«سوتی دادن» و «خالی بستن» از کجا آمد؟
میرجلالالدین کزازی میگوید: واژههایی که بر پایه هنجارهای زبان و دگرگونی در واژههای زبان فارسی نیستند نمیتوانند زیست و پیکره زبان فارسی را دچار آسیبی چارهناپذیر کنند.
او در همین زمینه به ریشه برخی از واژههای ساختهشده توسط گروههای مختلف جامعه اشاره میکند.
این استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی در گفتوگو با خبرنگار ادبیات ایسنا، درباره افزایش برخی از واژههای نامانوس که در رسانهها و شبکههای اجتماعی بهکار گرفته میشود و تاثیر آنها بر زبان فارسی، گفت: زبان پارسی زبانی است استوار و سختجان که به آسانی به گزندهای گران یا آسیبهای بنیادین دچار نمیتواند شد. اگر اینگونه میبود صدها سال نمیپایید و فراز و نشیبهای بسیار را از سر نمیگذرانید.
او افزود: در زبان فارسی مانند پاره دیگری از زبانهای جهانی گویشهایی پدید میآید. این گویشها گاهی گروهی است، به این معنی که در میان گروهی ویژه کاربرد و روایی دارد. در گذشته این گروهها را بیشتر پیشهورزان و صنعتکاران میساختند. پارهای از پیشهها دارای گویشی ویژه بودند که در گفتوگو با همکاران از آنها بهره میبردند؛ از آن روی که رازهای کارشان بر دیگران آشکار نشود. شناختهشدهترین این گویشها، گویش زرگری نامیده میشود.
کزازی اظهار کرد: پدیده تازه در پیدایی گویش در روزگار ما میتواند در گویش جوانان و از طریق رسانهها به کار گرفته شود. در این گویش واژههایی پدید میآیند که بیشتر آنها پایدار نمیمانند و پس از چندی به فراموشی دچار میشوند.
او درباره دلیل پدیدآمدن چنین واژههایی گفت: به درستی نمیتوان دانست این واژهها چگونه پدید میآید، زیرا بر پایه هنجارهای زبان و دگرگونی در واژههای زبان فارسی نیست و گویا به پسند و خواست کسان وابسته است. پارهای از آنها را میتوان بررسید و خاستگاهشان را نشان داد، اما بسیاری را نمیتوان.
این نویسنده سپس افزود: اگر بخواهیم در این زمینه نمونهای بیاوریم میتوان از واژه «خالی بستن» نام برد. این واژه از آنجا میآید که تفنگ را خالی و بیفشنگ بر دوش میبستند تا دیگران را بفریبند و بترسانند. از همین رو هنگامی که کسی سخنی بیپایه میگوید و لاف میزند گفته میشود کسی خالی بسته است.
کنایه دیگری که در این گویش رواج دارد «سه» شدن است که به معنی نادرست کار کردن به کار برده میشود. این واژه میتواند از موتور خودرو ستانده شده باشد که اگر از هر چهار سیلندر آن یکی از آنها کار نکند خودرو نمیتواند کار خودش را انجام دهد.
کزازی همچنین گفت: «سوتی دادن» نیز دیگر واژهای است که در گویش جوانان به کار برده میشود. پایه این واژه نیز میتواند از ورزش گرفته شده باشد و آن در زمانی است که وقتی ورزشکار خطا میکند و داور سوت میزند نشانه آن است که بازیکن کار خود را به درستی انجام نداده است، از این روی مایه ی سوت زدن داور شده است. یعنی لغزش آشکار و خطایی نمایان انجام داده است.
او در پایان اضافه کرد: با این حال که این گویشها در میان گروههای ویژه از جامعه کاربرد و فراگیری دارند، حتی اگر کارکرد گسترده هم بیابند، نمیتوانند زیست و پیکره زبان فارسی را آنچنان دگرگون کنند که آسیبی چارهناپذیر به آن برسانند. زیرا زبان فارسی از مایهدارترین زبانهای جهان است.
استاد میرجلال الدین کزازی
@ferdosesokhan
میرجلالالدین کزازی میگوید: واژههایی که بر پایه هنجارهای زبان و دگرگونی در واژههای زبان فارسی نیستند نمیتوانند زیست و پیکره زبان فارسی را دچار آسیبی چارهناپذیر کنند.
او در همین زمینه به ریشه برخی از واژههای ساختهشده توسط گروههای مختلف جامعه اشاره میکند.
این استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی در گفتوگو با خبرنگار ادبیات ایسنا، درباره افزایش برخی از واژههای نامانوس که در رسانهها و شبکههای اجتماعی بهکار گرفته میشود و تاثیر آنها بر زبان فارسی، گفت: زبان پارسی زبانی است استوار و سختجان که به آسانی به گزندهای گران یا آسیبهای بنیادین دچار نمیتواند شد. اگر اینگونه میبود صدها سال نمیپایید و فراز و نشیبهای بسیار را از سر نمیگذرانید.
او افزود: در زبان فارسی مانند پاره دیگری از زبانهای جهانی گویشهایی پدید میآید. این گویشها گاهی گروهی است، به این معنی که در میان گروهی ویژه کاربرد و روایی دارد. در گذشته این گروهها را بیشتر پیشهورزان و صنعتکاران میساختند. پارهای از پیشهها دارای گویشی ویژه بودند که در گفتوگو با همکاران از آنها بهره میبردند؛ از آن روی که رازهای کارشان بر دیگران آشکار نشود. شناختهشدهترین این گویشها، گویش زرگری نامیده میشود.
کزازی اظهار کرد: پدیده تازه در پیدایی گویش در روزگار ما میتواند در گویش جوانان و از طریق رسانهها به کار گرفته شود. در این گویش واژههایی پدید میآیند که بیشتر آنها پایدار نمیمانند و پس از چندی به فراموشی دچار میشوند.
او درباره دلیل پدیدآمدن چنین واژههایی گفت: به درستی نمیتوان دانست این واژهها چگونه پدید میآید، زیرا بر پایه هنجارهای زبان و دگرگونی در واژههای زبان فارسی نیست و گویا به پسند و خواست کسان وابسته است. پارهای از آنها را میتوان بررسید و خاستگاهشان را نشان داد، اما بسیاری را نمیتوان.
این نویسنده سپس افزود: اگر بخواهیم در این زمینه نمونهای بیاوریم میتوان از واژه «خالی بستن» نام برد. این واژه از آنجا میآید که تفنگ را خالی و بیفشنگ بر دوش میبستند تا دیگران را بفریبند و بترسانند. از همین رو هنگامی که کسی سخنی بیپایه میگوید و لاف میزند گفته میشود کسی خالی بسته است.
کنایه دیگری که در این گویش رواج دارد «سه» شدن است که به معنی نادرست کار کردن به کار برده میشود. این واژه میتواند از موتور خودرو ستانده شده باشد که اگر از هر چهار سیلندر آن یکی از آنها کار نکند خودرو نمیتواند کار خودش را انجام دهد.
کزازی همچنین گفت: «سوتی دادن» نیز دیگر واژهای است که در گویش جوانان به کار برده میشود. پایه این واژه نیز میتواند از ورزش گرفته شده باشد و آن در زمانی است که وقتی ورزشکار خطا میکند و داور سوت میزند نشانه آن است که بازیکن کار خود را به درستی انجام نداده است، از این روی مایه ی سوت زدن داور شده است. یعنی لغزش آشکار و خطایی نمایان انجام داده است.
او در پایان اضافه کرد: با این حال که این گویشها در میان گروههای ویژه از جامعه کاربرد و فراگیری دارند، حتی اگر کارکرد گسترده هم بیابند، نمیتوانند زیست و پیکره زبان فارسی را آنچنان دگرگون کنند که آسیبی چارهناپذیر به آن برسانند. زیرا زبان فارسی از مایهدارترین زبانهای جهان است.
استاد میرجلال الدین کزازی
@ferdosesokhan
📔روش های علاقه مند کردن دانش آموزان به کتابخوانی
🖌 نویسندگان، شاعران و تصویرگران کتابهای دانشآموزی را به مدرسه دعوت کنیم.
دعوت از پدیدآورندگان کتابهای مفید، اعم از نویسندگان، شاعران و تصویرگران، بهعنوان «مهمان ماه مدرسه» کار جالبی است. ترجیح دارد که نخست، پیش از حضور فرد در مدرسه، آثار وی به همراه زندگینامهی مختصرش در تابلوی اعلانات نصب شود. سپس در هر زمان و مکان مناسب و با رعایت شرایط روحی، عاطفی و ذهنی دانشآموزان، جلسهی «گفتو شنود» (بهصورت تعاملی و ارتباط دوسویهی دانشآموزان و مهمان) برگزار گردد. در این روش، زمینهی علاقهمند کردن دانشآموزان به مطالعه و ترغیب آنان به نوشتن، سرودن و نقاشی کردن (بنا به استعدادهای فردی)، بهتر و بیشتر فراهم میشود. در صورت امکان خرید آثار فرد دعوت شده در مدرسه، استفادهی مناسبتری از برنامه خواهد شد.
🖌 کتابخانهی کلاسی دایر کنیم.
تشکیل کتابخانهی کلاس و ایجاد فضایی محدود با برخی کتابهای مرجع و ضروری در کلاس، امکان استفادهی آسانتر معلمان و دانشآموزان را در حین فرایند یادگیری- یاددهی فراهم میسازد. اگر فضای کلاس اجازه بدهد، تفکیک کتابهای موجود مدرسه به تعداد مساوی بین کلاسهای مدرسه بهمنظور استفادهی جداگانهی دانشآموزان از کتابهای هر کلاس و جابهجایی گردشی کتابها در هر فصل، با بهرهمندی از مشارکت فعال دانشآموزان بهعنوان مدیر، معاون کتابخانه، در ایجاد شور و ذوق بین آنها، تأثیر فراوانی خواهد داشت.
🖌 قفسهی کتاب و تابلوی «کتابهای تازهای که میشناسیم» نصب کنیم.
نصب قفسهی کتاب و تابلو برای معرفی کتابهای تازه با موضوعات متنوع علمی، تاریخی، ادبی، دینی و ... بهمنظور استفادهی دانشآموزان، بهصورت هفتگی در محیطی مناسب، مانند کتابخانه یا راهروی مدرسه، و نیز نصب قفسهی کتاب و تابلوی «کتابهای تازه در حوزهی تعلیموتربیت» برای استفادهی معلمان، مربیان و اولیای دانشآموزان در فضای دفتر مدرسه یا سالن اجتماعات اولیا، در ترویج کتابخوانی مؤثر خواهد بود.
🖌از روشهای آموزشی خلاق و گروهی در حین فرایند یادگیری- یاددهی استفاده کنیم.
مدیران قادرند با تشویق معلمان در «شورای معلمان» و «گروههای علمی معلمان مدرسه» به استفاده از روشهای آموزشی خلاق و گروهی، زمینهی ترغیب دانشآموزان را به بهرهمندی از منابع غیردرسی کتابخانهی کلاسی یا مرکزی مدرسه فراهم سازند. بها دادن به مطالعات و تحقیقات گروهی دانشآموزان در درسهای گوناگون و استفادهی معلمان از منابع غیردرسی در حین آموزش، از شیوههای مناسب برای توسعه و تقویت فرهنگ مطالعه و کتابخوانی هستند.
🖌«قهرمان ماه کتاب» انتخاب کنیم.
انتخاب و معرفی دانشآموزان فعال، منضبط و جدی در زمینهی مطالعه و کتابخوانی در هر کلاس، با معیارهای روشن و با روش عادلانه، بهعنوان «قهرمان ماه کتاب» و اهدای لوح تقدیر با امضای مدیر مدرسه و جایزهی مناسب بهصورت ماهانه، بهویژه در دورهی ابتدایی و راهنمایی، تأثیر زیادی در بهبود وضعیت مطالعه در مدرسه خواهد داشت.
نصب عکس قهرمان ماه کتاب در تابلوی اعلانات و معرفی آنها در مراسم صبحگاه/ ظهرگاه و در جلسات مشاوره با اولیا از شیوههای مناسب در این زمینه است.
🖌برگزاری نمایشگاه و فروشگاه کتاب بهصورت فصلی یا سالانه
ایجاد امکان نمایش و فروش کتابهای مفید و مرتبط با برنامهی درسی در محیط مدرسه، با مشارکت مراکز فرهنگی و ناشران شایسته، با ارائهی تخفیف ویژه در زمانهای مناسب، مانند هفتهی کتاب یا در آستانهی تعطیلات نوروزی و تابستان، یا در حین برگزاری جلسات مشاوره با اولیا (در حوزهی تعلیموتربیت)، باعث رونق مطالعه و کتابخوانی خواهد شد.
🖌 کتاب هدیه بدهیم.
در طول سال تحصیلی، در مناسبهای گوناگون، اهدای کتاب (خصوصاً کتابهای مرجع)، با رعایت اصول روانشناختی، زیباییشناختی و به دور از افراط و تفریط، در ایجاد فضای مطالعه بین دانشآموزان مفید خواهد بود.
🖌 مسابقهی «پرسشهایی از کتابها» برگزار کنیم.
ارائهی چند پرسش از سوی معلمان و مربیان بهصورت هفتگی یا پانزده روز یکبار، در سطح کلاس یا مدرسه و اعلام اینکه پاسخ این پرسشها در کتابهای کتابخانهی کلاس یا مرکزی مدرسه یافت میشود، به رونق مطالعه و کتابخوانی و تقویت روحیهی پژوهشگری در دانشآموزان منجر خواهد شد.
@ferdosesokhan
🖌 نویسندگان، شاعران و تصویرگران کتابهای دانشآموزی را به مدرسه دعوت کنیم.
دعوت از پدیدآورندگان کتابهای مفید، اعم از نویسندگان، شاعران و تصویرگران، بهعنوان «مهمان ماه مدرسه» کار جالبی است. ترجیح دارد که نخست، پیش از حضور فرد در مدرسه، آثار وی به همراه زندگینامهی مختصرش در تابلوی اعلانات نصب شود. سپس در هر زمان و مکان مناسب و با رعایت شرایط روحی، عاطفی و ذهنی دانشآموزان، جلسهی «گفتو شنود» (بهصورت تعاملی و ارتباط دوسویهی دانشآموزان و مهمان) برگزار گردد. در این روش، زمینهی علاقهمند کردن دانشآموزان به مطالعه و ترغیب آنان به نوشتن، سرودن و نقاشی کردن (بنا به استعدادهای فردی)، بهتر و بیشتر فراهم میشود. در صورت امکان خرید آثار فرد دعوت شده در مدرسه، استفادهی مناسبتری از برنامه خواهد شد.
🖌 کتابخانهی کلاسی دایر کنیم.
تشکیل کتابخانهی کلاس و ایجاد فضایی محدود با برخی کتابهای مرجع و ضروری در کلاس، امکان استفادهی آسانتر معلمان و دانشآموزان را در حین فرایند یادگیری- یاددهی فراهم میسازد. اگر فضای کلاس اجازه بدهد، تفکیک کتابهای موجود مدرسه به تعداد مساوی بین کلاسهای مدرسه بهمنظور استفادهی جداگانهی دانشآموزان از کتابهای هر کلاس و جابهجایی گردشی کتابها در هر فصل، با بهرهمندی از مشارکت فعال دانشآموزان بهعنوان مدیر، معاون کتابخانه، در ایجاد شور و ذوق بین آنها، تأثیر فراوانی خواهد داشت.
🖌 قفسهی کتاب و تابلوی «کتابهای تازهای که میشناسیم» نصب کنیم.
نصب قفسهی کتاب و تابلو برای معرفی کتابهای تازه با موضوعات متنوع علمی، تاریخی، ادبی، دینی و ... بهمنظور استفادهی دانشآموزان، بهصورت هفتگی در محیطی مناسب، مانند کتابخانه یا راهروی مدرسه، و نیز نصب قفسهی کتاب و تابلوی «کتابهای تازه در حوزهی تعلیموتربیت» برای استفادهی معلمان، مربیان و اولیای دانشآموزان در فضای دفتر مدرسه یا سالن اجتماعات اولیا، در ترویج کتابخوانی مؤثر خواهد بود.
🖌از روشهای آموزشی خلاق و گروهی در حین فرایند یادگیری- یاددهی استفاده کنیم.
مدیران قادرند با تشویق معلمان در «شورای معلمان» و «گروههای علمی معلمان مدرسه» به استفاده از روشهای آموزشی خلاق و گروهی، زمینهی ترغیب دانشآموزان را به بهرهمندی از منابع غیردرسی کتابخانهی کلاسی یا مرکزی مدرسه فراهم سازند. بها دادن به مطالعات و تحقیقات گروهی دانشآموزان در درسهای گوناگون و استفادهی معلمان از منابع غیردرسی در حین آموزش، از شیوههای مناسب برای توسعه و تقویت فرهنگ مطالعه و کتابخوانی هستند.
🖌«قهرمان ماه کتاب» انتخاب کنیم.
انتخاب و معرفی دانشآموزان فعال، منضبط و جدی در زمینهی مطالعه و کتابخوانی در هر کلاس، با معیارهای روشن و با روش عادلانه، بهعنوان «قهرمان ماه کتاب» و اهدای لوح تقدیر با امضای مدیر مدرسه و جایزهی مناسب بهصورت ماهانه، بهویژه در دورهی ابتدایی و راهنمایی، تأثیر زیادی در بهبود وضعیت مطالعه در مدرسه خواهد داشت.
نصب عکس قهرمان ماه کتاب در تابلوی اعلانات و معرفی آنها در مراسم صبحگاه/ ظهرگاه و در جلسات مشاوره با اولیا از شیوههای مناسب در این زمینه است.
🖌برگزاری نمایشگاه و فروشگاه کتاب بهصورت فصلی یا سالانه
ایجاد امکان نمایش و فروش کتابهای مفید و مرتبط با برنامهی درسی در محیط مدرسه، با مشارکت مراکز فرهنگی و ناشران شایسته، با ارائهی تخفیف ویژه در زمانهای مناسب، مانند هفتهی کتاب یا در آستانهی تعطیلات نوروزی و تابستان، یا در حین برگزاری جلسات مشاوره با اولیا (در حوزهی تعلیموتربیت)، باعث رونق مطالعه و کتابخوانی خواهد شد.
🖌 کتاب هدیه بدهیم.
در طول سال تحصیلی، در مناسبهای گوناگون، اهدای کتاب (خصوصاً کتابهای مرجع)، با رعایت اصول روانشناختی، زیباییشناختی و به دور از افراط و تفریط، در ایجاد فضای مطالعه بین دانشآموزان مفید خواهد بود.
🖌 مسابقهی «پرسشهایی از کتابها» برگزار کنیم.
ارائهی چند پرسش از سوی معلمان و مربیان بهصورت هفتگی یا پانزده روز یکبار، در سطح کلاس یا مدرسه و اعلام اینکه پاسخ این پرسشها در کتابهای کتابخانهی کلاس یا مرکزی مدرسه یافت میشود، به رونق مطالعه و کتابخوانی و تقویت روحیهی پژوهشگری در دانشآموزان منجر خواهد شد.
@ferdosesokhan
پسوندِ« ـَ ک»و انواع آن
یکی از پسوند های معروفی که به اسم می چسبد و واژه ی غیرساده می سازد، پسوندِ « ـَ ک» است که مفهوم هایِ مختلفی را در کلمه به وجود می آورد.
انواعِ ـَ ک در زبان فارسی :
در جزوه ٔ کافنامه ٔ کسروی مجموعاً هجده معنی برای کاف پسوند و هاء پسوند (هاء بدل از کاف) با هم آمده و بعضی از آن معانی را در اینجا می توان دید.
🔻۱ ـ نشانه ی تصغیر : مفهومِ کوچکی و خُردی را می رساند .
مانند :
پرید از شاخکی بر شاخساری
گذشت از بامکی بر جو کناری
شاخَک = شاخ + ـَ ک : شاخه ی کوچک بامَک = بام + ـَ ک: به معنی بامِ کوچک
ای مرغک خرد ز آشیانه
پرواز کن و پریدن آموز
مُرغَک = مرغ + ـَ ک: مرغِ کوچک
زاغکی قالب پنیری دید
زود به دهان برگرفت و پرید
زاغَک = زاغ + ـَ ک : زاغِ کوچک
اتاقَک = اتاق + ـَ ک : اتاقِ کوچک
شهرَک = شهر + ـَ ک : شهرِ کوچک
پایَک = پای + ـَ ک : پایِ کوچک
کمانَک = کمان + ـَ ک : کمانِ کوچک
پیامَک = پیام + ـَ ک : پیامِ کوچک
🔻۲ ـ نشانه ی ترحّم و دلسوزی: مفهومِ دلسوزی را در بردارد:
طفلَک: به معنیِ طفلِ ترحُّم انگیز
بیندیش از آن طفلک بی پدر
سعدی
🔻۳ ـ نشانه ی شباهت: مفهومِ شباهت به چیزی را ،نشان می دهد:
پشمَک: به معنیِ نوعی خوراکی به شکلِ الیاف پشم
عروسک، پفک، کرمک، پستانک ، پشمک ، پولک ، جولاهک ، چشمک ، دستک ، ناخنک ، مخملک
🔻۴ ـ نشانه ی حالت : مفهومِ حالت و چگونگی را، بیان می کند:
نرمَک: به معنیِ به صورتِ نرم
چو موی از سر مرزبان باز کرد
بدو مرزبان نرمک آواز کرد
نظامی
🔻۵ ـ نشانه ی تحقیر و توهین: مفهومِ توهین و کوچکی باطنی را با خود دارد:
مردَک: به معنیِ مرد پَست و فرومایه
مردکی خشک مغز را دیدم
رفته در پوستین صاحب جاه
سعدی (گلستان)
🔻۶ - نشانه تحبیب : مفهوم دوست داشتن را می رساند:
پسرک: پسر دوست داشتنی – دخترک
🔻۷ - نشانه همراهی : مفهوم همراه بودن آن اسم را به چیزی می افزاید:
سنگک : نانی که به همراه سنگ پخته می شود.
باد بادک – لیسک
🔻۸ - نشانه تفخیم و تعظیم :گاهی معنی تعظیم و بزرگداشت و اعزاز و اظهار محبت می دهد:
بابک : پدر گرامی
پسر گفتش ای بابک نامجوی
یکی مشکلم را جوابی بگوی
سعدی (بوستان)
مامک : مادر عزیز
پس از گریه مرد پراکنده روز
بدو گفت کای مامک دلفروز
(گلستان)
در اینجا مامک مفهوم دلسوزی و ترحم یا تحقیر را نیز می رساند.
حسنک وزیر: حسن بزرگوار
🔻۹ - نشانه نسبی: منسوب بودن به صفت قبل از خود را بیان میکند و صفت را تبدیل به اسم می کند.
مانند: زردک: منسوب به زرد (هویج) – سفیدک – سیاهک – سرخک
🔻۱۰ - نشانه ٔ کمی و تقلیل و کوتاهی و اندکی باشد:
آبک : آب اندک
مرغ که آبکی خورد سر سوی آسمان کند
گویی اشارتیست این بهر دعای شاه را خاقانی
بهترک :
ریش فرهاد بهترک بودی
گر نه شیرین نمک پراکندی
سعدی
پیشترک :
پیشترک زین که کسی داشتم
شمع شب افروز بسی داشتم
نظامی
@ferdosesokhan
یکی از پسوند های معروفی که به اسم می چسبد و واژه ی غیرساده می سازد، پسوندِ « ـَ ک» است که مفهوم هایِ مختلفی را در کلمه به وجود می آورد.
انواعِ ـَ ک در زبان فارسی :
در جزوه ٔ کافنامه ٔ کسروی مجموعاً هجده معنی برای کاف پسوند و هاء پسوند (هاء بدل از کاف) با هم آمده و بعضی از آن معانی را در اینجا می توان دید.
🔻۱ ـ نشانه ی تصغیر : مفهومِ کوچکی و خُردی را می رساند .
مانند :
پرید از شاخکی بر شاخساری
گذشت از بامکی بر جو کناری
شاخَک = شاخ + ـَ ک : شاخه ی کوچک بامَک = بام + ـَ ک: به معنی بامِ کوچک
ای مرغک خرد ز آشیانه
پرواز کن و پریدن آموز
مُرغَک = مرغ + ـَ ک: مرغِ کوچک
زاغکی قالب پنیری دید
زود به دهان برگرفت و پرید
زاغَک = زاغ + ـَ ک : زاغِ کوچک
اتاقَک = اتاق + ـَ ک : اتاقِ کوچک
شهرَک = شهر + ـَ ک : شهرِ کوچک
پایَک = پای + ـَ ک : پایِ کوچک
کمانَک = کمان + ـَ ک : کمانِ کوچک
پیامَک = پیام + ـَ ک : پیامِ کوچک
🔻۲ ـ نشانه ی ترحّم و دلسوزی: مفهومِ دلسوزی را در بردارد:
طفلَک: به معنیِ طفلِ ترحُّم انگیز
بیندیش از آن طفلک بی پدر
سعدی
🔻۳ ـ نشانه ی شباهت: مفهومِ شباهت به چیزی را ،نشان می دهد:
پشمَک: به معنیِ نوعی خوراکی به شکلِ الیاف پشم
عروسک، پفک، کرمک، پستانک ، پشمک ، پولک ، جولاهک ، چشمک ، دستک ، ناخنک ، مخملک
🔻۴ ـ نشانه ی حالت : مفهومِ حالت و چگونگی را، بیان می کند:
نرمَک: به معنیِ به صورتِ نرم
چو موی از سر مرزبان باز کرد
بدو مرزبان نرمک آواز کرد
نظامی
🔻۵ ـ نشانه ی تحقیر و توهین: مفهومِ توهین و کوچکی باطنی را با خود دارد:
مردَک: به معنیِ مرد پَست و فرومایه
مردکی خشک مغز را دیدم
رفته در پوستین صاحب جاه
سعدی (گلستان)
🔻۶ - نشانه تحبیب : مفهوم دوست داشتن را می رساند:
پسرک: پسر دوست داشتنی – دخترک
🔻۷ - نشانه همراهی : مفهوم همراه بودن آن اسم را به چیزی می افزاید:
سنگک : نانی که به همراه سنگ پخته می شود.
باد بادک – لیسک
🔻۸ - نشانه تفخیم و تعظیم :گاهی معنی تعظیم و بزرگداشت و اعزاز و اظهار محبت می دهد:
بابک : پدر گرامی
پسر گفتش ای بابک نامجوی
یکی مشکلم را جوابی بگوی
سعدی (بوستان)
مامک : مادر عزیز
پس از گریه مرد پراکنده روز
بدو گفت کای مامک دلفروز
(گلستان)
در اینجا مامک مفهوم دلسوزی و ترحم یا تحقیر را نیز می رساند.
حسنک وزیر: حسن بزرگوار
🔻۹ - نشانه نسبی: منسوب بودن به صفت قبل از خود را بیان میکند و صفت را تبدیل به اسم می کند.
مانند: زردک: منسوب به زرد (هویج) – سفیدک – سیاهک – سرخک
🔻۱۰ - نشانه ٔ کمی و تقلیل و کوتاهی و اندکی باشد:
آبک : آب اندک
مرغ که آبکی خورد سر سوی آسمان کند
گویی اشارتیست این بهر دعای شاه را خاقانی
بهترک :
ریش فرهاد بهترک بودی
گر نه شیرین نمک پراکندی
سعدی
پیشترک :
پیشترک زین که کسی داشتم
شمع شب افروز بسی داشتم
نظامی
@ferdosesokhan
4_6021600593452205530.pdf
253.7 KB
#آزمون_فارسی۳
#نهایی
۱۱ خرداد ۹۸
نوبت صبح
همراه با پاسخنامه ی تشریحی🔑
مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی
@ferdosesokhan
#نهایی
۱۱ خرداد ۹۸
نوبت صبح
همراه با پاسخنامه ی تشریحی🔑
مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی
@ferdosesokhan
مثل آباد( داستان ها و ریشه های ضرب المثل های زبان فارسی)
کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .
@zarbolmaslhaefarsi
کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .
@zarbolmaslhaefarsi
چرا پشت سر مسافر آب بر زمین می ریزند؟
هرمزان در سمت فرمانداری خوزستان انجام وظیفه میکرد. وی که یکی از فرمانداران جنگ قادسیّه بود. بعد از نبردی در شهر شوشتر و در نتیجه خیانت یک نفر با وضعی نا امید کننده روبرو شد ، نخست در قلعهای پناه گرفت و به ابوموسی اشعری ، فرمانده اعراب آگاهی داد که هر گاه او را امان دهد ، خود را تسلیم وی خواهد کرد.
ابوموسی اشعری موافقت کرد از کشتن او بگذرد و وی را به مدینه نزد عمربن الخطاب بفرستد تا خلیفه درباره او تصمیم بگیرد. با این وجود ، ابوموسی اشعری دستور داد ، تمام ۹۰۰ نفر سربازان هرمزان را که در آن قلعه اسیر شده بودند ، گردن بزنند.
پس از اینکه هرمزان را وارد مدینه کردند ، لباس رسمی هرمزان را که ردائی از دیبای زربفت و ابریشمین بود که اعراب تا آن زمان به چشم ندیده بودند ، به او پوشاندند و تاج جواهرنشان او را که «آذین» نام داشت ، بر سرش گذاشتند و وی را به مسجدی که عمر در آن خفته بود ، بردند تا تکلیف هرمزان را تعیین سازد.
عمر در گوشهای از مسجد خفته و تازیانهای زیر سر خود گذاشته بود. هرمزان ، پس از ورود به مسجد ، نگاهی به اطراف انداخت و پرسش کرد:
پس امیرالمؤمنین کجاست؟
سپس عمر از خواب برخاست و با هرمزان گفتگو کرد و سپس فرمان داد او را بکشند.
هرمزان درخواست کرد ، پیش از کشته شدن به او آب بدهند. با درخواست هرمزان موافقت شد و ظرف آب را به هرمزان دادند ، او در آشامیدن آب درنگ کرد. عمر سبب این کار را پرسش نمود. هرمزان پاسخ داد ، بیم دارم ، در هنگام نوشیدن آب ، مرا بکشند. عمر قول داد تا آن آب را ننوشد ، کشته نخواهد شد.
پس از اینکه هرمزان این قول را گرفت ، آب را بر زمین ریخت. عمر نیز ناچار به قول خود وفا کرد و از کشتن او درگذشت. این باعث بوجود آمدن فلسفه ای شد که با ریختن آب بر زمین ، یعنی زندگی دوباره به شخصی داده می شود تا مسافر برود و سالم بماند....
@ferdosesokhan
هرمزان در سمت فرمانداری خوزستان انجام وظیفه میکرد. وی که یکی از فرمانداران جنگ قادسیّه بود. بعد از نبردی در شهر شوشتر و در نتیجه خیانت یک نفر با وضعی نا امید کننده روبرو شد ، نخست در قلعهای پناه گرفت و به ابوموسی اشعری ، فرمانده اعراب آگاهی داد که هر گاه او را امان دهد ، خود را تسلیم وی خواهد کرد.
ابوموسی اشعری موافقت کرد از کشتن او بگذرد و وی را به مدینه نزد عمربن الخطاب بفرستد تا خلیفه درباره او تصمیم بگیرد. با این وجود ، ابوموسی اشعری دستور داد ، تمام ۹۰۰ نفر سربازان هرمزان را که در آن قلعه اسیر شده بودند ، گردن بزنند.
پس از اینکه هرمزان را وارد مدینه کردند ، لباس رسمی هرمزان را که ردائی از دیبای زربفت و ابریشمین بود که اعراب تا آن زمان به چشم ندیده بودند ، به او پوشاندند و تاج جواهرنشان او را که «آذین» نام داشت ، بر سرش گذاشتند و وی را به مسجدی که عمر در آن خفته بود ، بردند تا تکلیف هرمزان را تعیین سازد.
عمر در گوشهای از مسجد خفته و تازیانهای زیر سر خود گذاشته بود. هرمزان ، پس از ورود به مسجد ، نگاهی به اطراف انداخت و پرسش کرد:
پس امیرالمؤمنین کجاست؟
سپس عمر از خواب برخاست و با هرمزان گفتگو کرد و سپس فرمان داد او را بکشند.
هرمزان درخواست کرد ، پیش از کشته شدن به او آب بدهند. با درخواست هرمزان موافقت شد و ظرف آب را به هرمزان دادند ، او در آشامیدن آب درنگ کرد. عمر سبب این کار را پرسش نمود. هرمزان پاسخ داد ، بیم دارم ، در هنگام نوشیدن آب ، مرا بکشند. عمر قول داد تا آن آب را ننوشد ، کشته نخواهد شد.
پس از اینکه هرمزان این قول را گرفت ، آب را بر زمین ریخت. عمر نیز ناچار به قول خود وفا کرد و از کشتن او درگذشت. این باعث بوجود آمدن فلسفه ای شد که با ریختن آب بر زمین ، یعنی زندگی دوباره به شخصی داده می شود تا مسافر برود و سالم بماند....
@ferdosesokhan
شرایط استفاده از «تک ماده» برای دبیرستانی ها
شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۷
__________________
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش، شرایط استفاده از "تبصره" یا "تک ماده" برای دانش آموزان را تشریح کرد.
عباس سلطانیان در گفتوگو با ایسنا، با بیان اینکه مطابق تبصره ۲ ماده ۸۲ آییننامه آموزش دوره دوم متوسطه، اگر دانشآموزی در امتحانات خردادماه نمره قبولی کسب نکند و نمره وی ۷ و یا بیشتر باشد، میتواند از شرایط تبصره استفاده کند.
وی افزود: بر اساس تبصره ۲ ماده ۸۲ آئین نامه آموزش دوره دوم متوسطه روزانه، این طرح فرصتی مناسب برای دانش آموزانی است که در ایام امتحانات بنا بر عللی چون بیماری شرایط مناسبی برای امتحان دادن نداشته و مطابق ضوابط برای آنها تبصره صادر شده است.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش توضیحات بیشتری در این باره ارائه و اظهار کرد: در پی استقرار نظام آموزشی جدید، در سال جاری پایه سوم دبیرستان در کشور نداریم و سال آینده پایه دوازدهم مستقر میشود. بر این اساس دانشآموزانی که سال آینده وارد پایه دوازدهم میشوند یا دانش آموزانی که در سیستم ما تا سال سوم را گذراندهاند و چند درس را قبول نشدهاند، میتوانند با استفاده از تبصره ۲ ماده ۸۲ فارغالتحصیل شوند.
سلطانیان ادامه داد: طبق آییننامه اگر دانشآموزی هنگام فارغالتحصیلی در سال آخر، در چهار عنوان درسی نمره ۷ به بالا داشته باشد از نظر سیستمی شرایط فارغ التحصیلی را پیدا میکند. اما نکته اینجاست که از این چهار عنوان درس باید حداکثر دو درس نهایی و دو درس غیرنهایی باشد که میتواند مربوط به پایه دهم، یازدهم و یا دوازدهم باشد.
البته امتحانات نهایی از سال آینده در پایه دوازدهم برگزار میشوند و آن دو درس نهایی حتما مربوط به سال دوازدهم است، اما دروس غیرنهایی میتواند از پایه دهم و یازدهم هم باقی مانده باشد. دانش آموز دارای این شرایط میتواند با قانون "تک ماده" فارغ التحصیل شود.
وی در پاسخ به اینکه اگر دانش آموزی نخواهد از تبصره استفاده کند و مایل باشد در امتحانات شهریور ماه شرکت کند و نمرهاش را ارتقا دهد باید چه کند؟ گفت: در آیین نامه پیش بینی شده که ولی دانش آموز میتواند مراجعه کند و درخواست کتبی بدهد تا دانش آموز در امتحان شهریور شرکت کند.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: اگر نمره دانش آموز در شهریور بالاتر شد، جایگزین میشود و دانش آموز از این مزیت استفاده میکند، اما اگر نمرهاش پایینتر شد، همان نمره قبلی که در سیستم داشت برایش منظور میشود.
@ferdosesokhan
شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۷
__________________
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش، شرایط استفاده از "تبصره" یا "تک ماده" برای دانش آموزان را تشریح کرد.
عباس سلطانیان در گفتوگو با ایسنا، با بیان اینکه مطابق تبصره ۲ ماده ۸۲ آییننامه آموزش دوره دوم متوسطه، اگر دانشآموزی در امتحانات خردادماه نمره قبولی کسب نکند و نمره وی ۷ و یا بیشتر باشد، میتواند از شرایط تبصره استفاده کند.
وی افزود: بر اساس تبصره ۲ ماده ۸۲ آئین نامه آموزش دوره دوم متوسطه روزانه، این طرح فرصتی مناسب برای دانش آموزانی است که در ایام امتحانات بنا بر عللی چون بیماری شرایط مناسبی برای امتحان دادن نداشته و مطابق ضوابط برای آنها تبصره صادر شده است.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش توضیحات بیشتری در این باره ارائه و اظهار کرد: در پی استقرار نظام آموزشی جدید، در سال جاری پایه سوم دبیرستان در کشور نداریم و سال آینده پایه دوازدهم مستقر میشود. بر این اساس دانشآموزانی که سال آینده وارد پایه دوازدهم میشوند یا دانش آموزانی که در سیستم ما تا سال سوم را گذراندهاند و چند درس را قبول نشدهاند، میتوانند با استفاده از تبصره ۲ ماده ۸۲ فارغالتحصیل شوند.
سلطانیان ادامه داد: طبق آییننامه اگر دانشآموزی هنگام فارغالتحصیلی در سال آخر، در چهار عنوان درسی نمره ۷ به بالا داشته باشد از نظر سیستمی شرایط فارغ التحصیلی را پیدا میکند. اما نکته اینجاست که از این چهار عنوان درس باید حداکثر دو درس نهایی و دو درس غیرنهایی باشد که میتواند مربوط به پایه دهم، یازدهم و یا دوازدهم باشد.
البته امتحانات نهایی از سال آینده در پایه دوازدهم برگزار میشوند و آن دو درس نهایی حتما مربوط به سال دوازدهم است، اما دروس غیرنهایی میتواند از پایه دهم و یازدهم هم باقی مانده باشد. دانش آموز دارای این شرایط میتواند با قانون "تک ماده" فارغ التحصیل شود.
وی در پاسخ به اینکه اگر دانش آموزی نخواهد از تبصره استفاده کند و مایل باشد در امتحانات شهریور ماه شرکت کند و نمرهاش را ارتقا دهد باید چه کند؟ گفت: در آیین نامه پیش بینی شده که ولی دانش آموز میتواند مراجعه کند و درخواست کتبی بدهد تا دانش آموز در امتحان شهریور شرکت کند.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: اگر نمره دانش آموز در شهریور بالاتر شد، جایگزین میشود و دانش آموز از این مزیت استفاده میکند، اما اگر نمرهاش پایینتر شد، همان نمره قبلی که در سیستم داشت برایش منظور میشود.
@ferdosesokhan
🍀#کتاب_صوتی
#پا_به_پای_آفتاب
#امیررضا_ستوده
#زندگینامه_تاریخی
#چهار_جلد
ویرایش اول "پا به پای آفتاب" در سال 1373 و در قالب چهار جلد منتشر شد. ویرایش دوم این مجموعه نیز با 6 مجلد در سال 1381 به چاپ رسید. مجموعه 6 جلدی "پا به پای آفتاب"، با محوریت بررسی سیره نظری و علمی امام خمینی(ره) از دیدگاه نزدیکان و یاران ایشان تدوین و منتشر شده است. قسمتی از این مجموعه، شامل خاطرات خانواده امام خمینی(ره) از کودکی تا رحلت ایشان است. "خاطرات اعضای دفتر امام در قم، نجف، پاریس و جماران"، "خاطرات یاران، دوستان و شاگردان امام" و "خاطرات تیم پزشکی امام از زمان ورود ایشان به تهران در سال 1357 تا رحلت" از موضوعات مهم مطرح شده در مجموعه 6 جلدی "پا به پای آفتاب" هستند.اطلاعات و خاطرات مندرج در این مجموعه از آرشیو صداوسیما، روزنامه های کثیرالانتشار و مصاحبه های اختصاصی با نزدیکان و دوستان امام خمینی(ره) گردآوری شده اند.مجموعه خاطراتی که در پا به پای آفتاب می خوانید به شش فصل تقسیم شده است:
1. به روایت اهل بیت و بستگان
2. به روایت اعضای دفتر و کارکنان بیت
3. به روایت یاران، شاگردان و دوستان
4. خاطرات پراکنده
5. به روایت گروه پزشکی
6. و ... حکایت همچنان باقیست.
@ferdosesokhan
#پا_به_پای_آفتاب
#امیررضا_ستوده
#زندگینامه_تاریخی
#چهار_جلد
ویرایش اول "پا به پای آفتاب" در سال 1373 و در قالب چهار جلد منتشر شد. ویرایش دوم این مجموعه نیز با 6 مجلد در سال 1381 به چاپ رسید. مجموعه 6 جلدی "پا به پای آفتاب"، با محوریت بررسی سیره نظری و علمی امام خمینی(ره) از دیدگاه نزدیکان و یاران ایشان تدوین و منتشر شده است. قسمتی از این مجموعه، شامل خاطرات خانواده امام خمینی(ره) از کودکی تا رحلت ایشان است. "خاطرات اعضای دفتر امام در قم، نجف، پاریس و جماران"، "خاطرات یاران، دوستان و شاگردان امام" و "خاطرات تیم پزشکی امام از زمان ورود ایشان به تهران در سال 1357 تا رحلت" از موضوعات مهم مطرح شده در مجموعه 6 جلدی "پا به پای آفتاب" هستند.اطلاعات و خاطرات مندرج در این مجموعه از آرشیو صداوسیما، روزنامه های کثیرالانتشار و مصاحبه های اختصاصی با نزدیکان و دوستان امام خمینی(ره) گردآوری شده اند.مجموعه خاطراتی که در پا به پای آفتاب می خوانید به شش فصل تقسیم شده است:
1. به روایت اهل بیت و بستگان
2. به روایت اعضای دفتر و کارکنان بیت
3. به روایت یاران، شاگردان و دوستان
4. خاطرات پراکنده
5. به روایت گروه پزشکی
6. و ... حکایت همچنان باقیست.
@ferdosesokhan
فرهنگ امثال فارسی @ketabkhaneh2015.pdf
4.2 MB
⬅️فرهنگ امثال فارسی
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
فرهنگ واژه های عامیانه در دوره قاجار.pdf
297.5 KB
⬅️فرهنگ واژههای عامیانه دوره قاجار
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
لغت نامه تصویری عربی.pdf
6.9 MB
⬅️فرهنگ تصویری دوزبانه(عربی - فارسی)
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan