حتی کسانی که در دانش‌های ریاضی و نجوم و طب کار می‌کرده، یا به فلسفه و فقه می‌پرداخته‌اند، از جاذبهٔ شعر بر کنار نمانده‌اند. برای نمونه می‌توان از ابوعلی سینا و خیام و باباافضل و شیخ بهایی نام برد.
کمتر زبانی است که در آن شعر تا این حد در جميعِ شئون زندگی و تلاش‌های فکری مردم مداخله کرده باشد. حتّی چنان‌که می‌دانیم، در مواردی، دستور زبان و طب و تاریخ و تفسیر نیز به نظم کشيد شده... .
شاعران از یک‌سو سخن‌گوی مردم و ترجمان احساس و ادراک آنان بوده‌اند، و از سوی دیگر، در خدمت قدرت‌مندان. به همین سبب، نظرهای متناقضی دربارهٔ شعر و شاعری بیان گردیده.
گاهی شاعران را در ردیف اولیا قرارداده‌اند و گاهی دروغ‌گوترین دروغ‌گویانشان خوانده‌اند. هر دو نظر، به جای خود درست است.
شاعران این سرزمین، به‌عنوان قافله‌سالار فکر کشور خود، تفکّر مردم را در دو جهت خوب و بد به جلو رانده‌اند.
در برابر هجوم‌ها و ترک‌تازی‌ها و مظالم حکّامِ بیگانه و خودی، جهل عوام و دکان روحانیان متعصّب یا مغرض، شعر پناه‌گاه و گریزگاهی بوده.
مردم در جلو تیرهای حادثه‌ای که از هر طرف به جانب آنها افکنده می‌شده، خود را در زیر سپر شعر کشیده‌اند.
همین رواج بی‌حدّ و حساب شعر، آن را به صورت درخت تناوری درآورده که سایه گسترده و نگذارده که نهال‌های دیگر فکری و ذوقی، چنان‌که باید رشد کنند.
برای این امر، علل گوناگونی می‌توان جُست که ذکر آنها مستلزم مطالعهٔ دقیق و مفصّلی است. در اینجا به اشاره از دو علت اصلی یاد می‌کنیم :
یکی گرایش ذاتی قوم ایرانی به خیال‌پروری و نیازمندی به وزن و آهنگی که خود ریشه‌هایش را باید در وضع طبیعی و اقلیمی و خصوصیات نژادی او جستجو کرد.
چون موسیقی و نقاشی از نظر دین ، ناروا شناخته شده بوده ؛ این نیاز، سراپا در شعر بر آورده شده.
دوم، وضع خاص اجتماعی و حکومتی ایران، که موجب گردیده تا بیان ضمير، نه از طریق نثر که سرد و صريح و مستقیم است، بلکه از طریق شعر که لحنی کنایه‌ای و پوشیده دارد، صورت گیرد.
مردم البته جرأت نمی‌کرده‌اند که آنچه در دل داشته‌اند را بی‌پرده بگویند.
وقتی قومی تا این حد به کنایه و مجاز و غُلُوّ و خیال‌پروری رو بُرد؛ نشانهٔ آن است که استقرار و امنیت و پیوستگیِ فکری خود را از دست داده؛ در تلاش و تکاپوست. در جستجوی تکیه‌گاهی است که سر خود را بر آن بیارماند.
این همان وضعی است که قوم ایرانی در طی تاریخ خود دستخوش آن بوده... .
بدین‌گونه، شعر فارسی، در هر دوران، مبیّن نحوهٔ فکر و انعکاس وضع اجتماعی آن دوران گشت .
❇️ مقدمهٔ کتابِ " جام جهان‌بین "
دکتر محمدعلی اسلامی نُدوشن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
کلیپ های تدریس همایش مهم درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
👇👇👇👇
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
👇👇👇👇
184_72254283810610.mp4
17.2 MB
بخش اول همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
186_72254287152136.mp4
90.4 MB
بخش دوم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
182_72254289239639.mp4
50.3 MB
بخش سوم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
197_72254288083921.mp4
29.1 MB
بخش چهارم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
192_72254290615045.mp4
30.8 MB
بخش پنجم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
229_72255287526301.mp4
33.5 MB
بخش ششم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
219_72255290177404.mp4
41.3 MB
بخش هفتم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
213_72255288100921.mp4
21.8 MB
بخش هشتم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
231_72255284899702.mp4
78.7 MB
بخش نهم همایش جمع بندی درس علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم (ادبیات تخصصی)
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژه امتحان نهایی خردادماه ١۴٠۴
رشته های علوم انسانی و معارف اسلامی
🔸مدرس: آقای علی شجاع، دبیر ادبیات کنکور مدارس تیزهوشان و نمونه و طراح آزمون های آزمایشی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نقد فرمالیستی یک بیت از دیوان خاقانی
(مناسب فضای مجازی)
بخش اول
#زرافشان
کار من بالا نمي‌گيرد در اين شيب بلا
در مضيق حادثاتم بستۀ بند عنا
مقدمه
خاقانی از جمله نامدارترین شاعران و قصیده سرایان قرن ششم است که از لحاظ به کار بردن مضامین و مفاهیم تازه بی همتاست. از ویژگی‌های عمدۀ شعر خاقانی پیچیدگی و دیریاب بودن آن و نیز استفاده فراوان از آرایه‌های ادبی مانند کنایه، تشبیه، استعاره، ایهام و نیز اصطلاحات نجوی است. به گونه‌ای که بعضاً درک مفهوم یک بیت از اشعار خاقانی، نیازمند صرف زمان طولانی و احاطه بر دانش ها، آداب و رسوم و عقاید رایج عصر وی است.
در نقد فرمالیستی تکیه بر فرم و شکل اثر هنری است از نظر فرمالیست‌ها اثر ادبی یک فرم (شکل) محض است و محتوا چندان حائز اهمیت نیست. از دیدگاه آنان آثار ادبی ایهامی، پیچیده و مشحون از صور خیال مناسب این نوع نقد است؛ براین اساس ذیلاً بیت اول قصیده سوم (مطلع دوم) از دیوان خاقانی با رویکرد نقد فرمالیستی بررسی می‌گردد.
لازم به ذکر است این بررسی در قالب یک یادداشت برای ارائه در یک فرصت پانزده دقیقه‌ای مناسب فضای مجازی و نه در قالب یک مقاله علمی؛ تدوین شده است.
غریب سازی و آشنایی زدایی
فرمالیست‌ها به طور کلی روی دو اصل تکیه می‌کنند اول تغییر شکل در زبان عادی و دوم آشنایی زدایی. منظور از تغییر شکل در زبان عادی آن است که در آثار ادبی و خصوصاً در نظم، هنجارهایی که در گفتار عادی وجود دارد اغلب شکسته می‌شود. مطابق دستور زبان فارسی فعل معمولا در آخر جمله قرار می‌گیرد اما همچنانکه در بیت فوق مشاهده می‌شود فعل قبل از عبارت متممی قرار گرفته است. یا در پایان مصراع دوم فعل به قرینه حذف شده است.
منظور از آشنایی زدایی به کار بردن ترفندهای بلاغی از قبیل آرایه‌های ادبی است. که ذیلاً با توضیح بیشتری درباره آن صحبت خواهیم کرد.
الف) تناسب آرایه‌های ادبی با انسجام بیت:
از آنجا که در نقد فرمالیستی توجه عمده در آثار ادبی روی آرایه‌های آن است این بیت می‌تواند شاهد مثال و مصداق مناسبی برای بررسی‌های فرمالیستی باشد.
بالا رفتن از بلندی سخت است و موجب خستگی و رنج می‌شود. شاعر در این بیت سعی دارد رنج و سختی کار خود را با نشان دادن تصویری از بالارفتن از سربالایی که برای اغلب خوانندگان یک پدیده تجربه شده است؛ در ذهن خواننده مجسم کند و احساسش را اینگونه به خواننده القا نماید.
استفاده از آرایۀ مراعات نظیر که در واژه‌های "بالا"، "شیب" و تا حدودی "حادثات" (به جهت اینکه بالا رفتن از بلندی‌ها و کوه‌ها احتمال بروز حادثه را در پی دارد و درست به همین دلیل است که کوهنوردان در صعودهای خود به انواع تجهیزات ایمنی مجهز هستند) در القای مفهوم مورد نظر شاعر مفید واقع شده است. از طرف دیگر استفاده از واژگان مضیق، حادثات، بند و عنا حس رنج و عذاب را نیز در خواننده تداعی می‌کند.
در خصوص واژۀ "عنا" ذکر این نکته لازم است که این واژه دست کم امروزه در فرهنگ ایرانی به این دلیل که در گفتگوهای روزمره کاربرد ندارد؛ به تنهایی در رساندن بار معنایی "رنج و عذاب" ناتوان است. اما در آثار ادبی و در کنار مترادفات دیگر فصاحت لازم برای این کار را دارد.
کنایه یکی دیگر از آرایه‌های ادبی است که به خوبی در این بیت به کار گرفته شده است. در مصرع اول از دو عبارت کنایی استفاده شده است. "بالا گرفتن کار" کنایه از توفیق یافتن و ارتقا یافتن است. "شیب بلا" نیز کنایه از این دنیاست. در مصرع دوم نیز می‌توان واژه "عنا" را به کنایه شروان و موطن شاعر به حساب آورد.
شاعر در پایان این بیت با آوردن یک تشبیه، هنر آشنایی زدایی را در شعر خود به کمال رسانده است. آنجا که واژه عنا را به دام و بند تشبیه نموده است در واقع تلاش کرده است که تأخیری در دریافت معنی برای خواننده ایجاد کند. که همین تاخیر موجب التذاذ هنری می‌شود.
از دیگر آرایه‌های ادبی که در این بیت به کار گرفته شده است واج آرایی است. بسامد بالای صامت "ب" در واژه های بالا، شیب، بلا، بسته و بند است. در آغاز و ابتدای تولید این صامت دهان بسته است و این نکته ظریف به صورت ناخودآگاه با مفهوم بسته بودن در گرفتاری هماهنگ است. یعنی دقیقاً نقطه مقابل آزادی و رهایی.
نکته ظریفی که به صورت ناخودآگاه این حس را تقویت می‌کند استفاده از تکنیک مبتدا سازی در این صامت است. همچنانکه مشاهده می شود شاعر دانسته یا نادانسته از واژگانی استفاده نموده است که این صامت در ابتدای هجای نخست آنها قرار گرفته است. که حس بسته بودن را در ذهن مؤکد و برجسته می‌کند.
ب) تناسب وزن در انسجام بیت:
وزن عروضی در این بیت بحر رمل است. رمل در لغت به چند معنا به کار رفته است. از جمله بافتن حصير و نوعى راه رفتنِ باشتاب ميانِ دويدن و راه رفتن.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
(مناسب فضای مجازی)
بخش اول
#زرافشان
کار من بالا نمي‌گيرد در اين شيب بلا
در مضيق حادثاتم بستۀ بند عنا
مقدمه
خاقانی از جمله نامدارترین شاعران و قصیده سرایان قرن ششم است که از لحاظ به کار بردن مضامین و مفاهیم تازه بی همتاست. از ویژگی‌های عمدۀ شعر خاقانی پیچیدگی و دیریاب بودن آن و نیز استفاده فراوان از آرایه‌های ادبی مانند کنایه، تشبیه، استعاره، ایهام و نیز اصطلاحات نجوی است. به گونه‌ای که بعضاً درک مفهوم یک بیت از اشعار خاقانی، نیازمند صرف زمان طولانی و احاطه بر دانش ها، آداب و رسوم و عقاید رایج عصر وی است.
در نقد فرمالیستی تکیه بر فرم و شکل اثر هنری است از نظر فرمالیست‌ها اثر ادبی یک فرم (شکل) محض است و محتوا چندان حائز اهمیت نیست. از دیدگاه آنان آثار ادبی ایهامی، پیچیده و مشحون از صور خیال مناسب این نوع نقد است؛ براین اساس ذیلاً بیت اول قصیده سوم (مطلع دوم) از دیوان خاقانی با رویکرد نقد فرمالیستی بررسی می‌گردد.
لازم به ذکر است این بررسی در قالب یک یادداشت برای ارائه در یک فرصت پانزده دقیقه‌ای مناسب فضای مجازی و نه در قالب یک مقاله علمی؛ تدوین شده است.
غریب سازی و آشنایی زدایی
فرمالیست‌ها به طور کلی روی دو اصل تکیه می‌کنند اول تغییر شکل در زبان عادی و دوم آشنایی زدایی. منظور از تغییر شکل در زبان عادی آن است که در آثار ادبی و خصوصاً در نظم، هنجارهایی که در گفتار عادی وجود دارد اغلب شکسته می‌شود. مطابق دستور زبان فارسی فعل معمولا در آخر جمله قرار می‌گیرد اما همچنانکه در بیت فوق مشاهده می‌شود فعل قبل از عبارت متممی قرار گرفته است. یا در پایان مصراع دوم فعل به قرینه حذف شده است.
منظور از آشنایی زدایی به کار بردن ترفندهای بلاغی از قبیل آرایه‌های ادبی است. که ذیلاً با توضیح بیشتری درباره آن صحبت خواهیم کرد.
الف) تناسب آرایه‌های ادبی با انسجام بیت:
از آنجا که در نقد فرمالیستی توجه عمده در آثار ادبی روی آرایه‌های آن است این بیت می‌تواند شاهد مثال و مصداق مناسبی برای بررسی‌های فرمالیستی باشد.
بالا رفتن از بلندی سخت است و موجب خستگی و رنج می‌شود. شاعر در این بیت سعی دارد رنج و سختی کار خود را با نشان دادن تصویری از بالارفتن از سربالایی که برای اغلب خوانندگان یک پدیده تجربه شده است؛ در ذهن خواننده مجسم کند و احساسش را اینگونه به خواننده القا نماید.
استفاده از آرایۀ مراعات نظیر که در واژه‌های "بالا"، "شیب" و تا حدودی "حادثات" (به جهت اینکه بالا رفتن از بلندی‌ها و کوه‌ها احتمال بروز حادثه را در پی دارد و درست به همین دلیل است که کوهنوردان در صعودهای خود به انواع تجهیزات ایمنی مجهز هستند) در القای مفهوم مورد نظر شاعر مفید واقع شده است. از طرف دیگر استفاده از واژگان مضیق، حادثات، بند و عنا حس رنج و عذاب را نیز در خواننده تداعی می‌کند.
در خصوص واژۀ "عنا" ذکر این نکته لازم است که این واژه دست کم امروزه در فرهنگ ایرانی به این دلیل که در گفتگوهای روزمره کاربرد ندارد؛ به تنهایی در رساندن بار معنایی "رنج و عذاب" ناتوان است. اما در آثار ادبی و در کنار مترادفات دیگر فصاحت لازم برای این کار را دارد.
کنایه یکی دیگر از آرایه‌های ادبی است که به خوبی در این بیت به کار گرفته شده است. در مصرع اول از دو عبارت کنایی استفاده شده است. "بالا گرفتن کار" کنایه از توفیق یافتن و ارتقا یافتن است. "شیب بلا" نیز کنایه از این دنیاست. در مصرع دوم نیز می‌توان واژه "عنا" را به کنایه شروان و موطن شاعر به حساب آورد.
شاعر در پایان این بیت با آوردن یک تشبیه، هنر آشنایی زدایی را در شعر خود به کمال رسانده است. آنجا که واژه عنا را به دام و بند تشبیه نموده است در واقع تلاش کرده است که تأخیری در دریافت معنی برای خواننده ایجاد کند. که همین تاخیر موجب التذاذ هنری می‌شود.
از دیگر آرایه‌های ادبی که در این بیت به کار گرفته شده است واج آرایی است. بسامد بالای صامت "ب" در واژه های بالا، شیب، بلا، بسته و بند است. در آغاز و ابتدای تولید این صامت دهان بسته است و این نکته ظریف به صورت ناخودآگاه با مفهوم بسته بودن در گرفتاری هماهنگ است. یعنی دقیقاً نقطه مقابل آزادی و رهایی.
نکته ظریفی که به صورت ناخودآگاه این حس را تقویت می‌کند استفاده از تکنیک مبتدا سازی در این صامت است. همچنانکه مشاهده می شود شاعر دانسته یا نادانسته از واژگانی استفاده نموده است که این صامت در ابتدای هجای نخست آنها قرار گرفته است. که حس بسته بودن را در ذهن مؤکد و برجسته می‌کند.
ب) تناسب وزن در انسجام بیت:
وزن عروضی در این بیت بحر رمل است. رمل در لغت به چند معنا به کار رفته است. از جمله بافتن حصير و نوعى راه رفتنِ باشتاب ميانِ دويدن و راه رفتن.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نقد فرمالیستی یک بیت از دیوان خاقانی
(مناسب فضای مجازی)
بخش دوم (پایانی)
#زرافشان
برخى برآنند كه بحر رمل از مفهوم رملان، اخذ شده است (ابن سيده، ج۱۰، ص ۲۵۷؛ زَبيدى، ج ۲۹، ص ۹۹) و چون اين بحر روان است و با سرعت و شتاب خوانده مى‌شود اين نام را بر آن نهاده‌اند (نصيرالدين طوسى، ص ۹۸).
گزارش‌های دیگری از معنا و کاربرد رمل وجود دارد که در حوصله این یادداشت نمی‌گنجد. اما حاصل پژوهش‌ها در این زمینه این است که مضامین متنوعی از مدح و مرثیه گرفته تا مضامین عاشقانه و پرجذبه و شورانگیز در قالب این وزن عروضی بیان شده است.
با توجه به اینکه این وزن عروضی یک وزن سبک و پر تحرک است به نظر می‌رسد استفاده از آن تناسب چندانی با آهنگ و معنی بیت ندارد. زیرا برداشت خواننده از بیت، مفهوم خستگی و گرفتاری در تنگنا است که حاصل آن کُندی و درنگ است نه سبکی و پر تحرکی. اما بر اساس آنچه که در ابتدا دربارۀ این وزن عروضی گفته شد از آنجا که در طول تاریخ ژانرهای متنوعی در قالب این بحر عروضی بیان گردیده است لذا با اندکی مسامحه می توان این نقیصه را قابل اغماض دانست.
ج) تناسب قافیه و آهنگ با انسجام بیت:
رَوی در هجای قافیۀ این بیت با واج " آ" پایان می یابد. بر اساس یافته‌های زبان شناسی واکه یا مصوت "آ" یک واکۀ باز و کشیده است و در ادای آن تارهای صوتی در موقعیت تولید واک قرار گرفته و دهان باز می‌ماند (ثمره، 1364. ص95). واکه‌های اینچنینی حالت خیزان به خود می‌گیرند یعنی همان حالتی که در صداهای بلند مانند فریاد کشیدن و آه و ناله می‌شنویم. این ویژگی‌ها با معنای بیت بالا کاملاً تناسب دارد و موجب تاثیر پذیری بیشتر خواننده می‌شود.
برآیند:
یکی از موارد مطلوب فرمالیست‌ها زیبایی هنری و جنبه زیباشناختی اثر ادبی است. بر این اساس به نظر می‌رسد که قصاید خاقانی به این دلیل که مشحون از تصویرپردازی‌های هنری است چنانچه با رویکرد نقد فرمالیستی بررسی گردد، افق های جدیدی در آن نمایان و ظرایف و طرایف بیشتری از آن به دست خواهد آمد.
سرچشمه‌ها:
- ابن سيده. (2000م). المحكم و المحيط الاعظم، بیروت: چاپ عبدالحميد هنداوى.
- ثمره، یدالله. (1364). آوا شناسی زبان فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- زَبيدى. (1997م). تاج العروس من جواهرالقاموس، ج ۲۹. کویت: چاپ عبدالفتاح حلو.
- سجادی، ضیاءالدین (مصحح). (1382). دیوان خاقانی. تالیف بدیل بن علی خاقانی. تهران: زوار.
- مفتی مرادآبادی، محمد سعدالله (مصحح). (1389). معیار الاشعار و میزان الافکار. تألیف خواجه نصیر طوسی. تهران: نشر میراث مکتوب.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
(مناسب فضای مجازی)
بخش دوم (پایانی)
#زرافشان
برخى برآنند كه بحر رمل از مفهوم رملان، اخذ شده است (ابن سيده، ج۱۰، ص ۲۵۷؛ زَبيدى، ج ۲۹، ص ۹۹) و چون اين بحر روان است و با سرعت و شتاب خوانده مى‌شود اين نام را بر آن نهاده‌اند (نصيرالدين طوسى، ص ۹۸).
گزارش‌های دیگری از معنا و کاربرد رمل وجود دارد که در حوصله این یادداشت نمی‌گنجد. اما حاصل پژوهش‌ها در این زمینه این است که مضامین متنوعی از مدح و مرثیه گرفته تا مضامین عاشقانه و پرجذبه و شورانگیز در قالب این وزن عروضی بیان شده است.
با توجه به اینکه این وزن عروضی یک وزن سبک و پر تحرک است به نظر می‌رسد استفاده از آن تناسب چندانی با آهنگ و معنی بیت ندارد. زیرا برداشت خواننده از بیت، مفهوم خستگی و گرفتاری در تنگنا است که حاصل آن کُندی و درنگ است نه سبکی و پر تحرکی. اما بر اساس آنچه که در ابتدا دربارۀ این وزن عروضی گفته شد از آنجا که در طول تاریخ ژانرهای متنوعی در قالب این بحر عروضی بیان گردیده است لذا با اندکی مسامحه می توان این نقیصه را قابل اغماض دانست.
ج) تناسب قافیه و آهنگ با انسجام بیت:
رَوی در هجای قافیۀ این بیت با واج " آ" پایان می یابد. بر اساس یافته‌های زبان شناسی واکه یا مصوت "آ" یک واکۀ باز و کشیده است و در ادای آن تارهای صوتی در موقعیت تولید واک قرار گرفته و دهان باز می‌ماند (ثمره، 1364. ص95). واکه‌های اینچنینی حالت خیزان به خود می‌گیرند یعنی همان حالتی که در صداهای بلند مانند فریاد کشیدن و آه و ناله می‌شنویم. این ویژگی‌ها با معنای بیت بالا کاملاً تناسب دارد و موجب تاثیر پذیری بیشتر خواننده می‌شود.
برآیند:
یکی از موارد مطلوب فرمالیست‌ها زیبایی هنری و جنبه زیباشناختی اثر ادبی است. بر این اساس به نظر می‌رسد که قصاید خاقانی به این دلیل که مشحون از تصویرپردازی‌های هنری است چنانچه با رویکرد نقد فرمالیستی بررسی گردد، افق های جدیدی در آن نمایان و ظرایف و طرایف بیشتری از آن به دست خواهد آمد.
سرچشمه‌ها:
- ابن سيده. (2000م). المحكم و المحيط الاعظم، بیروت: چاپ عبدالحميد هنداوى.
- ثمره، یدالله. (1364). آوا شناسی زبان فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- زَبيدى. (1997م). تاج العروس من جواهرالقاموس، ج ۲۹. کویت: چاپ عبدالفتاح حلو.
- سجادی، ضیاءالدین (مصحح). (1382). دیوان خاقانی. تالیف بدیل بن علی خاقانی. تهران: زوار.
- مفتی مرادآبادی، محمد سعدالله (مصحح). (1389). معیار الاشعار و میزان الافکار. تألیف خواجه نصیر طوسی. تهران: نشر میراث مکتوب.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#عاشورا_در_آیینه_شعر_کهن_پارسی
کجایید ای شهیدان خدایی
بلاجویان دشت کربلایی
کجایید ای سبک روحان عاشق
پرنده‌تر ز مرغان هوایی
کجایید ای شهان آسمانی
بدانسته فلک را درگشایی
#مولانای_جان
زان يار دلنوازم شكري است با شكايت
گر نكته دان عشقي بشنو تو اين حكايت
بي مزدبودومنت هرخدمتي كه كردم
يارب مباد كس را مخدوم بي عنايت
رندان تشنه لب را آبي نمي دهد كس
گويي ولي شناسان رفتنداز اين ولايت
درزلف چون كمانش اي دل مپيچ كان جا
سرها بريده بيني بي جرم وبي جنايت
#حافظ_شیرازی
باز اين چه شورش ست كه در خلق عالمست ؟
باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم ست ؟
كشتي شكست خورده طوفان كربلا
در خاك و خون تپيده ميدانِ كربلا
#محتشم_کاشانی
چون آسمان كند كمر كينه، استوار
كشتي نوح، بشكند از موجه بِحار
لعل حسين را كند از مهر، خشكْ لب
تيغ يزيد را كند از كينه، آبدا
خون شفق، ز پنجه خورشيد ميچكد
از بس گلوي تشنه لبان را دهد فشار
پور ابوتراب، جگرگوشه رسول
طفلي كه بود گيسوي پيغمبرش، مهار
لعل لبي كه، بوسه گه جبرييل بود
بي آب شد ز سنگدلي هاي روزگار
#صائب_تبریزی
آن گوش وار عرش که گردون جوهري
با دامني پر از گوهرش بود مشتري
درويش ملک بخش و جهاندار خرقه پوش
خسرو نشان صوفي و سلطان حيدري
اقرار کرد حر يزيدش به بندگي
خط باز داده روح امينش به چاکري
لب خشک و ديده تر شده از تشنگي هلاک
وانگه طفيل خاک درش خشکي و تري
از کربلا بدو همه کرب و بلا رسيد
آري همين نتيجه دهد ملک پروري
#خواجوی_کرمانی
خاك، خونْ آغشته لبْ تشنگان كربلاست
آخر اي چشم بلابين ! جوي خونبارت، كجاست ؟
جز به چشم و چهره، مسپَر خاك اين ره كآن همه
نرگس چشم و گل رخسار آل مصطفي ست
#سلمان_ساوجی
سايه دستي اگر ضامن احوال ماست
خاك ره بيكسي ست كز سرِ ما برنخاست
دل به هوي بسته ايم، از هوس ما مپرس
با همه بيگانه است آن كه به ما آشناست
كيست درين انجمن محرم عشق غيور؟
ما همه بيغيرتيم، آينه در كربلاست
بيدل ! اگر محرمي رنگ تك و دو مبر
در عرق سعي حرص خفَّت آب بقاست
#بیدل_دهلوی
ز خون حسينش، به دوش دگر
فرو هشته، آغشته دستار سر
بدين سان رود خسته، تا پاي عرش
بنالد به درگاه داراي عرش
#ابن_یمین_فریودی
هر گل كه بر دميد ز هامون كربلا
دارد نشان تازه مدفون كربلا
پروانه نجات شهيدان محشرست
مهر طلا ببين شده گلگون كربلا
#بابا_فغانی_شیرازی
دلم شكسته و مجروح و مبتلاي حسين
طواف كرد شبي گرد كربلاي حسين
طراز طره مشكين عنبر افشانش
خضاب كرد به خون خصم بي وفاي حسين
قدر چو واقعه كربلا مشاهده كرد
ز چشم چشمة خون راند بر قضاي حسين
#ابن_حسام_خسوفی
اي قوم ! درين عزا، بگرييد
بر كشته كربلا بگرييد
با اين دلِ مرده، خنده تا كي ؟
امروز، درين عزا بگرييد
فرزند رسول را، بكشتند
از بهر خداي،را بگرييد
از خون جگر، سرشك سازيد
بهر دل مصطفي، بگرييد
#سیف_الدین_فرغانی
اي فلك آل علي را از وطن آواره كردي
زان سپس در كربلاشان بردي و بي‌چاره كردي
تاختي از وادي ايمن غزالان حرم را
پس اسير پنجة گرگان آدم‌خواره كردي
گوشوار عرش رحمان را بريدي سر، پس آنگه
دخترانش را زكين بي گوشوار و ياره كردي
#ملک_الشعرای_بهار
در پايان باتوجه به آنچه گذشت ديدييم که سرايش واقعه کربلا و فاجعه ظهر روز دهم تنها مختص به شاعران شيعي نبوده و نيست و شاهد بوديم که شاعران آزاده اي حتي از اهل سنت نيز از حسين بن علي سرودند و مراثي تاثير گذاري در منقبت حضرت سيد الشهدا و مظلوميت ايشان و حادثه ظهر عاشورا دارند.
گردآورنده : #مریم_سهرابی_چکاوک
🏴#عاشورا_در_آیینه_شعر_کهن_پارسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
کجایید ای شهیدان خدایی
بلاجویان دشت کربلایی
کجایید ای سبک روحان عاشق
پرنده‌تر ز مرغان هوایی
کجایید ای شهان آسمانی
بدانسته فلک را درگشایی
#مولانای_جان
زان يار دلنوازم شكري است با شكايت
گر نكته دان عشقي بشنو تو اين حكايت
بي مزدبودومنت هرخدمتي كه كردم
يارب مباد كس را مخدوم بي عنايت
رندان تشنه لب را آبي نمي دهد كس
گويي ولي شناسان رفتنداز اين ولايت
درزلف چون كمانش اي دل مپيچ كان جا
سرها بريده بيني بي جرم وبي جنايت
#حافظ_شیرازی
باز اين چه شورش ست كه در خلق عالمست ؟
باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم ست ؟
كشتي شكست خورده طوفان كربلا
در خاك و خون تپيده ميدانِ كربلا
#محتشم_کاشانی
چون آسمان كند كمر كينه، استوار
كشتي نوح، بشكند از موجه بِحار
لعل حسين را كند از مهر، خشكْ لب
تيغ يزيد را كند از كينه، آبدا
خون شفق، ز پنجه خورشيد ميچكد
از بس گلوي تشنه لبان را دهد فشار
پور ابوتراب، جگرگوشه رسول
طفلي كه بود گيسوي پيغمبرش، مهار
لعل لبي كه، بوسه گه جبرييل بود
بي آب شد ز سنگدلي هاي روزگار
#صائب_تبریزی
آن گوش وار عرش که گردون جوهري
با دامني پر از گوهرش بود مشتري
درويش ملک بخش و جهاندار خرقه پوش
خسرو نشان صوفي و سلطان حيدري
اقرار کرد حر يزيدش به بندگي
خط باز داده روح امينش به چاکري
لب خشک و ديده تر شده از تشنگي هلاک
وانگه طفيل خاک درش خشکي و تري
از کربلا بدو همه کرب و بلا رسيد
آري همين نتيجه دهد ملک پروري
#خواجوی_کرمانی
خاك، خونْ آغشته لبْ تشنگان كربلاست
آخر اي چشم بلابين ! جوي خونبارت، كجاست ؟
جز به چشم و چهره، مسپَر خاك اين ره كآن همه
نرگس چشم و گل رخسار آل مصطفي ست
#سلمان_ساوجی
سايه دستي اگر ضامن احوال ماست
خاك ره بيكسي ست كز سرِ ما برنخاست
دل به هوي بسته ايم، از هوس ما مپرس
با همه بيگانه است آن كه به ما آشناست
كيست درين انجمن محرم عشق غيور؟
ما همه بيغيرتيم، آينه در كربلاست
بيدل ! اگر محرمي رنگ تك و دو مبر
در عرق سعي حرص خفَّت آب بقاست
#بیدل_دهلوی
ز خون حسينش، به دوش دگر
فرو هشته، آغشته دستار سر
بدين سان رود خسته، تا پاي عرش
بنالد به درگاه داراي عرش
#ابن_یمین_فریودی
هر گل كه بر دميد ز هامون كربلا
دارد نشان تازه مدفون كربلا
پروانه نجات شهيدان محشرست
مهر طلا ببين شده گلگون كربلا
#بابا_فغانی_شیرازی
دلم شكسته و مجروح و مبتلاي حسين
طواف كرد شبي گرد كربلاي حسين
طراز طره مشكين عنبر افشانش
خضاب كرد به خون خصم بي وفاي حسين
قدر چو واقعه كربلا مشاهده كرد
ز چشم چشمة خون راند بر قضاي حسين
#ابن_حسام_خسوفی
اي قوم ! درين عزا، بگرييد
بر كشته كربلا بگرييد
با اين دلِ مرده، خنده تا كي ؟
امروز، درين عزا بگرييد
فرزند رسول را، بكشتند
از بهر خداي،را بگرييد
از خون جگر، سرشك سازيد
بهر دل مصطفي، بگرييد
#سیف_الدین_فرغانی
اي فلك آل علي را از وطن آواره كردي
زان سپس در كربلاشان بردي و بي‌چاره كردي
تاختي از وادي ايمن غزالان حرم را
پس اسير پنجة گرگان آدم‌خواره كردي
گوشوار عرش رحمان را بريدي سر، پس آنگه
دخترانش را زكين بي گوشوار و ياره كردي
#ملک_الشعرای_بهار
در پايان باتوجه به آنچه گذشت ديدييم که سرايش واقعه کربلا و فاجعه ظهر روز دهم تنها مختص به شاعران شيعي نبوده و نيست و شاهد بوديم که شاعران آزاده اي حتي از اهل سنت نيز از حسين بن علي سرودند و مراثي تاثير گذاري در منقبت حضرت سيد الشهدا و مظلوميت ايشان و حادثه ظهر عاشورا دارند.
گردآورنده : #مریم_سهرابی_چکاوک
🏴#عاشورا_در_آیینه_شعر_کهن_پارسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پرسش: به نظر شما ایام فراغت را در فضای مجازی بودن مفید است یا مضر؟
❇️ پرسش بسیار خوبی است. پاسخ آن بستگی به نحوه‌ی استفاده‌ی ما از فضای مجازی دارد. در ادامه، هم فایده‌ها و هم آسیب‌های آن را در ایام فراغت بررسی می‌کنم:
❇️ فواید بودن در فضای مجازی در ایام فراغت:
1. یادگیری و رشد فردی: استفاده از پلتفرم‌هایی مثل یوتیوب، دوره‌های آموزشی، یا خواندن مقالات می‌تواند دانش و مهارت ما را افزایش دهد.
2. برقراری ارتباط با دوستان و خانواده: مخصوصاً اگر دور از عزیزان هستیم، این فضا به ما امکان حفظ ارتباط را می‌دهد.
3. سرگرمی سالم: تماشای فیلم، گوش دادن به موسیقی یا پادکست می‌تواند باعث آرامش و استراحت ذهنی شود.
4. فرصت‌های کاری یا درآمدزایی: خیلی‌ها از این فضا برای فروش محصولات یا خدمات، تولید محتوا یا تبلیغات استفاده می‌کنند.
❇️ آسیب‌های بودن بیش‌از‌حد در فضای مجازی:
1. اتلاف وقت: بدون هدف مشخص، ممکن است ساعت‌ها زمان از دست برود بدون فایده.
2. افزایش اضطراب یا مقایسه‌های ناسالم: دیدن زندگی دیگران ممکن است احساس بی‌ارزشی یا حسادت ایجاد کند.
3. تضعیف روابط واقعی: اگر ارتباطات مجازی جای رابطه‌های چهره‌به‌چهره را بگیرد، حس تنهایی افزایش می‌یابد.
4. آسیب به سلامت جسم و ذهن: استفاده زیاد از موبایل باعث کم‌تحرکی، اختلال خواب و خستگی ذهنی می‌شود.
❇️ نتیجه‌گیری:
فضای مجازی ابزاری خنثی است؛
اگر آگاهانه و هدفمند استفاده شود، مفید است،اما اگر بی‌هدف و بی‌مرز باشد، مضر خواهد بود.
❇️ پیشنهاد:
در ایام فراغت، زمان مشخصی برای استفاده از فضای مجازی در نظر بگیرید و در کنار آن فعالیت‌های واقعی مثل مطالعه، ورزش، دیدار با دوستان و خانواده یا حتی خلوت درونی را فراموش نکنید.
❇️ پاسخ از کانال خورشید.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ پرسش بسیار خوبی است. پاسخ آن بستگی به نحوه‌ی استفاده‌ی ما از فضای مجازی دارد. در ادامه، هم فایده‌ها و هم آسیب‌های آن را در ایام فراغت بررسی می‌کنم:
❇️ فواید بودن در فضای مجازی در ایام فراغت:
1. یادگیری و رشد فردی: استفاده از پلتفرم‌هایی مثل یوتیوب، دوره‌های آموزشی، یا خواندن مقالات می‌تواند دانش و مهارت ما را افزایش دهد.
2. برقراری ارتباط با دوستان و خانواده: مخصوصاً اگر دور از عزیزان هستیم، این فضا به ما امکان حفظ ارتباط را می‌دهد.
3. سرگرمی سالم: تماشای فیلم، گوش دادن به موسیقی یا پادکست می‌تواند باعث آرامش و استراحت ذهنی شود.
4. فرصت‌های کاری یا درآمدزایی: خیلی‌ها از این فضا برای فروش محصولات یا خدمات، تولید محتوا یا تبلیغات استفاده می‌کنند.
❇️ آسیب‌های بودن بیش‌از‌حد در فضای مجازی:
1. اتلاف وقت: بدون هدف مشخص، ممکن است ساعت‌ها زمان از دست برود بدون فایده.
2. افزایش اضطراب یا مقایسه‌های ناسالم: دیدن زندگی دیگران ممکن است احساس بی‌ارزشی یا حسادت ایجاد کند.
3. تضعیف روابط واقعی: اگر ارتباطات مجازی جای رابطه‌های چهره‌به‌چهره را بگیرد، حس تنهایی افزایش می‌یابد.
4. آسیب به سلامت جسم و ذهن: استفاده زیاد از موبایل باعث کم‌تحرکی، اختلال خواب و خستگی ذهنی می‌شود.
❇️ نتیجه‌گیری:
فضای مجازی ابزاری خنثی است؛
اگر آگاهانه و هدفمند استفاده شود، مفید است،اما اگر بی‌هدف و بی‌مرز باشد، مضر خواهد بود.
❇️ پیشنهاد:
در ایام فراغت، زمان مشخصی برای استفاده از فضای مجازی در نظر بگیرید و در کنار آن فعالیت‌های واقعی مثل مطالعه، ورزش، دیدار با دوستان و خانواده یا حتی خلوت درونی را فراموش نکنید.
❇️ پاسخ از کانال خورشید.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ واژه‌ی جمله در بیت زیر:
ما به فلک بوده‌ایم، یار ملک بوده‌ایم
باز همان‌جا رویم، جمله؛ که آن شهر ماست
صفحه۷۰ کتاب فارسی۲
⁉️ نهاد، بدل یا قید ؟!
☑️مقدمه:
تحلیل کلام شاخه ای از زبان شناسی است که ساختارهای زبان(جملات و متن) را در بافت مطالعه و بررسی می‌کند. یکی از ابعاد این شاخه، مطالعه و بررسی کیفیت شکل‌گیری متن و چگونگی ایجاد ارتباط میان اجزای آن است که از آن به عوامل انسجام تعبیر می شود.
بافتار نیز شبکه‌ای ظاهری یا پنهانی است که میان اجزای متن ارتباط برقرار می کند. یکی از عوامل ایجاد بافتار، وجود نشانه های صوری و آشکاری به نام نشانه ها ی انسجام است که یکی از آنها حذف است.
حال به کمک این مبحث مهم زبان‌شناسی به بررسی نقش واژه مورد بحث با توجه به نشانه‌های انسجامی می‌پردازیم.
✍تحلیل سازه‌های بیت:
ما به فلک بوده‌ایم؛
[ما] یار ملک بوده‌ایم؛
[ما] باز همان جا رویم، جمله؛
که آن شهر ماست.
📌همان‌طوری که می‌بینیم این بیت شامل چهار جمله‌است که در تولید این متن سهیم هستند.
در جمله اول، ما نهاد بوده و با استفاده از یکی از نشانه‌های انسجام متن؛ یعنی حذف در جمله دوم و سوم از تکرار آن جلوگیری شده است.
صرف‌نظر از بحث شعر و قاعده بلاغی تصور کنید اگر در این دو جمله نهادها حذف نمی‌شدند چقدر شبکه و سازه‌ها و بافتار متن به هم می‌خورد؟!
✅نتیجه:
بنابراین چون در جمله‌ی سوم ، نهاد به قرینه‌ی لفظی حذف گردیده، نمی‌توان واژه‌ی جمله را نهاد این بیت قرار داد، زیرا که بافتار متن را به هم می‌ریزد.
اکنون با حذف نهاد و بازگردانی جمله سوم به شیوه عادی، متن بدینصورت خواهد بود:
[ما]، جمله باز بدان‌جا رویم.
چنین تصور می‌شود، جمله در جایگاه بدل قرار می‌گیرد، منتها باید متن بدین صورت می‌بود تا چنین تلقی‌ای از آن درست باشد. لیکن چون در این جمله، نهاد صفر می‌باشد ، بنابراین وجود جمله به عنوان بدل نیز پذیرفتنی نیست. به عبارت دیگر بدل و مبدل‌منه هر دو در ظاهر متن باید وجود می‌داشت.
با این وجود باید گفت جمله در بافت فوق در جایگاه قید قرار گرفته است، چرا که به راحتی می‌توان آن را از بافت مزبور،صرف نظر از مبحث وزن حذف کرد و در اثر این حذف هیچ خللی در روابط انسجامی متن نیز ایجاد نمی‌شود:
ما به فلک بوده‌ایم؛
[*] یار ملک بوده‌ایم؛
[*] باز همان جا رویم، جمله؛
که آن شهر ماست.
☑️نکته؛ این جمع‌بندی با راهنمایی‌های یکی از اساتید زبان‌شناس تهیه شده است.
❇️ عبدالستار منصوری از گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ما به فلک بوده‌ایم، یار ملک بوده‌ایم
باز همان‌جا رویم، جمله؛ که آن شهر ماست
صفحه۷۰ کتاب فارسی۲
⁉️ نهاد، بدل یا قید ؟!
☑️مقدمه:
تحلیل کلام شاخه ای از زبان شناسی است که ساختارهای زبان(جملات و متن) را در بافت مطالعه و بررسی می‌کند. یکی از ابعاد این شاخه، مطالعه و بررسی کیفیت شکل‌گیری متن و چگونگی ایجاد ارتباط میان اجزای آن است که از آن به عوامل انسجام تعبیر می شود.
بافتار نیز شبکه‌ای ظاهری یا پنهانی است که میان اجزای متن ارتباط برقرار می کند. یکی از عوامل ایجاد بافتار، وجود نشانه های صوری و آشکاری به نام نشانه ها ی انسجام است که یکی از آنها حذف است.
حال به کمک این مبحث مهم زبان‌شناسی به بررسی نقش واژه مورد بحث با توجه به نشانه‌های انسجامی می‌پردازیم.
✍تحلیل سازه‌های بیت:
ما به فلک بوده‌ایم؛
[ما] یار ملک بوده‌ایم؛
[ما] باز همان جا رویم، جمله؛
که آن شهر ماست.
📌همان‌طوری که می‌بینیم این بیت شامل چهار جمله‌است که در تولید این متن سهیم هستند.
در جمله اول، ما نهاد بوده و با استفاده از یکی از نشانه‌های انسجام متن؛ یعنی حذف در جمله دوم و سوم از تکرار آن جلوگیری شده است.
صرف‌نظر از بحث شعر و قاعده بلاغی تصور کنید اگر در این دو جمله نهادها حذف نمی‌شدند چقدر شبکه و سازه‌ها و بافتار متن به هم می‌خورد؟!
✅نتیجه:
بنابراین چون در جمله‌ی سوم ، نهاد به قرینه‌ی لفظی حذف گردیده، نمی‌توان واژه‌ی جمله را نهاد این بیت قرار داد، زیرا که بافتار متن را به هم می‌ریزد.
اکنون با حذف نهاد و بازگردانی جمله سوم به شیوه عادی، متن بدینصورت خواهد بود:
[ما]، جمله باز بدان‌جا رویم.
چنین تصور می‌شود، جمله در جایگاه بدل قرار می‌گیرد، منتها باید متن بدین صورت می‌بود تا چنین تلقی‌ای از آن درست باشد. لیکن چون در این جمله، نهاد صفر می‌باشد ، بنابراین وجود جمله به عنوان بدل نیز پذیرفتنی نیست. به عبارت دیگر بدل و مبدل‌منه هر دو در ظاهر متن باید وجود می‌داشت.
با این وجود باید گفت جمله در بافت فوق در جایگاه قید قرار گرفته است، چرا که به راحتی می‌توان آن را از بافت مزبور،صرف نظر از مبحث وزن حذف کرد و در اثر این حذف هیچ خللی در روابط انسجامی متن نیز ایجاد نمی‌شود:
ما به فلک بوده‌ایم؛
[*] یار ملک بوده‌ایم؛
[*] باز همان جا رویم، جمله؛
که آن شهر ماست.
☑️نکته؛ این جمع‌بندی با راهنمایی‌های یکی از اساتید زبان‌شناس تهیه شده است.
❇️ عبدالستار منصوری از گروه دبیران ادبیات کشور
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan