اِطناب مٌمل و مُخل
🔴 در صورت عدم نصب یا خرابی دستگاه کارت خوان اتوبوس می بایست نسبت به ارایه سرویس به صورت رایگان اقدام نماید.
این جمله را در اتوبوس خط جمهوریبهارستان تهران دیدم. معلوم نیست نویسنده چند کیلو فسفر سوزانده تا آن را نوشته. ببینید یک مفهوم ساده را چهقدر پیچانده و چند واژه خرجش کرده!
جمله را در چند گام میویرایم تا در نهایت، به نمونهی پیشنهادیِ خودم برسم:
🔻 فقط ویرایش صوری:
در صورت عدم نصب یا خرابی دستگاه کارتخوان، اتوبوس میبایست نسبت به ارائهی سرویس بهصورتِ رایگان اقدام نماید.
🔻 ویرایش زبانی (با کمترین تغییر):
در صورت نبودن یا خرابیِ دستگاه کارتخوان، اتوبوس باید بهصورت رایگان سرویس بدهد.
🔻 ویرایش زبانی (با تغییر کافی):
اگر کارتخوان نصب نباشد یا خراب باشد، اتوبوس باید بهصورت رایگان سرویس بدهد.
🔻 نمونهی پیشنهادی خودم:
اگر کارتخوان نباشد یا خراب باشد، اتوبوس رایگان است.
◾️ چنانکه ملاحظه میکنید، جملهی بنده نُهواژهای است؛ درست نصفِ جملهی هیجدهواژهایِ اصلی! و بهنظر خودم بهنسبتِ آن جملهی مغلقِ غامض، بسیار خوشفهمتر است.
◾️ ممکن است عدهای ابراز کنند که مفهوم جملهی پیشنهادیام با مفهوم آن جملهی اصلی، عیناً شبیه نیست.
◾️ این سخن درست است؛ اما در این بافت، هیچیک از ریزمفهومها و زیرمفهومهای نهفته در پس آن جمله، بایسته نیست.
◾️ بهعلاوه، این اِطناب ممل، در فهم سریع معنا هم مخل است و زدودنش واجب مینماید. بهنظرم موقعیت اقتضا میکند که سرعتِ فهم را فدای دقتِ پیام کنیم.
#زبان_فارسی
#اطناب
#نگارش
#ویرایش
@moeennaamak
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔴 در صورت عدم نصب یا خرابی دستگاه کارت خوان اتوبوس می بایست نسبت به ارایه سرویس به صورت رایگان اقدام نماید.
این جمله را در اتوبوس خط جمهوریبهارستان تهران دیدم. معلوم نیست نویسنده چند کیلو فسفر سوزانده تا آن را نوشته. ببینید یک مفهوم ساده را چهقدر پیچانده و چند واژه خرجش کرده!
جمله را در چند گام میویرایم تا در نهایت، به نمونهی پیشنهادیِ خودم برسم:
🔻 فقط ویرایش صوری:
در صورت عدم نصب یا خرابی دستگاه کارتخوان، اتوبوس میبایست نسبت به ارائهی سرویس بهصورتِ رایگان اقدام نماید.
🔻 ویرایش زبانی (با کمترین تغییر):
در صورت نبودن یا خرابیِ دستگاه کارتخوان، اتوبوس باید بهصورت رایگان سرویس بدهد.
🔻 ویرایش زبانی (با تغییر کافی):
اگر کارتخوان نصب نباشد یا خراب باشد، اتوبوس باید بهصورت رایگان سرویس بدهد.
🔻 نمونهی پیشنهادی خودم:
اگر کارتخوان نباشد یا خراب باشد، اتوبوس رایگان است.
◾️ چنانکه ملاحظه میکنید، جملهی بنده نُهواژهای است؛ درست نصفِ جملهی هیجدهواژهایِ اصلی! و بهنظر خودم بهنسبتِ آن جملهی مغلقِ غامض، بسیار خوشفهمتر است.
◾️ ممکن است عدهای ابراز کنند که مفهوم جملهی پیشنهادیام با مفهوم آن جملهی اصلی، عیناً شبیه نیست.
◾️ این سخن درست است؛ اما در این بافت، هیچیک از ریزمفهومها و زیرمفهومهای نهفته در پس آن جمله، بایسته نیست.
◾️ بهعلاوه، این اِطناب ممل، در فهم سریع معنا هم مخل است و زدودنش واجب مینماید. بهنظرم موقعیت اقتضا میکند که سرعتِ فهم را فدای دقتِ پیام کنیم.
#زبان_فارسی
#اطناب
#نگارش
#ویرایش
@moeennaamak
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مُشتومال
وقتی اسم مُشتومال میآید، اولازهمه، چه تصویری در ذهنتان شکل میگیرد؟ احتمالاً تصویر دلاکی در خاطرتان نقش میبندد که همهی قوّت و قدرت خود را بهکار گرفته و با «مُشت» دارد کَتوکول کسی را میمالد. درست است؟
بسیار خوب. احتمال دارد و احتمالش هم زیاد است که مُشتومالدهنده واقعاً و دقیقاً، همین کار را با مُشتومالگیرنده بکند؛ ولی از نظر لفظی، واژهی «مُشت» در لفظ «مُشتومال»، ربطی به آن مُشت بهمعنای پنجهی درهمکشیده و آمادهی کوبیدن ندارد.
حتماً میگویید: «اِ...! پس چیست؟!» ساخت واژگانی مُشتومال مثل ساخت واژگانی «گفتوگو» است؛ یعنی:
سِتاک گذشته + و + سِتاک حال
بله، درست متوجه شدهاید: «مُشت» در «مُشتومال»، مصدر کوتاه از مصدرِ کاملِ «مُشتن» است. مصدر مُشتن شکل دیگر مصدر «مالیدن» است.
مثل این است که هم «گفتن» داشته باشیم، هم «گوییدن» و فقط «گوییدن» بمانَد و «گفتن» منسوخ بشود. بهنظر میرسد که علت این پدیده، گرایش فارسیزبانان معاصر به باقاعدهترشدنِ دستگاهِ صرفیِ فارسی است. این حالت در «لِشتن» و «لیسیدن» و نیز، «سَختن» و «سنجیدن» هم رخ داده است.
💡البته یک احتمال هست که «مُشت» در مشتومال با «مُشت» در مُشتولگد از یک ریشه باشند. از نظر ریشهشناختی این احتمال مردود است؛ زیرا این هر دو با اینکه در پهلوی یکسان تلفظ میشوند، از دو ریشهاند. ریشهی اولی -marz و در ایرانی باستانی -mṛšta* است؛ ولی ریشهی دومی نامعلوم است و در ایرانی باستان -mušti* است. مضاف بر اینکه معادلهای این دو واژه در اوستایی و سنسکریت هم کاملاً باهم متفاوتاند.
منابع:
۱. محسن ابوالقاسمی، فعلهای فارسی دَری، چ۱، تهران: ققنوس، ۱۳۷۳، ص۲.
۲. دیوید نیل مکنزی، فرهنگ کوچک زبان پهلوی، ترجمهٔ مهشید میرفخرایی، چ۶، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۴، ص ۱۰۹ و ۲۹۹.
۳. محمد حسندوست، فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی، ج۴، چ۱، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۳، ص ۲۶۱۷ و ۲۶۲۰.
#زبان_فارسی
#واژه
#واژهشناسی
@moeennaamak
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
وقتی اسم مُشتومال میآید، اولازهمه، چه تصویری در ذهنتان شکل میگیرد؟ احتمالاً تصویر دلاکی در خاطرتان نقش میبندد که همهی قوّت و قدرت خود را بهکار گرفته و با «مُشت» دارد کَتوکول کسی را میمالد. درست است؟
بسیار خوب. احتمال دارد و احتمالش هم زیاد است که مُشتومالدهنده واقعاً و دقیقاً، همین کار را با مُشتومالگیرنده بکند؛ ولی از نظر لفظی، واژهی «مُشت» در لفظ «مُشتومال»، ربطی به آن مُشت بهمعنای پنجهی درهمکشیده و آمادهی کوبیدن ندارد.
حتماً میگویید: «اِ...! پس چیست؟!» ساخت واژگانی مُشتومال مثل ساخت واژگانی «گفتوگو» است؛ یعنی:
سِتاک گذشته + و + سِتاک حال
بله، درست متوجه شدهاید: «مُشت» در «مُشتومال»، مصدر کوتاه از مصدرِ کاملِ «مُشتن» است. مصدر مُشتن شکل دیگر مصدر «مالیدن» است.
مثل این است که هم «گفتن» داشته باشیم، هم «گوییدن» و فقط «گوییدن» بمانَد و «گفتن» منسوخ بشود. بهنظر میرسد که علت این پدیده، گرایش فارسیزبانان معاصر به باقاعدهترشدنِ دستگاهِ صرفیِ فارسی است. این حالت در «لِشتن» و «لیسیدن» و نیز، «سَختن» و «سنجیدن» هم رخ داده است.
💡البته یک احتمال هست که «مُشت» در مشتومال با «مُشت» در مُشتولگد از یک ریشه باشند. از نظر ریشهشناختی این احتمال مردود است؛ زیرا این هر دو با اینکه در پهلوی یکسان تلفظ میشوند، از دو ریشهاند. ریشهی اولی -marz و در ایرانی باستانی -mṛšta* است؛ ولی ریشهی دومی نامعلوم است و در ایرانی باستان -mušti* است. مضاف بر اینکه معادلهای این دو واژه در اوستایی و سنسکریت هم کاملاً باهم متفاوتاند.
منابع:
۱. محسن ابوالقاسمی، فعلهای فارسی دَری، چ۱، تهران: ققنوس، ۱۳۷۳، ص۲.
۲. دیوید نیل مکنزی، فرهنگ کوچک زبان پهلوی، ترجمهٔ مهشید میرفخرایی، چ۶، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۴، ص ۱۰۹ و ۲۹۹.
۳. محمد حسندوست، فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی، ج۴، چ۱، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۳، ص ۲۶۱۷ و ۲۶۲۰.
#زبان_فارسی
#واژه
#واژهشناسی
@moeennaamak
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اَمثال و حِکم فارسی
" تا مرا دُم، تو را پسر یاد است
دوستی من و تو بر باد است! "
یکی از مثلهای شیرین و شنیدنی فارسی این مثل است: «تا مرا دُم، تورا پسر یاد است / دوستی من و تو برباد است!»
حوزۀ کاربرد این مثل، «نزاعهای قبیلهای، خانوادگی و اجتماعی است که در آنها عنصر غالب، کینهتوزی و کدورتهای پایدار است.
پیدایی این مثل همانند مثلهای مشابه آن، ریشه در افسانههای کهن دارد؛ افسانههایی که مفاهیم و موضوعات گوناگون آن را پدران ما برای تجربهآموزی و تربیت فرزندان خود ـ در آن عصر و روزگار محروم ـ در قالب حکایات لطیف میریختند و به بچههای خود تلقین میکردند. حکایاتی با هدف بالا بردن و زنده نگهداشتن ارزشهای اخلاقی نسل خود و دیگر نسلها.
در خصوص این مثل گفتهاند که چوپان فقیری کاسهای شیر دوشید و کنار تخته سنگی گذاشت و دنبال کاری رفت. وقتی برگشت، کاسه را از شیر خالی و در آن سکّهای گذاشته شده دید. این ماجرا تکرار شد و چوپان از این راه به نان و نوایی رسید. او روزی از روزها به کمین نشست تا ازکمّ و کیف ماجرا مطلع شود. ماری را دید که میآید، شیر را میخورد و به ازای آن سکّهای در کاسه میاندازد و میرود. چندی که از ماجرا گذشت، چوپان با زنش عزم سفر زیارتی کردند و گله را به پسر برومند خود سپردند. ماجرا در غیاب چوپان همچنان ادامه داشت تا این که روزی پسر چوپان وسوسه شد که احتمالاً این مار بر سر گنجی خفته و بهتر است که او را بکشم و همۀ گنج را ـ یکجاـ تصاحب کنم. (این تعریضی به حرص و زیادهخواهی آدمی است که در قرآن مجید نیز به آن اشاره شده است.)
پسر با تبر قصد جان مار کرد. دُم مار را قطع کرد و خود نیز بر اثر نیش مار در جا هلاک شد. پس گلّه نیز بی صاحب ماند و تلف شد. چوپان که از سفر برگشت و از ماجرا مطلع شد، پس از مدتی سوگواری، چون به روز سیاه افتاده بود، به صحرا رفت و کاسهای شیر را کنار تخته سنگ گذاشت و مار را دعوت به نوشیدن شیر کرد و از رفتار پسر نادانش عذرها خواست. مار، حرفهای مرد را که شنید، خطاب به او گفت:ای مرد! نه مرا بریدگی دُم فراموش خواهد شد و نه تو را داغ فرزند؛ بنابراین هر دو از هم نفرت خواهیم داشت. از این روی باید از هم جدا و دور باشیم که:
تا مرا دُم، تو را پسر یاد است
دوستی من و تو بر باد است!
این مثل، زمانی کاربرد پیدا میکند که بین دو یا چند و یا عدهای از افراد کینهای عمیق و پایدار بر اثر حادثه یا حوادثی پدید آید که به قول معروف، قابلیت رفع و رجوع نداشته باشد.
* محمدرضا سهرابینژاد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
" تا مرا دُم، تو را پسر یاد است
دوستی من و تو بر باد است! "
یکی از مثلهای شیرین و شنیدنی فارسی این مثل است: «تا مرا دُم، تورا پسر یاد است / دوستی من و تو برباد است!»
حوزۀ کاربرد این مثل، «نزاعهای قبیلهای، خانوادگی و اجتماعی است که در آنها عنصر غالب، کینهتوزی و کدورتهای پایدار است.
پیدایی این مثل همانند مثلهای مشابه آن، ریشه در افسانههای کهن دارد؛ افسانههایی که مفاهیم و موضوعات گوناگون آن را پدران ما برای تجربهآموزی و تربیت فرزندان خود ـ در آن عصر و روزگار محروم ـ در قالب حکایات لطیف میریختند و به بچههای خود تلقین میکردند. حکایاتی با هدف بالا بردن و زنده نگهداشتن ارزشهای اخلاقی نسل خود و دیگر نسلها.
در خصوص این مثل گفتهاند که چوپان فقیری کاسهای شیر دوشید و کنار تخته سنگی گذاشت و دنبال کاری رفت. وقتی برگشت، کاسه را از شیر خالی و در آن سکّهای گذاشته شده دید. این ماجرا تکرار شد و چوپان از این راه به نان و نوایی رسید. او روزی از روزها به کمین نشست تا ازکمّ و کیف ماجرا مطلع شود. ماری را دید که میآید، شیر را میخورد و به ازای آن سکّهای در کاسه میاندازد و میرود. چندی که از ماجرا گذشت، چوپان با زنش عزم سفر زیارتی کردند و گله را به پسر برومند خود سپردند. ماجرا در غیاب چوپان همچنان ادامه داشت تا این که روزی پسر چوپان وسوسه شد که احتمالاً این مار بر سر گنجی خفته و بهتر است که او را بکشم و همۀ گنج را ـ یکجاـ تصاحب کنم. (این تعریضی به حرص و زیادهخواهی آدمی است که در قرآن مجید نیز به آن اشاره شده است.)
پسر با تبر قصد جان مار کرد. دُم مار را قطع کرد و خود نیز بر اثر نیش مار در جا هلاک شد. پس گلّه نیز بی صاحب ماند و تلف شد. چوپان که از سفر برگشت و از ماجرا مطلع شد، پس از مدتی سوگواری، چون به روز سیاه افتاده بود، به صحرا رفت و کاسهای شیر را کنار تخته سنگ گذاشت و مار را دعوت به نوشیدن شیر کرد و از رفتار پسر نادانش عذرها خواست. مار، حرفهای مرد را که شنید، خطاب به او گفت:ای مرد! نه مرا بریدگی دُم فراموش خواهد شد و نه تو را داغ فرزند؛ بنابراین هر دو از هم نفرت خواهیم داشت. از این روی باید از هم جدا و دور باشیم که:
تا مرا دُم، تو را پسر یاد است
دوستی من و تو بر باد است!
این مثل، زمانی کاربرد پیدا میکند که بین دو یا چند و یا عدهای از افراد کینهای عمیق و پایدار بر اثر حادثه یا حوادثی پدید آید که به قول معروف، قابلیت رفع و رجوع نداشته باشد.
* محمدرضا سهرابینژاد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_5868488376604166111.pdf
508.9 KB
#طرح_درس_سالانه(بودجه بندی)
#فارسی7و8و9و10و11و12
#نگارش7و8و9و10و11و12
#علوم_و_فنون10و11و12
#فارسی_و_نگارش هنرستان وکار ودانش 10و11و12
به صورت کامل
این طرح پیشنهادی براساس کتب چاپ ۹۸ است .
طراح :آقای احمد نادر بیگی ،لالجین
@adabiyatjame11
@ferdosesokhan
#فارسی7و8و9و10و11و12
#نگارش7و8و9و10و11و12
#علوم_و_فنون10و11و12
#فارسی_و_نگارش هنرستان وکار ودانش 10و11و12
به صورت کامل
این طرح پیشنهادی براساس کتب چاپ ۹۸ است .
طراح :آقای احمد نادر بیگی ،لالجین
@adabiyatjame11
@ferdosesokhan
✅ مَن اَگر نیکَم اَگر بَد، تو برُو خود را گُوش
در دیوان حافظ به اهتمام محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی، در غزل معروف "عیب رندان مکن ..." در آخر مصراع اول از بیت دوماش، کلمه "باش" نوشته شده، درحالیکه در نسخه به تصحیح دکتر خانلری کلمه "کوش" ذکر شده است.
طبق بررسیای که اینجانب از نظر ریشهشناسی به عمل آوردهام، صحیحترین واژه همان "گوش" است، که اینک دلیل آن را توضیح خواهم داد.
میدانید که واکههای ترکیبی کوتاه هندواروپایی آغازین
eu, ou, au
در یونانی به همان صورت باقی میمانند و در لاتین بهترتیب به صورتهای
u, ū, au
ظاهر میشوند. اما این واکههای ترکیبی کوتاه هندواروپایی در زبان آریان آغازین همگی به au تبدیل میشوند که در فارسی باستان به همان صورت au باقی میماند ولی در اوستا به ao و əu و در سانسکریت به o تبدیل میشود:
واژه -ghoşa در سانسکریت به معنی "سر وصدا، بانک و فریاد، به صدا درآوردن، به گوش رسیدن" است. شکل اوستایی این کلمه -gaoša است که در فارسی باستان هم بهصورت -gauša آمده است که بازمانده -ghauša* در زبان آریان آغازین است و شکل هندواروپایی آغازین آن -gheus* یا -ghous* است. در واژهنامه ریشههای هندواروپایی پوکورنی ، ما دو مورد نزدیک به هم داریم. یکی:
455 *ghous- "to sound, hear"
که به معنی "به صدا در آمدن، به گوش رسیدن" است که واژههای فارسی "گوش"، "گوشواره"، "نغوشا"، "نغوشاک" و "نیوشیدن" از این ریشهاند.
و دیگری:
453 *ghou(ē) "gawk, be aware of, pay attention to"
که فعل "گوشیدن" به معنی: "توجه کردن، توجه داشتن، مراقب بودن، التفات" از این ریشه است.
بنابراین به نظر میرسد که مصراع:
"من اگر نیکم و گر بد تو برو خود را گوش"
از همه صحیحتر است و "گوش" در اینجا فعل امر است از "گوشیدن" به معنی: "توجه کردن، التفات کردن، حفظ کردن و نگاه داشتن"
#فریبرز_کوچکی_زاد
@linguiran
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در دیوان حافظ به اهتمام محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی، در غزل معروف "عیب رندان مکن ..." در آخر مصراع اول از بیت دوماش، کلمه "باش" نوشته شده، درحالیکه در نسخه به تصحیح دکتر خانلری کلمه "کوش" ذکر شده است.
طبق بررسیای که اینجانب از نظر ریشهشناسی به عمل آوردهام، صحیحترین واژه همان "گوش" است، که اینک دلیل آن را توضیح خواهم داد.
میدانید که واکههای ترکیبی کوتاه هندواروپایی آغازین
eu, ou, au
در یونانی به همان صورت باقی میمانند و در لاتین بهترتیب به صورتهای
u, ū, au
ظاهر میشوند. اما این واکههای ترکیبی کوتاه هندواروپایی در زبان آریان آغازین همگی به au تبدیل میشوند که در فارسی باستان به همان صورت au باقی میماند ولی در اوستا به ao و əu و در سانسکریت به o تبدیل میشود:
واژه -ghoşa در سانسکریت به معنی "سر وصدا، بانک و فریاد، به صدا درآوردن، به گوش رسیدن" است. شکل اوستایی این کلمه -gaoša است که در فارسی باستان هم بهصورت -gauša آمده است که بازمانده -ghauša* در زبان آریان آغازین است و شکل هندواروپایی آغازین آن -gheus* یا -ghous* است. در واژهنامه ریشههای هندواروپایی پوکورنی ، ما دو مورد نزدیک به هم داریم. یکی:
455 *ghous- "to sound, hear"
که به معنی "به صدا در آمدن، به گوش رسیدن" است که واژههای فارسی "گوش"، "گوشواره"، "نغوشا"، "نغوشاک" و "نیوشیدن" از این ریشهاند.
و دیگری:
453 *ghou(ē) "gawk, be aware of, pay attention to"
که فعل "گوشیدن" به معنی: "توجه کردن، توجه داشتن، مراقب بودن، التفات" از این ریشه است.
بنابراین به نظر میرسد که مصراع:
"من اگر نیکم و گر بد تو برو خود را گوش"
از همه صحیحتر است و "گوش" در اینجا فعل امر است از "گوشیدن" به معنی: "توجه کردن، التفات کردن، حفظ کردن و نگاه داشتن"
#فریبرز_کوچکی_زاد
@linguiran
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ چهار جهت اصلی و فعل دو ریشهای "آمدن"
فعل "آمدن" از فعلهایی است که بن ماضی و بن مضارع آن از دو ریشه متفاوت بهدست میآید.
بن ماضی از ریشه gam است ولی بن مضارع آن از ریشه i یا ay است.
در زبان لاتین هم مصدر ire به معنی رفتن است و با پیشوند ex به معنی بیرون، لغت خروج به صورت exit ساخته میشود.
شکل i صورت ضعیف این ریشه است و صورت متوسط آن میشود ay وقتی که پیشوند / آ / میگیرد:
ā + ay ▶️ āy فارسی میانه
ماده مضارع این فعل در فارسی میانه بهصورت ساده ساخته میشود ولی در پهلوی اشکانی ماده مضارع این فعل از ماده آغازی آمده است:
ā + ay + s- ▶️ ās-
مثلا āsēd در پهلوی اشکانی یعنی 'آید'
این واج /س/ که بعد ریشه ay آمده است نشانه inchoative یا فعل آغازی است. فعل آغازی یعنی کاری را شروعکردن؛ مثلا در زبان اسپرانتو موقعی که میخواهند بگویند: "من مدتهای نه چندان پیش شروع کردم به یادگیری زبان اسپرانتو." میگوییم:
Antau nelonge mi eklernis la lingvon Esperanton.
فرق eklernis با lernis در این است که اولی یعنی شروع کردم به یادگیری ولی دومی یعنی یادگرفتم. اینجا ek پیشوند فعل آغازی است.
در زبان هند و اروپایی اولیه فعل آغازی وجود داشت ولی بر اثر تحول زبانها نقش آن کمرنگتر شد.
فخرالدین اسعد گرگانی در ویس و رامین که منشا اشکانی دارد - درواقع متنی که در اختیار او بود مثل یادگارزریران که مخلوطی از پهلوی اشکانی و ساسانی بود- میگوید:
'خور آسان' آن بود کز وی خور آسد
خور آسد پهلوی باشد خور آید
این واژه خراسان یا خور آسان یا خاور
xwarāsān
در اصل پهلوی اشکانی است و مرکب است از :
xwar- + -ās- + -ān
جزء اول آن، -xwar ، یعنی: "خورشید"
جزء دوم یا "آس" بن مضارع فعل آمدن است در پهلوی اشکانی، و جزء سومش یعنی "آن" پسوند مکان است.
روی هم xwarāsān یعنی "جایی که خورشید می آید."
واژه ērag در متون تورفانی به معنی "جنوب" است و این کلمه ērag مشتق شده است از : ēr به معنی "زیر"
و پسوند ag- .
در فارسی میانه nēmrôz هم گفته شده که علت نجومی داشته و آنجا را ظهر قانونی حساب میکردند. کلمه "نیمروز " به "سیستان" اطلاق میشده که در جنوب واقع است. همینطور هم کلمه "خراسان" به استان خراسان اتلاق شده که در شرق واقع است.
اما کلمه "خاوران" که در اصل به صورت xwarpara^n
بوده در معنی "مغرب" بهکار میرفت. این کلمه از سه جزء تشکیل می شود:
xwar + par + ān
که -xwar به معنی "خورشید" و جزء دومش یعنی par صورت دیگری است از ریشه "bar" که این ریشه یعنی "عبور کردن، گذشتن". جزء آخرش، ān، پسوند مکان است. این واژه تحتاللفظ یعنی "محلی که خورشید میرود". در فارسی اینگونه تحول پیدا کرده است:
خاور ▶️ خاوران ▶️ خوربران
و "شمال" را abāxtar میگفتند که ضد کلمه ērag است بهمعنی "بالاتر یا بیشتر"
و به abāz و abāč مرتبط است. همین کلمه در فارسی شده: "باختر"
این دو کلمه یعنی "خاور" (= مغرب) و "باختر" (= شمال) بهتدریج اولی برای شرق و دومی برای غرب بهکار میرود.
خلاصه بگوییم، واژه "خاور" بازمانده کلمه "خوربران" یا xwarparân است که در اوستا به صورت hvare-varân آمده است و از لحاظ ریشهشناسی بهمعنی "محلی که خورشید میرود" میباشد پس دراصل یعنی: "مغرب" و همان صورتی که در شاهنامه بهکار رفته درستتر است.
#فریبرز_کوچکی_زاد
@linguiran
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فعل "آمدن" از فعلهایی است که بن ماضی و بن مضارع آن از دو ریشه متفاوت بهدست میآید.
بن ماضی از ریشه gam است ولی بن مضارع آن از ریشه i یا ay است.
در زبان لاتین هم مصدر ire به معنی رفتن است و با پیشوند ex به معنی بیرون، لغت خروج به صورت exit ساخته میشود.
شکل i صورت ضعیف این ریشه است و صورت متوسط آن میشود ay وقتی که پیشوند / آ / میگیرد:
ā + ay ▶️ āy فارسی میانه
ماده مضارع این فعل در فارسی میانه بهصورت ساده ساخته میشود ولی در پهلوی اشکانی ماده مضارع این فعل از ماده آغازی آمده است:
ā + ay + s- ▶️ ās-
مثلا āsēd در پهلوی اشکانی یعنی 'آید'
این واج /س/ که بعد ریشه ay آمده است نشانه inchoative یا فعل آغازی است. فعل آغازی یعنی کاری را شروعکردن؛ مثلا در زبان اسپرانتو موقعی که میخواهند بگویند: "من مدتهای نه چندان پیش شروع کردم به یادگیری زبان اسپرانتو." میگوییم:
Antau nelonge mi eklernis la lingvon Esperanton.
فرق eklernis با lernis در این است که اولی یعنی شروع کردم به یادگیری ولی دومی یعنی یادگرفتم. اینجا ek پیشوند فعل آغازی است.
در زبان هند و اروپایی اولیه فعل آغازی وجود داشت ولی بر اثر تحول زبانها نقش آن کمرنگتر شد.
فخرالدین اسعد گرگانی در ویس و رامین که منشا اشکانی دارد - درواقع متنی که در اختیار او بود مثل یادگارزریران که مخلوطی از پهلوی اشکانی و ساسانی بود- میگوید:
'خور آسان' آن بود کز وی خور آسد
خور آسد پهلوی باشد خور آید
این واژه خراسان یا خور آسان یا خاور
xwarāsān
در اصل پهلوی اشکانی است و مرکب است از :
xwar- + -ās- + -ān
جزء اول آن، -xwar ، یعنی: "خورشید"
جزء دوم یا "آس" بن مضارع فعل آمدن است در پهلوی اشکانی، و جزء سومش یعنی "آن" پسوند مکان است.
روی هم xwarāsān یعنی "جایی که خورشید می آید."
واژه ērag در متون تورفانی به معنی "جنوب" است و این کلمه ērag مشتق شده است از : ēr به معنی "زیر"
و پسوند ag- .
در فارسی میانه nēmrôz هم گفته شده که علت نجومی داشته و آنجا را ظهر قانونی حساب میکردند. کلمه "نیمروز " به "سیستان" اطلاق میشده که در جنوب واقع است. همینطور هم کلمه "خراسان" به استان خراسان اتلاق شده که در شرق واقع است.
اما کلمه "خاوران" که در اصل به صورت xwarpara^n
بوده در معنی "مغرب" بهکار میرفت. این کلمه از سه جزء تشکیل می شود:
xwar + par + ān
که -xwar به معنی "خورشید" و جزء دومش یعنی par صورت دیگری است از ریشه "bar" که این ریشه یعنی "عبور کردن، گذشتن". جزء آخرش، ān، پسوند مکان است. این واژه تحتاللفظ یعنی "محلی که خورشید میرود". در فارسی اینگونه تحول پیدا کرده است:
خاور ▶️ خاوران ▶️ خوربران
و "شمال" را abāxtar میگفتند که ضد کلمه ērag است بهمعنی "بالاتر یا بیشتر"
و به abāz و abāč مرتبط است. همین کلمه در فارسی شده: "باختر"
این دو کلمه یعنی "خاور" (= مغرب) و "باختر" (= شمال) بهتدریج اولی برای شرق و دومی برای غرب بهکار میرود.
خلاصه بگوییم، واژه "خاور" بازمانده کلمه "خوربران" یا xwarparân است که در اوستا به صورت hvare-varân آمده است و از لحاظ ریشهشناسی بهمعنی "محلی که خورشید میرود" میباشد پس دراصل یعنی: "مغرب" و همان صورتی که در شاهنامه بهکار رفته درستتر است.
#فریبرز_کوچکی_زاد
@linguiran
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_6042040574742103057.pdf
138.6 KB
#نمونه_سوال_فارسی_دوازدهم
نوبت خرداد
✍طراح: گروه ادبیات خراسان رضوی
#فارسی_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نوبت خرداد
✍طراح: گروه ادبیات خراسان رضوی
#فارسی_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نگارش3 خرداد.pdf
618.7 KB
نمونه سوال نگارش دوازدهم
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#نگارش_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#نگارش_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
علوم_و_فنون_دوازدهم_خرداد_دبیرخانه1.pdf
598.1 KB
نمونه سوال علوم و فنون دوازدهم
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#فنون_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#فنون_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نمونه_سوال_فارسی_دوازدهم_نوبت_خرداد.pdf
259.7 KB
نمونه سوال فارسی دوازدهم
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#فارسی_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
نوبت خرداد
از مجموعه سوالات بانک سوال دبیرخانه ی راهبردی زبان و ادبیات فارسی کشور
#فارسی_دوازدهم_نوبت_دوم
@ferdosesokhan
4_5861450961020519520.pdf
11.7 MB
✅مجموعهای از نمونه #آزمونهای #نهایی دروس پایه #دوازدهم
همراه با پاسخنامه
شامل درسهای:
تاریخ
جامعهشناسی
جغرافی
ریاضی و آمار
عربی
علوم و فنون
فارسی
فلسفه
منتخب جشنواره طراحی سوالات نهایی
استان خراسان رضوی_بهمن۹۷
#نهایی_دوازدهم
@ferdosesokhan
همراه با پاسخنامه
شامل درسهای:
تاریخ
جامعهشناسی
جغرافی
ریاضی و آمار
عربی
علوم و فنون
فارسی
فلسفه
منتخب جشنواره طراحی سوالات نهایی
استان خراسان رضوی_بهمن۹۷
#نهایی_دوازدهم
@ferdosesokhan
از_ترس_عقرب_جراره_به_مار_غاشیه_پناه.pdf
148.7 KB
ریشه #ضرب_المثل_ها
#فارسی_دوازدهم
از عقرب جراره به مار غاشیه پناه بردن
ماخذ: ریشه ی تاریخی امثال و حکم
مهدی پرتوی آملی.
@ferdosesokhan
#فارسی_دوازدهم
از عقرب جراره به مار غاشیه پناه بردن
ماخذ: ریشه ی تاریخی امثال و حکم
مهدی پرتوی آملی.
@ferdosesokhan
فارسی.pdf
508.1 KB
جزوه کامل آرایه ها و نکات ادبی فارسی برای تمام پایه های هفتم و هشتم و نهم
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
امتحان نهایی رشته علوم انسانی.pdf
11.7 MB
مجموعه سوالات امتحان نهایی تمام دروس ، همراه با پاسخنامه
طراح و تنظیم سوالات : اداره ی کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی
#پایه_دوازدهم_انسانی
@ferdosesokhan
طراح و تنظیم سوالات : اداره ی کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی
#پایه_دوازدهم_انسانی
@ferdosesokhan
4_5861450961020519518.pdf
11.8 MB
مجموعه سوالات امتحان نهایی تمام دروس ، همراه با پاسخنامه
طراح و تنظیم سوالات : اداره ی کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی
#پایه_دوازدهم_تجربی
@ferdosesokhan
طراح و تنظیم سوالات : اداره ی کل آموزش و پرورش استان خراسان رضوی
#پایه_دوازدهم_تجربی
@ferdosesokhan