نقش بلبل در ادبیات فارسی
« بلبل به عکس چهچه دل انگیزش رنگ و بال و پر آن زیبائی خاصی ندارد . بلبل در قدیم الایام به سبب چهچه دل انگیز و نغمات موزونش در ادبیات ، خاصه ادبیات شرقی و بخصوص ادبیات فارسی ، مقامی بلند داشته است. بلبل از قهرمانان همیشه حاضر غزل فارسی بویژه غزل سعدی و حافظ است. »
«همه شاعران از بلبل یاد کرده اند ، هیچ شاعری مانند حافظ بلبل را مرغ برگزیده خود نکرده است . نماینده عاشق مهجور است ، زیرا بیش از چند هفته در سال در وصل گل نیست ، آن هم باید بنشیند و ناله کند . حافظ بلبل را عاشق نمونه میداند . بلبل عاشق سخنگو است ، نه مانند پروانه که خاموش باشد ، همین خود هنر است ، شبیه شاعری .»
حافظ با بلبل گفتگوها دارد و عناوین مختلفی مانند ؛ بلبل عاشق ، بلبل بیدل ، بلبل خوش الحان ، بلبل صبا ، بلبل شوریده ، مرغ چمن ، بلبل دستان و بلبل مست به این مرغ خوشخوان داده است .وقتی روزگار از نو جوان بشود و رونق زمان جوانی بستان و گلستان شود موقع مژده به بلبل خوش الحان است .
بلبل وقتی شکفتن گلهای سرخ را ببیند مست و سرخوش می گردد و چمن و بوستان پر از گلبانگ عاشقانه او می شود . ولی عمر گل کوتاه است مانند یک دلبر زیبا و بی وفا است و به همین دلیل بلبل همچون عاشق بیدل ، ناله و فریاد سر میدهد . حافظ به بلبل می گوید که رای عشق نزند چون گل به رای خود عمل می کند و ناگشوده نقاب از رخ و از حالت غنچگی درنیامده ، آهنگ رحلت ساز می کند .
دلت به وصل گل ای بلبل صبا خوش باد
که در چمن همه گلبانگ عاشقانه تست
نشان عهد و وفا نیست در تبسم گل
بنال بلبل بیدل که جای فریاد است
ناگشوده گل نقاب ، آهنگ رحلت ساز کرد
ناله کن بلبل که گلبانگ دل افکاران خوش است
چو رای عشق زدی با تو گفتم ای بلبل
مکن که آن گل خندان به رای خویشتن است
بالاخره آنکه از دیدگاه حافظ بسیار عجیب است که بلبل در موسم گل و فصل بهار خاموش بماند و خود حافظ هم در آن دوران دچار این « حال عجب » بوده است گویا حافظ نیز گاهی نمی توانسته غزل خود را بگوید و دیدگاه و منظورش را بخوانندگان برساند . این طور به نظر میرسد این « حال عجب » مختص دوران و برهه تاریخی خاصی نیست و درهمه دورانها این حال عجب برای بلبلان موسم گل برقرار بوده است .
حافظ این حال عجب با که توان گفت که ما
بلبلانیم که در موسم گل خاموشانیم
@ferdosesokhan
« بلبل به عکس چهچه دل انگیزش رنگ و بال و پر آن زیبائی خاصی ندارد . بلبل در قدیم الایام به سبب چهچه دل انگیز و نغمات موزونش در ادبیات ، خاصه ادبیات شرقی و بخصوص ادبیات فارسی ، مقامی بلند داشته است. بلبل از قهرمانان همیشه حاضر غزل فارسی بویژه غزل سعدی و حافظ است. »
«همه شاعران از بلبل یاد کرده اند ، هیچ شاعری مانند حافظ بلبل را مرغ برگزیده خود نکرده است . نماینده عاشق مهجور است ، زیرا بیش از چند هفته در سال در وصل گل نیست ، آن هم باید بنشیند و ناله کند . حافظ بلبل را عاشق نمونه میداند . بلبل عاشق سخنگو است ، نه مانند پروانه که خاموش باشد ، همین خود هنر است ، شبیه شاعری .»
حافظ با بلبل گفتگوها دارد و عناوین مختلفی مانند ؛ بلبل عاشق ، بلبل بیدل ، بلبل خوش الحان ، بلبل صبا ، بلبل شوریده ، مرغ چمن ، بلبل دستان و بلبل مست به این مرغ خوشخوان داده است .وقتی روزگار از نو جوان بشود و رونق زمان جوانی بستان و گلستان شود موقع مژده به بلبل خوش الحان است .
بلبل وقتی شکفتن گلهای سرخ را ببیند مست و سرخوش می گردد و چمن و بوستان پر از گلبانگ عاشقانه او می شود . ولی عمر گل کوتاه است مانند یک دلبر زیبا و بی وفا است و به همین دلیل بلبل همچون عاشق بیدل ، ناله و فریاد سر میدهد . حافظ به بلبل می گوید که رای عشق نزند چون گل به رای خود عمل می کند و ناگشوده نقاب از رخ و از حالت غنچگی درنیامده ، آهنگ رحلت ساز می کند .
دلت به وصل گل ای بلبل صبا خوش باد
که در چمن همه گلبانگ عاشقانه تست
نشان عهد و وفا نیست در تبسم گل
بنال بلبل بیدل که جای فریاد است
ناگشوده گل نقاب ، آهنگ رحلت ساز کرد
ناله کن بلبل که گلبانگ دل افکاران خوش است
چو رای عشق زدی با تو گفتم ای بلبل
مکن که آن گل خندان به رای خویشتن است
بالاخره آنکه از دیدگاه حافظ بسیار عجیب است که بلبل در موسم گل و فصل بهار خاموش بماند و خود حافظ هم در آن دوران دچار این « حال عجب » بوده است گویا حافظ نیز گاهی نمی توانسته غزل خود را بگوید و دیدگاه و منظورش را بخوانندگان برساند . این طور به نظر میرسد این « حال عجب » مختص دوران و برهه تاریخی خاصی نیست و درهمه دورانها این حال عجب برای بلبلان موسم گل برقرار بوده است .
حافظ این حال عجب با که توان گفت که ما
بلبلانیم که در موسم گل خاموشانیم
@ferdosesokhan
چرا تهران پايتخت شد؟
«تهران»، پيش از اسلام و بعد از آن، از «ري » تبعيت داشته و « ري » از شهرهاي بزرگ و معتبر مشرق زمين بوده است.
ثروت سرشار مردم «ري» زبانزد مردم آن روزگار بوده است. نام « تهران» را در متون قديم اسلامي در ترجمه احوال يکي از محدثين بزرگ به نام «محمد بن ابو عبداله حافظ تهراني» مي بينيم.اين اثر مربوط به 1157 سال پيش است و اين خود دليل بر آن است که در آن روزگار دهکده اي به نام تهران وجود داشته و از آبادي هاي حومه ري به شمار مي رفته است.
در متون قديم از محلات عودلاجان و چال ميدان و بازار و سنگلج به عنوان قديمي ترين مناطق ياد شده است. مردم اين دهکده مردمي سر سخت و باج نده و ستيزه جو بودند. همچنين تهران دوازده محله داشته و اهل هر محله با محله ديگر نزاع داشتند و به سلطان وقت خراج نمي دادند وخانه هايشان را نيز در زير زمين مي ساختند و اين کار را براي جلو گيري از تهاجم شبانه و غارت سپاهيان مي کردند و هرگاه خانه ها چنين نمي بود کسي آنجا باقي نمي ماند.
روزي که تهران پايتخت شد
تهران در گذشته از قراء ري بوده و ري که در تقاطع محورهاي قم، خراسان، مازندران، قزوين، گيلان و ساوه واقع شده به سبب مرکزيت مهم سياسي، بازرگاني، اداري و مذهبي از قديم مورد نظر بوده و مدعيان همواره اين مرکز سوق الجيشي را مورد تهاجم و حمله قرار مي داده اند.
قريه تهران به واسطه برخورداري از مغاک ها و حفره هاي زير زميني و مواضع طبيعي فراوان و دشواري نفوذ در آنها پناهگاه خوبي براي دولتمردان و ديگر اشخاصي بوده که احتمالا مورد تعقيب مدعيان قرار داشته اند.
از سوي ديگر، کاروان هاي بزرگي که از محورهاي مورد بحث عبور مي کردند شکارهاي سودمندي بودند و اغلب مورد حمله چپاول مردم بومي واقع مي شدند. قريه تهران در واقع کانون چپاولگران و محل اختفاي اموال مسروقه بود و اين وضع تا زمان شاه طهماسب صفوي که قزوين را به عنوان پايتخت خود انتخاب نمود ادامه داشت.
به عبارتي ديگر تهران ترقي و حرکت سريع خود به سوي پيشرفت را از سال انتقال پايتخت به قزوين آغاز کردوشاه طهماسب صفوي به دليل آنکه سيد حمزه، جد اعلاي صفويه در شهر ري و در جوار مرقد حضرت عبدالعظيم مدفون بود گاه به زيارت مي رفت. او با افزايش رفت و آمدهايش دستور داد پيرامون آن باروي محکمي براي وي بسازند.
همچنين دستور داد بناهاي جديد بسازند که درسال 971 ه- ق با ايجاد 114 برج (به تعداد سوره هاي قرآن) در تهران آغاز شد و وي دستور داد در زير هر برج يکي از سوره هاي قرآن را دفن کنند. حصاري که دور تهران کشيده شد شش هزار قدم طول داشت و براي ساختمان آن و برج هايش از دو نقطه خاکبرداري کردند که بعد ها يکي از دو محل به "چاله ميدان" و ديگري به "چاله حصار" معروف شد.
پس از انقراض صفويه، نادر شاه افشار در سال 1154 ه- ق تهران را به رسم تيول به پسر خود رضا قلي داد و پس از افشاريه، کريم خان زند به علت درگيري و نزاع با آغا محمد خان قاجار و از آنجا که تهران در نزديکي طبرستان (يعني مقر اصلي آغا محمدخان) قرار داشت صلاح خود را در اقامت در تهران ديد.
بعد از مرگ کريمخان زند، آغا محمد خان قاجار در سال 1200 ه- ق در اول فروردين بر تخت سلطنت نسشت و تهران را بعنوان پايتخت برگزيد و "دارالخلافه" ناميد.
انتخاب تهران به عنوان پايتخت از سوي خان قاجار چند علت داشته که مهم ترين آنها نزديکي به اراضي حاصل خيز ورامين و مجاورت آن با محل استقرار ايلات ساوجبلاغ بوده است، مضافا ايلات غرب ساکن در ورامين، يعني هواخواهان وي در حوالي تهران اقامت داشتند و جز اين، تهران با استرآباد و مازندران که در حقيقت ستاد اصلي نيروهايش بود فاصله چنداني نداشته است.
در زمان سلطنت فتحعلي شاه قاجار بر اثر موج حرکت ايران به سوي غرب، تهران بيش از پيش آباد گرديد. از جمعيت تهران در دوره فتحعلي شاه اطلاع دقيقي در دست نيست، ولي به طوري که در کتاب جام جم معتمدالدوله فرهاد ميرزا آمده است جمعيت تهران در زمان ناصرالدين شاه، صد و پنجاه هزار نفر رسيده بود. ناصر الدين شاه دو نفر را مامور کرد که محدوده و نقشه اي براي پايتخت در نظر بگيرند و با وسعت بيشتري به حفر خندق هاي جديدي در اطراف تهران بپردازند.
مطلب برگرفته از: کانال فرهنگ و هنر
@ferdosesokhan
«تهران»، پيش از اسلام و بعد از آن، از «ري » تبعيت داشته و « ري » از شهرهاي بزرگ و معتبر مشرق زمين بوده است.
ثروت سرشار مردم «ري» زبانزد مردم آن روزگار بوده است. نام « تهران» را در متون قديم اسلامي در ترجمه احوال يکي از محدثين بزرگ به نام «محمد بن ابو عبداله حافظ تهراني» مي بينيم.اين اثر مربوط به 1157 سال پيش است و اين خود دليل بر آن است که در آن روزگار دهکده اي به نام تهران وجود داشته و از آبادي هاي حومه ري به شمار مي رفته است.
در متون قديم از محلات عودلاجان و چال ميدان و بازار و سنگلج به عنوان قديمي ترين مناطق ياد شده است. مردم اين دهکده مردمي سر سخت و باج نده و ستيزه جو بودند. همچنين تهران دوازده محله داشته و اهل هر محله با محله ديگر نزاع داشتند و به سلطان وقت خراج نمي دادند وخانه هايشان را نيز در زير زمين مي ساختند و اين کار را براي جلو گيري از تهاجم شبانه و غارت سپاهيان مي کردند و هرگاه خانه ها چنين نمي بود کسي آنجا باقي نمي ماند.
روزي که تهران پايتخت شد
تهران در گذشته از قراء ري بوده و ري که در تقاطع محورهاي قم، خراسان، مازندران، قزوين، گيلان و ساوه واقع شده به سبب مرکزيت مهم سياسي، بازرگاني، اداري و مذهبي از قديم مورد نظر بوده و مدعيان همواره اين مرکز سوق الجيشي را مورد تهاجم و حمله قرار مي داده اند.
قريه تهران به واسطه برخورداري از مغاک ها و حفره هاي زير زميني و مواضع طبيعي فراوان و دشواري نفوذ در آنها پناهگاه خوبي براي دولتمردان و ديگر اشخاصي بوده که احتمالا مورد تعقيب مدعيان قرار داشته اند.
از سوي ديگر، کاروان هاي بزرگي که از محورهاي مورد بحث عبور مي کردند شکارهاي سودمندي بودند و اغلب مورد حمله چپاول مردم بومي واقع مي شدند. قريه تهران در واقع کانون چپاولگران و محل اختفاي اموال مسروقه بود و اين وضع تا زمان شاه طهماسب صفوي که قزوين را به عنوان پايتخت خود انتخاب نمود ادامه داشت.
به عبارتي ديگر تهران ترقي و حرکت سريع خود به سوي پيشرفت را از سال انتقال پايتخت به قزوين آغاز کردوشاه طهماسب صفوي به دليل آنکه سيد حمزه، جد اعلاي صفويه در شهر ري و در جوار مرقد حضرت عبدالعظيم مدفون بود گاه به زيارت مي رفت. او با افزايش رفت و آمدهايش دستور داد پيرامون آن باروي محکمي براي وي بسازند.
همچنين دستور داد بناهاي جديد بسازند که درسال 971 ه- ق با ايجاد 114 برج (به تعداد سوره هاي قرآن) در تهران آغاز شد و وي دستور داد در زير هر برج يکي از سوره هاي قرآن را دفن کنند. حصاري که دور تهران کشيده شد شش هزار قدم طول داشت و براي ساختمان آن و برج هايش از دو نقطه خاکبرداري کردند که بعد ها يکي از دو محل به "چاله ميدان" و ديگري به "چاله حصار" معروف شد.
پس از انقراض صفويه، نادر شاه افشار در سال 1154 ه- ق تهران را به رسم تيول به پسر خود رضا قلي داد و پس از افشاريه، کريم خان زند به علت درگيري و نزاع با آغا محمد خان قاجار و از آنجا که تهران در نزديکي طبرستان (يعني مقر اصلي آغا محمدخان) قرار داشت صلاح خود را در اقامت در تهران ديد.
بعد از مرگ کريمخان زند، آغا محمد خان قاجار در سال 1200 ه- ق در اول فروردين بر تخت سلطنت نسشت و تهران را بعنوان پايتخت برگزيد و "دارالخلافه" ناميد.
انتخاب تهران به عنوان پايتخت از سوي خان قاجار چند علت داشته که مهم ترين آنها نزديکي به اراضي حاصل خيز ورامين و مجاورت آن با محل استقرار ايلات ساوجبلاغ بوده است، مضافا ايلات غرب ساکن در ورامين، يعني هواخواهان وي در حوالي تهران اقامت داشتند و جز اين، تهران با استرآباد و مازندران که در حقيقت ستاد اصلي نيروهايش بود فاصله چنداني نداشته است.
در زمان سلطنت فتحعلي شاه قاجار بر اثر موج حرکت ايران به سوي غرب، تهران بيش از پيش آباد گرديد. از جمعيت تهران در دوره فتحعلي شاه اطلاع دقيقي در دست نيست، ولي به طوري که در کتاب جام جم معتمدالدوله فرهاد ميرزا آمده است جمعيت تهران در زمان ناصرالدين شاه، صد و پنجاه هزار نفر رسيده بود. ناصر الدين شاه دو نفر را مامور کرد که محدوده و نقشه اي براي پايتخت در نظر بگيرند و با وسعت بيشتري به حفر خندق هاي جديدي در اطراف تهران بپردازند.
مطلب برگرفته از: کانال فرهنگ و هنر
@ferdosesokhan
فردوس سخن
واژه نامک--@LiteratureLibrary1.pdf
#واژه_نامک
#عبدالحسین_نوشین
واژه نامک یکی از کتاب هایی است که هنگام خوانش شاهنامه همراهیم می کند. واژه ها بسیار روان و روشن توضیح داده شده اند. «واژه نامک» عبدالحسین نوشین هنرمند آواره از وطن به وسیله بنیاد فرهنگ ایران چاپ و منتشر شد. نوشین در مرض موت به فرزندش وصیت کرده بود که این یادداشتها را به ایران بفرستد و به دست دکتر خانلری بسپارد تا به همت او منتشر شود و به هموطنانش برسد.
نوشین، سالهای آخر عمر آشفته سر انجامش را وقف تصحیح شاهنامه کرد، و به همت او و همکارانش متن مصحح و انتقادی شاهنامه در مسکو منتشر شد و به فیض مقاصد خاص به ارزانترین قیمت در دسترس محققان ایرانی قرار گرفت. این اقدام با همهی نقایصش و با همهی ایراداتی که بر آن وارد است، ظاهراً مثبتترین و پرفایدهترین گامی است که تا کنون در راه احیای اثر عظیم و حماسی و ملی ما ایرانیان برداشته شده است
نوشین در ضمن تصحیح شاهنامه به کار فرعی اما بسیار سودمند دیگری هم پرداخت، و آن شرح و حل مقداری از مشکلات شاهنامه بود. همین، که به اسم واژه نامک در دسترس شماست. قبل از خردهگیری میخواهم بدین واقعیت اعتراف کنم که اگر نوشین جز این مجموعه هیچ اثری در فنون هنر و ادب و ترجمه، تقدیم پیشگاه ارجمند زبان پارسی نکرده بود، باز هم دینی از این آب و خاک بر گردن نداشت. کاری که این هنرمند دور از وطن انجام داده است در اهمیت از همهی فعالیتهائی که هم وطنان پر طاق و ترنبش تاکنون کردهاند، بیش است
امروزه کسانی که می خواهند با روش درست و علمی به کار استخراج لغات و تألیف فرهنگ بپردازند، باید بدین واقعیت عنایت فرمایند که این صورتهای مشکوک و منحصر، اغلب نتیجهی غلط خوانی یا بدنویسی کتابنویسان روزگار گذشته است. تفرسی و حدت ذهنی لازم است تا صورت درست کلمه پیدا شود. اگر کوشیدند و جستند و نیافتند باید به نحوی خواننده را از ماجرا باخبر کنند.
مرحوم نوشین در اغلب این موارد چنین کرده است، و بیآنکه حکم قاطع و نسنجیدهای صادر کند، میدان را برای هنرنمایی دیگران بازگذاشته است. تنها در موارد بسیار معدودی درین رهگذر مختصر غفلتی شده است، بمثل در مورد واژهی «پتیاره» که در همین یادداشت بدان اشارتی خواهد رفت و «سپرده درون» و معدودی دیگر.
اما توضیحی درباره بعضی واژهها و معانی آنها:
آگین: پر، انباشته، آگنده:
همــی گفت اگـر دخمـه زریــن کــنـم
ز مـشـک سیــه گـردش آگیــن کــنـم
*داستان تردید رستم است در اینکه چگونه قبری برای سهراب بسازد، به گمان مخلص «آگین کردن» را اگر به معنی اندودن و اندود کردن بگیریم در این جا مناسبتر مینماید. سنایی هم گفته است «مدخلان را رکاب زرآگین» یعنی زراندود و طلی کرده. فرخی هم دارد «بنفشه دیدی عنبر سرشت و مشک آگین» یعنی مشک اندود، یعنی سیاه.
آیین: آذین، زیب و زیور:
سـراســر همـه شهر آییـن ببــــسـت
بیاراســـت میدان و جـای نشـــســت
* معنی مذکور توسعاً درست است و گویا صورت دقیقترش همان آیینهبستن باشد که هنوز ترکیبات «آئینه بندی» و «آئینه بندان» متداول است و بستن آیینه در مراسم جشن و سرور بر در و دیوار – لااقل در ولایات جنوبی ایران- مرسوم.
ارزانی: ارزنده، سزاوار، شایسته:
* در «واژهنامک» به تأیید این معنی عبارتی از کلیله و دمنه آمده است بدین صورت: «بقا باد ملک را، هر عفو که از کمال استیلا و بسطت و وفور استعلا و قدرت ارزانی باشد هنر است». به گمانم «ارزانی باشد» درین جمله به معنی «عطا شود، اعطا شود» درستتر مینماید. شواهدش در تاریخ بیهقی و کلیات سعدی فراوان است.
@ferdosesokhan
#عبدالحسین_نوشین
واژه نامک یکی از کتاب هایی است که هنگام خوانش شاهنامه همراهیم می کند. واژه ها بسیار روان و روشن توضیح داده شده اند. «واژه نامک» عبدالحسین نوشین هنرمند آواره از وطن به وسیله بنیاد فرهنگ ایران چاپ و منتشر شد. نوشین در مرض موت به فرزندش وصیت کرده بود که این یادداشتها را به ایران بفرستد و به دست دکتر خانلری بسپارد تا به همت او منتشر شود و به هموطنانش برسد.
نوشین، سالهای آخر عمر آشفته سر انجامش را وقف تصحیح شاهنامه کرد، و به همت او و همکارانش متن مصحح و انتقادی شاهنامه در مسکو منتشر شد و به فیض مقاصد خاص به ارزانترین قیمت در دسترس محققان ایرانی قرار گرفت. این اقدام با همهی نقایصش و با همهی ایراداتی که بر آن وارد است، ظاهراً مثبتترین و پرفایدهترین گامی است که تا کنون در راه احیای اثر عظیم و حماسی و ملی ما ایرانیان برداشته شده است
نوشین در ضمن تصحیح شاهنامه به کار فرعی اما بسیار سودمند دیگری هم پرداخت، و آن شرح و حل مقداری از مشکلات شاهنامه بود. همین، که به اسم واژه نامک در دسترس شماست. قبل از خردهگیری میخواهم بدین واقعیت اعتراف کنم که اگر نوشین جز این مجموعه هیچ اثری در فنون هنر و ادب و ترجمه، تقدیم پیشگاه ارجمند زبان پارسی نکرده بود، باز هم دینی از این آب و خاک بر گردن نداشت. کاری که این هنرمند دور از وطن انجام داده است در اهمیت از همهی فعالیتهائی که هم وطنان پر طاق و ترنبش تاکنون کردهاند، بیش است
امروزه کسانی که می خواهند با روش درست و علمی به کار استخراج لغات و تألیف فرهنگ بپردازند، باید بدین واقعیت عنایت فرمایند که این صورتهای مشکوک و منحصر، اغلب نتیجهی غلط خوانی یا بدنویسی کتابنویسان روزگار گذشته است. تفرسی و حدت ذهنی لازم است تا صورت درست کلمه پیدا شود. اگر کوشیدند و جستند و نیافتند باید به نحوی خواننده را از ماجرا باخبر کنند.
مرحوم نوشین در اغلب این موارد چنین کرده است، و بیآنکه حکم قاطع و نسنجیدهای صادر کند، میدان را برای هنرنمایی دیگران بازگذاشته است. تنها در موارد بسیار معدودی درین رهگذر مختصر غفلتی شده است، بمثل در مورد واژهی «پتیاره» که در همین یادداشت بدان اشارتی خواهد رفت و «سپرده درون» و معدودی دیگر.
اما توضیحی درباره بعضی واژهها و معانی آنها:
آگین: پر، انباشته، آگنده:
همــی گفت اگـر دخمـه زریــن کــنـم
ز مـشـک سیــه گـردش آگیــن کــنـم
*داستان تردید رستم است در اینکه چگونه قبری برای سهراب بسازد، به گمان مخلص «آگین کردن» را اگر به معنی اندودن و اندود کردن بگیریم در این جا مناسبتر مینماید. سنایی هم گفته است «مدخلان را رکاب زرآگین» یعنی زراندود و طلی کرده. فرخی هم دارد «بنفشه دیدی عنبر سرشت و مشک آگین» یعنی مشک اندود، یعنی سیاه.
آیین: آذین، زیب و زیور:
سـراســر همـه شهر آییـن ببــــسـت
بیاراســـت میدان و جـای نشـــســت
* معنی مذکور توسعاً درست است و گویا صورت دقیقترش همان آیینهبستن باشد که هنوز ترکیبات «آئینه بندی» و «آئینه بندان» متداول است و بستن آیینه در مراسم جشن و سرور بر در و دیوار – لااقل در ولایات جنوبی ایران- مرسوم.
ارزانی: ارزنده، سزاوار، شایسته:
* در «واژهنامک» به تأیید این معنی عبارتی از کلیله و دمنه آمده است بدین صورت: «بقا باد ملک را، هر عفو که از کمال استیلا و بسطت و وفور استعلا و قدرت ارزانی باشد هنر است». به گمانم «ارزانی باشد» درین جمله به معنی «عطا شود، اعطا شود» درستتر مینماید. شواهدش در تاریخ بیهقی و کلیات سعدی فراوان است.
@ferdosesokhan
tarikh E Ghom.pdf
2.9 MB
تاریخ قم
تالیف : تاج الدین حسن بن علی بن حسن قمی
تصحیح و تحقیق : سیدجلال الدین تهرانی
(نسخه ی PDF تایپی)
@ferdosesokhan
تالیف : تاج الدین حسن بن علی بن حسن قمی
تصحیح و تحقیق : سیدجلال الدین تهرانی
(نسخه ی PDF تایپی)
@ferdosesokhan
فواید کتاب خوانی
روزنامه فرانسوی فیگارو معتقد است کتابخوانی فایده های زیر را دارد:
1-مطالعه یک فرایند فعال ذهنی است.
2-مطالعه پایه های مهارت را فعال می سازد.
3-مطالعه واژگان شناخته شده ی شما را افزایش می دهد.
4- مطالعه این امکان را به شما می دهد تا به صورت اجمالی با سایر فرهنگ ها و مناطق اشنا شوید.
5- مطالعه تمرکز را افزایش می دهد.
6- مطالعه باعث ایجاد اعتماد به نفس می شود.
7- مطالعه انضباط فردی را افزایش می دهد.
8- مطالعه خلاقیت را افزایش می دهد.
9-مطالعه این امکان را به شما می دهد تا در رابطه با موضوعی صحبت کنید.
10- مطالعه کتاب سرگرمی ارزانی است.
11- مطالعه این امکان را به شما می دهد تا به اختیار خود مطالب بیاموزید.
12-مطالعه قوای استدلال شما را افزایش می دهد.
1 مطالعه باعث می شود تا اشتباهاتمان کاهش پیدا کند.
15- مطالعه کسالت را کاهش می دهد.
16-مطالعه می تواند زندگی شما را تغییر دهد.
17-مطالعه استرس را کاهش می دهد.
18- مطالعه شما را از مضرات دنیای دیجیتالی دور می سازد.
19-مطالعه کتاب همیشه از تماشای فیلم بهتر است.
20- مطالعه مشارکت ذهنی ایجاد می کند.
منبع:
روزنامه فرانسوی فیگارو
@ferdosesokhan
روزنامه فرانسوی فیگارو معتقد است کتابخوانی فایده های زیر را دارد:
1-مطالعه یک فرایند فعال ذهنی است.
2-مطالعه پایه های مهارت را فعال می سازد.
3-مطالعه واژگان شناخته شده ی شما را افزایش می دهد.
4- مطالعه این امکان را به شما می دهد تا به صورت اجمالی با سایر فرهنگ ها و مناطق اشنا شوید.
5- مطالعه تمرکز را افزایش می دهد.
6- مطالعه باعث ایجاد اعتماد به نفس می شود.
7- مطالعه انضباط فردی را افزایش می دهد.
8- مطالعه خلاقیت را افزایش می دهد.
9-مطالعه این امکان را به شما می دهد تا در رابطه با موضوعی صحبت کنید.
10- مطالعه کتاب سرگرمی ارزانی است.
11- مطالعه این امکان را به شما می دهد تا به اختیار خود مطالب بیاموزید.
12-مطالعه قوای استدلال شما را افزایش می دهد.
1 مطالعه باعث می شود تا اشتباهاتمان کاهش پیدا کند.
15- مطالعه کسالت را کاهش می دهد.
16-مطالعه می تواند زندگی شما را تغییر دهد.
17-مطالعه استرس را کاهش می دهد.
18- مطالعه شما را از مضرات دنیای دیجیتالی دور می سازد.
19-مطالعه کتاب همیشه از تماشای فیلم بهتر است.
20- مطالعه مشارکت ذهنی ایجاد می کند.
منبع:
روزنامه فرانسوی فیگارو
@ferdosesokhan
نکاتی در مورد علامت تشدید
تشديد يكي از علامت هاي مشترك زبان عربي و فارسي مي باشد و جزء صداها و حروف به حساب نمي آيد, بلكه اگر بالاي حرفي قرار بگيرد مشخّص مي گردد كه آن حرف در كلمه دو بار تكرار شده است به شرطي كه :
اگر در يك كلمه صدايي در آخر يكي از بخش ها و در اوّل بخش بعدي , تكرار شود , فقط يك بار شكل صداي تكراري را مي نويسيم و به جاي ديگري بالاي آن علامت ( ّ ) را قرار مي دهيم و هنگام تلفظ آن حرف را محكم تلفظ مي نماييم .
مثال : نججار = نجّار
مانند : بقّال, نقّاش, بنّا ,اوّل, مكّه, قلّه, بچّه, سكّه ,پلّه, ارّه, دقّت ,مدّت, مربّا, تشكّر, توجّه, امّت, تولّد, ملّت
سؤال : چرا كلمه ي ( ممكن ) تشديد ندارد ؟ زيرا هر دو صداي تكراري آن در يك بخش قرار گرفته اند و از طرفي نيز بين آنها مصوت (اٌ) آمده است .
سؤال : چرا كلمه ي ( پاك كن ) تشديد ندارد ؟ چون پاك كن از دو كلمه ي ( پاك ) و ( كن ) تشكيل شده و صداي تكراري در يك كلمه قرار ندارد تا تشديد بگيرد.
نکته : چرا کلمه ی الله تشدید می گیرد که در درس خاطرات انقلاب آمده است ؟
اگر آن کلمه با حروف قمری شروع شده باشد، « لام » آن تلفظ می شود مثل کلمه ی « الْقَمَر ».
ولی اگر با حروف شمسی آغاز شود، لام آن تلفظ نشده و در حرف بعد ادغام می شود و در نتیجه آن حرف با تشدید خوانده می شود مثل کلمات « الشَّمْس » و « النَّهار ».
کلمه ی « الله » نیز از همین نوع کلمات است که با حروف شمسی آغاز شده است. پس در تلفظ آن « لام اول » حذف شده و به جای آن « لام دوم » را با تشدید می خوانیم. همین حالت را دقیقا در کلمه ی « اللَّيْل » هم می توانیم ببینیم که با وجود داشتن دو « لام »، « لام دوم » با تشدید نوشته و خوانده می شود. پس این حالت اختصاصی به لفظ « الله » ندارد.
ویژگی کلمات تشدید دار در زبان فارسی
۱-بیش تر کلمات تشدید دار دو بخشی دو هجایی هستند
مثل (بچ چه )
۲-کلمات تشدید دار دو دسته هستند
الف) تشدید در وسط کلمه است (قلّه پلّه و..)
ب) کلمه هایی که به هنگام افزایش و نسبت در پایان تشدید می گیرند (سنّ او -حقٓ من )
۳-قرار گرفتن تشدید بر روی واژه های فارسی مثل زبان عربی ذاتی نیست بلکه سماعی و شنیداری هست و برای تاکید بر روی یک حرف هست مثلا (زر) که پسوند (ین) می گیرد مشدد گفته می شود (زرٓین) ولی با ترکیب با (ی)نسبی تشدید نمی گیرد زر+ی
۴-با سیر تکاملی زبان فارسی تشدید در شعر بعضی شاعران و نویسندگان گاه حذف و یا گاه کلمه را برای وزن های عروضی مشدد خوانده و نوشته می شود (برٓه -بچّه)
۵-در میان حروف فارسی (ر،ک،ل) بیشترین تشدید پذیری را دارند
@ferdosesokhan
تشديد يكي از علامت هاي مشترك زبان عربي و فارسي مي باشد و جزء صداها و حروف به حساب نمي آيد, بلكه اگر بالاي حرفي قرار بگيرد مشخّص مي گردد كه آن حرف در كلمه دو بار تكرار شده است به شرطي كه :
اگر در يك كلمه صدايي در آخر يكي از بخش ها و در اوّل بخش بعدي , تكرار شود , فقط يك بار شكل صداي تكراري را مي نويسيم و به جاي ديگري بالاي آن علامت ( ّ ) را قرار مي دهيم و هنگام تلفظ آن حرف را محكم تلفظ مي نماييم .
مثال : نججار = نجّار
مانند : بقّال, نقّاش, بنّا ,اوّل, مكّه, قلّه, بچّه, سكّه ,پلّه, ارّه, دقّت ,مدّت, مربّا, تشكّر, توجّه, امّت, تولّد, ملّت
سؤال : چرا كلمه ي ( ممكن ) تشديد ندارد ؟ زيرا هر دو صداي تكراري آن در يك بخش قرار گرفته اند و از طرفي نيز بين آنها مصوت (اٌ) آمده است .
سؤال : چرا كلمه ي ( پاك كن ) تشديد ندارد ؟ چون پاك كن از دو كلمه ي ( پاك ) و ( كن ) تشكيل شده و صداي تكراري در يك كلمه قرار ندارد تا تشديد بگيرد.
نکته : چرا کلمه ی الله تشدید می گیرد که در درس خاطرات انقلاب آمده است ؟
اگر آن کلمه با حروف قمری شروع شده باشد، « لام » آن تلفظ می شود مثل کلمه ی « الْقَمَر ».
ولی اگر با حروف شمسی آغاز شود، لام آن تلفظ نشده و در حرف بعد ادغام می شود و در نتیجه آن حرف با تشدید خوانده می شود مثل کلمات « الشَّمْس » و « النَّهار ».
کلمه ی « الله » نیز از همین نوع کلمات است که با حروف شمسی آغاز شده است. پس در تلفظ آن « لام اول » حذف شده و به جای آن « لام دوم » را با تشدید می خوانیم. همین حالت را دقیقا در کلمه ی « اللَّيْل » هم می توانیم ببینیم که با وجود داشتن دو « لام »، « لام دوم » با تشدید نوشته و خوانده می شود. پس این حالت اختصاصی به لفظ « الله » ندارد.
ویژگی کلمات تشدید دار در زبان فارسی
۱-بیش تر کلمات تشدید دار دو بخشی دو هجایی هستند
مثل (بچ چه )
۲-کلمات تشدید دار دو دسته هستند
الف) تشدید در وسط کلمه است (قلّه پلّه و..)
ب) کلمه هایی که به هنگام افزایش و نسبت در پایان تشدید می گیرند (سنّ او -حقٓ من )
۳-قرار گرفتن تشدید بر روی واژه های فارسی مثل زبان عربی ذاتی نیست بلکه سماعی و شنیداری هست و برای تاکید بر روی یک حرف هست مثلا (زر) که پسوند (ین) می گیرد مشدد گفته می شود (زرٓین) ولی با ترکیب با (ی)نسبی تشدید نمی گیرد زر+ی
۴-با سیر تکاملی زبان فارسی تشدید در شعر بعضی شاعران و نویسندگان گاه حذف و یا گاه کلمه را برای وزن های عروضی مشدد خوانده و نوشته می شود (برٓه -بچّه)
۵-در میان حروف فارسی (ر،ک،ل) بیشترین تشدید پذیری را دارند
@ferdosesokhan
وجوهِ نامگذاریِ برخی ماههای قَمَری
در وجهِ نامگذاری این ماهها سخنها گفته شده است. مثلاً گفته اند: سبب اينكه محرّم را محرم ناميده اند آن است كه از ماههاى حرام است.
علت اينكه دو ربيع را چنين ناميده اند آن است كه در اين دو ماه شكوفه و غنچه و باران و شبنم زياد است و اين نسبت به طبيعتْ فصلى است كه ما آن را پاييز گوييم.
دو ماهِ جُمادىٰ را جُمادىٰ گفته اند زيرا كه آب در اين ماه، منجمد می شود.
شعبان را بدین سبب شعبان نامیدند که قبايل و طوايف در اين ماه مُنشَعب می شدند.
"رمضان را بدين علت رمضان گفته اند كه در آن ماه سنگ از شدّت حرارت داغ می شد".
شَوّال را شوال گفته اند زيرا كه گرما در آن ماه مرتفع می شد و به كلّى از ميان میرفت.
ذو القَعده را به اين سبب ذوالقعده خواندند كه در اين ماه عربها در خانه هاى خود می نشستند.
ذو الحِجّه را ذو الحِجّه میگويند زيرا كه در اين ماه به حج میرفتند.
* آثار الباقية عن القُرون الخالیة، ابوریحان بیرونی، ترجمهٔ اكبر دانا سرشت[با تصرفاتی در ترجمه]، امیرکبیر، چاپ پنجم، 1386، صص91-90.
همچنین در منابع دیگر نوشتهاند که «صَفَر» را به این سبب صفر نامیدند که در آن ماه شهرشان را به قصد سفر و... تهی و خالی(صفر) میکردند.
«رَجَب» را هم به این سبب رجب نامیدند که آن را سخت گرامی میداشتند و در آن ماه، جنگ را رها میکردهاند. تَرجیب: تعظیم. رَجَبتَه: عَظَّمْتَه.
البته وجوه دیگری نیز برای نامگذاری این ماهها بیان کردهاند که میتوان به فرهنگنامههای عربی رجوع کرد.
مطلب برگرفته از: کانال مجمع پریشانی
@ferdosesokhan
در وجهِ نامگذاری این ماهها سخنها گفته شده است. مثلاً گفته اند: سبب اينكه محرّم را محرم ناميده اند آن است كه از ماههاى حرام است.
علت اينكه دو ربيع را چنين ناميده اند آن است كه در اين دو ماه شكوفه و غنچه و باران و شبنم زياد است و اين نسبت به طبيعتْ فصلى است كه ما آن را پاييز گوييم.
دو ماهِ جُمادىٰ را جُمادىٰ گفته اند زيرا كه آب در اين ماه، منجمد می شود.
شعبان را بدین سبب شعبان نامیدند که قبايل و طوايف در اين ماه مُنشَعب می شدند.
"رمضان را بدين علت رمضان گفته اند كه در آن ماه سنگ از شدّت حرارت داغ می شد".
شَوّال را شوال گفته اند زيرا كه گرما در آن ماه مرتفع می شد و به كلّى از ميان میرفت.
ذو القَعده را به اين سبب ذوالقعده خواندند كه در اين ماه عربها در خانه هاى خود می نشستند.
ذو الحِجّه را ذو الحِجّه میگويند زيرا كه در اين ماه به حج میرفتند.
* آثار الباقية عن القُرون الخالیة، ابوریحان بیرونی، ترجمهٔ اكبر دانا سرشت[با تصرفاتی در ترجمه]، امیرکبیر، چاپ پنجم، 1386، صص91-90.
همچنین در منابع دیگر نوشتهاند که «صَفَر» را به این سبب صفر نامیدند که در آن ماه شهرشان را به قصد سفر و... تهی و خالی(صفر) میکردند.
«رَجَب» را هم به این سبب رجب نامیدند که آن را سخت گرامی میداشتند و در آن ماه، جنگ را رها میکردهاند. تَرجیب: تعظیم. رَجَبتَه: عَظَّمْتَه.
البته وجوه دیگری نیز برای نامگذاری این ماهها بیان کردهاند که میتوان به فرهنگنامههای عربی رجوع کرد.
مطلب برگرفته از: کانال مجمع پریشانی
@ferdosesokhan
✳️درس های امتحان نهایی سال ۱۲ به شکل قطعی اعلام شد.
👤دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش:
🔹 مصوبه این شورا درباره دروس امتحان نهایی پایه ۱۲ شاخه نظری به امضای رئیس جمهوری رسید.
💢 رشته علوم تجربی شامل: تعلیمات دینی ۳ (دینی، اخلاق و قرآن)، عربی زبان قرآن ۳، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم اجتماعی، سلامت و بهداشت، ریاضی ۳، فیزیک ۳، شیمی ۳ و زیست شناسی ۳
💢در رشته ریاضی فیزیک شامل تعلیمات دینی ۳(دینی، اخلاق و قرآن)، عربی زبان قرآن ۳، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم اجتماعی، سلامت و بهداشت، حسابان ۲، هندسه ۳، ریاضیات گسسته، فیزیک ۳ و شیمی ۳ است.
💢 همچنین در رشته ادبیات و علوم انسانی امتحانات دروس تعلیمات دینی ۳ (دینی، اخلاق و قرآن)، عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم و فنون ادبی ۳، سلامت و بهداشت، ریاضی و آمار ۳، تاریخ ۳، جامعه شناسی ۳، جغرافیا ۳ و فلسفه ۲ و در رشته علوم معارف اسلامی دروس علوم و معارف قرآنی ۳، عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم و فنون ادبی ۳، سلامت و بهداشت، ریاضی و آمار ۳، احکام ۳، اصول عقاید ۳، تاریخ ۳ (تخصصی رشته) و فلسفه ۲، به صورت نهایی برگزار می شود.
@ferdosesokhan
👤دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش:
🔹 مصوبه این شورا درباره دروس امتحان نهایی پایه ۱۲ شاخه نظری به امضای رئیس جمهوری رسید.
💢 رشته علوم تجربی شامل: تعلیمات دینی ۳ (دینی، اخلاق و قرآن)، عربی زبان قرآن ۳، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم اجتماعی، سلامت و بهداشت، ریاضی ۳، فیزیک ۳، شیمی ۳ و زیست شناسی ۳
💢در رشته ریاضی فیزیک شامل تعلیمات دینی ۳(دینی، اخلاق و قرآن)، عربی زبان قرآن ۳، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم اجتماعی، سلامت و بهداشت، حسابان ۲، هندسه ۳، ریاضیات گسسته، فیزیک ۳ و شیمی ۳ است.
💢 همچنین در رشته ادبیات و علوم انسانی امتحانات دروس تعلیمات دینی ۳ (دینی، اخلاق و قرآن)، عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم و فنون ادبی ۳، سلامت و بهداشت، ریاضی و آمار ۳، تاریخ ۳، جامعه شناسی ۳، جغرافیا ۳ و فلسفه ۲ و در رشته علوم معارف اسلامی دروس علوم و معارف قرآنی ۳، عربی ۳ (زبان تخصصی رشته)، فارسی ۳، زبان خارجی ۳، علوم و فنون ادبی ۳، سلامت و بهداشت، ریاضی و آمار ۳، احکام ۳، اصول عقاید ۳، تاریخ ۳ (تخصصی رشته) و فلسفه ۲، به صورت نهایی برگزار می شود.
@ferdosesokhan
درخت آسوری یا آسوریک(درخت نخل)
نام کتابی است منظوم در هشتصد واژه به وزنِ هجایی که به زبان پارتی و خط پهلوی کتابی نوشته شده و از معدود متنهای غیردینی است که از زبان پارتی (آمیخته به پارسی میانه) برجای ماندهاست.گویا متن اصلیِ کتاب به زبانِ پهلوی اشکانی و به صورت شفاهی روایت میشده و سپس در عهد ساسانی نگارش یافتهاست.
در این داستان شاهد گفتمان درخت آسوری (درخت آسورستانی،درخت خرما) و بز هستیم که در فرجام به برتری بز میانجامد. شاید بتوان بز را نماینده دین زرتشت و درخت آسوریک را نماینده دین چندگونهپرستی آسور دانست. درخور نگرش است که در آیین دینی آسوریان درختی خشک به کار میرفته که آن را با زر و زیور ساختگی میآراستند. بیپروا و خشن بودن بز را هم در گفتگو میتوان دلیل بر برتری اجتماعی مزداپرستان دانست. آسورستان یکی از استانهای ایران بود که اکنون عراق مرکزی را تشکیل میدهد. نظریه دیگری هم هست که در آن، نخل را نماد دوره کشاورزی و بز را نماد دوره شهرنشینی دانستهاند. چه بسا درخت خرما سمبل یکجانشینی و بز نشان تحرک و دوندگی است. در متن داستان هم بز به درخت میگوید: «تو همچون میخی بر زمین کوبیده شدهای و توان رفتن نداری.»
از سوی دیگر، در میان یافتههای کوچک و بزرگ باستانشناسان در شهر سوخته،سفالینهای هست که در آن بزی در پنج حرکت به سمت درختی میجهد و برگهای آن را میخورد. گفته میشود این سفالینه که هماکنون بهعنوان نخستین پویانمایی جهان در دنیا مطرح شدهاست، در حقیقت پویانمایی داستان منظوم کهن درخت آسوریک و بز است.
کتاب کوچک درخت آسوریک به گونه شعر و درپیوسته (منظوم) بودهاست با مصراعهای ششهجایی و یازدههجایی. برخی پژوهشگران آن را از آثار ادبی و درپیوسته روزگار اشکانی دانستهاند. بخشهایی از آن که باقی مانده اوزان شعرگون خود را نگاه داشتهاست. قافیههایش با «الف و نون» و برخی با «نون و دال» بودهاست
@isa4700
@ferdosesokhan
نام کتابی است منظوم در هشتصد واژه به وزنِ هجایی که به زبان پارتی و خط پهلوی کتابی نوشته شده و از معدود متنهای غیردینی است که از زبان پارتی (آمیخته به پارسی میانه) برجای ماندهاست.گویا متن اصلیِ کتاب به زبانِ پهلوی اشکانی و به صورت شفاهی روایت میشده و سپس در عهد ساسانی نگارش یافتهاست.
در این داستان شاهد گفتمان درخت آسوری (درخت آسورستانی،درخت خرما) و بز هستیم که در فرجام به برتری بز میانجامد. شاید بتوان بز را نماینده دین زرتشت و درخت آسوریک را نماینده دین چندگونهپرستی آسور دانست. درخور نگرش است که در آیین دینی آسوریان درختی خشک به کار میرفته که آن را با زر و زیور ساختگی میآراستند. بیپروا و خشن بودن بز را هم در گفتگو میتوان دلیل بر برتری اجتماعی مزداپرستان دانست. آسورستان یکی از استانهای ایران بود که اکنون عراق مرکزی را تشکیل میدهد. نظریه دیگری هم هست که در آن، نخل را نماد دوره کشاورزی و بز را نماد دوره شهرنشینی دانستهاند. چه بسا درخت خرما سمبل یکجانشینی و بز نشان تحرک و دوندگی است. در متن داستان هم بز به درخت میگوید: «تو همچون میخی بر زمین کوبیده شدهای و توان رفتن نداری.»
از سوی دیگر، در میان یافتههای کوچک و بزرگ باستانشناسان در شهر سوخته،سفالینهای هست که در آن بزی در پنج حرکت به سمت درختی میجهد و برگهای آن را میخورد. گفته میشود این سفالینه که هماکنون بهعنوان نخستین پویانمایی جهان در دنیا مطرح شدهاست، در حقیقت پویانمایی داستان منظوم کهن درخت آسوریک و بز است.
کتاب کوچک درخت آسوریک به گونه شعر و درپیوسته (منظوم) بودهاست با مصراعهای ششهجایی و یازدههجایی. برخی پژوهشگران آن را از آثار ادبی و درپیوسته روزگار اشکانی دانستهاند. بخشهایی از آن که باقی مانده اوزان شعرگون خود را نگاه داشتهاست. قافیههایش با «الف و نون» و برخی با «نون و دال» بودهاست
@isa4700
@ferdosesokhan
هر مهمانی را به مهمانخانۀ پرانتز دعوت نکنیم!
در نگارش مقالات علمیپژوهشی پرانتز فراوان به کار میرود؛ ازاینرو، پربسامدترین خطاها در این نوشتهها کاربرد نادرستِ آن است و در اکثر موارد، پرانتز را با گیومه اشتباه میگیرند. کلماتی که داخل پرانتز میآیند، نقش نحوی در جمله ندارند و صرفاً برای توضیح بیشتر و جلوگیری از ایهام یا برای ارجاع درونمتنی آمدهاند؛ یعنی میتوان آن را نخواند و بدون آن جمله کامل است. درنتیجه، مطالب داخل پرانتز فرعیاند و حذف آنها معنای جمله را دگرگون نمیکند. گاه، پرانتز یعنی مساوی است یا برابر است با کلمۀ پیش از پرانتز. در این موارد، نیازی به علامت = نیست. برای نمونه، علامت = در «وهومنه (=بهمن) یکی از بیمرگان مقدس در ایران باستان است.» زائد است.
نمونههایی از کاربرد درست پرانتز:
• پرسشنامۀ سبک اسنادی دوازده موقعیت فرضی (شش رویداد خوشایند و شش رویداد ناخوشایند) دارد.
• بنابر باورهای زردشتی، در ماه فرورودین، فرَوَهَرها (روانهای بیمرگ انسانها) به خانۀ خود بازمیگردند.
• به اعتقاد دبیرمقدم (۱۳۷۶: ۲۲)، فعل در ترکیبِ اسم و فعل دچار واژیشدن میشود.
نمونههایی از کاربرد نادرست پرانتز (در این مثالها پرانتز نباید بیاید):
• در جدول *(۴) چنین آمده است...
• او از روش *((پرتونگاری)) برای درمان این بیماری استفاده کرد.
• پرسشنامۀ *(ASQ) برای جمعآوری دادههای این پژوهش به کار رفته است.
• ویژگیهای *(اکتسابی) افراد و نیز ویژگیهای *(خدادادی) آنها به یک اندازه در پیشرفتشان مؤثر است.
دكتر نازنين خليليپور
مطلب برگرفته از: کانال انجمن ویراستاران
@ferdosesokhan
در نگارش مقالات علمیپژوهشی پرانتز فراوان به کار میرود؛ ازاینرو، پربسامدترین خطاها در این نوشتهها کاربرد نادرستِ آن است و در اکثر موارد، پرانتز را با گیومه اشتباه میگیرند. کلماتی که داخل پرانتز میآیند، نقش نحوی در جمله ندارند و صرفاً برای توضیح بیشتر و جلوگیری از ایهام یا برای ارجاع درونمتنی آمدهاند؛ یعنی میتوان آن را نخواند و بدون آن جمله کامل است. درنتیجه، مطالب داخل پرانتز فرعیاند و حذف آنها معنای جمله را دگرگون نمیکند. گاه، پرانتز یعنی مساوی است یا برابر است با کلمۀ پیش از پرانتز. در این موارد، نیازی به علامت = نیست. برای نمونه، علامت = در «وهومنه (=بهمن) یکی از بیمرگان مقدس در ایران باستان است.» زائد است.
نمونههایی از کاربرد درست پرانتز:
• پرسشنامۀ سبک اسنادی دوازده موقعیت فرضی (شش رویداد خوشایند و شش رویداد ناخوشایند) دارد.
• بنابر باورهای زردشتی، در ماه فرورودین، فرَوَهَرها (روانهای بیمرگ انسانها) به خانۀ خود بازمیگردند.
• به اعتقاد دبیرمقدم (۱۳۷۶: ۲۲)، فعل در ترکیبِ اسم و فعل دچار واژیشدن میشود.
نمونههایی از کاربرد نادرست پرانتز (در این مثالها پرانتز نباید بیاید):
• در جدول *(۴) چنین آمده است...
• او از روش *((پرتونگاری)) برای درمان این بیماری استفاده کرد.
• پرسشنامۀ *(ASQ) برای جمعآوری دادههای این پژوهش به کار رفته است.
• ویژگیهای *(اکتسابی) افراد و نیز ویژگیهای *(خدادادی) آنها به یک اندازه در پیشرفتشان مؤثر است.
دكتر نازنين خليليپور
مطلب برگرفته از: کانال انجمن ویراستاران
@ferdosesokhan
اضافهکردنِ ضمیر یا واژه به ضمیر مشترک «خود»
دستوردانان «خود» و «خویش» و «خویشتن» را «ضمیر مشترک» میخوانند. این نامگذاری نیز از این رو است که کاربرد این ضمیرها برای همۀ اشخاص (اولشخص و دومشخص و سومشخص مفرد و جمع) یکسان است:
من راه «خود» را میروم.
تو راه «خود» را میروی.
او راه «خود» را میرود.
ما راه «خود» را میرویم.
شما راه «خود» را میروید.
ایشان راه «خود» را میروند.
برخی از بزرگانی که دربارۀ درست و غلط در زبان فارسی سخن گفتهاند، ازجمله سعید نفیسی و فریدونِ کار، چسباندن ضمیر ملکی را به ضمیر مشترک «خود» غلط دانستهاند؛ چراکه این کار در گذشتۀ زبان فارسی تا روزگار معاصر بیسابقه بوده و امری نوظهور است. بهگفتۀ ایشان، در آغاز، صورتهای «من خود»، «تو خود»، «ما خود»، «شما خود»، «ایشان خود» به کار میرفته؛ اما بهتدریج بهصورت «خودِ من»، «خودِ تو»، «خودِ او»، «خودِ ما»، «خودِ شما»، «خودِ ایشان» و سپس بهشکل امروزیترِ «خودم»، «خودت»، «خودش»، «خودمان»، «خودتان»، «خودشان» درآمده است. مقایسۀ جملههای زیر، این تفاوت کاربرد را روشنتر میکند:
۱. من «خود» را شایستۀ چنین مقامی نمیدانم.
۲. من «خودم» را شایستۀ چنین مقامی نمیدانم.
۱. گناهش این بوده که نخواسته از حق «خود» بگذرد.
۲. گناهش این بوده که نخواسته از حق «خودش» بگذرد.
این حکم دربارۀ واژههای مستقلی هم که به «خود» اضافه میشود، صادق است. بهبیان دقیقتر، ضمیر «خود» در گذشتۀ زبان فارسی هیچگاه مضافٌالیه نمیگرفته؛ اما در دوران معاصر دستخوش تغییر شده و گاه با مضافٌالیه هم میآید:
۱. کارم را علی «خود» راه انداخت.
۲. کارم را «خودِ» علی راه انداخت.
البته حکمِ کلیای که بزرگان یادشده درباب نادرستی این کاربرد دادهاند، امروزه درست و همیشگی نیست و در پارهای مواقع نمیتوان به آن عمل کرد. برای مثال، در جملههای زیر نمیتوان «خودِ شیطان» و «خودشان» را بهشکل دیگری گفت:
۱. بودلر «خودِ شیطان» را بیگناه میداند.
۲. ایرانیها، بهقول «خودشان»، مردم بافرهنگی هستند.
باوجوداین، توجه به نکتۀ پیشگفته کمابیش قاعدهای کاربردی به دست میدهد. صورتهای مضافٌالیهدارِ «خود» معمولاً لحن گفتاری و صمیمانه دارد. برعکس، صورتهای اضافهنشدۀ «خود» دارای رسمیت و تشخص است. ازاینرو، هرگاه مشغول نوشتن یا ویرایش متنی رسمی و جدی هستیم، میتوانیم تا حد ممکن از «خود»های بدون مضافٌالیه بهره بگیریم و لحن نوشته را متناسبتر کنیم. در مقابل، هروقت حالوهوای نوشتۀمان خودمانی و غیررسمی باشد یا بخواهیم کمی از رسمیت آن بکاهیم، میتوانیم از «خود»های مضافٌالیهدار استفاده کنیم.
محمد یوسفی
@virevirayesh
@ferdosesokhan
دستوردانان «خود» و «خویش» و «خویشتن» را «ضمیر مشترک» میخوانند. این نامگذاری نیز از این رو است که کاربرد این ضمیرها برای همۀ اشخاص (اولشخص و دومشخص و سومشخص مفرد و جمع) یکسان است:
من راه «خود» را میروم.
تو راه «خود» را میروی.
او راه «خود» را میرود.
ما راه «خود» را میرویم.
شما راه «خود» را میروید.
ایشان راه «خود» را میروند.
برخی از بزرگانی که دربارۀ درست و غلط در زبان فارسی سخن گفتهاند، ازجمله سعید نفیسی و فریدونِ کار، چسباندن ضمیر ملکی را به ضمیر مشترک «خود» غلط دانستهاند؛ چراکه این کار در گذشتۀ زبان فارسی تا روزگار معاصر بیسابقه بوده و امری نوظهور است. بهگفتۀ ایشان، در آغاز، صورتهای «من خود»، «تو خود»، «ما خود»، «شما خود»، «ایشان خود» به کار میرفته؛ اما بهتدریج بهصورت «خودِ من»، «خودِ تو»، «خودِ او»، «خودِ ما»، «خودِ شما»، «خودِ ایشان» و سپس بهشکل امروزیترِ «خودم»، «خودت»، «خودش»، «خودمان»، «خودتان»، «خودشان» درآمده است. مقایسۀ جملههای زیر، این تفاوت کاربرد را روشنتر میکند:
۱. من «خود» را شایستۀ چنین مقامی نمیدانم.
۲. من «خودم» را شایستۀ چنین مقامی نمیدانم.
۱. گناهش این بوده که نخواسته از حق «خود» بگذرد.
۲. گناهش این بوده که نخواسته از حق «خودش» بگذرد.
این حکم دربارۀ واژههای مستقلی هم که به «خود» اضافه میشود، صادق است. بهبیان دقیقتر، ضمیر «خود» در گذشتۀ زبان فارسی هیچگاه مضافٌالیه نمیگرفته؛ اما در دوران معاصر دستخوش تغییر شده و گاه با مضافٌالیه هم میآید:
۱. کارم را علی «خود» راه انداخت.
۲. کارم را «خودِ» علی راه انداخت.
البته حکمِ کلیای که بزرگان یادشده درباب نادرستی این کاربرد دادهاند، امروزه درست و همیشگی نیست و در پارهای مواقع نمیتوان به آن عمل کرد. برای مثال، در جملههای زیر نمیتوان «خودِ شیطان» و «خودشان» را بهشکل دیگری گفت:
۱. بودلر «خودِ شیطان» را بیگناه میداند.
۲. ایرانیها، بهقول «خودشان»، مردم بافرهنگی هستند.
باوجوداین، توجه به نکتۀ پیشگفته کمابیش قاعدهای کاربردی به دست میدهد. صورتهای مضافٌالیهدارِ «خود» معمولاً لحن گفتاری و صمیمانه دارد. برعکس، صورتهای اضافهنشدۀ «خود» دارای رسمیت و تشخص است. ازاینرو، هرگاه مشغول نوشتن یا ویرایش متنی رسمی و جدی هستیم، میتوانیم تا حد ممکن از «خود»های بدون مضافٌالیه بهره بگیریم و لحن نوشته را متناسبتر کنیم. در مقابل، هروقت حالوهوای نوشتۀمان خودمانی و غیررسمی باشد یا بخواهیم کمی از رسمیت آن بکاهیم، میتوانیم از «خود»های مضافٌالیهدار استفاده کنیم.
محمد یوسفی
@virevirayesh
@ferdosesokhan
حکایت توبه ی نصوح
نصوح مردى بود شبيه زنها صورتش مو نداشت و در حمام زنانه كارمى كرد او سالیان بر این کار بود و از این راه هم امرار معاش میکرد و هم ارضای شهوت
گر چه چندین بار به حکم وجدان توبه کرده بود اما هر بار شهوت باعث میشد توبه بشکند كسى از وضع او خبر نداشت و آوازه تميزكارى او به گوش همه رسيده و زنان و دختران رجال دولت و اشراف دوست داشتند كه وى آنها را دلاكى كند و از او قبلاً وقت مى گرفتند تا روزى در كاخ شاه صحبت از او شد و دختر شاه خواست كه به حمام برود كار نَصوح را ببيند ؛ نصوح جهت خدمتگزارى اعلام آمادگى نمود سپس دختر شاه با چند تن از نديمانش به حمام آمده و مشغول استحمام شد.
از قضا گوهر گرانبهاى دختر پادشاه درحمام گم شد دختر پادشاه عصبانی شد و به دو تن از خواصش دستور داد كه همه را تفتيش كنند تا آن گوهر ارزنده پيدا شود ؛ همه مورد بازديد قرارگرفتند
همين كه نوبت به نصوح رسيد با اينكه او خبرى از آن نداشت ولى از ترس رسوايى حاضر نشد كه وى را تفتيش كنند لذا دنبال او بودند تا دستگيرش كنند و او فرار مى كرد نصوح تنها راه نجات را در اين ديد كه خود را در ميان خزينه حمام پنهان كند ناچاربه داخل خزينه رفته و همين كه ديد مأمورين براى گرفتن او به خزينه آمدند و ديگر كارش از كار گذشته و الان است كه رسوا شود به خداى تعالى متوجه شد و از روى اخلاص توبه كرد در حالی که مثل بید میلرزید با تمام وجودخدا را طلبید و گفت:خدایا گر چه بارها توبهام بشکستم،اما تو را قسم میدهم این بار نیز فعل قبیحم بپوشان تا زین پس گردهیچ گناهی نگردم همینکه نصوح توبه كرد ناگهان از بيرون حمام صدایی آمد كه گوهر پيدا شد پس از او دست برداشتند و نصوح خسته و نالان شكر خدا به جا میآورد به خانه خود رفت .
او در این واقعه عیاناً لطف ربانی را مشاهده کرد این بود که بر توبهاش ثابتقدم ماند و فوراً از آن کار کناره گرفت چند روزاز غیبت او در حمام می گذشت که دختر شاه او را به کار در حمام دعوت کرد ولی نصوح جواب داد که دستم علیل شده و قادر به دلاکی نیستم
هر مقدار مالى كه از راه گناه کسب کرده بود به فقرا داد و چون زنان شهر از او دست بردار نبودند ديگر نمى توانست در آن شهر بماند در كوهى كه در چند فرسخى آن شهر بود سكونت کرد و به عبادت خداپرداخت.
شبى در خواب ديد كسى به او مى گويد
اى نصوح چگونه توبه كرده اى درحالیکه گوشت و پوست تو از حرام روئيده شده است همين كه از خواب بيدار شد با خودش قرار گذاشت كه سنگهاى وزین را حمل كند و به اين ترتيب گوشتهاى حرام تنش را آب كند این کار را هر روز ادامه داد تا يك روزكه مشغول به كار بود چشمش به ميشى افتاد كه در آن كوه چرا می كرد به فكر فرو رفت كه اين ميش از كجا آمده تا با خود انديشيد كه اين ميش قطعاً از شبانى فرار كرده بايستى من از آن نگهدارى كنم تا صاحبش پيدا شود
لذا آن ميش را گرفت و نگهدارى نمود
ميش زاد و ولد كرد و نصوح از شير و عوائد ديگر آن بهره مند مى شد یک روز كاروانى كه راه را گم كرده بود و مردمش از تشنگى در حال مرگ بودند عبورشان به آنجا افتاد همين كه نصوح را ديدند از او آب خواستند و او به جاى آب به آنها شير داد به طورى كه همگى سير شده
و آنها موقع حركت هر كدام به نصوح احسانى كردند او در آنجا قلعه اى بنا كرده و چاه آبى حفر نمود و كم كم در آنجا منازلى ساخت و مردم از هر جا به آنجا آمده و اقامت کردند و نصوح بر آنها به عدل و داد حكومت نموده و مردمى كه در آن محل سكونت اختيار كردند همگى به چشم بزرگى به او مى نگريستند
رفته رفته آوازه خوبى او به گوش پادشاه که پدر آن دختر بود رسید
پادشاه از شنيدن اين خبر خواست که او را ببیند همين كه دعوت شاه به نصوح رسيد نپذيرفت و گفت: من كارى و نيازى به دربار شاه ندارم مأمورين اين سخن را به شاه رساندند بسيار تعجب كرد و گفت حال که او حاضر نيست ما مى رويم كه او را ببينيم پس با درباريانش به سوى محل نصوح حركت كرد همين كه به آن محل رسيد پادشاه در آنجا سكته كرد
و نصوح چون خبردار شد كه شاه براى ملاقات و ديدار او آمده اركان دولت مصلحت ديدند كه نصوح را به تخت سلطنت بنشانند چنان كردند و نصوح به پادشاهى رسيد، بساط عدالت را در تمام قلمروش گستراند و بعد با همان دختر پادشاه ازدواج كرد ؛ در بارگاهش نشسته بود كه شخصى وارد شد و گفت چند سال قبل ميش من گم شده بود و اكنون آن را نزد تو يافته ام ، مالم را به من رد كن ؛ نصوح دستور داد تا ميش را به او بدهند. گفت چون ميش مرا نگهبانى كرده اى هرچه از منافع آن استفاده كرده اى بر تو حلال ولى بايد آنچه مانده با من نصف كنى دستور داد تا تمام اموال منقول و غير منفول را با او نصف كند
آن شخص گفت: اى نصوح نه من شبانم و نه آن ميش است بلكه ما دو فرشته براى آزمايش تو آمده ايم تمام اين ملك و نعمت اجر توبه راستینت بود و بر تو حلال باد
@ferdosesokhan
نصوح مردى بود شبيه زنها صورتش مو نداشت و در حمام زنانه كارمى كرد او سالیان بر این کار بود و از این راه هم امرار معاش میکرد و هم ارضای شهوت
گر چه چندین بار به حکم وجدان توبه کرده بود اما هر بار شهوت باعث میشد توبه بشکند كسى از وضع او خبر نداشت و آوازه تميزكارى او به گوش همه رسيده و زنان و دختران رجال دولت و اشراف دوست داشتند كه وى آنها را دلاكى كند و از او قبلاً وقت مى گرفتند تا روزى در كاخ شاه صحبت از او شد و دختر شاه خواست كه به حمام برود كار نَصوح را ببيند ؛ نصوح جهت خدمتگزارى اعلام آمادگى نمود سپس دختر شاه با چند تن از نديمانش به حمام آمده و مشغول استحمام شد.
از قضا گوهر گرانبهاى دختر پادشاه درحمام گم شد دختر پادشاه عصبانی شد و به دو تن از خواصش دستور داد كه همه را تفتيش كنند تا آن گوهر ارزنده پيدا شود ؛ همه مورد بازديد قرارگرفتند
همين كه نوبت به نصوح رسيد با اينكه او خبرى از آن نداشت ولى از ترس رسوايى حاضر نشد كه وى را تفتيش كنند لذا دنبال او بودند تا دستگيرش كنند و او فرار مى كرد نصوح تنها راه نجات را در اين ديد كه خود را در ميان خزينه حمام پنهان كند ناچاربه داخل خزينه رفته و همين كه ديد مأمورين براى گرفتن او به خزينه آمدند و ديگر كارش از كار گذشته و الان است كه رسوا شود به خداى تعالى متوجه شد و از روى اخلاص توبه كرد در حالی که مثل بید میلرزید با تمام وجودخدا را طلبید و گفت:خدایا گر چه بارها توبهام بشکستم،اما تو را قسم میدهم این بار نیز فعل قبیحم بپوشان تا زین پس گردهیچ گناهی نگردم همینکه نصوح توبه كرد ناگهان از بيرون حمام صدایی آمد كه گوهر پيدا شد پس از او دست برداشتند و نصوح خسته و نالان شكر خدا به جا میآورد به خانه خود رفت .
او در این واقعه عیاناً لطف ربانی را مشاهده کرد این بود که بر توبهاش ثابتقدم ماند و فوراً از آن کار کناره گرفت چند روزاز غیبت او در حمام می گذشت که دختر شاه او را به کار در حمام دعوت کرد ولی نصوح جواب داد که دستم علیل شده و قادر به دلاکی نیستم
هر مقدار مالى كه از راه گناه کسب کرده بود به فقرا داد و چون زنان شهر از او دست بردار نبودند ديگر نمى توانست در آن شهر بماند در كوهى كه در چند فرسخى آن شهر بود سكونت کرد و به عبادت خداپرداخت.
شبى در خواب ديد كسى به او مى گويد
اى نصوح چگونه توبه كرده اى درحالیکه گوشت و پوست تو از حرام روئيده شده است همين كه از خواب بيدار شد با خودش قرار گذاشت كه سنگهاى وزین را حمل كند و به اين ترتيب گوشتهاى حرام تنش را آب كند این کار را هر روز ادامه داد تا يك روزكه مشغول به كار بود چشمش به ميشى افتاد كه در آن كوه چرا می كرد به فكر فرو رفت كه اين ميش از كجا آمده تا با خود انديشيد كه اين ميش قطعاً از شبانى فرار كرده بايستى من از آن نگهدارى كنم تا صاحبش پيدا شود
لذا آن ميش را گرفت و نگهدارى نمود
ميش زاد و ولد كرد و نصوح از شير و عوائد ديگر آن بهره مند مى شد یک روز كاروانى كه راه را گم كرده بود و مردمش از تشنگى در حال مرگ بودند عبورشان به آنجا افتاد همين كه نصوح را ديدند از او آب خواستند و او به جاى آب به آنها شير داد به طورى كه همگى سير شده
و آنها موقع حركت هر كدام به نصوح احسانى كردند او در آنجا قلعه اى بنا كرده و چاه آبى حفر نمود و كم كم در آنجا منازلى ساخت و مردم از هر جا به آنجا آمده و اقامت کردند و نصوح بر آنها به عدل و داد حكومت نموده و مردمى كه در آن محل سكونت اختيار كردند همگى به چشم بزرگى به او مى نگريستند
رفته رفته آوازه خوبى او به گوش پادشاه که پدر آن دختر بود رسید
پادشاه از شنيدن اين خبر خواست که او را ببیند همين كه دعوت شاه به نصوح رسيد نپذيرفت و گفت: من كارى و نيازى به دربار شاه ندارم مأمورين اين سخن را به شاه رساندند بسيار تعجب كرد و گفت حال که او حاضر نيست ما مى رويم كه او را ببينيم پس با درباريانش به سوى محل نصوح حركت كرد همين كه به آن محل رسيد پادشاه در آنجا سكته كرد
و نصوح چون خبردار شد كه شاه براى ملاقات و ديدار او آمده اركان دولت مصلحت ديدند كه نصوح را به تخت سلطنت بنشانند چنان كردند و نصوح به پادشاهى رسيد، بساط عدالت را در تمام قلمروش گستراند و بعد با همان دختر پادشاه ازدواج كرد ؛ در بارگاهش نشسته بود كه شخصى وارد شد و گفت چند سال قبل ميش من گم شده بود و اكنون آن را نزد تو يافته ام ، مالم را به من رد كن ؛ نصوح دستور داد تا ميش را به او بدهند. گفت چون ميش مرا نگهبانى كرده اى هرچه از منافع آن استفاده كرده اى بر تو حلال ولى بايد آنچه مانده با من نصف كنى دستور داد تا تمام اموال منقول و غير منفول را با او نصف كند
آن شخص گفت: اى نصوح نه من شبانم و نه آن ميش است بلكه ما دو فرشته براى آزمايش تو آمده ايم تمام اين ملك و نعمت اجر توبه راستینت بود و بر تو حلال باد
@ferdosesokhan
تاریخچه گربه ایرانی _ Persian cat
واژه گربه در زبان پهلوی که نیای فارسی امروزین است، گوربک نامیده میشده و در فارسی افغانستان و فرارود به آن پِشَک هم گفته میشود و پاره ای از کردها نیز پیشو میگویند، در برخی از زبانهای ترکی نیز به این حیوان، پشک یا پیشیک گفته میشود.
در خصوص گربه ایرانی که زیباترین و مشهورترین گربه در جهان است، از جهانگرد مشهور در دوره شاه عباس صفوی، پيتر دلاواله ایتالیایی متنی از سدهٔ ۱۶ میلادی باقیمانده مانده که به گربه ایرانی یا همان persian cat اشاره کردهاست. این جهانگرد، گربههای مو بلند آن روز را توصیف کرده و بر این نکته تأکید نموده که آنها از منطقهای در شمال ایران به نام خراسان آمدهاند. او گفته آنها نژادی هستند با موهای بلند، نرم و شبیه ابریشم، مخصوصاً در قسمت دم. همچنین آنها را به رنگ یک دست خاکستری تشریح کردهاست که در بخش سر، کمی تیرهتر بودند و بهترین خصوصیت آنها اهلی بودنشان است.
همچنین روایت است که اولبار توسط وی بود که گربه ایرانی به اروپا برده شده و توسط اشراف اروپایی تکثیر یافت.
هم اکنون تصاویر گربههای ایرانی در بسیاری از فیلمها، کتابهای علمی و تاریخی، نقاشیها، عکسها و حتی تمبرهای باختر زمین دیده میشود. در آمریکا، گربههای ایرانی محبوبترین نوع گربه برای دوستداران نگهداری گربه است و حتی تمبرهای پستی فراوانی در این کشور با تصویر گربههای ایرانی به چاپ رسیده، همچنین در روسیه، مجارستان، کنگو و......
آرم موزه الماس در آمستردام هم یک گربه ایرانی سپید است که تاجی از الماس بر سر گذاشتهاست.
شایان نگرش است که نسل گربه های وحشی از آفريقاست که بهيچ عنوان موی بلند ندارند و موی بلند گربه ایرانی بواسطه تغییرات ژنتیکی نقاط سرد و مرتفع ایران حاصل شده است.
در تاریخ نیز آمده است که لشکریان کمبوجيه در جنگ با مصریها، تصویر گربه را روى سپرهاى خود نقش کرده بودند. از آنجایی که پرستش گربه نزد مردم مصر باستان از اهمیت بالایی برخوردار بود، بسیاری از سپاهیان مصری به احترام آن تصاویر، از جنگ دست کشیدند و پیروزی سهل و آسان نصیب ایران شد.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
واژه گربه در زبان پهلوی که نیای فارسی امروزین است، گوربک نامیده میشده و در فارسی افغانستان و فرارود به آن پِشَک هم گفته میشود و پاره ای از کردها نیز پیشو میگویند، در برخی از زبانهای ترکی نیز به این حیوان، پشک یا پیشیک گفته میشود.
در خصوص گربه ایرانی که زیباترین و مشهورترین گربه در جهان است، از جهانگرد مشهور در دوره شاه عباس صفوی، پيتر دلاواله ایتالیایی متنی از سدهٔ ۱۶ میلادی باقیمانده مانده که به گربه ایرانی یا همان persian cat اشاره کردهاست. این جهانگرد، گربههای مو بلند آن روز را توصیف کرده و بر این نکته تأکید نموده که آنها از منطقهای در شمال ایران به نام خراسان آمدهاند. او گفته آنها نژادی هستند با موهای بلند، نرم و شبیه ابریشم، مخصوصاً در قسمت دم. همچنین آنها را به رنگ یک دست خاکستری تشریح کردهاست که در بخش سر، کمی تیرهتر بودند و بهترین خصوصیت آنها اهلی بودنشان است.
همچنین روایت است که اولبار توسط وی بود که گربه ایرانی به اروپا برده شده و توسط اشراف اروپایی تکثیر یافت.
هم اکنون تصاویر گربههای ایرانی در بسیاری از فیلمها، کتابهای علمی و تاریخی، نقاشیها، عکسها و حتی تمبرهای باختر زمین دیده میشود. در آمریکا، گربههای ایرانی محبوبترین نوع گربه برای دوستداران نگهداری گربه است و حتی تمبرهای پستی فراوانی در این کشور با تصویر گربههای ایرانی به چاپ رسیده، همچنین در روسیه، مجارستان، کنگو و......
آرم موزه الماس در آمستردام هم یک گربه ایرانی سپید است که تاجی از الماس بر سر گذاشتهاست.
شایان نگرش است که نسل گربه های وحشی از آفريقاست که بهيچ عنوان موی بلند ندارند و موی بلند گربه ایرانی بواسطه تغییرات ژنتیکی نقاط سرد و مرتفع ایران حاصل شده است.
در تاریخ نیز آمده است که لشکریان کمبوجيه در جنگ با مصریها، تصویر گربه را روى سپرهاى خود نقش کرده بودند. از آنجایی که پرستش گربه نزد مردم مصر باستان از اهمیت بالایی برخوردار بود، بسیاری از سپاهیان مصری به احترام آن تصاویر، از جنگ دست کشیدند و پیروزی سهل و آسان نصیب ایران شد.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
آشنایی با جشنهای ایرانی
جشن نیران
"جشن نیران"، واپسین جشن از جشنهای پرشمار دیماه، در "انارام روز"، برابر با سیام دی در ایران باستان برگزار میشد و جشنی شاد برای ستایش باران و نمادی از آفریدن و زندگی بخشیدن بود. یک گمان این است که آیین آب پاشیدن از بازماندههای جشن نیران باشد.
ویژگی جشنهای دیماه این است که با افسانهها و رویدادهای ماندگار ایران باستان پیوند دارند.
دربارهی پیدایش این جشن گفته میشود که در زمان "پیروز ساسانی" ایران را خشکسالی فراگرفت و همه چشمبهراه باران بودند تا اینکه در این روز در جایی بهنام "دهکام پیروز"(در استان پارس کنونی و یا ایلام)، چکههای باران بر زمین فروریختند، شاه به آرزویش رسید و مردم شادی و پایکوبی کردند. از اینرو "جشن نیران"، جشنی برای یادآوری پایان یافتن تنگدستی و خشکسالی و آغاز رویش و فراوانی است. آب پاشیدن روی زمین و آتش افروختن از آیینهای این جشن بود.
جشن_های_ایرانی #دیگان جشن_نیران
برگرفته از:
۱- جشنها و آیینهای ایرانی حسام_الدین_مهدوی
۲- گاهشماری و جشنهای ایران باستان هاشم_رضی
@ferdosesokhan
جشن نیران
"جشن نیران"، واپسین جشن از جشنهای پرشمار دیماه، در "انارام روز"، برابر با سیام دی در ایران باستان برگزار میشد و جشنی شاد برای ستایش باران و نمادی از آفریدن و زندگی بخشیدن بود. یک گمان این است که آیین آب پاشیدن از بازماندههای جشن نیران باشد.
ویژگی جشنهای دیماه این است که با افسانهها و رویدادهای ماندگار ایران باستان پیوند دارند.
دربارهی پیدایش این جشن گفته میشود که در زمان "پیروز ساسانی" ایران را خشکسالی فراگرفت و همه چشمبهراه باران بودند تا اینکه در این روز در جایی بهنام "دهکام پیروز"(در استان پارس کنونی و یا ایلام)، چکههای باران بر زمین فروریختند، شاه به آرزویش رسید و مردم شادی و پایکوبی کردند. از اینرو "جشن نیران"، جشنی برای یادآوری پایان یافتن تنگدستی و خشکسالی و آغاز رویش و فراوانی است. آب پاشیدن روی زمین و آتش افروختن از آیینهای این جشن بود.
جشن_های_ایرانی #دیگان جشن_نیران
برگرفته از:
۱- جشنها و آیینهای ایرانی حسام_الدین_مهدوی
۲- گاهشماری و جشنهای ایران باستان هاشم_رضی
@ferdosesokhan
✅دلیل نامگذاری مناطق مختلف تهران
قسمت اول
در این فرصت كوتاه نگاهی داریم به نام محلههایی كه شاید شما هم چند باری آنها را شنیدهاید.
*سید خندان
سیدخندان پیرمردی دانا و البته خندهرو بوده كه پیشگوییهای او زبانزد مردم بوده است.
دلیل نامگذاری این منطقه نیز احترام به همین پیرمرد بوده است؛ البته بعدها نام سید خندان بر ایستگاه اتوبوسی در جاده قدیم شمیران هم اطلاق میشده است.
*فرمانیه
در گذشته املاك زمینهای این منطقه متعلق به كامران میرزا نایبالسلطنه بوده است و بعد از مرگ وی به عبدالحسین میرزا فرمانفرما فروخته شده است.
*فرحزاد
این منطقه به دلیل آب و هوای فرح انگیزش به همین نام معروف شده است.
*شهرك غرب
دلیل اینكه این محله به نام شهرك غرب معروف شد ساخت مجتمعهای مسكونی این منطقه با طراحی و معماری مهندسان آمریكایی و به مانند مجتمعهای مسكونی آمریكایی بوده و در گذشته نیز محل اسكان بسیاری از خارجیها بوده است.
*آجودانیه
آجودانیه در شرق نیاوران قرار دارد و تا اقدسیه ادامه پیدا میكند. آجودانیه متعلق به رضاخان اقبالالسلطنه وزیر قورخانه ناصرالدین شاه بوده، او ابتدا آجودان مخصوص شاه بوده است.
*اقدسیه
نام قبلی اقدسیه (تا قبل از 1290 قمری) حصار ملا بوده است. ناصرالدین شاه زمینهای آنجا را به باغ تبدیل و برای یكی از همسران خود به نام امینه اقدس (اقدس الدوله) كاخی ساخت و به همین دلیل این منطقه به اقدسیه معروف شد.
*جماران
زمینهای جماران متعلق به سید محمد باقر جمارانی از روحانیان معروف در زمان ناصر الدین شاه بوده است. برخی از اهالی معتقدند كه در كوههای این محله از قدیم مار فراوان بوده و مارگیران برای گرفتن مار به این ده میآمدند و دلیل نامگذاری این منطقه نیز همین بوده است و عدهای هم معتقدند كه جمر و كمر به معنی سنگ بزرگ است و چون از این مكان سنگهای بزرگ به دست میآمده است، آنجا را جمران، یعنی محل بهدست آمدن جمر نامیدهاند.
*پل رومی
پل رومی در واقع پل كوچكی بوده كه دو سفارت روسیه و تركیه را هم متصل میكرده است. عدهای هم معتقدند كه نام پل از مولانا جلالالدین رومی گرفتهشده است.
*جوادیه
(در جنوب تهران) بسیاری از زمینهای جوادیه متعلق به آقای فرد دانش بوده است كه اهالی محل به او جواد آقا بزرگ لقب داده بودند. مسجد جامعی نیز توسط جواد آقا بزرگ در این منطقه بنا نهاده است كه به نام مسجد فردانش هم معروف است.
*داودیه
(بین میرداماد و ظفر) میرزا آقاخان نوری صدر اعظم این اراضی را برای پسرش، میرزا داودخان، خرید و آن را توسعه داد. این منطقه در ابتدا ارغوانیه نام داشت و بعدها به دلیل ذكر شده داودیه نام گرفت.
مطلب برگرفته از: کانال شمرونی های اصیل
@ferdosesokhan
قسمت اول
در این فرصت كوتاه نگاهی داریم به نام محلههایی كه شاید شما هم چند باری آنها را شنیدهاید.
*سید خندان
سیدخندان پیرمردی دانا و البته خندهرو بوده كه پیشگوییهای او زبانزد مردم بوده است.
دلیل نامگذاری این منطقه نیز احترام به همین پیرمرد بوده است؛ البته بعدها نام سید خندان بر ایستگاه اتوبوسی در جاده قدیم شمیران هم اطلاق میشده است.
*فرمانیه
در گذشته املاك زمینهای این منطقه متعلق به كامران میرزا نایبالسلطنه بوده است و بعد از مرگ وی به عبدالحسین میرزا فرمانفرما فروخته شده است.
*فرحزاد
این منطقه به دلیل آب و هوای فرح انگیزش به همین نام معروف شده است.
*شهرك غرب
دلیل اینكه این محله به نام شهرك غرب معروف شد ساخت مجتمعهای مسكونی این منطقه با طراحی و معماری مهندسان آمریكایی و به مانند مجتمعهای مسكونی آمریكایی بوده و در گذشته نیز محل اسكان بسیاری از خارجیها بوده است.
*آجودانیه
آجودانیه در شرق نیاوران قرار دارد و تا اقدسیه ادامه پیدا میكند. آجودانیه متعلق به رضاخان اقبالالسلطنه وزیر قورخانه ناصرالدین شاه بوده، او ابتدا آجودان مخصوص شاه بوده است.
*اقدسیه
نام قبلی اقدسیه (تا قبل از 1290 قمری) حصار ملا بوده است. ناصرالدین شاه زمینهای آنجا را به باغ تبدیل و برای یكی از همسران خود به نام امینه اقدس (اقدس الدوله) كاخی ساخت و به همین دلیل این منطقه به اقدسیه معروف شد.
*جماران
زمینهای جماران متعلق به سید محمد باقر جمارانی از روحانیان معروف در زمان ناصر الدین شاه بوده است. برخی از اهالی معتقدند كه در كوههای این محله از قدیم مار فراوان بوده و مارگیران برای گرفتن مار به این ده میآمدند و دلیل نامگذاری این منطقه نیز همین بوده است و عدهای هم معتقدند كه جمر و كمر به معنی سنگ بزرگ است و چون از این مكان سنگهای بزرگ به دست میآمده است، آنجا را جمران، یعنی محل بهدست آمدن جمر نامیدهاند.
*پل رومی
پل رومی در واقع پل كوچكی بوده كه دو سفارت روسیه و تركیه را هم متصل میكرده است. عدهای هم معتقدند كه نام پل از مولانا جلالالدین رومی گرفتهشده است.
*جوادیه
(در جنوب تهران) بسیاری از زمینهای جوادیه متعلق به آقای فرد دانش بوده است كه اهالی محل به او جواد آقا بزرگ لقب داده بودند. مسجد جامعی نیز توسط جواد آقا بزرگ در این منطقه بنا نهاده است كه به نام مسجد فردانش هم معروف است.
*داودیه
(بین میرداماد و ظفر) میرزا آقاخان نوری صدر اعظم این اراضی را برای پسرش، میرزا داودخان، خرید و آن را توسعه داد. این منطقه در ابتدا ارغوانیه نام داشت و بعدها به دلیل ذكر شده داودیه نام گرفت.
مطلب برگرفته از: کانال شمرونی های اصیل
@ferdosesokhan
✅دلیل نامگذاری مناطق مختلف تهران
قسمت دوم
در این فرصت كوتاه نگاهی داریم به نام محلههایی كه شاید شما هم چند باری آنها را شنیدهاید.
*دركه
اگر چه هنوز دلیل اصلی نامگذاری این محل مشخص نیست اما برخی آنرا مرتبط به نوعی كفش برای حركت در برف كه در این منطقه استفاده میشده و به زبان اصلی "درگ" نامیده میشده است دانستهاند.
*دزاشیب
(در نزدیكی تجریش) روایت شده است كه قلعه بزرگی در این منطقه به نام " آشِب" وجود داشته است و در گذشته نیز به این منطقه دزآشوب و دزج سفلی و در لهجه محلی ددرشو میگفتند.
*قلهك
كلمه قلهك از دو كلمه «قله» و «ك» تشكیل شده است كه قله معرب كلمه كله، مخفف كلات به معنای قلعه است. عقیده اهالی بر این است كه به دلیل اهمیت آبادی قلهك كه سه راه گذرگاههای لشگرك، ونك و شمیران بوده است، به آن( قله- هك) گفته شده است.
*كامرانیه
زمینهای این منطقه ابتدا به میرزا سعیدخان، وزیر امور خارجه تعلق داشت، و سپس كامران میرزا پسربزرگ ناصرالدین شاه، با خرید زمینهای حصاربوعلی، جماران و نیاوران، اهالی منطقه را مجبور به ترك زمینها كرد و سپس آن جا را كامرانیه نامید.
*محمودیه
( بین پارك وی و تجریش یا ولیعصر تا ولنجك) در این منطقه باغی بوده است كه متعلق به حاج میرزا آقاسی بوده است و چون نام او عباس بوده آنرا عباسیه میگفتند. سپس علاءالدوله این باغ بزرگ را از دولت خرید و به نام پسرش، محمودخان احتشامالسلطنه، محمودیه نامید.
*نیاوران
نام قدیم این منطقه گردوی بوده است و برخی معتقدند در زمان ناصرالدین شاه نام این ده به نیاوران تغییر كرده است به این ترتیب كه نیاوران مركب از «نیا» (حد، عظمت و قدرت) ؛ «ور» (صاحب) و «ان» علامت نسبت است و در مجموع یعنی كاخ دارای عظمت.
*ونك
نام ونك تشكیل شده است از دو حرف (ون) به نام درخت و حرف (ك)كه به صورت صفت ظاهر میشود.
*یوسف آباد
منطقه یوسف آباد را میرزا یوسف آشتیانی مستوفیالممالك در شمال غربی دارالخلافه ناصری احداث كرد و به نام خود، یوسف آباد نامید.
*پل چوبی
قبل از این كه شهر تهران به شكل امروزی خود درآید، دور شهر دروازههایی بنا شده بود تا دفاع از شهر ممكن باشد. یكی از این دروازهها، دروازه شمیران بود با خندقهایی پر از آب در اطرافش كه برای عبور از آن، از پلی چوبی استفاده میشد. امروزه از این دروازه و آن خندق پر از آب اثری نیست، اما این محل همچنان به نام پل چوبی معروف است.
*شمیران
نظریات مختلفی درباره این نام شمیران وجود دارد. یكی از مطرحترین دلایل عنوان شده تركیب دو كلمه سمی یا شمی به معنای سرد و "ران" به معنای جایگاه است و در واقع شمیران به معنای جای سرد است. به همین ترتیب نیز تهران به معنای جای گرم است. همچنین در نظریه دیگری به دلیل وجود قلعه نظامی در این منطقه به آن شمیران میگفتند و همچنین برخی نیز معتقدند كه یكی از نه ولایت ری را شمع ایران میگفتند كه بعدها به شمیران تبدیل شده است.
*گیشا
نام گیشا كه در ابتدا كیشا بوده است برگرفته از نام دو بنیانگذار این منطقه (كینژاد و شاپوری) است.
*منیریه
(در جنوب ولیعصر) منیریه در زمان قاجار یكی از محلههای اعیان نشین تهران بوده و گفته شده نام آن از نام زن كامرانمیرزا، یكی از صاحبمنصبان قاجر، به نام منیر گرفته شدهاست.
مطلب برگرفته از: کانال شمرونی های اصیل
@ferdosesokhan
قسمت دوم
در این فرصت كوتاه نگاهی داریم به نام محلههایی كه شاید شما هم چند باری آنها را شنیدهاید.
*دركه
اگر چه هنوز دلیل اصلی نامگذاری این محل مشخص نیست اما برخی آنرا مرتبط به نوعی كفش برای حركت در برف كه در این منطقه استفاده میشده و به زبان اصلی "درگ" نامیده میشده است دانستهاند.
*دزاشیب
(در نزدیكی تجریش) روایت شده است كه قلعه بزرگی در این منطقه به نام " آشِب" وجود داشته است و در گذشته نیز به این منطقه دزآشوب و دزج سفلی و در لهجه محلی ددرشو میگفتند.
*قلهك
كلمه قلهك از دو كلمه «قله» و «ك» تشكیل شده است كه قله معرب كلمه كله، مخفف كلات به معنای قلعه است. عقیده اهالی بر این است كه به دلیل اهمیت آبادی قلهك كه سه راه گذرگاههای لشگرك، ونك و شمیران بوده است، به آن( قله- هك) گفته شده است.
*كامرانیه
زمینهای این منطقه ابتدا به میرزا سعیدخان، وزیر امور خارجه تعلق داشت، و سپس كامران میرزا پسربزرگ ناصرالدین شاه، با خرید زمینهای حصاربوعلی، جماران و نیاوران، اهالی منطقه را مجبور به ترك زمینها كرد و سپس آن جا را كامرانیه نامید.
*محمودیه
( بین پارك وی و تجریش یا ولیعصر تا ولنجك) در این منطقه باغی بوده است كه متعلق به حاج میرزا آقاسی بوده است و چون نام او عباس بوده آنرا عباسیه میگفتند. سپس علاءالدوله این باغ بزرگ را از دولت خرید و به نام پسرش، محمودخان احتشامالسلطنه، محمودیه نامید.
*نیاوران
نام قدیم این منطقه گردوی بوده است و برخی معتقدند در زمان ناصرالدین شاه نام این ده به نیاوران تغییر كرده است به این ترتیب كه نیاوران مركب از «نیا» (حد، عظمت و قدرت) ؛ «ور» (صاحب) و «ان» علامت نسبت است و در مجموع یعنی كاخ دارای عظمت.
*ونك
نام ونك تشكیل شده است از دو حرف (ون) به نام درخت و حرف (ك)كه به صورت صفت ظاهر میشود.
*یوسف آباد
منطقه یوسف آباد را میرزا یوسف آشتیانی مستوفیالممالك در شمال غربی دارالخلافه ناصری احداث كرد و به نام خود، یوسف آباد نامید.
*پل چوبی
قبل از این كه شهر تهران به شكل امروزی خود درآید، دور شهر دروازههایی بنا شده بود تا دفاع از شهر ممكن باشد. یكی از این دروازهها، دروازه شمیران بود با خندقهایی پر از آب در اطرافش كه برای عبور از آن، از پلی چوبی استفاده میشد. امروزه از این دروازه و آن خندق پر از آب اثری نیست، اما این محل همچنان به نام پل چوبی معروف است.
*شمیران
نظریات مختلفی درباره این نام شمیران وجود دارد. یكی از مطرحترین دلایل عنوان شده تركیب دو كلمه سمی یا شمی به معنای سرد و "ران" به معنای جایگاه است و در واقع شمیران به معنای جای سرد است. به همین ترتیب نیز تهران به معنای جای گرم است. همچنین در نظریه دیگری به دلیل وجود قلعه نظامی در این منطقه به آن شمیران میگفتند و همچنین برخی نیز معتقدند كه یكی از نه ولایت ری را شمع ایران میگفتند كه بعدها به شمیران تبدیل شده است.
*گیشا
نام گیشا كه در ابتدا كیشا بوده است برگرفته از نام دو بنیانگذار این منطقه (كینژاد و شاپوری) است.
*منیریه
(در جنوب ولیعصر) منیریه در زمان قاجار یكی از محلههای اعیان نشین تهران بوده و گفته شده نام آن از نام زن كامرانمیرزا، یكی از صاحبمنصبان قاجر، به نام منیر گرفته شدهاست.
مطلب برگرفته از: کانال شمرونی های اصیل
@ferdosesokhan