فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
فردوس سخن pinned Deleted message
فعل اسنادی و مسند

✅ هر گاه فعل جمله ما یڪی از فعل های اسنادی باشد ( یعنی : است – بود – شد – گشت و گردید ) آن گاه گزاره علاوه بر نهاد یڪ جزء اصلی دیگر نیز دارد ( یعنی فعل گذرا است ) و آن مسند است.

هوا دلپذیر شد. ( هوا: نهاد – دلپذیر : مسند – شد : فعل )
خرد چشمِ جان است اگر بنگری ( خرد : نهاد – چشمِ جان : مسند – است : فعل اسنادی )

✔ برای پیدا ڪردن مسند در جمله نهاد را به همراه چگونه ؟ چطور؟ یا چه جور؟ به صورت جمله ای پرسشی از فعل می پرسیم و به جواب می رسیم.

هنر خوار شد جادُوی ارجمند ( هنر چگونه شد؟ خوار: مسند )
تا سیه روی شود هرڪه در او غشّ باشد ( چطور شود؟ سیه روی : مسند )

- نڪات :

✅۱. فعل های گشتن و گردیدن اگر به معنای گشت و گذار یا چرخیدن باشند اسنادی نیستند.
این دو فعل باید هم معنی «شد» باشند.

- همی بر شد آتش فرود آمد آب / همی گشت گرد زمین آفتاب ( چرخید – پس اسنادی نیست )
نهان گشت آیین فرزنگان ( گشت یعنی شد. )

✅۲- است و بود اگر به معنی وجود داشتن باشند اسنادی نیستند.

✅ ۳. فعل شد اگر به معنای رفت باشد اسنادی نیست.
خرامان بشد سوی آب روان ( بشُد : برفت )

اما در این مثال «شد» اسنادی است.
ساقی گل و سبزه بس طربناڪ شده است / دریاب ڪه هفته دگر خاڪ شده است

✅۴. است ، بود ، شد تنها وتنها اگر خودشان به عنوان فعل به ڪار رفته باشند می توانند اسنادی باشند.

✅راه تشخیص:

اگر ڪلمه قبل از است ، بود ، شد ریشه فعلی داشت آن دو با هم فعل هستند. ( دیده بودم – گفته شد – خورده است )
اما اگر ڪلمه قبل اینها ریشه فعلی نداشته باشد خودشان فعل اسنادی هستند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دانستنی های ادبیات دوره دوم متوسطه

✍️✍️زبان فارسی
شڪل های قدیمی ماضی استمراری

ماضی استمراری علاوه بر شڪل امروزی در قدیم به صورت ‌های مختلفی به ‌ڪار می ‌رود:

۱- همی به جای می: (همی رفت.)

۲- ی در آخر به جای می: (یافتی (می ‌یافت))

۳- می ‌در اول ی در آخر: (می ‌گفتی)

۴- همی در اول ی در آخر: (همی ڪردمی)

۵- ب در اول ی در آخر: (براندی)

۶ - می‌ و ب در اول: (می ‌بسوخت)

۷- همی و ب در اول: (همی بگریستم)

۸- می ‌و ب در اول ی در آخر: (می ‌براند می‌)

۹- مانی و تانی در آخر با ب یا بدون ب: (برفتمانی،نڪردتانی)

۱۰- همی در آخر: (تو رسیدی همی)

۱۱- ید در آخر: (شدندید)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اسطوره ی زندگی جاودانه

مرگ سرنوشت همه زندگان است اما اندیشه مبارزه با مرگ و جاودانه زیستن نیز، از اندیشه های کهن بشری است. انسان از کهن ترین دوران ها، در جستجوی راهی بوده است که از دست مرگ رهایی یابد. در اساطیر بازمانده بیشتر ملت ها، قهرمانانی هستند که کوشش کرده اند از مرگ بگریزند یا چنین موهبتی به آنان بخشیده شده است. اما چنین هدیه ای همواره با شرطی همراه بوده است که در نهایت، قهرمان به طور ناخواسته یا غافلانه، به دام افتاده و با مرگ رویارو شده است.

شاید شکوهمند ترین اسطوره جستجوی زندگی جاودانه، اسطوره #گیل_گمش باشد که به نظر می رسد از قدیمی ترین داستان های اسطوره ای بشری است. گیل گمش، شخصیت اسطوره ای بین النهرین باستان، زندگی پر فراز و نشیب و دردناکی را برای جاودانه زیستن از سر می گذارند ولی در نهایت پیروز نمی شود.

قهرمانان دیگری نیز، بوده اند که در نتیجه اقدامات دلاورانه خود مانند کشتن #اژدها یا حوادث ماورای طبیعی دیگر، در برابر بیماری ها و بلاهای مرگ افرین مصونیت یافته اند. به این قهرمانان رویین_تن نامیده میگویند. آنان که در برابر بلاهای کشنده مانند جنگ و بیماری و ... در امان هستند اگر....

#اسفندیار، در حماسه ایرانی به خاطر دعای زرتشت به رویین تنی دست یافته است، تا بتواند از دین پاسداری کند. روایت کرده اند که زرتشت او را در آبی مقدس شستشو داده است و بنابراین هیچ نیزه و شمشیری بر تن او کارگر نیست. مگر به چشمهایش که آب مقدس به آن نرسیده است. اسفندیار به پشتوانه چنین نیروی شگفی، در برابر دشمنان دلاورانه می جنگد و در نبرد با رستم، سرافرازانه تا شکست او پیش می رود اما به تدبیر زال و یاری سیمرغ، رستم راز او را در می یابد و با پرتاب تیری دو شاخه به سوی چشم هایش، او را از پای در می آورد. (شاهنامه فردوسی)

#آخیلوس، (آشیل) در حماسه یونانی، پهلوان نام آور دیگری است که بر اساس روایت #هومر در #ایلیاد، مادرش پای او را گرفت و در رود مقدس استیکس (Styx) فرو برد تا آسیب ناپذیر گردد. اما پاشنه اش که در دست مادر بود از آب بی نصیب و زخم پذیر ماند و در جنگ تروا، #پاریس با پرتاب تیری به سوی پاشنه اش او را از پای درآورد.

#زیگفرید، پهلوان اساطیری ژرمن ها، اژدهای سهمناکی را کشت و در خون آن شستشو کرد تا رویین تن شود. اما غافل از این که برگ کوچکی از بالای درختی افتاده و به شانه اش چسبیده و مانع رسیدن خون اژدها به بخش کوچکی از بدنش شده است.

#بالدر، در افسانه‌های اسکاندیناوی رویین‌تن است و همه عناصر سوگند خورده‌اند که به او آسیب نرسانند، جز گیاهی کوچک و بی مقدار که هیچ زیانی از جانب او متصور نبود و همین گیاه سرانجام بالدر را از پای در می آورد.

به جز رویین تنان حماسه ها، آرزوی بی مرگی به گونه های دیگری نیز در فرهنگ بشری بازتاب یافته است. #آب_حیات یا #چشمه_زندگی که هر که از آن نوشید، عمر جاودانه می یابد نمونه دیگری از آن است.

منابع:
فردوسی، شاهنامه
ژوئل اسمیت، فرهنگ اساطیر یونان و روم
محمد جعفر یاحقی، فرهنگ اساطیر و داستان واره ها

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📒هفت خان پهلوان

📜سجاد آیدنلو

چکیده: داستان گذشتن پهلوان از چند مرحله دشوار و پر خطر برای رسیدن به مقصودی معین، یک بنمایه کهن هندواروپایی است که مضمون یا الگوی هفت/ چند خان نامیده می شود. مبنای اساطیری - آیینیِ این بنمایه، تشرف/ آشناسازی دلاور نوبرنا و اثبات بلوغ پهلوانی اوست. در روایات پهلوانیِ ایران غیر از رستم و اسفندیار در شاهنامه، یلانی چون فرامرز، شهریار، همای، رستم (برای بار دوم)، بهمن، سام، جمشید و جهان بخش نیز از چند (پنج، شش، هفت و ده) خان می گذرند. این مضمون در داستانهای غیر ایرانی- بویژه اساطیر و حماسه های یونانی- هم شواهد متعددی دارد.
استفاده از عناصر اساطیری و عجایب المخلوقات افسانه ای در کنار سختیها و بلایای زمانِ ایجاد و رواج این داستانها به عنوان موانع و دشواریهای هر خان، وجود دو یا سه راه در برابر پهلوان، بودن راهنما و همراه برای دلاور در مسیر چند خان و قرار گرفتن اژدها در منزل سوم از نکته های درخور ذکر روایات ایرانی هفت/ چند خان است.
وجه اشتراک هفت خان حماسه با هفت وادی سلوک و هفت مرحله مهری عبور از آزمونها و دشوارییهایی برای نشان دادن کمال و دستیابی به هدف یا مقامی والاست و این هر سه را باید بازتابهای جداگانه یک مضمون دیرین- بدون تاکید بر ارتباطی از گونه تاثیر و تاثر میان آنها- دانست.
نکته دیگر اینکه املای سنتیِ هفت خان در گذشته ادبی و فرهنگی ایران غالبا هفت «خوان» بوده و محتملا خود فردوسی نیز ترکیب را به همین صورت نوشته است لیکن به دلایلی وجه هفت «خان» درست است و بیرون از متن انتقادی شاهنامه آن را باید هفت «خان» نوشت

📚منابع (نشریه):
دانشکده ادبیات و علوم انسانی (باهنر کرمان) دوره جدید زمستان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سندباد دریایی(سندباد بحری)

سندباد دریایی یکی از داستان کهن ایرانی است که در زمان ساسانیان به نگارش در آمده است.در کتاب هزار و یک شب نیز در شب پانصد و سی و ششم،داستان سندباد دریایی بیان می شود.اما این نکته به درستی آشکار نیست که این داستان از کتاب هزار و یک شب استخراج شده و یا اینکه از کتابی دیگر به هزار و یک شب راه پیدا کرده،زیرا پیشینه ی بسیاری دارد.اما این نکته آشکار است که این داستان یک داستان ایرانی می باشد.

در داستان اینگونه بیان می کند که سندباد حکیم فرزانه ای است،که در بغداد زندگی می کند.او مال و ثروت فراوانی دارد،که یک شب با جوان تنگدستی به نام سندباد حمال یا سندباد بارکش روبه رو می شود و داستان زندگی خود را برای او بازگو می کند.
وی میگوید که از ابتدا اینگونه ثروتمند و دارا نبوده؛او در جوانی به سرزمین های دور سفر کرده که بسیاری از این سفرها از راه دریا بوده.وی پس از سفرها و تجربه های بسیار در زندگی و جهانبینی فراوان به این نام و ثروت دست یافته است.

در این داستان سندباد هفت بار سفر می کند.این هفت سفر سندباد به هفت شهر عشق عطار و هفت خان رستم بی شباهت نیست.

او در هر سفر خود سرزمین های بسیاری را به چشم می بیند،با انسان های بسیاری معاشرت می کند و سود و زیان فراوانی را تجربه می کند و پس از سفر هفتم به یک زندگی بی دغدغه روی می آورد.

در کارتون سندباد به برخی از این سفرها اشاره شده،اما سندباد دریایی یک کودک نیست و همراهی به نام علی بابا و شاهزاده خانم که تبدیل به زاغ شده ندارد.(در این کارتون نویسنده داستان سندباد و علی بابا را با هم آمیخته و به یک داستان تبدیل کرده است)

در این کتاب سندباد جوانی ست یکه و تنها که به هدف بازرگانی به سفر می پردازد و از بسیاری خطرها جان سالم به در می برد.

سفر نخست سنباد: سندباد در این سفر به روی نهنگی که همچون جزیره،درختان و گیاهان روی آن رشد کرده پا می گذارند.در اینجا نهنگ کشتی آنها را ویران کرده و سندباد آواره دریاها می شود.

سفر دوم سندباد: در این مرحله سندباد با پرنده ای غولپیکر به نام رخ روبرو می شود و خود را به پای او می بندد،پرنده او را با خود برده و در بیابان مارها فرود می آید.

سفر سوم سندباد: در این سفر کشتی راه خود را گم کرده و در جزیره ی بوزینگان گرفتار می شود.

سفر چهارم سندباد: سندباد در این سفر با مردمانی روبرو می شود که بنا به سنت خود،هرگاه کسی از دنیا می رفت همسرش را در کنارش به دخمه مردگان می فرستند،تا او هم فدای همسرش شوند! سندباد پس از رهایی از این مردمان به قبیله ی دیگری می رود که مردم آن قبیله گوشت مردگان را خورده و در جمجمه آنها شراب می نوشند.(این دو قبیله بی شباهت به رسم برخی قبایل هندوستان نیست)

سفر پنجم سندباد: در اینجا همسفران سندباد تخم پرنده ای بسیار بزرگ را شکسته و پرنده همسفران سندباد را از بین می برد،سندباد پس از رهایی از پرنده گرفتار پیرمردی شده که دائم به دوش سندباد سوار است و از او می خواهد که او را از کوه ها بالا ببرد.(در کتاب هزار و یک شب پیرمرد شیخ بحری نام دارد)

سفر ششم سندباد: در این مرحله سندباد به سرزمین حبشه سفر می کند.

سفر هفتم سندباد: در این سفر که آخرین مرحله از سفر سندباد است،وی ازدواج کرده و به یک زندگی بی دغدغه رو می آورد.

داستان سندباد دریایی که داستانی بسیار زیبا و پر هیجان است امروزه سوژه ی مناسبی برای کارتون،سینما،تئاتر و... می باشد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🛑خبر فوری🛑

سازمان سنجش فهرست حذفیات کنکور۹۹ را منتشر کرد.

@ferdosesokhan
داستان تومان، ریال و قِران در تاریخ کشورمان

بعد از ۸۸ سال دوباره تومان پول رسمی کشور شد. البته از همان ۸۸ سال پیش هم که ریال واحد پول رسمی کشور شد جایگاهی بین مردم پیدا نکرد

_یادگار دوران پرتغالی‌ها

اول فروردین سال ۱۳۱۱ بود که پهلوی اول «ریال» را به عنوان واحد پول ملی ایران انتخاب کرد، اما چرا «ریال»؟

ماجرا به ۵۰۰ سال پیش برمی گردد یعنی زمانی که پرتغالی‌ها برای خودشان ابرقدرتی بودند و اقتصاد جهانی را در دست داشتند.
در آن دوران خلیج فارس هم مثل خیلی از دیگر نقاط جهان به اشغال پرتغالی‌ها در آمده بود.

البته آن‌ها بعد از حدود ۱۱۰ سال حضور در خلیج فارس، از جنوب کشورمان به کمک انگلیسی‌ها که نقشه اشغال ایران را کشیده بودند، اخراج شدند؛ یعنی ۴۰۰ سال پیش درست زمانی که شاه عباس زمام کشور را در دست داشت. متاسفانه انگلیسی‌ها هم صد‌ها سال کشورمان را غارت کردند.

حتما الان این سوال برای تان به وجود آمده که خب ریال کجای این قصه قرار دارد.
عجله نکنید ریال در اصل فارسی شده رئال است که معنی اش می‌شود «سلطنتی».

ریال واحد پول کشور‌های اسپانیا و پرتغال است. آن‌ها هر کشوری را که اشغال می‌کردند این واحد پولی را هم برای آن‌ها به یادگار می‌گذاشتند.
به هر حال پرتغالی‌ها رفتند، اما ریال را در کشورمان به یادگار گذاشتند.

البته تنها ایران نیست که واحد پولی اش ریال است بلکه اگر دقت کنید چند کشور دیگر هم در حاشیه خلیج فارس از واحد پولی ریال استفاده می‌کنند، مثل عربستان، قطر، عمان و یمن و حتی برزیل هم واحد پول شان ریال است.

هیچ وقت برایتان سوال پیش نیامده بود که چرا واحد پول ایران و عربستان یکی است؟ با این حال ریال هیچ وقت در زبان روزمره مردم به کار نرفت و بالاخره مانند پرتغالی ها، در حال اخراج از تاریخ کشورمان است و دوباره تومان به جایگاه خودش بر می‌گردد.

_رد پای مغول‌ها

ماجرای «تومان»، اما به دوران اشغال ایران توسط مغول‌ها بر می‌گردد.

مغول‌ها به هر ۱۰ هزار سرباز می‌گفتند تومان. فرمانده این ۱۰ هزار سرباز هم می‌شد، امیر تومان.

بعد از اشغال ایران توسط آن ها، تومان وارد بازار معاملات ایران شد. در آن دوران هر تومان معادل ۱۰ هزار دینار بود البته تومان واحد پول نبود بلکه یک واحد محاسباتی برای پول بود.

مثلا ما پول یک میلیونی نداریم، ولی برای شمارش یک میلیون استفاده می‌کنیم. آغا محمدخان قاجار اولین کسی بود که سکه‌های طلایی با عنوان تومان را به صورت رسمی در کشور رواج داد. سکه‌هایی با وزن‌های ۴، ۸ و ۱۶ گرم که به ترتیب نیم، یک و دو تومانی بودند.

نخستین اسکناس‌های رایج با واحد تومان هم در زمان ناصرالدین شاه و توسط بانک ایران در سال ۱۳۰۹ طراحی و چاپ شدند.

این اسکناس‌ها با واحد پول تومان منتشر شدند و شامل اسکناس‌های یک، ۲، ۳، ۵، ۱۰، ۲۰، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰ و ۵۰۰ تومانی بودند.

حالا طبق قانونی که چند روز پیش به پیشنهاد دولت و توسط مجلس تصویب شد، دوباره سکه‌ها و اسکناس‌های تومانی رواج پیدا می‌کند و دوران ۸۸ ساله ریال هم به انتها می‌رسد.

از این به بعد باید به جای ۱۰ هزار ریال بگوییم یک تومان.

اما برای واحد کمتر تومان باید چه کرد؟ با توجه به ماده یک لایحه تصویبی، هر تومان معادل ۱۰۰ قران می‌شود که خودش حکایتی جدا دارد.

_حکایت «قرون»

قران یا همان قرون خودمان از دوره ناصر الدین شاه رواج پیدا کرد.
محمد نوبخت در وبلاگش مدعی است، داستان «قرون» به این بیت از حافظ برمی گردد که می‌گوید:
«ساقیا می‌ده که رندی‌های حافظ فهم کرد/آصف صاحب‌قِرانِ جرم بخشِ عیب پوش». او در این مقاله تاریخی خود می‌نویسد: «تمام این اتفاق به تفال ناصرالدین‌شاه به دیوان حافظ و تعلق خاطر وافر او برمی گردد.

او شبی به این بیت از حضرت حافظ رسیده و بعد از آن خودش را «سلطان صاحب‌قِران» و پول مُلک خود را «قِران» نامید.»

البته فرهمند علیپور هم در استوری اینستاگرامش نوشت:
در گذشته در کشور ما یک قرن ۱۰۰ سال نبود و هر ۸۰ سال را یک قرن می‌گفتند و نصف آن را هم قران می‌گفتند.

شاهی را هم که ۳۰ سال حکومت کرده باشد، صاحب یک قران حساب می‌کردند. ناصر الدین شاه هم در سی امین سال حکومتش سکه یک قرانی را منتشر و خودش را صاحب قران معرفی کرد و کاخ جهان نمای نیاوران را هم کاخ صاحب قرانیه نامید.

#روزنامه_خراسان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔺وزیر ارتباطات خبر داد: استفاده از شبکه «شاد» تا پایان خرداد با اینترنت رایگان

@ferdosesokhan
دوستان پیام یک هموطن سیستانی

آقای ملا صادقی این خونه مادربزگی هست بیوه و ناتوان ؛ ازشما درخواست کمک داریم،ما تا اینجا پیش رفتیم،متاسفانه چیزی که جمع کرده بودیم وتموم شد فلذا ازشما تقاضای همکاری داریم،شماره حساب بنده دراین امرخیر.۶۰۳۷۷۰۱۱۳۳۰۰۵۸۳۲.
وشماره تماس بنده برای مطلع شدن این امر خیر: ۰۹۱۵۹۴۹۷۸۹۷
عکس مربوط به خانه مادر بزرگ
شعر و ادبیات منظوم در ایران باستان

- فن بلاغت 

شیوا سخن گفتن و زبان آوری و بیان مطالب در مرتبه ای منتهای کمال،یکی از هنرهای ایرانیان بوده است. حتی هرودوت،ایرانیان را "سخنگو" و"سخن ور"می خواند."کلیله و دمنه"از جماعت و گروهی از مردمان با عنوان "ارباب هنر و بلاغت پناه"یاد می کند. نویسندگان قرون نخستین اسلامی مانند یمینی و خواند میر،به کرّات از این گروه یاد کرده اند:"در بلاغت و براعت یگانۀ روزگار شده اند. "(تاریخ یمینی،ص.۳۶۱).جاحظ نیز اقرار دارد که ایرانیان خطیب ترین مردم اند و خطیب ترین ایرانیان،مردم پارس اند(البیان و التبین،ج ۳،ص. ۱۳).

در دوران باستان،از توجه شاهان ایران به "کلمات قصار"و"سخنان حکیمانه"اطلاع داریم به خصوص که نه تنها شاهان،بلکه بزرگان و اهل قلم هم به متونی مانند "عهد اردشیر"،"عهد انوشیروان"،"سخنان حکیمانۀ بزرگمهر"،"خدای نامه"و غیره توجه خاصی مبذول می داشتند.ابن ندیم به ویژه از نوشتۀ انوشیروان با این عبارت:"کتاب عهد انوشیروان الی ابنه ، الذی یسمی عش البلاغة(الفهرست،ص. ۵۵۹)"یاد می کند.

جاحظ در بیان و التبین(ج ۳،ص. ۱۴)، از کتاب"کاروَند"ایرانیان یاد می کند که حاوی"قواعد علم بلاغت" است.ایرانیان قواعد و رسوم موجود برای بلاغت را به خوبی حفظ و رعایت می کردند.متون اسلامی هم به وجود رساله های ساسانی دربارۀ خطابت و بلاغت اشارۀ کافی دارند.(۳۵)در رسالۀ پهلوی"خسرو کواتان و غلامِ او"،ضمن توصیه به آموختن فنون گوناگون به صراحت به"فن بلاغت"و یادگیری آن اشاره می کند.از اوصاف دبیر خوب در عصر ساسانی،یکی بلاغت و دیگر خط(خوش)بوده است.جاحظ بین بلاغت عربی و بلاغت ایرانی،تفاوت می گذارد و شرح می دهد که"بلاغت عربی" بالبدیهه است امّا"بلاغت ایرانی"پس از تعلیم و تعلّم،تدوین،و تفکّر پدید می آید.(۳۶)وی به وجود کتاب"کاروَند"در همین رابطه اشاره و تأکید می کند که برای رسیدن به کمال در"فن بلاغت"باید"کاروَند" خوانده شود.(۳۷)
(ص.۴۳۱_۴۲۴)

بن مایه:میراحمدی.مریم،تاریخ تحولات ایران شناسی،ج۱،تهران،طهوری،۱۳۸۹

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
داستان ملیجک اول و ثانی در دربار ناصرالدین شاه

در ۱۲۳۸ خورشیدی ناصرالدین شاه که به نواحی کردستان سفر کرده بود کودکی یتیم با نام زبیده را میبیند و از او خوشش می‌آید. شاه، زبیده را با خود به تهران آورد و وی را به خواجه‌های حرم سپرد تا امور و تربیت درباری را به او آموزش دهند.

یک سال بعد در ۱۲۳۹ خ ناصرالدین شاه زبیده را به عقد خود درآورد و او را امینه اقدس نامید. امینه اقدس با اینکه باردار نمیشد اما به قدری نزد شاه ارج و قرب داشت که برادرش محمدخان را بعنوان خدمتکار به حرمسرای شاه آورد.

شاه نیز از محمدخان که شخصیتی شوخ‌طبع داشت خوشش آمد و او را موچول خان و ملیجک نامید! لقبی جهت مزحکه و مزاح بیشتر تا محمدخان نیز وظیفه خود را که همان خنداندن شاه بود بداند.

خیلی زود محمدخان، پسرش غلامعلی را نیز که کودکی زشت‌رو و چرک لباس بود به دربار آورد. این پدر و پسر با انجام حرکات سخیف، موجبات خنده و شادی شاه را فراهم میکردند. شاه به قدری از غلامعلی خوشش آمد که او را ملقب به ملیجک ثانی کرد و اختیارات بسیاری به وی داد. به نحوی که بزرگان قاجار اگر درخواستی از شاه داشتند برای برآورده شدن آن به غلامعلی متوسل میشدند!

علاقه و محبت ناصرالدین شاه نسبت به ملیجک سبب شد تا شاه دختر ده ساله‌اش اخترالدوله را به عقد ملیجک درآورد و عنوان امیرتومانی و سردار قشون را به ملیجک اعطا نماید. بدین ترتیب غلامعلی پسرمحمدخان شد داماد شاه و فرمانده کل قشون ایران!

منبع
روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، محمدحسن صنیع‌الدوله

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
کدام درست است انشاالله یا ایشاالله یا
ان شاء الله ؟


یعنی( اگر خدا بخواهد) که یک جمله ی ناقص شرطی ست
در زبان عربی ان شاء الله درست است اما در فارسی چگونه باید نوشت
از آنجا که مدتی ست پیامی پیرامون این مطلب در شبکه های اجتماعی دست به دست می چرخد لازم دانستم چند نکته در این باره یادآور شوم

پیش از هر سخنی لازم می دانم این مطلب را بگویم دو زبان عربی و فارسی به دلایل تاریخی داد و ستد واژگانی فراوان داشته اند اما از آنجا که زبان فارسی هاضمه ی وسیعی در پذیرش دریافت واژگان بیگانه دارد و سالیان درازی حکومت های عرب (مثل امویان و عباسیان)بر ایران فرمانروایی می کرده اند لغات عربی در مقایسه با فارسی بیشتر در زبان فارسی ورود کردند و این زبان که از جمله زبان های هندو اروپایی ست همچنان توانست اصالت ساختاری خود را حفظ کند .

اما نکته ی ۱
در زبان فارسی لازم نیست قواعد زبان دیگری یا زبان بیگانه را رعایت کرد یعنی نیاز نیست کلمه یا جمله ی بیگانه را به همان شیوه ای ادا کنیم یا بنویسیم که در زبان بیگانه ادا می کنند و می نویسند
برای نمونه: در انگلیسی کمپیوتر می گویند فارسیان کامپیوتر می گویند و می نویسند.
جمله ی دعایی (بارک الله ) که عربی ست را فارسیان باریکلا می گویند و می نویسند.
در زبان فارسی آیت الله می نویسیم در حالیکه در عربی «آیةالله» نوشته می شود.
در زبان عربی نیز قواعد زبان فارسی و اصول زبانی فارسیان رعایت نمی شود و نیازی هم نیست که رعایت شود واژگان بسیاری در طول تاریخ از زبان فارسی به زبان عربی ورود کرده است و در گویش عربی دچار تحول شده است و اصلا مقوله ی تعریب مربوط به این نکته است
برای نمونه: پیل را فیل / پردیس(بهشت) را فردوس / آبریز را ابریق/ سرپوش را طربوش /کندک را خندق/ بوستان را بستان/ استاد را استاذ/ لشکر را عسکر/ پنگان را فنجان/ و تازه را طازج می گویند/ همچنین در عربی نهی از نه/کنز از گنج /سراج از چراغ/ آمده است و گاهی مصدری از فارسی به عربی ورود کرده و در ابواب رفته است مانند متجسس جاسوس که از مصدر (جستن) است واژه ی شلوار به زبان عربی رفته و شده سروال, گرگان را جرجان می گویند معرب می کنند مقلوب می کنند و غیره

نکته ی ۲
زبان فارسی توجه به لفظ می کند و تلاش و گفتگو بر مطابقت گفتار و نوشتار است پس باید نوشت: انشاالله یا ایشاالله و نه
ان شاءالله
زیرا فارسیان غالبا انشاالله تلفظ می کنند.

بخاطر همین اصل مطابقت گفتار با نوشتار است که کلماتی چون (بلیت و امپراتور و تهران) را دیگر با(ط) نمی نویسند.
.
نکته ۳
در گویش فارسی طبق قاعده ی تخفیف
(ان شاء الله) با فرآیند حذف واجی مواجه شده است یعنی همزه به جهت آسان تلفظ شدن حذف شده است و این اتفاق در تحولات آوایی زبان طبیعی ست.
چنانکه می گوییم گلاب و نه گل آب
و گاه (که از) را کز می گوییم بویژه در شعر

نکته ۴
در زبان فارسی واژه های بسیاری از عربی وارد شده است که بار معنایی و نحوه ی کاربرد آن در فارسی با عربی متفاوت است یعنی طوری که در فارسی استعمال می شود در عربی نمی شود
برای مثال تصادف به معناي «به‌هم خوردن» و «با هم روبه‌رو شدن برحسب اتفاق» است و تصادم يعني «به هم كوفته شدن» و «به سختي به هم خوردن»
و درست تر آن است که بگوییم با آن ماشین تصادم کردم حال آنکه تصادف را به کار می بریم
واژه ی(کثیف)در عربی به معنای انبوه است در فارسی به معنای چرک به کار می رود
واژه ی (موظف) در فارسی به معنای عهده دار و در عربی در معنای کارمند است
بنابراین معنای انشاالله _ بدون همزه یا با همزه _در عربی چه باشد اهمیتی در فارسی ندارد چرا که در زبانی دیگر استعمال شده است و آنگونه که بیان شد معنا و مفهوم کلام در زبان بیگانه مد نظر زبان دریافت کننده قرار نمی گیرد چرا که آن کلمه یا جمله از دستگاه صرف و نحوی آن زبان دیگر خارج شده است و وارد دستگاه دستوری زبان دیگری شده است.
برای نمونه در فارسی واژه ی (رعنا )مونث ارعن عربی است ارعن در عربی معنای ابله و احمق می دهد حال آنکه فارسیان معاصر رعنا را به معنای زن زیبا و خوش قامت می دانند و حتی بر دختران نامگذاری می کنند.
بنابراین بار معنایی انشاالله در زبان فارسی و نزد فارسیان لحاظ است نه در زبان عربی
به فرض اینکه در عربی بدون همزه معنای منفی هم بدهد (که نمیدهد مگر اینکه الف در انشا مضموم باشد اُنشِاَ اللهَ = ایجاد شد خدا)باز تفاوتی در ماجرا ندارد

و در پایان بهتر است به جای انشاالله در فارسی گفت اگر خدا بخواهد یا به خواست خدا
انشاالله از این پس (به خواست خدا) بگوییم

- دکتر محمد علم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مقایسه داستان رستم و اسفندیار با حماسه یونانی آشیل و هکتور

ساخت كلي داستان« رستم و اسفنديار» و « آشيل و هكتور» به صورت زير دسته بندي مي شود:

شباهت ها:
1- سپاهيان به سرزميني يوناني نشين، امّا دور از يونان حمله مي برند. سپاهيان ايران نيز به سرزميني ايراني نشين، امّا در كنار ايران حمله مي برند.

2- در هر دو داستان، پهلوان اصلي از كشور بزرگ است. آشيل و اسفنديار هر دو بر دلاور كشور كوچك غلبه مي يابند.

3- هر دو پهلوان بزرگ از پاي در مي آيند، يكي به تيري بر پاشنه ي پا و ديگري به تيري بر چشمان و اين هر دو موضع، تنها نقطه اي از تن ايشان است كه رويين نيست.

4- هر دو پهلوان كشور بزرگ رويين اند.

5- هر دو پهلوان به ياري نيروي فوق طبيعي از پاي در مي آيند. در داستان ايلياد به ياري خدايان و در داستان رستم و اسفنديار به ياري سيمرغ.

6- هم شهر تروا و هم سيستان هر دو ويران مي شوند و مردم آن ها از دم تيغ مي گذرند.

تفاوت ها:

- امّا تفاوت هايي نيز در ساخت كلي دو داستان وجود دارد:

نخست علّت جنگ و نبرد است. در داستان ايلياد انگيزه ي نبرد، هلن، شاهزاده بانوي يوناني است، امّا در شاهنامه، علّت اصلي نبرد آن است كه گشتاسب با مأموريتي كه به فرزندش، اسفنديار مي دهد، در واقع مي خواهد او را از سر راه خود بردارد تا جانشين او نشود. پيشگويان مرگ اسفنديار را به دست رستم پيش بيني كرده بودند و ظاهراً بهانه جويي اين كار اين بود كه رستم وقعي به پادشاهي گشتاسب ننهاده و پاس نداشته است.

تفاوت ديگر در اين است كه هكتور به دست آشيل كشته مي شود، ولي در داستان ايراني، رستم به رغم مغلوب شدن و گريختن، در ميدان نبرد كشته نمي شود.

تفاوت سوم در اين است كه اسفنديار به دست پهلواني يل و بي نظير كشته مي شود، امّا مرگ آشيل به دست يك پهلوان نيست، بلكه به دست پاريس به هلاكت مي رسد كه خود با ربودن هلن، عامل اصلي فتنه و نبرد بعدي است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
@makhzanesoalatedoroseadabi
فردوس سخن pinned «مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها سری به این کانال بزنید: مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و…»
گلی گشو/ گرگشو، آیینی ایرانی در ماه رمضان

شاهین سپنتا
بخش نخست

رمضان، نهمین ماه سال در گاهشماری هجری قمری و زمان انجام اعمال و فرائض روزه (صیام) است. افزون بر اعمال متداول رایج بین عموم مسلمان در ماه رمضان، برخی از سنت‌های محلی متنوع و جشن‌های اقوام و ملت‌های مختلف به ماه رمضان راه یافته است.
برای نمونه در برخی سالنامه‌های قدیمی ایرانی، سیزدهم ماه صفر و آخرین چهارشنبه ماه صفر را روز جشن دانسته‌اند چنان‌که در«سالنامه دولت علیه ایران» در دوران قاجار، چهارشنبه آخر ماه صفر را «چهارشنبه سوری» نام نهادند و پختن «آش ابو دردا» نیز که از سنت‌های مراسم قاشق‌زنی در جشن چهارشنبه‌سوری است در آخرین چهارشنبه ماه صفر انجام می‌شد.

نمونه دیگر، جشن کلوخ انداز/ کلوخ‌اندازان است که در آخرین روز از ماه شعبان در تقویم هجری قمری و پیش از آغاز ماه رمضان برپا می‌شود. این جشن که به نام «برغندان» نیز شناخته می‌شود از سده‌های چهارم و پنجم هجری‌قمری در میان مسلمانان ایران همراه با گشت و گذار و شب‌نشینی و شادنوشی معمول بوده است. واژه «برغندان» یا «برقندان» نیز صورت دیگر واژه «بارکندان» یا «باری گندان» ارمنی است.

نمونه دیگر از آمیختگی آیین‌های ایرانی با تقویم هجری قمری که موضوع اصلی این نوشتار است، جشن گرگشو/ گره‌گشو/ گلی‌گشو نام دارد.

گرگشو، که در برخی مناطق عرب‌زبان به «گرگیعان» یا «قرقیعان» تبدیل شده، در شب ۱۵ ماه رمضان در استان بوشهر، استان هرمزگان و شهرهای استان خوزستان همچون اهواز، شادگان و آبادان، خرمشهر، حمیدیه، دزفول، شیبان، ملاثانی، رامهرمز، شوش، ویس، سوسنگرد، کوت عبدالله، و سربندر برگزار می‌شود.

در این آیین، کودکان دختر و پسر، پس از افطار در حالی که لباس‌های محلی بر تن دارند و کیسه‌هایی بر گردن انداخته‌اند یا در دست دارند با برهم کوبیدن سنگ‌های کوچکی که به دست دارند با خواندن شعرهای ویژه این روز به در خانه همسایه‌ها برای جمع‌آوری عیدی و شیرینی می‌روند. این مراسم تا پاسی از شب پانزدهم ماه رمضان ادامه می‌یابد.

شیخ سالم چُحیلی رئیس انجمن صابئین مندایی ایران از اهواز در گفتگو با این نگارنده گفت: «در زمانی که ما کودک بودیم همراه با دیگر بچه‌های اهوازی در شب گرگیعان در محله می‌گشتیم و شعرهای مربوط به گرگیعان را می‌خواندیم و از همسایه‌ها معمولا آرد جمع آوری می‌کردیم و با آن آرد نان پخته می‌شد و بین دیگران تقسیم می‌شد. البته بجز آرد گاهی پول یا مواد غذایی دیگر نیز به کودکان داده می‌شد.»
در روستاهای شهرستان بوشهر، آیین شبانه گلی گشو (گرگشو) در شب ۱۵ ماه رمضان و آیین های دیگر همچون دم دم سحری، آیین آبی‌بنوش، عید تلخک از مهم‌ترین سنت‌های قدیمی رمضان است.

در «بی‌شهر» که در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی بندر بوشهر واقع است در شب گلی‌گشو، دسته‌هاى مختلف کودکان که عمده آنان از بچه‌هاى فقیر تشکیل مى‌شود با در دست داشتن کیسه و سردادن جملاتى نظیر «گره‌گشو سرت بشور، با آرد شو» اهالى را از آمدن خود به در خانه ها آگاه می‌کنند و مردم نیز با ریختن برنج، گندم و تنقلات دیگر در کیسه‌هایشان با هدف گشوده شدن مشکلات از آنان پذیرایى مى‌کنند.

در روستای کُردَوان سفلی (از توابع بخش کاکی شهرستان دشتی در استان بوشهر) «گِلی» درست کردن یکی از آیین‌های مردمان روستاها در سالی است که باران نمی‌آید یا دیر باران می‌آید.

در چنین هنگامی، فردی را به عنوان «گلی» انتخاب می‌کنند و لباس‌های «گلی» عبارت است یک کُت کهنه همراه پیراهن بلند و صورتش را با یک پارچه می‌پوشانند تا شناخته نشود. زنگی نیز به گردنش می‌اندازند. عنانش را به دست یک نفر می‌دهند و بقیه پشت سر گلی در محل می‌گردند و به خانه‌ها سر می‌زنند و شعر می‌خوانند.

ادامه دارد ... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
گلی گشو/ گرگشو، آیینی ایرانی در ماه رمضان

شاهین سپنتا
بخش دوم و پایانی

آیین ایرانی گره‌گشو، در برخی کشورهای عربی نام‌های متفاوت ولی مشابهی دارد.
اهالی جنوب عراق به آن «کرکیعان» می‌گویند. در کشورهای حاشیه خلیج فارس، بحرینی‌ها آن را «قرقاعون»، قطری‌ها به نام «قرنقعوه» و مردم کویت و عربستان به نام «قریقعان» می‌نامند. این آیین در کشور عمان نیز «قرنقشوه» نامیده می‌شود.

برخی باورمندند که در میان مردم عرب خوزستان چون گاهی، قاف را گاف تلفظ می‌کنند پس آیین «قرقیعان» با تلفظ محلی «گرگیعان» خوانده می‌شود این در حالی است که تداول اشکال کهن و ایرانی‌تر نام این آیین یعنی گلی‌شو/ گرگشو/ گره‌گشو در برخی شهرها نشان می‌دهد که گرگیعان بر کرکیعان و قرقیعان تقدم دارد و حرف «گ» که در گویش و نوشتار عرب‌زبانان ایران متداول است در بین عرب‌های کشورهای همسایه به «ق» تبدیل شده است و این واژه اشکال متفاوت یافته است. به ترتیب: گرگشو - قرنقشوه (گرنگشوه)- قرنقعوه (گرنگعوه)-قرقاعون (گرگاعون)- قرقیعان (گرگیعان).

نظر به این که یکی از صورت‌های کهن‌تر این آیین که در پیوند بیشتر با دیگر نواحی ایران است، در برخی مناطق استان بوشهر «گلی‌گشو» نام دارد و نظر به این که سنت ساختن «تندیسک گِلی» یا پوشاندن «تن‌پوش گِلی» بر تن سردسته گروه در این مناطق رایج است، از دیدگاه این نگارنده شاید «گلی‌گشو» بر «گرگشو» تقدم داشته باشد.

البته نظر به قواعد زبان‌شناسی با قطعیت نمی‌توان چنین نظری را تایید یا رد کرد و همچنین روشن نیست که نام «گلی» در این ترکیب و به عنوان نام یک چهره خیالی یا عروسک سنتی اشاره‌ای دور به فروهر درگذشتگان دارد؟ و یا در ترکیب «گلی گشو» ردپایی از ماه- خدای هوریانی‌ها به نام «کو‌شوه» را می‌توان یافت و «گلی‌گشو/گلی‌گوشو» ممکن است «گل کو شوه» باشد (گلی/ گل/ گال به معنی بزرگ یا سرور) و به همین دلیل، این سنت‌ها و سرودها و نیایش‌ها در نیمه ماه رمضان یا شعبان که بدر کامل است، انجام می‌شود.

در سال های اخیر، برای این آیین ایرانی بُن‌مایه‌های مذهبی نیز بر شمرده‌اند اما نظر به گستردگی این آیین در نواحی مختلف ایران و شباهت‌ها و اشتراک‌های غیر قابل انکار در نام و شیوه برگزاری این آیین، نگارنده بر این باور است که گلی‌گشو یا گره‌گشو یا گرگیعان یک آیین کاملا ایرانی است.

آیین مشابه گلی گشو، «هوم بابا» از سنت‌های ماه رمضان در کاشان، سفیدشهر (نصرآباد)، آران و بیدگل، فین، ابیانه، جوشقان قالی، روستای دشت لتحر (از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشان) است. در گذشته رسم چنین بود که در شب پانزدهم رمضان میلاد امام حسن مجتبی) بعد از افطار «هوم بابا» برگزار می‌شود.

در نوش‌آباد کاشان این آیین را «هوربابایی» می‌نامند. آیین‌های هوربابا شباهت‌های زیادی به دیگر جشن‌های پیشواز نوروز و آتش همچون سده و هیرومبا، و چهارشنبه‌سوری دارد.

در شب هوم بابا، کودکان در کوچه‌ها راه می‌افتند و اشعاری زمزمه می‌کنند. مردم قبلا با تهیه خوراکی منتظر آمدن کودکان هستند.

در کرمان مشابه همین مراسم در ماه رمضان و با نام «الله رمضونی» و «کلیدزنی» برگزار می‌شود....

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan