فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
فردوس سخن pinned Deleted message
چهل کتاب درباره داستان نویسی

اگر می خواهید داستان نویس بشوید یا اطلاعاتی درباره داستان به دست بیاورید، پیشنهاد می کنیم در کنار مطالعه داستان و رمان، این کتاب ها را هم بخوانید.

1-درس هایی درباره داستان نویسی ، لئونارد بیشاپ ، محسن سلیمانی ( ترجمه )
2-رمان چیست ؟ محسن سلیمانی ( ترجمه و نگارش )
3-فن داستان نویسی محسن سلیمانی ( ترجمه )
4- تاملی دیگر در باب داستان محسن سلیمانی (ترجمه )
5- 28 اشتباه نویسندگان ، جودی دلتون ، ترجمه ی محسن سلیمانی
6- قصه نویسی رضا براهنی
7- عناصر داستان جمال میر صادقی
8- ادبیات داستانی جمال میر صادقی
9- داستان ، تعاریف ، ابزار و عتاصر ناصر ایرانی
10- هنر داستان نویسی ابراهیم یونسی
11- نویسندگان پیشگام ایران علی اکبر کسمایی
12- نویسندگان پیشرو ایران محمد علی سپانلو
13-صد سال داستان نویسی ( 4 جلد ) حسن میر عابدینی
14- درباره رمان و داستان کوتاه کاوه دهگان (ترجمه)
15- از روی دست رمان نویس محسن سلیمانی ( ترجمه )
16- سیری در ادبیات غرب ، پریستلی ، ابراهیم یونسی ( ترجمه )
17- مروری بر تاریخ ادبیات امروز ایران ‍ ج 1 – نثر، محمد حقوقی
18- ادبیات داستانی در ایران زمین پیمان متین ترجمه مدخلی به همین نام از ایرانیکا
19- مدخل ادبیات داستانی در دانشنامه ادب فارسى ج دوم به سرپرستی انوشه
20- جنبه های رمان ، فورستر ، ترجمه ابراهیم یونسی
21- یادداشت هایی درباره قصه نویسی و نمایشنامه نویسی ، محسن مخملباف
22- اصطلاحات نقد ادبی : بهرام مقدادی
23- درباره ادبیات ایران : یعقوب آژند
24-مکتب های ادبی (2 جلد ) ، رضا سید حسینی
25- واژه نامه داستان نویسی ، جمال میر صادقی
26- جنون نوشتن ، رضا براهنی
27- تاریخ ادبیات روسیه ( 2 جلد ) ، ترجمه ابراهیم یونسی
28- تاریخ ادبیات آمریکا ، ترجمه حسن جوادی
29- رئالیسم ، ترجمه ، نشر مرکز
30- رمانتیسم ، ترجمه ، نشر مرکز
31- ناتورالیسم ، ترجمه ، نشر مرکز
32- اسطوره ، ترجمه ، نشر مرکز
33- عناصر داستان ، ترجمه فرزانه طاهری ، نشر مرکز
34- سیر رمانتیسیسم در اروپا ، جعفری ، نشر مرکز
35- نود و نه رمان ، ترجمه صفدر تقی زاده
36- رمان به روایت رمان نویسان ، ترجمه محمد علی حقشناس
37- هفت صدا ، ترجمه نازی عظیما
38- نظریه رمان ، حسین پاینده ( ترجمه )
39- رمان های فارسی 4 جلد میمنت میر صادقی
40- رمان تاریخی ، محمد غلامی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا میدانید "پارادایم " چیست ؟

گروهی از دانشمندان ۵ میمون را در قفسی قرار دادند!
در وسط قفس یک نردبان و بالای نردبان دسته ای موز گذاشتند.

هر زمانی که میمونی بالای نردبان می‌رفت تا موزها را بردارد، دانشمندان بر روی سایر میمون‌ها آب سرد می‌پاشیدند.

پس از مدتی، هر وقت که میمونی بالای نردبان می‌رفت سایرین او را کتک می‌زدند.

مدتی بعد هیچ میمونی علی‌رغم وسوسه‌ای که داشت جرات بالا رفتن از نردبان را به خود نمی‌داد.

دانشمندان تصمیم گرفتند که یکی از میمون‌ها را بردارند و با یک میمون جدید جایگزین کنند. اولین کاری که این میمون جدید انجام داد این بود که سعی کرد تا بالای نردبان برود، که بلافاصله توسط سایرین مورد ضرب قرار گرفت.

پس از چندبار کتک خوردن میمون جدید با این که نمی‌دانست چرا، اما یاد گرفت که بالای نردبان نرود.

میمون دومی جایگزین گردید و همان اتفاق تکرار شد. میمون جدید اول هم در کتک زدن میمون جدید دوم شرکت میکرد. سومین میمون هم جایگزین شد و دوباره همان اتفاق (کتک خوردن) تکرار گردید.

به همین ترتیب چهارمین و پنجمین میمون نیز عوض شدند.

آن چیزی که باقی مانده بود گروهی متشکل از ۵ میمون بوده که با این که هیچ‌گاه آب سردی بر روی آن‌ها پاشیده نشده بود، میمونی را که بالای نردبان می‌رفت را کتک می‌زدند.

اگر امکان داشت که از میمون‌ها بپرسند که چرا میمونی که بالای نردبان می‌رود را کتک می‌زنند شرط خواهیم بست که جواب آن‌ها این خواهد بود:
“من نمی‌دانم، این رسم ماست. همه این کار را میکنند”

این جواب به نظر شما آشنا نمی‌آید؟!

اين جغرافیا نیست که جهان سومی بودن را تعیین می کند....! آدمها هستند که آن را می سازند! جهان سوم جا نیست، شخص است. جهان سوم منم، جهان سوم تویی، جهان سوم طرز تفکر ماست، نه آن مرزهایی که داخلش زندگی می کنیم! جهان سوم جاییست که درآمد یک دعا نویس از یک برنامه نویس بیشتر است. جهان سوم جاییست که مردمش جهان سومی فکر می کنند جهان سوم جایی است که بسیاری ازمردمانش با يک "استخاره" هدف تعيين می کنند! و با يک " عطسه " از هدف خود دست می کشند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
‍ حیوانات عرفانی

اژدها:مار و افعی را در ادبیّات عرفانی، کنایه از نفس امّاره و مظهر صفات رذیله
مانندشهوت و غضب است.در بعضی آثار عرفانی، کنایه از:
عالم مادّی و نفس ســرکشاست؛مولانا گوید:
نفس ،اژدرهاست، او کی مرده است؟
از غم بی آلتی افســـــــــرده است

پروانه: به عشق و وفا و ایثار در راه محبوب که به سوختن در شعله ی فروزان عشق
او می انجامد، بدان مثل زنند؛سعدی گوید:
ای مرغ سحر، عشق ز پروانه بیاموز
کان سوخته را جان شد و آواز نیـــــامد

خفّاش:
شیخ اشراق،سهروردی،
آن را نماد کـوردلی و غفلت می داند.نیز اشاره به کسانی است که از دریافت حقایق، هرچند روشـــن باشد؛عاجزند.

سیمرغ:مرغ افســــانه ای که در ادب عرفـــــــانی بسیار به کار رفته و اگرچه معانی مختلفی از آن اراده کرده اند، ولی بیشتر معنای انسان کامل از آن خواسته اند.عارف بزرگ روزبهان،گاه آن را کنایه از روح و گاه کنایه از پیامبر اکرم(ص) دانســــــته است.درشعر سنایی و عراقی، عشق به سیمرغ تشبیه شده است.در منطق الطیر عــــطّار،نماد حق است؛عراقی گوید:
عشق، سیمرغ است کاو را دام نیست
در دو عـــــالم زو نشــــان و نام نیست
پی به کوی او هـــــمانا کس نبـــــــــــرد
کاندران صـــحرا نشــــــــان گام نیست

طاووس:در ادب عرفانی، کنایه از جلوه های فریبنده ی دنیا و گاه ارواح ملکـــــوتی است.در انسان کامل نسفی، کنایه از روح و نفس و گاه کنایه از شهوات است؛مولانا
گوید:
طبع، طاووس است وسواست کند
دم زنـــــــد تا از مـــقامـــت برکند

طوطی:رمزی از تقلید و بی ارادگی است. گاه به معنی روح و جان نیز آمده است:
مـرغ دلــــم باز پریـــــدن گرفت
طوطی جان،قند خریدن گرفت

اشتر دیوانه ی سرمســت من
سلسـله ی عقل دریدن گرفت

گاو:نزد عارفان،کنایه از نفس امّاره و رذایل اخلاقی است.
نیز کنایه از کالبد گرفتار در
تعلّقات مادّی است. مولانا با اشاره به داستان بنی اسرائیل
و پرستش گوســــاله ی
سامری گوید:
گاو تن قربانی شــــیر خـــداست
گر تو را با او سر صدق و صفاست

پیش گاوی سجده کردی از خری
گشت عقلت صــید سحر سامری

مار:با توجّه به داستان آدم و حوّا و فریب ابلیس، مار، کنایه از نفس امّاره است:
در دهن مار نفس،در بن چاه است
هر که در این راه ،جاه و مال نماید

ماهی:عارف کامل است که مستغرق در دریای معرفت است.مولوی گوید:
این جهان دریاست تن، ماهی و روح
یونـــس محــجوب از نور صـــــــبوح

گر مسبّح باشد ار ماهـــــــی ،رهید
ور نه در وی هضم گشـــت و ناپدید

هدهد:هدهد یا شانه به سر که آن را مرغ سلیمان هم می نامند، در منطق الطیر،کنایه از:سیر و سلوک و نیز راهنمای مرغان در سلوک به سوی سیمرغ است. درکتابقصة الغربة الغربیّة از سهروردی ، کنایه از الها م است.

با تلخیص از فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، دکتر سیّد جعفر سجّادی

تهیه،تدوین و تحلیل: محمّدعزیززاده؛ کانال طعم ادبیات محمد عزیز زاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
- شهرهای شاهنامه در کدام جغرافیا می باشد؟
-انصافعلی هدایت

ایران شاهنامه کجاست ؟

در گذشته ایران به افغانستان کنونی اطلاق میشده است.
فردوسی افغانستان امروزی را ایران می داند .

فردوسی در جایی از شاهنامه، شهرها و نواحی ایران را معرفی میکند .

در نامۀ «پیران» به «گودرز» می خوانیم که سردار تورانی از شهرهای ذیل به عنون شهرهای عمدۀ ایران یاد می کند و متعهد می شود که در قبال صلح با ایرانیان، این شهرها و نواحی را از سپاه تورانی تخلیه کند:

هر آن شهر کز مرز ایران نهی/ بگو تا کنم آن ز ترکان تهی
از ایران به کوه اندر آید نخست/ در غرچگان از بر بوم بُست
دگر طالقان شهر تا فاریاب/ همیدون در بلخ تا اندرآب
دگر پنجهیر و در بامیان/ سر مرز ایران و جای کیان
دگر گوزگانان فرخنده جای/ نهادست نامش جهان کدخدای
دگر مولیان تا در بدخشان/ همین است از این پادشاهی نشان
فروتر دگر دشت آموی و زم/ که با شهر ختلان برآید برم
چو شگنان و ترمذ و ویسه گرد/ بخارا و شهری که هستش به گرد
همیدون برو تا در سغد نیز/ نجوید کسی پادشاهی به چیز
وزان سو که شد رستم گردسوز/ سپارم به او کشور نیمروز
ز کوه و ز هامون بخوانم سپاه/ سوی باختر برگشایم راه
بپردازم این در هندوان/ نداریم تاریک از این پس روان
ز کشمیر و ز کابل و قندهار / شما را بود آنهمه زین شمار
و زان سو که لهراسب است جنگجوی/ الانان و غَر در سپارم بدوی

اگر کسی آشنایی اندکی با نقشه افغانستان داشته باشد متوجه می شود که شهرها و مناطقی که در این شعر به عنوان شهرها و نواحی ایران ذکر شده مانند غرچگان، بُست، طالقان، بلخ، فاریاب، مرو، کابل، قندهار، نیمروز، بامیان، پنجهیر، اندرآب، بدخشان و … همگی در قلمرو افغانستان امروز قرار دارند.
حقیقت این است که بیش از نود درصد شهرهایی که در شاهنامه از آنها نام برده شده، در بخش شرقی فلات ایران و افغانستان امروزی واقع شده اند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
به مناسبت سالمرگ بانوی غزل

جلوه های فضاسازی در غزلهای سیمین بهبهانی

بسیاری از غزلهای زنده‌یاد سیمین بهبهانی در دورۀ کمال شاعری او از ساختار قوی و فضاسازی‌های بدیع برخوردارند که حاصل وقوف شاعر بر ظرفیت و ظرافت‌های معنایی _ موسیقاییِ واژگان در بافت نحوی، و خصلت‌های زیباشناختی دیگر عناصر شعری است.
در این غزل رمزی و تمثیلی :

و نگاه کن به شتر، آری که چگونه ساخته شد باری
نه ز آب و گِل که سرشتندش، ز سراب و حوصله پنداری
و سراب را همه می‌دانی که چگونه ديدهْ فريب آمد
و سراب هیچ نمی داند که چگونه حوصله می‌آری
و چگونه حوصله می‌آری، به عطش به شن به نمکزاران
و حضور گستره را دیدن ، به نگاهی از سر بیزاری
و نگاه کن که نگاه اينجا، ز شيار شوره نشان دارد
چو خطوط خشک پس از اشکی که به گونه‌هات شود جاری
و به اشک بين که تهی کردت، ز هر آنچه مايۀ آگاهی
و تو اين تهی شده را بايد، ز کدام هيچ بينباری
و در اين تهی شده می‌بینی، هيمان اشتر عطشان را
که جنون برآمده با صبرش، نرود سبک به گرانباری
و جنون دو نيشۀ رخشان شد، به صف خشونت دندان‌ها
که ز صبر کينه به بار آید، که ز کینه زخم شود کاری
و نگاه کن که به کین توزی، رگ ساربان زده با دندان
ز سراب حوصله تنگ آمد، و نگاه کن به شتر، آری

( یک دریچه آزادی، صفحات ۲۶۷ و ۲۶۸)

که از قویترین و ساختمندترین غزلهای شاعر به شمار می‌آید، جلوه‌های فضاسازی بسیار خیره‌کننده است :

۱ _ مصرع اول غزل، برگردانِ آیه ۱۷ از سوره غاشیه است: اَفلا ینظرون اِلَی الاِبل کَیفَ خُلِقَت: چرا به شتر نمی نگرند که چگونه آفریده شد؟
لحن خطابی، محکم و آرکاییک شعر، با آهنگ کلام قرآن، همخوان است.
۲_ ابیات غزل، شبیه ساختار آیات قرآن با " و " آغاز شده‌اند تا هم فضای قرآنی کلام را تقویت کنند و هم جنبۀ روایی شعر را. افزون بر این، تکرار " و " ها در آغازۀ ابیات، هم استمرار حرکت شتر را در صحاری لایتناهی، و هم تداوم صبوری‌اش را تداعی کرده اند.
۳_ وزن غزل: متفاعلن فعلاتن فع متفاعلن فعلاتن فع ( بحر کامل مثمن مقطوع مرفّل) با هنجار و هیمنه‌ای آرام و با طمٱنینه، یادآور شیوۀ رهنوردی شتر در بیابانهای دور و دراز، و حتی طنين صدای زنگولۀ گردن شتران است.

شبکۀ واژه‌ها و ترکیب‌ها: سراب، حوصله، دیدهْ فریب، عطش، شن، نمکزاران، بیزاری، شيار شوره، خطوط خشک، تهی، هَیَمان اشتر عطْشان، جنون، گرانباری، خشونت، دندانها، صبر، کینه، زخم، کین‌توزی، رگ ساربان و... به طرزی گویا و گیرا، فضای خشک خشن، تلخ و تبدار زندگی بیابانی و خصوصاً پویۀ پیوسته در شن و شوره‌زار را در سراسر غزل دمیده و تنیده است.

در ابیات پایانی نیز همنشینی واژگانِ همبافت نظیر هيمان، عطشان، جنون، گرانباری، نيشه، خشونت، دندانها، کین توزی، رگ، ساربان و... در القای حس و حالت خشم و کینۀ شتر و حمله‌ور شدنش به ساربان نقشی مؤثر ایفا کرده اند.
این تمهیدات و ترفندهای زبانی و بلاغی در مجموع، اثری واجد فرم و فضای هنری را رقم زده‌اند.

در اشعاری که حاوی روح و روایتی تاریخی اند، شاعر باید مثل فیلمساز و کارگردان، فضا، صحنه، لحن و گفتار، اشیا و عناصر را به اقتضای موقعیت زمانی روایت بازسازی و همسان کند.
سیمین بهبهانی غزل-داستان تمثیلی زیر را در حال و هوای دوران سلطۀ حکام ایلخانی ( مظاهر زور و ستم و بی فرهنگی) سروده و در پردازش فرم و فضای شعر منطبق با آن برهۀ تاریخی، رفتار ذهنی _ زبانی ماهرانه ای به نمایش گذاشته است. بخوانیم :

به تکا... به تكاپو ز ره سفر آمد
هی و های و هیاهو که به خانه در آمد

تن خیس سمندش، خم و پیچ کمندش
قدِ سروِ بلندش همه جلوه‌گر آمد

به پَرِش چم و خم زد، سوی خیمه قدم زد
" هله، هان" به حَشَم زد که سفر به سر آمد

ردگان و شریفان، سرگان و ظریفان
ز رسیدن سلطان همه را خبر آمد

تب و تابِ دهل‌زن شده ولوله‌افکن
که: ز مالِشِ دشمن به چنین ظفر آمد

رخِ زهره درخشان، لبِ زهره غزلخوان
به خوش آمدِ سَرور سرِ رهگذر آمد

به خریطۀ زرکش که گشوده ز ترکش
نگرنده چو طوطی ز پی شَکر آمد

به عطای کریمان زده سکه ی ایمان
که ز باغِ کرامت چه کَرَم به بر آمد
◽️
سرِ تُحفه چو وا شد، قدِ زهره دوتا شد
که یکی سرِ خونین ز خریطه برآمد!

( یک دریچه آزادی، ص ۲۱۷ و ۲۱۸)

فضا، فضای زندگی قبیلگی در نظام خان سالاری است.از همان ابتدا با جلوه ای زیبا از صدامعنایی مواجه می شویم: " به تکا... به تكاپو " سُمکوب اسبان را تداعی و طنین انداز می‌کند و در ادامه نیز هماوایی " ه " ها در هی و های و هیاهو، هیاهو و همهمۀ اسب‌ها

(برگرفته از کتابِ در دست نگارش " جلوه‌ها و جنبه‌های فضاسازی در شعر معاصر ایران)

محمد رضا روزبه ، مهرماه ۱۳۹۶

@Mohammadreza_roozbeh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جلوه های فضاسازی در غزلهای سیمین بهبهانی ( ۱ ) ( اصلاح شده )


بسیاری از غزلهای زنده‌یاد سیمین بهبهانی در دورۀ کمال شاعری او از ساختار قوی و فضاسازی‌های بدیع برخوردارند که حاصل وقوف شاعر بر ظرفیت و ظرافت‌های معنایی _ موسیقاییِ واژگان در بافت نحوی، و خصلت‌های زیباشناختی دیگر عناصر شعری است.
در این غزل رمزی و تمثیلی :

و نگاه کن به شتر، آری که چگونه ساخته شد باری
نه ز آب و گِل که سرشتندش، ز سراب و حوصله پنداری
و سراب را همه می‌دانی که چگونه ديدهْ فريب آمد
و سراب هیچ نمی داند که چگونه حوصله می‌آری
و چگونه حوصله می‌آری، به عطش به شن به نمکزاران
و حضور گستره را دیدن ، به نگاهی از سر بیزاری
و نگاه کن که نگاه اينجا، ز شيار شوره نشان دارد
چو خطوط خشک پس از اشکی که به گونه‌هات شود جاری
و به اشک بين که تهی کردت، ز هر آنچه مايۀ آگاهی
و تو اين تهی شده را بايد، ز کدام هيچ بينباری
و در اين تهی شده می‌بینی، هيمان اشتر عطشان را
که جنون برآمده با صبرش، نرود سبک به گرانباری
و جنون دو نيشۀ رخشان شد، به صف خشونت دندان‌ها
که ز صبر کينه به بار آید، که ز کینه زخم شود کاری
و نگاه کن که به کین توزی، رگ ساربان زده با دندان
ز سراب حوصله تنگ آمد، و نگاه کن به شتر، آری

( یک دریچه آزادی، صفحات ۲۶۷ و ۲۶۸)

که از قویترین و ساختمندترین غزلهای شاعر به شمار می‌آید، جلوه‌های فضاسازی بسیار خیره‌کننده است :

۱ _ مصرع اول غزل، برگردانِ آیه ۱۷ از سوره غاشیه است: اَفلا ینظرون اِلَی الاِبل کَیفَ خُلِقَت: چرا به شتر نمی نگرند که چگونه آفریده شد؟
لحن خطابی، محکم و آرکاییک شعر، با آهنگ کلام قرآن، همخوان است.
۲_ ابیات غزل، شبیه ساختار آیات قرآن با " و " آغاز شده‌اند تا هم فضای قرآنی کلام را تقویت کنند و هم جنبۀ روایی شعر را. افزون بر این، تکرار " و " ها در آغازۀ ابیات، هم استمرار حرکت شتر را در صحاری لایتناهی، و هم تداوم صبوری‌اش را تداعی کرده اند.
۳_ وزن غزل: متفاعلن فعلاتن فع متفاعلن فعلاتن فع ( بحر کامل مثمن مقطوع مرفّل) با هنجار و هیمنه‌ای آرام و با طمٱنینه، یادآور شیوۀ رهنوردی شتر در بیابانهای دور و دراز، و حتی طنين صدای زنگولۀ گردن شتران است.

شبکۀ واژه‌ها و ترکیب‌ها: سراب، حوصله، دیدهْ فریب، عطش، شن، نمکزاران، بیزاری، شيار شوره، خطوط خشک، تهی، هَیَمان اشتر عطْشان، جنون، گرانباری، خشونت، دندانها، صبر، کینه، زخم، کین‌توزی، رگ ساربان و... به طرزی گویا و گیرا، فضای خشک خشن، تلخ و تبدار زندگی بیابانی و خصوصاً پویۀ پیوسته در شن و شوره‌زار را در سراسر غزل دمیده و تنیده است.

در ابیات پایانی نیز همنشینی واژگانِ همبافت نظیر هيمان، عطشان، جنون، گرانباری، نيشه، خشونت، دندانها، کین توزی، رگ، ساربان و... در القای حس و حالت خشم و کینۀ شتر و حمله‌ور شدنش به ساربان نقشی مؤثر ایفا کرده اند.
این تمهیدات و ترفندهای زبانی و بلاغی در مجموع، اثری واجد فرم و فضای هنری را رقم زده‌اند.

(برگرفته از کتابِ در دست نگارش " جلوه‌ها و جنبه‌های فضاسازی در شعر معاصر ایران)


محمدرضا روزبه، مهر ماه ۱۳۹۶

@Mohammadrezarouzbeh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جلوه های فضاسازی در غزلهای سیمین بهبهانی ( ۲ ) ( اصلاح شده )

در اشعاری که حاوی روح و روایتی تاریخی اند، شاعر باید مثل فیلمساز و کارگردان، فضا، صحنه، لحن و گفتار، اشیا و عناصر را به اقتضای موقعیت زمانی روایت بازسازی و همسان کند.
سیمین بهبهانی غزل-داستان تمثیلی زیر را در حال و هوای دوران سلطۀ حکام ایلخانی ( مظاهر زور و ستم و بی فرهنگی) سروده و در پردازش فرم و فضای شعر منطبق با آن برهۀ تاریخی، رفتار ذهنی _ زبانی ماهرانه ای به نمایش گذاشته است. بخوانیم :

به تکا... به تكاپو ز ره سفر آمد
هی و های و هیاهو که به خانه در آمد

تن خیس سمندش، خم و پیچ کمندش
قدِ سروِ بلندش همه جلوه‌گر آمد

به پَرِش چم و خم زد، سوی خیمه قدم زد
" هله، هان" به حَشَم زد که سفر به سر آمد

ردگان و شریفان، سرگان و ظریفان
ز رسیدن سلطان همه را خبر آمد

تب و تابِ دهل‌زن شده ولوله‌افکن
که: ز مالِشِ دشمن به چنین ظفر آمد

رخِ زهره درخشان، لبِ زهره غزلخوان
به خوش آمدِ سَرور سرِ رهگذر آمد

به خریطۀ زرکش که گشوده ز ترکش
نگرنده چو طوطی ز پی شَکر آمد

به عطای کریمان زده سکه ی ایمان
که ز باغِ کرامت چه کَرَم به بر آمد
◽️
سرِ تُحفه چو وا شد، قدِ زهره دوتا شد
که یکی سرِ خونین ز خریطه برآمد!

( یک دریچه آزادی، ص ۲۱۷ و ۲۱۸)

فضا، فضای زندگی قبیلگی در نظام خان سالاری است.از همان ابتدا با جلوه ای زیبا از صدامعنایی مواجه می شویم: " به تکا... به تكاپو " سُمکوب اسبان را تداعی و طنین انداز می‌کند و در ادامه نیز هماوایی " ه " ها در هی و های و هیاهو، هیاهو و همهمۀ اسب‌ها یا اهالی قبیله را مجسم می سازند. ( و نیز یادآور آیات ۱ تا ۵ از سوره العادیات: والعادیاتِ ضَبْحٱ. فَالموریاتِ قَدحٱ. فَالمغیراتِ صبحٱ. فَاَثَرْنَ بهِ نَقْعٱ. فَوَسَطْنَ بهِ جَمعٱ ( سوگند به مادیان هایی که با همهمه تازانند و با سُم [ها] ی خود از سنگ، برق و آتش می جهانند و صبحگاهان هجوم آرند و با آن گردی برانگیزند و در دل گروهی وارد شوند.)

در ابیات بعد، کوبش هجاها - خصوصاً در قافیه های درونی: سمند، کمند، بلند، و خم، قدم، حشم و... همراه با ضرباهنگ کوبشی پاره مصراع ها، هم صدای سم اسب و هم ، طنين صدای طبل شادی و ظفر را یادآور می شوند. اینجاست که در می یابیم شاعر با انتخاب هوشمندانۀ وزنی پر تپش و طنطنه: فعلن فعلاتن، فعلن فعلاتن ( بحر عمیق مثمن مخبون) تا چه حد در آفریدن فضایی همگون با بافت و روايت تاریخی توفیق یافته است.
انتخاب سنجیدۀ واژگان کهن و آرکاییک همتافت با این فضای تاریخی، روی دیگر سکۀ بلاغت ذهن و زبان شاعر است: هی و های، سمند، کمند، خیمه، هله، هان، حشم، ردگان، سرگان، سلطان، دهل زن، سَرور، خریطه ( کیسۀ چرمی)، زرکش، تَرک، عطا، کریمان و... همگی در القا و استحکام فضای تاریخی روایت، نقش ویژه دارند و هاله ای تصویری از نظام زندگی قبیلگی را فراروی مخاطب قرار می‌دهند. نیز شاعر با طراحی دو کاراکتر نمادین در قالب سلطان و زهره، در تکوین و تبیین درون مایه و فضای مفهومی و حسی شعر، کوشیده است. سلطان، مظهر ایلخانان قاهر و جائر در نظام مردسالار، و زهره با صبغه ی اساطيري اش ( الهه ی خنیاگری و طرب و شادی و...) نماد زن زیبا، هنرمند و پر احساس شرقی است با همه ی حرمان و حسرت های تاریخی اش. کنش دوگانه و متضاد این دو قطب متخالف، يكی به غایت خشن و بی رحم، و دیگری بی نهایت عاطفی و مهرورز، فضای فمینیستی شعر را بارز و برجسته کرده است.


(برگرفته از کتاب در دست نگارش " جلوه ها و جنبه های فضاسازی در شعر معاصر ایران ")


محمدرضا روزبه

@Mohammadrezarouzbeh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
به شیوه های مختلفی می‌توان زمینه‌های آشنایی و افزایش گنجینه کلمات را برای دانش آموزان فراهم ساخت:

۱. واژه نویسی بر اساس آنچه در خانه مدرسه و... می بیند.

۲. نوشتن واژه هایی که مربوط به یک موضوع خاص باشند.

۳.هدف از نوشتن کلمه های هم خانواده، متضاد، هم آوا و هم معنی توسط دانش‌آموزان شناخت بیشتر و درک ساختار کلمه، به یاد آوردن آموختن و کاربرد آنهاست.

۴. کلمه های مختلفی را به ترتیب الفبای بنویسید و از آنها بخواهید با مراجعه به لغت نامه معنی هرکدام را پیدا کنند.

۵. از درس های مختلف کتاب فارسی تعدادی کلمه انتخاب کنید و از دانش آموزان بخواهید آنها را به ترتیب الفبایی بنویسند، سپس معنی هم خانواده و متضاد هر کلمه را بنویسند.

۶. نوشتن کلمه مناسب به جای کلمه مشخص شده در یک جمله.

۷. تغییر دادن یکی از حروف کلمه ای و نوشتن کلمه ای جدید و دارای معنی به منظور یادآوری، آشنایی با مفهوم کلمه ها و افزایش خزانه ی لغات.

۸. ساختن کلمه های مرکب.

۹. منفی کردن کلمه ها

۱۰. قرار دادن کلمه های مناسب در جاهای خالی.

۱۱. آشنایی با معادل فارسی واژه های بیگانه و شکل درست کلمه ها و ترکیب ها.

۱۲. اضافه کردن پیشوند و پسوند به کلمه.

۱۳. نوشتن کلمه هایی که در یک حوزه ی معنایی قرار دارند مانند روباه و خروس.

۱۴. حالت اضافه( مضاف مضاف الیه) و قید ساختن مانند: زود، به زودی

۱۵. شناخت کلمات عربی که با پسوندها و پیشوندهای فارسی ترکیب می شوند و کلمات تازه ای می سازند مانند تحصیل، تحصیلی.

۱۶. شناخت ریشه ی کلمات مانند: علم که ریشه کلمات. معلومات تعلیم و... است.

۱۷. کودکان کتاب خوان با دقت نمودن به متن با چگونگی کاربرد و کشف معنای واژه ها آشنا می شوند و گنجینه واژگان آنها غنی تر می شود.

۱۸. از کودکان بخواهید کلمه های تازه ای را که یاد گرفته اند در گفت و گو ها و جمله نویسی به کار ببرند.

منبع: کتاب رنگین کمان انشا
تهیه کننده: ثریا نصرت ابادی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سرگذشت کتاب ارزشمند "کلیله و دمنه "

کلیله و دمنه کتابی است پندآمیز که از زبان حیوانات نقل شده است. نام آن کتاب از نام دو شکال به همین نام برگرفته شده که در اصل هندی است در زمان انوشیروان به ایران آورده شده است.
روزی برزوی خردمند، طبیب شاه نوشین روان، نزد شاه می آید و میگوید: که در کتب هندوان دیدم که نوشته شده" در سرزمین هند گیاهانی وجود دارد که اگر با هم بیامیزی و بر تن مرده ای بزنی هم اندر زمان آن مرده زنده خواهد شد و بلافاصله سخن خواهد گفت، اگر شاه فرمان دهد، من و دیگر افراد حاذق، این راه سخت و دشوار را تا سرزمین هند بپیماییم تا راز این گیاهان را کشف نماییم" شاه ایران چنین پاسخ داد که، چنین چیزی ممکن نیست مگر آزمایش شود و به حقیقت برسیم. پس بیدرنگ با هدایای ویژه و نامه ای که من خواهم نوشت به نزد رای (شاه) هند برو و با یاری پزشکان آن دیار این راز را آشکار بنما.
کاروان ایران با سرپرستی برزوی طبیب با گنج و دینار فراوان در سرزمین هند، نزد رای فرود آمدند. رای هند به گرمی و مهربانی آنان را پذیرفت. برزوی طبیب موضوع را برای شاه هند بیان نمود. رای هند طبیبان و خردمندان آن دیار را با کاروان ایران همراه نمود و همگی شب و روز در کوه و بیابان، گیاهان مختلف را جمع کرده به تن مردگان می ساییدن ، ولی از بد اتفاق هیچ یک از گیاهان بر مرده اثری نداشت و آنها را زنده ننمود. برزوی و پزشکان همگی به ستوه آمده و ناامید به شهر بازگشتند. تا اینکه برزوی طبیب از همراهان هندی پرسید: که آیا در این سرزمین کسی را می شناسید که از شما داناتر و خردمندتر باشد؟ همگی به اتفاق پیری فرزانه را برای رازگشایی این کار معرفی نمودند. آنان نزد آن مرد پیر رفته و سخن خود را بیان نمودند. مرد فرزانه چنین پاسخ داد: آن نوشته¬ای که در کتب هندوان نوشته اینگونه است که، گیاه چون مرد سخندان است و دانش به مانند کوه میباشد و انسان بی¬دانش مثل تن مرده است که هیج سخنی نمیگوید، انسان بی علم و نادان در هیچ جا مقام منزلتی ندارد. گیاهی که شما به دنبال آن می¬گردید، کتابی است به نام « کلیله » که در خزانه رای هند مُهر و موم شده و کسی به سادگی به آن دسترسی ندارد. وقتی برزوی طبیب این سخنان را از پیر فرزانه شنید خوشحال شد و به نزد شاه هند رفت و کتاب را از او خواستار شد. شاه هند علیرغم اینکه احترام زیادی برای شاه نوشین روان قائل بود، دژم گشت و گفت : از زمانی که من به یاد دارم تاکنون کسی چنین چیزی از من نخواسته است، و لیکن شما فقط میتوانید آن کتاب را ببینید و بخوانید و از بر کنید. برزوی با تلاش فراوان بخشی از کتاب را نوشت و بخشی را حفظ کرد و با شادمانی نزد شاه ایران برگشت. وقتی برزوی سرگذشت سفر خود را برای شاه ایران شرح داد و گفت به جای گیاه، کتاب آورده ام، شاه شگفت زده و بسیار خوشحال شد و گفت که با این اقدام، روان مرا زنده کردی. سپس به خزانه دار خود گفت که کلید خزانه را به برزوی ده، تا هر چه می خواهد از گنج شاهی بردارد. برزوی به خزانه رفت و فقط یک دست جامه شاهی پوشید و از برداشتن زر و گوهر و درم و دینار امتناع ورزید و به نزد شاه آمد. شاه از این کار متعجب شد و علت را پرسید، برزوی به شاه گفت که من یک آرزو دارم و امید دارم که آن را برآورده کنی که "وقتی بوزرجمهر این کتاب را نگاشت و آماده نمود، در مقدمه آن، از رنجی که من متحمل شده ام یاد کند تا نام من همیشه جاوید و زنده بماند " و این همان گیاه است.

برگرفته از شاهنامه فردوسی - پادشاهی انوشیروان -پیدایش کلیله و دمنه

ارسالی از : محمد علیپور

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۵ شایعه رایج در فضای مجازی


۱.  مرگ چهره‌های مشهور:

 شاید یکی از رایج‌ترین شایعات در دنیای مجازی، انتشار دروغین مرگ چهره‌های مشهور و شناخته‌شده باشد. این پدیده در کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا رواج بسیاری داشته و متاسفانه در سال‌های اخیر در ایران نیز روند رو به افزایشی داشته و بارها خبر فوت هنرمندان، بازیگران، فوتبالیست‌ها، رجل سیاسی و ... منتشر شده است.

این امر به صورتی شایع شده که اخیرا با فوت یک شخصیت معروف و محبوب جامعه، بیشترین تلاش‌های خبرنگاران صرف گرفتن تاییدیه موثق برای خبر فوت وی می‌شود.

دلیل این رفتار را جامعه شناسان در شهرت و سعی و رقابت افراد و رسانه‌ها برای پوشش خبری اخبار مربوط به چهره‌های معروف و شناخته‌شده می‌دانند. برای مقابله با این روند و جلوگیری از حضور در چرخه انتشار خبر مرگ افراد، می‌توان از اطلاعات مندرج در خبرگزاری‌های شناخته‌شده و معتبر استفاده کرد.

۲. پیام‌های جعلی با محتواهای برانگیزنده احساس:

این نوع از شایعات پیش‌تر در سرویس‌های رایانامه‌ای (ایمیل) رایج بوده و اخیرا در شبکه‌های اجتماعی شیوع بیشتر و وسیع‌تری یافته‌اند. عموما این پیام‌ها شامل مطالبی
نظیر
کمک به یافتن کودک گم‌شده

و یا کودک آسیب‌دیده
و حتی عکس خانم های ربوده شده

با درخواست بازنشر مطلب هستند که با برانگیختن احساسات مخاطب سعی در پخش این خبر جعلی دارند.

باید گفت که با اطلاع‌رسانی‌های صورت گرفته از جانب رسانه‌های گوناگون این مورد از شایعات کاهش محسوسی خواهد داشت و کاربران دیگر مانند قبل در دام انتشار اخبار جعلی از این‌دست نمی‌افتند.

برخی از این مطالب جعلی حاوی شماره های افرادی است که اصلا از موضوع با خبر نیستند و تماس هابه شماره انان باعث مزاحمت انان می گردد. که لزوم اجتناب از انتشار آن‌ها را بیش از پیش بااهمیت می‌سازد.

۳. شایعات انتخاباتی: 

مسائل انتخاباتی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مسائل سیاسی جامعه هستند. به دلیل اهمیت و حساسیت موضوع و توجه افکار عمومی به آن اخبار مربوط به انتخابات با سرعت بسیار زیادی به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی انتشار یافته و موجب تحریک جریان‌ها و افراد می‌شود.

در این میان بسیاری از اخبار جعلی نیز توسط افراد و گروه‌های مختلف منتشر می‌شوند که می‌توانند زمینه‌ساز ناآرامی‌های اجتماعی و سیاسی شوند.
.

۴. اخبار کذب در مورد شبکه‌های اجتماعی:

 اخیرا یکی از موارد رایج شایعات در شبکه‌های اجتماعی، ایجاد تردید و شائبه در مورد خود شبکه‌های اجتماعی است.

یکی از مثال‌های این اخبار، رواج شایعه پرداخت حق عضویت کاربران (مگر با انجام اقدام خاصی که خود می‌تواند با مقاصد فریبکارانه و مخرب همراه باشد) در هنگام فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و یا فروش اطلاعات شخصی کاربران توسط این شبکه‌ها است.

باید توجه شود به‌هرحال فعالیت در شبکه اجتماعی و نشر اطلاعات می‌تواند مورد سوءاستفاده واقع شود، لذا حصول اطمینان از صحت و شایستگی شبکه اجتماعی و اعتماد به آن لازمه فعالیت در آن است.

۵. شایعات مربوط به خطرات:

 این مورد را می‌توان یکی از تاثیرگذارترین پدیده‌های اجتماعی حاصل از شبکه‌های اجتماعی دانست.

«زلزله سنگین تهران»، «آلودگی و مسموم بودن دلسترها»، «آلودگی آب‌معدنی و زمان‌بندی آب شهرها»، «خرماهای مسموم شده داعش و نوشابه‌های فلج‌کننده»، «نوشابه‌های مرگبار و کالباس‌های فلج‌کننده»، «اسیدپاشی در میدان هفت‌تیر»، «امروز صبح به‌صورت دوست دخترخاله‌ام در میدان توحید اسیدپاشی شد» و «پزشکان می‌گویند مصرف قند باعث ازکارافتادن ریه‌ها خواهد شد»، ازجمله شایعات اجتماعی در شبکه‌های مجازی هستند که هرروز نیز دامنه وسیع‌تری از منظر تاثیرگذاری و ایجاد مسائل و چالش‌های گسترده اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی می‌یابند.

این پدیده موجب ایجاد نگرانی‌های گسترده اجتماعی و تشویش افکار عمومی می‌شود و در حالت شدیدتر می‌تواند موجب بروز ناامنی‌ها و بی‌اعتمادی‌های گسترده نسبت به نهادهای دولتی شوند.

چه باید کرد؟

استفاده از عقل سلیم و قدرت تحلیل یکی از ابزار مقابله با شایعات در شبکه‌های اجتماعی است. دروغ بودن برخی از اخبار و شایعات به‌ویژه در حوزه سلامت و مسائل فردی به‌قدری واضح و روشن است که بازنشر آن‌ها توسط افراد نشان از عدم دقت کارب ان است.

محققان حوزه‌های علوم اجتماعی پیشنهاد می‌کنند همیشه در مواجهه با خبری که ظن شایعه به آن دارید، از خود سوال کنید: «چه کسی از انتشار این خبر سود می‌برد؟». در بسیاری از موارد به راحتی منشا خبر و علت پخش‌شدن آن معلوم می‌شود و شایعه‌بودن خبر را مشخص می‌سازد.

البته در بسیاری از موارد، شایعات ناشی از شوخی ساده فرد یا افرادی است که شایعه‌پراکنی آن‌ها به طور اتفاقی فراگیر می‌شود.
رویکرد دیگر نیز مراجعه به خبرگزاری‌های رسمی و معتبر برای بررسی صحت‌وسقم خبر است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آرتروز اندیشه چیست؟

آرتروز بیماری‌ است که به مفاصل حمله می‌کند و پیامدش این است که بیمار نمی‌تواند مفاصل را به آسانی تکان دهد.
آرتروز اندیشه بیماری‌ است که چون به انسان حمله می‌کند، نیروی نوآوری از دست می رود و انسان همیشه درمانده است و توانایی یافتن راهکارهای تازه را ندارد.
مغز توانایی‌ دارد ولی چون آرتروز گرفته، نمی‌تواند همه ی نیروی خود را به‌کار بندد.
فرد گرفتار به آرتروز اندیشه، در هر سنی که باشد، از اندیشدن، نوآوری و آموختن خسته می شود و رنج می‌برد؛ نمی تواند کتاب بخواند، برنامه‌های آموزشی و سودمند را تماشا کند و نمی‌تواند از دیگران بیاموزد؛ پس دوست دارد در همین وضعیتی که هست، بماند و خود را از هر جنبشی که پیشرفتی در آن است، دور نگه می‌ دارد.
درنتیجه کارها را طوطی‌وار انجام می‌دهد و سرانجام در تله ی روزمره‌گی گرفتار می شود.

- وین دایر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
30 کاری را که هیچوقت نباید در حق خودتان انجام دهید:

در اینجا لیستی از 30 کاری را عنوان می‌کنیم که هیچوقت نباید در حق خودتان انجام دهید

1. با آدم‌های نادرست نشست و برخاست نکنید. زندگی کوتاه‌تر از آن است که بخواهید وقتتان را با کسانی بگذرانید که خوشبختی را از شما می‌گیرند.
2. از مشکلاتتان فرار نکنید.
3. به خودتان دروغ نگویید. به هر کس دیگری در دنیا می‌توانید دروغ بگویید به جز خودتان.
4. نیازهای خودتان را پنهان نکنید. دردناک‌ترین مسئله این است که وقتی شدیداً درگیر دوست داشتن کسی هستید، خودتان را فراموش کنید و یادتان برود که شما هم فردی خاص هستید. بله، باید به دیگران کمک کنید اما به خودتان هم همینطور.
5. سعی نکنید کسی باشید که نیستید. خودتان باشید و مطمئن باشید آنهایی که باید، دوستتان خواهند داشت.

6. درگیر گذشته نشوید.
7. از اشتباه کردن نترسید.
8. خودتان را بخاطر اشتباهات گذشته‌تان سرزنش نکنید.
9. سعی نکنید خوشبختی را بخرید. خیلی از چیزهایی که آرزو داریم داشته باشیم گران هستند. اما حقیقت این است که چیزهایی که واقعاً ما را خوشحال و راضی می‌کنند کاملاً رایگان‌اند: مثل عشق، خنده و تلاش در جهت علایقمان.

10. سعی نکنید برای خوشبختی‌تان به دیگران تکیه کنید.
11. وقت تلف نکنید. زیاد فکر نکنید چون اینکار فقط مشکل‌تراشی می‌کند.
12. فکر نکنید آماده‌ نیستید. هیچکس هیچوقت وقتی فرصتی پیش می‌آید، 100% آماده نیست. چون بیشتر موقعیت‌های عالی زندگی ما را مجبور می‌کند که فراتر از محدوده امنمان قدم برداریم و این یعنی احساس راحتی نخواهیم داشت.
13. به دلایل نادرست درگیر هیچ ارتباطی نشوید.

14. بخاطر اینکه روابط قبلی تان موفقیت‌آمیز نبوده‌اند، روابط جدید را رد نکنید.
15. سعی نکنید با همه رقابت کنید.
16. به دیگران حسادت نکنید.
17. دست از شکایت کردن و دلسوزی برای خودتان بردازید.
18. کینه‌توزی نکنید.
19. نگذارید دیگران شما را تا سطح خودشان پایین بکشند.
20. وقتتان را برای توضیح دادن خودتان برای دیگران تلف نکنید.
21. هیچوقت بدون وقفه انداختن کاری را پشت سر هم انجام ندهید.

22. زیبایی لحظات کوچک را نادیده نگیرید.
23. سعی نکنید همه چیز ایدآل و بی‌نقص باشد. دنیای واقعی به ایدآل‌گراها جایزه نمی‌دهد، به کسانی پاداش می‌دهد که کار انجام می‌دهند.
24. آسان‌ترین راه را دنبال نکنید. زندگی آسان نیست، مخصوصاً وقتی برای به دست آوردن چیز باارزشی برنامه‌ریزی می‌کنید.
25. اگر همه چیز بر وفق مرادتان نیست، تظاهر نکنید که اینطور است.

26. دیگران را بخاطر مشکلاتتان مقصر نکنید.
27. لازم نیست برای همه، همه‌کس باشید. اینکار غیرممکن است و فقط خسته‌تان خواهد کرد. اما لبخند زدن به دیگران می‌تواند دنیا را تغییر دهد.
28. زیاد نگران نباشید.
29. روی چیزی که نمی‌خواهید اتفاق بیفتد متمرکز نشوید. روی چیزهایی متمرکز شوید که می‌خواهید اتفاق بیفتند. تفکر مثبت از لازمه‌های هر موفقیت است. اگر هر روز صبح با این فکر بیدار شوید که اتفاقی فوق‌العاده در زندگی‌تان خواهد افتاد، و به آن توجه دقیق کنید، خواهید دید که حق با شما بوده است.
30. اخرین و مهترین چیز این است که: قدرنشناس نباشید..

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۲۰ نکته کاربردی برای رفع خواب آلودگی در هنگام مطالعه

یکی از مشکلات جدی که اکثر دانش آموزان باهاش روبه رو هستندخواب آلودگی می باشد که دراینجا به طور مختصر به ۲۰ نکته که باعث رفع این مشکل میشود اشاره میکنیم:

مقدمه:خوابیدن یک فرایند طبیعی است که در فاصله های زمانی خاص رخ می دهد و خواب بهترین راه برای استراحت بدن است. اما مهم است که واقعیت هایی مانند کجا بخوابیم، چه مدت بخوابیم و چه وقت بخوابیم را در نظر بگیریم.

دلیل علمی خواب آلودگی:بیشتر مردم هنگام خواندن یک مطلب، یک حالت راحت دارند که از فعالیت بدنی جلوگیری می کند. این عامل باعث می شود که اسید لاکتیک وارد خون و مایع بین سلولی شود و بدن خسته شود.اسیدلاکتیک، مقدار زیادی از اکسیژن خون را جذب می کند.با توجه به کاهش اکسیژن خون، مغز خسته می شود و ما هنگام مطالعه، احساس خواب آلودگی می کنیم.

راهکار های رفع خواب آلودگی هنگام مطالعه:

۱-براى خود برنامه‏اى شبانه روزى تنظیم کنید و کارهایتان را اعم از: مطالعه، خواب، عبادت، تفریح، ورزش، تغذیه و… -در زمان معیّن و طبق برنامه انجام دهید.

۲–در مکان خیلی گرم درس نخوانید به خصوص هم‌اکنون که زمستان است و بسیاری در گرم کردن اتاق زیاده‌روی می‌کنند. دمای مناسب اتاق حداکثر ۲۴ یا ۲۵ درجه‌ی سانتی‌گراد باشد. بیش از این دما و گرمای ناشی از آن هر چند در زمستان برای بسیاری لذت‌بخش است می‌تواند کاهش یادگیری و حتی خواب‌آلودگی را به همراه داشته باشد.

۳- سعی کنید هنگام مطالعه، صاف و درست بنشینید.هیچ‌گاه درازکشیده و به اصطلاح خوابیده، درس نخوانید؛ چون مغز باید همزمان دو وظیفه خوابیدن و مطالعه را اجرا کند هنگام مطالعه از ماندن در یک وضعیت ثابت برای مدت طولانی اجتناب کنید. زمانی که برای مدت طولانی مطلبی را می خوانید، یک تاثیر خواب آور روی ذهن دارد. بهترین حالت، نشستن است، به ویژه نشستن روی صندلی و پشت میز مطالعه توصیه می‌شود.

۴-از پراکنده خوانى اجتناب کنید؛ مطالعات شما باید هدفمند و در زمان مناسب باشد.

۵-آب بنوشید ،نوشیدن آب می‌تواند باعث رفع خواب‌آلودگی شود به خصوص وقتی خودتان برای نوشیدن آب از جا برخیزید، تحرک داشته باشید. در بین ساعت مطالعه‌ی مفید خود تقریباً هر یک ساعت و نیم یا دو ساعت یک استراحت کوتاه لازم و مفید است. از یک جا نشستن مداوم و حبس کردن خود در اتاق و البته تنبلی بپرهیزید.

۶-هنگام مطالعه، به طور پی در پی وضعیت بدنی خود را تغییر دهید تا تمرکزتان افزایش یابد.

۷-شب‏ها حداقل شش ساعت استراحت و خواب داشته باشید و در بین روز، بعد از صرف نهار، یک ساعت استراحت کنید.

۸- گاهی اوقات با صدای بلند درس بخوانید: این کار دو فایده دارد؛ علاوه بر این‌که باعث می‌شود هنگام مطالعه کم‌تر دچار خواب‌آلودگی شوید سبب می‌شود که تمرکز شما هنگام مطالعه بالا رود؛

۹-در خوردن زیاده‌روی نکنید: حتی در خوردن مواد غذایی مناسب و مغذی پرخوری سبب تمرکز زیاد نمی‌شود بلکه می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و کاهش تمرکز شود.

۱۰-بعد از غذا خوردن، بلافاصله مطالعه نکنید.

۱۱-خوردن میوه برای بیدار نگه داشتن‌تان فوق العاده است

۱۱-هنگام مطالعه، در فاصله های زمانی کوتاه، فعالیت بدنی داشته باشید.

۱۲-وقتی احساس خواب آلودگی می کنید، موضوع های جالب را بخوانید.

۱۳-هنگام امتحانات، از مواد قندى و مغذى (مانند خرما، کشمش، انجبر، عسل، مربا و…) و یا حداقل چند دانه کشمش و یابیسکویت بخورید.

۱۴-اگر ممکن است یک دوش آب ولرم مایل به سرد بگیرید. این کار انرژی مغز شما را بالا می برد.

۱۵-نفس بکشید: تا جایی که می‌توانید نفس‌های آرام و عمیق بکشید . تمرین تنفس به اکسیژن گیری بدن‌تان کمک کرده و خواب آلودگی را برطرف می‌کند .

۱۶-برای مدتی از آن فضا بیرون بروید نور خورشید به بدن شما یادآوری می‌کند که روز است .پردازش طبیعی بدن برای این است که درطول روز هشیار و در طول شب خواب باشید

۱۷-قدم بزنید: یک پیاده روی تند و تیز باعث افزایش آدرنالین خون‌تان شده و اندورفین‌هایی را که احساس انرژی و هشیاری را در شما برانگیخته می‌سازد در خون‌تان رها می‌کند. حتی اگر نمی‌توانید پیاده روی کنید ، چند دقیقه بیرون آمدن از محیط مطالعه هم می‌تواند برای بیدار و هشیار کردن مغزتان عالی باشد.

۱۸-قبل از خواب تلوزیون نگاه نکنید.

۱۹-از نور بیشتری استفاده کنید.

۲۰-بلافاصله بعد از بیداری مطالعه نکنید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نخستین غزل فارسی

مرا به جان تو سوگند و صعب سوگندي
كه هرگز از تو نگردم، نه بشنوم پندي

دهند پندم و من پند هيچ نپذيرم                               
كه پند سود ندارد به‌جاي سوگندي

شنيده‌ام كه بهشت آن‌كسي تواند يافت
كه آرزو برساند به آرزومندي

هزار كبك ندارد دل يكي شاهين
هزار بنده ندارد دل خداوندي

تورا اگر ملك چينيان بديدي روي
نماز بردي و دينار برپراكندي

تورا اگر ملك هنديان بديدي موي
سجود كردي و بتخانه‌هاش بركندي

به منجنيق عذاب اندرم چو ابراهيم
به آتش حسراتم فكند خواهندي

تورا سلامت باد اي گل بهار و بهشت
كه سوي قبله‌ي رويت نماز خوانندي

                             شهيد بلخي

درباره‌ي شاعر:
ابوالحسن شهيد بن حسين جهودانكي بلخي از بزرگان و استادان شاعري در زمانه خود بوده است. او به فلسفه و حكمت آگاه بود و با رازي نيز در اين باب مناظراتي داشته است. وي شعر عربي نيز مي‌سروده و خطي خوش داشته است. وفاتش در سال 325 هجري قمري اتفاق افتاد. رودكي در رثايش چنين سرود:

كاروان شهيد، رفت از پيش
وان ما رفته گير و مي‌انديش

از شمار دو چشم، يك‌تن كم
واز شمار خرد، هزاران بيش

درباره‌ي شعر:
دكتر سيروس شميسا در كتاب سير غزل در شعر فارسي (ص54 و 55) مي‌نويسد: «هرچند از محمود وراق هروي (متوفي در 221) و فيروز مشرقي (متوفي در 283) و حنظله بادغيسي، ابيات متفرقي باقي مانده است كه به اسلوب غزل نزديك است اما نخستين غزل فارسي را به شكل و معني مصطلح، در آثار شهيد بلخي (وفات: 325) و بعد رودكي (وفات 329) مشاهده مي‌كنيم. بدين ترتيب - با مدارك موجود – اين غزل شهيد بلخي را بايد نخستين غزل فارسي دانست:

مرا به جان تو سوگند و صعب سوگندي...»

- روزنامه ايران، شماره 353، شنبه 1 ارديبهشت 1375، ص12

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تفکر جنبی

در روستایی کشاورزی زندگی می کرد که پول زیادی را از پیرمردی قرض گرفته بود و باید هرچه زودتر به او پس می داد
کشاورز دختر زیبایی داشت که خیلی ها آرزوی ازدواج با او را داشتند
وقتی پیرمرد طمعکار متوجه شد کشاورز نمی تواند پول او را پس بدهد معامله ای پیشنهاد داد
او گفت اگر با دختر کشاورز ازدواج کند بدهیش را خواهد بخشد
دختر از شنیدن این حرف به وحشت افتاد
پیرمرد کلاه بردار برای اینکه حسن نیت خود را نشان بدهد گفت:

اصلا یک کاری می کنیم
من یک سنگریزه سفید و یک سنگریزه سیاه در کیسه ای خالی می اندازم
دختر تو باید با چشمان بسته یکی از این دو را بیرون آورد
اگر سنگریزه سیاه را بیرون آورد باید همسر من بشود
و بدهی بخشیده می شود
و اگر سنگریزه سفید را بیرون آورد لازم نیست که با من ازدواج کند
و بدهی نیز بخشیده می شود
اما اگر او حاضر به انجام این کار نشود باید پدر به زندان برود

این گفت و گو در جلوی خانه ی کشاورز انجام شد
زمین آنجا پر از سنگریزه بود
پیرمرد خم شد و دو سنگریزه برداشت
دختر که چشمان تیزبینی داشت متوجه شد
که او دو سنگریزه ی سیاه از زمین برداشته است
ولی چیزی نگفت !
سپس پیرمرد از دخترک خواست که یکی از آنها را از کیسه بیرون آورد

تصور کنید اگر شما آنجا بودید چه کار می کردید؟
چه توصیه ای برای آن دختر داشتید؟

اگر خوب موقعیت را تجزیه و تحلیل کنید می بینید که سه امکان وجود دارد:
1ـ دختر جوان باید آن پیشنهاد را رد کند
2ـ هر دو سنگریزه را در آورد و نشان دهد که پیرمرد تقلب کرده است
3ـ یکی از آن سنگریزه های سیاه را بیرون آورده
با پیرمرد ازدواج کند تا پدرش به زندان نیفتد

لحظه ای به این شرایط فکر کنید
هدف این حکایت ارزیابی تفاوت بین تفکر منطقی و تفکری است که اصطلاحا جنبی نامیده می شود
معضل این دختر جوان را نمی توان با تفکر منطقی حل کرد.
به نتایج هر یک از این سه گزینه فکر کنید
اگر شما بودید چه کار می کردید؟

و این کاری است که آن دختر زیرک انجام داد:
دست خود را به داخل کیسه برد و یکی از آن دو سنگریزه را برداشت
و به سرعت و بدون اینکه سنگریزه دیده شود
وانمود کرد که از دستش لغزیده و به زمین افتاده
پیدا کردن آن سنگریزه در بین انبوه سنگریزه های دیگر غیر ممکن بود

در همین لحظه دختر گفت:
آه چقدر من دست و پا چلفتی هستم !
اما مهم نیست
اگر سنگریزه ای را که داخل کیسه است درآوریم
معلوم می شود سنگریزه ای که از دست من افتاده چه رنگی بوده است....

و چون سنگریزه ای که در کیسه بود سیاه بود
پس باید طبق قرار، سنگریزه ی گم شده سفید باشد
پیرمرد هم نتوانست به حیله گری خود اعتراف کند
و شرطی را که گذاشته بود به اجبار پذیرفت
و دختر نیز تظاهر کرد که از این نتیجه حیرت کرده است
نتیجه ای که 100 درصد به نفع آنها بود

1ـ همیشه یک «راه حل» برای مشکلات پیچیده وجود دارد
2ـ این حقیقت دارد که ما همیشه از زاویه ی «خوب» به مسایل نگاه نمی کنیم
3ـ همه ی شما می توانید سرشار از «افکار و ایده های مثبت و تصمیم های عاقلانه» باشید

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
معرفی چند بازی هدفمند

( این پست مناسب دانش آموزان ایتدایی و مقطع یک دبیرستان است. )

بازی پیدا کردن نام داستان:
داستان کوتاهی برای دانش آموزان تعریف کنید. از آن ها بخواهید برای داستان، “عنوان” مناسب انتخاب کنند. این بازی موجب شکوفایی قدرت اندیشه و خلاقیت زبانی دانش آموزان خواهد شد؛ در ضمن کودکان برای این که بتوانند نام خوبی برای داستان انتخاب کنند، به خوبی به حرف های معلم توجه کنند و از این طریق یکی از مهارت های گوش دادن که دقت و توجه به سخنان گوینده است، در آن ها تقویت می شود.
هم خلاقیت هم دقت و حافظه را تقویت می کند
 
بازی صحبت کردن اهسته در گوش:
بچه ها صحبت در گوشی را خیلی دوست دارند. معلم یک جمله را در گوش اولین دانش آموز می گوید و دانش آموز باید جمله را به دانش آموز بعدی بگوید و همین طور تا آخرین دانش آموز این کار ادامه می یابد. سپس معلم از اولین کودک و آخرین کودک در خواست می کند که جمله را با صدای بلند تکرار کند. این تمرین باعث می شود قدرت حفظ و نگه داری عناصر زبانی و تقویت حافظه در بچه ها تقویت شود.

 بازی بپرس و بگو چیه:
یکی از دانش آموزان یک پدیده (خوراکی، شی، شخص) را انتخاب می کند و نام آن را در گوش معلم می گوید یا روی کاغذی نوشته و آن را امضا می کند.
سپس بقیه بچه ها می توانند با پرسیدن سوال از او نام آن پدیده را حدس بزنند. معلم باید بچه ها را هدایت کند که با سوالات مناسب مانند جنس (شیشه ای، چوبی، پارچه ای، فلزی و …)، اندازه (بزرگ، کوچک، در جیب جا می گیرد و …)، جاندار، بی جان و از این قبیل سوالات به هدف خود برسند.

 بازی ادامه جمله ی من:
در این بازی کلاسی، آموزگار جمله ناقص و کوتاهی می گوید یا می نویسد و از چند نفر از دانش آموزان می خواهد که یکی یکی جمله ی او را گسترش دهند و آن را کامل سازند؛

مثال:

معلم: من دیروز …

دانش آموز اول: من دیروز به …

دانش آموز دوم: من دیروز به مدرسه …

دانش آموز سوم: من دیروز به مدرسه می رفتم …

دانش آموز چهارم: من دیروز به مدرسه می رفتم که …

دانش آموز پنجم: من دیروز به مدرسه می رفتم که دوستم …

 بازی مخالف ها:
در این بازی، معلم به بچه ها توضیح می دهد که مثلا سرد مخالف گرم است. سپس از آن ها می خواهد هر کلمه ای بر زبان می آورد یا می نویسد، مخالف آن را بگویند یا روی تخته سیاه بنویسند. همین بازی را می توان در سطح < جمله > نیز انجام داد:
خانه ما دور است ≠ خانه ما نزدیک است.

برادرم چاق است ≠ برادرم لاغر است.

 بازی غلطه آی غلطه:
این بازی فقط در کلاس اول کاربرد دارد. در این بازی آموزگار جملاتی را بر زبان می آورد و از لحاظ معنایی یا ارتباط شناختی، یک نکته نادرست در آن می گنجاند. به عنوان مثال: “وقتی باران همه جا را سفیدپوش کرد، بچه ها شروع کردند به درست کردن آدم برفی”
دانش آموزان در پایان جمله معلم، تک تک یا دسته جمعی باید نادرستی کاربرد “باران” به جای”برف” را اعلام کنند.

بازی تکرار و سکوت:
پس از تدریس دانش آموزان به دو دسته تقسیم می شوند. از هر گروه می خواهیم تا هر کدام یک نوع واکنش زبانی از خود نشان دهند. برای نمونه اگر در درس به آموزش واژه های رنگ ها پرداخته ایم؛ دانش آموزان گروه اول با شنیدن کلمات نامربوط به رنگ سکوت کنند و اگر نام یکی از رنگ ها را شنیدند، آن را تکرار کنند. دانش آموزان گروه دوم نیز برعکس عمل کنند، یعنی نام رنگ را شنیدند سکوت نمایند. به عنوان مثال:
سبز – سیب – گلابی – سفید – کتاب – زرد – میز – آبی – لیوان – بنفش

همچنین می توان به کل کلاس گفت، همگی کلماتی را که می شنوند تکرار کنند به جز کلماتی که نام اعضای بدن انسان هستند. به عنوان مثال:
مداد – شلوار – دست – پا – ساعت – کتاب – چشم – قاشق – پسر – گوش

این بازی درک شنیداری دانش آموزان را تقویت می کند. با این  بازی می توان آموخته های دانش آموزان را ارزشیابی کرد. همچنین می توان کلمات جدیدی را به دانش آموزان در قالب این بازی یاد داد.
با هدف گام بردارید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
آیا میدانید "پارادایم " چیست ؟ گروهی از دانشمندان ۵ میمون را در قفسی قرار دادند! در وسط قفس یک نردبان و بالای نردبان دسته ای موز گذاشتند. هر زمانی که میمونی بالای نردبان می‌رفت تا موزها را بردارد، دانشمندان بر روی سایر میمون‌ها آب سرد می‌پاشیدند. پس از…
توضیح یکی از اعضا بر این پست ؛ با تشکر از ایشان

پارادایم به معنی الگو، الگو واره، و در واقع سرمشقی است که مجموعه ای از الگوها و نظریه ها رو برای یک جامعه شکل میدن.
اولین بار فیلسوف و مورخ علم توماس کوهن در کتابشون به نام ساختار انقلابهای علمی این واژه رو مطرح کردند. و در جوامع علمی کاربرد داره. پارادایم ها ممکنه تا مدتها بدون تغییر بمونند اما زمانی میرسه که منتقدان و مخالفان یک پارادایم زیاد می شن. اونوقته که بحران ها و انقلاب های علمی شکل میگیرن و منجر به تغییر پارادایم یا به اصطلاح پارادایم شیفت میشن.

@ferdosesokhan