فردوس سخن
1.48K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
روابط بینامتنی میان داستان مسخ اثر فرانتس کافکا و رمان بوف کور اثر صادق هدایت

مسخ[2] نام رمانی کوتاه از فرانتس کافکا[3] (۱۸۸۳-۱۹۲۴)، نویسنده آلمانی زبان اهل چکسلواکی است که در پاییز 1912 نوشته شده و در اکتبر 1915 در لایپزیگ به چاپ رسیده است. ولادیمیر ناباکوف [4] در مورد این داستان گفته است: «اگر کسی مسخ کافکا را چیزی بیش از یک خیال پردازی حشره‌شناسانه بداند به او تبریک می‌گویم چون به صف خوانندگان خوب و بزرگ پیوسته است.»

کافکا را صادق هدایت (1281-1330) به خوانندگان فارسی‎زبان معرفی کرده است، خود هدایت تاثیر بسیار از کافکا و آثارش گرفته بود.

جالب این است زمانی که هدایت رمان کوتاه «مسخ» را از روی ترجمه فرانسوی آن که توسط الکساندر ویالات[5] در سال 1928 انتشار یافته بود به سال (1322/1943) به فارسی برگرداند و در نخستین دوره مجله «سخن» منتشر کرد، کافکا هنوز نویسنده گمنامی به شمار می‏رفت و هنوز شهرت جهانگیر فعلی را به‎دست نیاورده بود

هدایت علاوه بر ترجمه مسخ، رساله‎ای نیز به نام «پیام کافکا» نوشت که به همراه داستان‎هایی کوتاه از کافکا به ترجمه حسن قائمیان در کتابی با عنوان «گروه محکومین و پیام کافکا» به سال 1327 منتشر شد.

هدایت در سال ۱۳۱۵ به هند رفت در طی اقامت خود در بمبئی اثر معروف خود «بوف کور» را که در پاریس نوشته بود پس از اندکی تغییرات با دست بر روی کاغذ استنیسل نوشته، به صورت پلی‌کپی در پنجاه نسخه انتشار داد

اصطلاح بینامتنیت را برای اولین بار یولیا کریستوا[7] در سال 1966 در مقاله ای با عنوان «کلمه، گفتگو، رمان»[8] مورد استفاده قرار داد.

از نظر کریستوا و بینامتنیت کریستوایی٬ متن ها هیچ گاه نمی توانند یکباره خلق شوند و همواره در خلق متن جدید٬ متن های دیگری شراکت دارند. در این معنا هر متن بر روی متن‌های پیشین شکل میگیرد و میتوان حضور متن‌های پیشین را در آن مشاهده کرد.

میان داستان مسخ اثر فرانتس کافکا و رمان بوف کور اثر صادق هدایت راوابط میان متنی وجود دارد که دلالت بر این موضوع دارد که هدایت در خلق شاهکار خود به اثر کافکا به عنوان یک پیش متن توجه داشته است.

متاسفانه هنوز عده ای از منتقدان استفاده از این نوع روابط بینامتنی را به منزله سرقت و انتحال ادبی تلقی می‌کنند.

به طور مثال جناب آقای محمدرضا سرشار در مقاله ای تحت عنوان «منابع و مآخذ ادبی بوف کور» بعد از بررسی چند اثری که به زعم ایشان هدایت در خلق بوف کور از آنها استفاده نموده چنین نتیجه گیری می نمایند: «... برای هیچ منتقد آگاه و منصفی، جای کمترین تردیدی نباید باقی مانده باشد که بوف کور، بیش از آنکه یک اثر «خلاقه» باشد، در بخش اعظمش نوشته‏ ای «تألیفی» است ...»

و در بدنه مقاله شان ارزش ادبی را به اثری اصیل و حاصل از ذهن خلاقه نویسنده اش نسبت میدهند و بوف کور را تا سطح یک کار بدلی (باسمه‌ای) و اقتباسی، تنزل می‏‌دهند.

حال آنکه با توجه به نظریه بینامتنیت هیچ متنی یک اثر صرفا خلاقه تمی تواند باشد و به طور حتم از یک یا چند پیش متن تشکیل یافته است.

این منتقدین هدایت را متهم می‌کنند به اینکه در خلق بوف کور به آثاری از ریلکه٬ ویرجینیا وولف٬ ژرار دونروال٬ موپوسان٬ ادگار آلن پو٬ نوالیس٬ چندین فیلم از کارگردانان سینمای صامت و اکسپرسیونیست و ... توجه داشته است و شاید تندترین این انتقادات مربوط باشد به شخصی به نام عنایت الله دستغیبی، با نام مستعار سعید، که در روزنامه اطلاعات مورخ 3/10/73 عنوان مطلب خود را اینگونه نوشت: بوف کور را صادق هدایت نوشته یا واشینگتن آیروینگ؟

اما جالب اینجاست که بوف کور که چندین و چند اثر بی نظیر ادبی و هنری را به عنوان پیش متن در پشت سر خود دارد میتواند چه لذت فروانی را از طریق خوانش بینامتنی که رولان بارت[16] و میکائیل ریفاتر[17] اینگونه خوانش را معرفی می‌کنند به مخاطب خود بچشاند.

میلاد حسن نیا
سایت انسان و فرهنگ
@ferdosesokhan‌
تریلر در ادبیات داستانی چیست؟

از قدیم الایام، داستان سرایان برای جذب مخاطب، در قصه­ های خود، از چاشنی تعلیق و هیجان فایده می­ بردند. برای مثال، هومر در حماسه ­نگاشت معروف خود به نام اودیسه از هیولاها، طوفان ­ها، موجودات فراطبیعی و موقعیت­ های سخت و پیچیده­ ای می­ نویسد که قهرمان داستانش به نام اولیس باید با آنها دست و پنجه نرم می­­ کرد. هر چند که اودیسه یکی از قدیمی­ ترین داستان­ های غرب محسوب می­ شود اما با سبک تریلر واقع در رمان­ های امروزی ارتباط مستقیمی دارد.

با ظهور رسانه­ های چاپی، رمان ­نویسان قرن بیستم ژانرهای مختلفی را برای داستان­ های خویش خلق کردند که از میان انواع آن می توان به ژانر تریلر اشاره کرد. امروزه این گونه­ داستانی بسیار طرفدار یافته است و نویسندگانی چون جیمز پترسون، لی چایلدو دن براون با تکیه بر این ژانر، همیشه بعد از چاپ کتاب جدید خود، در صدر فهرست پر فروش­ ترین رمان­ های جهان قرار می ­گیرند. لازم به ذکر است که بسیاری از فیلم­ های پرهزینه و پربیننده هالیوود نیز با همین ژانر ساخته می­ شوند. برای آشنایی بیشتر با این گونه­ داستانی بهتر است ابتدا به توضیح آن بپردازیم.
مفهوم تریلر:

در فرهنگ لغت آکسفورد، تریلر به داستان یا سناریویی اطلاق می­ شود که ماجرایی هیجان انگیز داشته باشد و معمولا با ژانر جنایی یا جاسوسی ترکیب بشود.

تریلر به داستان پلات محور جذابی اطلاق می ­شود که با شرایطی خاص، قهرمانان خود را در موقعیت­ های خطرناکی قرار می ­دهد، به نحوی که خلاصی آنها به راحتی میسر نیست. همیشه در این داستان­ ها، تبه­کاران مقابل قهرمانان قرار می­ گیرند و نبردی بین خیر و شر جریان دارد. بخشی از جذابیت این ژانر علاوه بر زیبایی خود داستان، به نوع نقل داستان از زبان راوی بستگی دارد. نویسنده باید با ایجاد شرایط بحرانی، حوادث مکرر و تعلیق­ های فراوان آن چنان طوفانی در ذهن خواننده ایجاد کند که توان از دست نهادن کتاب از او سلب شود.

در یک جمله، تریلر باید در خواننده ایجاد هیجان کند.
پیشینه ژانر تریلر:

سابقه این سبک ادبی به ژانر هاردبویلد مربوط می­ شود. هاردبویلد به معنای سخت یا زیرک به نوعی داستان کارآگاهی اطلاق می ­شد که در ایالات متحده آمریکا رواج پیدا کرده بود. کارآگاه خصوصی این گونه ی پلیسی برای اولین بار در نقش نیک کارتر و به وسیله نویسنده ­ای با نام جان کوریل در سال ۱۸۸۰ ظاهر شد اما قهرمان ­بازی کارآگاه دیگری با اسم ریس ویلیامز در سری آثار جان دیلی باعث شد تا این سبک جان بگیرد و ثبات پیدا کند. رئیس ویلیامز کارآگاه تنومند، خشک و خشنی بود که به عنوان نماد ژانر هاردبویلد پذیرفته شد و به تبعیت از او فیلیپ مارلو و مایک هامر این گونه ی پلیسی را توسط خالقان خود در سراسر دنیا معرفی کردند. هر چند در این میان نمی­ توان از تلاش ­های دشیل همت در ارتقاء این ژانر ادبی نامی نبرد.

تکنیک اجرایی این سبک در آثار ادبی بر مبنای کنش­ های سینمایی تعبیه شده بود، صحنه­ های پرشتاب و دیالوگ ­های کوتاه. قهرمان داستان فقط زمانی از همه توان عقل خود بهره می­ برد که با دشمنش روبرو شده باشد. آنها مبارزانی خشن ­بودند که از برخورد مستقیم با تبهکاران نمی­ هراسیدند، ضرب و جرح برایشان عادی بود و از هیچ خشونتی ابا نداشتند. معمولا زنان زیبا نقشی اساسی را در این داستان­ ها بازی می­ کردند اما عشقی در میان نبود و جایی در دل قهرمان نداشتند. جنایت­ های سازمان یافته و گانگسترها یکی از ارکان اصلی داستان را تشکیل می­ دادند. نقش اول رمان­ های هاردبویلد را کارآگاهانی خصوصی به عهده می­ گرفتند که برای رسیدن به اهداف خود هیچ قانون یا خط قرمزی را رعایت نمی­ کردند. بنابراین می­ توان این سبک از داستان را زیرمجموعه رمان­ های پلیسی دانست.

مطلب برگرفته از: کانال رقص قلم هفت آسمان
@ferdosesokhan
فردوس سخن
Video
دست هایی که کمک می کنند بهتر از زبانهایی هستند که دعا می کنند
فردوس سخن pinned «دست هایی که کمک می کنند بهتر از زبانهایی هستند که دعا می کنند»
۲۳ اسفندماه: سمنوپزان
سمنوپزان؛ جشنی زنانه به پیشواز نوروز

✳️ سَمَنو، خوراکی شیرین است که از‌ جوانه‌های تازه نیش زده گندم و آرد، معمولا یک هفته پیش از نوروز ( ۲۳ اسفندماه) در جشن زنانه سمنوپزان به دست زنان و دختران پخته می‌شود و به نشانه امشاسپندبانو سپندارمذ یا اسفند، نماد زن، زایش و زندگی بر سفره هفت سین (نماد زمین) گذاشته می‌شود.

🏮توی سومنک در تاجیکستان:
سمنو را تاجیک‌ها، سُمَنَک/ سومنک گویند و در برخی مناطق تاجیکستان به جشن سمنوپزان «توی سُمَنک» گویند. در تاجیکستان حضور مردان در هنگام پختن سمنک جایز نیست و باور دارند با بودن مردان سمنک خراب می شود. در تاجیکستان در شب پختن سمنک در تمام شب جشنی واقعی برپاست و رقص و سرود و موسیقی در فضای باز طنین می‌افکند؛ زنان داستان می گویند، دایره می‌نوازند، می‌رقصند، ترانه می‌خوانند که تا صبح بیدار بمانند و پیش از سپیده دم آتش زیر دیگ را خاموش می‌کنند.

🏮 میله سمنک در افغانستان:
در افغانستان سمنو را سَمَنَک گویند و تاجیک‌های آن کشور به جشن سمنوپزان، «میله سمنک» گویند که پرشکوه، گسترده و همگانی برپا می‌شود. به باور عامه، پختن سمنک نه تنها نذر برآمدن مرادهاست بلکه با خود خیر و برکت به ارمغان می‌آورد. ساز، سرود، رقص، ترانه، شوخی، خنده و شادی در تمام طول جشن ادامه دارد و زنان و دختران ترانه معروف میله سمنک را همراه با دف یا تنبک می‌خوانند:
سمنک در جوش، ما کفچه زنیم
دیگران در خواب، ما دفچه زنیم
سمنک نذر بهار است
میله (جشن) شب‌زنده‌دار است
این خوشی سالی یک بار است،
سال دیگر یا نصیب...

🏮 حلوای اصفهان در جمهوری آذربایجان:
در اران یا جمهوری آذربایجان مردم به سبزه، سمنو می‌گويند که در زبان آن ها به معنای جوانه گندم است. مردم جمهوری آذربایجان به خوراکی که از سمنو یا جوانه تازه نیش کشیده درست می‌شود «اصفهان حلواسی» يا «حلوای اصفهان» و یا «حلوای سمنی» یا «حلوای سوهان» گویند و نام «حلوای اصفهان» نشان می‌دهد که به احتمال زیاد شیوه پخت سمنو را با واسطه‌ای از اصفهانی‌ها آموخته‌اند.
مردم جمهوری آذربایجان نیز سمنو یا به گفته خودشان «حلوای اصفهان» را پیش از نوروز پخته و آن را به نشانه‌ی برکت و باروری بر سفره نوروزی می‌گذارند. در بین مردم آذربایجان سمنو نشانه تداوم نسل است و آن را بین زنانی که دارای فرزند نمی‌شوند، می‌گردانند.

🏮جشن سمنو در ترکمستان و ازبکستان:
اصلی ترین غذای نوروز ترکمنستان، سمنی یا سومِلِک است و با شیرینی سوملک، شیرینی را در سال نو به خانه می‌آورند. پختن سمنو در بین ازبک‌ها هم مرسوم است و به آن «سُمَلَک» می‌گویند. در این جشن در سراسر ازبکستان زنان و دختران به تهیه سملک می‌پردازند.

🏮جشن سمنو در قرقیزستان:
در قرقیزستان نیز به سمنو، سومولوق یا سومولوک می‌گویند. استفاده از این سین در هنگام سال نو در قرقیزستان نشانه.ی تحمل سختی‌های پیش‌رو تلقی می‌شود و مردم این کشور آن را تمرینی برای مقابله با مشکلات می‌دانند زیرا تهیه «سومولوق» زحمت و صبر زیادی را می‌طلبد./.

این جستار به طور گزیده برای نخستین بار در ماهنامه گردشگری سپاهان (کوله) شماره اسفندماه ۹۷ منتشر شده است.

- دکتر شاهین سپنتا
@ferdosesokhan
4_5848151710752572646.pdf
385.5 KB
بارم بندی کتاب های ادبیات

بارم بندی تفکیک شده ی کتاب های فارسی، نگارش و علوم و فنون بر پایه آخرین بارم بندی رسمی دفتر تالیف-آذر۹۷
@ferdosesokhan
dastur-ezaban-efarsi-x@bamun1.pdf
2.6 MB
دستور زبان فارسی
عبدالرسول خیام‌پور
@ferdosesokhan
دستور زبان فارسی پنج استاد.pdf
3.4 MB
دستور پنج استاد
فروزان‌فر ،همایی، یاسمی، بهار عبدالعظیم قریب
@ferdosesokhan
دستور زبان فارسی.pdf
4.5 MB
دستور زبان فارسی
پرویز ناتل خانلری
چاپ چهارم
سیصد و هفتاد صفحه
@ferdosesokhan
Tarikh Adabiat.pdf
735.9 KB
کنکوری ها به هوش!!
تاریخ ادبیات دروس فارسی۱و۲و۳
@ferdosesokhan
#کنکوری
📌 #تاریخ_ادبیات_فارسی_یازدهم

🔸فرهاد و شیرین👈وحشی بافقی
🔹بوستان👈سعدی
🔸بهارستان👈جامی
🔹تاریخ بیهقی👈بیهقی
🔸تحفه الاحرار👈جامی
🔹زندگی نامه مولانا👈بدیع الزمان فروزانفر
🔸روزها👈اسلامی ندوشن
🔹نمونه های نثر فصیح فارسی معاصر👈جلال متینی
🔸لیلی و مجنون👈نظامی
🔹مرصاد العباد من المبدا الی المعاد👈نجم الدین رازی
🔸غزلیات شمس👈مولوی
🔹امواج سند👈حمیدی شیرازی
🔸عباس میرزا آغازگری تنها👈مجید واعظی
🔹زندان موصل👈اصغر رباط جزی
🔸روضه خلد👈مجد خوافی
🔹حمله حیدری👈باذل مشهدی
🔸کلیله و دمنه👈نصرالله منشی
🔹جوامع الحکایات و لوامع الروایات👈محمد عوفی
🔸شلوار های وصله دار👈رسول پرویزی
🔹سه دیدار👈نادر ابراهیمی
🔸ماه نو و مرغان آواره👈تاگور
🔹ترجمه ماه نو و مرغان آواره👈علی پاشایی
🔸پیامبر و دیوانه👈جبران خلیل جبران
🔹ترجمه پیامبر و دیوانه👈نجف دریابندری
🔸دیوان شرقی غربی👈گوته
🔹ترجمه دیوان شرقی غربی👈کوروش صفوی
🔹پرنده ای به نام آذر باد👈ریچارد باخ
🔸ترجمه پرنده ای به نام آذرباد👈سودابه پرتوی

📚ادبیات یازدهم
@ferdosesokhan
انواع اوزان عروضی.pdf
213.5 KB
📕اوزان موجود در کتاب علوم و فنون ادبی ۱و ۲ و ۳
📕تدوین: حمیرا خانجانی
📕کانال آموزش دیداری-شنیداری
@ferdosesokhan
سهم خرافات در سقوط صفویه

آبگوشت شاه سلطان حسین که سپاهیان را نامرئی می‌کرد:
بی‌تدبیری و باورهای خرافی شاه سلطان حسین، خود زمینه نابودی وی و سلطه افغان‌ها بر خاک ایران و نابودی سلطه صفویه را فراهم ساخت و وی بالاخره با دست خود در سال ۱۱۲۵ تاج و تخت سلطنت را به محمود افغان واگذار کرد.
در زمان شاه سلطان حسین نیز نفوذ منجمین در دربار و افراط و خرابکاری آن‌ها در امور درباری و کشوری، به وضوح مشاهده شده است. آورده‌اند: «تمام مشغولیت شاه سلطان حسین در زمان حکومتش این بود که به جای سپهسالاران افرادی چون منجمان، حکیمان و ملایان را به دور خود نشاند و درباره مسائل بسیار جزئی و پیش پا افتاده به بحث بپردازند. مثلا در غیرموقع فصل سال، برای شاه خربزه می‌آورند. این جماعت تشکیل جلسه می‌دادند و حکیم‌باشی بر روی سرد و گرم بودن یا قابض و مسهل بودن آن نظر می‌داد و منجم هم برای قاچ کردن و خوردن خربزه اسطرلاب می‌انداخت و مورد ساعت سعد و نحس را مطرح می‌کرد و بعد ملا‌ها باید فتوا می‌دادند که این خربزه پاک شرعی است یا خیر؟ و بخورد یا خیر؟ و پس از این نظریه چند دعا قبل از خوردن بخوانند و سایر جزئیات در خصوص چگونگی آوردن خربزه و در کدام سینی و ظرف و با چه کاردی قاچ شود نیز آن‌ها نظر می‌دادند.»

تاریخ نظامی و سیاسی نادرشاه افشار، ص ۴۷

گاه در دربار، بین منجمان و طبیبان درگیری و مراوداتی صورت می‌گرفت و به ظاهر منجمان مقتدر‌تر و عزیز‌تر از طبیبان بودند. فی‌المثل پزشکان در تداوی بیماران بر حسب عوارض و علائم امراض و خصوصیات مشهود مرض اقدام می‌کردند و دارویی تجویز می‌نمودند، در صورتی که منجمان با این اقدامات مخالفت می‌ورزیدند و می‌گفتند: باید چرخ و سیر کواکب را نیز نگریست تا معلوم شود که آیا مراجعه به پزشک و تداوی سعد است یا نحس؟

سیاحت‌نامه شاردن، ج ۵، ص۱۸۳-۱۸۲

در برخی مواقع، شاه به پیشگویی منجمان اکتفا نمی‌کرد و خود اوامری صادر می‌نمود، به عنوان مثال شاه سلطان حسین در چگونگی مقابله با افغان دستور پخت آبگوشتی سحرآمیز را داد و چنین می‌پنداشت که پس از اطعام سپاهیان، آنان به صورت نامرئی مبدل خواهند شد و در نتیجه مزیتی عظیم بر دشمن خواهند یافت. آبگوشت باید در ظرفی تهیه می‌شد که در هر یک از آن‌ها دو پاچه بز نر با ۳۲۵ غلاف سبز نخود و تلاوت ۳۲۵ تشهد توسط دوشیزه‌ای بر سر آن خوانده می‌شد و این سفارش‌هایی بود که به شاه برای پخت این آبگوشت سحرآمیز داده بودند.

ر. ک: انقراض سلسله صفویه و ایام استیلای افاغنه در ایران، ص۱۵۸
@ferdosesokhan
منفورترین شاهان ایران

ناصرالدین شاه:

بی لیاقت ترین شاه تاریخ ایران:
کسیکه با پنجاه سال سلطنتش در حالیکه جهان در اوج پیشرفت تمدن بود، ایران را پنجاه سال از تمدن عقب تر برد. بیشتر وقت او به اندازه گیری طول سبیلش و زن بارگی گذشت . در زمان او ترکمنستان و خیوه و پاکستان از ایران جدا شدند و هرات و افغانستان توسط انگلیس اشغال گشت و این شاه سرگرم با حرمسرای خود- بیش از 120 زن در حرمسرای او بودند-  کوچکترین توجهی به این ناکامی ها ننمود. پادشاهی که در سن 68 سالگی عاشق دختری 12 ساله به نام ماه رخسار که خواهر زنش هم بود شد و این دختر بیچاره را که جای نبیره او بود عقد نمود. در کل پادشاهی ظالم، مغرور، شکمباره و در برابر بیگانگان سهل انگار بود.

فتحعلی شاه قاجار:

پادشاهی که تمام توجهش به آرایش ریش بلندش بود و خوشگذرانی با زنان حرمسرایش. در زمان او و در دو نبرد با روس ها، گرجستان، ارمنستان، تفلیس، باکو و بیشتر نواحی شمال غربی ایران از دست رفت و به تابعیت روسها درآمد.
از دست رفتن بخش‌هایی از آذربایجان، گرجستان، ارمنستان، در عهدنامه‌های ترکمانچای و گلستان که به واسطه بی‌لیاقتی فتحعلی‌شاه و شکست در نبرد با روسیه به ایران تحمیل شد. بخشیدن الماس شاه به امپراتور روسیه به عنوان خون‌بهای گریبایدوف.
حکاکی تصویر خود روی قسمتی از آثار تاریخی ساسانی در تاق بستان که باعث وارد آمدن خسارات به آثار ساسانی شده است.
حکاکی عبارت «سلطان صاحبقران فتح‌علی‌شاه قاجار ۱۲۴۴» بر روی الماس دریای نور، با این کار از ارزش این الماس بی‌همتا به‌شدت کاسته شد.

شاه سلطان حسین صفوی:

او در مدت سی سال هزار زن گرفت. مخترع سرسره بازی زنانش بود و سرانجام یک جوان دیوانه به نام محمود افغان با لشکری نه چندان زیاد توانست پایتختش را محاصره و تاج از سر بی کفایتش درآورد. در زمانیکه محمود افغان از افغانستان به راه افتاد و در سر راه خود شهرهای بم و کرمان را فتح کرد و به سرعت به سوی اصفهان در حرکت بود. شاه سلطان حسین در همان زمان دستور داده بود هر سال یک روز هیچ دکان داری در بازار و خیابان ها حق ندارد در محل کسبش حضور داشته باشد. باید حتما زن و دخترانش به جای او در دکان وحجره باشند تا شاه که طبق فتوایی محرم همه زنان بود و هیچ زنی نمی بایست از او رو بگیرد. یکایک آنان را ببیند و از میان آنان، تعدادی زن و دختر زیبا انتخاب کرده و به حرمسرای خود ببرد. صد افسوس برای مردم آن روزگار که عقیده داشتند، آبی که شاه سلطان حسین در آن دست هایش را می شوید شفا دهنده است و اگر قطره ای به بیمار داده شود بهبود خواهد یافت؛ مردمی خرافه پرست ودر منجلاب نادانی. ای کاش چنان مردمی از مادر زاده نمی شدند.

سلطان محمد خوارزمشاه:

پادشاه ترسو و بی لیاقت خوارزمشاهی که در زمان او چنگیز خان به ایران حمله نمود و مغولان که خود را در برابر مردم ایران تنها دیدند، مردم شجاع ایران را به خاک و خون کشیدند و ایران را به ویرانه مبدل ساختند. سلطان محمد خوارزمشاه به جزیره آبسکون در دریاچه خزر گریخت و می گویند از ترس مغولان دق کرد.

مطلب برگرفته از: کانال تاریخ ۷۰۰۰ ساله ایران
@ferdosesokhan
نامک.pdf
6.9 MB
📒 واژه‌نامک
(فرهنگ واژه‌های دشوار شاهنامه)

✍🏻 #عبدالحسین_نوشین
هفت گنج خسرو پرویز

خسرو پرویز یا خسرو اول لقبش پرویز بوده که به معنای فاتح و پیروز است. این عنوان به خاطر پیروزی‌های بزرگش در غرب به او داده شده بود.

او آخرین شاهنشاه قدرتمند ساسانیان بود که آوازهٔ شهرتش عالم گیر روزگار آن دوره بوده است.

این شهرت نه به خاطر جنگ‌ها، بلکه به خاطر ثروت عظیم او بود. درامدهای دولت ساسانی علاوه بر مالیات، بر پایهٔ سیستم پر رونق کشاورزی و دامداری و جادهٔ ابریشم که شاهراه تجارت ایران و روم و چین بود، بوده است. این شاهراه برای دولت ساسانی بسیار سودآور بود. علاوه بر این تجارت طلا و فرش‌های بافته شده، پارچه، پشم و ظروف، این‌ها کافی بود تا دولتی ثروتمند باشد. در دوران خسرو پرویز خزانهٔ شاهی پر زر و سیم بود؛ شاید ثروتی که او انباشته داشت در هیچ دوره‌ای به اندازهٔ او نرسد.

این‌ها نه از فشار بر مردم بلکه به خاطر سیستم پررونق اقتصادی دولت ساسانی بود.

هفت گنج خسرو پرویز

تخت تاقدیس:
از عجایب بارگاه اوست. شکل این تخت مانند طاق بود و جنسش از عاج و نرده‌هایش از نقره و طلا بود. بر سقف این تخت صورت پادشاهان و مجالس بزم و شکار و ستاره‌ها حک شده بود. روی آن وسیله‌ای برای تعیین ساعات روز نصب شده بود وچهار یاقوت هم به مانند تناسب یکی از فصول سال دیده می‌شد.

تاج خسروانی:
بی شک یکی دیگر از عجایب در گاه اوست. تاج خسرو پرویز از مقداری طلا و مروارید ساخته شده بود. یاقوتهایی که در تاج به کار رفته بود در شب مثل روز می در خشیدند. این تاج آن قدر سنگین بود که زنجیره‌هایی از طلا آن را از سقف آویزان کرده بود. تاج را بر این زنجیره‌های طلا بسته بودند تا هنگام نشستن شاه تاج به روی سرش قرار بگیرد و سنگینی وزن تاج را حس نکند.

دستمال نسوز:
شاه پس از غذا خوردن با دستمال دست‌های خود را پاک می‌کرد؛ چون چرب می‌شد آن را درون آتش می‌انداخت تا آتش آن را تمیز کند و دستمال پاک می‌شد اما نمی‌سوخت. جنس آن از پنبهٔ کوهی بود.

طلای مشت افشار:
خسرو پرویز قطعه طلایی شگفت انگیز داشت که آن را طلای مشت افشار می‌نامید. این قطعه طلا به اندازهٔ مشت پادشاه و مثل موم نرم بود. این قطعه طلا را از معدنی در تبت استخراج کرده بودند و دویست مثقال وزن داشت.

گنج بادآورد:
هنگامی که ایرانیان اسکندریه ی مصر را محاصره کردند رومیان ثروت شهر را در کشتی‌هایی قرار دادند تا به مکانی امن فرستاده شود اما با تغییر وزش باد کشتی به دست ایرانیان افتاد و آن را گنج باد آورد گفتند.

شطرنجی از یاقوت وزمرد:
این شطرنج از جنس یاقوت و زمرد بود.

گنج گاو:
روزی کشاورزی در مزرعهٔ خود شروع به کندن زمین کرد که ناگاه در حفره‌ای کوزه‌هایی پر از طلا دید. کشاورز از حسن نیت یافتن طلاها را به دربار گزارش داد. موقعی که به محل گنج آمدند دیدند که صدها کوزه پر از طلا در آن است. خسرو پرویز دستور داد یک کوزه از گنج را به کشاورز بدهند و بقیهٔ کوزه‌های پر از طلا را به کاخش بفرستند و نامشان را گنج گاو نامید.

از دیگر عجایب بارگاه خسرو پرویز اسب افسانه‌ای او به نام شبدیز بود که هدیهٔ همسرش شیرین بود. همچنین از دیگر عجایب بارگاه خسرو پرویز علاوه بر قصرش تیسفون و رامشگران دربارش شیرین همسر مسیحی اش بود که عشق این دو زبانزد روزگار خود بود.

فرای، ریچارد. تاریخ باستانی ایران (انتشارات فارسی)، ۱۳۸۰. تهران.

جریر طبری، محمد. تاریخ طبری (انتشارات بنیاد فرهنگ ایران)، چاپ دوم ۱۳۶۵. تهران.

مطلب برگرفته از : کانال جذاب تاج (تاریخی، اجتماعی و جغرافیایی)
@ferdosesokhan
حاجی فیروز، اسطوره ای از تمدن بین النهرین

در افسانه و اسطوره های سومری بین النهرین، الهه ای زیبا به نام ایشتار یا اینانّا وجود داشت. انو پدر و انتو مادر آسمانی اینانّا بودند.
اینانّا را دو تا از خدایان سومری خواستگاری کرده بودند به نام های دوموزی؛ چوپان خدا و انکیم دو؛ کشاورز خدا.
ایزدبانوی آسمان اینانّا دل در گرو عشق انکیم دو؛ کشاورزخدا داشت اما برادر اینانّا، اوتو؛ خورشیدخدا به خواهرش می گوید: خواهرم با دوموزی ازدواج کن! باشد که با این ازدواج، باروری و نیک فرجامی زمین تضمین گردد.
اینانّا عاشق دوموزی، تموز یا چوپان خدا می شود و وی را برای ازدواج انتخاب می کند.
تموز یا دوموزی در این داستان نماد شاه است. الهه دوست دارد، همچو جهان بالا، جهان زیرین یا مرگ را نیز به زیر نگین خود در‌آورد و روزی تصمیم می گیرد خود را پنهان کند و برای آشکار شدن حقیقت به زیرزمین برود تا ببیند در نبودش چه اتفاق هایی بر روی زمین می افتد.
اینانا به وزیرش نین شوبور می گوید که اگر بازگشتم بیش ازسه روز به طول کشید.بدان که زندانی شده ام و برای کمکم اقدام کنید.
اینانا با تمام تعلقات و زیورآلاتش به سمت جهان زیرین راه می افتد، او بایستی از هفت دروازه عبور کند تا به آنجا برسد. خواهر او(ارش کی گل) ایزدبانو و الهه جهنم در زیرزمین، بسیار حسود است و وقتی ماجرا را به گوش او می رسانند به نگهبان ها دستور می دهد که در وروردی هر دروازه تعلقات و مقداری از جواهرات اینانا را بگیرند.
در آنجا قانون جهان زیرین برای او اجرا می‌شود و اینانا می‌میرد.
در آخرین طبقه نگهبان ها حتی گوشت تن الهه را هم می گیرند و فقط استخوان هایش باقی می ماند.
از آن طرف در روی تمام زمین باروری متوقف می شود، دیگر نه درختی سبز می شود نه گیاهی می روید و زندگی از جریان طبیعی می ایستد.
هیچکس نیست که برای معبد خدایان فدیه دهد. خدایان از ایستایی جهان ناراحت می شوند و چون روزگار برایشان تنگ می شود، برای پیدا کردن راه حل، جلسه ای تشکیل می دهند و وزیر الهه را برای چاره جویی دعوت می کنند.
الهه بنا به درایت، پیش از سفر از اتفاق های ناگوار اطلاع داشته است، قبلا به وزیر وصیت کرده بود که در نبودش چه باید بکند.
به پیشنهاد وزیراینانا،خدایان موافقت می کنند یک نفر به جای الهه به زیرزمین برود تا الهه بتواند به روی زمین بازگردد و باروری دوباره آغاز شود.
قرار می شود نیمی از سال را دوموزی(شوهراینانا) به زیر زمین برود و وقتی دوموزی به روی زمین می آید،
نیم دیگر سال را ایزدبانوی جهنم که ارش کی گال یا گشتی ننه نام دارد در زیر زمین باقی بماند.
وقتی شاه دوموزی به روی زمین می آید، بهار می شود و تمام مراسم جشن بهار هم به دلیل آمدن اوست.
آن گاه که دوموزی را از زیر زمین به بیرون می فرستند، لبانش را قرمز می کنند و دایره ای کوچک به دستش می دهند تا با شادی بازگردد. این سمبلی است از بازگشت بهار و شکوفه ها و همچنین باروری زمین.
سیاهی صورت دوموزی هم مربوط به بازگشت از دنیای مردگان است و تمام این شادمانی برای بازگشت او به روی زیرزمین است.

مطلب برگرفته: کانال جذاب تاج (تاریخی، اجتماعی و جغرافیایی)
@ferdosesokhan
لطافت در نوشتار، زمختی در رفتار

آیا تا کنون از خود پرسیده‌اید:

در برابر حجم بالای نمایش احساسات انسانی در قالب نثر صمیمانه و شعر عاشقانه ( در فضای مجازی، به ویژه در شبکه‌های اجتماعی مانند فیس بوک و تلگرام و... )، آیا زندگی‌های شیرین و صمیمانه و عاشقانه هم در جهان عینی وجود دارد؟

در برابر این همه پاره‌نوشته‌ی لطیف و فرحبخش، روح ها و جان های لطیف هم وجود دارد؟

در مقابل واژگان زیبا و به سامان شعرها و نثرها، رابطه ها و رفتارهای زیبا هم وجود دارد؟

این پرسش‌ها البته هیچ از لطافت و زیبایی نوشته‌هایی سحرآمیز که از سرانگشتان رنج و غربت آدمی متولد می‌شوند، نمی‌کاهد. حقیقتا آدمی از خواندن برخی دلنوشته‌ها و اشعار با تشبیهات زیبا که چون حریر، لطیف‌اند، لذت وافر می‌برد. واژگان رویایی‌شان، ما را به فراسوی هست‌های تلخ می‌برند. بر بال خیال‌مان می نشانند و ما را به سوی جهانی که باید باشد و نیست، پرواز می‌دهند. واژگانی که عمیق‌ترین حس خوب و بعضا حزنی شیرین را بر روی کاغذ نقاشی می‌کنند.

اما سخن چیز دیگر است.
به تجربه و با مشاهده و یا اطلاع از روابط سرد و شکننده‌ای که در انواع روابط سراغ دارم، از خود می‌پرسم، نکند به فانتزی اندیشی خیالی دچار شده‌ایم. اگر واژگان نرم و مخملی را بر زبان می‌رانیم، اگر شعرهایی از جنس حریر می‌گوییم، چرا بر تن زندگی عینی و عملی خود، زرهی فولادی پوشانده‌ایم؟ این همه زمختی در عمل چه نسبتی با آن همه لطافت در نظر دارد؟ شعرهای عاشقانه‌ای که چشم احساس را به گریستن وادار می‌کند چرا رنگش را به زندگی نمی‌زند؟

در محضر کسانی هستیم اما آن ها را نمی‌بینیم، اما در فراق بر فاصله‌ها مویه سر می‌دهیم و اشک کلمات را بر صفحه‌ی قلب‌مان جاری می‌کنیم. چقدر عکس‌ها و نوشته‌هایی در باره‌ی پدران و مادران پیر و فرتوت دیده‌ایم و خوانده‌ایم. عکس‌ها و نوشته‌هایی در باره‌ی بیماران، کودکان یتیم و بینوا و فقیر دیده و خوانده‌ایم، و در برخی اوقات نم اشکی هم بر دیدگان نشانده‌ایم. اما آن کلمات جادویی در ساحت عمل چرا محو می شوند؟ به راستی احساس پاکمان با دیدن عکس‌ها و نوشته‌ها، به سرعت کجا می‌روند؟ چرا در عمل و رفتار ، آن ها را رها می‌کنیم؟ گویی آن احساسات لطیف، برفی است که در برابر آفتاب واقعیت آب می‌شود و قطره قطره ناپدید می‌گردد.

از این رو گاهی می‌اندیشم نکند ما به فانتزی اندیشی احساسی دچار شده‌ایم. و شاید هم شده‌ایم. همان گونه که شکافی معنا‌دار و البته دردناکی میان باورهای اخلاقی و رفتار ما وجود دارد، شکاف تاسف باری هم میان احساس و عمل ما ایجاد شده است. دو گسستی که منشا رنج ها و پیکارجویی‌ها است. حقیقتا باید به این مسئله به صورت جدی و از سر درد اندیشید که:

چگونه می‌توان نرمی واژگان را به رفتارها هم منتقل کرد؟
چگونه می‌توان عمل را به باورهای اخلاقی نزدیکتر ساخت؟

علی زمانیان

مطلب برگرفته از: کانال علوم و فنون ادبی
@ferdosesokhan
چهل مورد از کم هزینه ترین لذت‌های دنیا

1- گاهی به تماشای غروب آفتاب بنشینیم.
2 - سعی کنیم بیشتر بخندیم.
3- تلاش کنیم کمتر گله کنیم.
4 - با تلفن کردن به یک دوست قدیمی، او را غافلگیر کنیم.
5 - گاهی هدیه‌هایی که گرفته‌ایم را بیرون بیاوریم و تماشا کنیم.
6 - بیشتر از خدا تشکر کنیم و با او حرف بزنیم.
7 - در داخل آسانسور و راه پله و... باآدمها صحبت کنیم.
8- هر از گاهی نفس عمیق بکشیم.
9- لذت عطسه کردن را حس کنیم.
10- قدر این که پایمان نشکسته است را بدانیم.
11- زمزمه کنیم و آواز بخوانیم.
12- سعی کنیم با حداقل یک ویژگی منحصر به فرد با بقیه فرق داشته باشیم .
13- گاهی به دنیای بالای سرمان خیره شویم.
14- با حیوانات و سایر جانداران مهربان باشیم.
15- برای انجام کارهایی که ماهها مانده و انجام نشده در آخر همین هفته برنامه‌ریزی کنیم!
16- از تفکردرباره تناقضات لذت ببریم.
17- برای کارهایمان برنامه‌ریزی کنیم و آن را طبق برنامه انجام دهیم. البته کار مشکلی است!
18- مجموعه‌ای از یک چیز (تمبر، برگ، سنگ، کتاب و... )برای خودمان جمع‌آوری کنیم.
19- در یک روز برفی با خانواده آدم برفی بسازیم.
20- گاهی در حوض یا استخر شنا کنیم، البته اگر کنار ماهی‌ها باشد چه بهتر.
21- گاهی از درخت بالا برویم.
22- احساس خود را در باره زیبایی ها به دیگران بگوئیم.
23- گاهی کمی پابرهنه راه برویم!.
24- بدون آن که مقصد خاصی داشته باشیم پیاده روی کنیم.
25- گاهی نیمه شبها از خواب بیدار شویم و از خدا بخاطر نعمتهایش تشکر کنیم
26- در جلوی آینه بایستیم وخودمان را تماشا کنیم.
27- سعی کنیم فقط نشنویم، بلکه به طور فعال گوش کنیم.
28- رنگها را بشناسیم و از آنها لذت ببریم .
29- وقتی از خواب بیدار می‌شویم، زنده بودن را حس کنیم.
30- بیشتر کتاب بخوانیم.
31- کمتر حرف بزنیم و بیشترگوش کنیم ..
32- قبل از آن که مجبور به رژیم گرفتن بشویم، ورزش کنیم و مراقب تغذیه خود باشیم .
33- چند بازی و سرگرمی مانند شطرنج و... را یاد بگیریم.
34- اگر توانستیم گاهی کنار رودخانه بنشینیم و در سکوت به صدای آب گوش کنیم.
35- هرگز شوخ طبعی خود را از دست ندهیم.
36- احترام به اطرافیان را هرگز فراموش نکنیم.
37- به دنیای شعر و ادبیات نزدیک تر شویم.
38- گاهی از دیدن یک فیلم در کنار همه اعضای خانواده لذت ببریم.
39- تماشای گل و گیاه را به چشمان خود هدیه کنیم.
40- از هر آنچه که داریم خود و دیگران استفاده کنیم ممکن است فردا دیر باشد.

مطلب برگرفته از: کانال کتابخانه تلگرام
@ferdosesokhan