فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️آزمون جبرانی

آزمون جبرانی درس «علوم و فنون ۳ »
دوشنبه ۱۳ اسفند، ساعت ۱۵ تا ۱۷ برگزارخواهد شد.

@tarighatoloumvafonoun
@ferdosesokhan
انشا و نويسندگي

چکیده ای از نشست آسیب شناسی نوشتن.
هشتم آبان نود و پنج.
حسین قربانی

✔️یکی از مهمترین آسیب نوشته های ما نداشتن چارچوب فلسفی فکری است.
✔️بزرگترین آسیب نوشتن در ایران آشکار نبودن ادعا یا نا آگاهی نویسنده به ادعایش است. ادعایی که پاسخی به یک مسئله باشد.
✔️نوشته هایی که از عنصر فلسفه ورزی تهی هستند، قادر به جا انداختن در ذهن نیز نیستند.
✔️هر نوشته ای یک ادعاست، اما سوال این است که نویسنده در اثر خود چه ایده ای را میخواهد به خواننده ها بقبولاند؟
✔️هر نوشته ای، پاسخی به یک مسئله است.
✔️بدون نوشتن دانش تولید نمی شود.
✔️بزرگترین آسیب نوشتن، ننوشن و خوب ننوشتن است. مشکل این است که ما برای نوشتن جامعه پذیر نشده ایم.
✔️نوشتن یک فرایند کاملأ اجتماعی است.
✔️ذهن مجرد بدن جمع قادر به تولید فکر نیست.
✔️نویسندگی ابزار نشر ایده است.
✔️نوشته باید مورد نقد کنشگران و متخصصان قرار گیرد.
✔️اجتماع است که به ما می گوید نوشتن چقدر مهم است.
✔️در علوم انسانی فرایند فکر کردن، بدون جمع عملی شدن نیست.
✔️چون نوشتن خصلتی انسانی است، لذا در نوشتن باید انسانی نوشتن مطرح باشد.
✔️هر آدمی تجاربی دارد و این تجارب نیز منحصر به فرد هستند. لذا هر آدمی داستانی داردکه داستانش متفاوت از دیگران است و شنیدنی است. اما وقتی ما نمی نویسیم، دیگران را از شنیدن و فهم آن داستان ها محروم می کنیم.
✔️انسان متمدن، انسانی است که بتواند بنویسد.
✔️آیا قبل از نوشتن به اندازه کافی اندیشیده اید، پرسش هایی جدی طرح و ادعاهایتان را بررسی کرده اید؟
✔️آیا قبل از نوشتن دیدگاه خود را کاویده اید؟ این که چرا این دیدگاه را دارید و می خواهید از آن دفاع کنید؟
✔️نوشتن به تنهایی یاد دادنش ممکن نیست و اگر نیز ممکن باشد سودمند نیست، زیرا نوشتن باید با تفکر و فلسفه ورزی مخلوط شود.
✔️شما اگر روزی 5 صفحه بنویسید، میتوانید به یک نویسندۀ بزرگ تبدیل شوید.
✔️بنیاد نوشتن فکر کردن است.
✔️ما اگر بخواهیم نوشتن را جنبه ای اجتماعی بکنیم، باید جنبۀ اجتماعی فکرپروری را نیز رشد دهیم.
✔️نویسندۀ بزرگ یا نویسنده انسان، کسی است که حتمأ باید دیدگاهی در مورد انسان داشته باشد.
✔️ما در نوشتن باید بدانیم که چه چیزی را به چه کسی و با چه هدفی مینویسیم.
✔️یکی از آفات نوشتن، سریع نوشتن است. ما قبل از بارور کردن اندیشه ها باید با ایده ها زندگی کنیم و به آنها فرصت تولید دهیم.
✔️ما در نظام آموزشی و خانواده ها به اندیشیدن و در وحلۀ بعد به نوشتن مبتنی بر اندیشه اهتمام نورزیده ایم.
✔️نویسندگی قابلیتی است که ما باید تفکر خود را در آن درگیر کنیم، انگیزه مند شویم و نگرش مثبت پیدا کنیم تا بتوانیم از نوشتن لذت ببریم.
✔️لذت شنیده شدن بزرگترین لذت است و میتواند راهکاری برای نوشتن باشد.
✔️نویسنده کسی است که جامعه را خوب بفهمد.
✔️نوشتن، نه رونویسی، کلید طلایی دروازۀ تمدن است.
✔️در همۀ مشاغل رخدادهایی وجود دارد که اگر نوشته شوند میتوانند مبنایی برای پژوهش های علمی شوند.
✔️نوشتن مبنای تمدن کتبی و شفاهی است.
✔️آموزش به مثابه زندگی میتواند مانند باشگاه اندیشه و قلم برای مادران خانه دار و همه مشاغل طرح شود تا از اوقات مازاد آنها برای نوشتن و مستندسازی تجارب بهره برده شود.
✔️برای نوشتن ما باید لذت نوشتن را‌‌ بچشیم.

مطلب برگرفته از: کانال انشا و نویسندگی
@ferdosesokhan
فرهنگ_فارسی_معین__الف_ع_دوره_2_.pdf
37.6 MB
فرهنگ فارسی معین
جلد اول
@ferdosesokhan
فرهنگ_فارسی_معین__غ_ی_دوره_2_جل.pdf
32.9 MB
فرهنگ فارسی معین
جلد دوم
@ferdosesokhan
پدر چای ایران کیست؟

تاریخ مشخصی درباره ورود چای به ایران وجود ندارد اما با توجه به دست نوشته های جهانگردی که به ایران سفر کرده اند می توان گفت چای از دوران صفویه در ایران وجود داشته . در اسناد چای ایران آمده است اولین کسی که خیلی تلاش کرد چای را به ایران بیاورد و موفق نشد , کسی بود به نام حاج محمد حسین اصفهانی . اما نام چای ایران با یک نام مشهور گره خرده است ;محمد میرزا چایکار(کاشف السلطنه) . در سال ۲۸۰ هجری شمسی مطابق با سال ۱۹۰۱ میلادی به علت علاقه دولت وقت ایران به کشت چای در کشور , به شاهزاده حاج محمد میرزا کاشف السلطنه چایکار که در آن زمان ژنرال کنسول ایران در هند بود , ماموریت داده شد تا چگونگی کشت و کار چای و اصول چایسازی را بیاموزد .
مرحوم چایکار پس از مدت ها کار و تلاش روی مزارع چای در هند (حدود یکسال و نیم) موفق شد اصول و فنون چایسازی را بیاموزد . پس از آن با موافقت دولت وقت هند دو هزار نهال را به ایران آورد . بعد از مدت ها تلاش و و تحقیق و بررسی , بهترین محل کشت آن را لاهیجان معرفی کرد . البته در آن سال ها انگلیسی ها می گفتند که او تخم چای را در عصای خود پنهان کرده که گفته می شود , دروغ و ساخته و پرداخته سیاست وقت انگلیس بوده که می خواستند کاشف السلطنه را قاچاقچی معرفی کنند . نهال چای با اجازه و با اطلاع دولت انگلیس بود , اما فکر می کردند که موفقیت او غیر ممکن است .کانال شمالی های. البته شروع کشت چای در آن سال ها با مقاومت مالکان و اربابان در لاهیجان و تنکابن همراه بود , ولی با حکم حاکم گیلان , مالکان کوتاه آمدند و دو تکه زمین در لاهیجان و تنکابن را در اختیار او قرار دادند و این گونه کشت چای در ایران شروع شد .
مرحوم چایکار بار دیگر در سن ۶۵ سالگی به هند , چین و ژاپن سفر کرد تا متخصصینی را به استخدام دولت ایران درآورد تا چایکار و چایسازی را به ایرانیان بیاموزند ولی در بازگشت از این سفر در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی روز دوشنبه ۳۱ فروردین ماه در کتل (ملوت) در نزدیکی بوشهر با اتومبیل شخصی خود به دره پرت شد و دار فانی را وداع گفت . آرامگاه کاشف چای در ایران بنا به وصیت خود او در لاهیجان در روی تپه ای به مساحت هزار متر مربع در قسمت جنوب غربی لاهیجان که خود آن را خریداری کرده بود واقع شده است .

مطلب برگرفته از: گروه تاریخ
@ferdosesokhan
چوبی که پینوکیو از آن ساخته شد، بشریت نام داشت!

داستان پینوکیو را همه تان شنیده اید، ژپتو (ژوپیتر سمبلی از خدا) عروسکی چوبی می سازد شبیه به عروسک های خیمه شب بازی، ولی فراموش می کند نخ های آن را نصب کند، و این عروسک به نوعی صاحب "اختیار" می شود (پیکنو به زبان لاتین یعنی دم بریده) وقتی ژپتوی پیر می خوابد پری مهربان به سراغ پینوکیو می آید و به او جان می دهد، (شب، تاریکی و پری مهربان ماهیت مادینه روانی یا آنیمایی دارند و معنای کلمه آنیما نیز جان یا حیات است) این گونه است که وقتی ژپتوی پیر از خواب برمی خیزد عروسک ناتمام خود را می بیند که از در و دیوار بالا می رود و کارگاه نجاری اش را به هم می ریزد، ژپتو پسرکی سر به راه می خواهد، بنابراین برای پینوکیو کیف و کتاب و کفش و کلاه می خرد و او را روانه‌ی مدرسه می کند، اما در راه مدرسه روباه مکار و گربه نره در کمین کودکانند، (گربه نره نماد تمایلات است و روباه نمادی از طمع، و این دو از دیدگاه روانشناسی تحلیلی نماد سایه هستند)، روباه و گربه بارها پینوکیو را فریب می دهند: یک بار با وسوسهء سیرک، یک بار با وسوسهء شهر بازی، یک بار با طمع جنگلی که در آن پول ها را می کارند و درخت پول سبز می شود؛ و پینوکیو در این مسیر بارها هر چه دارد می بازد و به صفر می رسد، نقطهء اوج داستان هنگامی است که پینوکیو با مدد فرشتهء مهربان از فریب روباه و گربه رهایی می یابد و به خانه برمی گردد، اما ژپتو (ژوپیتر) را در خانه نمی یابد و به ناچار برای یافتن گمشده اش به سفری دیگر رو می آورد: سفری دریایی (دریا سمبلی از آگاهی) پینوکیو در این سفر یونس وار (اشاره به حکایت سمبلیک یونس) به شکم ماهی فرو می رود و فرصت درون نگری میابد و این بار پینوکیو با پدر به خانه برمی گردد و از خلقت خود فراتر می رود و انسان می شود.
"کارلو کلودی" نویسندهء ایتالیایی در داستان پینوکیو تمام مراحل سفر قهرمانی و آرکه تایپ های یونگی را به کار می گیرد تا در پس داستانی به ظاهر کودکانه و جذاب، درس زندگی بیرونی و درونی را "سینه به سینه" انتقال دهد.
@ferdosesokhan
شش نکته‌ای که لازم دیدم به فرزندم بیاموزم و فکر می‌کنم هر ایرانی باید به فرزندش بیاموزد:

1⃣ نسل قبلی به ما گفتند درس بخوان تا برای خودت کسی شوی. این حرف اشتباه است. درس خواندن خالی، نه شعور می‌آورد و نه خوشبختی. این تجربه زندگی با تمام جوانب آن است که برایت شعور و خوشبختی می‌آورد.

◽️وقتی می.گویم زندگی یعنی همه چیز: از آشپزی بگیر تا دوچرخه‌سواری، از بستن چشم.ها برای گوش دادن به یک موسیقی تا فوتبال گل کوچیک. از کار کردن در خیریه کوچک محله‌تان تا پیگیری سخنرانی‌های سران جهان در مجمع جهانی گروه بیست. درس خواندن خالی نه شعور می‌آورد و نه خوشبختی.

2⃣ در مدرسه این چیزها را به تو یاد نمی‌دهند: سواد مالی، سواد رسانه‌ای، سواد جنسی. هر سه این‌ها مهم‌اند. هر کدام را از منابع معتبر بیاموز.

◽️ریاضی را بیاموز نه با این هدف که پیچیده‌ترین معادلات را حل کنی بلکه برای آنکه بیاموزی چگونه از دانش ریاضی در تصمیم گیری های مالی‌ات استفاده کنی، وقتی وام می گیری، وقتی سرمایه‌گذاری می کنی و وقت بیمه عمر می‌خری اگر ریاضی بلد نباشی کلاهت پس معرکه است. خواندن ریاضی اگر منجر به افزایش سواد مالی در تو نشود، کم فایده است.

3⃣ تاریخ مهم‌تر از جغرافیاست. اکنون نرم‌افزارهای موقعیت یاب، راهیاب و نقشه‌های آنلاین فراهم شده‌اند، اگر جغرافیا ندانی، باز هم راهت را پیدا خواهی کرد اما تاریخ را هیچ نرم‌افزاری نمی‌تواند خلاصه کند.

◽️تاریخ را عمیق بخوان. تا آن اشتباهاتی که ما کردیم را تو انجام ندهی. اشتباهی که دوبار تکرار شود دیگر نامش اشتباه نیست، حماقت است.

4⃣ زبان انگلیسی، چینی و عربی به اندازه زبان فارسی اهمیت دارد. وقتی زبان فارسی بلدی، یعنی ۸۰ میلیون هم‌سخن عاطفی و همکار تجاری داری، در جهان امروز این عدد می‌تواند به شدت گسترش پیدا کند. حلقه هم‌سخنان و همکارانت را به بیش از ۸۰۰ میلیون گسترش بده. جهان فردا، جهان بدون مرز است.

5⃣ مهارت ارتباطات موثر را بیاموز. ۵۰% موفقیت به ارتباطات موثر، قانع و همراه کردن دیگران و تأثیرگذاری روی آنان است. باید بلد باشی خوب حرف بزنی، خوب ارایه کنی، خوب گزارش بنویسی و خوب متقاعد کنی. مذاکره و ارایه موثر را خوب یاد بگیر.

6⃣ مدرک مهم است اما اکنون زمان مهارت است. آن زمان که ما درس می‌خواندیم تعداد مدرک دارها کم بود. پس هر کسی ارشد و دکترا داشت مزیت داشت در زمان شما دیگر مدرک از مد می‌افتد کسانی باقی خواهند ماند که مهارت داشته باشند.

◽️تا ده سال آینده بسیاری از مشاغل از بین می‌روند و بسیاری مشاغل جدید خلق می‌شوند. رشته‌ای را بخوان و مهارتی را کسب کن که به درد دنیای فعلی نمی‌خورد بلکه به درد دنیای آتی می‌خورد. اگر رشته بدی انتخاب کنی مانند این است که تولیدکننده بهترین چرتکه دنیا هستی، در جهانی که هیچکس از چرتکه استفاده نمی‌کند.

- دکتر مجتبی لشکر بلوکی

منبع: سایت تحلیل رفتار متقابل
@ferdosesokhan
کتاب جمعه 11.pdf
3.5 MB
کتاب جمعه"دوره کامل 36 جلدی"
سردبیر احمد شاملو

جلد یازدهم
@ferdosesokhan
سمبلیسم در مثنوی معنوی

مولانا هم در مثنوی از نمادها و سمبلها استفاده کرده است تا منظور خود را به ما برساند، ولی جا به جا تاکید میکند که ما از این داستانها برای نزدیک کردن ذهن شما به مفهوم آن، استفاده میکنیم و شما هم به آن مفهوم توجه کنید و به صورت آن داستان نچسبید. مثلا مفهوم اژدها که در داستانها اینقدر از ان استفاده شده یک موجود واقعی نیست. موجودی که آتش از دهان آن بیرون بیاید و بال و پر هم بزند و پرواز کند اصلا وجود ندارد.
مولانا میگوید:
هر دکانی راست سودای دگر
مثنوی دکان فقر است ای پسر
آب حیوان خوان مخوان آب را سخن
روح نو بین در قالب حرف کهن
یعنی مثنوی در قالب داستانها، تمثیلها و قصه های کهن که در زبان عامه بوده، روح نو و حرفهای تازه دارد تا ما را با فقرآشنا کند و به ما زندگی جاوید ببخشد.
(درعرفان فقر یعنی همان نبود خود و نبود من و منیت، نه فقر مادی، و نداشتن مادیات)
در ادامه میگوید:
این حکایت نیست پیش مرد کار
وصف حال است و حضور یار غار
یعنی این مثنوی، قصه و داستان برای خواندن و لذت بردن نیست، وصف حال خودمان است. لذا باید شخصیتهای این داستانها را در وجود خودمان ببینیم، چون از موضوعات روحی و روانی صحبت می کند و انسانها درهمه زمانها کم و بیش مشکلات روحی و روانی مشابه دارند، لذا گویی این داستانها در درون وجود خود ما پیاده میشوند و ما باید شخصیتهای این داستانها را در وجود خودمان ببینیم.

ای برادر قصه چون پیمانه ایست
معنی اندر وی مثال دانه ایست

دانه معنی بگیرد مرد عقل
ننگرد کاسه را گر گشت نقل

یعنی قصه و داستان مانند ظرفی است که معنا ها را داخل آن ریخته اند. شما اگر یک کاسه گندم را از دست کسی بگیرید، منظور شما از گرفتن کاسه، برداشتن گندمهای داخل آن است، نه گرفتن کاسه.

ماجرای بلبل و گل گوش دار
گرچه گفتی نیست انجا آشکار

شما این همه داستانهای گل و بلبل را شنیده اید که بلبل و گل و شمع و پروانه با هم حرف زدند، این گفتگوها در دنیای واقعی وجود ندارند، ولی گوینده در قالب گفتگوی گل و بلبل می خواهد چیزی را به تو بگوید و معنایی را به شما برساند.

مولانا همچنین تاکید میکند که انسان عاقل باید حتی ازهزلها یعنی سخنان بیهوده، دانه معنی بگیرد و آنها را جدی بشنود و مفاهیم آنها را دریابد و به قصه نچسبد.
هزل تعلیم است انرا جد شنو
تو مشو بر ظاهر هزلش گرو

هر جدی هزل است پیش هازلان
هزلها جد است پیش عاقلان

عاقلی گر خاک گیرد زر شود
جاهل ار زر برد خاکستر شود

انسان عاقل منظور و معنا را میگیرد و از هزلها و داستانهای چرند، گنج معنا بیرون می کشد و از خاک طلا میسازد. آدم جاهل هم اگر طلا بگیرد آنرا حیف و میل میکند.
مولانا مثال دیگری دارد:

گفت در شطرنج کین خانه رخ است
گفت خانه از کجاش امد به دست

خانه را بخرید یا میراث یافت
فرخ آن کس که سوی معنا شتافت

کسی در شطرنج گفت که به این میگویند خانه رخ.
شنونده آنقدر پرت بود که پرسید: این خانه را از کجا اورده؟ خریده یا اجاره کرده است؟
در پاسخ مولانا میگوید خوش به حال کسی که به سوی معنا رفت و انرا دریافت.

نتیجه گیری:
در پایان خوانندگان را توجه میدهیم که مولانا از قصه بصورت سمبل برای رساندن معناها استفاده کرده. داستانهایی در بین مردم وجود داشته حتی داستانهایی که الفاظ رکیک و به اصطلاح زشت در آنها وجود داشته ولی مولانا با استفاده از آنها، مفاهیم جدی و گنج معنا‌‌ بیرون کشیده است.

مطلب برگرفته از: کانال عارفان
@ferdosesokhan
📣📣📣اطلاعیه

✅ ثبت نام دوره آموزشی "بررسی ،تحلیل و روش تدریس فارسی ۳ نظری پایه دوازدهم و بازآموزی مبانی علمی آن"

🗓 تاریخ ثبت نام :۱۳۹۷/۱۲/۱۳ تا۱۳۹۷/۱۲/۲۰

⏳مدت دوره :۳۲ ساعت
🔰 کد دوره:۹۹۵۰۶۳۷۸
💢 به صورت الکترونیکی ثبت نام از طریق ltms.medu.ir

📝آزمون ارزشیابی نهایی: این آزمون به صورت آنلاین و ۴گزینه خواهد بود .

تاریخ برگزاری آزمون متعاقباً در سامانه emoocfarda.ir اعلام خواهد شد.

✍ پروژه تحلیل: نحوه ارسال پروژه در سامانه emoocfarda.ir مشخص میشود .

✅شرط قبولی کسب نمره( ۱۲ از ۲۰) شرط قبولی در دوره تعیین گردیده است.

@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
نام ‌آواها در زبان فارسی

نام ‌آوا (اسم صوت) به واژه‌ای گفته می‌شود که از صداهای موجود در طبیعت یا صدای حیوانات تقلید شده‌ است. مانند (آسمان) غرمبه، شرشر (آب)، جرینگ (شکستن شیشه)، چهچهه (بلبل) و قوقولی‌قوقو (خروس). نام صوت‌های عاطفی نیز در زمره‌ی نام ‌آواها قرار دارند. مانند قهقهه (خنده)،  هن‌وهن (ناشی از خستگی) یا آه (که به‌هنگام اندوه از دهان بیرون می‌آید).

واژه‌شناسان نام ‌آواها را به واژه‌هایی محدود می‌کنند که به‌تقلید صدا ساخته شده‌اند (مانند عوعو سگ). اما زبان‌شناسان و اهل ادب آن را شامل هر واژه‌ای می‎دانند که میان لفظ و معنای آن رابطه‌ی طبیعی یا ذاتی باشد. مانند واژه‌هایی که پژواک صداها هستند («جیک‌جیک گنجشک»، «کوکو» فاخته، «جرینگ‌جرینگ» زنجیر) یا واژه‌هایی که ایجاد احساسی را در بدن ما بیان می‌کنند («مورمور»، «گِزگِز»، «زُق‌ژُق»، «قیلی‌ویلی»).
 
🔷ویژگی‌های نام آواهای فارسی به قرار زیر است:

١. نام آواهای فارسی بیش‌تر به‌صورت دوتایی است: خرخر، وزوز، تلق‌تلق، جلزوولز، تلق‌وتلوق، جغوربغور

٢. برخی از نام آواها به‌صورت تکی به‌کار می‌روند و بر سه گونه هستند:

الف. تک‌هجایی: غژ، تق، دامپ
ب. دوهجایی: جرینگ، تلپ، گرومپ
ج. سه‌هجایی و بیش‌تر: قوقولی‌قوقو

٣. نام آواهای دوتایی از نظر میانوند بر سه گونه هستند:

الف. میانوند ندارند: عوعو، قارقار، فش‌فش
ب. با میانوند «و»: تالاپ‌وتولوپ، اخ‌وتف، خروپف
ج. با میانوند «ا»: چکاچاک، ترنگاترنگ

۴. از برخی از نام آواها مشتقات فعلی و غیرفعلی ساخته می‌شود:

الف. فعلی: ترکیدن، غریدن، خراشیدن
ب. اسمی: فرفره، هافهافو، تمبک
ج. صفتی: غران، غلغلی

۵. از برخی نام آواها واژه‌ی مرکب ساخته شده است: آبشار، دلهره، چشم‌غره

٦. نام آواها نیز با فعل‌ها فعل مرکب می‌سازند: جرجرشدن، قرقرکردن

🔷 برخی از نام آواها در زبان فارسی :
 
آبشار: آبی که از بلندی باشدت فروریزد.  (شار نام آوا است)
آخ: به‌هنگام داشتن درد و افسوس یا آرزو گویند
آخیش: هنگام دست‌یافتن به آسایش گویند
آروق: باد معده که از گلو درآید.
آسمان‌غرمبه: صدای رعد، تندر
آها: برای اظهار تعجب گویند
اجق‌وجق: هر چیز عجیب و زننده و افراطی
اخ‌وتف: باصدا بیرون انداختن آب دهان
اخ کردن: تف کردن (به کودکان می‌گویند)
اخ‌وپیف: اظهار اشمئزاز از بو، غذا یا منظره‌ی بد
اُق: حالت تهوع
النگ‌ودولنگ: خرت‌وپرت، آت‌وآشغال
اوا: صوتی برای اظهار تعجب به‌ویژه نزد زنان
اوفیش: برای بیان لذت گویند
اَه: برای تعجب و شگفتی گویند
باء: صدای گاو
بامب: صدای کوبیدن کف دست بر سر کسی
بِروبِر: خیره و زل‌زده
بشکن: صدای انگشتان دست
بع‌بع: صدای بره و گوسفند و بز
بغبغو: صدای کبوتر
بغض: گرفتگی گلو از غصه
بم: صدای زیر، صدای بلند و پربانگ
به‌به: برای تحسین و تمجید گویند
تِرتِر: اسهال، شکم‌روش
پت‌پت: صدای فتیله‌ی چراغ به‌هنگام تمام‌شدن روغن
پچ‌پچ: نجوا، سخن زیرگوشی
پَرپَر زدن: به‌هم زدن بال‌های پرنده
پُف: فوت
پیش‌پیش: آوازی که با آن گربه را خوانند
پِق: صدای خنده‌ی ناگهانی
پیف: برای بیان کراهت از بوی بد
پُک: صدای کشیدن سیگار، چپق  و قلیان
تراق‌وتوروق: صدای برخورد دو چیز
ترقه: بازیچه‌ای که دارای باروت است و بر اثر انفجار آن صدای شدید برمی‌خیزد.
تالاپ‌تالاپ: صدای برخورد کفش در گل‌ولای
تپش: صدای قلب
تپق: صدای خارج‌شدن چیزی جز مقصود از دهان، لکنت زبان
تته‌پته: لکنت زبان
تِرتِر: صدای بیرون‌شدن مدفوع بیمار اسهالی
تَق: صدای برخورد دو جسم به یکدیگر
تیک‌تیک: صدای ساعت
تِلِنگ: تیز. تلنگش در رفت.
تلوتلو: حرکت به چپ و راست
تندر: رعد، غرش آسمان
جر: صدای پاره‌شدن پارچه و کاغذ
جرواجر: پاره‌کردن شدید، تکه‌تکه
جیز: صدای تَف‌دادن چیزی در روغن، صدای تماس آب و آتش
جزغاله: زغال‌شده
جزوولز: صدای سوختن اشیاء
جغ‌جغ: شور و غوغای بی‌معنی
جقجقه (جغجغه):
جلزوولز: سوزوگداز
جیرجیر: صدای حشرات
جیرینگ: صدای به‌هم‌خوردن سکه و زنجیر
جیز: سوختن در زبان کودکان
جیش: ادرار در زبان کودکان
جیغ: فریاد، صدای نازک و بلند
جیک: آواز پرندگان به‌ویژه گنجشک
جیک زدن: صدا درآوردن
چاک: صدای زدن شمشیر و تبر
چخ (چخه): برای نهیب زدن به سگ و راندن آن گویند
چُس: گوز بی‌صدا
چَک: سیلی
چِک: صدای افتادن قطره‌ی آب
چهچه: آواز بلبل و پرندگان خوش‌آواز
خرچ‌خرچ:صدای جویدن چیزی ترد
خِرخِر:صدای کشیدن چیزی روی چیزی
خُرخُر:صدای گلوی گرفته‌شده، خرناس
خرناس:خُرخُر
خش‌خش:صدای خراشیدن، صدای به‌هم‌خوردن کاغذ یا لباس به‌هم

_دکتر تقی وحیدیان کامیار

مطلب برگرفته از: کانال ادب و اندیشه
@ferdosesokhan
واو معدوله

واوی که نوشته می شود، ولی خوانده نمی شود، واو معدوله است. در گذشته این صامت مرکب (خ+w) خوانده می شد، امّا دیگر خوانده نمی شود. این (واو) باعث شده چند جفت املایی به وجود آید، که ممکن است، داوطلبان را دچار اشتباه کند، در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم.
خار: تیغ و خار گیاهان؛ گل و خار
خوار: ذلیل، پست و زبون؛ خوارمایگی، خواری و زبونی

خاره: سنگ خارا
خواره: خورنده

خاستن: بلند شدن، برخاستن، به وجود آمدن
خواستن: طلب کردن، قصد کردن، درخواست، بازخواست

خان: 1- بزرگ و رئیس 2- خانه 3- شیار داخل لوله ی تفنگ
خوان: 1- سفره 2- بن مضارع «خواندن»

خُرد: کوچک؛ پول خُرد، خرده ریز
خورد: بن مضارع «خوردن»

خیش: وسیله ی شخم زدن، گاوآهن
خویش: خود، خویشاوند

واژه های زیر را هم خوب به خاطر بسپارید:
خوالیگر (آشپز) ، خوازه (خواهش، طاق نصرت) ، خواف (نام یکی از بخش های شهرستان تربت حیدریه) ، خوید (هم وزن بید، جو و گندم نارس) ، خواربار، نشخوار، رخت خواب، استخوان، خواجه، خوارزم
هفت خوان رستم را به صورت «هفت خان» هم می نویسند و هردو صورت صحیح است.
هفت خوان = هفت خان
@ferdosesokhan
آشنایی با روش‌های تندخوانی

کار بست نکات زیر مهارت تندخوانی را در شما تقویت می‌کند:
1 – مکث‌ها و توقف‌های چشمان خود را حین مطالعه سطور کاهش دهید.
– این همان تمرکزهای لحظه‌ای روی حروف و واژه‌ها ست. ما هنگام خواندن هر یک از سطرهای یک متن چشمان خود را به صورت جهشی به سمت جلو حرکت می‌دهیم. اکنون هر میزان که ما این مکث‌ها و جهش‌ها را کاهش دهیم سرعت خواندنمان نیز افزایش می‌یابد. تعداد این توقف‌ها معمولاً در افراد کندخوان به 7بار در هر سطر می‌رسد اما شما می‌توانید این مکث‌ها را به 3 بار در هر سطر کاهش دهید.
- هنگام مطالعه چشمان خود را در طول سطرها حرکت دهید و نه سر خود را.
- برای کاهش مکث‌ها می‌بایست حوزه دید خود را افزایش دهید. برای این منظور شما باید سعی کنید تا تصاویر واقع در گوشه چشمان خود را بدون این که به طور مستقیم به آن ها نگاه کنید، ببینید.
- اجازه ندهید حین مطالعه دیدتان دچار سرگردانی شود.
2 – واژه‌ها را گروه‌بندی کنید.
- ما آموخته‌ایم که چگونه حروف را با یکدیگر ترکیب کرده و کلمات را خوانده و درک کنیم. اکنون باید بیاموزیم که دسته‌ای از کلمات را با یکدیگر ترکیب کرده و یک جمله را در آن واحد بخوانیم و در قدم بعدی باید بیاموزیم که چگونه جملات را دسته‌بندی کرده و مفهوم کلی یک پاراگراف را استخراج کنیم.
- ثابت شده که دسته‌بندی واژه‌ها قوه ادراک و فهم را افزایش می‌دهد. به طور کلی مفهوم را آسان‌تر می‌توان از یک دسته واژه استخراج کرد تا از کلمات منفرد و حتی حروف تک.
3 – هیچ‌گاه به عقب بازنگردید.
– اغلب افراد عادت کرده‌اند هنگام مطالعه به عقب بازگشته و واژه‌ها و یا قسمت‌هایی از متن را که به درستی متوجه نشده‌اند بازخوانی کنند. این کار فقط از سرعت خواندن شما می‌کاهد. شما می‌توانید با مطالعه تکمیلی، قسمت‌هایی را که به درستی متوجه نشده‌اید درک کنید. شاید با خودتان بگویید که این بازخوانی مجدد هم زمان می‌برد، اما بازگشت مکرر به عقب برای بازخوانی قسمت‌های درک نشده به مراتب وقت‌گیرتر از مطالعه مجدد یک مطلب به روش تندخوانی است.
4 – هدفمند مطالعه کنید.
– هدف خود را از مطالعه هر مطلبی از پیش تعیین کنید که چه نوع اطلاعاتی را می‌خواهید کسب کنید. این کار سبب می‌‌شود تا شما اطلاعات غیرضروری و حاشیه‌ای را در فرایند مطالعه حذف کنید.
5 – نقطه کلمات و مفاهیم کلیدی را مطالعه کنید.
– ما برای نگاشتن مطالب ناگزیریم پاره‌ای دستورات نوشتاری و ساختار صحیح جملات را رعایت کنیم. اما هنگام خواندن نه. 40 تا 60 درصد کل یک متن از واژه‌ها و حروف بی‌اهمیت و غیرضروری (البته برای درک آن) تشکیل یافته است. مانند حروف ربط.
بیاموزید تنها اسم‌ها و افعال را بخوانید. نکات و مفاهیم اصلی یک پاراگراف را یافته و آن را در ذهن بسپارید و جزئیات خارج از موضوع اصلی را حذف کنید.
6 - با صدای بلند مطالعه نکنید.
7 – در محیط مطالعه خود هر عاملی را که موجب پرت شدن حواس شما می‌‌شود حذف کنید.
8 – هر میزان که شما با واژگان و اصطلاحات یک زبان آشناتر و مأنوس‌تر باشید درک بهتری نیز از متون نگاشته شده به آن زبان خواهید داشت، بنابراین تا می‌توانید واژه و اصطلاح جدید بیاموزید.
9 – تمرین و تمرین کنید. تا می‌توانید تندخوانی را تمرین کنید. تندخوانی نیز همچون سایر مهارت‌ها نیاز به ممارست دارد.
10 – تمرکز خود را حین مطالعه حفظ کنید. بدین مفهوم که در حین خواندن مطلبی در آن واحد به چیز دیگری فکر نکنید.
@ferdosesokhan
عجایب هفتگانه باستانی و امروزی و طبیعی

اهرام مصر ، اولین عجایب هفتگانه جهان باستان
مجسمه رودس، دومین عجایب هفتگانه جهان باستان
باغ های معلق بابل، سومین عجایب هفتگانه جهان باستان
فانوس دریایی اسکندریه، چهارمین عجایب هفتگانه جهان باستان
مقبره ماسولوس، پنجمین عجایب هفتگانه جهان باستان
معبد آرتیمیس،ششمین عجایب هفتگانه جهان باستان
مجسمه زئوس، هفتمین عجایب هفتگانه جهان باستان

عجایب هفتگانه جهان امروز

مجسمه عیسی منجی،اولین عجایب هفتگانه جدید
چیچن ایتزا، دومین عجایب هفتگانه جدید
دیوار بزرگ چین، سومین عجایب هفتگانه جدید
ماچوپیچو، چهارمین عجایب هفتگانه جدید
شهر تاریخی پترا، پنجمین عجایب هفتگانه جدید
کولوسئوم،ششمین عجایب هفتگانه جدید
تاج محل، هفتمین عجایب هفتگانه جدید

عجایب هفتگانه طبیعی جهان، مجموعه‌ای از هفت شگفتی طبیعت هستند که توسط CNN و Seven Natural Wonders در سال ۱۹۹۷ براساس رای و عقیده بازدید کنندها در سراسر دنیا، انتخاب شده‌اند. اگر عجایب هفتگانه دنیا نشان‌دهنده هنر بی بدیل بشر باشد، عجایب هفتگانه‌ طبیعی نیز حکایت از معماری بی ‌نظیر خداوند دارد. این فهرست جاهایی از هر هفت قاره را در برگرفته و از مرتفع‌ترین نقطه زمین تا اعماق اقیانوس ‌ها را شامل می‌شود:

1. گرند کنیون
2. آتشفشان پاریکوتین
3. شفق قطبی
4. آبشار ویکتوریا
5. بندر ریودوژانیرو
6. دیواره بزرگ مرجانی
7. قله اورست
@ferdosesokhan
نکاتی در مورد دو واژه تلخیص و تخلیص

۱- " تلخیص " (با تقدیم لام بر خا ) به معنی شرح دادن و بیان کردن و به معنی کاستن و خلاصه کردن است. لیکن " تخلیص " (به تقدیم خا بر لام ) به معنی نجات دادن و رها کردن از بند گسستن است این دو واژه گاه گاه با هم اشتباه می شود و به جای یکدیگر استعمال می گردد.

منبع: فرهنگ غلط های رایج ، حسن عرفان ، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی،ص165

۲- تلخیص و تخلیص در فرهنگ های فارسی هردو ریشه عربی دارند و به معنی خلاصه کردن آمده است.
تخلیص در لغت نامه به معنی خلاصه گرفتن،نجات دادن و ویژه کردن و در فرهنگ معین به معنی خلاصه کردن و رها کردن و خالص کردن آمده است.
تلخیص در لغت نامه به معنی خلاصه کردن و بیان کردن و در فرهنگ معین به معنی خلاصه کردن آمده است.
در فرهنگ های عربی نیز در مدخل تلخیص ریشه لخص و تخلیص،خلص به عنوان دو مصدر مستقل ضبط شده است.
عده ای می گویند تلخیص غلط مصطلح است و در بند ۱ اشاره شده است.

۳- مولفان نیز در زبان فارسی ۳ انسانی نظام قدیم ؛ تلخیص و تخلیص را در مبحث فرایندهای واجی ابدال آورده اند که به نظر محمد علی حق شناس در کتاب آواشناسی، ابدال درست نیست و در کلماتی مانند هگرز /هرگز// سخر /سرخ //مزغ /مغز //و... فرایند قلب صورت گرفته است.
در کل معنی مشترک(خلاصه کردن ) در مدخل هر دو واژه آمده است.

_ تیمور مرادی

مطلب برگرفته از: کانال فارسی و نگارش متوسطه یک و دو
@ferdosesokhan
سفرنامه

” سفرنامه ،نوعی گزارش است که نویسنده در قالب آن مشاهدات خود را ازاوضاع شهرها یا سرزمین هایی که بدان مسافرت کرده است شرح می دهد و اطلاعاتی ازبناهای تاریخی، مساجد، کتابخانه ها، بازارها، بزرگان ، آداب و رسوم ملی و مذهبی مردم، موقعیت جغرافیایی ، جمعیت ، آب و هوا، زبان ا هالی، مناطقی که بازدید نموده است در اختیار خواننده می گذارد .

انواع سفرنامه :
سفرنامه ها رامی توان از جهات مختلف تقسیم بندی کرد:

الف ) سفرنامه واقعی:
این سفرها ،شرح مسافرت هایی است که به راستی انجام شده است . ونویسنده شرح دیده ها و شنیده ها و خاطره های و رخدادهایی  را که در جریان سفر با آنها مواجه شده ،به رشته تحریر در آورده است.نظیر سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی و سفرنامه ابن بطوطه(۷۰۳-۷۷۰-ه) سیاح معروف مراکشی و سفرنامه مارکو پولو جهانگرد ایتالیایی .

ب ) سفرنامه خیالی :
در این سفرها ، نویسنده سفری واقعی انجام نمی دهد بلکه نظر و دیدگاه خود را در قالب سفرنامه می آورد و نویسنده واقعیت های و نابسامانی ها جامعه رامورد نقد و بررسی قرار می دهد چنانچه اگر کسی بخواهد سفری واقعی در آن مکان داشته باشد با همان موارد برخورد می کند و با چشم خود می بیند مانند «سیاحتنامه ی ابراهیم بیگ » نوشته ی زین العابدین مراغه ای که در اواخر دوره قاجار نوشته شده است .

ج) سفرنامه های تمثیلی :
سفرهایی است غیر واقعی که نویسنده در حالتی رؤیایی به جهانی دیگر سفرمی کند . در این سفرها نویسنده پیام خود را در قالب قصه و تمثیل بیان می کند پس درحقیقت گزارشی است از تفکر و تخیل نویسنده در باره امری باطنی و اعتقادی که نویسنده با استفاده از قوه وهم و خیال و با الهام از مشاهدات قلبی خویش به نگارش می پردازداز قدیمی ترین سفرنامه های تمثیلی ایرانی «ارداویراف نامه »است که موضوع آن سفرمعنوی یا معراجی است که برای ارداویراف، یکی از مؤبدان زردشتی معاصر اردشیر بابکان(۲۲۴-۲۴۱ق.م) پیش می آید و او ضمن این سیاحت روحانی ، از جهنم و بهشت دیدار می کندو مشاهدات خود را بر اساس اعتقادات دین زردشتی می نویسد. همچنین سفرنامه « مصباح الارواح » اثر محمد برد سیری کرمانی (قرن ششم ) ، سفرنامه ی تمثیلی منظومی است که شاعر در عالم رؤیا همراه پیری به زیارت خانه خدا ، سپس به شهرهای دیگر سفر کرده و نویسنده در این سفرنامه مراحل کمال انسان را ذکر کرده است . سفرنامه تمثیلی و عرفانی دیگر ازشاعر نامی عطار نیشابوری است که موضوع آن ،گفتگوی پرندگان برای رفتن و رسیدن به پرنده ای افسانه ای به نام سیمرغ است . در این داستان منظوم ، پرندگان نماد سالکان راه حق و سیمرغ نماد خداوند و هدهد راهنما ، نمادی از پیر و مرشد است . نیز می توان به اثر معروف «کمدی الهی» ، دانته ادیب نامور ایتالیایی (۱۲۶۵-۱۳۲۰م) که سفرنامه تمثیلی اخلاقی ،مذهبی و درباره دوزخ و برزخ و بهشت ، اشاره کرد .
@ferdosesokhan
"به کُرسی نشاندنِ حرف" از کجا آمده؟!

"رسم خواستگاری و بله بران" در گذشته ایجاب می کرد که پس از آن که میان خانواده های عروس و داماد درباره ی "مهریه" و دیگر "خرج های" ازدواج توافق به دست می آمد و پیشنهاد های پدر و مادر عروس سرانجام مورد پذیرش خانواده داماد قرار می گرفت و "قباله عقد" نیز نوشته می شد.

آن گاه عروس را بزک کرده بر یک "کرسی" که در آن زمان "جای نشستن مهتران و بزرگان" بود، می نشاندند ( در آن زمان از مبل و صندلی خبری نبود و کهتران نیز بر چهارپایه می نشستند) و او را در برابر تماشای دوشیزگان و بانوان محله و آبادی قرار می دادند.

"نشستن عروس بر کرسی" و نمایش او برای اهالی محل این معنی را داشت که پس خانواده عروس درخواست های خود را به خانواده داماد "قبولانده" و یا "تحمیل" نموده است که اکنون عروس خود را بر کرسی نشانده است.

* از این رو این اصطلاح اندک اندک دامنه ی معنایی گسترده تری یافت و مجازاً در مورد قبولاندن حرف و عقیده به کار رفت... .

مطلب برگرفته از: کانال یاس
@ferdosesokhan
از قلف تا فلاکس

دکتر شفیعی کدکنی در مقدمۀ کتابِ گزیده‌ای از غزلیات شمس مطلبی گفته‌اند که خواندنی است:

«توجه عجیب مولانا به زبان گفتار و زبان تودۀ مردم موجب تشخص زبان شعری و گستردگی بیشتر واژگان او شده است. از نظر مولانا زبان وسیلۀ تفهیم و تفاهم است و درست و نادرست آن را کاربرد عامۀ اهل زبان تعیین می‌کند. آنچه مردم می‌گویند ملاک صحت است نه منحصراً آنچه در واژه‌نامه‌ها و در آثار ادیبان ثبت شده است. داستانی که در «مناقب‌العارفین» افلاکی (ج۷۱۹/۲) آمده نمایشگر این نظر مولاناست:
'همچنان منقول است که روزی حضرت مولانا فرمود که آن قلف را بیاورید. و در وقت دیگر فرمود که فلانی مفتلا شده است، بوالفضولی گفته باشد که قفل بایستی گفتن و درست آن است که مبتلا گویند. فرمود که موضوع آن‌چنان است که گفتی، اما جهت رعایت خاطر عزیزی چنان گفتم، که روزی خدمت شیخ صلاح‌الدین زرکوب مفتلا گفته بود و قلف فرمود. درست آن است که او گفت، چه اغلب اسما و لغات موضوعات مردم در هر زمانی است -از مبدأ فطرت'.
خود مولانا نیز گاهی در شعرش همان صورت رایج گفتاری را اختیار کرده است:
هم فرقی و هم زلفی، مفتاحی و هم قلفی
بی‌رنج چه می‌سلفی آواز چه لرزانی؟»

مولوی به دو گونه از این غلط‌ها اشاره می‌کند. یکی حالتی است که دست‌کم جای دو حرف در یک کلمه با یکدیگر عوض می‌شوند، مثل «عسک و عکس» و «کبریت و کربیت». یکی نیز حالتی است که دست‌کم یک حرف در کلمه جای خود را به حرف دیگری می‌دهد، مثل «دیوار و دیفال» و «سوراخ و سولاخ».

جالب است که صورت بسیاری از کلمات با همین قلب و جابه‌جایی‌ها به دست ما رسیده. مثلاً واژۀ «نرم» در ایرانیِ باستان «نَمْر» بوده و با فرایند قلب به‌صورت «نرم» درآمده. یا کلمۀ «برف» در زبان پهلوی «وفْر» تلفظ می‌شده و بعداً به‌ «ورف» و بعدتر به «برف» تغییر یافته و به همین صورت در فارسی تثبیت شده. این جابه‌جایی‌ها در زبان به قدری زیاد است که وقتی کلمۀ «فلاسک» آمد، برخی گمان کردند که در اینجا هم قلب رخ داده و خواستند اصلاحش کنند و گفتند: «فلاکس»، حال آنکه صورت صحیحش همان فلاسک است.

غرض از ذکر این مثال‌ها انکار صحیح و غلط در زبان نیست، بلکه توجه‌ به رواداری و تساهل در مصادیقِ صحیح و غلط است. مولوی نیز در آن ماجرا منکر صورت درستِ کلمات نشد، آنجا که گفت «موضوع آن‌چنان است که تو گفتی».

مطلب برگرفته از: کانال زبانشناسیک
@ferdosesokhan