فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
طنز در رباعیات خیام
قسمت: ۱

طنز خیام انسان را از درون می خنداند و به تفکر وا می دارد و او را نگران می کند. انتقاد تلخ او نیرومندتر از خنده ی ظاهری است. طنز خیام بیش تر زیر سوال بردن افکار و اندیشه های فلسفی و کلامی حکماست نه روش اجتماعی و سیاسی. می توانیم رباعی های خیام را در چند گروه طبقه بندی کنیم:

۱ – ریشخند دنیا و تعلقات آن
خیام در عمر خود شاهد مرگهای عجیب و نابهنگام شاهان معاصر خویش بوده است، الب ارسلان، ملکشاه، برکیارق، و برادرش محمد که همه در اوج شکوه مندی و جوانی و توانایی از پای در آمدند و سرنوشت آنان برای حکیم نیشابوری انگیزه ی عبرت بوده است. این عبرت آموزی و انتباه را در حالات مختلف باز نموده است، به ویژه وقتی در کوچه ها و خیابانهای نیشابور قدم می زده و سراچه های فراوان کوزه گری را می دیده است که چگونه خاک گرسنه چشم مردم خوار در زیر پای کوزه گر بی مقاومتی شکل می گیرد و اجزای او به کوره بدل می شود، فریاد می آورد که:

در کارگه کوزه گری کردم رای
برپایه ی چرخ دیدم استاد به پای
می کرد دلیر کوزه را دسته و سر
از کله ی پادشاه و از دست گدای

چه دنیای فناپذیری که کله ی هوشمند پادشاهش در کنار دست گدا اجزای سازنده ی کوزه ی شراب می خواران می شوند!

در کارگه کوزه گری رفتم دوش دیدم
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش

طنین و لحن سخن به ویژه در بیت دوم سخت هشدار دهنده و بیدار کننده است. تکرار پرسش و تصویری که شاعر از کارگاه کوزه گری ایجاد کرده است، ضمن خنداندن، او را به فکر وا می دارد تا سایه ی مرگ و نیستی را بر هر طرف فرو بیفکند و ببیند.

۲ – مذهبیات
رباعی هایی که به باورهای مذهبی قشری و سطحی نگر اعتراض شده است. طنز در این بخش نیرومند تر است. البته هدف خیام آسیب رساندن به اندیشه های دینی نیست. قصد او بیدار کردن جامعه و طرح بن بستهای فکری و توجه به دنیا و اغتنام فرصت است. « بعضی از این رباعیات جنبه ی جدلی دارد یعنی طرح پارادوکسهایی است که برای متکلمان خصوصا شاعران طرح شده است. در حقیقت گوینده ی این رباعیات بیش از آن که قصد انشا داشته باشد به وجه اخبار سخن می گوید و از بی بستها خبر می دهد.» خیام می خواهد دیگران را از نگرشهای ضعیف بپرهیزاند.

به ویژه وقتی باورهای مذهبی مردم دستاویز قدرت و تسلط زیرکان بر ساده لوحان قرار بگیرد خشم و اعتراض او را بیشتر بر می انگیزد. وقتی می بیند گروه فراوانی به دور از چشم مردم سرگرم دنیای خویش اند و در مستی شان غوطه ورند و مردم بازیچه ی هوس و دنیاخواهی ایشان، فریاد بر می آورد که:

گر عاشق و مست، دوزخی خواهد بود
پس روی بهشت کس نخواهد دیدن

و یا

قران که مهین کلام خوانند آن را
گه گاه نه بر دوام خوانند آن را
بر گرد پیاله آیتی هست مقیم
کاندر همه جا مدام خوانند آن را

شاعر در این رباعی جامعه را در برابر پرسشی مهم قرار می دهد. « چرا خط جام را همیشه و همه جا می خوانند و خط قران را گاهی؟

هر خرد سلیم و اندیشه ی الهی خواندن قران را تایید می کند نه باده نوشی مداوم را. خیام این باور متعارف را می شکند و ضربه از همین جا وارد می شود که :

۱ – به شناخت حقیقی نرسیده ایم
۲ – عامل به قرآن نیستیم چون قران شراب را تحریم کرده است
۳ – جامعه لذت آنی را بر وعده های باقی ترجیح می دهد.
۴ – چرا تاثیر آیت پیمانه از تاثیر آیت قران بیش تر است.
۳ – خوش باشی و اغتنام فرصت

خیام به خوش بودن و اغتنام فرصت بسیار توصیه می کند.غالب رباعیاتی که در زمینه های دیگر مثل مذهبیات و بی اعتباری دنیا مطرح شدند رویی در خوش باشی و دم غنیمت شدن دارند. البته این امر لزوما عیاشی و باده خواری نیست و تاکید بر این است که نباید این عمر کوتاه را تلف کرد. به تعبیر آقای علیرضا ذکاوتی خیام به مسلک خوش باشی شهرت دارد اما خوش باشی و می نوشی تکیه کلامی است برای کاستن از تلخی هراسی که آب را در دهان می خشکاند:

این چرخ ستیزه روی ناگه روزی
ما را ندهد امان که آبی بخوریم

یا

ای آمده از عالم روحانی تفت
حیران شده در پنج و چهار و شش و هفت
می خور چو ندانی از کجا آمده ای
خوش باش ندانی به کجا خواهی رفت

۴ – مرگ و زندگی
خیام فیلسوفی نگران است و اندیشه های فلسفی پاسخ گوی پرسش های او نبوده اند. از این سوی کاینات بی خبر است، زندگی تنگ و تاریک دنیا او را راضی نمی کند و هیبت مرگ وجودش را فرا گرفته است. او در اضطراب جبر و اختیار سرگردان است. هم دل بسته ی دنیاست و هم نگران مرگ و هم گشده ای در برهوت تردید و پرسش و حیرانی، بنابراین به لحن تمسخرآمیزی می گوید:

گر آمدنم به خود بدی نامدمی
ور نیز به من بدی کی شدمی
به زان نبدی که اندر این دیر خراب
نه آمدمی نه بدمی نه شدمی؟

ادامه دارد ... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
طنز در رباعیات خیام
قسمت: ۲( قسمت پایانی )

ذکاوتی در این باره می گوید: خیام نسبت به گذشته و نسبت به آینده هر گونه توهمی را نفی کرده است. بار گذشته و آوار قرون را از دوش افکنده و امید از آینده بریده است. به هیچ نوع مدینه ی فاضله ای امید نبسته است و به تمسخر از کسانی یاد می کند که «از عجز، دروغ های خوش می گویند» اگر با زبان اگوست کنت حرف بزنیم، بوعلی مرحله ی تخیلی را گذرانده بود، خیام متافیزیک را کنار زده و در آستانه ی علم ایستاده است. چون او ریاضی دان است و به دنبال یقین ریاضی در پاسخ مسائل جست و جو می کرد. وقتی خیام معترضانه می پرسد:

چون کار جهان با من و بی من یکسان
پس من به چه کار در جهان آمده ام

نمی خواهد در کار جهان دخالت کند، بلکه این یک سوال اجتماعی و فلسفی است، زیرا وقتی انسان در سرنوشت خود نقشی نداشت احساس پوچی می کند.
آزردگی از ناحیه ی احساس است و بیهودگی از ناحیه ی ادراک، خیام هم آزار می کشد و هم احساس پوچی می کند.

نمونه هایی از رباعیات طنزآلودی را که خیام در این باره سروده است مرور می کنیم:

هرچند که رنگ و بوی زیباست مرا
چون لاله رخ و چو سرو بالاست مرا
معلوم نشد که در طرب خانه ی خاک
نقاش ازل بهر چه آراست مرا

نخست: این که کسی که در طرب خانه نداند که چه می کند، جای شگفتی است!

دوم: صدها سال و به تواتر از هدف آفرینش سخن گفته شده است اما انگار شاعر اصلا نمی داند که به چه کار آمده است؟ و یا نمی تواند به آن چه می داند، تسلیم بشود

سوم: نقاش نمی داند نقشی را که خود پدید آورده است به چه منظور است؟

چهارم: نقشی در طرب خانه به دیوار نصب شده است اما هیچ کس نمی داند منظور از این نقش چه بوده است؟

۵ – دانایی
خیام، ریاضی دان، فیلسوف، منجم و ادیب است. بسیاری از اسرار هستی را دریافته است. گره های مختلفی از علوم را گشوده و به درجه ی عالی علمی رسیده است. وقتی چنین اندیشمندی در رموز آفرینش و باورهای فکری غور کند و نتواند این باورها را تایید کند و یا خود نیز از کشف اسرار آن مثل راز مرگ و هدف زندگی ناامید باشد، طبعا دچار تردید و نگرانی می شود. به ویژه وقتی بدانی نمی دانی، تلخی و رنج و درد بیش تر وجود آدمی را فرا می گیرد و در جستجوی پاسخ یا حداقل تسکین درد بر می آید. زیرا هرچه دانش بیش تر باشد، پرسش هم بیش تر است.

دل سر حیات اگر کماهی دانست
در مرگ هم اسرار الهی دانست
امروز که با خودی ندانستی هیچ
فردا که ز خود روی چه خواهی دانست

و یا

آنان که به کار عقل در می کوشند
هیهات که جمله گاونر می دوشند
آنان به که لباس ایلهی در پوشند
کامروز به عقل تره می نفروشند

مفاهیمی مثل توصیه به نادانی، گاونر دوشیدن، تره به عقل نفروختن بیان طنزآلودی از بی ارزش بودن خردورزی و دانش است که یادآور لحن عبید زاکانی در حکایت لولی و پسرش است که او را به مطربی و معلق زدن سفارش می کرد و از علم آموزی می ترساند.

بنابراین، یکی از دلایل مقبولیت خیام، لحن انتفادی و طنزآمیز بودن رباعیات اوست. شهرت جهانی خیام نیز از همین رهگذر است. به ویژه در بعضی از رباعیات منسوب به او لحن طنز و تحکم نیرومندتر است.

اگر چه بررسی علمی امروز نشان می دهد که برخی از رباعیات یا از گوینده های مشخص غیر از خیام است یا طبق نقد داخلی و خارجی انتساب آنها به خیام ضعیف است، شهرت خیام بر اساس همین مجموعه منتشر شده است. وقتی لبه تیغ را بر رگ گردنت حس کنی یا باید به لطف و طعنه و طنز سخن بگویی یا سکوت کنی. حال این تیغ، خواه تهمت کافری باشد، خواه فریاد وجدان یا سخت گیری شریعت و مجریان احکام شریعت یا دانستنی که شرنگ آن زهره ی سنگ را می ترکاند. رباعیات خیام، ناله ی شکوه آمیز کسی است که می داند.

منبع:
مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی – شماره ۹۲ – به قلم رضا داوری

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
الهه های ایران باستان

وقتی از ایران باستان صحبت می شود یعنی ایران قبل از تاریخ نوشته شده یعنی تقریبا قبل از سلطنت مادها بر قسمتی از ایران .
ایرانیان باستان دارای الهه ها و یا به تعبیر ما فرشته های بسیاری بودند دقیقا مانند عقاید دین های مختلف امروزی كه به فرشته مرگ و یا فرشته پیغام رسان و …اعتقاد دارند.
و هر الهه یا فرشته با نامی خاص شناخته می شد و تقریبا شبیه به خدایان یونانی با این تفاوت كه ایرانیان به خدای یگانه كه معمولا به اسم اهورا مزدا از آن یاد می شد اعتقاد داشتند .
بعضی از الهه های ایران باستان عبارتند از :
میترا (الهه مهر)
آناهیتا ( الهه باران)
خشاتریا (الهه جنگ)
آذر ( الهه حرارت و گرمی آفرین )
ایندرا ( الهه خشم و قهر )
وایو (الهه طوفان)

بزرگترین و قدرتمندترین الهه ها در ایران باستان میترا بود میترا یا مهر به همان معنایی به كار می رفت كه امروزه بكار می رود واژه مهربان به معنای شخصی كه نگهدار مهر است امروزه نیز بكار می رود .

آناهیتا الهه بارندگی و رویش و زایندگی بود كه به اراده و تدبیرش باران فرو می آمد رودها به جریان می آمدندگیاهان می روییدند و حیوانات و انسانها زاد و ولد می كردند رحمت آناهیتا شامل تمام موجودات زنده میشد و ازین جهت یك ذات مقدس برای تمام ایرانیان بود
خشاتریا خدای جنگ آور بود به ایرانیان فنون نبرد و ساخت جنگ افزار را یاد میداد و به آنها می آموخت در برابر مهاجمان چگونه از خود دفاع كنند .

آذر حرارت و گرمی آفرین بود چون انسانها را دوست میداشت با حرارتش خانه های آنان را گرم می كرد گوشت را می پخت و اهریمن ها و حیوانات موذی را از آنها دور می كرد .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ در روز اول مدرسه چه کارهایی باید انجام دهیم؟ (قسمت اول)


1⃣ معرفـــی:

- در روز اول، ابتدایی‌ترین مسئله این است که خود را معرفی کنید و به هر دانش‌آموز فرصت دهید تا خودش را معرفی کند. در معرفی خود، علاوه بر نام و نام خانوادگی، می‌توانید به موارد دیگری چون نام پدر و مادر، روز تولد، رنگ و غذای مورد علاقه، کتاب و فیلم مورد علاقه، سن و... نیز اشاره کنید تا دانش‌آموزان هم از شما الگو بگیرند.
- می‌توانید با دانش‌آموزان درباره‌ی خودتان صحبت کنید و عکس، هنر، کاردستی، نقاشی و دست‌نوشته‌های دوران کودکی خود را به آن‌ها نشان دهید. با این کار به آن‌ها کمک می‌کنید تا ببینند که شما نیز انسان هستید و مانند آن‌ها زمانی کودک بوده‌اید.
- بازی‌های سرگرم‌کننده‌ی زیادی وجود دارند که از طریق آن‌ها دانش‌آموزان می‌توانند خودشان را معرفی کنند. بازی مصاحبه، اجرای نمایش و تکمیل کاربرگ "درباره‌ی من"، می‌توانند ایده‌های خوبی در این زمینه باشند.


2⃣ توضیح قوانیــن و اجرای آن:

- قوانین مهم کلاس و مدرسه و پیامدها و هشدارهای لازم را برای دانش‌آموزان تشریح و از همان روز اول اجرا کنید.
- بسیاری از معلمان، اجرای قوانین را به روزهای بعد مؤکول می‌کنند که این کار، اشتباه بزرگی است.


3⃣ برنامه‌ریزی فعالیت‌ها برای تمام روز:

- هنگامی که دانش‌آموزان وارد کلاس می‌شوند باید فعالیتی را انجام دهند. این کار به دانش‌آموزان می‌فهماند که در کلاس درس شما، فعالیت و یادگیری در اولویت قرار دارد.
- شاید به عنوان یک معلم فکر کنید که برای روز اول من چه کاری می‌توانم با دانش‌آموزانم انجام دهم؟ تکمیل یک پرسشنامه مثلاً فهرست علاقه‌مندی‌ها، نوشتن یک انشا درباره‌ی تابستان، کشیدن یک نقاشی، درست کردن یک کاردستی و... می‌تواند فعالیت‌های خوبی برای روز اول باشند.
- برای روز اول کارهای زیادی را برنامه‌ریزی کنید زیرا شما نمی‌توانید چند ساعت با دانش‌آموزان باشید در حالی که آماده نشده‌اید؛ زیرا این امر مسلماً منجر به ایجاد مشکلاتی در مدیریت کلاس درس می‌شود....

ادامه دارد... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در روز اول مدرسه چه کارهایی باید انجام دهیم؟ (قسمت دوم)


4⃣ گــروه بنــدی:

_تشکیل گروه‌های کوچک در کلاس بسیار مهم است زیرا به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا در طول سال، با هم مانند یک تیم یا یک خانواده کار کنند.
- سعی کنید در همان روز اول مدرسه و از طریق راه‌های مختلف، تشکیل گروه را انجام دهید.
- رنگ‌ها، شکل‌های هندسی، اعداد، شکل‌ها، بازی‌ها و... می‌توانند معیارهایی برای تشکیل گروه‌های تصادفی باشند.


5⃣ تعیین برنامه‌ی هفتگی و روش تدریس:

- برنامه‌ی روزانه و هفتگی را تنظیم و در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید. این کار به آن‌ها کمک می‌کند تا بدانند هر زنگ کلاسی چه درسی دارند و ساعات تفریح و تعطیلی مدرسه‌ی آن‌ها چه زمانی است.
- برای دانش‌آموزان پایه‌های پایین‌تر از برنامه‌های تصویری و نمادها کمک بگیرید.
- روش‌های تدریس خود را با توجه به فلسفه‌ی آموزشی خود، جنس و سن مخاطبان تعیین کرده و آن‌ها را با دانش‌آموزان خود در میان بگذارید.


6⃣ اختصاص زمانی برای پرسش و پاسخ:

- این فعالیت، فرصتی عالی برای برقراری ارتباط با دانش‌آموزان است. به آن‌ها اجازه دهید که هر سؤالی را که می‌خواهند در یک برگه بنویسند یا شفاهی بپرسند سپس به سؤالات پاسخ دهید.
- آماده باشید زیرا برخی سؤالات ممکن است بی‌ربط و یا مسخره باشد. با این نوع سؤالات با شوخ طبعی پاسخ دهید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
راهکارهایی برای شادکردن لحظات دانش آموزان درکلاس درس

1- به قید قرعه یا به روش های گوناگون در آغاز ، درس و کلاس با ارائه ی یک لطیفه یا مطلب خنده دار شروع کند.

2- گاهی اوقات مشکلاتی در کلاس پیش می آید و یا اوضاع روحی دانش آموز یا معلم مناسب نیست . از این رو می توانیم از بچه بخواهیم که خودشان جریان کلاس را رهبری نموده و اتفاقات خنده دار را در کلاس درس فی البداهه بوجود آورند.

3- معلم همیشه با یک روحیه در کلاس حضور پیدا نکند.( روحیات متفاوت همرا با شادی و نشاط )

4- اختصاص یک زنگ از ایام هفته در صورت امکان برای ارائه ی شادی های مناسب و هنجارگونه ی روانشناختی . ( این طرح می تواند به انجام بازی های فکری در کلاس ویا بازی های دبستانی در حیاط مدرسه بیانجامد. )

5- از بچه ها بخواهیم که به دنبال راهکارهایی برای شاد کردن بزرگتر ها از جمله پدر و مادرشان برآیند و روز بعد آن را در کلاس درس بازگو نمایند.

6- یک عکس و یا یک چهره ی نقاشی کشیده از خودشان را در لحظات شادی و یا غمگین و یا هیجانی و ... کشیده و آن را همیشه به همراه داشته باشند. ( یا به صورت دیگرمی توانند هر هفته چهره ی خود را کشیده و به عنوان چهره ی هفته از خود به یادگار داشته باشند. )

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#کنکور۹۹

قابل توجه کنکوری ۹۹ نظام جدید

دانش آموزان نظام جدید برای کنکور 99 حتما کتاب زیست دهم چاپ 96، زیست یازدهم چاپ 97 و کتاب زیست دوازدهم چاپ 98 را تهیه کنید. چون تغییرات واژه، عبارت، تصاویر کتاب در زیست وجود دارد.

درس ریاضی نیازی به تغییر کتاب ندارد و با همان کتاب های ریاضی نظام جدید که منبع کنکور 98 بوده، می توانید در کنکور 99 نیز شرکت کنید.

تغییرات فیزیک نظام جدید در حد تغییر در کلمات و عددهای مسئله است پس کنکوری های نظام جدید برای کنکور 99؛ لزومی به تغییر دادن کتاب فیزیک ندارند.

کنکوری های نظام جدید که قصد شرکت در کنکور 99 را دارند؛ شیمی دهم چاپ 96، شیمی یازدهم چاپ 97 و شیمی دوازدهم چاپ 98 را تهیه کنند زیرا تغییرات واژه و شکل و حذفیات در شیمی نظام جدید زیاد است.

در دروس عمومی نیز فقط دینی نیاز به تغییر کتاب تست دارد و همان منبع کنکور ۹۸ را برای بقیه دروس می‌توانید استفاده کنید.

برای کتاب تست های دروسی که تغییر کرده اند کتاب تست ویژه کنکور ۹۹ تهیه کنید.

@ferdosesokhan
#کنکور ۹۹

سه روش برای مطالعه‌ی تاریخ ادبیات:

✅1- یك روش خیلی مؤثر اینه که بازیابی کنید بعد از یک ساعت که خوندید (این فاصله خیلی مهمه وگرنه اگر بلافاصله بعد از خوندن بازیابی کنید که معلومه همه رو بلدید.) یه برگه بذارید جلوتون و هر مطلبی از مباحثی که خوندید رو به یاد میارید یادداشت کنید و اون مواردی رو که از قلم انداختید رو کتابو باز کنید و بخونیدش.

✅2- روش دیگه‌ی بازیابی با تست زدن میسر میشه به این صورت که زمانی که شما مبحث رو خوندید اجازه بدید حدوداً دو ساعت بگذره اگر هم تو این دو ساعت بتونید درس دیگه‌ای بخونید و بعد تست‌های تاریخ ادبیات رو بزنید خیلی بهتره (تاکید میکنم که حتماً فاصله باشه بین خوندن و تست زدن) تست ها رو که زدید مسلماً یه سری تست‌ها رو اشتباه زدید یا بلد نبودید حالا صفحه‌ی مربوط به اون تست رو باز کنید و دوباره بخونیدش مطمئن باشید دیگه یادتون نمیره.

✅3 روش دیگه‌ای که برای تاریخ ادبیات می‌تونم بهتون پیشنهاد بدم ضبط کردنه به‌طوری‌که شما دو یا سه بار مطلب رو بخونید و یک بارش رو صدای خودتون رو ضبط کنید. هر وقت که حوصلتون سر میره یا از درس خسته شدید می‌تونید به صدای خودتون گوش کنید و تاریخ ادبیات رو مرور کنید. زمان دیگه‌ای هم که می‌تونید این کار رو بکنید نیم ساعت قبل از خوابه.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
▪️طرح یک سؤال:

جمله‌های زیر را ببینید و به جایگاه حرف «را» توجه بفرمایید:

۱) کتابی که خریده بودم، خواندم.
۲) کتابی که خریده بودم، را خواندم.
۳) کتابی را که خریده بودم، خواندم.

چرا از نگاه گویشوران فارسی، سه جملهٔ بالا، پذیرفتنی هستند؛ ولی از نگاه ویراستاران، جملهٔ (۳) پذیرفتنی‌تر است؟

پاسخ:
ـــ در جملهٔ (۱) از نظر کلامی نه نحوی، به‌خاطر حضور «یای نکرهٔ مخصصه» درکنار مبتدای جمله؛ یعنی، «کتاب»، ـــ ‌که آن را از‌نظر نکره و معرفه بودن در بلاتکلیفی قرار می‌دهد؛ ـــ و همچنین آمدن ‌جمله‌وارهٔ «که خریده بودم» بعداز «کتابی» ــ که درحقیت، نوعی وصف معرَف است و عمل معرفه‌سازی موصوف را انجام می‌دهد، ــ نبود حرف «را» توجیه‌پذیر است.

ـــ در جملهٔ (۲)، نقش‌نمای «را» درظاهر با مفعول فاصله گرفته‌است؛ ولی این‌گونه نیست چون درحقیقت از هستهٔ مفعولی یا مفعول واژگانی، دور شده و درکنار مفعول گروهی ایستاده ‌است.
در اینجا، کل عبارت «کتابی که خردیده بودم» یک گروه اسمی یا سازهٔ نحوی است و روی‌هم‌رفته در نقش مفعول، ظاهر شده است. جمله‌وارهٔ «که خریده بودم»، دراصل، وابستهٔ پسرو گروه اسمی است که قابل تأویل به یک صفت مفعولی واژگانی است؛ فی‌المثل می‌توان به‌جای آن گفت: «کتاب خریده شده».

ـــ در جملهٔ (۳)٬ حرف «را» بعداز مفعول واژگانی؛ بعنی، «کتابی» قرار گرفته و ضمن‌ رعایت فصاحت و ساخت نحوی جمله، خواننده را در یک توقف ذهنی قرار نمی‌دهد و دریافت پیام را برایش راحت‌تر می‌کند.

با سپاس
س. داریوش رضوی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#دستور_زبان_استفهام

🔴 ➖ استفهام انکاری / پرسش تاکیدی

☆ - آیا استفهام انکاری و پرسش تاکیدی با هم تفاوت دارند؟

سلام همکاران فرهیخته دو اصطلاح استفهام انکاری و پرسش تاکیدی در منابع دستوری ما یکسان هستند و توضیحات و مثال هایی که اساتید فن در این باره بیان داشته اند و در زیر نمونه هایی از آنها آمده بیانگر این مطلب است و ذکر فعل مثبت یا منفی برای مجزا کردن آنها منطقی به نظر نمی آید زیرا در جمله های استفهام انکاری یا پرسش تاکیدی، هنگام تبدیل این جمله های به ظاهر پرسشی به حالت واقعی آنها -که جمله خبری است-باید فعل جمله را ازنظر مثبت یا منفی بودن تغییر داد(از مثبت به منفی و بر عکس) وبه همین دلیل به چنین جمله هایی پرسش منفی نیز می گویند مانند مگر به تو نگفته بودم(حتماً گفته بودم) یاچه باشد گر خورم صد سال تیمار(هیچ نباشد...) پس این جمله ها هیچ تفاوتی با هم ندارند مگر با جمله های شک و تردید و تعجب که شاید مراد بعضی از همکاران از تاکیدی این جمله ها باشد که در این صورت نیز باید نام جدا گانه ای بر آن نهاده شود تا با منابع ادبی دو گانگی ایجاد نکند زیرا در چنین جمله هایی فعل جمله عوض نمی شود وهمراه با نوعی تاکید است مانند:
آیا از خدا نمی ترسید؟ یعنی انگار از خدا نمی ترسید یا حتماًاز خدا نمی ترسید و...

☆اینک نگاه اساتید و نمونه ها

● دکترمحمد جواد مشکور ( استفهام تاکیدی )
هرگاه جواب در نزد گوینده وشنونده معلوم باشد ، غرض گوینده دریافت پاسخ نیست ؛ بلکه تاکید مفهومی است که باید در جواب گفته شود ، اینگونه جمله ها استفهام تاکیدی خوانده می شود ، مانند :
گر من آلوده دامنم چه زیان ....(زیانی ندارد)
مگر کوری؟(کور نیستی)
هیچ خبر داری؟(اصلاً خبر نداری)

● دکتر علی سلطانی گرد فرامرزی(پرسش تاکیدی)

جمله پرسش تاکیدی : در اینگونه جمله ها ، سوال کننده پاسخ سوال خویش را می داند و فقط برای جلب توجّه یا تاکید موضوعی آن را به صورت سوال مطرح می سازد مانند : مگر کوری؟ ( مسلماً کور نیستی )

● دکتر نادر وزین پور(استفهام انکاری)

گاه مگر وکی قید استفهام انکاری هستند واین در صورتی است که مقصود گوینده خلاف معنی پرسشی است.
مگر قول نداده بودی؟ ( قول داده بودی ) کی فراموشت می کنم؟ (... نمی کنم )

● دکتر محسن ابوالقاسمی(استفهام انکاری)

نوعی جمله پرسشی هست که پاسخ آن در خود جمله پرسشی است ، این نوع جمله پرسشی را استفهام انکاری نامیده اند ؛ دکتر خانلری آنرا پرسش تاکیدی نامیده است. مثال :
تو رابا این سمت و وصمت در زندگانی میان این طایفه چه فایده ؟

● دکتر پرویز ناتل خانلری(پرسش تاکیدی)

گاهی غرض گوینده از پرسیدن دریافت پاسخ نیست ، بلکه خود پاسخ جمله را می داند ؛ و مقصودش از بیان جمله به صورت پرسش آن است که معنی را آشکارتر و با تاکیدی بیشتر در ذهن شنونده جایگیر کند. مانند :
گر چه من آلوده دامنم چه زیان .....(چه زیان=زیان ندارد)
کلمات مگر و هیچ چون بر سر جمله پرسشی در آیند غرض گوینده بیان پاسخی است که عکس جمله پرسشی است ودر آن تاکید نیز هست مگر نمی بینی؟ ( البته می بینی )مگر آدمی نبودی ؟ ( یقین است که آدمی بودی ) مگر فقیرم ؟ ( همه می دانند که فقیر نیستم ) هیچ خبر داری ؟ ( بی شک خبر نداری ) هیچ از خدا نمی ترسی؟ (البته می ترسی )( البته باید بترسی )
اینگونه پرسش ها که در آنها گوینده از شنونده انتظار پاسخ ندارد بلکه می خواهد مقصود خود را با تاکید به خواننده برساند پرسش تاکیدی خوانده می شود

☆استفهام انکاری مربوط به علم معانی است کاش آن را وارد دستور زبان نمی کردند

☆ ➖ تدوین از :#جهانگیر_عظیمی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نویسندگانی که مدرسه نرفتند!

سایت معروف LitHub گزارشی دارد از شخصیت‌های ادبی برجسته‌ای که مدرسه را نصفه‌کاره ول کردند یا یدتر از آن، اخراج شدند! غیر از کلاسیک‌هایی که مدرسه نرفتند، مثل مارک تواین، جک لندن، ویلیام فاکنر، هارپر لی، اسکات فیتزجرالد و ... در بین نویسندگان معاصر هم چنین سوابقی زیاد است. شرلی جکسون، که به داستان کوتاه و شاهکار «لاتاری» معروف است، آن‌قدر نمراتش بد بود که در سال دوم تحصیلش در دانشگاه روچستر در ۱۹۳۸ ترک تحصیل کرد؛ در واقع نمراتش آنقدر بد بود که اخراجش کردند. دوریس لسینگ، برنده نوبل ادبیات ۲۰۰۷، حتی دبیرستان را به زحمت شروع کرد. اول به یک مدرسه دخترانه مذهبی کاتولیک می‌رفت که از آن متنفر بود؛ تا اینکه موفق شد رضایت خانواده را برای رفتن به یک شبانه‌روزی بگیرد، اما بعد از ابتلا به یک بیماری چشمی در ۱۴سالگی برای همیشه ترک تحصیل کرد. مورد توبیاس وولف از همه بامزه‌تر است. او برای رفتن به دبیرستان خاصی که مد نظرش بود، معرفی‌نامه جعل کرد اما بعد اخراج شد؛ دلیلش؟ «عدم موفقیت در گرفتن نمرات خوب، داشتن اتاق نامرتب و خوردن چیپس سیب‌زمینی وقتی از پنجره آویزان شده بود»! البته در ۱۹۹۰ این مدرسه به او مدرک افتخاری داد.

این ماجرا بین نویسندگان و شاعران خودمان هم هست و سابقۀ ترک تحصیل و مدرسه نرفتن و حتی اخراج را داریم. مثلاً مرحوم مهدی آذریزدی، نویسنده «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» به خاطر فقر و نداری هرگز به مدرسه نرفت. البته آن خدابیامرز علاوه بر فقر، پدر سختگیری هم داشت که حتی به او اجازۀ بازی کردن نمی‌داد و مدرسه رفتن را هم ضروری نمی‌دانست و به جایش مهدی نوجوان را سر مزرعه می‌برد. برای همین آن مرحوم خودش بعدها به تنهایی درس خواند و سواد یاد گرفت.
یا دربارۀ استاد محمد محیط طباطبایی نوشته‌اند که فقط سه سال شاگردی دیگران را کرد و جز این، تمام دانشش را خودش با همت شخصی آموخت. محیط‌طباطبایی جز درس ناتمامش در دارالفنون، هیچ درس رسمی دیگری نخواند و این درحالی بود که به زبان‌ و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، انگلیسی، فرانسه، پهلوی، سانسکریت و سغدی مسلط بود.

باز اینها خوب است. در شرح احوال مهدی_اخوان_ثالث نوشته‌اند اهل درس نبود، مدتی ترک تحصیل کرد و بعد هم که برای گرفتن دیپلم در کلاس‌های شبانه اسم نوشت، در درس های تخصصی نمره‌های جالبی نمی‌آورد. این بود که معمولاً پایین برگه‌هایش چیزهایی می‌نوشت که دل معلم‌ها به رحم بیاید و نمره بدهند. یک بار خودش از این وضع خسته شد و پای برگه نوشت «برای یکی نمرۀ بی فروغ/ نشاید ازین بیش گفتن دروغ»! هیچی دیگر. هیچ وقت دیپلم نگرفت.

احمد_شاملو هم اهل مدرسه نبود. به خاطر شرایط خانوادگی، سالهای مختلف تحصیل را در شهرهای متفاوت گذراند و آخرش هم تا کلاس نهم بیشتر ادامه نداد.

@neyestan_86
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌍 عجایب هفت گانه قدیم

1- اهرام ثلاثه مصر :

سه هرم به شكل جالب با بناي عطيم در محلي به نام جيزه نزديك قاهره قرار دارند اين اهرام در قرن 28 قبل از ميلاد توسط سه فرعون به نام هاي كئوس و مي كرينوس و كفرن ساخته شده اند.
بلندترين هرم هرمي است كه به نام خئوپس كه ارتفاع اوليه آن 147 متر بوده ولي به اكنون پس از گذشت حدود 48 قرن بر اثر فرسايش 10 از ارتفاع آن كاسته شده است .

2- باغ هاي معلق بابل :

باغ های معلق بابل از عالي ترين نشانه معماري بشري است.
كه داراي هفت برج بزرگ جهان با ديواره هايي كه از كاشي هاي منقش و درخشنده بوده است و هر برج 200 متر ارتفاع داشت در نزديكي برج بابل قصر با شكوهي توسط بخت النصر پادشاه بابل ساخته شده بود با ديواره هاي آجري زرد رنگ و كف سنگفرش با مجسمه هايي تراشيده از سنگ به شكل شير.
اين باغ هاي كه به روايتي 5 تراس منطبق بودند به دستور نينوس پادشاه ديگر بابل براي همسرش سميراميس در كنار رود فرات بنا گرديدند.
براي آبياري درختان هيك از طبقات آب فرات را مستقيما به آنها تا بالاترين قسمت هدايت مي كردند.

3- برج دريايي اسكندريه:

اين برج بنام فار در نزديكي بندر اسكندريه در مصر در درياي مديترانه فعلي بنا گرديده بود تا با اتشي كه در انتهاي آن روشن بود راهنماي كشتي ها باشد. اين برج در 247 الي 304 از ميلاد به دستور بطليموس دوم جانشين اسكندر ساخته شد.

4- مجسمه رودس:

جزيره رودس در درياي اژه مديترانه در جنوب غرب كشور تركيه واقع شده است متعلق به كشور يونان مي باشد. مردم اين جزيره در زمان هاي قديم عموما ملوان بودند و در مجسمه ساري مهارت زيادي داشتند.
به نوشته مورخان در اين جزيره بيش از صد مجسمه غول پيكر ساخته شده است و عجيب ترين آن مجسمه برنزي بود كه به رودس معروف است كه نام واقعي آن هليوس يعني يا رب النوع خورشيد بوده است.

ارتفاع اين مجسمه حدود 40 متر بود كه به سال 280 قبل از ميلاد ساخته شد ولي 56 سال بعد به دليل زلزله شديد ويران شد.

5-مجسمه زئوس:

عكس اين مجسمه از روي سكه بدست آمده استن كه نشان مي دهد زئوس با حالتي اخم آلود بر تخت نشسته است تختي از عاج و آبنوس با طلا و جواهر آلات گرانبها.
مجسمه زئوس از طلا تراشيده بود و تاجي از طلاي خالص به شكل خار بر روي سر داشت و مجسمه اي از الهه پيروزي در دست راست و عصاي سلطنت را بر دست چپ داشته است.اين مجسمه به علت جنگ هاي روم و يونان از بين رفت.

6- معبد ديان(ديانا):

در قرن 6 قبل از ميلاد براي الهه شكار و ماه در سونان ساخته شد. محل بناي اين معبد در جايي بود كه احتمال تخريب بسيار كم بود و اين معبد از مرمر خالص ساخته شده بود.

ساختمان اين معبد به سال 400 ق م پايان يافت ولي در سال 346 ق م بر اثر آْتش سوزي مهيبي از بين رفت.آتش سوزي اين معبد عمدي بوده و به دست شخصي به نام ارستورات به آتش كشيده شد. اين بنا مجددا ساخته شد ولي مجددا نيز شخصي به نام هردسراتس از سركردگان قوم گت آن را خراب نمود.

7-مقبره موزول:

اين مقبره به دستور زن پادشاه موزول ساخته شد اين بنا در شهر هاليسكارناي ناحيه كاريس بنا گرديد.اين بنا به وسيله سواران سن ژان تخريب گرديد تا از سنگ هاي آن براي ساختن برج ها استفاده شود.امروزه آثار آن فقط در موزه لندن نگهداري مي شود.

سایت : اطلاعات عمومی کلام

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تعیین عمر اشیاء و کربن ۱۴ چیست ؟

در یک حفاری تکه استخوانی پیدا می شود و باستان شناسان می گویند که این استخوان ۵ هزار سال عمر دارد. یک بچه ماموت در آند کشف می شود و عمر آن را بیش از ۲ هزار سال تخمین می زنند. اما دانشمندان چگونه می فهمند که یک شیء یا اجساد و بقایای موجودات زنده متعلق به چه زمانی هستند؟!
تاریخ سنجی به وسیله کربن ۱۴ یک روش رایج و مطمئن برای تعیین قدمت بقایای موجودات زنده است، با این شرط که حداکثر ۵۰ هزار سال عمر داشته باشند. این روش فقط درخصوص اشیایی به کار می رود که یا خود زمانی زنده بوده اند مانند استخوان، بقایای گیاهان و بقایای اجساد حیوانات و انسان ها و یا این که از موجودات زنده ساخته شده اند.
کربن ۱۴ چگونه ساخته می شود؟اشعه کیهانی هر روز و به مقدار زیاد به اتمسفر زمین می رسد. برای مثال در هر ساعت نیم میلیون تابش کیهانی به هر فرد می تابد. این اشعه کیهانی با اتمهای اتمسفر برخورد می کند و تابشهای ثانویه را به صورت نوترون های پر انرژی به وجود می آورد. این نوترون های پرانرژی با اتمهای نیتروژن برخورد می کنند. پس از برخورد نوترون با نیتروژن ۷ (۱۴پروتون و ۷نوترون) این اتمها به اتمهای کربن۶ (۱۴ پروتون ۸ نوترون) به اضافه اتمهای هیدروژن (یک پروتون و یک نوترون) تبدیل می شوند. کربن ۱۴ رادیواکتیو است با نیمه عمری حدود ۵۷۰۰ سال. (نیمه عمر مدت زمانی است که نصف اتمهای یک ماده رادیواکتیو به دلیل تابش، غیرفعال می شوند).
کربن ۱۴ در موجودات زندهاتمهای کربن ۱۴ که بر اثر تابش کیهانی به وجود آمده اند، با اتمهای اکسیژن ترکیب شده و گاز دی اکسیدکربن می دهند. گیاهان، این گاز را جذب کرده و بر اثر پدیده فتوسنتز کربن ۱۴ در فیبر گیاهان وارد می شود. حیوانات و انسان ها این گیاهان را می خورند و کربن ۱۴وارد بدن آنها می شود. نسبت کربن ۱۴ به کربن معمولی (کربن)۱۲ در هوا و بدن موجودات زنده در تمام زمانها تقریباً ثابت بوده و هست. تقریباً در هر تریلیون اتم کربن یک اتم، اتم کربن ۱۴است. کربن ۱۴ واپاشی می کند. ولی همیشه تا زمانی که موجود زنده است، به دلیل تبادل با محیط بیرون اتمهای واپاشیده شده با اتمهای جدید کربن ۱۴ جایگزین می شوند و این نسبت تقریباً ثابت می ماند.

تعیین تاریخ یک فسیل:

به محض این که یک موجود زنده می میرد، دریافت کربن آن از محیط قطع می شود. نسبت کربن ۱۲ به کربن ۱۴ در لحظه مرگ موجود با مقدار استاندارد آن در بدن بقیه موجودات زنده برابر است؛ ولی پس از مرگ کربن ۱۴ واپاشیده شده و با هیچ کربن ۱۴ جدیدی جایگزین نمی شود. کربن ۱۴به تدریج و با سرعت بسیار کم، از بین می رود؛ در حالی که مقدار کربن ۱۲ ثابت است. با به دست آوردن نسبت کربن ۱۲ به کربن ۱۴ در نمونه مورد بررسی و مقایسه آن با مقدار استاندارد این نسبت در موجودات زنده می توان قرنی را که این موجود در آن می زیسته است، با دقت بسیار خوبی محاسبه کرد. چون نیمه عمر کربن ۱۴، ۵۷۰۰ سال است تعیین عمر اجسام با استفاده از کربن ۱۴ فقط در مواردی معتبر است که نمونه حداکثر متعلق به ۶۰ هزار سال قبل باشد. پس از این مدت مقدار کربن ۱۴ بسیار ناچیز می شود. البته قوانین کربن ۱۴ برای سایر ایزوتوپ ها هم معتبر است. مواد دیگری هم وجود دارند که هم به صورت رادیواکتیو هم غیرفعال در طبیعت وجود دارند و نسبت آنها هم مقدار ثابتی است. از طرفی نیمه عمر طولانی تری هم دارند. مثلاً پتاسیم ماده ای است که دو ایزوتوپ فعال و غیرفعال آن در بدن موجودات زنده به طور طبیعی یافت می شود. نیمه عمر پتاسیم ۴۰، ۱۰۳ میلیون سال است. البته روش تاریخ سنجی رادیواکتیو در آینده قابل استفاده نیست. تمام موجوداتی که بعد از ۱۹۴۰ مرده اند، به دلیل فعالیت های هسته ای بمبهای اتمی، راکتورهای هسته ای و آزمایش های هسته ای در فضای باز دچار تغییرات هسته ای شده اند و در آینده تشخیص درصد رادیواکتیویته طبیعی در این موجودات از رادیواکتیویته حاصل از این فعالیت های هسته ای مشکل خواهد بود.

@HistorySchoolClass
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍تاریخچه صرف غذا با قاشق و چنگال

براي نخستين بار قاشق و چنگال به‌عنوان يك وسيله غذاخوري توسط بيزانسی ‌ها در سده دهم ميلادي معمول شد.

قرن‌ها زمان برد تا اروپاييان به قاشق و چنگال كه واعظان فرنگي آن را وسيله‌اي شريرانه و هديه شيطاني مي‌دانستند، عادت كنند و بر سر سفره‌هاي ثروتمندان و اعيان اروپا جا باز كند. با اين حال مشهور است كه برخي از پادشاهان از جمله اليزابت اول در انگلستان و لويي چهاردهم در فرانسه همچنان با دست غذا مي‌خوردند. 

اما ورود قاشق و چنگال، اين دو ابزار فرنگي به تهران به 130 سال گذشته باز مي‌گردد. مسافرت‌هاي پي‌درپي ناصرالدين‌شاه به فرنگستان باعث شده بود تا او براي مردم وطنش سوغات‌هاي ويژه‌اي از كالسكه و ماشين‌دودي گرفته تا ساختن بناهاي مرتفع و آمفي‌تئاتر به سبك و اسلوب مغرب‌زمين را به ارمغان ‌آورد و اين بار يكي از كالاهايي كه شاه از كلاه جادويي‌اش بعد از سفرش از اروپا براي دارالخلافه‌نشينان رو كرد، قاشق و چنگال بود. 

طبق خاطرات گردشگران فرنگي، براي نخستين بار سپهسالار صدراعظم #ناصرالدين‌شاه كه با نحوه غذا خوردن فرنگي‌ها آشنايي داشت، پيش از سفر شاه به فرنگ به وي آداب غذا خوردن با قاشق و چنگال را آموزش داد اما نقل است در همان سفر كه #ناپلئون_سوم با قاشق و چنگال و ناصرالدين‌شاه با دست غذا مي‌خوردند اين موضوع كه طرز غذا خوردن كدام‌يك از آنها صحيح است به يك بحث داغ تبديل شد. 

پس از بازگشت شاه به وطن، وي شروع به استفاده از قاشق و چنگال كرد و به دنبال آن درباريان، رجال، اعيان و اشراف به مصرف‌كنندگان چنگال و قاشق پيوستند و اين دو ابزار به تدريج وارد بازار‌ها و بساط دست‌فروشان تهراني شد. 

#تهرانيان نيز كم‌كم اين نوع طرز غذا خوردن را ياد گرفته و قاشق و چنگال را وارد سفره‌خانه‌هاي خود كردند و طولي نكشيد كه قضيه جنبه عمومي پيدا كرد. با اين حال جماعت زيادي از تهران‌نشينان همچنان به سنت‌هاي گذشته خود پايبند بودند و صرف غذا با دست را بر استفاده از قاشق و چنگال ترجيح مي‌دادند.

@tarbd
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ريشه "نوش جان" گفتن از كجاست؟

يكي از تعارفاتي كه خيلي استفاده مي‌شود «نوش جان!‌» است كه كمتر كسي معني آن را مي‌داند. و اكثرا همان معناى "گواراى وجود" را در ذهن دارند.

«نوش» از ريشه « اَ اُو شَه » اوستايي به معني «ميرا، ناپايدار، ناجاودان و غيرزنده» بوده و از صفات اهريمن است. در زبان اوستايي چند سنت منفي ساز وجود دارد كه با كمك آنها فعل يا صفتي معكوس مي‌شود. يعني صفتي اهورايي تبديل به صفتي اهريمني مي‌شود و بر عكس. يكي از اين سنتها يا به عبارتي شيوه دستوري، افزودن هِجايِ « اَ » به ابتداي صفت يا فعل مذكور است. در اينجا هم با همين روش كلمه اَاوشه به « اَ اَاوشَه »، به معني «ناميرار و زنده جاويدان» تغيير كرده است. بعدها در سير تغييرات زباني، اَ اَاوشَه به «اَن اَاوشَه » ، « اَنوشَه » و « نوشَ » تغيير كرده كه همگي به همان معني ناميرا و زنده‌ي جاويد هستند. (هنوز نام انوشه و انوش از اين صفت باقي مانده‌اند كه براي آقايان انتخاب مي‌شود. نامهاي زنانه نوشين ، نوشان، مهرنوش، نوش آفرين و … هم از همين ريشه‌اند.)

با اين تعريف نوش به معني جاودان بوده و در تركيب با ساير كلمات اين معني را تداعي مي‌كند. پس «نوشِ جان» يعني جانتان ناميرا و جاودان. «نوشين» يعني ناميرا ، «نوشان» زنده‌يِ جاويد كننده، «مهرنوش» يعني عهد و پيمان جاودان (مهر = عهد و پيمان) ، «نوش‌آفرين» يعني دعاي خيرِ هميشگي (آفرين = دعاي خير. كه به شكل منفي مي‌شود « نه آفرين» يا نفرين ، يعني دعاي بد و ناخير) و از اين دست...

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
‍ بحثی درباره ی " روشنایی " تنها استثنای دستور زبان‌ فارسی که صفت با شکل پایه ای " روشنا" تبدیل به اسم شده است .

دکتر علی اصغری : سلام
دوستان ارجمند یک پرسش:
چرا ساخت واژه «روشنایی» را وندی می دانید؟

ملاصادقی : استاد دکتر علی اصغری؛ روشنایی مرکب از روشنا که مخفف روشنان است بمعنی روشن بزیادت الف و نون و یای مصدری به معنی روشنی . (غیاث اللغات ) (آنندراج ).
روشنایی بمعنی روشن شونده شدن است مرکب از روشن و الف فاعلیت و یای مصدری و همزه برای رفع التقای ساکنین و میتواند که یای نسبت باشد در این صورت روشنایی بمعنی نوری و پرتوی که منسوب است به شی ٔ روشن شونده 

دکتر محمود علی اصغری؛ ملاصادقی عزیز
سپاس بسیار از پاسخ ارزنده تان در این باره.
روشنایی شاید تنها واژه ای در زبان فارسی باشد که به صورت حاصل مصدری کاربرد دارد. جز این واژه نمونه ای دیگری نیست گویا.آنچه دهخدا در این باره نوشته به سختی قابل تفهیم به فراگیران است.به عبارتی نظرات مختلفی آورده.
در این واژه تکواژ پایه دقیقاً کدام است و وند کدام؟
روشنا(پایه)؟

همین طور باید باشد که می فرمایید. داده های ریشه شناختی هم گواه چنین قولی است.
لکن امروزه «روشنا» کاربرد ندارد و این موضوع ایجاد مشکل نمی کند؟

بنابراین نتیجه می شود در زبان فارسی برخی صفات با پذیرش وند «ا» بدل به اسم می شوند: پهن(صفت)پهنا(اسم)گرم(صفت) گرما(اسم) بلند(صفت) بلندا(اسم)روشن(صفت) روشنا(اسم)
/سرما/(از روی گرما)/ اسم های قیاسی (از روی پهنا)از این نوع اند.
روشنایی دارای دو وند خواهد بود.«ا» وند اسم ساز+«یی » وند حاصل مصدری

با همه این طول و تفصیل یک مشکل اساسی می ماند:
همه اسامی فوق که با وند«ا» از صفت بدل یافته اند دیگر دوباره وند حاصل مصدری نمی پذیرند؛ (اسم در اسم نمی شوند.)در این میان «روشنا+یی نمونه ای منحصر به فرد خواهد ماند.
متشکرم ملاصادقی گرامی

گمان می کنم پاسخ این تشکیک در ریشه اوستایی این واژه نهفته است.در زبان اوستایی /روشن/ رَاُخشَنَ raoxshanaاست.رَاُخشَنَ پایه است و هیچ وندی نپذیرفته.در صفحه288 واج شناسی تاریخی دکتر مهری باقری هم ریشه اوستایی «روشن» امروزیraoxshnaa آمده است. همین نقل در فرهنگ ریشه شناسی دکتر علی مولایی(ص249) آمده
از این روی تکواژ پایه را باید همان «روشنا» ی اوستایی دانست و صفت است که با پذیرفتن وند حاصل مصدری یک بار بدل به اسم می شود.
برای نمونه ای دیگر باید عرض کنم در اوستایی اغلب واژه ها در پایان مصوت اَ می پذیرند: روغن/روغنا

روشنا(اسم مرکب) نقل قول فرهنگ معین اسمی است که از صفت روشن ساخته شده. این نوع اسم دیگر وند حاصل مصدری نمی پذیرد.
روشنایی اسمی است با یک وند حاصل مصدری که ازصفت و ریشه اوستایی raoxshnaa و ریشه پهلوی «روشناک»ساخته شده است .

این پست حاصل یک بحث دستوری بنده کمترین با استاد دکتر محمود علی اصغری هست با تشکر از ایشان .

در فایل زیر ؛ روشن/روشنَ ص9 را ملاحظه بفرمایید.

@ferdosesokhan
❤️ مادر یعنی زندگی

🔻تصویر واقعی بلافاصله پس از عمل جراحی است که 7 ساعت به طول انجامید.نوزادتازه متولد شده درآغوش مادرش درسمت راست دکتری که گریه می کند. مادر به بیماری صعب العلاجی مبتلا بود و نوزاد رانمی تواند به دنیا بیاورد. 11 سال صبر کرد و از خداوند متعال التماس کرده تا فرزندی به او بدهد ، نتیجه عمل جراحی یا نجات کودک یامادرش بود.اگرچه پزشک به مدت 7 ساعت تمام تلاش خود را انجام داد،اما نتوانست کودک و مادررا باهم نجات دهد

🔻درپایان،پزشک تصمیم گرفت آنچه راکه مادر از او خواسته بود انجام دهد وآن نجات فرزند خود با هزینه زندگی خویش است
مادربه کودک نزدیک شد تا آخرین بار او را در دامان خود بگیرد و ببوسد و دو دقیقه او را بغل کرد و لبخند زند وسپس چشم هایش رابست و تسلیم مرگ شد
صدای گریه کودک به طور ناخودآگاه بلند میشود
بلکه این احساس از دست دادن برای همیشگی است برای کسی که زندگی به آن داده است که دیگر هرگز نخواهید دید

🔻چه کوتاه است این دیدار و چه طولانی است زندگی اندوهبار بدون مادر...هرسال در کل جهان هزاران مادر در حین زایمان جهت زنده ماندن فرزندان ،جان خود را از دست می دهند

مهربان باشیم
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
نحوه سرچ کردن👇👇

1_وارد کانال یا گروه شوید.
2_ سه نقطه بالای صفحه را بزنید.
3_ گزینه جستجو و یا searchرا بزنید .
4_یک کلمه از درخواست تون را بنویسید. مثلا نگاره
5_ شکل ذره بین صفحه کلید تون را بزنید.
6_بعد براتون یک موضوع با همان عنوان پیدا می کنه.
7_ فلش رو به بالا و رو به پایین را بزنید مطالب دیگری در مورد همان عنوان براتون میاد.