فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
☑️دوره ضمن خدمت ارزشیابی آموزشی
⏰مدت دوره : 24 ساعت

دوره ضمن خدمت ارزشیابی آموزشی با کد 91400713 با 24 ساعت در سامانه جامع مدیریت یادگیری و آموزش فرهنگیان برای تمامی استانها فعال است.

ثبت نام برای تعداد محدودی از همکاران خصوصا دبیران مقطع #متوسطه_اول فعال است و ظرفیت استانی است.
دوستان لطفا هر چه سریعتر به ltms مراجعه کنند.
@ferdosesokhan
ZAROOEE NABAVI.pdf
155.7 KB
شعر طنز مرحوم استاد ابوالفضل زرویی خطاب به ابراهیم نبوی

امروز سالروز فراق همیشگی این کمترین با نازنین همکلاسیم ابوالفضل زرویی نصر آباد است ؛ یاد و خاطره اش جاودانه

@ferdosesokhan
تکیه‌کلام‌های ادبی؛ از فردوسی تا فروغ_ الهه آرانیان

تکیه کلام، کلمه یا عبارتی است که یک نفر بیشتر از دیگر کلمه‌ها به آن تکیه می‌کند. این قضیه را اگر وارد دنیای شعر و ادبیات کنیم، متوجه می‌شویم اهل ادب هم تکیه کلام یا واژه کلیدی دارند.

به عبارتی، هر شاعر تکیه اصلی‌اش روی چند واژه خاص است که دلبسته آن هاست. در ادامه، از تکیه کلام‌های چند شاعر کلاسیک و معاصر فارسی می‌خوانید.

_فردوسیِ خردمند

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه بر نگذرد

اولین بیت شاهنامه حکیم فردوسی، کاملا برای همه مشخص می‌کند که در این اثر قرار است از چه چیزی بخوانند. «خرد» یکی از واژه‌های مهم و کلیدی شاهنامه است تا جایی که ۱۴۷ بیت شاهنامه با واژه‌های «خرد» و «خردمند» آغاز شده است و اگر کاربرد آن را در کل شاهنامه حساب کنیم، چند برابر خواهد شد. واژه «سخن» به شکل‌های ساده، مرکب و مشتق، حدود دو هزار بار در سراسر شاهنامه تکرار شده است.

_دوستانه‌های سعدی😍

آن‌ها که خوانده‌ام همه از یاد من برفت
الا حدیث دوست که تکرار می‌کنم

سعدی هم در غزلیات و هم در گلستان اقرار می‌کند که اهل معاشرت با رفقای گرمابه و گلستان است. روی همین حساب، طبیعی است که واژه «دوست» در غزلیاتش هفتاد بار تکرار شده باشد. شاید اگر غزلیات سعدی را «دوست‌نامه» بدانیم، اغراق نکرده باشیم. دیگر واژه‌های کلیدی غزلیات شیخ اجل از این قرارند: دل، سعدی، عشق، همه، روی، دست، جان، چشم، یار، نظر، خوش، خود، غم، روز، گل، سرو، شب، صبر، خون و دیده.

_حافظ و حکایت دل

در شگفتم که در این مدت ایام فراق
برگرفتی ز حریفان دل و دل می‌دادت

شاید هیچ شاعری به اندازه حافظ شیرازی به «دل» و «دلدار» ابراز ارادت نکرده باشد. واژه «دل» در ۴۹۵ غزل حافظ، ۸۶ بار تکرار شده است. به قول خودش، «صاحبدلان حکایت دل خوش ادا کنند». حافظ، جان، راه، عشق، دست، گل، خوش، چشم، خود، روی، یار، زلف، غم، جهان، کار، خاک، دوست، خون، آب و باده از دیگر واژه‌های کلیدی غزل‌های حافظ هستند.

_جانانِ مولوی

چو آمد جان جان جان نشاید برد نام جان
به پیشش جان چه کار آید مگر از بهر قربان را

سخن مولوی چه در غزلیات، چه در مثنوی، همه از «جان» است. او این واژه را ۹۴ بار در غزلیاتش تکرار کرده است. دل، عشق، خود، آب، همه، خوش، ماه، خدا، بیا، چشم، شب، سوی، مست، دست، شمس، جهان، گل، روی، یار و عقل در رتبه‌های بعدی پرتکرارترین واژه‌ها در غزل مولوی قرار می‌گیرند.

_شاعر صبح و شب

آی آمد صبح روشن از در
بگشاده به رنگ خون خود در

در بین شاعران کلاسیک، خاقانی را با عنوان «شاعر صبح» می‌شناسند، اما آن که شاعر صبح و شب است، نیما، پدر شعر نو فارسی است. واژه «صبح» در شعر نیما ۱۶۴ بار تکرار شده و بیشترین ترکیب‌های توصیفی در شعر او از آنِ صبح است. «شب» هم یکی از واژه‌های مهم و کلیدی شعر نیما و با معنایی منفی است.

_نجوای فروغ با باد

دارمش/ مثل دانه‌ای که نور را
مثل مزرعی که باد را
مثل زورقی که موج را
یا پرنده‌ای که اوج را

در تمام اشعار فروغ فرخزاد، ترکیب‌ها و تصویر‌های شاعرانه زیادی را با استفاده از واژه «باد» می‌بینیم. «باد» و واژه‌های مترادف آن مثل «توفان» و «نسیم» از واژه‌های کلیدی شعر فروغ است که مفهوم عشق و عصیان را تبیین می‌کند. از نسیمی در آغاز که روح شاعر را نوازش می‌دهد تا توفانی که زندگی او را ویران می‌کند.

_شب‌های روشنِ سهراب
«و نگوییم که شب چیز بدی است
و نگوییم که شب‌تاب ندارد خبر از بینش باغ».

این یعنی سهراب سپهری به «شب» ارادت ویژه‌ای دارد و ۱۴۲ بار آن را در شعرش تکرار کرده است. تازه اگر واژه‌های «دیشب» و «امشب» را هم اضافه کنیم، به عدد ۱۶۱ می‌رسیم. او برخلاف نیما به «شب» نگاهی مثبت دارد. دیگر واژه‌های مورد علاقه سهراب واژه‌های «درخت» و «گل» مانند نیلوفر و سرخ، «خدا»، «نماز»، «محراب» و «بهشت» هستند.

@shahname_sistan
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#کنکور_۹۹
♦️ نحوه محاسبه سوابق تحصیلی در کنکور ۹۹ اعلام شد

🔹 در جلسه اول آبان جاری شورای سنجش و پذیرش مصوب کرد در آزمون سراسری سال ۱۳۹۹، میزان تأثیر سوابق تحصیلی حداکثر ۳۰ درصد و با تأثیر مثبت اعمال شود.
@ferdosesokhan
#کنکور_۹۹
♦️منابع کنکور سال ۹۹ اعلام شد

🔸 با توجه به مصوبه جلسه ۲۹ تیر ماه سال جاری شورای سنجش و پذیرش دانشجو، داوطلبان آزمون سراسری سال ۱۳۹۹ می‌توانند بدون توجه به نظام آموزشی که در آن تحصیل نموده‌­اند به یکی از دو مجموعه سوال(سؤالات نظام آموزشی ۳-۳-۶ یا سئوالات مربوط به نظام آموزشی قدیم، سالی واحدی و ترمی واحدی)‌ که تمایل دارند پاسخ دهند.

🔹 بنابراین تمامی داوطلبان لازم است در زمان ثبت­‌نام در کنکور ۹۹ علاقه­ مندی خود به پاسخگویی هر مجموعه سوال در تقاضانامه ثبت‌نامی مشخص و اعلام کنند. /باشگاه مخاطبان جهان بین
@ferdosesokhan
نمادهای جانوران در اندیشه ی ایرانیان

پروانه نماد و نشانه ی مهر و دوستی و جانسپاری و از خودگذشتن در میان نویسندگان ایران و در اندیشه ی ایرانی "پروانه" است که با شگفتی هر چه بیشتر چندان خویش را به شمع و چراغ می زند تا بسوزد و در پای معشوق خود که همان فروغ و نور و چراغ است بمیرد و خاکستر شود. و در این سوختن به هیچ کس داوری (شکایت) نبرد . و از هیچ کس پناه نخواهد و از هیچ کس یاری نپذیرد . و سوختن در راه معشوق را چون جان شیرین گرامی دارد. شتر نشانه ی آهستگی و درنگ و بردباری در میان ایرانیان "شتر" است که خار می خورد و بار می برد و آهسته آهسته در میان بیابان های تشنه و تفته ی ایران زمین راه می پیماید و مردمان را از شهری به شهری می رساند و بارها را از اینجا به آنجا می کشاند ، و در برابر چندین کار و سختی از خداوند (صاحب) خود جیزی نمی خواهد و اگر خاری در بیابان پیدا کند می خورد و اگر پس از چند روز ، آبی در رهگذار خویش بیابد می نوشد و بر کسی از این همه تشنگی و گرسنگی نمی خروشد و همه ی سختی ها و دردها را بر خود هموار می کند . سگ نشانه ی گذشت و پیمانداری و وفا "سگ" است که پاره استخوان خشک می خورد و با آنکه گوشتخوار است به کمی نواله جو می سازد و گله گوسپندان فربه ی پرگوشت را از چنگ و دندان گرگان و دیگر درندگان رهایی می بخشد . و بسیار دیده شده که در این راه جان شیرین را از دست می دهد . و در چنگال شیر و پلنگ یا گرگان بیشمار پاره پاره می شود تا گوسپندان را رهایی بخشد ، و در شب های سرد که استخوان مردمان از سرما می ترکد بر بالای بام و یا کنار دیوار ، خانه ی خداوندش (صاحبش) را پاسبانی می کند .تا دزد و درنده و دروغ به آن خانه زیان نرساند. شاهین نشان ی برتر منشی و غرور و بلند پروازی ، "شاهین" یا عقاب است که در بلندای آسمان و بر فراز ابرها پرواز می کند و خانه اش را در افراز تخته سنگ های کوه های بلند می سازد و هنگام نشستن نیز بر بلندترین تخته سنگ می نشیند ، و خویشتن را از همه برتر و بالاتر می داند ، و سر به هیچ نیرو خم نمی کند . شیر نشانه ی نیرو و پیروزی "شیر" است که پادشاه جنگل یا پادشاه درندگانش می خوانند و هیچ جانوری را یارای برابری با او نیست و رفتار او نیز بسیار با شکوه و ترسناک است و هیچگاه با شکم پر به جانوران یورش نمی برد . روباه نشانه ی دورویی و نیرنگ " روباه " است که بسیار تیزهوش است اما هوش و زیرکی خویش را در راه دزدی و دستبرد زدن به لانه ی مرغان دهکده یا مرغکان بیابان به کار می برد و همواره نیز از این زیرکی خود برخوردار و کامیاب می شود اما گاه باشد که در راه یکی از دزدی ها به چنگ سگ پاسبان افتد که بیاری خروس که پیام آور سروش است شبها بیدار می ماند. تا دزد و دروغ را به لانه و دهکده راه ندهد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سياه چاله هاى فكرى چيست؟

سیاه چاله های فکری،
نظام های عقیدتی هستند که مردم را درون خود می‌کشند
و آنها را همچون یک اسیر نگه می‌دارند.
به این ترتیب
کسانی که در دام این نظام‌های عقیدتی افتاده‌اند مشتاقند که همچون یک برده، ثناگوی آن نظام عقیدتی باشند.
سیاه چاله‌های فکری، شاید بخشی جدانشدنی از تمدن بشری باشد.
از جمله این سیاهچاله‌ها می‌توان به فرقه‌های فریب دهنده، خرافات مذهبی، افراط‌گرایی در سیاست، تئوری توطئه، و برخی از طب‌های مکمل ، اشاره کرد.

از مشخصات این سیاه چاله‌های فکری این است که دلیل پذیر و عقلانی نیستند.
صحبت با کسانی که در چنین سیاه چاله‌هایی افتاده‌اند هم
می‌تواند تجربهٔ رنج‌آوری باشد.
توانایی ذهنی این افراد مخدوش است اما قربانی،
حتی از این موضوع آگاه هم نیست.
در برخورد با آنها
خطاهای ذهنی آنها را پیدا کنید.
مدارکی خلاف آنچه بدان معتقدند را نشانشان دهید.
اما می‌بینید که از کنار آن می‌گذرند،
انگار یک نقطهٔ کور دارند.
این افراد را می‌توان به بیماران روانی که قدرت تشخیص ندارند
(مثل کسانیکه در اثر آسیبی که به برخی از نواحی مغزشان رسیده است)
تشبیه کرد.
برخی از این افراد حتی قادر به تشخیص ناتوانی خود نیستند.
اگر جلوی این افراد، مدادی گذاشته شود و از آنها خواسته شود که مداد را بردارند؛ در توجیهِ ناتوانیِ خود می‌گویند تلاش شان را کردند!
یا اینکه به مداد نیازی ندارند.

قربانیان سیاه چاله‌های فکری،
دیگران را گناهکار میدانند
چون مانند آنها نیستند.

برشي از كتاب
"اعتقاد به مزخرفات"
نوشته
استفان لاو

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
وابسته ی وابسته

بحث وابسته ی وابسته ازجمله مباحثی است که دانش آموزان عزیز در مواجهه با آن دچار مشکل می شوند و از این که در کنکور سوال شود، می ترسند.درصورتی که بحث وابسته ی وابسته با کمی دقت و اعتمادبه نفس، تبدیل به آسان ترین و دوست داشتنی ترین بحث ها می شود.توجه دوستان دانش آموز را به مطالب زیرجلب می کنم:

انواع وابسته ی وابسته:

1- مضاف الیه مضاف الیه = کیف پسرهمسایه

2- صفت مضاف الیه که خوددونوع است:

الف: هسته + -ِ +یکی ازصفت های اشاره،مبهم،شماره و... + مضاف الیه

مثال:کیف آن مرد / پیراهن فلان کس / آموزش سه زبان

ب:هسته + -ِ + مضاف الیه + صفت بیانی = دیوار باغ سبز/کتاب خواهر کوچک تر

3- قیدصفت = دانش آموز بسیار مؤدب / کتاب کاملاًمفید

4- ممیّز= دو کیلو شکر چهار فروند هواپیما

5- صفت صفت = ماشین سبزیشمی / مداد قهوه ای روشن

نکات مهم مربوط به انواع وابسته ی وابسته

1- وابسته ی وابسته حداقل دریک گروه سه واژه ای اتفاق می افتد البته بدون احتساب نقش نمای اضافه.

2- اگردرگروه سه واژه ای هسته در وسط گروه باشد وابسته وابسته هرگز وجود نخواهد داشت.

3- اگر در گروه سه واژه ای بعد از هسته صفت بیانی بیاید وابسته ی وابسته هرگز وجود نخواهد داشت.

4- اگر بعد از هسته، نقش نمای اضافه و بعد از آن کلمه ی تنوین دارعربی بیاید حتما وابسته وابسته از نوع قید صفت خواهیم داشت.

5- اگر بعد از هسته،نقش نمای اضافه و بعد از آن یکی ازصفت های اشاره، مبهم،شمارشی بیایدحتما وابسته ی وابسته از نوع صفت مضاف الیه خواهیم داشت.

6- تمامی واحدهای شمارش فارسی وابسته ی وابسته هستنداز نوع ممیّز.

7- وابسته ی وابسته ازنوع صفت صفت مخصوص رنگ هاست.

نکته:

برای دانستن وابسته ی وابسته اولا: بایدهسته رابه خوبی در گروه بشناسیم و پیداکنیم بعدبه دنبال وابسته هایش بگردیم حالا اگر تمامی وابسته ها متعلق به خودهسته باشند دیگر وابسته ی وابسته ای نخواهیم داشت ولی اگر بعضی ازوابسته ها متعلق به هسته نباشند و مربوط به وابسته ای باشند که قبل یابعد از آن آمده است آن جاست که وابسته ی وابسته خود را نشان خواهد داد و یکی ازانواع ذکرشده در بالا خواهد بود.

مثال: این دوکتاب مفید کلاس

در مثال بالا«کتاب» هسته ی گروه است و دو وابسته ی پیشین و دو وابسته ی پسین دارد که هر چهار وابسته جدا جدا متعلق به کتاب است.لذادراین گروه وابسته ی وابسته نخواهیم داشت.

مثال:اولین شرکت کننده ی المپیادادبی

دراین مثال «شرکت کننده»هسته ی گروه است و یک وابسته ی پیشین و دو وابسته ی پسین دارداما «اولین» و «المپیاد» کاملاًمتعلق به هسته اند ولی «ادبی» مستقیماً متعلق به هسته نیست بلکه وابسته ی «المپیاد» است، لذا المپیاد وابسته ی هسته و ادبی وابسته ی وابسته است از نوع صفت مضاف الیه.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نام نویسی آزمون دکتری ۹۹ آغاز شد

ثبت نام آزمون دکتری ۹۹ امروز از طریق سایت از طریق سازمان سنجش آموزش کشور آغاز شد.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، ثبت نام برای شرکت در آزمون دکتری تخصصی PHD سال ۹۹ در هشت گروه آموزشی و ۳۴۵ کد رشته امتحانی شامل ۱۶۳ کد رشته گروه آزمایشی علوم انسانی، ۴۵ کد رشته علوم پایه، ۶۰ کد رشته گروه فنی و مهندسی، ۳۵ کد رشته گروه کشاورزی، ۷ کد رشته هنر، ۲۶ کد رشته دامپزشکی و ۹ کد رشته زبان‌های خارجی، برای پذیرش دانشجو در دوره‌های روزانه، شبانه دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی غیر انتفاعی، غیر دولتی و همچنین پردیس خودگردان دانشگاه‌ها از امروز چهارشنبه ۶ آذر ماه از طریق سایت سازمان سنجش آموزش کشور آغاز شد. آزمون دکتری سال ۹۹ دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی روز جمعه نهم اسفند ماه سال ۹۸ از طریق حوزه‌های امتحانی برگزار می‌شود.

@ferdosesokhan
روایت چیست؟

روایت را باید تنه ای جامع دانست که دربرگیرنده ی تمام عناصر خلاقه ، تکنیکی و ترفندهای نویسنده است ، برای ایجاد یک هارمونی و ترکیب خلل ناپذیر به اسم داستان . در یک داستان بیشتر از آن که ما با مفهومی نارسا به اسم داستان طرف باشیم با مفهومی جامع تر و کامل تر به نام روایت طرف هستیم که دربرگیرنده ی سایر عناصر داستان می باشد . این مفهوم جامع این توانایی را به محقق ، منتقد و حتی خود نویسنده می دهد که این عناصر را در این بستر کامل مورد بررسی قرار دهد . در واقع با شناخت این شاکله ی کلی ( روایت ) هست که عرصه ای به نام تحلیل از یک مفهوم شناختی به یک مفهوم کاربردی در جهت استفاده ی به جا از عناصر داستانی می گردد .
سام اسماعیلی اعتقاد دارد که روایت عبارت است از تمامی موقعیت ها و وقایع منسوب به متن . در این جا منظور از روایت ترجمه ی کلمه ی ( narrative ) می باشد که در تعریف فرمالیستی به نقل رویدادها اطلاق می گردد . اما اینکه تلاش داریم روایت را با عنوان جامع ترین تقسیم بندی داستان معرفی کنیم در واقع تلاشی است برای جلوگیری از خلط مبحث احتمالی که حاصل ترجمه ی نارسای این گونه کلمات کاربردی می باشد . برای مثال ترجمه ی کلمه ی plot در اصل به معنای ( پیرنگ = طرح ) می باشد اما در بعضی موارد به غلط به معنای خلاصه ی داستان هم به کار گرفته می شود .
اما روایت چیست ؟ شاید نتوان تعریفی روشن تر از آنچه سام اسماعیلی می گوید آورد اما تلاش در این است این مفهوم را به شکلی عینی تر مورد بررسی قرار دهیم .
روایت در تعریف فرمالیستی حاصل دو سرشاخه ی اصلی به نام : ( طرح = پیرنگ = سیوجت = plot ) + ( داستان = fiction ) می باشد . اما در نزد بسیاری از نظریه پردازان بزرگ مانند فورستر ، رابرت اسکولز و... عنصر اصلی و اساسی روایت طرح می باشد . فرمالیست ها می گویند که یک داستان ( story) یک طرح ( plot ) و یک داستان ( fiction ) دارد . یعنی اینکه ما اول مفهوم را ایجاد می کنیم ( =داستان ) و بعد روایت و نقل آن را در اثر بررسی می کنیم ( = طرح ) . اما مرز این دو مفهوم کجاست ؟ کجا از داستان وارد طرح می شویم و کجا داستان و طرح پایان می یابند ؟
داستان امری ازلی ابدی است . از بدو تولد شخصیت شروع می شود . اگر هر مرحله از داستان را به عقب برگردیم نهایتا به وجودی غیرقابل انکار و بنیادین می رسیم ( یک مرد و یک زن = آدم و حوا ) . اگر برای هر واقعه یک تاریخچه ( = back story ) در نظر بگیریم به الگویی این مثال را ( مردی از نردبان می افتد ) پیش زمینه و تاریخچه اش می شود ( مردی که از نردبان بالا می رود ) و پیش زمینه ی آن می شود مثلا ( سقف خانه ی مرد چکه می کند ، مرد می خواد به پشت بام سر بزند ، این اتفاق دردناک برایش می افتد ) ... این داستان را می شود مرحله به مرحله به عقب بازگرداند و این همان مفهوم ازلی ابدی بودن داستان است . در واقع داستان پدیده ای است کامل ، غایی و نهادینه . ولی چیزی که در یک روایت می آید لزوما همه ی داستان نیست . اینجاست که تعریف طرح تا حدودی از داستان جدا می شود . در واقع طرح پدیده ای ناقص تری از داستان است ، خیلی از ریزه کاری هایی که در داستان مورد توجه است مثل چکه کردن سقف برای طرح مهم نیست و به راحتی از کنار آن ها می گذرد . در یک روایت داستان همواره ثابت است و این طرح است که متغر است و دائم در حال افزایش و کاهش و تکامل داستان است . فرمالیست ها معتقدند که انتخاب یک طرح مناسب برای تاثیرگذاری هر چه بیشتر بر روی مخاطب است . گاها قابل وقوع است که مخاطب داستانی را می داند یا حداقل برایش قابل حدس می باشد ولی در لحظه ی خوانش اثر ، این تقطیع ها و ریزه کاری های خلاقه در طرح است که داستان را برایش جذاب می کنند .

ارسطو شخصیت را بر طرح ارجح می داند ، همان نظری که بعدها در سینمای روشنفکرانه مورد توجه قرار می گیرد . اما نظریه پردازانی بعد از فورستر تا سام اسماعیلی به یک تفکر واحد می رسند و آن اهمیت و ضرورت طرح بر سایر جنبه های روایت می باشد . از نظر فورستر کماکان شخصیت برتر از پیرنگ می باشد . در یک روایت زمانمند پیرنگ اولویت دارد و هرآنچه در داستان پویاست جز پیرنگ به حساب می آید . ارسطو می گوید : پیرنگ ( mythos ) روح اثر ادبی تقلیدی است و برای آن سه التزام اساسی را در نظر می گیرد ( آغاز ، میانه ، پایان ) . برای مثال در حماسه ، پیرنگ با تولد قهرمان شروع می شود و با مرگ او به پایان می رسد . در روایات تاریخی پیرنگ امری زمانمند است و همان محدوده ی زمانی را در برمی گیرد که موضوع به آن نیاز دارد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
طرح یا پلات یا پیرنگ چیست؟
قسمت‌ اول

(این مقاله در دو بخش روایت دو طرح تنظیم شده است. در بخش اول سعی شده است نگاهی فرمالیستی به روایت داشته باشیم و در ادامه مطلبی درباره ی «طرح» می خوانیم)
اما طرح این پدیده ی خارق العاده و خلاقه چیست؟
از نظر فرمالیست ها داستان عبارت است از توالی وقایع و طرح عبارت است از سازمان بخشی فراگیر به یک کنش ( داستان ) . گفتیم که روایت ( narrative ) در نظر فرمالیست ها از دو بخش عمده تشکیل شده است . ولی این دو بخش برای ساختارگراهایی مانند تودوروف به این دو واژه تبدیل شده اند ( story=history=داستان ) + ( طرح = discourse ) . و این نقطه ی اشتراک این دو تفکر است.
اما وظایفی که طرح در یک داستان به عهده می گیرد را شاید بتوان در سه بخش اساسی بیان کرد :
1-دست به گزینش می زند ( نقطه ی شروع داستان ، تقطیع ها ، پایان و ...) .
2-جابجایی زمانی ، مکانی و علی معلولی .
3- استفاده از فلاش بکها و فلاش فورواردها .
اگر روایت را داستانی بنیادین در نظر بگیریم ، این طرح است که با قیچی انتخابش وقایع را برش می دهد و در کنار هم قرار می دهد . برای مثال در یک داستان پلیسی کلاسیک با همان ساختار آشنا ،داستان و طرح اینگونه قابل شناسایی اند :
داستان :
1- نقشه ی قتل
2- اقدام به جنایت
3- کشف جنازه
طرح :
4- ورود کارآگاه
5- تحقیق کارآگاه در مورد جنایت
6- شناسایی قاتل
سوال بسیار عمده ای که در مورد طرح و داستان مطرح است اینکه این مفاهیم چه اصلی را در ما زنده نگه می دارند؟ در داستانهای کهن، متل ها و داستانهای عهد غار نشینی مخاطب به (بعد چه؟) می اندیشد، این روایت ها عموماً خالی از مفهوم طرح می باشند و این کنجکاوی مخاطب است که شنیدن ادامهء قصه را میسر می سازد. برای مثال در هزار و یک شب بیشتر از اینکه منطق روایت برایمان چالش برانگیز باشد، در پی همان(بعد چه؟) هستیم. همان وسوسه ای که شاه جهان را هزارو یک شب در تعلیق قرار می دهد. اما سوالی که در طرح با آن متوجه می شویم این است: ( چرا؟)، چرا این اتفاقات می افتند؟ برای توضیح بهتر این مسئله شاید بهتر باشد به همان مثال آشنا و قدیمی فورستر برگردیم. (شاه مُرد و ملکه مُرد) این یک داستان است، چون در آن هم یک وقوع داریم و هم اتفاقات توالی و زمانمندی دارند. اما چه وقت تبدیل به طرح می شود؟ لحظه ای که ما جواب سوال هایمان را می گیریم. ( شاه مُرد وپس از چندی ملکه از فرط اندوه در گذشت). زمانی که ما می گوییم یک داستان روایت خوبی دارد باید به این نکته توجه داشته باشیم که در واقع طرح یا پیرنگ خوبی دارد. رابرت اسکولزبرجسته ترین عنصری که تاریخ نگاره ها و سالنامه ها را از هنر روایت جدا می کند طرح می داند، یعنی نبود گزینش و حرکت. در سالنامه و کتاب تاریخی این فقدان گزینش است که به فقدان حرکت می انجامد و از اینجا می توان به اهمیت خارق العادهء طرح برای ایجاد دیگر عناصر داستانی به مانند(ریتم، تعلیق، اوج ...) پی برد . در واقع انتخاب یک طرح خوب است که می تواند به یک داستان خوب بینجامد.

نویسنده: آیت دولتشاه story-story.blogfa.com/post-40.aspx

منابع:
جنبه های رمان/ادوارد مورگان فورستر/ابراهیم یوسفی/ امیرکبیر
ساختمان داستان کوتاه و رمان/و.اشکلوفسکی/نظریه ادبیات/تزوتان تودوروف/عاطفه طاهایی/اختران
پیرنگ در روایت/رابرت اسکولز، رابرت کلوگ/روایت و ضد روایت/ امید نیک فرجام/ فارابی
داستان/سام اسماعیلی/روایت و ضد روایت/ منصور براهیمی/ فارابی
روایت/جی.هیلیس میلر/منصور براهیمی/روایت و ضد روایت/فارابی
نظریه رمان/جورج لوکاچ/حسن مرتضوی/ نشر قصه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
طرح یا پلات یا پیرنگ چیست؟
قسمت‌ دوم( پایانی )

پِیرنگ (با تلفظ صحیح: pey-rang) طرح، چهارچوب، و نظم و ترتیب منطقی حوادث در اثر ادبی یا هنری مانند داستان، نمایشنامه، و شعر. ممکن است علاوه‌بر پیرنگ اصلی، یک یا چندپیرنگ فرعی نیز وجود داشته‌باشد.

واژۀ پیرنگ از هنر نقّاشی به وام گرفته‌شده و به معنای طرحی‌است که نقّاشان بر روی کاغذ می‌کشند و بعد آن را کامل می‌کنند؛ طرح ساختمانی که معمولاً معماران می‌ریزند و از روی آن ساختمان بنا می‌کنند. واژۀ پیرنگ در داستان به معنای روایت حوادث داستان با تأکید بر رابطۀ علیّت می‌باشد.

توجه به این نکته که طرح و خلاصه داستان با هم فرق دارند، ضروری است. در خلاصه داستان هدف نقل موجز و اجمالیِ داستان است در حالی که طرح، روایت نقشه(اسکلت) داستان با تأکید بر سببیت (Causality) داستان شکل گسترده طرحی است که نویسنده پیش از آفرینش داستان آن را ذهنی یا مکتوب طراحی کرده‌است. نسبت طرح و داستان در ادبیات(داستانی) با مفهوم طرح اولیه و نقاشی کامل شده در هنر نقاشی کم شباهت نیست.

منتقدین اغلب طرح را نقل وقایع داستان بر اساس سببیت تعریف می‌کنند. طرح را نقشه داستان نیز تعریف کرده‌اند. ادوارد مورگان فورستر مثال می‌زند که «سلطان مُرد و سپس ملکه مرد» داستان است زیرا فقط ترتیب منطقی حوادث بر حَسَبِ توالی زمانی رعایت‌شده‌است. اما «سلطان مُرد و پس از چندی ملکه از اندوه بسیار مُرد» پیرنگ است زیرا در این بیان، بر علیّت و چرایی مرگ ملکه نیز تأکید شده‌است.

آنچه مولانا در حکایت شاه و کنیز می‌گوید:

گفت معشوقم تو بودستی نه آنلیک کار از کار خیزد در جهان

ناظر به همین رابطۀ علت و معلولی است. 

تعریف پیرنگ در اصل، از فن شاعری ارسطو مایه می‌گیرد. ارسطو، پیرنگ را متشکل از سه بخش می‌داند: آغاز که حتماً نباید در پی حادثۀ دیگری آمده باشد، میان که هم در پی حوادثی آمده و هم با حوادث دیگری دنبال می‌شود، و پایان که پیامد طبیعی و منطقی حوادث پیشین است.

از نظر ارسطو، پیرنگ ایده‌آل از چنان همبستگی و استحکامی برخوردار است که اگر حادثه‌ای از آن حذف یا جا‍‌به‌جا شود، وحدت آن به کلّی درهم می‌ریزد‌‎.

پیرنگ با عناصری چون «شخصیت» و «کشمکش» پیوستگی و رابطۀ نزدیکی دارد و ممکن است به واژگونی و کشف منتهی شود.

ادوارد مورگان فورستر تعریف ساده اما بسیار مفیدی از طرح (پیرنگ) به دست می‌دهد: داستان، روایت رویدادهایی است كه در توالی زمانی منظم شده باشد. طرح نیز روایت رویدادهاست كه در آن بر تصادف تأكید شده باشد. طبق تعریف فورستر بین داستان و پیرنگ تفاوت است از این سخن درمی‌یابیم كه داستان نقل رشته‌ای از حوادث است كه تنها بر طبق توالی زمانی، نظم و ترتیب یافته است در حالی‌كه پیرنگ نقل حوادث با تكیه بر موجبیّت و روابط علی و معلولی‌است.  تعبیر پیرنگ را به جای طرح (Plot)، در ایران برای اولین بار محمدرضا شفیعی کدکنی پیشنهاد كرد و جمال میرصادقی آن را به كار برد. پیرنگ در واقع همان بیرنگ است. بیرنگ طرحی است كه نقاشان به روی كاغذ می‌كشند و بعد آن را كامل می‌كنند یا طرح ساختمانی كه معماران می‌ریزند و از روی آن ساختمان را بنا می‌كنند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📌 آیا رواج #شکسته‌نویسی در داستان‌های فارسی و مخصوصاً در فضای مجازی، باعث تباهی زبان #فارسی و ازمیان‌رفتن ارتباط ما با گذشتهٔ ادبی‌مان نمی‌شود؟

💡 داستان‌های نویسندگانی چون #هدایت و #آل‌احمد و هوشنگ #گلشیری که در آثار خود به‌فراوانی از صورت‌های شکسته استفاده کرده‌اند، بخشی جدایی‌ناپذیر از #ادبیات ماست و همان طور که این آثار باعث از رواج افتادن مطالعهٔ اشعار #رودکی و #فردوسی و #مولانا و #سعدی و #حافظ نشده‌اند، فارسی شکسته نیز که خود بخشی از زبان فارسی امروز است، مطلقاً نه باعث تباهی زبان فارسی و نه باعث فراموش‌شدن آثار گذشتگان می‌شود.

تعداد صورت‌های #شکسته به‌قدری اندک است که تقريباً كل موارد قاعده‌مند و غيرقاعده‌مند آن را می‌توان در همین کتاب کوچک مشاهده کرد. بدیهی است که چنین قطرات اندکی هرگز نمی‌تواند لطمه‌ای به اقیانوسی همچون #زبان_فارسی بزند!

نکته‌ای که مخالفان شکسته‌نویسی مطلقاً بدان توجه نمی‌کنند، این است که آنچه باعث #تحول_زبان می‌شود، تغییر در ساختارهای صرفی‌نحوی زبان است و نه تغییرات اندک در صورت‌های تلفظی و حتی واژگانی. مثلاً زبان فارسی پس از اسلام و تحت‌تأثیر #زبان_عربی دچار تغییرات بسیاری در حوزهٔ تلفظ و مخصوصاً در حوزهٔ واژگان خود شد؛ به‌حدی که امروزه بیش از ۶۰درصد از لغات فارسی ریشه‌ای #عربی دارند؛ اما ساختار صرفی‌نحوی این زبان تغییر چندانی نکرد و به همین دلیل نیز این زبان فارسی باقی ماند و مبدل به عربی نشد.

کسانی که از وحشت #تغییر زبان فارسی، نویسندگان را ترغیب به استفاده از #نحو_گفتاری و دوری‌جستن از صورت‌های شکسته می‌کنند، در واقع ندانسته آنان را به‌سمت ایجاد تغییراتی هرچه عمیق‌تر و وسیع‌تر در زبان هدایت می‌کنند!

به مثال ساده‌ای در این زمینه توجه شود: جملهٔ «ما به تهران رفتیم» در #فارسی_گفتاری مبدل می‌شود به «ما رفتیم تهرون.» آنچه باعت تغییر زبان می‌شود، نه مطلقاً تبدیل «تهران» به «تهرون»، بلکه #حذف #حرف_اضافهٔ متمم‌نمای به، و #حرکت متمم بدون #حرف_نشانه (تهران) به پایان جمله، و از همه مهم‌تر، تغییر محل #فعل از موقعیت پس از متمم به موقعیت پیش از #متمم است.

اما نکتهٔ دیگری که باید بدان توجه داشت، این است که اصولاً تغییر در ذات زبان نهفته است و وحشت از تغيير و ایستادگی در مقابل آن، به شدیدترشدن هرچه بیشتر #دوزبان‌گونگی می‌انجامد. ما برای حفظ #ارتباط با گذشته ادبی‌مان لزوماً نباید مانع از تغییر #زبان_رسمی بشویم؛ زیرا این عمل به دوزبان‌گونگی دامن می‌زند؛ بلکه باید از یک سو، #نظام_آموزشی خود را وادار به عرضهٔ هرچه بیشتر ادبیات فارسی در مدارس و دانشگاه‌های کشور کنیم و از سوی دیگر، به‌طرق گوناگون، جوانان را به مطالعهٔ هرچه بیشتر این آثار ترغیب و علاقه‌مند سازیم.

امید طبیب‌زاده، فارسی شکسته؛ دستورخط و فرهنگ املایی، ص۱۸ و ۱۹.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ترجمه خواندنی.apk
3.4 MB
ترجمۀ خواندنی قرآن

مترجم: علی ملکی
ویراستار: محمدمهدی باقری
نتیجۀ ۸ سال کارِ تمام‌وقت و تمام‌قد!

@ferdosesokhan
کتابشناسی توصیفی گزیده آثار زنده یاد " ابوالفضل زرویی نصرآباد "


-تذکرة المقامات/ملانصرالدین(ابوالفضل زرویی نصرآباد).تهران،انتشارات گل آقا.172ص

تذکرة المقامات دربردارنده مجموعه ای از «تذکره » هاست که به شیوه نقیضه ­نویسی و عمدتا به اسلوب تذکره‌الاولیای عطار نیشابوری به نظم و نثر نوشته شده است.این تذکره ها که هر کدام به حالات و سخنان یکی از رجال نامی سیاست و فرهنگ و... اختصاص دارد، از خواندنی ­ترین  ستونهای طنز مطبوعاتی پس از انقلاب است که زنده ­­یاد زرویی با نام هنری ملانصرالدین در مجله گل آقا نوشت و خود را به عنوان طنزنویسی جوان اما خبره، ورزیده و خوش ­آتیه مطرح کرد. ذکر حسن حبیبی؛ غلامحسین کرباسچی؛ محمد خاتمی؛ کمال خرازی و...از مطالب این کتاب است.

2-اصل مطلب،مجموعه شعر طنز،تهران،همشهری،175ص.

دربردارنده سروده های طنز زنده­یاد زرویی در روزنامه همشهری است که شاعر به سنت نصیحت­نامه /اندرزنامه­ نویسی فارسی و گاه با رویکردی نقیضه وار خطاب به تنها فرزندش، حسام الدین، سروده و در آن راه و رسم زندگی را به شیوه معهود خود یادآور شده است.

3-رفوزه­ها،تهران،نیستان،434ص.

دیوان اشعار استاد زرویی نصرآباد که علاوه براشعار کتاب اصل مطلب شامل: شعرنو، حکایت، از هر دری ،اخوانیات،خودمانی ها و...است.

4-غلاغه به خونه ش نرسید،تهران،نیستان،240ص

مجموعه افسانه های امروزی است از طنزهای مطبوعاتی زنده یاد زرویی به نثر که نویسنده با تلفیق عناصر ساختاری افسانه­های کهن با مؤلفه های دنیای جدید ضمن ایجاد فضایی پارودیک و چیدمان ناسازوارهای طنزآفرین کوشیده است برخی دغدغه های اجتماعی و فرهنگی خود و نیز برخی نابهنجاری های اخلاقی و...  را بازگو کند.برخی افسانه های این کتاب هم به گونه ای نقیضه برخی حکایات، متلها و زبانزدهای ایرانی و غیر ایرانی است، از نمونه های  افسانه های امروزی در این کتاب: افسانه در باب خواص جعبه سیاه؛ مرد بی آبرو؛  افسانه شتر با دیسیپلین؛  افسانه پسران بی وفا و مار با صفا؛ افسانه در باب مضرات توضیح بی جا ؛ افسانه پهلوان بی ملاحظه ؛ افسانه در باب مضرات شانه چوبی؛  حکایت جوان مغرور و آن مرد مسافر؛  افسانه  عروسی اکبر و امدادخودرو؛  افسانه سه برادر؛  افسانه گلیم و چهار درویش؛  افسانه جوان تخم گذار؛  افسانه زن خوب فرمانبر پارسا ؛ آدم نباید از مالیات بر ارث فرار کند؛ افسانه اگر ما زور داشتیم؛  نخودی! کجا می روی؛  حکایت پادشاه و مادربزرگش؛  حکایت بازرگان و خواسته  دختران و حکایت آن دو شتر نجیب... .

5-خاطرات حسنعلی خان مستوفی،تهران،نیستان،224ص

مجموعه خاطرات شخصی به نام سرپروفسور حسنعلی خان مستوفی است که هرچند فردی بسیار تاثیرگذار و مهم در عرصه هنر و صنعت و سیاست جهانی بوده اما قدرش ناشناخته مانده و نویسنده با تحریر خاطرات او از وجوه مرموز شخصیت وی پرده بر می دارد. زرویی در این کتاب متفاوت­ترین گونه طنزنویسی خود را تجربه کرده است .خوانشی گاه هجوآمیز از تاریخ و گزاره های تاریخی و قلم جدی نگارنده که متاثر از سنت خاطره نویسی و سفرنامه­نویسی رجال عهد ناصری به بعد است، فضایی کهن­بافت به این اثر داده است. خواننده در این اثر همراه با راوی(عمدتا راوی غیرقابل اعتماد اما حق به جانب) مدام در معرض تشکیک در کلان­روایت های تاریخی قرار می گیرد و نویسنده قدم به قدم پرده از حقایقی بر می دارد که همگان آن را امری قطعی و مسلم می شمرده اند (مانند قطعیت کشته شدن صادق هدایت نه خودکشی او)... طنز در این اثر در لایه های پنهان و زیرین آن عمدتا از همبرنشینی قطعیت ستیز و پازل مانند گزاره های تاریخی، علمی و ... بر می آید.یادداشت های سفر به چین؛ متن تلگراف ملکه بریطانی به حسنعلی خان مستوفی؛ چه شد که صادق هدایت به هند رفت؛ رازگشایی قتل هدایت؛ مرحوم چاپلین در ایران؛ علل سفر مرحوم هیتلر به ایران از عناوین خاطرات حسنعلی خان مستوفی است.

6-ماه به روایت آه...تهران،نیستان، زندگی نامه عباس بن علی(ع)192 ص .

این اثر که کتاب برگزیده عاشورایی سال هم شده است جنبه دیگری از شخصیت زنده یاد زرویی نصرآباد را بازتاب می دهد. زندگی­نامه داستانی حضرت ابوالفضل(ع) که نماد جوانمردی و  و مرام ومعرفت است و استاد زرویی قصیده ای مشهور با ردیف «دست» نیز در مدح ایشان سروده است...

نویسنده در این اثر کوشیده است با تنوع در روایت /راویان/خرده روایتها تصویری دیگرگون و کمتر دیده شده از حضرتش نشان بدهد و این کوشش خلاقانه ماه به روایت آه را از زندگی­نامه های متعارف و معهود فراتر برده است.

7-حدیث قند،تهران،نیستان،330ص.

مجموعه نوشتارهای پژوهشی زنده یاد زرویی در خصوص طنز و طنزپردازی است.طنز و جهانی شدن؛ مقدمه‌ای بر سبک شناسی؛ دو کلمه حرف حساب؛ و روحانیون شوخ طبع از مطالب این کتاب است.

یاد و خاطره اش جاودانه‌ باد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
وازه سازی با ریشه های زبان کهن
- داریوش آشوری

یکی از کارهای فرهنگستان دوم واژه‌سازی بر پایه‌ی زبان‌های مادر زبان فارسی (اوستایی، پارسی ‌باستان و پهلوی) بود. آیا نمی‌توان این‌کار را مشابه‌کار زبان‌های مدرن در بهره‌گیری از واژگان زبان‌های ‌یونانی و لاتینی دانست؟ همچنین، نظر شما درباره‌ی واژه‌سازی بر پایه‌ی زبان‌های باستانی چیست؟

ما‌ یک تجربه‌ی دلیرانه و درخور درنگ در این زمینه داریم و آن کاری‌ است که #میر‌شمس‌الدین_ادیب‌_سلطانی در چندین متن بسیار مهم کرده است. ادیب ‌سلطانی کوشیده است، الگوی واژه‌سازی زبان‌های اروپایی از مایه‌های ‌یونانی و لاتینی را با به‌کار بردن زبان‌مایه‌های فارسی میانه و باستان به زبان فارسی آورد، اما این کار، همچنان که می‌دانید، با ایستادگی سخت و حتی با پرخاش‌های فراوان روبه‌رو شده است.

مشکل اساسی داستان که ادیب ‌سلطانی به آن توجه ندارد این است که ما با زبان‌های فارسی میانه و باستان همان نسبت و رابطه‌ای را نداریم که اروپاییان با زبان‌های کلاسیک لاتینی و‌ یونانی داشته‌اند و دارند. برای ما آن‌ها زبان‌های مرده و فراموش ‌شده‌اند. در‌حقیقت، پژوهش‌های زبان‌شناسی تاریخی اروپایی در سده‌ی نوزدهم بود که ما را از وجود آن‌ها باخبر کرد و تنها دانشوران زبان‌شناسی تاریخی در قلمرو زبان‌های ایرانی این زبان‌ها را می‌شناسند. حال آنکه زبان لاتینی تا سده‌ی هجدهم زبان نوشتاری فکر و فرهنگ و دین در اروپا بود و زبان ‌یونانی هم، با شأن و شوکت بسیار والا، به‌عنوان زبان علم و فرهنگ‌ یونان باستان در نوزایی (رنسانس)، پا به میدان دانشوری اروپا گذاشت. در آغاز بالیدن زبان‌های بوم‌گویشی اروپا، مانند انگلیسی، فرانسوی و آلمانی، می‌توان گفت که همه‌ی دانشوران این زبان‌های کلاسیک را می‌دانستند، به لاتینی می‌نوشتند و حتی می‌توانستند به آن سخن گویند. در‌نتیجه، برای ایشان وام‌گیری از آن زبان‌ها بسیار طبیعی و ساده بود؛ مانند وضعی که دانشوری سنتی ما تا ‌یک سده پیش نسبت به زبان عربی داشت. به عبارت دیگر، باز بودن زبان‌ها به روی هم است که امکان وام‌گیری زبانی را فراهم می‌کند؛ همچنان که با بسته شدن زبان فارسی به روی زبان عربی و باز شدن آن به روی فرانسوی و سپس انگلیسی جهت وام‌گیری زبانی دیگر شد.

روش ادیب ‌سلطانی ‌یک گرته‌برداری زبانی صرف است، بی‌توجه به مسائل تاریخی و فرهنگی زبان. من گمان نمی‌کنم که این روش، چنان‌که تجربه نشان داده است، در قلمرو علوم انسانی و فلسفه بختی داشته باشد، اما‌ یک علمور برجسته‌ی ایرانی، #محمدحیدری‌_ملایری، اخترشناس رصدخانه‌ی پاریس، در زمینه‌ی اخترفیزیک، با کاربرد این روش ـ‌ یعنی بهره‌گیری از زبان‌مایه‌های باستانی ایرانی ـ دست‌‌اندرکار فراهم آوردن ‌یک فرهنگ چندزبانه است. این کار اکنون از نیمه گذشته و بر روی اینترنت در دسترس است. باید دید تجربه‌ی ایشان در جامعه‌ی علمی ‌ایرانی به کجا خواهد کشید.

برای گسترش دامنه‌ی توانش‌های زبانی‌مان با زنده کردن برخی پیشوندها، پسوندها و ستاک‌های باستانی در زبان کنونی موافقم و این کار را تا حدودی در فرهنگ علوم انسانی کرده‌ام، اما این کار را باید با نرمش بسیار و گام‌به‌گام کرد تا اهل زبان را نرماند. از جمله‌ی این کارها در آن فرهنگ گسترش کاربرد پیشوندهای «تراـ » و «پیراـ » است که فرهنگستان دوم در «ترابری» و «پیراپزشکی» زنده کرد.

-تبارشناسی واژگان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
چرا می توان به دیوان حافظ تفال زد و فال گرفت؟

از دیدگاه : دکترکزازی

میرجلال‌الدین کزازی استاد زبان و ادبیات فارسی و متخصص حوزه شعر کلاسیک فارسی در موضوع تفأل به دیوان حافظ می گوید: فال‌زنی به دیوان حافظ، رفتاری است فرهنگی که البته تنها در ایران زمین قرار دارد.
از دید من فال‌زنی، رای‌زنی با آنچه زبان‌شناسان و به ویژه روانکاوان آن را ناخودآگاه می‌نامند، است؛ یعنی همان رایزنی با نهاد.

دکتر کزازی در ادامه با بیان اینکه می‌توان با فال‌زنی، رازهای نهفته گذشته و آینده را به دست آورد، به طرح این سؤال می پردازد که چگونه و با چه فال‌ می‌زنیم؟ و در پاسخ می گوید : با هر آنچه می‌تواند نقش بپذیرید و هر آنچه سخت و افسرده نباشد، می‌توان فال زد. امروزیان با قهوه فال می‌زنند، چون قهوه نقش‌پذیر است.

وی ادامه می دهد : اما اینکه چرا باید ابزار فال، نقش‌پذیر باشد؟ از این‌روست که نیروهای نمادین در بند زمان نمی‌مانند و بر این ابزارها کارساز می‌افتند. فال‌بینی هنر فال‌بین نیست و آنکه سرنوشت فال را برمی‌نهد، فال‌بین یا فال‌گذار نیست، بلکه فال‌خواه است.

این استاد زبان و ادبیات فارسی‌ در ادامه سخنان خود دیوان حافظ را نقش‌پذیر می خواند و می گوید : از همین روست که ما به دیوان خواجه فال می‌زنیم و به عقیده من، نقش‌پذیرترین دیوان در سخن پارسی است. در خانقاه‌ها هم با سخنان مولانا فال می‌زدند و هنوز هم می‌زنند اما فال‌زنی با دیوان حافظ است که هنوز کارساز است.

کزازی در پاسخ به پرسشی که خود طرح کرده مبنی‌بر اینکه چرا دیوان خواجه شیراز شایسته آن است که با آن فال بزنند؟ می گوید: ما هنگامی که بر سر دوراهی می‌مانیم و دودل هستیم، دست در دامان دیوان خواجه شیراز می‌زنیم. اینکه چرا دیوان خواجه نقش‌پذیر است، به این خاطر است که سروده‌ها و اشعار او سخت، فشرده و کالبدینه نیست. از دید من، برترین ویژگی این سروده‌ها، چیزی است که من آن را «آب‌گونگی» می‌نامم.

وی در توضیح وجه تسمیه این ترکیب اضافه کرد: «آب» سخت، درشت، فِسُرده و د‍ژم نیست، بلکه روان و بی‌ریخت است و از این رو در هر ظرفی بریزید، ریخت همان ظرف را به خود می‌گیرد؛ این همه گفتگو، کشاکش، ستیز و آویز درباره حافظ و شعر او، ریشه در همین آب‌گونگی دارد. همین ویژگی است که به کار فال‌زنی با دیوان حافظ می‌آید.

کزازی در پایان سخنانش به دو نمونه از نتایج تفأل‌هایی که به دیوان حافظ زده است، پرداخت و گفت: چند سال پیش دانشگاه‌های ما به روزی دچار آمده بود که من تاب ماندن در دانشگاهم را دیگر نداشتم. شبی از خواجه پرسیدم که چه می‌بایدم کرد؟ پاسخی به من داد که من در پگاه آن روز، بی‌هیچ درنگ نامه‌ای را با نمابر به دانشگاهم فرستادم و پای‌فشارانه خواستم که بازنشسته بشوم.

این متخصص حوزه شعر کلاسیک فارسی در ادامه بیان این نمونه می گوید: خواجه در آن تفأل در غزلی بسیار آشنا پاسخ مرا چنین داده بود:
چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی
آن شب قدر که این تازه براتم دادند.

برات همان «حکم بازنشستگی من» بود!

وی در بیان نمونه دیگر از فال‌زنی به دیوان خواجه شیراز هم می گویدد: در سالیانی که ایران در جنگ بود و جنگ به تهران، راه کشیده بود و شب‌ها، بمب بر این شهر می‌افکندند، ما در خانستانی ـ من خانستان را به جای مجتمع مسکونی به کار می‌برم ـ می‌زیستیم. همسایگان ما همگی به شهرها و روستاهای گوناگون رفته بودند. یادم می‌آید در آستانه نوروز بود و خانواده من بیمناک بودند که چه کنیم؟

دکتر کزازی اضافه می کند : من از خواجه پرسیدم که بمانیم یا برویم؟
و این شعر با این مطلع آمد:

خالی مباد کاخ جلالش زِ سروران
بر ساقیان سروقد گلعذار هم.

و شما می‌دانید نام من «جلال» است! ما پاسخ خواجه را پاس داشتیم و کمترین گزندی هم به کاخ «جلال» و کاخ‌نشینان آن هم نرسید.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
@physicsjeiroodi.pdf
10 MB
✅ سوالات #آزمون_سنجش_سازمان_سنجش کشور همراه با #پاسخ_نامه

🔶 پایه های #دهم ریاضی ، تجربی و انسانی

🔶 تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۹/۱

🔻نسخه اصلی و قابل پرینت 🖨

سوال با #پاسخ_تشریحی
@ferdosesokhan
@physicsjeiroodi.pdf
11.1 MB
✅ سوالات #آزمون_سنجش_سازمان_سنجش کشور همراه با #پاسخ_نامه

🔶 پایه های #یازدهم ریاضی ، تجربی و انسانی

🔶 تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۹/۱

🔻نسخه اصلی و قابل پرینت 🖨

سوال با #پاسخ_تشریحی
@ferdosesokhan