علوم و فنون ادبی3 موسیقی شعر.pdf
1.4 MB
📝 نگارستان ادب فارسی
#موسیقی_شعر
#علوم_و_فنون_ادبی۳
#پایه_دوازدهم
#دوره_دوم_دبیرستان
✔️ رشته علوم انسانی و معارف اسلامی
کاری از گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
#موسیقی_شعر
#علوم_و_فنون_ادبی۳
#پایه_دوازدهم
#دوره_دوم_دبیرستان
✔️ رشته علوم انسانی و معارف اسلامی
کاری از گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
افعال غیرشخصی
افعال غيرشخصي: فعلهاي كمكي هستند كه شخص و شمار آنها ملموس و مشخّص نيست.
فعلهاي غيرشخصي با مصدر يا بن ماضي فعل اصلي ميآيند:
فعلهاي كمكي غيرشخصي + فعل اصلي به صورت مصدر يا بن ماضي
مثلاً:
هركسي را نتوانگفت كه صاحبنظر است
عشقبازي دگر و نفسپرستي دگر است
⛔️فعلهاي كمكي غيرشخصي كه امروزه هنوز از رونق نيفتادهاند، عبارتاند از:
۱) بايستن (بايد، نبايد، ميبايد، نميبايد)
مثال: بايدرفت، نبايدخواند، او را ميبايدشناخت، آن راز را نميبايدگفت.
۲) توانستن (ميتوان، نميتوان، بتوان، نتوان)
مثال: اين رمان را ميتوانخواند. اين آب را نميتوانخورد. او را بتوانشناخت. شايد نتوان آن را خواند.
۳) شدن (ميشود، نميشود، ميشد، نميشد، بشود، نشود)
مثال: ميشود از اين خانه رفت. او را نميشودشناخت. او را ميشدشناخت. كسي را نميشدشناخت. اگر بشودنوشت. شايد نشودگفت.
فعلهاي كمكي غيرشخصي ميتوانند از فعل اصلي فاصله بگيرند؛
مثال: بايد بهسرعت و بهعجله از اين شهر رفت. (فعل: بايدرفت)
⛔️ فعلهاي كمكي و غيرشخصي؛ گاهي شناسه «ـَد» دارند ولي هيچگاه نه فعل كمكي غيرشخصي و نه فعل اصلي كه همراه آن ميآيند شناسهي نميگيرند؛ چون به شخص خاصّي اشارهندارند و اگر هر دو فعل كمكي و اصلي شناسه بگيرند ديگر يك فعل نيستند، به مثال زير توجّهكنيد:
⛔️ بايدرفت (يك فعل، يك جمله) ميتوانم بروم (دو فعل، دو جمله)
✅فعلهاي كمكي غيرشخصي كه شناسه «ـَ د» دارند:
بايد (باي + ـَ د)، نبايد (نـ + باي + ـَ د)، ميبايد (مي + باي + ـَ د)، نميبايد (ن + مي + باي + ـَ د)، ميشود (مي + شو + ـَ د)، نميشود (ن + مي + شو + ـَ د)، بشود (بـ + شو + ـَ د) نشود (ن + شو + ـَ د).
⛔️ فعلهاي غيرشخصي در ساختمان فعل تأثيري ندارند؛ يعني، خودشان بهتنهايي فعلِ مركّب يا پيشوندي نميسازند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
افعال غيرشخصي: فعلهاي كمكي هستند كه شخص و شمار آنها ملموس و مشخّص نيست.
فعلهاي غيرشخصي با مصدر يا بن ماضي فعل اصلي ميآيند:
فعلهاي كمكي غيرشخصي + فعل اصلي به صورت مصدر يا بن ماضي
مثلاً:
هركسي را نتوانگفت كه صاحبنظر است
عشقبازي دگر و نفسپرستي دگر است
⛔️فعلهاي كمكي غيرشخصي كه امروزه هنوز از رونق نيفتادهاند، عبارتاند از:
۱) بايستن (بايد، نبايد، ميبايد، نميبايد)
مثال: بايدرفت، نبايدخواند، او را ميبايدشناخت، آن راز را نميبايدگفت.
۲) توانستن (ميتوان، نميتوان، بتوان، نتوان)
مثال: اين رمان را ميتوانخواند. اين آب را نميتوانخورد. او را بتوانشناخت. شايد نتوان آن را خواند.
۳) شدن (ميشود، نميشود، ميشد، نميشد، بشود، نشود)
مثال: ميشود از اين خانه رفت. او را نميشودشناخت. او را ميشدشناخت. كسي را نميشدشناخت. اگر بشودنوشت. شايد نشودگفت.
فعلهاي كمكي غيرشخصي ميتوانند از فعل اصلي فاصله بگيرند؛
مثال: بايد بهسرعت و بهعجله از اين شهر رفت. (فعل: بايدرفت)
⛔️ فعلهاي كمكي و غيرشخصي؛ گاهي شناسه «ـَد» دارند ولي هيچگاه نه فعل كمكي غيرشخصي و نه فعل اصلي كه همراه آن ميآيند شناسهي نميگيرند؛ چون به شخص خاصّي اشارهندارند و اگر هر دو فعل كمكي و اصلي شناسه بگيرند ديگر يك فعل نيستند، به مثال زير توجّهكنيد:
⛔️ بايدرفت (يك فعل، يك جمله) ميتوانم بروم (دو فعل، دو جمله)
✅فعلهاي كمكي غيرشخصي كه شناسه «ـَ د» دارند:
بايد (باي + ـَ د)، نبايد (نـ + باي + ـَ د)، ميبايد (مي + باي + ـَ د)، نميبايد (ن + مي + باي + ـَ د)، ميشود (مي + شو + ـَ د)، نميشود (ن + مي + شو + ـَ د)، بشود (بـ + شو + ـَ د) نشود (ن + شو + ـَ د).
⛔️ فعلهاي غيرشخصي در ساختمان فعل تأثيري ندارند؛ يعني، خودشان بهتنهايي فعلِ مركّب يا پيشوندي نميسازند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📖معروفترین پدرهای دنیای ادبیات
برخلاف شخصیت مادرها، تصویر پدرها در دنیای ادبیات تنوع زیادی دارد و نویسندگان نگاههای متفاوتی به رابطه پدر و فرزندی دارند. این، فهرستی است که من (احسان رضایی) از پدرهای خیالی در داستانهایی که خواندهام، در ذهن داشتم و آنها را طبق الگوهای متفاوت رابطه با فرزندان، در چند دسته تقسیم کردم. قاعدتا به این سیاهه میشود اسمهای دیگر هم اضافه کرد و آن فهرست کاملتر را برای مطالعات بعدی استفاده کرد. فعلا همین را داشته باشید:
😵پدرهای کشته به دست پسر
ادیپ، پدرش (لایوس) را میکشد/ ضحاک پدرش (مرداس) را میکشد/ «برادران کارامازوف» (جز آلیوشا) پدرشان را میکشند/ در «آتش بدون دود» یک مورد پدرکشی هست/ ولدمورت «هری پاتر» پدر ماگلش را کشته
😰پدرهایی که پسرشان را کشتند
اودیسه و تلگونوس/ رستم و سهراب (داستان دنبالههایی در مورد برزو، پسر سهراب و شهریار، پسر برزو هم دارد که با رستم میجنگند)/ گشتاسپ، اسفندیار را به جنگ رستم میفرستد و عملاً او را به کشتن میدهد/ پدر نیل در «انجمن شاعران مرده» آنقدر فشار میآورد که نیل خودکشی میکند (ن. اچ. کلاینبام)
😔پدرهای ناکام و خیرندیده از فرزند
پریام، پادشاه تروا/ فریدون در «شاهنامه»/ «شاه لیر» و دخترهایش (شکسپیر)/ پدر مقتولِ «هملت» (شکسپیر)/ «باباگوریو» و دو دخترش (بالزاک)/ «پدر خانواده» (دنیس دیدرو)/ بابای بازاروفِ جوان در «پدران و پسران» (تورگنیف)/ پدر رمان «ماهی بزرگ» (دانیل والاس) که بچهها هیچوقت حرفهایش را باور نمیکنند/ اغلب پدرهای «آتش بدون دود» (نادر ابراهیمی)
😎پدرهای قدرتمند
«پدرخوانده»های ماریو پوزو/ پدر سارا کرو (فرانسیس هادسن بارنت) که خیلی خرپول است/ بابای جسی در «خداحافظ گری کوپر» (رومن گاری)/ لرد عزریل در «نیروی اهریمنی اش» (فیلیپ پولمن)
😡پدرهای زیادی گیر
پدر تام (گدا) در «شاهزاده و گدا» (مارک تواین)/ دنتور و پسرهایش در «ارباب حلقهها» (تالکین)/ پدر «خانواده تیبو» (روژه مارتن دوگار)
😴پدرهای بیمسوولیت
تناردیه پدر در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ بابای اسکارلت «بربادرفته» (مارگارت میچل)/ هنچارد که «شهردار کاستربریج» هم میشود ولی فکر فروختن بچهاش رهایش نمیکند (تامس هاردی)/ دکتر هورنیکور «گهواره گربه» (کورت ونهگات)
🤕پدرهای بیعرضه
پدر مومو در «زندگی در پیش رو» (رومن گاری)/ پدر مخترع بوگیر کفش در «گودالها» (لوییس ساکار)
😇پدرهای موثر در تربیت بچه
بابای کیتی در «آنا کارنینا» و باقی کارهای تولستوی/ سروانِ «دختر سروان» (پوشکین)/ آتیکوس فینچ در «کشتن مرغ مینا» (هارپر لی) که خیلی از منتقدها او را بهترین تصویر پدر در دنیای ادبیات میدانند/ پدر راوی در «راستی آخرین بار پدرت را کی دیدی؟» (بلیک ماریسن)
🤔پدرهای با شخصیت پیچیده
پراپسرو در نمایشنامه «طوفان» (شکسپیر)/ پدر سونیا در «جنایت و مکافات» (داستایوسکی)/ پدر نیک در قصه «پدرها و پسرها» (همینگوی)/ قصههای دن چاون/ «گاوخونی» (جعفر مدرس صادقی)
😜پدرهای بامزه
«قصههای بابام» (ارسکین کالدول)/ کمیک «قصههای من و بابام» (اریش اُزِر)/ داستان «ماجرای عمل لوزه کوچک بابام» در «شلوارهای وصلهدار» (رسول پرویزی)/ پدر سعید در «داییجان ناپلئون» (پزشکزاد)/ پدر مهاجرتکرده «عطرسنبل، بوی کاج» (فیروزه جزایری دوما)
🤗پدرخواندهها
پدر ژپتو در «پینوکیو» (کارلو کلودی)/ ژان والژان در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ «بابا لنگدراز»ِ جودی ابوت (جین وبستر)
😀پدربزرگها
بابابزرگ نل (قصه «جعبه جواهر» چارلز دیکنز)/بابابزرگ «هایدی» (جوانا اسپیری)/ پدربزرگ سوفی در «راز داوینچی» (دن براون)/ باباجونِ علی فتاح در «من او» (رضا امیرخانی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
برخلاف شخصیت مادرها، تصویر پدرها در دنیای ادبیات تنوع زیادی دارد و نویسندگان نگاههای متفاوتی به رابطه پدر و فرزندی دارند. این، فهرستی است که من (احسان رضایی) از پدرهای خیالی در داستانهایی که خواندهام، در ذهن داشتم و آنها را طبق الگوهای متفاوت رابطه با فرزندان، در چند دسته تقسیم کردم. قاعدتا به این سیاهه میشود اسمهای دیگر هم اضافه کرد و آن فهرست کاملتر را برای مطالعات بعدی استفاده کرد. فعلا همین را داشته باشید:
😵پدرهای کشته به دست پسر
ادیپ، پدرش (لایوس) را میکشد/ ضحاک پدرش (مرداس) را میکشد/ «برادران کارامازوف» (جز آلیوشا) پدرشان را میکشند/ در «آتش بدون دود» یک مورد پدرکشی هست/ ولدمورت «هری پاتر» پدر ماگلش را کشته
😰پدرهایی که پسرشان را کشتند
اودیسه و تلگونوس/ رستم و سهراب (داستان دنبالههایی در مورد برزو، پسر سهراب و شهریار، پسر برزو هم دارد که با رستم میجنگند)/ گشتاسپ، اسفندیار را به جنگ رستم میفرستد و عملاً او را به کشتن میدهد/ پدر نیل در «انجمن شاعران مرده» آنقدر فشار میآورد که نیل خودکشی میکند (ن. اچ. کلاینبام)
😔پدرهای ناکام و خیرندیده از فرزند
پریام، پادشاه تروا/ فریدون در «شاهنامه»/ «شاه لیر» و دخترهایش (شکسپیر)/ پدر مقتولِ «هملت» (شکسپیر)/ «باباگوریو» و دو دخترش (بالزاک)/ «پدر خانواده» (دنیس دیدرو)/ بابای بازاروفِ جوان در «پدران و پسران» (تورگنیف)/ پدر رمان «ماهی بزرگ» (دانیل والاس) که بچهها هیچوقت حرفهایش را باور نمیکنند/ اغلب پدرهای «آتش بدون دود» (نادر ابراهیمی)
😎پدرهای قدرتمند
«پدرخوانده»های ماریو پوزو/ پدر سارا کرو (فرانسیس هادسن بارنت) که خیلی خرپول است/ بابای جسی در «خداحافظ گری کوپر» (رومن گاری)/ لرد عزریل در «نیروی اهریمنی اش» (فیلیپ پولمن)
😡پدرهای زیادی گیر
پدر تام (گدا) در «شاهزاده و گدا» (مارک تواین)/ دنتور و پسرهایش در «ارباب حلقهها» (تالکین)/ پدر «خانواده تیبو» (روژه مارتن دوگار)
😴پدرهای بیمسوولیت
تناردیه پدر در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ بابای اسکارلت «بربادرفته» (مارگارت میچل)/ هنچارد که «شهردار کاستربریج» هم میشود ولی فکر فروختن بچهاش رهایش نمیکند (تامس هاردی)/ دکتر هورنیکور «گهواره گربه» (کورت ونهگات)
🤕پدرهای بیعرضه
پدر مومو در «زندگی در پیش رو» (رومن گاری)/ پدر مخترع بوگیر کفش در «گودالها» (لوییس ساکار)
😇پدرهای موثر در تربیت بچه
بابای کیتی در «آنا کارنینا» و باقی کارهای تولستوی/ سروانِ «دختر سروان» (پوشکین)/ آتیکوس فینچ در «کشتن مرغ مینا» (هارپر لی) که خیلی از منتقدها او را بهترین تصویر پدر در دنیای ادبیات میدانند/ پدر راوی در «راستی آخرین بار پدرت را کی دیدی؟» (بلیک ماریسن)
🤔پدرهای با شخصیت پیچیده
پراپسرو در نمایشنامه «طوفان» (شکسپیر)/ پدر سونیا در «جنایت و مکافات» (داستایوسکی)/ پدر نیک در قصه «پدرها و پسرها» (همینگوی)/ قصههای دن چاون/ «گاوخونی» (جعفر مدرس صادقی)
😜پدرهای بامزه
«قصههای بابام» (ارسکین کالدول)/ کمیک «قصههای من و بابام» (اریش اُزِر)/ داستان «ماجرای عمل لوزه کوچک بابام» در «شلوارهای وصلهدار» (رسول پرویزی)/ پدر سعید در «داییجان ناپلئون» (پزشکزاد)/ پدر مهاجرتکرده «عطرسنبل، بوی کاج» (فیروزه جزایری دوما)
🤗پدرخواندهها
پدر ژپتو در «پینوکیو» (کارلو کلودی)/ ژان والژان در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ «بابا لنگدراز»ِ جودی ابوت (جین وبستر)
😀پدربزرگها
بابابزرگ نل (قصه «جعبه جواهر» چارلز دیکنز)/بابابزرگ «هایدی» (جوانا اسپیری)/ پدربزرگ سوفی در «راز داوینچی» (دن براون)/ باباجونِ علی فتاح در «من او» (رضا امیرخانی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
معانی مختلف قید زمان " هنوز "
هنوز، در اصطلاح دستوریان، قید زمان مختص و مفرد است و اهل لغت آن را "تاکنون" و "تا حالا" و "تا این زمان" معنی میکنند. اما باید توجه داشت که همواره اینچنین نیست و معانی گستردهتری، فراتر از آنچه اهل لغت گفتهاند، از این قید دریافت میشود،برای روشن شدن مفاهیم مختلفی که از هنوز در سیاقهای مختلف دانسته میشود، نگاهی میافکنیم به دیوان حافظ. و به کمک شعر لسانالغیب شیراز معانی مختلف این قید را توضیح میدهیم.
۱) هنوز غالبا به همان معنی است که اهل لغت گفتهاند، یعنی به معنی تاکنون و تا حالا و...:
برنیامد از تمنّای لبت کامم هنوز
برامیدِ جام لعلت دُردیآشامم هنوز
یعنی: "تاحالا کامم برنیامده" و "تا این زمان دردیآشام هستم".
۲) در موارد گفته شده هنوز سیاق جمله و فعلی را که معنی حال میدهد تاویل به گذشته میکند، مثلا:
در این خیال بهسر شد زمان عمر و هنوز
بلای زلف درازت بهسر نمیآید
در بیت بالا فعل مضارع "به سرنمیآید" یعنی: "تا این زمان به سر نیامده است."
۳) در مواردی هنوز در کنار فعل مضارع دلالت بر دوام و پیوستگی دارد، مثل این بیت دیگر حافظ:
گنج قارون که فرومیرود از قهر هنوز
صدْمهای از اثر غیرت درویشان است
"فرومیرود از قهر هنوز" یعنی: "همچنان و علیالدوام این گنج فرومیرود."
۴) در موارد اندکی هنوز در متون کهن در کنار فعل مستقبل به کار رفته است.بر اساس زبان معیار امروز قید "هنوز" نباید در مورد آینده به کار رود، مثلا ما نمیگوییم: "هنوز سفر نخواهم کرد" و "هنوز خوشحال نخواهی شد" و. درست این عبارات در زبان امروز "هنوز سفر نکردهام" و "هنوز خوشحال نشدهای" است. اما پیشینیان احیانا هنوز را در سیاق فعل مستقبل به کار بردهاند، مثل این بیت حافظ:
روز اوّل رفت دینم درسرِ زلفین تو
تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز
چنانکه میبینیم حافظ "چه خواهد شد هنوز" گفته که طبق زبان معیار امروز ظاهرا پذیرفته نیستو حتی ممکن است کسانی بر حافظ به دلیل این کاربرد خرده بگیرند.اما باید توجه داشت که در این موارد معنی هنوز دیگر همان معنای رایج نیست و معنی "زین پس" و "از این به بعد" و "همچنان" از آن استنباط میشود.
در بیت حافظ "تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز" یعنی: "باید ببینیم که از این پس در این سودا و عشق سرانجام من به کجا خواهد رسید!"
پیش از حافظ کاربرد هنوز را در کنار فعل آینده در سخن شاعران دیگر، از قبیل سنایی و خاقانی، هم میبینیم.
سنایی سروده است:
من از تو هیچ ندیدم، هنوز خواهم دید
ز شیر صورت او دیدم و ز آتش دود
یعنی: از این پس خواهم دید...
و خاقانی میگوید:
جوی دل رفته دار خاقانی!
کآب دولت هنوز خواهد بود
یعنی: همچنان آب دولت و اقبال در جریان خواهد بود.
براساس آنچه گذشت قید زمان هنوز بسته به کاربرد آن در سیاق جملات و افعال گذشته و حال و آینده معانی متفاوتی را میرساند.
این مجملی بود در معنی قید هنوز و معانی مختلفی که در سیاقهای مختلف عارض آن می شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هنوز، در اصطلاح دستوریان، قید زمان مختص و مفرد است و اهل لغت آن را "تاکنون" و "تا حالا" و "تا این زمان" معنی میکنند. اما باید توجه داشت که همواره اینچنین نیست و معانی گستردهتری، فراتر از آنچه اهل لغت گفتهاند، از این قید دریافت میشود،برای روشن شدن مفاهیم مختلفی که از هنوز در سیاقهای مختلف دانسته میشود، نگاهی میافکنیم به دیوان حافظ. و به کمک شعر لسانالغیب شیراز معانی مختلف این قید را توضیح میدهیم.
۱) هنوز غالبا به همان معنی است که اهل لغت گفتهاند، یعنی به معنی تاکنون و تا حالا و...:
برنیامد از تمنّای لبت کامم هنوز
برامیدِ جام لعلت دُردیآشامم هنوز
یعنی: "تاحالا کامم برنیامده" و "تا این زمان دردیآشام هستم".
۲) در موارد گفته شده هنوز سیاق جمله و فعلی را که معنی حال میدهد تاویل به گذشته میکند، مثلا:
در این خیال بهسر شد زمان عمر و هنوز
بلای زلف درازت بهسر نمیآید
در بیت بالا فعل مضارع "به سرنمیآید" یعنی: "تا این زمان به سر نیامده است."
۳) در مواردی هنوز در کنار فعل مضارع دلالت بر دوام و پیوستگی دارد، مثل این بیت دیگر حافظ:
گنج قارون که فرومیرود از قهر هنوز
صدْمهای از اثر غیرت درویشان است
"فرومیرود از قهر هنوز" یعنی: "همچنان و علیالدوام این گنج فرومیرود."
۴) در موارد اندکی هنوز در متون کهن در کنار فعل مستقبل به کار رفته است.بر اساس زبان معیار امروز قید "هنوز" نباید در مورد آینده به کار رود، مثلا ما نمیگوییم: "هنوز سفر نخواهم کرد" و "هنوز خوشحال نخواهی شد" و. درست این عبارات در زبان امروز "هنوز سفر نکردهام" و "هنوز خوشحال نشدهای" است. اما پیشینیان احیانا هنوز را در سیاق فعل مستقبل به کار بردهاند، مثل این بیت حافظ:
روز اوّل رفت دینم درسرِ زلفین تو
تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز
چنانکه میبینیم حافظ "چه خواهد شد هنوز" گفته که طبق زبان معیار امروز ظاهرا پذیرفته نیستو حتی ممکن است کسانی بر حافظ به دلیل این کاربرد خرده بگیرند.اما باید توجه داشت که در این موارد معنی هنوز دیگر همان معنای رایج نیست و معنی "زین پس" و "از این به بعد" و "همچنان" از آن استنباط میشود.
در بیت حافظ "تا چه خواهد شد در این سودا سرانجامم هنوز" یعنی: "باید ببینیم که از این پس در این سودا و عشق سرانجام من به کجا خواهد رسید!"
پیش از حافظ کاربرد هنوز را در کنار فعل آینده در سخن شاعران دیگر، از قبیل سنایی و خاقانی، هم میبینیم.
سنایی سروده است:
من از تو هیچ ندیدم، هنوز خواهم دید
ز شیر صورت او دیدم و ز آتش دود
یعنی: از این پس خواهم دید...
و خاقانی میگوید:
جوی دل رفته دار خاقانی!
کآب دولت هنوز خواهد بود
یعنی: همچنان آب دولت و اقبال در جریان خواهد بود.
براساس آنچه گذشت قید زمان هنوز بسته به کاربرد آن در سیاق جملات و افعال گذشته و حال و آینده معانی متفاوتی را میرساند.
این مجملی بود در معنی قید هنوز و معانی مختلفی که در سیاقهای مختلف عارض آن می شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Forwarded from مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
📺⏰ مدرسه تلویزیونی سه شنبه 18 شهریورماه برای دانشآموزان تمام مقاطع تحصیلی از شبکه آموزش اعلام شد.
📺شبکه آموزش
♦️فنی و حرفه ای و کاردانش:
ساعت٨ تا ٨:٣
ساعت٨:٣٠ تا٩
ساعت ٩ تا ٩:٣٠
ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:۴۵ویژه برنامه پرسش مهر ریاست جمهوری
♦️۶پایه ابتدایی:
ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ فارسی و نگارش پایه اول
ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ بازی و ریاضی پایه دوم
ساعت١١:٣۵ تا١٢ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه سوم
ساعت١٢ تا١٢:٢۵پیام ها و هدیه های آسمانی پایه چهارم
ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠فارسی و نگارش پایه پنجم
ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه ششم
♦️متوسطه اول:
ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ مطالعات اجتماعی پایه هفتم (من حق دارم )
ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ مطالعات اجتماعی پایه هشتم ( تعاون ١)
ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ مطالعات اجتماعی پایه نهم (زمین مهد زیبای انسانها )
♦️متوسطه دوم :
ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران موضوع : ( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
ساعت ١۶:٣٠ تا١٧زیست شناسی ١ پایه دهم رشته علوم تجربی
ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠زیست شناسی ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
ساعت ١٧:٣٠ تا١٨زیست شناسی٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک١ پایه دهم رشته علوم تجربی
ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس آمادگی دفاعی پایه دهم تمام رشته ها
@makhzanesoalatedoroseadabi
برنامه درس های فنی و حرفه ای متعاقبا اعلام می شود.
📺شبکه آموزش
♦️فنی و حرفه ای و کاردانش:
ساعت٨ تا ٨:٣
ساعت٨:٣٠ تا٩
ساعت ٩ تا ٩:٣٠
ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:۴۵ویژه برنامه پرسش مهر ریاست جمهوری
♦️۶پایه ابتدایی:
ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ فارسی و نگارش پایه اول
ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ بازی و ریاضی پایه دوم
ساعت١١:٣۵ تا١٢ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه سوم
ساعت١٢ تا١٢:٢۵پیام ها و هدیه های آسمانی پایه چهارم
ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠فارسی و نگارش پایه پنجم
ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه ششم
♦️متوسطه اول:
ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ مطالعات اجتماعی پایه هفتم (من حق دارم )
ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ مطالعات اجتماعی پایه هشتم ( تعاون ١)
ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ مطالعات اجتماعی پایه نهم (زمین مهد زیبای انسانها )
♦️متوسطه دوم :
ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران موضوع : ( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
ساعت ١۶:٣٠ تا١٧زیست شناسی ١ پایه دهم رشته علوم تجربی
ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠زیست شناسی ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
ساعت ١٧:٣٠ تا١٨زیست شناسی٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک١ پایه دهم رشته علوم تجربی
ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس آمادگی دفاعی پایه دهم تمام رشته ها
@makhzanesoalatedoroseadabi
برنامه درس های فنی و حرفه ای متعاقبا اعلام می شود.
Forwarded from مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
برنامه ی اصلاح شده
*روز سه شنبه ١٨ شهریور
🖥شبکه آموز ش:
🔹فنی و حرفه ای و کاردانش🔹
🕖ساعت٨ تا ٨:٣ هنرهای تجسمی پایه دهم
🕖ساعت٨:٣٠ تا٩ صنایع چوب پایه دهم
🕖ساعت ٩ تا ٩:٣٠ طراحی دوخت پایه دهم
🕖ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:۴۵ ویژه برنامه پرسش مهر ریاست جمهوری
🔹پایه ابتدایی🔹
🕖ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ فارسی و نگارش پایه اول
🕖ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ بازی و ریاضی پایه دوم
🕖ساعت١١:٣۵ تا١٢ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه سوم
🕖ساعت١٢ تا١٢:٢۵پیام ها و هدیه های آسمانی پایه چهارم
🕖ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠فارسی و نگارش پایه پنجم
🕖ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه ششم
🔹متوسطه اول🔹
🕖ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ مطالعات اجتماعی پایه هفتم (من حق دارم )
🕗ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ مطالعات اجتماعی پایه هشتم ( تعاون ١)
🕗ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ مطالعات اجتماعی پایه نهم (زمین مهد زیبای انسانها )
🔹متوسطه دوم🔹
🕖ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران موضوع : ( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
🕖 ساعت ١۶:٣٠ تا١٧زیست شناسی ١ پایه دهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠زیست شناسی ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧:٣٠ تا١٨زیست شناسی٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک١ پایه دهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس آمادگی دفاعی پایه دهم تمام رشته ها
@makhzanesoalatedoroseadabi
*روز سه شنبه ١٨ شهریور
🖥شبکه آموز ش:
🔹فنی و حرفه ای و کاردانش🔹
🕖ساعت٨ تا ٨:٣ هنرهای تجسمی پایه دهم
🕖ساعت٨:٣٠ تا٩ صنایع چوب پایه دهم
🕖ساعت ٩ تا ٩:٣٠ طراحی دوخت پایه دهم
🕖ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:۴۵ ویژه برنامه پرسش مهر ریاست جمهوری
🔹پایه ابتدایی🔹
🕖ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ فارسی و نگارش پایه اول
🕖ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ بازی و ریاضی پایه دوم
🕖ساعت١١:٣۵ تا١٢ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه سوم
🕖ساعت١٢ تا١٢:٢۵پیام ها و هدیه های آسمانی پایه چهارم
🕖ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠فارسی و نگارش پایه پنجم
🕖ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه ششم
🔹متوسطه اول🔹
🕖ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ مطالعات اجتماعی پایه هفتم (من حق دارم )
🕗ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ مطالعات اجتماعی پایه هشتم ( تعاون ١)
🕗ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ مطالعات اجتماعی پایه نهم (زمین مهد زیبای انسانها )
🔹متوسطه دوم🔹
🕖ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران موضوع : ( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
🕖 ساعت ١۶:٣٠ تا١٧زیست شناسی ١ پایه دهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠زیست شناسی ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧:٣٠ تا١٨زیست شناسی٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک١ پایه دهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس آمادگی دفاعی پایه دهم تمام رشته ها
@makhzanesoalatedoroseadabi
Forwarded from مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
💠مدرسه تلویزیونی ایران روز چهارشنبه ١٩ شهریور
🖥شبکه آموزش:
📋🛠فنی و حرفه ای و کاردانش :
🕖ساعت٨ تا ٨:٣ آشنایی با مکاتب نقاشی رشته نقاشی و هنر
🕖ساعت٨:٣٠ تا٩ نرم افزار افترافکت رشته رایانه
🕖ساعت ٩ تا ٩:٣٠ عکاسی دیجیتال پایه دهم رشته عکاسی
🕖ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:١۵مدیریت تولید محتوا
🕖ساعت ٢١:١۵ تا٢١:۵٠ دانش فنی
پایه ابتدایی:
🕖ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ بازی و ریاضی پایه اول
🕖ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ فارسی ونگارش پایه دوم
🕖ساعت١١:٣۵ تا١٢ فارسی ونگارش پایه سوم
🕖ساعت١٢ تا١٢:٢۵ بازی و ریاضی پایه چهارم
🕖ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠بازی و ریاضی پایه پنجم
🕖ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵بازی و ریاضی پایه ششم
متوسطه اول:
🕖ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ ادبیات فارسی پایه هفتم ( زنگ آفرینش )
🕗ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ ادبیات فارسی پایه هشتم ( پیش از اینها )
🕗ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ ادبیات فارسی پایه نهم (آفرینش همه خداوند دل است)
💻آموزش تکمیلی :
🕖ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران
موضوع : اسنگیت ٢( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
متوسطه دوم :
🕖 ساعت ١۶:٣٠ تا١٧شیمی٢ پایه یازدهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠فیزیک ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧:٣٠ تا١٨ شیمی١ پایه دهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس شیمی٣ پایه دوازدهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
@makhzanesoalatedoroseadabi
🖥شبکه آموزش:
📋🛠فنی و حرفه ای و کاردانش :
🕖ساعت٨ تا ٨:٣ آشنایی با مکاتب نقاشی رشته نقاشی و هنر
🕖ساعت٨:٣٠ تا٩ نرم افزار افترافکت رشته رایانه
🕖ساعت ٩ تا ٩:٣٠ عکاسی دیجیتال پایه دهم رشته عکاسی
🕖ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:١۵مدیریت تولید محتوا
🕖ساعت ٢١:١۵ تا٢١:۵٠ دانش فنی
پایه ابتدایی:
🕖ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ بازی و ریاضی پایه اول
🕖ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ فارسی ونگارش پایه دوم
🕖ساعت١١:٣۵ تا١٢ فارسی ونگارش پایه سوم
🕖ساعت١٢ تا١٢:٢۵ بازی و ریاضی پایه چهارم
🕖ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠بازی و ریاضی پایه پنجم
🕖ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵بازی و ریاضی پایه ششم
متوسطه اول:
🕖ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ ادبیات فارسی پایه هفتم ( زنگ آفرینش )
🕗ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ ادبیات فارسی پایه هشتم ( پیش از اینها )
🕗ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ ادبیات فارسی پایه نهم (آفرینش همه خداوند دل است)
💻آموزش تکمیلی :
🕖ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران
موضوع : اسنگیت ٢( فیلمبرداری و تصویربرداری از صفحه نمایش)
متوسطه دوم :
🕖 ساعت ١۶:٣٠ تا١٧شیمی٢ پایه یازدهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠فیزیک ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧:٣٠ تا١٨ شیمی١ پایه دهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ درس شیمی٣ پایه دوازدهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
@makhzanesoalatedoroseadabi
توهّمِ تشدید
واژههای مشددِ بسیاری در فارسی به کار میروند و اکثرشان هم عربیتبارند:
امنیّت، اولویّت، اهمّیّت، بنّا، تسلّی، تهیّه، جلّاد، عُمّال، متعدّد، مشتقّات، نقّاش، ... .
اما معدودی واژه هم داریم که تشدید ندارند و بعضیها آنها را مشدد میپندارند:
ادعیه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادعیّه میگویند و مینویسند.
ادویه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادویّه میگویند و مینویسند.
تسلیت (بر وزنِ تَفعِلَت): بعضیها بهغلط تسلیّت میگویند و مینویسند.
حراج (بر وزنِ فَعال): بعضیها حَرّاج تلفظ میکنند.
خناق (بر وزنِ فُعال): در فارسی خُنّاق یا حُنّاق تلفظ میشود. یکی از کارکردهای وزنِ فُعال در عربی دلالت بر بیماری یا عارضه است: خُناق، دُوار، زُکام، صُداع، کُزاز.
شفقت (بر وزنِ فَعَلَت): در فارسی معمولاً شَفِقّت تلفظ میشود.
علیحِده (به معنیِ جداگانه): بعضیها علیحَدّه تلفظ میکنند و ظاهراً جزءِ دومش را به «حد» (از ریشۀ «حدد») ربط میدهند.
در عربی «حِدة» (از ریشۀ «وحد») به معنیِ تنهایی و انفراد و همریشه با واحد، وحدت، وحید، و توحید است.
بنابراین «علیحده» ربطی به حد و حدود ندارد.
قُضات (جمعِ قاضی، بر وزنِ فُعَلَة، در اصل: قُضَیَة ← قُضاة): بعضیها بهغلط قُضّات میگویند و مینویسند. نامِ عینالقضات را هم بهغلط مشدد تلفظ میکنند.
مُجریه (مؤنثِ مُجری، بر وزنِ مُفعِل، اسمِفاعلِ اِجراء): بعضیها بهغلط مُجریّه میگویند و مینویسند.
مُلحَقات (جمعِ مُلحَق/ مُلحَقه، بر وزنِ مُفعَل/ مُفعَله، اسمِمفعولِ اِلحاق، از ریشۀ «لحق»): بعضیها بهغلط مُلحَقّات میگویند و مینویسند.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژههای مشددِ بسیاری در فارسی به کار میروند و اکثرشان هم عربیتبارند:
امنیّت، اولویّت، اهمّیّت، بنّا، تسلّی، تهیّه، جلّاد، عُمّال، متعدّد، مشتقّات، نقّاش، ... .
اما معدودی واژه هم داریم که تشدید ندارند و بعضیها آنها را مشدد میپندارند:
ادعیه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادعیّه میگویند و مینویسند.
ادویه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادویّه میگویند و مینویسند.
تسلیت (بر وزنِ تَفعِلَت): بعضیها بهغلط تسلیّت میگویند و مینویسند.
حراج (بر وزنِ فَعال): بعضیها حَرّاج تلفظ میکنند.
خناق (بر وزنِ فُعال): در فارسی خُنّاق یا حُنّاق تلفظ میشود. یکی از کارکردهای وزنِ فُعال در عربی دلالت بر بیماری یا عارضه است: خُناق، دُوار، زُکام، صُداع، کُزاز.
شفقت (بر وزنِ فَعَلَت): در فارسی معمولاً شَفِقّت تلفظ میشود.
علیحِده (به معنیِ جداگانه): بعضیها علیحَدّه تلفظ میکنند و ظاهراً جزءِ دومش را به «حد» (از ریشۀ «حدد») ربط میدهند.
در عربی «حِدة» (از ریشۀ «وحد») به معنیِ تنهایی و انفراد و همریشه با واحد، وحدت، وحید، و توحید است.
بنابراین «علیحده» ربطی به حد و حدود ندارد.
قُضات (جمعِ قاضی، بر وزنِ فُعَلَة، در اصل: قُضَیَة ← قُضاة): بعضیها بهغلط قُضّات میگویند و مینویسند. نامِ عینالقضات را هم بهغلط مشدد تلفظ میکنند.
مُجریه (مؤنثِ مُجری، بر وزنِ مُفعِل، اسمِفاعلِ اِجراء): بعضیها بهغلط مُجریّه میگویند و مینویسند.
مُلحَقات (جمعِ مُلحَق/ مُلحَقه، بر وزنِ مُفعَل/ مُفعَله، اسمِمفعولِ اِلحاق، از ریشۀ «لحق»): بعضیها بهغلط مُلحَقّات میگویند و مینویسند.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فرق اضافه ی تشبیهی , اضافه ی استعاری و اضافه ی اقترانی
هرگاه در تشبيه بليغ ، يكي از طرفين تشبيه ( مشبه يا مشبه به ) به ديگري اضافه ( مضاف اليه) شود . به آن « اضافه ي تشبيهي » يا « تشبيه بليغ اضافي » مي گويند:
👇
مثال :
صبح اميد كه بد معتكف پرده ي غيب
گـو بـرون آي كه كـار شب تـار آخـر شد
توضيح : اميد به صبح تشبيه شده و غيب به پرده .
باران رحمت == رحمت به باران
خرمن اعمال == اعمال به خرمن
درخت دوستي == دوستی به درخت
نخل ولايت -چراغ هدایت -چاه ظلمت- خانه ی دنیا- بنای ظلم- کیمیای عشق- آیینه ی آب- لهب فراق- مس وجود- آتش عشق- دایه ی ابر بهاری- چاه مذلت- حصار بردباری- آتش نخوت- شبنم عشق- - اکسیر عشق- کمند نظر- پرده ی عفاف وعصمت
در تشبیه هم مشبه وجود دارد وهم مشبه به ولی اگر یکی ازاینها غایب باشد! و به جایش لوازم یا ویژگی اش را بببینیم می شود استعاره , که در صورت اضافی آمدن ,اضافی استعاری می نامیم؛مثال :
👇
سر نشتر عشق بر رگ روح زدند
يك قطره از آن چكيد و نامش دل شد
توضيح : « روح » را به بدني تشبيه كرده كه « رگ » داشته باشد و « رگ » را كه يكي از ويژگي هاي « مشبه به »است به « روح » اضافه كرده است .
نكته : در اضافه ي استعاري « مضاف » در معني حقيقي خود بكار نمي رود و ما « مضاف اليه » را به چيزي تشبيه مي كنيم كه داراي جزء يا اندامي است ولي چنين جزء و اندام كه « مضاف » است براي « مضاف اليه » يك واقعيت نيست بلكه يك تصور و فرض است؛مثال :
👇
دست روزگار ـ دست براي روزگار يك تصور و فرض است .
مثال های دیگر :
👇
درِ آفاق، پاي دل،سرِ زلفِ تو دربیت زیر:👇
درِ آفاق گشاده است و لیکن بسته است
از سر زلف تو در پای دل ما زنجیر
👆
البته ترکیبات "پای دل" و "سر زلف"
علاوه بر اضافی بودن به دلیل پا و سر داشتن تشخیص نیز هستند.
دست سرما و دست مرگ، در شعر زیر نیز :
باز در لاکت ای حیوان که سرما /
نهانی دستش اندر دست مرگ است.
یا فقر و قناعت شخصیت انسانی گرفته در بیت زیر:
ما "آبروی فقر و قناعت"نمی بریم
با پادشه بگوی که روزی مقدّر است
مثال هایی دیگر از نوع اضافی :
نگاه آسمان، چشم دل،سکوت پنجره
روزن شب ـ روزن يا پنجره اي براي شب يك تصور است و واقعيت ندارد
نکته مهم : با توجه به اين كه اضافه ي اقتراني شباهت زيادي به اضافه ي استعاري دارد ، براي شناخت اين دو نوع استعاره از يكديگر ، اضافه اقتراني را توضيح مي دهيم :
اضافه ي اقتراني :
اضافه ي اقتراني : آن است كه وجود « مضاف » براي « مضاف اليه » يك واقعيت باشد . برعكس اضافه ي استعاري كه وجود « مضاف » براي « مضاف اليه » يك واقعيت نيست .
مثال : پدرم دست دوستي به من داد .
توضيح : دست را به قصد دوستي به من داد كه « دست » براي نشان دادن دوستي يك واقعيت است .
نكته : براي تشخيص آسان اضافه اقتراني از اضافه ي استعاري ، مي توان از دو شيوه استفاده كرد:
۱- كافي است كه بدانيد در اضافه ي اقتراني ، مضاف اليه عملي است كه مضاف انجام مي دهد.
مثال۱: پروردگارا ! روا مدار كه به حريم اجتماع پاي تعدي و تجاوزبگذارند.
مثال۲: پروردگارا ! مگذار دامان وجودم به پليدي هاي گناه بيالايد.
توضيح: در مثال اول تعدي و تجاوز عملي است كه « پا » انجام مي دهد ؛ولي در مثال دوم، چنين رابطه اي برقرار نيست بلكه« وجود » را به لباسي تشبيه كرده ايم كه دامن داشته است.
۲- بين دو جزء اضافه ي اقتراني ( مضاف و مضاف اليه ) مي توان عبارت « از روي و یا به قصد » را قرار داد و يك جمله ساخت.مثال :
در اضافه ي « دست ارادت » -- دست را از روي ارادت دراز كرد .
توجه: تركيباتي نظير : زانوی ادب خم کردم , دست گدایی دراز کردم ,دست انابت به درگاهش دراز کردم , دست محبت، پاي ارادت، چشم احترام ، ديده ي محبت ، گوش توجه ، چشم اعتنا ، پاي بطلان ، قلم عفو و ... اضافه ي اقتراني مي باشند كه بين همه ي اين تركيبات اضافي ، مي توان « به قصد , از روي » را قرار داد.
محمّدعزیرزاده
کانال طعم ادبیات
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هرگاه در تشبيه بليغ ، يكي از طرفين تشبيه ( مشبه يا مشبه به ) به ديگري اضافه ( مضاف اليه) شود . به آن « اضافه ي تشبيهي » يا « تشبيه بليغ اضافي » مي گويند:
👇
مثال :
صبح اميد كه بد معتكف پرده ي غيب
گـو بـرون آي كه كـار شب تـار آخـر شد
توضيح : اميد به صبح تشبيه شده و غيب به پرده .
باران رحمت == رحمت به باران
خرمن اعمال == اعمال به خرمن
درخت دوستي == دوستی به درخت
نخل ولايت -چراغ هدایت -چاه ظلمت- خانه ی دنیا- بنای ظلم- کیمیای عشق- آیینه ی آب- لهب فراق- مس وجود- آتش عشق- دایه ی ابر بهاری- چاه مذلت- حصار بردباری- آتش نخوت- شبنم عشق- - اکسیر عشق- کمند نظر- پرده ی عفاف وعصمت
در تشبیه هم مشبه وجود دارد وهم مشبه به ولی اگر یکی ازاینها غایب باشد! و به جایش لوازم یا ویژگی اش را بببینیم می شود استعاره , که در صورت اضافی آمدن ,اضافی استعاری می نامیم؛مثال :
👇
سر نشتر عشق بر رگ روح زدند
يك قطره از آن چكيد و نامش دل شد
توضيح : « روح » را به بدني تشبيه كرده كه « رگ » داشته باشد و « رگ » را كه يكي از ويژگي هاي « مشبه به »است به « روح » اضافه كرده است .
نكته : در اضافه ي استعاري « مضاف » در معني حقيقي خود بكار نمي رود و ما « مضاف اليه » را به چيزي تشبيه مي كنيم كه داراي جزء يا اندامي است ولي چنين جزء و اندام كه « مضاف » است براي « مضاف اليه » يك واقعيت نيست بلكه يك تصور و فرض است؛مثال :
👇
دست روزگار ـ دست براي روزگار يك تصور و فرض است .
مثال های دیگر :
👇
درِ آفاق، پاي دل،سرِ زلفِ تو دربیت زیر:👇
درِ آفاق گشاده است و لیکن بسته است
از سر زلف تو در پای دل ما زنجیر
👆
البته ترکیبات "پای دل" و "سر زلف"
علاوه بر اضافی بودن به دلیل پا و سر داشتن تشخیص نیز هستند.
دست سرما و دست مرگ، در شعر زیر نیز :
باز در لاکت ای حیوان که سرما /
نهانی دستش اندر دست مرگ است.
یا فقر و قناعت شخصیت انسانی گرفته در بیت زیر:
ما "آبروی فقر و قناعت"نمی بریم
با پادشه بگوی که روزی مقدّر است
مثال هایی دیگر از نوع اضافی :
نگاه آسمان، چشم دل،سکوت پنجره
روزن شب ـ روزن يا پنجره اي براي شب يك تصور است و واقعيت ندارد
نکته مهم : با توجه به اين كه اضافه ي اقتراني شباهت زيادي به اضافه ي استعاري دارد ، براي شناخت اين دو نوع استعاره از يكديگر ، اضافه اقتراني را توضيح مي دهيم :
اضافه ي اقتراني :
اضافه ي اقتراني : آن است كه وجود « مضاف » براي « مضاف اليه » يك واقعيت باشد . برعكس اضافه ي استعاري كه وجود « مضاف » براي « مضاف اليه » يك واقعيت نيست .
مثال : پدرم دست دوستي به من داد .
توضيح : دست را به قصد دوستي به من داد كه « دست » براي نشان دادن دوستي يك واقعيت است .
نكته : براي تشخيص آسان اضافه اقتراني از اضافه ي استعاري ، مي توان از دو شيوه استفاده كرد:
۱- كافي است كه بدانيد در اضافه ي اقتراني ، مضاف اليه عملي است كه مضاف انجام مي دهد.
مثال۱: پروردگارا ! روا مدار كه به حريم اجتماع پاي تعدي و تجاوزبگذارند.
مثال۲: پروردگارا ! مگذار دامان وجودم به پليدي هاي گناه بيالايد.
توضيح: در مثال اول تعدي و تجاوز عملي است كه « پا » انجام مي دهد ؛ولي در مثال دوم، چنين رابطه اي برقرار نيست بلكه« وجود » را به لباسي تشبيه كرده ايم كه دامن داشته است.
۲- بين دو جزء اضافه ي اقتراني ( مضاف و مضاف اليه ) مي توان عبارت « از روي و یا به قصد » را قرار داد و يك جمله ساخت.مثال :
در اضافه ي « دست ارادت » -- دست را از روي ارادت دراز كرد .
توجه: تركيباتي نظير : زانوی ادب خم کردم , دست گدایی دراز کردم ,دست انابت به درگاهش دراز کردم , دست محبت، پاي ارادت، چشم احترام ، ديده ي محبت ، گوش توجه ، چشم اعتنا ، پاي بطلان ، قلم عفو و ... اضافه ي اقتراني مي باشند كه بين همه ي اين تركيبات اضافي ، مي توان « به قصد , از روي » را قرار داد.
محمّدعزیرزاده
کانال طعم ادبیات
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
استعاره چيست و اقسامش کدام است؟
✅پاسخ
تعریف استعاره:استعاره از دیدگاه لغوی یعنی عاریه خواستن؛ و از دیدگاه اصطلاحی،نوعی تشبیه است؛تشبیهی ویژه،برتر از تشبیه معمولی.
باری،هرچند اساس استعاره بر تشبیه استوار است؛تشبیهی پنهان،اما بسی برتر
و گیراتر و جذاب تر از تشبیه است.
از باب مثال این سروده ی حافظ درباره نگار راستین عالم هستی،پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله وسلم:
ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد
دلِ رمیده ی ما را انیس و مونس شد
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه، مسأله آموز صد مدرس شد
برای شنونده آن چنان جذاب است که خارج از حساب است...
حال اگر مصراع اول از بیت اول این گونه بود:
"پیامبر چون ستاره ای بدرخشید"_که تشبیهی است ساده_دیگر آن گیرایی و جذابیت پیش گفته را نداشت.
یا در این بیت حافظ:
بتی دارم که گِرد گُل ز سنبل سایه بان دارد
بهار عارضش خطی به خون ارغوان دارد
که در این یک بیت، ٣ استعاره به چشم می خورد:
" بت"استعاره ای است آشکار از یار،
" گُل"نیز استعاره ای است آشکار از رخسار یار،
و" سنبل" هم استعاره ای است آشکار از گیسوی یار؛
که اگر بیت مزبور این گونه می بود:
"یاری دارم که گیسویش سایه بان و نگهبانِ رخسارش است"، در مقایسه با
متن بیت،سخت دل ناچسب می نمود!
باز بنگرید سترگْ سخنور نامور سیستان
(فرخی سیستانی) چنین می سراید:
با کاروان حُله برفتم ز سیستان
با حُله ی تنیده ز دل،بافته ز جان
با حُله ای بریشم، ترکیب او سخن
با حُله ای نگارگر، نقش او زبان
که "حُله" استعاره است از"قصیده".
حال،
اگر شاعر همین واژه قصیده را به کار می برد،سخنش گیرا نمی شد و نه تنها درخشان و فاخر نبود،بل بسیار ضایع و مبتذل می نمود.
این است که بلبل آمل(ابو طالب آملی) گوید:
"نمک ندارد شعری که استعاره ندارد"
اقسام استعاره
استعاره به اعتباراتی مختلف،اقسامی گوناگون و متنوع دارد که عبارت اند از:
١.مصرحه(آشکار)
٢.مکنیه(پنهان)
ملاک این تقسیم بر مبنای ساختار استعاره است که توضیحش به تفصیل خواهد آمد.
🔻استعاره مصرحه،از منظر سازگارهایی
که هر کدام از دو سوی استعاره یعنی مستعار منه و مستعارله می توانند داشته باشند ٣گونه است:
١.مطْلقه(رها)
٢.مجرّده(پیراسته)
٣.مرشّحه(پرورده)
🔺باز استعاره بر مبنای این که آیا دو سویش در محل استعاره قابل جمع است یا نه،دو گونه است:
١.وفاقیّه(همساز)
٢.عنادیّه(ناساز)
🔶استعاره مصرحه بر پایه وجه شبه،
نیز دو نوع است:
١.عامیّه مبتذله
٢.خاصیّه غریبه
🔷استعاره بر اساس حسی یا عقلی بودن دو سویش، و وجه شبهش بر ۶ قسم
است:
١.دو سویْ حسی؛ وجه شبه حسی
٢.دو سویْ حسی؛ وجه شبه عقلی
٣.دو سویْ حسی؛ وجه شبه در یکی حسی و در دیگری عقلی
۴.دو سویْ عقلی؛ وجه شبه عقلی
۵.یک سویْ(مستعار منه) حسی؛و دیگر سویْ(مستعار له)عقلی؛ و وجه شبه عقلی
۶.یک سویْ(مستعار منه) عقلی؛ و دیگر سویْ(مستعار له) حسی؛ و وجه شبه عقلی.
استعاره مصرحه بر اساس لفظ استعاره(مستعار) دو گونه است:
١.اصلیّه(پایه)
٢.تبعیّه(پیرو)
استعاره به اعتبار بسیط یا مرکّب بودن دو سوی آن،بر دو گونه است:
١.بسیطه
٢.مرکّبه(تمثیلی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅پاسخ
تعریف استعاره:استعاره از دیدگاه لغوی یعنی عاریه خواستن؛ و از دیدگاه اصطلاحی،نوعی تشبیه است؛تشبیهی ویژه،برتر از تشبیه معمولی.
باری،هرچند اساس استعاره بر تشبیه استوار است؛تشبیهی پنهان،اما بسی برتر
و گیراتر و جذاب تر از تشبیه است.
از باب مثال این سروده ی حافظ درباره نگار راستین عالم هستی،پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله وسلم:
ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد
دلِ رمیده ی ما را انیس و مونس شد
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه، مسأله آموز صد مدرس شد
برای شنونده آن چنان جذاب است که خارج از حساب است...
حال اگر مصراع اول از بیت اول این گونه بود:
"پیامبر چون ستاره ای بدرخشید"_که تشبیهی است ساده_دیگر آن گیرایی و جذابیت پیش گفته را نداشت.
یا در این بیت حافظ:
بتی دارم که گِرد گُل ز سنبل سایه بان دارد
بهار عارضش خطی به خون ارغوان دارد
که در این یک بیت، ٣ استعاره به چشم می خورد:
" بت"استعاره ای است آشکار از یار،
" گُل"نیز استعاره ای است آشکار از رخسار یار،
و" سنبل" هم استعاره ای است آشکار از گیسوی یار؛
که اگر بیت مزبور این گونه می بود:
"یاری دارم که گیسویش سایه بان و نگهبانِ رخسارش است"، در مقایسه با
متن بیت،سخت دل ناچسب می نمود!
باز بنگرید سترگْ سخنور نامور سیستان
(فرخی سیستانی) چنین می سراید:
با کاروان حُله برفتم ز سیستان
با حُله ی تنیده ز دل،بافته ز جان
با حُله ای بریشم، ترکیب او سخن
با حُله ای نگارگر، نقش او زبان
که "حُله" استعاره است از"قصیده".
حال،
اگر شاعر همین واژه قصیده را به کار می برد،سخنش گیرا نمی شد و نه تنها درخشان و فاخر نبود،بل بسیار ضایع و مبتذل می نمود.
این است که بلبل آمل(ابو طالب آملی) گوید:
"نمک ندارد شعری که استعاره ندارد"
اقسام استعاره
استعاره به اعتباراتی مختلف،اقسامی گوناگون و متنوع دارد که عبارت اند از:
١.مصرحه(آشکار)
٢.مکنیه(پنهان)
ملاک این تقسیم بر مبنای ساختار استعاره است که توضیحش به تفصیل خواهد آمد.
🔻استعاره مصرحه،از منظر سازگارهایی
که هر کدام از دو سوی استعاره یعنی مستعار منه و مستعارله می توانند داشته باشند ٣گونه است:
١.مطْلقه(رها)
٢.مجرّده(پیراسته)
٣.مرشّحه(پرورده)
🔺باز استعاره بر مبنای این که آیا دو سویش در محل استعاره قابل جمع است یا نه،دو گونه است:
١.وفاقیّه(همساز)
٢.عنادیّه(ناساز)
🔶استعاره مصرحه بر پایه وجه شبه،
نیز دو نوع است:
١.عامیّه مبتذله
٢.خاصیّه غریبه
🔷استعاره بر اساس حسی یا عقلی بودن دو سویش، و وجه شبهش بر ۶ قسم
است:
١.دو سویْ حسی؛ وجه شبه حسی
٢.دو سویْ حسی؛ وجه شبه عقلی
٣.دو سویْ حسی؛ وجه شبه در یکی حسی و در دیگری عقلی
۴.دو سویْ عقلی؛ وجه شبه عقلی
۵.یک سویْ(مستعار منه) حسی؛و دیگر سویْ(مستعار له)عقلی؛ و وجه شبه عقلی
۶.یک سویْ(مستعار منه) عقلی؛ و دیگر سویْ(مستعار له) حسی؛ و وجه شبه عقلی.
استعاره مصرحه بر اساس لفظ استعاره(مستعار) دو گونه است:
١.اصلیّه(پایه)
٢.تبعیّه(پیرو)
استعاره به اعتبار بسیط یا مرکّب بودن دو سوی آن،بر دو گونه است:
١.بسیطه
٢.مرکّبه(تمثیلی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فرایندهای واجی(آوایی)
هرگاه صورت گفتاری کلمات باصورت نوشتاری آنهامعادل(=برابر)نباشدکه این امربه دلیل ویژگیهای آوایی زبان است ودرطول زمان اتفاق می افتد،به این دگرگونی ها((فرایندواجی))می گویندویکی ازدلایل #دوتلفظیهای زبان نیزهمین است که البته فرایندهای واجی درهمه ی زبانها اتفاق میافتد.
فرایندواجی به چهارشکل است :
۱ -کاهش
۲-افزایش
۳-ابدال
۴-ادغام
۱-کاهش:درطول عمریک زبان گاهی واجهای کلمه اندک اندک حذف می شوندکه این پدیده گاه درواژگان خودزبان ویاواژگان عاریتی(دخیل)اتفاق میافتد
مانند:
الف:حذف همزه پس ازمصوت بلند((آ)درپایان واژه های عربی مثل:انشاء،املاء،و.......
ب:حذف واج/ت/،/د/درزنجیره ی گفتار،زمانی که آخرین واج های یک هجای کشیده (چهارواجی) باشد.مانند:
دست بند-->دس بند
قندشکن-->قن شکن
ویااین که واج های/ش وت/درکنارهم بیایند،واج/ت/تلفظ نمی شود.مثل:
گوشت کوب--.>گوش کوب و...
ج)امکان حذف همزه آغازی برخی ازواژه ها درزنجیره ی گفتار،مثل:
برافتاد-->برفتاد
بازآمد-->بازامد
خوش آواز-->خوشاواز سرافرازی-->سرفرازی
۲-افزایش:گاهی برای آسان شدن تلفظ میان دومصوت یک صامت اضافه می شودکه به آن #واج_میانجی می گویندکه این میانجی گاه درنوشتارظاهرمی شود مثل:
سبزیجات(ج)
تشنگی(گ)
موی کوتاه(ی)
خانه یدوست(ی)و....
وگاهی درنوشتارظاهرنمی شودمثل:
کلمه ی(خیابان)که از(خ یابان-->خی یابان-->خیابان )تشکیل شده است ویاکلمه ی(س یاست-->سی یاست-->سیاست) ویاکلمه ی (پ یاز-->پی یاز-->پیاز)
۳-ابدال:برخی ازواج هادرکنارهم قرارمی گیرندوبه دلیل هم نشینی ویژگی های همدیگر رامیگیرندویکسان می شوندکه به این پدیده(ابدال)گویندواین رابطه درزبان عربی هم حاکم است.ابدال هم درمصوتهاوهم درصامتهاصورت می گیردوبه طورکلی به سه شکل دیده می شود:
الف)-ابدال درمصوت ها:درفعل امر(ب)پیشین درواژه های(برو)و(بدو)به صورت(بو)به علت وجودمصوت(و)می باشددرحالی که(ب)پیشین معمولادرفعل های امرمانند(بنشین-بزن-بگیرو....)معمولا( مکسور)تلفظ می شودودرفعلهای منفی تلفظ(ن)پیشین درواژه های(نمی رفت-نمی آیدو....)به صورت(ن)به علت وجودمصوت "ای" (مکسور)می باشددرصورتی که(ن)پیشین درسایرساخت های فعل منفی به این صورت نمی باشدمثل(نرفت-نیامدو......)
ب)-ابدال درصامت ها:هرگاه دوواج(ن-ب)بی فاصله درکنارهم قراربگیرندواج(ن)به واج(م)تبدیل می شودمثل:
(منبر------ممبر)،(سنبل-------سمبل)،(من بعد------مم بعد)و......
ج)ابدال گاه نمودنوشتاری نیزمی یابدمثل(سپید-----سفید) ، (لکن------لیکن) ،(پلیته-----فتیله)
توجه:هرگاه واج/ج/قبل از واج/ت/درکنارهم بیایندواج/ج/متمایل به/ش/تلفظ می شودبنابراین می شنویم/پنش تا/ومی نویسیم((پنج تا))ویاکلماتی مثل (اجتماع----اشتماع،مجتمع-----مشتمع)
۴-ادغام:گاهی دوحرف به دلیل نزدیکی به هم و واجگاه مشترک برای سهولت تلفظ دریکدیگرادغام می شوند.مثل((د))و((ت))درکلمات(بدتر--->بتر/ زودتر--- <زوتر)ویاحرف((ب))و((پ))درکلمات(شب پره--->شپره)ویاحرف((ک))و((گ))درکلمات(یک گانه--->یگانه)ویاآمدندوحرف((د))درکنارهم مثل(قنددان--->قندان/کبودده---.>کبوده/و.......
توجه:فرایندواجی ادغام بسیارشبیه فرایندکاهش است ودرواقع ادغام نوعی کاهش است بااین تفاوت که درکاهش ،واجی که حذف می گرددبه علت داشتن واجگاه مشترک یانزدیکی به هم نسبت به واج کناری نیست،
مثل(املاء/انشاء/دست بند--->دس بندو......)ولی درادغام تنهادلیلی که باعث این فرآیند میشود،اشتراک یانزدیکی دوواج پشت سرهم می باشد.مثل(لب پریده--> لپریده )و... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
هرگاه صورت گفتاری کلمات باصورت نوشتاری آنهامعادل(=برابر)نباشدکه این امربه دلیل ویژگیهای آوایی زبان است ودرطول زمان اتفاق می افتد،به این دگرگونی ها((فرایندواجی))می گویندویکی ازدلایل #دوتلفظیهای زبان نیزهمین است که البته فرایندهای واجی درهمه ی زبانها اتفاق میافتد.
فرایندواجی به چهارشکل است :
۱ -کاهش
۲-افزایش
۳-ابدال
۴-ادغام
۱-کاهش:درطول عمریک زبان گاهی واجهای کلمه اندک اندک حذف می شوندکه این پدیده گاه درواژگان خودزبان ویاواژگان عاریتی(دخیل)اتفاق میافتد
مانند:
الف:حذف همزه پس ازمصوت بلند((آ)درپایان واژه های عربی مثل:انشاء،املاء،و.......
ب:حذف واج/ت/،/د/درزنجیره ی گفتار،زمانی که آخرین واج های یک هجای کشیده (چهارواجی) باشد.مانند:
دست بند-->دس بند
قندشکن-->قن شکن
ویااین که واج های/ش وت/درکنارهم بیایند،واج/ت/تلفظ نمی شود.مثل:
گوشت کوب--.>گوش کوب و...
ج)امکان حذف همزه آغازی برخی ازواژه ها درزنجیره ی گفتار،مثل:
برافتاد-->برفتاد
بازآمد-->بازامد
خوش آواز-->خوشاواز سرافرازی-->سرفرازی
۲-افزایش:گاهی برای آسان شدن تلفظ میان دومصوت یک صامت اضافه می شودکه به آن #واج_میانجی می گویندکه این میانجی گاه درنوشتارظاهرمی شود مثل:
سبزیجات(ج)
تشنگی(گ)
موی کوتاه(ی)
خانه یدوست(ی)و....
وگاهی درنوشتارظاهرنمی شودمثل:
کلمه ی(خیابان)که از(خ یابان-->خی یابان-->خیابان )تشکیل شده است ویاکلمه ی(س یاست-->سی یاست-->سیاست) ویاکلمه ی (پ یاز-->پی یاز-->پیاز)
۳-ابدال:برخی ازواج هادرکنارهم قرارمی گیرندوبه دلیل هم نشینی ویژگی های همدیگر رامیگیرندویکسان می شوندکه به این پدیده(ابدال)گویندواین رابطه درزبان عربی هم حاکم است.ابدال هم درمصوتهاوهم درصامتهاصورت می گیردوبه طورکلی به سه شکل دیده می شود:
الف)-ابدال درمصوت ها:درفعل امر(ب)پیشین درواژه های(برو)و(بدو)به صورت(بو)به علت وجودمصوت(و)می باشددرحالی که(ب)پیشین معمولادرفعل های امرمانند(بنشین-بزن-بگیرو....)معمولا( مکسور)تلفظ می شودودرفعلهای منفی تلفظ(ن)پیشین درواژه های(نمی رفت-نمی آیدو....)به صورت(ن)به علت وجودمصوت "ای" (مکسور)می باشددرصورتی که(ن)پیشین درسایرساخت های فعل منفی به این صورت نمی باشدمثل(نرفت-نیامدو......)
ب)-ابدال درصامت ها:هرگاه دوواج(ن-ب)بی فاصله درکنارهم قراربگیرندواج(ن)به واج(م)تبدیل می شودمثل:
(منبر------ممبر)،(سنبل-------سمبل)،(من بعد------مم بعد)و......
ج)ابدال گاه نمودنوشتاری نیزمی یابدمثل(سپید-----سفید) ، (لکن------لیکن) ،(پلیته-----فتیله)
توجه:هرگاه واج/ج/قبل از واج/ت/درکنارهم بیایندواج/ج/متمایل به/ش/تلفظ می شودبنابراین می شنویم/پنش تا/ومی نویسیم((پنج تا))ویاکلماتی مثل (اجتماع----اشتماع،مجتمع-----مشتمع)
۴-ادغام:گاهی دوحرف به دلیل نزدیکی به هم و واجگاه مشترک برای سهولت تلفظ دریکدیگرادغام می شوند.مثل((د))و((ت))درکلمات(بدتر--->بتر/ زودتر--- <زوتر)ویاحرف((ب))و((پ))درکلمات(شب پره--->شپره)ویاحرف((ک))و((گ))درکلمات(یک گانه--->یگانه)ویاآمدندوحرف((د))درکنارهم مثل(قنددان--->قندان/کبودده---.>کبوده/و.......
توجه:فرایندواجی ادغام بسیارشبیه فرایندکاهش است ودرواقع ادغام نوعی کاهش است بااین تفاوت که درکاهش ،واجی که حذف می گرددبه علت داشتن واجگاه مشترک یانزدیکی به هم نسبت به واج کناری نیست،
مثل(املاء/انشاء/دست بند--->دس بندو......)ولی درادغام تنهادلیلی که باعث این فرآیند میشود،اشتراک یانزدیکی دوواج پشت سرهم می باشد.مثل(لب پریده--> لپریده )و... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع استفهام
گاه در ابیاتی شعرا سوالی را مطرح می کنند. که این کار به دلایل متعددی صورت می گیرد :
۱-انکار
چه نسبت است به رندی صلاح و تقوا را؟/سماع وعظ کجا،نغمه ی رباب کجا؟
۲-تعجب و شگفتی:
توخودچه لعبتی ای شهسوارشیرین کار؟
که توسنی چو فلک رام تازیانه ی تست!
۳-تحقیر:
بهرام که گور می گرفتی همه عمر
دیدی که چگونه گور،بهرام گرفت؟
۴-ریشخند:
چرا شیر جنگی چو روباه شد؟
ز جنگش چنین دست کوتاه شد
۵-سرزنش:
چند گویی که چو ایام بهار آید
گل بیاراید و بادام به بار آید؟
۶-تعظیم:
این بارگاه کیست؟که گویند بی هراس کای اوج عرش،سطح حضیض تو را سپاس
۷-تنبیه و هشدار:
تو کز سرای طبیعت نمی روی بیرون
کجا به کوی حقیقت گذر توانی کرد؟
۸-بیان رنج و اندوه:
غم زمانه خورم یا فراق یار کشم؟
به طاقتی که ندارم،کدام بار کشم؟
۹-تجاهل از امری:
آن ماه دو هفته در نقاب است؟
یا حوری دست در خضاب است؟
(در بدیع به این نوع جمله ی استفهامی،تجاهل العارف می گویند.)
استفهام انکاری و استفهام تأکیدی :
استفهام انکاری(پرسش انکاری):
اگر جمله ی پرسشی با فعل مثبت برای انکار موضوعی بیاید ((استفهام انکاری)) است.
مثال: همچو نی زهری و تریاقی که دید؟
یعنی هیچ کس زهر وتریاقی(پادزهری) مانند نی ندیده است.
استفهام تأکیدی(پرسش تأکیدی):
اگر جمله ی پرسشی با فعل منفی برای تأکید موضوعی بیاید ((پرسش تأکیدی)) است.
مثال: مگر به تو نگفته بودم؟
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
گاه در ابیاتی شعرا سوالی را مطرح می کنند. که این کار به دلایل متعددی صورت می گیرد :
۱-انکار
چه نسبت است به رندی صلاح و تقوا را؟/سماع وعظ کجا،نغمه ی رباب کجا؟
۲-تعجب و شگفتی:
توخودچه لعبتی ای شهسوارشیرین کار؟
که توسنی چو فلک رام تازیانه ی تست!
۳-تحقیر:
بهرام که گور می گرفتی همه عمر
دیدی که چگونه گور،بهرام گرفت؟
۴-ریشخند:
چرا شیر جنگی چو روباه شد؟
ز جنگش چنین دست کوتاه شد
۵-سرزنش:
چند گویی که چو ایام بهار آید
گل بیاراید و بادام به بار آید؟
۶-تعظیم:
این بارگاه کیست؟که گویند بی هراس کای اوج عرش،سطح حضیض تو را سپاس
۷-تنبیه و هشدار:
تو کز سرای طبیعت نمی روی بیرون
کجا به کوی حقیقت گذر توانی کرد؟
۸-بیان رنج و اندوه:
غم زمانه خورم یا فراق یار کشم؟
به طاقتی که ندارم،کدام بار کشم؟
۹-تجاهل از امری:
آن ماه دو هفته در نقاب است؟
یا حوری دست در خضاب است؟
(در بدیع به این نوع جمله ی استفهامی،تجاهل العارف می گویند.)
استفهام انکاری و استفهام تأکیدی :
استفهام انکاری(پرسش انکاری):
اگر جمله ی پرسشی با فعل مثبت برای انکار موضوعی بیاید ((استفهام انکاری)) است.
مثال: همچو نی زهری و تریاقی که دید؟
یعنی هیچ کس زهر وتریاقی(پادزهری) مانند نی ندیده است.
استفهام تأکیدی(پرسش تأکیدی):
اگر جمله ی پرسشی با فعل منفی برای تأکید موضوعی بیاید ((پرسش تأکیدی)) است.
مثال: مگر به تو نگفته بودم؟
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جرقههایی برای نوشتن یادداشتهای کوتاه:
۱. نوشتن دربارۀ کتابی که در حال مطالعه آن هستیم؛
۲. نوشتن دربارۀ جملات قصار و تحلیل یک جمله از زاویههای مختلف؛
۳. نوشتن خاطراتی که میتوان نکتۀ جالبی را از آن بیرون کشید؛
۴. نوشتن گزارش کوتاهی از مهمترین چیزی که هر روز یاد میگیریم؛
۵. نوشتن دستورالعملهای لیستی در بارۀ بخشهای مختلف حوزۀ تخصصیمان؛
۶. نوشتن از اتفاقاتی که در جریان کارهای روزانه تجربه میکنیم؛
۷. نوشتن دربارۀ اخبار و رویدادهای حوزۀ مورد علاقهمان؛
۸. نوشتن تعاریف تازه برای چیزها؛
۹. نوشنن دربارۀ نوشتههای تازه دیگران و لینک دادن به آنها؛
۱۰. نوشتن بر اساس کامنتها و بازخوردهایی که دریافت میکنیم.
از این ایدهها میتوانید برای وبلاگنویسی، توییتنویسی و کپشننویسی در اینستاگرام استفاده کنید.
عشقِ نوشتن، نوشتهٔ شاهین کلانتری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جرقههایی برای نوشتن یادداشتهای کوتاه:
۱. نوشتن دربارۀ کتابی که در حال مطالعه آن هستیم؛
۲. نوشتن دربارۀ جملات قصار و تحلیل یک جمله از زاویههای مختلف؛
۳. نوشتن خاطراتی که میتوان نکتۀ جالبی را از آن بیرون کشید؛
۴. نوشتن گزارش کوتاهی از مهمترین چیزی که هر روز یاد میگیریم؛
۵. نوشتن دستورالعملهای لیستی در بارۀ بخشهای مختلف حوزۀ تخصصیمان؛
۶. نوشتن از اتفاقاتی که در جریان کارهای روزانه تجربه میکنیم؛
۷. نوشتن دربارۀ اخبار و رویدادهای حوزۀ مورد علاقهمان؛
۸. نوشتن تعاریف تازه برای چیزها؛
۹. نوشنن دربارۀ نوشتههای تازه دیگران و لینک دادن به آنها؛
۱۰. نوشتن بر اساس کامنتها و بازخوردهایی که دریافت میکنیم.
از این ایدهها میتوانید برای وبلاگنویسی، توییتنویسی و کپشننویسی در اینستاگرام استفاده کنید.
عشقِ نوشتن، نوشتهٔ شاهین کلانتری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
متمم و انواع آن
✅متمم در لغت به معنی " تمام کننده "
✅در اصطلاح : اسم یا گروه اسمی که پس از حرف اضافه می آید مانند :
👈 او با " دوچرخه " به " مدرسه " آمد
👈 او از " تاریکی " می ترسد
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
☆ - انواع متمم :
👈 ۱ - متمم فعل ( متمم اجباری )
👈 ۲ - متمم اسم
👈 ۳ - متمم قید
👈 ۴ - متمم صفت
👈 ۵ - متمم صوت ( شبه جمله )
👈 ۶ - متمم قیدی ( متمم اختیاری )
✅ ۱ - متمم فعل ( متمم اجباری ) : متممی که فعل به آن نیاز دارد مانند :
👈 او از " من " رنجید
👈 او ، درس را به " دانش آموز " فهماند
👈 همه به " او " پهلوان می گویند
¤ - متمم فعل ( متمم اجباری ) ، متمم فعل های گذرای زیر است 👇
☆ - ۱ - فعل های گذرا به متمم مانند : ترسید ، نازید ، رنجید و ...
☆ - ۲ - فعل های گذرا به مفعول و متمم مانند : ترساند ، چسباند ، خرید و...
☆ - ۳ - فعل های گذرا به مسند و متمم مانند : گفت ( در معنای نامید و صدا زد ) لقب داد و ...
¤ - تنها متمم فعل ( متمم اجباری ) جزء اجزای اصلی جمله محسوب می شود
✅ ۲ - متمم اسم : اسم یا گروه اسمی که با کمک حرف اضافه ، وابسته پسین اسم قرار می گیرد ( و در جمله در پی اسمی یا پیش از اسمی می آید ) و توضیحی به آن می افزاید مانند :
👈 از " گرز " و " کمند " و " نیزه " خبری نیست
👈 خبری از " گرز " و " کمند " و " نیزه " نیست
¤ - همان گونه که بعضی از فعل ها به متمم نیاز دارند و به اصطلاح با حرف اضافه خاصّی به کار می روند ، بعضی از اسم ها نیز نیاز به متمم دارند و مانند فعل با حرف اضافه خاصّی به کار می روند که به این گونه متمم ، متمم اسم می گویند مانند :
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
👈 افتخار به " دوستی " با " دانایان " افتخار واقعی است
¤ - متمم اسم به همراه اسم متمم پذیر ( هسته ) یک گروه اسمی است وبه عنوان یک واحد یک پارچه در نظر گرفته می شود مانند :
👈 آشنایی باشما ، مایه افتخار ما است
👈 آشنایی با شما = گروه اسمی ، در نقش نهاد
¤ - اسم هایی که به متمم نیاز دارند در هر نقشی که باشند به متمم نیاز دارند که در این صورت متمم اسم ، متمم همان نقش نامیده می شوند مانند : متمم نهاد ، متمم مفعول ، متمم متمم ، متمم مسند و ... مانند :
👈 متمم اسم = متمم نهاد مانند : " شما" 👇
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
👈 متمم اسم = متمم مفعول مانند " دلیل "👇
👈 شکایت از کسی ، نیاز به " دلیل " دارد
👈 و ...
✅ ۳ - متمم قید : متممی که با بعضی از قید ها تشکیل گروه قیدی می دهند مانند :
👈 اتوبوس ، پر از " مسافر " می رفت
👈 اوتندتر از " من " می دود
¤ - متمم قید با متمم قیدی ( متمم اختیاری ) متفاوت است
¤ - قید های تفضیلی و بعضی از قید های غیر تفضیلی متمم پذیر هستند
✅ ۴ - متمم صفت : متمم هایی که اختصاص به صفت دارند مانند :
👈 دوستی صمیمی تر از " شما " سراغ ندارم
👈 دلهای از " غم " شکافته با محبت شکفته می شوند
¤ - متمم صفت می تواند قبل یا بعد از صفت قرار گیرد
¤ - صفت های تفضیلی و بعضی از صفت های بیانی متمم پذیر هستند
✅ ۵ - متمم صوت ( شبه جمله ) : متمم هایی که مخصوص صوت ( شبه جمله ) باشند مانند :
👈 حیف از این همه زحمت
👈 دریغ از این همه دوستی
✅ ۶ - متمم قیدی ( متمم اختیاری = متمم اختیاری فعل ) : متممی که مخصوص ( متمم اجباری ) فعل یا دیگر اجزای جمله (چون متمم نهاد ، مفعول و.. ) نباشد مانند :
👈 او با " دوچرخه " از " خانه " به " مدرسه " آمد
✅ - گاهی مجموعه حرف اضافه و متمم در کنار فعل های گذرا به مسند می نشیند ونقش مسند را بازی می کند(جانشین مسند می شود ) مانند :
👈 این پارچه از ابریشم است 👈 از ابریشم = مسند
✅ - گاهی مجموعه " حرف اضافه و اسم " در جایگاه و کارکرد صفت ظاهر می شود مانند : کشور های در حال توسعه
✅ - گاهی یک گروه اسمی به همراه حرف اضافه به عنوان بدل به کار می رود مانند : کتاب " مدیر مدرسه " از آثار جلال آل احمد را حتماً بخوانید
✅متمم اسم
✅فهرست برخی اسم ها و صفت ها که متمم نیاز دارند همراه با حرف اضافه ی خاص آن ها.
✅آگاه از ... آگاهی از... اطلاع از... اشاره به... ایراد گرفتن از... برابری با... برخی از... برخورد با... بهره گیری از... بامزه تر از... پیروزی بر... توانایی در... تسلط بر... تامّل در... تقلید از... تاثیر بر... تاثیر از... تاکید بر... جنگ با... جنگیدن با... جدا از... خرید از... خبر دادن به... درنگ در... دوستی با... دشمنی با... دچار به... دقت در... دعوا با... درگیری با... دست یابی به... رویارویی با... شکایت از... شرکت در... شادمان از... صلح با... علاقه به
- جهانگیر عظیمی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅متمم در لغت به معنی " تمام کننده "
✅در اصطلاح : اسم یا گروه اسمی که پس از حرف اضافه می آید مانند :
👈 او با " دوچرخه " به " مدرسه " آمد
👈 او از " تاریکی " می ترسد
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
☆ - انواع متمم :
👈 ۱ - متمم فعل ( متمم اجباری )
👈 ۲ - متمم اسم
👈 ۳ - متمم قید
👈 ۴ - متمم صفت
👈 ۵ - متمم صوت ( شبه جمله )
👈 ۶ - متمم قیدی ( متمم اختیاری )
✅ ۱ - متمم فعل ( متمم اجباری ) : متممی که فعل به آن نیاز دارد مانند :
👈 او از " من " رنجید
👈 او ، درس را به " دانش آموز " فهماند
👈 همه به " او " پهلوان می گویند
¤ - متمم فعل ( متمم اجباری ) ، متمم فعل های گذرای زیر است 👇
☆ - ۱ - فعل های گذرا به متمم مانند : ترسید ، نازید ، رنجید و ...
☆ - ۲ - فعل های گذرا به مفعول و متمم مانند : ترساند ، چسباند ، خرید و...
☆ - ۳ - فعل های گذرا به مسند و متمم مانند : گفت ( در معنای نامید و صدا زد ) لقب داد و ...
¤ - تنها متمم فعل ( متمم اجباری ) جزء اجزای اصلی جمله محسوب می شود
✅ ۲ - متمم اسم : اسم یا گروه اسمی که با کمک حرف اضافه ، وابسته پسین اسم قرار می گیرد ( و در جمله در پی اسمی یا پیش از اسمی می آید ) و توضیحی به آن می افزاید مانند :
👈 از " گرز " و " کمند " و " نیزه " خبری نیست
👈 خبری از " گرز " و " کمند " و " نیزه " نیست
¤ - همان گونه که بعضی از فعل ها به متمم نیاز دارند و به اصطلاح با حرف اضافه خاصّی به کار می روند ، بعضی از اسم ها نیز نیاز به متمم دارند و مانند فعل با حرف اضافه خاصّی به کار می روند که به این گونه متمم ، متمم اسم می گویند مانند :
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
👈 افتخار به " دوستی " با " دانایان " افتخار واقعی است
¤ - متمم اسم به همراه اسم متمم پذیر ( هسته ) یک گروه اسمی است وبه عنوان یک واحد یک پارچه در نظر گرفته می شود مانند :
👈 آشنایی باشما ، مایه افتخار ما است
👈 آشنایی با شما = گروه اسمی ، در نقش نهاد
¤ - اسم هایی که به متمم نیاز دارند در هر نقشی که باشند به متمم نیاز دارند که در این صورت متمم اسم ، متمم همان نقش نامیده می شوند مانند : متمم نهاد ، متمم مفعول ، متمم متمم ، متمم مسند و ... مانند :
👈 متمم اسم = متمم نهاد مانند : " شما" 👇
👈 آشنایی با " شما " مایه افتخار ما است
👈 متمم اسم = متمم مفعول مانند " دلیل "👇
👈 شکایت از کسی ، نیاز به " دلیل " دارد
👈 و ...
✅ ۳ - متمم قید : متممی که با بعضی از قید ها تشکیل گروه قیدی می دهند مانند :
👈 اتوبوس ، پر از " مسافر " می رفت
👈 اوتندتر از " من " می دود
¤ - متمم قید با متمم قیدی ( متمم اختیاری ) متفاوت است
¤ - قید های تفضیلی و بعضی از قید های غیر تفضیلی متمم پذیر هستند
✅ ۴ - متمم صفت : متمم هایی که اختصاص به صفت دارند مانند :
👈 دوستی صمیمی تر از " شما " سراغ ندارم
👈 دلهای از " غم " شکافته با محبت شکفته می شوند
¤ - متمم صفت می تواند قبل یا بعد از صفت قرار گیرد
¤ - صفت های تفضیلی و بعضی از صفت های بیانی متمم پذیر هستند
✅ ۵ - متمم صوت ( شبه جمله ) : متمم هایی که مخصوص صوت ( شبه جمله ) باشند مانند :
👈 حیف از این همه زحمت
👈 دریغ از این همه دوستی
✅ ۶ - متمم قیدی ( متمم اختیاری = متمم اختیاری فعل ) : متممی که مخصوص ( متمم اجباری ) فعل یا دیگر اجزای جمله (چون متمم نهاد ، مفعول و.. ) نباشد مانند :
👈 او با " دوچرخه " از " خانه " به " مدرسه " آمد
✅ - گاهی مجموعه حرف اضافه و متمم در کنار فعل های گذرا به مسند می نشیند ونقش مسند را بازی می کند(جانشین مسند می شود ) مانند :
👈 این پارچه از ابریشم است 👈 از ابریشم = مسند
✅ - گاهی مجموعه " حرف اضافه و اسم " در جایگاه و کارکرد صفت ظاهر می شود مانند : کشور های در حال توسعه
✅ - گاهی یک گروه اسمی به همراه حرف اضافه به عنوان بدل به کار می رود مانند : کتاب " مدیر مدرسه " از آثار جلال آل احمد را حتماً بخوانید
✅متمم اسم
✅فهرست برخی اسم ها و صفت ها که متمم نیاز دارند همراه با حرف اضافه ی خاص آن ها.
✅آگاه از ... آگاهی از... اطلاع از... اشاره به... ایراد گرفتن از... برابری با... برخی از... برخورد با... بهره گیری از... بامزه تر از... پیروزی بر... توانایی در... تسلط بر... تامّل در... تقلید از... تاثیر بر... تاثیر از... تاکید بر... جنگ با... جنگیدن با... جدا از... خرید از... خبر دادن به... درنگ در... دوستی با... دشمنی با... دچار به... دقت در... دعوا با... درگیری با... دست یابی به... رویارویی با... شکایت از... شرکت در... شادمان از... صلح با... علاقه به
- جهانگیر عظیمی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژگان کنایی مردمی در دوره قاجاریه
انتخابی از نسخه خطی مرآت البلها(آیینه نادانان)
■جُعَلِّقی، بروزن معلقی، کسی را گویند که تعلیمی(نوعی عصا)در دست گیرد و بعادت فرنگیان چابک راه رود ولی از هنر آن ها هیچ بهره نداشته باشد.
■چاچول،کسی را گویند که از خودش کاری ساخته نشود ولی ارباب رجوع بسیار دور خود جمع کندکه کار آن ها را در پیش دیگران صورت دهد .
■چکنته، بروزن لکنته، کسی راگویند که هنری نداشته باشد، بخواهد به چاپلوسی و تملق غیر متعارف کارهای خارجی از برای خود بتراشد و کار خود را در نکری پیش بیندازد.
■چَکّه، بر وزن لکه، کسی را گویند که مزاحی کرده باشد و خودش پیش از همه بخندد.
■ خر حمال، کسی را گویند که به زحمت دولتی به چنگ آورده به خِفّت گذران نماید.
■سرخر، بر وزن خر نر ، کسی را گویند که در روز جمعه و شنبه به غیر ضرورت به خانه روئسا رفته مزاحم گردد.
■سگ حسن دله ، کسی را گویند که چون بزرگی با یکی خشونت آغاز کند، او نیز محض خوش آمد تصدیق ان بزرگ نماید و در اهانت آن شخص کوشد.
■میرزا قشمشم ، کسی راگویند که با یکتا ارخالق(مدل لباس قاجاری) یا عرقچین یا شب کلاه درب حیاط خویش ایستاده به تماشای مردم مشغول شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انتخابی از نسخه خطی مرآت البلها(آیینه نادانان)
■جُعَلِّقی، بروزن معلقی، کسی را گویند که تعلیمی(نوعی عصا)در دست گیرد و بعادت فرنگیان چابک راه رود ولی از هنر آن ها هیچ بهره نداشته باشد.
■چاچول،کسی را گویند که از خودش کاری ساخته نشود ولی ارباب رجوع بسیار دور خود جمع کندکه کار آن ها را در پیش دیگران صورت دهد .
■چکنته، بروزن لکنته، کسی راگویند که هنری نداشته باشد، بخواهد به چاپلوسی و تملق غیر متعارف کارهای خارجی از برای خود بتراشد و کار خود را در نکری پیش بیندازد.
■چَکّه، بر وزن لکه، کسی را گویند که مزاحی کرده باشد و خودش پیش از همه بخندد.
■ خر حمال، کسی را گویند که به زحمت دولتی به چنگ آورده به خِفّت گذران نماید.
■سرخر، بر وزن خر نر ، کسی را گویند که در روز جمعه و شنبه به غیر ضرورت به خانه روئسا رفته مزاحم گردد.
■سگ حسن دله ، کسی را گویند که چون بزرگی با یکی خشونت آغاز کند، او نیز محض خوش آمد تصدیق ان بزرگ نماید و در اهانت آن شخص کوشد.
■میرزا قشمشم ، کسی راگویند که با یکتا ارخالق(مدل لباس قاجاری) یا عرقچین یا شب کلاه درب حیاط خویش ایستاده به تماشای مردم مشغول شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan