فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
همه کتاب‌های الکترونیکی دانشگاه تهران رایگان شد
دانلود نسخه اندروید و نسخه ویندوز اپلیکیشن کتابخوان

اینجا کتاب‌های زیادی هست.‌
همه پی‌دی‌اف کم‌حجم و رایگان.
استفاده ببرید.

‏https://ketaabonline.com

@ferdosesokhan
🔴 تشخیص صفت مفعولی در فعل مجهول و مسند

نکته بسیار کاربردی اما مورد غفلت بسیاری از هم‌کاران :

در زبان فارسی ساخت فعل مجهول این‌گونه است:

✅ صفت مفعولی + شد(و مشتقات آن)
زاد+ ه = زاده + می‌شود: فعل مجهول
ولی مشکل همین جا تمام نمی‌شود که هیچ تازه مشکل درست می‌شود.
علی دیده‌شد یا علی دیده شد ؟؟؟
❓ ایا دیده مسند جمله است یا دیده‌شد فعل مجهول؟
یا در بسته شد یا در بسته‌شد
بسته مسند یا بسته‌شد: مجهول؟
طفلی زاده شد یا طفلی زاده‌شد.
زاده مسند یا زاده‌شد مجهول؟

🔴 در چنین شرایطی بهترین کار برای تمیز مسند از جزء اول فعل مجهول، چنین است.
نشانه صفت تفضیلی《تر》 را به جزء اول یا همان صفت مفعولی اضافه می‌کنیم؛ اگر با 《تر》 معنی داشت؛ صفت مفعولی نقش دستوری مسند است و اگر با 《تر》 نتوانست معنی معقولی ارائه بدهد؛ با جزء فعلی با هم فعل مجهول ساخته می‌شود.
در بسته《تر》 شد.
بسته مسند است ولی
علی دیده《تر》 شد.
دیده‌شد فعل مجهول است.
وطنی زاده《تر》 می‌شود.
زاده‌می‌شود فعل مجهول است.

مطلب ارسالی از : استاد علیرضا انصاری
گروه مدرسه مجازی ادبیات

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آئین روزه سری

مازندرانی ها برای تشویق روزه داری کودکان، هدیه ای که به روزه سری معروف است، به روزه اولی هایی که یک روز ،روزه کامل گرفتند تقدیم می کنند.

در برخی از روستا های استان، دادن هدیه به دخترها و پسرهایی که برای اولین بار اقدام به روزه گرفتن کردند، با اجرای برنامه های خاصی همراه است که پس از دور هم جمع شدن اقوام و بستگان در زمان #افطار انجام می شود.

در این رسم جالب هدیه بزرگ ترها به ویژه پدربزرگ و مادربزرگ ها برای فرزندان دختر تازه مکلف شده شان، معمولا چادر نماز و طلاجات و برای پسرهای روزه اولی، پول و انواع نقره‌جات قدیمی است.

بر اساس رسوم کهن در بسیاری از خانواده های مازندرانی، کودکان و نوجوانان تا زمانی که از بزرگ تر ها هدیه روزه سری را دریافت نکنند، افطار نمی کنند. در برخی از خانواده ها هم تا هر زمانی که فرزندان در خانه پدری ساکن هستند، سنت کهن روزه سری بجا آورده می شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بن ماضی و مضارع.pdf
384.6 KB
۲۱۰ مصدر مهم در زبان فارسی همراه با بن ماضی ومضارع
@ferdosesokhan
اصلی ترین4 دفترچه سوالات.pdf
5.3 MB
🔷👈مجموعه سوالات نوبت دوم👉
🔷👈همه‌ی پایه ها
♦️فارسی
♦️نگارش
♦️فنون
📗کاری از گروه زبان و ادبیات فارسی استان خوزستان
📙تقدیم به همکاران سراسر کشور
@ferdosesokhan
صفحه بندی دروس نهایی.pdf
278 KB
☝️☝️عناوین دروس و تفکیک محدوده ۸۰ و ۲۰ درصدی محتوای کتاب درسی پایه دوازدهم سال تحصیلی ۹۸_۹۹


▫️در طراحی سؤالات امتحانات نهایی پایه دوازدهم نیز دو بخش در نظر گرفته شده است:

۱- سئوالات الزامی؛  برای کسب ۱۶ نمره از ۸۰ درصد محتوای کتب درسی که به صورت حضوری تدریس شده است و دانش آموزان ملزم به پاسخگویی به تمام سئوالات آن هستند.

 ۲- سئوالات انتخابی؛  برای کسب ۴ نمره  که در دو نوع طراحی می شوند، نوع اول از ۲۰ درصد محتوای کتب درسی که به صورت غیر حضوری تدریس و نوع دوم از محتوای ۸۰ درصدی که به صورت حضوری تدریس شده است در این بخش دانش آموزان اختیار دارند سئوالاتی را که برای پاسخگویی آنها آمادگی بیشتری دارند انتخاب و پاسخ دهند.  

@ferdosesokhan
فردوس سخن
صفحه بندی دروس نهایی.pdf
این حذفیات از سوی وزارت آموزش و پرورش معرفی شده و در فایل هم نوشته شده حذفیات امتحان نهایی.
ولی حذفیات کنکور که از سوی سازمان سنجش آموزش کشور اعلام می شود هنوز تا الان حذفیات کنکور معرفی نشده است.
@ferdosesokhan
«_اطلاعیه_در_خصوص_برگزاری_امتحانات_نهایی_خرداد99_».pdf
168.5 KB
👆اطلاعیه مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی وزارت آموزش و پرورش در خصوص نحوه برگزاری امتحانات نهایی خرداد ماه ۹۹

@ferdosesokhan
بارم بندی امتحانات فارسی خرداد ۹۹:

شعر حفظی ۱/۵ نمره شده و ۱ نمره تاریخ ادبیات سوال داده می شود و از بخش لغت هم نیم نمره کم شده است.

🔶 توجه : امتحان نهایی فارسی پایه دوازدهم رشته های تجربی و ریاضی امسال در روز چهارشنبه تاریخ ۱۳۹۹/۳/۲۱ و رشته علوم انسانی در روز دوشنبه 1399/3/26برگزار می گردد.

@ferdosesokhan
صفت جانشین اسم یعنی چی ؟

صفت یکی از انواع کلمه است که برای توصیف کلمه ی ماقبل خود به کار می رود ویکی از ویژگی های آن را بیان می کند . انسان عاقل ، من بیچاره و.... اما اگر صفت در نقش صفتی خود به کار رود وبعد از نقش نمای اضافه بیاید هیچ کدام از نشانه های اسم یا کلمه ی دیگر را نمی پذیرد ؛ مثل علامت های جمع ، یای نکره ، این وآن وکدام یا هر. در این موارد صفت فقط نقش صفت دارد ولاغیر؛مثل رودخانه خروشان ،که شما هر علامتی را که بخواهید اضافه کنید باید به موصوف « رودخانه» اضافه کنید نه صفت ؛ این رودخانه خروشان ،رودخانه های خروشان و.... حال اگر همین صفت به جای اسم بنشیند تمام ویژ گی های اسم را به خود می پذیرد ؛ یعنی علامت جمع ، یای نکره ، این وان وکدام وهر ونقش های گوناگون را می پذیرد ؛ چون از حالت صفتی خود خارج شده است ؛مثال :کتاب نویسنده .« نویسنده »در اصل صفت فاعلی است اما در اینجا به جای موصوف قبل از خود نشسته است . عبارت در اصل این بوده است : کتاب مرد یا زن نویسنده که مرد یا زن حذف شده است و نویسنده جای آن را گرفته است . بنابر این تمام ویژگی های آن را هم می پذیرد . می توانیم بگوییم کتاب این نویسنده ، کتاب نویسنده ای ، کتاب کدام نویسنده و....

پس اگر دیدیم که صفتی نشانه های اسم را پذیرفت ، آن صفت ، صفت جانشین اسم است .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ملموس و محسوس‌نویسی

تا حالا به این فکر کرده‌ایم که ملموس ‌سازی تصاویر و محسوس‌نویسی برای اهل قلم چقدر مهم و اساسی است؟

چند روز پیش دوستی اثری را نشانم داد خواست خوانش درست آن اثر را با توجه به اینکه علامتی هم ندارد به ایشان بگویم و گفتند چیز زیادی از این متن دستگیرشان نشده است. جوابم این بود باور کنید من هم نمی‌فهمم. می‌توانم با سر هم کردن بعضی کلماتش مفهومی برایش بتراشم ولی واقعیت اینست این نحو بازی زبانی و شکستن قواعد دستوری را نه می‌فهمم و نه می‌خواهم بفهمم. درست است که شعر امروز در بستر زبان رخ می‌دهد و یکی از مولفه های شعر سپید هنجار گریزی حتی نحوی است اما نه به قیمت زیرپا گذاشتن و ویران‌کردن همه ی دستور زبان .دوست خوبم نتیجه گرفتند که چون این شعر سپید مدرن است حتما فهمیدنش کار هر کسی نیست .
چند روز قبل‌تر از این ماجرا در جمعی با دوستانم پیرامون شعر سپید و تصاویر عینی و تناسب‌های واژگانی و تصویری حرف می‌زدیم. آنجا هم در عینی‌سازی کلمات و تصاویر ابهاماتی برای دوستان وجود داشت . این شد که سعی می‌کنم بفهمم کجای قصه ایم ؟ ادبیاتمان کجاست؟ چه می‌گوید و چه می‌خواهد؟
این مسئله محسوس و ملموس نویسی امروزه منتقدان خودش را هم دارد که می گویند نباید مخاطب را دست کم فرض کرد و توضیح زیاد توهین به شعور مخاطب است که البته قبولش دارم اگر به راه افراط نرود.
پس بهتر است از همین ابتدای امر بگویم همچون ساده‌نویسی که خیلی با ساده‌ انگارانه‌ نویسی اشتباهش گرفتند اینجا هم محسوس و ملموس ‌نویسی توضیح واضحات نیست بلکه دوری از مبهم گویی و حتی یکی از دلایل اصلی جذب مخاطب است .

و اما موضوع ملموس و محسوس نویسی چیست که اینگونه سنگش را به سینه می‌کوبم‌. ملموس و عینی‌نویسی یعنی از واژه‌ها و تعاریف روشن برای بیان منظور استفاده کنیم تا تصاویری دیدنی و قابل لمس خلق کنیم. استفاده ی بی رویه از واژه‌های ذهنی و ساخت تصاویر انتزاعی سبب ابهام در متن و دیریابی و دیرگیری مخاطب می‌شود.
لازم به ذکر است این مقوله را جدای از ضعف تالیف و مشکلات نحوی که یکی از علل اساسی ابهام در نوشته‌هاست بررسی‌ می‌‌کنیم.

اما عینی و ملموس‌نویسی یعنی‌ چه؟

عینی و ملموس همانطور که از نامشان بر‌می‌آید یعنی قابل دیدن و لمس کردن.
اینجا این سوال پیش می‌آید که یعنی فقط باید از واژه‌های عینی و قابل لمس بهره گرفت؟ سایر واژه‌ها به ویژه تعابیر ذهنی و انتزاعی که بعضاً کاربرد بسیاری هم دارند چه می‌شوند؟ به طور یقین ملموس و عینی نوشتن منافاتی با کاربرد واژه‌های ذهنی ندارد بلکه ما شکل کلی و برآیند نهایی اثر را می‌خواهیم که دور از ذهن و دور از منطق شاعرانه و خلاقه نباشد . یعنی برای رسیدن به یک خیال و تصویر دور از ذهن و یا غیر واقعی هم با استفاده از واقعیات و عینیات برای مفهوم‌سازی پل می‌زنیم . به‌جا و درست از هر واژه‌ای چه انتزاعی و چه عینی، بهره‌بردن هنر است .

و محسوس‌نویسی چیست؟

محسوس‌نویسی شاید به بیانی دیگر استفاده از حواس پنجگانه و ترکیب آنها برای ملموس‌سازی تصاویر ذهنی برای درک بهتر جملات است . آرایه‌های تشخیص و حس‌آمیزی و امثالهم چنین کارکردی دارند.

همه داستان موسی و شبان را شنیده‌ایم . شبان قصه‌ی ما برای اینکه با خدایش راز و نیاز کند او را در هیأت انسانی مجسم می‌کرد تا مویش را شانه کند و چارقش را بدوزد و هر کاری برای خشنودی او از دستش بر‌می‌آید انجام دهد .

این‌که ما با عینیات و محسوسات رابطه ی بهتر و قابل تصورتری برقرار می‌کنیم شاید جای توضیح بیشتر نداشته باشد.
واقعیت این است که بیان مفاهیم ذهنی با کمک واژه‌های عینی تأثیر‌گذار‌تر، قابل فهم‌تر و پر مخاطب‌تر خواهند بود . امور واقعی و ذهنی را محسوس‌کردن در ادبیات ما و حتی در ادبیات جهان ریشه دارد . کافیست ماندگارترین آثار هنری تاریخ را بررسی کنیم . میل به حسی کردن مفاهیم و درک بهتر مفاهیم از این طریق را نمی‌توان نادیده گرفت.

بنابراین فکر می‌کنم ادبیات هم از ما همین را می‌خواهد که به بهترین، زیباترین و درست‌ترین شکل ممکن، آنچه را می‌اندیشیم بیان کنیم.

سخت‌نویسی و مبهم نویسی را نمی‌توان هنر خواند بلکه افاضه ی فضل آنهایی است که راه بیان بهتر و زیباتر را گم کرده ‌اند و با مبهم‌نویسی قصد مطرح کردن خویش را دارند و این از دید من توهین بزرگتری به شعور مخاطب است تا ساده نویسی.

- تارا کسرایی

@tarakasraie
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#کنکور_۹۹

📣 آخرین جزئیات از نحوه برگزاری امتحانات نهایی پایه دوازدهم درخرداد ۱۳۹۹

🔺در طراحی سوالات امتحانات نهایی پایه دوازدهم نیز دو بخش در نظر گرفته شده است:

🔺۱- سوالات الزامی؛ برای کسب ۱۶ نمره از ۸۰ درصد محتوای کتب درسی که به صورت حضوری تدریس شده است و دانش آموزان ملزم به پاسخگویی به تمام سوالات آن هستند.

🔺۲- سوالات انتخابی؛ برای کسب ۴ نمره که در دو نوع طراحی می‌شوند، نوع اول از ۲۰ درصد محتوای کتب درسی که به صورت غیر حضوری تدریس و نوع دوم از محتوای ۸۰ درصدی که به صورت حضوری تدریس شده است در این بخش دانش آموزان اختیار دارند سوالاتی را که برای پاسخگویی آنها آمادگی بیشتری دارند انتخاب و پاسخ دهند.

@ferdosesokhan
4_5884110310826051355.pdf
135.7 KB
#امتحان_نهایی
تفکيک محدوده ۸۰ درصد و ۲۰درصد تمام کتاب های سال ۱۲ برای امتحان نهایی سال ۹۹
✳️این فایل اصلاحيه است. دو درس: فارسی ۳ و شیمی ۳ تغییراتی داشته است.

@ferdosesokhan
👆👆👆
✅اصلاحیه:
بخش حضوری فارسی ۳ برای امتحان نهایی ۱۴ صفحه اضافه شد.

در فایل اول، فارسی ۳ بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۲۸ بود.
در فایل اصلاحیه بخش حضوری از صفحه ۱۰ تا ۱۴۲ است.

@ferdosesokhan
پنجاه بدر

پنجاه بدر آیین سنتی و قدیمی مخصوص مردم شهر قزوین است که به پاس بارش های بهاری ، پنجاهمین روز سال یا فصل بهار را در طبیعت سپری می کنند.برای همین در پنجاه من روز بهار به مصلی قزوین می روند .
نحوه برگزاری
خوردن غذاهایی از جمله آش رشته و دُیماج و تنقلاتی چون آجیل و شیرینی باقی‌مانده از عید نوروز، بخشی از رسوم پنجاه بدر در شهر قزوین است. چنانچه از روز نخست سال تا پنجاهمین روز آن بارش باران فراوان باشد ، مردم در آیین پنجاه بدر نماز شکر به جا می آورند و چنانچه سالی کم باران باشد از خدواند طلب بارش باران می کنند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دربارۀ «رعد و برق»

واژۀ عربیِ «رعد» به معنیِ صدای بلندِ ترس‌ناکی است که از ابرها می‌شنوید. نام‌ِ دیگرش «تندر» و نامِ عامیانه‌اش «آسمون‌غُرُنبه» است.
واژۀ عربیِ «برق» به معنیِ نوری فوق‌العاده شدید و ناگهانی است که در ابرها می‌بینید. نام‌های دیگرش «آذرخش» و «صاعقه» است.

ترکیبِ عطفیِ «رعد و برق» از قدیم در فارسی به کار رفته‌است و جالب‌ آن‌که در قرآن نیز به همین صورت یک بار آمده‌است (سورۀ ۲، آیۀ ۱۹):
«فیهِ ظُلُماتٌ وَ رَعدٌ وَ بَرقٌ».

چنان‌که مستحضرید، اول برق را در ابرها می‌بینید و بعد از چند لحظه رعد را می‌شنوید. یعنی برق مُقدّم بر رعد است و علتش هم این است که سرعتِ انتقالِ صوت به‌مراتب کم‌تر از نور است.
با توجه به تقدمِ برق بر رعد، منطقی است که این ترکیبِ عطفی به صورتِ «برق و رعد» باشد، نه «رعد و برق»؛ اما به دلیلِ نامعلومی از دیرباز «رعد و برق» گفته و نوشته‌اند.

علتِ شباهتِ واژۀ فارسیِ «تندر» با واژۀ انگلیسیِ thunder هم این است که ریشۀ هند و اروپاییِ مشترکی دارند.

واژۀ «صاعقه»، که شش بار در قرآن آمده، از ریشۀ «ص‌ع‌ق» به معنیِ بی‌هوش شدنِ شخص، مثلاً براثرِ برخوردِ برق (صاعقه)، است.

@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دربارۀ دورۀ «کُمون»

در اصطلاحِ پزشکی، دورۀ کُمون به دوره‌ای گفته می‌شود که عاملِ بیماری واردِ بدن شده اما نشانه‌های بیماری هنوز آشکار نشده‌است.
به آن «دورۀ نهفتگی» هم می‌گویند.
معادلِ انگلیسی‌اش incubation period است.

واژۀ عربیِ «کُمون»، بر وزنِ فُعول از ریشۀ «ک‌م‌ن»، به معنیِ پنهان و نهفته بودن است. ظاهرِ «کُمون» خیلی عربی نیست و به همین دلیل بعضی‌ها خیال می‌کنند واژه‌ای اروپایی است.
واژۀ «کمین»، بر وزنِ فَعیل، به معنیِ پنهان یا مخفی‌گاه، هم از همین ریشه است. این واژه هم چندان ظاهرش عربی نیست و غلط‌انداز است و ممکن است بعضی‌ها فارسی بپندارندش.
وقتی کسی کمین می‌کند، در جایی پنهان می‌شود تا ناگهان حمله کند.
واژۀ «مَکمَن»، بر وزنِ مَفعَل، اسم‌ِمکان از این ریشه است، یعنی مخفی‌گاه و کمین‌گاه.
منوچهریِ دامغانی، شاعرِ قرنِ پنجم، گفته‌است:
سر از البرز برزد قرصِ خورشید
چو خون‌آلوده دزدی سر ز مَکمَن

اما در جامعه‌شناسی هم «کُمون» داریم، به معنیِ جامعه یا گروهی که در آن مالکیتِ شخصی وجود ندارد و همه چیز بینِ افراد مشترک است.
واژۀ کمونیسم (communism) از همین ریشه است.
کُمون به این معنی، واژۀ فرانسویِ commune است و هیچ ربطی به آن کُمونِ عربی‌تباری که اصطلاحِ پزشکی بود ندارد.

@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ده هيجان مثبت تأثيرگذار چیست!؟

1⃣ شادی: زمانی ایجاد می‌شود که اتفاق غیرمنتظره خوشایندی برای فرد رخ دهد. برای مثال، افراد هنگامی که خبر خوبی دریافت می‌کنند ، احساس مسرت می‌کنند.

2⃣ شکرگزاری: وقتی به‌وجود می‌آید که فرد از دیگران به‌خاطر فرصت خوب غیرمنتظره‌ای که برایش ایجاد کرده‌اند، سپاسگزاری کند. برای مثال، وقتی که فرد از اینکه دوستانش برای او جشن تولد گرفته ‌اند از آن‌ها سپاسگزاری کند، هیجان شکرگزاری را تجربه می‌کند.

3⃣ آرامش: وقتی به‌وجود می‌آید که فرد شرایط فعلی‌اش را کاملاً خوب یا رضایت‌بخش توصیف کند. برای مثال، افراد وقتی‌که با شرایطشان احساس هماهنگی و راحتی دارند، این هیجان را تجربه می‌کنند.

4⃣ علاقه: زمانی پدیدار می‌شود که فرد در شرایط ایمنی قرار دارد، اما محیط دربردارنده عنصر جدیدی است. برای مثال، وقتی افراد با یک موقعیت مبهم و چالش‌برانگیز که درعین‌حال خیلی هم دشوار نیست، مواجه می‌شوند، این هیجان را تجربه می‌کنند.

5⃣ امید: در موقعیت‌های دشواری که فرد از روی دادن اتفاقات بد می‌ترسد و درعین حال شرایط بهتری را آرزو می‌کند، خود را نشان می‌دهد. برای مثال، افرادی که به بیماری‌های صعب‌العلاج مبتلا می‌شوند، با اتکا به امید تصمیم به شروع درمان‌های دشوار می‌گیرند.

6⃣ افتخار: زمانی به‌وجود می‌آید که فرد به‌دلیل انجام فعالیت‌های مطلوب و ارزشمند اجتماعی، اعتبار و آبرو کسب می‌کند. برای مثال، وقتی افراد به هدف مهمی که از لحاظ اجتماعی مطلوب است، دست پیدا می‌کنند، احساس افتخار می‌کنند.

7⃣ شوخ‌طبعی: زمانی ایجاد می‌شود که فرد در موقعیت کنونی خود، نوعی ناهمخوانی اجتماعی را درک کند. برای مثال، این هیجان ممکن است به‌دنبال اشتباه لپی خود فرد یا دیگران ایجاد شود.

8⃣ الهام: زمانی پدیدار می‌شود که فرد به‌نوعی شاهد برتری انسان دیگری باشد. برای مثال، افراد وقتی می‌بینند شخص دیگری کار نیکی انجام می‌دهد، از وی الهام می‌گیرند.

9⃣ شگفتی: زمانی ایجاد می‌شود که فرد با لطف بسیار عظیم و گسترده مواجه می‌شود. برای مثال، افراد با دیدن جلوه‌های قدرت خداوند در طبیعت احساس حیرت می‌کنند.

🔟 عشق: وقتی که همه هیجانات مثبت ذکرشده در یک رابطه بین‌فردی ایمن تجربه شوند، عشق ایجاد می‌شود. عشق به‌عنوان ترکیبی از دیگر هیجانات مثبت، دامنه تفکر و عمل فرد را گسترش می‌دهد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ویژگی ‌های کاربرد فعل در متون گذشته به اختصار عبارتند از:

1- حذف شناسه از آخر فعل به قرینه جمله قبلی و به ‌ندرت بعدی (چون نیمه شب بود بار بر نهادند و برفت. (برفتند))

2- آوردن باء زینت در اول ماضی: شیخ را بگرفتند و بزدند.

3- افزودن باء زینت به اول فعل منفی: هیچ چیز در او نماند.

4- افزودن الف در آخر فعل: گفتا، آیدا، دادا

5- استعمال ماضی نقلی با فعل ‌های استم، استی،... رسیدستم (رسیده ام)

6- ماضی استمراری علاوه بر شکل امروزی در قدیم به صورت ‌های مختلفی به ‌کار می ‌رود.

1- همی به جای می: (همی رفت.)

2- ی در آخر به جای می: (یافتی (می ‌یافت))

3- می ‌در اول ی در آخر: (می ‌گفتی)

4- همی در اول ی در آخر: (همی کردمی)

5- ب در اول ی در آخر: (براندی)

6- می‌ و ب در اول: (می ‌بسوخت)

7- همی و ب در اول: (همی بگریستم)

8- می ‌و ب در اول ی در آخر: (می ‌براند می‌)

9- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب:(برفتمانی،نکردتانی)

10- همی در آخر: (تو رسیدی همی)

 11- ید در آخر: (شدندید)

7- فعل مضارع نیز علاوه بر صورت امروزی صورت ‌های دیگری دارد.

1- همی به جای می: (همی ‌گوید)

2- همی در آخر: (پیچدهمی)

 3- ب به جای می ‌در مضارع اخباری: بسوزد (می ‌سوزد)

4- مضارع ساده به جای التزامی: (پس طریق سپریم تا)

5- مضارع ساده به جای اخباری: (نامه نویسد)

6- ی در آخر است و نیست: (کار تو از این بهتر ستی)

7- ی در آخر: (خوانندی (می خوانند))

8- ب در اول و  ی در آخر: (بیاموزمی)

8- فعل دعا: امروزه به صیغه مضارع التزامی ادا می ‌شود در قدیم در سوم شخص مفرد قبل از شناسه ا می ‌آمده است.دهد (دهاد)، باد (مخفف) (بواد)، مباد (مخفف) (مبواد)، گاهی الفی در آخر (بادا)

9- فعل امر: امروزه با  ب می‌آید. (برو.)

مگر فعل ‌های پیشوندی و مرکب:  (بردار، توجه فرمایید.)

 ولی در آثار قدیم به صورت ‌های گوناگون:

1- همراه ب: (بزی)

2- بدون ب: (کن)

3- همراه ی: (می ‌اندیش)

4- همراه می‌ و ب: (می ‌بدانید)

10- فعل بیان خواب: در قدیم در نقل حوادثی که در خواب می ‌دیدند در آخر فعل ی (یای بیان خواب) اضافه می ‌کردند.

(یوسف به خواب دید که ستاره فرو آمدی.)

این از ویژگی سبکی قرن 4 تا 6 است ولی بعدها هم به تقلید به‌کار رفته است.

11- بایستن: امروزه ساخت ‌های: باید، بایست، می ‌بایست، به‌صورت قید به‌کار می ‌رود اما در متون قدیم ساخت ‌های فعل از آن دیده می ‌شود.

1- بایم: مضارع ساده، اول شخص مفرد

2- نبایند: مضارع ساده، سوم شخص جمع

فعل‌های ناقص:

در زبان فارسی فعل ‌هایی هست که با فاعل و مفعول و متمم معنای آن کامل نمی ‌شود و نیاز به کلمه ‌ای دیگر دارد که به آن تمیز می ‌گوییم و این فعل‌ ها ناقص نامیده می‌ شوند.

من (نهاد) او را (مفعول) از خود (متمم) برتر (تمیز) یافتم (فعل).

معروف ‌ترین فعل ‌های ناقص:

دانستن، دیدن، شمردن، یافتن، حس‌ کردن، انگاشتن، پنداشتن، گرفتن، گمان ‌بردن، نهادن، نامیدن، خواندن، گفتن، خطاب ‌کردن، معرفی ‌کردن، لیست ‌کردن، ضبط ‌کردن، گردانیدن، ساختن و داشتن.

افعال دال بر لیاقت و ضرورت:

 این افعال بر خلاف دسته ‌های پیش لازم ‌اند و تمیز را به نهاد جمله وابسته می ‌سازند. یعنی مصداق نهاد و تمیز یکی است.

مرا (متمم) شاید (فعل) انگشتری (نهاد) بی ‌نگین (تمیز)

افعال: سزیدن، شایستن، بایستن و زیبیدن

تذکر: گروه متممی یعنی حرف اضافه و متمم نیز جمعا می ‌تواند جایگاه تمیز را اشغال کند.

مر مرا بر راه پیغمبر شناس (مفعول تمیز (پیرو  پیغمبر))

ژرف ساخت، تنازع:

زبان ‌شناسان می ‌گویند هر جمله ‌ای یک روساخت و یک ژرف ‌ساخت دارد.

روساخت آن چیزی است که بر زبان می ‌آوریم.

ژرف‌ ساخت آن چیزی است که در ذهن گوینده جای دارد.

مثال: کتابی که خریده ‌ای به این قیمت نمی ‌ارزد. (روساخت)

تو کتابی خریده ‌ای، کتاب به این قیمت نمی ‌ارزد (ژرف ‌ساخت)

 در این مثال کتاب یک بار ذکر شده است.

گاهی کلمه ‌ای که ادغام شده است برای دو جمله دو نقش متفاوت دارد در این صورت تنازع پیش می ‌آید. کتاب برای جمله اول مفعول و برای جمله دوم نهاد است.

مرکزیادگیری سایت تبیان - تنظیم: سمیرا بادامستانی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آدم حسابی باشیم!

✍دکتر پدرام سلطانى

هنگامی که بخواهیم از کسی تعریف کنیم و او را متمایز از دیگران بشماریم می گوییم: "فلانی آدم حسابی است". عبارت آدم حسابی در کارکردهای مختلف یک جامعه می تواند ویژگیهایی را در بر گیرد. در نشست و برخاستهایی که در طی این چند سال داشته ام این عبارت را زیاد شنیده ام و اگر مجالی بوده از گوینده اش پرسیده ام که بر چه اساسی این قضاوت را در خصوص فرد مورد نظرش داشته است. پاسخهایی که دریافت کرده ام بسیار متنوع و متفاوت و بیشتر به یک یا چند ویژگی محدود بوده است و از کنار هم گذاشتن این ویژگیها و ساده سازی و پالایش آنها به موارد زیر رسیده ام. البته چون معاشرتهای من بیشتر در مجامع اقتصادی بوده است که در آن از مدیران دولتی گرفته تا نمایندگان مجلس و سایر دستگاهها و البته، به میزان بیشتری، مدیران بخش خصوصی رفت و آمد داشته اند شاید روایی این ویژگیها بیشتر درباره ی این گروهها باشد.

اما آدم حسابی کیست؟

١-آدم حسابی حرف حسابی می زند. اهل مغلطه نیست، اهل حرافی و هرزگویی نیست، اهل سخنان درهم ریخته و بی هدف هم نیست. برای همین شنوندگانش او را آسان می فهمند. سخنانش برخاسته از دانش است نه شهوت کلام یا خودنمایی.

٢-آدم حسابی اهل تخریب دیگران و تهمت زدن به کسی نیست. او برای حذف رقیب توطئه چینی یا زیرآب زنی نمی کند.

٣-آدم حسابی قانونگراست. اهل دور زدن قانون نیست. رشوه نمی دهد و رشوه قبول نمی کند. اهل پارتی بازی و رابطه سالاری نیست.

٤-آدم حسابی از اقرار به اشتباهاتش ابا ندارد و هرگاه متوجه اشتباه شد در صدد جبران آن یا برگشت از راه رفته بر می آید.

٥-آدم حسابی به اقتضای جلسه و محفلی که در آن نشسته است سخن نمی گوید. سخن او همواره برخاسته از باورهایش است.

٦-آدم حسابی با برخی افراد و افکار نمی تواند کار کند و قبولشان ندارد. او خود را مجبور به این کار نمی کند.

٧-آدم حسابی در مسائل کوچک صرف وقت نمی کند و درباره ی مسائل مهم بی تفاوت نیست.

٨-آدم حسابی با بالادستیهایش تعارف ندارد. اگر اشتباهی از ایشان ببیند می گوید و اگر اقناع نشود از همکاری و همراهی با ایشان کناره می گیرد.

٩-آدم حسابی در هر پست و مقامی که مشغول باشد، تمام تلاشش در راستای انجام مأموریتهای محوله به بهترین شکل است. او برای خوشامد رئیسانش یا به طمع پست و مقامی بهتر، تصمیم نمی گیرد و کار نمی کند.

١٠-آدم حسابی اهل باج دادن و معامله کردن در وظایف و اختیاراتش نیست. او از دید همکارانش آدم سختی به نظر می رسد.

١١-آدم حسابی به کسانی که از او تعریف و تمجید می کنند با احتیاط نگاه می کند و به کسانی که او را نقد می کنند خوب گوش می کند و در صدد تلافی برنمی آید.

١٢-آدم حسابی در مقابل کاری که برای دیگران می کند انتظاری از ایشان ندارد و در زمانی که کارش به آنها بیافتد به ایشان یاداوری نمی کند که چه کارهایی برایشان کرده است.

١٣-آدم حسابی در قید و بند دریافت تبریک و تسلیت از دیگران یا برگزاری مراسم بزرگداشت و تکریمش نیست. او کیش شخصیت ندارد.

١٤-آدم حسابی وامدار فرد یا گروهی نمی شود. او تلاش می کند کاستی هایش را با عزت نفس پر کند اما آزادگیش را در گرو نیازهایش نگذارد.

١٥-آدم حسابی بر اساس باورهای راستینش در گروه، حزب یا سازمانی وارد می شود. او اهل یافتن همفکرانش است نه همفکر شدن برای رسیدن به امیالش.

١٦-آدم حسابی دارای یک سلسله ارزشهای اخلاقی است که آنها را با اندیشه و پژوهش خود یافته است نه توصیه و تلقین دیگران.

١٧-آدم حسابی اهل مدرک گرایی نیست. او نداشتن عنوان دکتر و مهندس را کسر شأن نمی داند و به دنبال خرید مدرک یا عنوان تقلبی نیست. او یادگیری را یادگرفته است.

١٨-آدم حسابی نه اهل توهین است و نه اهل لودگی. او با گفتارش دیگران را خودخواسته به احترام وامی دارد. او آدم خشکی نیست. انضباط و چارچوب اخلاقی و شخصیتی مشخصی دارد اما دیگران از معاشرت با او زده نمی شوند.

١٩-آدم حسابی به کاری که می کند اعتقاد دارد و کاری نمی کند که به آن باور نداشته باشد. برای همین آمادگی بیشتری را برای جدا شدن از گروه، حزب، سازمان یا شغلی که مغایر با باورهایش باشد دارد.

٢٠-آدم حسابی با واژه ی "مصلحت" رفتار و گفتارش را توجیه نمی کند. مصلحت برایش مانند سوزنی است که او به ندرت به جان خود فرو می کند.

اضافه آنکه:
"آدم حسابی" نه خود و نه مردمان سرزمین خود را "نادان" خطاب نمیکند، آدم حسابی با مردمانش با "کرامت" صحبت میکند،... آدم حسابی می کوشد تا مردمانش آگاه و با شعور شوند... آدم حسابی تعقل دارد.

- مدیریت رفتار سازمانی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan