فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
راز زیبایی خط در زبان فارسی

در این سی چهل ساله دگرگونیهایی در بعضی از شئون زندگی ایرانی پدید آمده است و بر اثر آن ذوق‌ها و سلیقه‌ها نیز تا اندازه‌ای تغییر جهت یافته. با این حال روح ایرانی در ژرفای خود همان است که هست. یکی از نشانه‌هایش آنکه از توجه به زیبایی باز نمانده، یا لااقل حسرت آن را در دل نگاه داشته.

زیبایی از ترکیب یک سلسله اجزای هماهنگ، یا گاه متعارض شکل می‌گیرد که در نهایت به هنجار منتهی گردد. می‌دانیم که هنجار پایه کارهاست. گردش کاینات بر هنجار استوار است؛ یعنی ترکیب متوازن. برای نمونه نگاه کنیم به توالی منظم شب و روز و فصول. پس زیبایی آن‌گونه که ظاهرش می‌نماید، یک تجمل و تفنن نیست، یک اصل است، یک نیاز. هرچه در یک جامعه از بُرد آن کم شود، به همان نسبت حاکی از رویکرد انحطاط می‌گردد، و این انحطاط در سایر شئون هم، چون اقتصاد و اجتماع اثرگذار می‌شود.

خوشنویسی:
در اینجا مجال نیست که وارد جزئیات موضوع شویم، خاصه آنکه کم و بیش در جاهای دیگر حرفش را به میان آورده‌ایم. تنها می‌خواهیم از یک نمونه ساده یاد کنیم و آن «زیبایی خط» است. این سالها به طرز نویدبخشی بر تعداد کتابهای نفیس افزوده گردیده، خوشنویسی رونق گرفته، و خط نستعلیق در میان هنرها، جای نمایانی یافته. آثار بزرگ ادب فارسی، چون سعدی و حافظ و شاهنامه و خیام، هریک چند بار به خط خوش، نگارش یافته‌اند و خریدار فراوان هم داشته‌اند.

یک نکته آن است که بشر برای اثبات وجود انسانی خود، احتیاج به آفرینش هنر دارد، و چون خطه هنر بی‌گناه است، یعنی وابسته به ایدئولوژی و مرام خاصی نیست، در هر شرایطی می‌توان به آن روی برد.
از آنجا که ایرانی نمی‌توانسته است از زیبایی چشم بپوشد، اگر یک راه بسته می‌شده، راه دیگری را در برابر می‌گشوده، و اینجا نیز چون نقش صورت، از دیدگاه مذهب مردود شناخته می‌شده، خط نستعلیق (و نیز شکسته) را جانشین آن کرده که ترکیبی نقش‌گونه دارند.

برای آنکه نموده شود که تا چه اندازه، خط از روحیه مردم خود حکایت دارد، نستعلیق را با نسخ مقایسه کنیم. نسخ، زاویه‌دار است؛ یعنی تیز و قاطع، در حالی که نستعلیق انحنایی است؛ یعنی نرم و گردان. هر یک از آن دو تاریخ قوم خود را بازگو می‌کنند.

نکته دیگر آنکه نستعلیق حالت زنده دارد؛ یعنی پیچ و خم‌های آن نشأت گرفته از اجزای بدن آدمی است. در آن باریک شویم. انحناها و خم‌های حروف آن، که پر از غنج و نازند، یادآور چشم و ابرو و کسمه و طرّه و دهان و لب و لالة گوش می‌گردند. خوشنویسان گذشته، به نحو آگاه یا نیمه‌آگاه به آن واقف بوده‌اند و به آن اشاره کرده‌اند. پیامی که از خط فارسی شنیده می‌شود، حاکی از نرمی و اعتدال است، و ارتباط رازگونة آن با اجزای بدن انسان، آن را با سرنوشت آدمی پیوند می‌دهد.

خط و کلام:
موضوع دیگر ارتباط خط با کلام است. در غزل فارسی، خط به نقش نزدیک می‌شود و نقش به کلام، و کلام به نهاد انسانی. یک ارتباط سه‌گانه در مبانی آنها پدید می‌آید؛ بنابراین در این دنیای متصنع، برای شکار اندکی زیبایی ناب، می‌توان بر هر دری کوفت. از این رو، نه‌تنها باید از هنرمند خوشنویس و نگارگر (تذهیب‌کار) قدرشناسی داشت، بلکه این قدرشناسی را شامل حال ناشرانی نیز کرد که سرمایه و همت خود را صرف نشر آثاری می‌کنند، که فضای دلگشایی در برابر می‌نهند.

فردوسی می گوید:
سخن چون برابر شود با خرد / روان سراینده رامش برد

در اینجا، سخن با هنر برابر می‌شود و آن نیز پایگاه خود را دارد. در روزگاری که دلخوشی‌ها پریده‌رنگ شده‌اند، رونق بازار خط، نشانة دلگرم‌کننده‌ای است.

- دکتر محمد علی اسلامی ندوشن
@ferdosesokhan
#کنکور_۹۸
کنکور و کتاب های نونگاشت،
حسین طریقت

با برگزاری آزمون گروه زبان در عصر جمعه پرونده کنکور ۹۸ بسته شد.
این اولین آزمون در نظام جدید آموزشی بود.
کتاب های نو نگاشت همه مباحث ساده کرده بودند. بسیاری از مباحث کلیدی دستور زبان حذف شده بود.
مباحث دستور زبان در حد چند سطر در دل پرسش های کارگاه ها گنجانده شده بود.
آرایه هاى ادبی نیز به همين شکل ساده و مختصر با یک یا دو بیت مثال،
کتاب در تدریس نکته دشوار و پیچیده ای نداشت.
همه دبیران انتظار داشتند درس ادبیات در آزمون سراسری برای دانش آموزان ساده باشد.
اما این گونه نشد.
سازمان سنجش وزارت آموزش وپرورش و سازمان پژوهش کتب درسی را به هیچ نیز حساب نمی کند!

✳️مروری کلی بر مباحث آزمون

💢 مباحت حفظی: بسیار ساده
۳ پرسش معنای واژه، ۳ پرسش املای واژه و ۱ پرسش تاریخ ادبیات بسیار ساده بود.
علت آن، این است که کتاب های جدید بخش املا نداشتند. در نظام قدیم کتاب " زبان فارسی" بخش املا داشت. طراحان کنکور معنا و املا را از زبان فارسی + کتاب ادبیات طرح می کردند.
کتاب فارسی واژه آن چنان دشواری نداشت.
💢تاریخ ادبیات در کتاب فارسی جایگاهی نداشت.
دفتر تالیف اعتقاد داشت، پرسش های مبحث تاریخ ادبیات باعث کتاب یاری و سود جویی موسسات و ناشران کنکوری شده، بنابراین به تاریخ ادبيات اهمیيت ندادند., دو بخش: «در آمدها » و «اعلام » حذف شد.
نتیجه: کنکور به این فتواها و نظریه های دفتر تالیف اعتنایی نکرد. طراح از مدیران سازمان سنجش برنامه می گیرد. از تاریخ ادبیات پرسش طرح شد.
پرسش این بخش بسیار ساده بود.

💢آرایه های ادبی: نسبتا دشوار

آرايه های ادبی در کنکور امسال صورت پرسش ساده بود: کدام دو آرایه، در بیت زیر، مشخص کردن آرایه ها به ترتیب و...( سؤالات ترکیبی پیچیده طرح نشده بود ) اما گزینه ها و ابیات دشوار بود.
طراح شاید درک و تعريف درستی از آرایه ها ادبی نداشت.
چند پرسش این بخش ایراد داشت.

💢دستور زبان: نسبتا ساده

مباحث دستور زبان در کتاب فارسی متنوع و گسترده نبود.
انواع حذف، وابسته های وابسته،نقش دستورى، جملات چهار جزئی مفعول، مسندی و... پرسش های این بخش نیز نسبتا ساده بود.( نسبت به آزمون های سراسری سال های قبل)

💢قرابت معنایی:
رشته ریاضی و انسانی: دشوار،
رشته تجربی: بسیار دشوار،

این مبحث بیشترین تعداد پرسش ( ۹) و دشوارترین مبحث بود به ویژه در آزمون رشته تجربی!
◀️علت چيست?
کتاب فارسی بر اساس ۳ قلمرو نگاشته شده و تدریس می شود.

در قلمرو زبانی نکات دستوری بیان شده ، در قلمرو ادبی چندین آرایه ادبی شرح داده سده است.
اما قلمرو فکری هیچ توضیح، شرح و درس نامه ای در کتاب فارسی نداشت.
درکتاب ادبیات نظام قدیم، هر فصل با یک #در_آمد آغاز می شد. ابتدای هر درس در چند سطر با فونت ریز ، اندیشه و سبک شاعر یا نویسنده بیان می شد. در پایان هر درس در بخش توضیحات عبارت های دشوار و مبهم درس شرح داده می شد.اين ۳ بخش در کتاب فارسی حذف شد.
همین ۳بخش به ویژه توضیحات بعد از درس به دانش آموزان در درک و دریافت بهتر متن کمک می کرد.
اکنون مشخص شد. ضعف دانش آموزان در مبحث قرابت به این دلیل است که کتاب های نو نگاشت، خالی از مطلب و نکته ای اند که منجر به درک و فهم بهتر متن شود.
جالب است در ارزشیابی کتاب فارسی بیشترین نمره ( ۸ نمره) به این بخش اختصاص دارد.

@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
4_5920183534986724652.docx
53.1 KB
#گزارش_تخصصی دبیر ادبیات :
«عوامل داشتن یک کلاس خوب»
جهت استفاده دبیران در فرم ارزشیابی سالیانه
قالب word
@ferdosesokhan
کلید اولیه آزمون سراسری 98
هم اکنون با مراجعه به لیک زیر می توانید کلید سوالات کنکور امسال را مشاهده کنید!
http://result2.sanjesh.org/keysarasari/

@ferdosesokhan
sar98w2.pdf
3.4 MB
دفترچه راهنماي ثبت نام و انتخاب رشته براي پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی (مرحله پذيرش سراسري - مهرماه سال 1398)

💢💢💢

لینک مستقیم سامانه پذيرش دانشجو صرفاً بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه سال ۱۳۹۸👇
http://register1.sanjesh.org/sarasariup


@ferdosesokhan
متنِ پنهانِ شعرِ حافظ

غرض از متن پنهان در مواردی نوعی نشان دادن آثاری است که در آفرینش یک «متن» text قابل جستجو باشند. تمام خلاقیت‌های ادبی تاریخِ بشر سرشار از «متن پنهان» است. تمام آثار بزرگان ما، در هر صفحه و سطر، مصداقِ متن پنهان است. یادش به خیر، مهدی اخوان ثالث در مورد حافظ می‌گفت: «خواجه با همه جمع‌المال» بوده و از هرکه هرچه را می‌پسندیده برداشته است.»
الیوت گفته است: «شاعر خام، تقلید می‌کند و شاعر پخته می‌رباید.» این «ربودن» در میان بزرگان ما امری زشت تلقّی نمی‌شده است. این غزل را به عنوان نمونهٔ حضور دو یا سه شاعر در یک غزل حافظ آوردم.

نسیمِ صبح سعادت بدان نشان که تو دانی
گذر به کوی فلان کن در آن زمان که تو دانی

تو پیکِ خلوتِ رازی و دیده بر سرِ راهت
«به مردمی نه به فرمان» چنان بران که تو دانی

بگو که جانِ عزیزم ز دست رفت خدا را
ز لعلِ روح‌فزایش ببخش آن که تو دانی

من این حروف نوشتم چنان که غیر ندانست
تو هم ز روی کرامت چنان بخوان که تو دانی

خیالِ تیغِ تو با ما حدیث تشنه و آب است
«اسیر خویش گرفتی بکش چنان که تو دانی»

امید در کمر زرکشَت چگونه ببندم
دقیقه‌ای‌ست نگارا در آن میان که تو دانی

یکیست ترکی و تازی در این معامله حافظ!
حدیثِ عشق بیان کن بدان زبان که تو دانی

زمینِ غزل را حافظ از نظامی گرفته، ولی مصراعی از سعدی را که آن را تضمین کرده، جوری برگزیده است که در زمینِ غزلِ او بسیار طبیعی جا می‌گیرد. بیتِ سعدی در دیوان او بدین گونه است:

سر از کمند تو سعدی به هیچ روی نتابد
اسیر خویش گرفتی بکش چنان که تو دانی

و بیت نظامی که تعبیرِ «به مردمی نه به فرمان» را از آن گرفته، در اصل درین زمین قرار نمی‌گرفته است زیرا مطلع غزل نظامی بدین گونه است:

من آن نِیَم که تو دیدی تو آنی و بِه از آنی
تو را فزوده جمال و مرا نمانده جوانی

حال اگر بخواهیم تعبیراتی از نوع
۱) صبحِ سعادت (و حتی نسیم صبحِ سعادت)
۲) خلوتِ راز (و حتی پیکِ خلوتِ راز)
۳) لعلِ روح‌فزا
و امثال آنها را، درین غزل، تعقیب کنیم، برای هرکدام، در چندین دیوان از قدما و بیشتر معاصران او می‌توانیم نمونه‌هایی بیاوریم. غرض اشاراتی بود به قدرتِ تصرّفِ حافظ در مواریثِ شاعرانِ معاصرش و نیز قدما.
صورتگرایان روس نیز شبیه همین عقیده را داشته‌اند و معتقد بوده‌اند که در زیر آسمانْ هیچ حرف تازه‌ای وجود ندارد، آنچه جایگاه یک شاعر را فرا می‌بَرَد همانا شیوهٔ ترکیب و عرضه کردنِ اوست و این که چگونه هر چیزی را به «روش» خود می‌آراید.

محمدرضا شفیعی کدکنی
این کیمیای هستی، جلد اول، صص ۲۰۴–۲۰۰

*«زمین» یک اصطلاح ویژهٔ نقد ادبی در زبان فارسی عصر صفوی و بعد از آن است و مقصود از آن «وحدت وزن و قافیه و ردیف» در یک غزل.

@shafiei_kadkani
@ferdosesokhan
چه تفاوتی در آموختن زبان اول یا مادری با زبان‌ دوم است ؟

آموختن زبان اول یا مادری (First Language Acquisition) تفاوت بسیار زیادی دارد با یادگیری زبان دوم (Second Language Learning) و این دو گونه‌ی آموختن زبان مبتنی بر دو فرآیند متفاوت انجام می‌شود.

در ادامه به برخی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو به‌شکلی کاملاً مختصر و غیر فنی اشاره می‌کنم:

☚ فراگیری زبان مادری، بر خلاف زبان دوم، در طول عمر هر فرد فقط «یک‌بار» رخ می‌دهد و دیگر تکرار نمی‌شود.

☚ موفقیت آموختن زبان مادری موفقیتی صد در صدی است، بر خلاف زبان دوم که موفقیت در آموختن آن تقریباً هیچ‌گاه به صد در صد نمی‌رسد.

☚ سرعت آموختن زبان مادری، هر زبانی که باشد، بسیار سریع است و فراگیری در محدوده‌ی زمانی نسبتاً کمی صورت می‌گیرد، در صورتی که یادگیری زبان دوم بسیار کندتر انجام می‌شود و سرعت آن تا حد زیادی بستگی به این دارد که زبان مادری و دوم به‌لحاظ خانواده‌ی زبانی چقدر از هم دور یا نزدیک‌اند، بگذریم از عوامل دخیلِ دیگر.
مثلاً فردی که زبان مادری‌اش نروژی است بسیار سریع‌تر انگلیسی یا آلمانی را می‌آموزد تا چینی یا کره‌ای را.

☚ کودک زبان مادری را کاملاً طبیعی، ناآگاهانه، بدون تلاش و غیرسیستماتیک می‌آموزد، یعنی به‌شرط آنکه مغز سالم باشد و کودک به اندازه‌ی کافی در معرض زبان قرار بگیرد، یادگیری اتفاق می‌افتد.
در صورتی که زبان دوم کاملاً سیستماتیک آموخته می‌شود، مصنوعی است، با تلاش انجام می‌شود و فرد کم یا بیش بر روند یادگیری خود واقف است.

☚ از آغاز تولد رشد قوای شناختی کودک و شکل‌گیری مفاهیم ذهنی از دنیای خارج همپا و هماهنگ با یادگیری زبان اتفاق می‌افتد.
در صورتی که یادگیری زبان دوم زمانی شروع می‌شود که قوای شناختی شکل گرفته‌اند، مفاهیم ساخته شده‌اند و مغز مبتنی بر یک زبان، هر زبانی که باشد، تنظیم شده است. زبان دوم در واقع مبتنی بر زبان اول آموخته می‌شود.

☚ نزدیک به دو سال طول می‌کشد تا کودک از شنیدن صرف زبان مادری، و البته تولیدات بسیار ابتدایی زبانی، برسد به اولین تولیدات دو‌کلمه‌ای.
طی این مدت، طبق دستگاه زبان‌شناختی نوام چامسکی، گرامر جهانیِ (UG) نهفته در جایی از مغز به‌شکلی روزافزون فعال می‌شود.
در صورتی که حتی در نخستین روزهای یادگیری زبان دوم، فرد می‌آموزد که جملات کامل را ادا کند.

☚ هیچ‌گونه تداخلی (interference) از زبانی دیگر وارد زبان مادری نمی‌شود. در صورتی که زبان دوم کاملاً در معرض تداخل زبان مادری است و رهایی از تداخل‌های آن تقریباً هیچ‌گاه صد در صد نخواهد بود.

◾زبان مادری ممکن است لزوماً یک زبان نباشد، همانگونه که در کودکان دوزبانه‌ی همزمان (simultaneous early bilingualism) شاهد آموختن دو زبان مادری هستیم.

◾زبان بیگانه (foreign language) و زبان دوم در اینجا استثنائا به‌جای هم به‌کار رفته‌اند و منظور هم صرف یادگیری یک زبانِ غیر مادری نیست، بلکه ممکن است دو تا چند زبان دیگر را هم شامل شود.

آنچه در بالا بسیار مختصر و اشاره‌وار گفتم صرفاً به این دلیل بود که با تفاوت‌های یادگیری زبان اول و دوم آشنایی بسیار کلی حاصل شود (برای دوستانی که تاکنون چنین آشنایی نداشته‌اند) و کاملاً مراقب باشند که فریب تبلیغاتی از نوع آنچه نمونه‌اش را در ابتدا گذاشته‌ام نخورند.
چیزی به‌نام یادگیری زبان دوم «به روش زبان مادری» وجود خارجی ندارد.
این‌ها صرفاً ابزارهای سوداگری و جلب مشتری به هر قیمتی است.

برگرفتە از کانال : انگلیسی زیر ذره‌بین
@ferdosesokhan
4_5843708824782898820.pdf
38.2 MB
#فارسی_دوازدهم
سال انتشار: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: دوم
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
4_5846167977027700449.pdf
757.5 KB
#فارسی_دوازدهم
تغییرات فارسی ۳ چاپ ۹۸ نسبت به فارسی ۳ چاپ ۹۷،
کاری از: گروه ادبیات قزوین
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
4_5850543792788079983.pdf
385.6 KB
#فارسی_دوازدهم
تغییرات واژه نامه کتاب فارسی۳ چاپ ۹۸ نسبت به چاپ ۹۷
کارى از: استاد مسلم ساسانی
دبیر ادبيات: گالیکش، گلستان
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
#تغییرات اِعمال شده در کتاب فارسی ۳
چاپ ۱۳۹۸

۱)ص۱۵ سوال ۴ چاپ سال ۹۷ به سوال زیر تغییر یافته است .
در عبارت زیر،نقش دستوری ضمایر متصل را مشخص کنید.
بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت.

۲)ص۲۰ ش ۱ از قلمرو زبانی
بیت دوم از انوری حذف و بیتی از مولوی جایگزین شده است:
از بهر تو صد بار ملامت بکشم
گر بشکنم این عهد،"غرامت" بکشم

۳)ص ۲۸ از قلمرو زبانی سوال ۲ حذف شده است .

۴)ص۴۸ از قلمرو زبانی سوال ۳ به شکل زیر کاملا تغییر یافته است:
۳.نقش دستوری گروه های اسمی مشخص شده در بیت زیر را بنویسید.
هرکسی از ظن خود شد"یارمن"
از درون من نجُست "اسرار من"

۵)ص ۶۲بیت سوم
با خاک عجین ......
حذف شده است .

۶)ص۶۸ سوال از قلمرو فکری بیت
با خاک عجین ...... به بیت
"صد تیغ جفا بر سر وتن دید یکی چوب
تا شد تهی از خویش و نی اش نام نهادند"

۷)ص۷۱ سطر اول ترکیب "هشتاد سال پیش " حذف شده است

۸)ص۷۵ سوال ۲ از قلمرو زبانی
الف )" نوع جمله ها " به جای گروه های اسمی خواسته شده است.

۹)ص۱۱۵
مصراع های داده شده در سوال ۳ از قلمرو زبانی به موارد زیر تغییر یافته است:
-رخش زیبا،رخش غیرتمند
رخش بی مانند،با هزارش یادبود خوب خوابیده است

۱۰)ص۱۲۷ بیت سوال ۱ از قلمرو فکری حذف شده و بیت زیر جایگزین آن شده است:
گل اگر چه هست بس صاحب جمال
حُسن او در هفته ای گیرد زوال

۱۱)درس کباب غاز بهتر است از کتاب ادبیات ۲ درس ۵ نظام قدیم استفاده شود .

۱۲)ص ۱۴۱ از قلمرو زبانی ش ۳
تغییر سوال:

در عبارت زیر مفعول و مسند را مشخص کنید.
آثار شادی در وجناتش نمودار گردید.
گفتم :چرا نمی آیی بنشینی ؟

مثال :
ص۱۶۵
روی : مجازا از چاره ، امکان
ص۱۶۵
اعراض: روی گرداندن ازکسی یا چیزی، روی گردانی
ص ۱۶۶
شفیع: شفاعت کننده، پایمرد
ص۱۶۶
ناموس:آبرو، شرافت
ص۱۶۷
ذوالجلال: خداوند،پروردگار،خداوند صاحب جلال و عظمت
ص۱۷۰‌
با توجه به بیتی در ص ۶۵ کتاب
نمط" بساط شطرنج
ص ۱۷۰
اندوه گسار: غم گسار،غم خوار
ص۱۷۳
طاق: فرد،یکتا،بی همتا
ص ۱۷۴
تفرید
دعوی

با معانی جدید و طولانی آمده

ص ۱۷۴
آزگار: زمانی داراز، ویژگی آنچه بلندو طولانی به نظر می آید.
بادی: آغاز(در اصل به معنی آغاز کننده)
ص۱۷۵
تنبوشه
پتیاره
پاپی شدن
بلّعت
بقولات
چلمن
خورد رفتن
خفایا
درزی


واژهای جدیدی هستند با معانی .
ص ۱۷۶
مایتعلق به
مضغ
واترقیده اند
وجنات
محظور

واژه های جدیدی هستند با معانی .
ص ۱۷۷
سجایا: جِ سجیه، خوها ، خُلق ها و خصلت ها

آقای منصورصالح نیا-رشت

@ferdosesokhan
4_5852939620035069536.pdf
4.5 MB
#فارسی_نگارش_دهم
کار و دانش، فنی حرفه ای
سال انتشار: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: چهارم
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
4_5852939620035069537.pdf
5.1 MB
#فارسی_نگارش_يازدهم
کار و دانش، فنی حرفه ای
سال انتشار: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: سوم
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
4_5852588261645485712.pdf
7.8 MB
#فارسی_نگارش_دوازدهم
کار و دانش، فنی حرفه ای
سال انتشار: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: دوم
@tarighatfarsi
@ferdosesokhan
موسیقی محلی یا فولکلور

قسمت : اول

حتما تا به حال کلمه فولکلور یا فولکلوریک را شنیده‌اید. فولکلور به هر موضوعی که مختص فرهنگ یک قوم باشد می‌گویند. اعم از داستان، شعر، موسیقی و ... که نشان دهنده‌ی فرهنگ آن قوم است و همیشه در آن جامعه جریان داشته و سینه به سینه به نسل‌های بعد منتقل می‌شود. ایران با توجه به تاریخش و قدمتی که دارد و تنوع در آداب و رسوم، عقاید و فرهنگ نقاط مختلف، دارای فولکلوری غنی است. در این مقاله به تعریف موسیقی فولکلور و اهمیت آن می‌پردازیم.

موسیقی فولکلور چیست؟

اگر به موسیقی سرزمین‌ها و اقوام مختلف گوش فراداده و خوب دقت کنیم، متوجه تفاوت‌های آن‌ها خواهیم شد. این تفاوت‌ها در نوع موسیقی می‌تواند به خاطر تفاوت‌های اقلیمی، تاریخی، آداب و رسوم و... باشد که خود را در موسیقی محلی یا فولکلور آن سرزمین  نشان داده است.

موسیقی فولکلوریک نوعی از موسیقی است که در هر جامعه‌ای وجود دارد و در کنار موسیقی سنتی یا موسیقی کلاسیک آن جامعه قرار می‌گیرد.

نوازندگان و خوانندگان موسیقی فولکلور آموزش‌های آکادمیک را ندیده‌اند و ترانه‌ها، ریتم‌ها و ملودی‌هایشان‌ها بر اساس شرایط موجود در فرهنگ جامعه شکل گرفته است.
در ایران موسیقی فولکلور در استان‌های آذربایجان، گیلان، خراسان و در میان اقوام ترکمن، بختیاری، کردی، شیرازی‌ و بلوچ بسیار رواج دارد و نه تنها در ملودی‌ها بلکه در گویش نیز با یکدیگر متفاوتند.

محتوا و ویژگی‌های موسیقی فولکلور چیست؟

فولکلور ریشه در میراث و تمدن‌های کهن دارد. 
فولکلور با هیچ‌گونه روش علمی و استدلال منطقی، همراه نیست و هیچ معلمی آن را تدریس نمی‌کند.
فلکلور از  اعمال و رفتار‌های رایج در گروه‌های جامعه می‌آید. 
موسیقی فولکلوریک شرایط حاکم بر جامعه را توصیف می‌کند.
می‌تواند دارای محتوای عاشقانه و جشن و شادی و یا عارفانه باشد.
گاهی محتوای ترانه‌های موسیقی فولکلور به شرایط موجود در جامعه ربط دارد. مثلا در بعضی ترانه‌ها نقش کشاورزی و دامداری به خوبی نشان داده می‌شود که این نشان دهنده‌ی این است که ترانه مربوط به منطقه‌ای است که در آن کار کشاورزی و دامداری رواج دارد.
لالایی یا همان آواز مادران و دایه‌ها برای خواباندن کودک خود نیز نوعی موسیقی فولکلور قلمداد می‌شود.

در موسیقی فولکلور یا محلی می‌توان نقش ادبیات، احساسات درونی، باورها و به طور کلی زندگی گذشتگان را مشاهده کرد.
در موسیقی فولکلور اغلب جلوه‎های طبیعت چون آبشار، دشت‌ها و دره‌های سبز، شکوفه‌های درختان، بهار و خزان و حتی سوز زمستان خودنمایی می‌کند. 

ساز‌های مورد استفاده در موسیقی فولک ایران

سازهایی که برای اجرای موسیقی فولکلور در ایران بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از شیپور، دهل، دمام، دف، دایره، کرنا، سرنا، نی، سنج و .... این سازها صرفا توسط نوازندگان حرف‌ای نواخته نمی‌شوند، بلکه عامه مردم و به خصوص جوانان هستند که با این سازها به اجرای موسیقی فولکلور می‌پردازند.  

ادامه ‌دارد ... .

@ferdosesokhan