فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
88712187.pdf
1.3 MB
📜تحلیل گنج حکمت های #فارسی_دوازدهم

📙📚 #مطابق با چاپ 1399
@ferdosesokhan
✍ جایگاه نقشی «همهٔ/تمامِ» در گروه اسمی

تعریف ساختمانی گروه اسمی در زبان فارسی را می‌توان به‌صورت قاعدهٔ سازه‌ای زیر، نمایش داد:
گروه اسمی = (وابسته) + هسته + (وابسته)
قاعدهٔ بالا نشان می‌دهد که اسم یا ضمیری که هسته است، ازنظر ساختی و معنایی در مرکزیت قرار دارد، و وابسته‌ها در حاشیه؛ این بدان معناست که وابسته‌ها را می‌توان حذف کرد.
مثال‌:
(۱) الف. همهٔ دانش‌آموزان کلاس قبول شدند.
ب. ... دانش‌آموزان قبول شدند.
پ. ؟ همهٔ ... قبول شدند.
(۲) الف. تمام بچه‌ها مردود شدند.
ب. ... بچه‌ها مردود شدند.
پ. ؟ تمامِ ... مردود شدند.

اگر بخواهیم به پیشینهٔ این مبحث نگاهی داشته باشیم، می‌توان خلاصه‌وار به موارد زیر اشاره کرد:
۱. در کتاب‌های زبان فارسی مقطع متوسطه (قدیم)، به این موارد اشاره‌ای نشده است.
۲. دکتر تقی وحیدیان کامیار و غلامرضا عمرانی در کتاب دستور زبان فارسی (۱۳۸۲) باز به دو مورد فوق اشاره‌ای نکرده‌اند.
۳. دکتر مهدی مشکوة‌الدینی در دستور زبان فارسی (۱۳۸۶)، «همهٔ» را به‌عنوان وابستهٔ پیشین/ نامشخص معرفی کرده است.
۴. دکتر خسرو غلامعلی‌زاده در کتاب ساخت زبان فارسی، «همهٔ» و «تمام» را وابستهٔ پیشین و صفت مبهم دانسته‌ است.
۵. دکتر علی‌اشرف صادقی و غلامرضا ارژنگ در کتاب ‌دستور سال چهارم رشتهٔ فرهنگ و ادب (۱۳۵۸)، «همهٔ» را اسم ‌دانسته‌اند ‌چون اعتقاد دارند که به ‌واژهٔ بعد از خود اضافه می‌شود.

لازم به ذکر است که دو وابستهٔ مورد بحث، در متون دستوری جدید، با نام‌های صفات مبهم، صفات نامشخص، سور، کمیت‌نما و ... حضور دارند

س. داریوش رضوی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔷طرح ابتکاری املا و جمله سازی🔷

*مقطع ابتدایی و متوسطه یک

✅پنجره ی املا :

یکی از طرحهایی است که در یکی از کلاسها اجرا می شد . در این طرح ، ماکتی شبیه پنجره به کلاس نصب می گردد و هر بار که املا گفته می شود . آموزگار بررسی می کند کدام کلمه ها بیشترین درصد غلط های املایی بچه ها را تشکیل می دهد ؟ . سپس آن را داخل پنجره می نویسند . به این ترتیب مرتبا کلماتی که زیاد اشکال داشته اند تکرار و تمرین می گردد تا اصلاح شوند .

✅جعبه ی املا :

در این طرح گاهی در ساعات املای آموزشی موضوعی از دروس بخوانیم را به دانش آموزان می دهیم . مثلا می گوییم با توجه به کلمات و متن درس نوروز از خودتان به صورت گروهی متنی ابتکاری بنویسید . هر گروه می نویسند و متن خود را در کلاس می خوانند . سپس متن را در جعبه ی املا که به صورت جعبه ای درست شده که داخل آن پیدا نیست می اندازند .

در جلسات بعدی املا هر بار اتفافی یکی از برگه ها را از جعبه بیرون می آوریم و از همان متن املا می گوییم .

✅ بازی املا :

در این روش از بچه ها می خواهیم در ساعت املای اموزشی درس بخوانیم را با دقت خیلی زیادی بخوانند . سپس کلمه ای را در نظر می گیرم و از دانش آموزان می خواهم حدس بزنند کدام کلمه است که به عنوان مثال (خ) دارد . از متن درس است و دارای معنی درست و با ارزشی است. حدس خود را روی برگه ای بنویسند . سپس کلاهی درست کرده ام روی سر یکی می گذاریم و با شنیدن موسیقی انرا به ترتیب در کلاس جابه جا می کنند و روی سر نفر بعدی می گذارنند تا اهنگ قطع شود. کلاه روی سر هر کس بود کلمه ی حدسی خود که نوشته ،بیان می کند . اگر درست بود پای تابلو امده و صحیح می نویسد و 20 امتیاز دریافت می کند . 10 امتیاز برای حدس درست و 10 امتیاز برای نوشتن صحیح کلمه " اگر نادرست بود دوباره کلاه را می چرخانیم تا نفر بعدی حدس بزند . به این ترتیب دقت و تمرکز بچه ها برای خواندن با دقت تقویت می گردد و چون با بازی املا کار می شود علاقه ی زیادی دارند و تصویر صحیح کلمات ملکه ی ذهنشان می گردد.

✅جعبه ی کلمات :

جعبه ای مکعب شکل درست کرده و داخل ان 12 عدد مکعب چوبی قرار می دهم . روی هر ضلع مکعب یک کلمه می نویسم . سپس مکعبها را به صورت تصادفی بین گروهها تقسیم می کنم . از افراد هر گروه می خواهم کلمات مربوط به خود را بخوانند و هر کس با کلمه ی خودش جمله بسازد . سپس از انها می خواهم دو جمله با مشورت هم به صورت گروهی بسازند که هر جمله سه کلمه از شش کلمه ی مکعب را داشته باشد و بگویند . برای اینکه با علاقه ی بیشتر جمله سازی را کار کنند در پایان به جملات فردی و گروهی که جالب تر و با معنا تر بود امتیاز می دهم . بازی با مکعبها را دانش اموزان با علاقه ی زیادی انجام می دادند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع تكليف از نظر محتوا
*مقطع ابتدایی و متوسطه یک

انواع تكليف از نظر محتوا به صورت زير طبقه بندي مي شود :

١-تكاليف تمريني
٢-تكاليف آماده سازي
٣- تكاليف بسطي-امتدادي
٤- تكاليف خلاقيتي

تكاليف تمريني 📚

اين نوع تكاليف مهارتها و دانش هاي كسب شده را تقويت مي كند . اكثر تكاليف تمريني ، غير تخيلي ، غير خلاق و تكراري هستند .

موثرترين نوع تكليف تكاليفي هستند كه در آنها از شاگرد خواسته شده آموخته هاي جديد را با روش شخصي به طور مستقيم به كار ببرند.

مثلا دانش آموزي كه انواع گياهان گل دار ، بدون گل ، دانه دار و بدون دانه را شناخته است به عنوان تكليف تعدادي از گياهان محيط أطراف خود را شناسايي كرده و در اين طبقه بندي قرار دهد.

يا به طور مثال سؤالات و تمرين هاي رياضي صفحه ... را حل كنيد .

📚تكاليف آماده سازي

اين نوع تكاليف جهت آماده سازي شاگردان براي روزهاي بعد بكار مي رود و معمولا به صورت مطالعه كتب درسي، مطالعه خارج از كتاب درسي ، جمع آوري اطلاعات و مواد قبل از كنفرانس ارايه مي شود .

هدف از ارايه اين نوع تكاليف آماده كردن دانش آموز براي درس روز بعد است در اين نوع تكاليف بايد رهنمودهاي لازم جهت چگونگي انجام كار به دانش آموز داده شود .

مثال : درس جلسه بعد علوم درمورد بازيافت و أهميت آن است با أفراد خانواده در مورد بازيافت و اينكه اگر نبود چه ميشد بحث كنيد و نتيجه را به كلاس گزارش دهيد .


📚 تكاليف بسطي-امتدادي

اين نوع تكاليف شاگرد را به فراسوي كارها و فعاليت هاي كلاسي سوق مي دهد و موجبات يادگيري و ايده هاي فراگيران را درموقعيت هاي جديد فراهم مي كند .
مثلا دردرسي كه درباره ي أبوعلي سينا است از فراگيران بخواهيم با مطالعه كتاب ها و مجلات يا متني مصاحبه با ديگران اطلاعات بيشتري درباره ي ابن سينا فراهم آورند .
يا به طور مثال يك هفته فرصت داريد اطلاعاتي كه در مورد كسرها و چهار عمل اصلي آن آموخته أيد را بنويسيد .

تكاليف بسطي امتدادي ممكن است چندين روز يا هفته به طول بيانجامد . اين نوع تكليف بر توليد دانش ، تكرار و تكثير آن استوار است .

📚 تكاليف خلاقيتي

يعني دانش آموز مفاهيم و مهارت هاي كسب شده در كلاس درس را با هم تركيب كند و دريك راه يا راه هاي جديد و متفاوت به كار ببرد .

مثلا ساختن مدل يك مزرعه با چوبهاي مستعمل بستني ، يا حل مساله اي خاص .

يا اينكه به نظر شما اگر تعداد زاويه ها ، نوع آنها و تعداد أضلاع يك متوازي الأضلاع تغيير كند چه شكلي درست مي شود ؟ دليل خود را بنويسيد .

اين نوع تكاليف، قدرت خلاقيت ، ابتكار شخصي ، تخيل و خود راهبري را درشاگردان پرورش مي دهد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
‍ شعر فارسی در مسافت باران

مضمون باران در شعر و ادب فارسی
قدمتی هزار ساله دارد،یعنی با آغاز سبک شعر خراسانی که شاعر با هنروری هرچه تمام تر به توصیف آن می پردازد.رودکی،سلطان شاعران دوران،در شعر بهاریه ی خود از حضور ابر،و گریه ی آن همانند مردی سوگوار و ربط آن به ریزش قطرات باران به زیبایی هرچه تمام تر می سراید:

چرخ بزرگوار یکی لشکری بکرد
لشکرش ابر تیره و باد صبا نقیب
آن ابر بین که گرید چون مرد سوگوار!
و آن رعد بین که نالد چون عاشق کئیب!

باران مشک بوی ببارید نو به نو
وز برف برکشید یکی حلّه ی قصیب
یا منوچهری دامغانی،شاعر عاشق طبیعت و گل و گیاه،
هنگامه ی اردیبهشت،بارش باران بهاری را به تاختن اسب سیاه مانند نموده و می سراید:

ابر بهاری ز دور،اسب برانگیخته
وز سُمِ اسبِ سیاه،لؤلؤ تر ریخته
و یک دور هرمنوتیک به رودکی که در شعری حسرت بار از هِشتن ایام خوش جوانی،در توصیف دندان خود آن را به قطرات باران تشبیه می کند:

سپید سیم رده بود و دُرّ و مرجان بود
ستاره سحری بود و قطره های باران بود
صنعت تشبیه در شعر سبک عراقی نیز دست مایه ی شاعرانی چون سعدی
می شود آن جا که می خواهد از وفور نعمت خداوندی سخن بگوید؛چاره ای ندارد جز آن که رحمت الهی را به باران تشبیه کند:«باران رحمت بی حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده»
و یا خواجه عبدالله انصاری(ق.5) پیر هرات،استاد مناجات نامه،اعمال ابنای بشر را به کِشته ها و رحمت خداوندی را نیز چون بارانی شبیه می کند و
می گوید:«الهی، در دل های ما جز تخم محبت خود مکار و بر تن و جان های ما جز الطاف و مرحمت خود منگار و بر کِشته های ما جز باران رحمت خود مبار!»
باران،گاهی در عین کوچک بودن این استعداد را دارد که تبدیل به مرواریدی باشکوه شود،ولی شرط آن است که دلیری کند و به دریا بپیوندد:
گرچه آب است قطره ی باران
چون به دریا رسد گَهَر گردد
البته باران با همه ی زیبایی و طراوت خود می تواند تداعی کننده لحظات سخت و خونین هم باشد،آن جا که فردوسی،
خداوندگار حماسه در شاهنامه در توصیف رزمگاه نبرد چنین
می سراید:

ز باران زوبین و باران تیر
زمین شد ز خون،چون یکی آب گیر
گاهی حادث می شود که شاعری در شعری حزن انگیز و در بیان فراق یاران،خونِ دیده ی خود را همچون سیل بهاری تشبیه کرده و می سراید:

غم و اندوه خون گشته مرا زهجر یاران
دیده،زین غم شده چون سیل بهاران
دیده گر دست به من زنند می ریزد
اشک مانند درخت های باران دیده
سعدی شیرازی هم در غزلی اغراق آمیز،اجازه می خواهد در روز وداع یاران چون ابر بهاری بگرید تا سنگ به گریه آید:

بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران
کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران
وی در همین راستا فضای بیش تری به حال و هوای باران می دهد و می گوید:

با ساربان بگویید احوال آب چشمم
تا بر شتر نبندد مَحمِل،به روز باران
گاهی ریزش باران نمادی از عشق آسمان به زمین است اما تماشای آن چشمی شسته می طلبد و جور دیگر دیدن می خواهد.آن جایی که آدمیان به تمامی پای در گِل می شدند و لابد تلاش می نمودند تا بتوانند خودشان را از آن رهایی دهند،چنان چه پای طاووس عارفان،بایزید بسطامی در عشق بود و از آن لذت فراوان می برد! در تذکره الاولیا،عطار،این صحنه ی هیجان انگیز را این طور به تصویر کشیده است:

«به صحرا شدم،عشق باریده بود؛چندان که پای مردمان در
گِل می شد،پای من در عشق بود!»
تصاویر بارش باران در نثر،مِن باب مثال آن جاهایی که:«باران خودش را به شیشه می کوبید»،«آسمان غرید و باران گرفت،بعد بغضم ترکید،گریه ام گرفت»
یا در آغاز داستان"گیله مرد"،بزرگ علوی،با فضاسازی ای بدیع،عناصر طبیعت را به جان هم می اندازد و می نویسد:
«باران هنگامه کرده بود.
باد چنگ می انداخت و می خواست زمین را از جا بکند.درختان کهن به جان یکدیگر افتاده بودند.غرش باد آوازهای خاموشی را افسار گسیخته کرده بود.:
"رشته های باران،آسمان تیره را به زمین گل آلود می دوخت.
نهرها طغیان کرده و آب ها از هر طرف جاری بود.دو مأمور، تفنگ به دست،گیله مرد را به فومن می بردند...»
و چه زیباست است آن هنگام که به قول سهراب،باران ببارد و زیر باران بروی و تن و جان را زیر قطرات باران شست‌وشو دهی:
چترها را باید بست
زیر باران باید رفت
فکر را،خاطره را،زیر باران باید برد
با همه ی مردم شهر،زیر باران باید رفت
دوست را،زیر باران باید دید
عشق را،زیر باران باید جست
زیر باران باید چیز نوشت، حرف زد،نیلوفر کاشت
زندگی تر شدن پی درپی/ زندگی آب تنی کردن در حوضچه ی اکنون است!
رَخت ها را بِکَنیم/آب در یک قدمی است!


محمّد عزیززاده
کانال : طعم ادبیات

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_5834915523489433491.mp4
13 MB
روش مطالعه مبحث عروض
درس علوم و فنون ادبی
نازنین قاسمی
رتبه دو منطقه سه
کنکور ١٣٩٨ علوم انسانی
دانشجوی روانشناسی دانشگاه تهران
#مشاوره_درسی
بسیاری از دانش آموزان در مبحث عروض و قافیه به دنبال یادگیری و تشخیص اوزان شعری و اختیارات به شیوه سماعی هستند، غافل از اینکه در اغلب اوقات درصد خطای بالایی برای تشخیص اختیارات با استفاده این شیوه وجود دارد. پس با توجه به این کلیپ می توان به درستی به سوالات عروض پاسخ صحیح داد بدون آنکه از شیوه تشخیص سماعی استفاده نمود.

@makhzanesoalatedoroseadabi
جمله معترضه چیست ؟
📕محمد حسین زاده

👈جمله معترضه: جمله‌ای است که در ضمنِ جمله اصلی می‌آید و اگر آن را حذف کنیم خللی در معنا و مفهوم جمله اصلی پدید نمی‌آید؛ و در بین دوخط تیره می‌آید- -
📕جمله معترضه بر دو نوع است :

👈۱) دعایی. مانند: «جواد - خدا حفظش کند - جوان مؤدّبی است». (در این عبارت، جمله «خدا حفظش کند» معترضه است).

👈۲) توضیحی : سعدی - که بزرگترین سجع نویس ایرانی است - در قرن هفتم می‌زیست

📕فرق جمله معترضه و بدل :

🔹جمله‌ی معترضه جمله است ولی بدل جمله نیست
🔹جمله معترضه بین دو خط فاصله می‌آید ولی بدل بین دو ویرگول

📕ویژگی‌های بدل:
ویژگی های بدل که ما آنها را با عنوان « راه های تشخیص بدل » می‌شناسیم عبارت اند از :
👈۱ – بدل و اسم قبل از آن باید در جمله، یک نقش داشته باشند.
👈۲ – بدل و اسم قبل از آن باید یک چیز یا یک شخص باشند و دو چیز یا دو کس مستقل از هم نباشند.
👈۳– بدل از جمله قابل حذف شدن باشد؛ بدون این که به معنی جمله آسیبی برسد.
👈۴– اسم قبل از بدل نباید کسره داشته باشد.
👈۵– بدل بین دو ویرگول قرار می‌گیرد.
🔹مثال: فردوسی، حماسه سرای بزرگ ایران، سخن را به آسمان علیین برد.
که اگر این مثال را با روش‌ها یا همان ویژگی های شش گانه‌ی فوق بررسی کنیم؛ می بینیم که:
🔹 حماسه سرای بزرگ ایران و فردوسی هر دو در جمله نقش نهادی دارند.
🔹 هر دو یک شخص هستند. یعنی فردوسی همان حماسه‌سرای بزرگ ایران است و این‌ها دو شخص مستقل از هم نیستند.
🔹ما می توانیم بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) را از جمله حذف کنیم؛ بدون این که به معنی جمله آسیبی برسد.
🔹 بعد از بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) بلافاصله فعل نیامده است.
🔹 اسم قبل از بدل ( فردوسی ) کسره ندارد .
🔹بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) بین دو ویرگول قرار گرفته است.

📕فرق بدل با صفت و مضاف‌الیه:

👈فرق بدل با صفت، آن است که موصوف با کسره به صفت اضافه می‌شود ، ولی مبدل منه ( اسم قبل از بدل ) با کسره به بدل اضافه نمی‌شود . ( انوری )

👈فرق بدل با مضاف‌الیه، آن است که
🔹نخست: مضــاف با کســره به مضاف‌الیـــه اضـــــافه می‌شود ، ولی مبدل منه ( اسم قبل از بدل ) به بدل اضـــافه نمی‌شود.
🔹دوم: مضـــاف و مضاف‌الیه دو موجود مستقل و جداگانه‌اند ، در حالی که بدل و اسم قبل از آن هردو یکی هستند. ( انوری )

📕منابع و مآخذ:
‌‌‌ 🔹 انوری، حسن ، دستور زبان فارسی ، جلد۲ ، چاپ بیستم ، انتشارات فاطمی ،تهران.
🔹 ناتل خانلری ، پرویز ، دستور زبان فارسی ، چاپ هجدهم، انتشارات توس ، تهران.
🔹 خیامپور ، عبدالرسول دستور زبان فارسی ، چاپ یازدهم ، انتشارات ستوده ،تبریز.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نحوه پيدايش لهجه تهرانی زبان فارسی

لهجه تهرانی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است که معمولاً در ایران لهجهٔ معیار شمرده و در رسانه‌های گفتاری ایرانی  (به جز رسانه‌های محلی) از این لهجه استفاده می‌شود. همچنین در تدریس زبان فارسی در کشورهای غیرفارسی‌زبان نیز از این لهجه استفاده می‌گردد. لهجهٔ تهرانی به شکل کنونی از زمان قاجار به وجود آمده‌است و با لهجهٔ اهالی بومی تهران متفاوت است.

لهجه قدیم تهرانی هنوز هم در مناطقی مانند شمیران وجود دارد ولی در معرض نابودی است.

تهران در تقسیمات کشوری قدیم و پیش از این که پایتخت ایران شود از ملحقات شهر تاریخی ری بوده است؛ بنابراین گویش مردم این شهر نیز از شعب گویش راجی یا رازی، همان زبانی که از زبان پهلوی منشعب و در شمال و شمال  غربی و مغرب و جنوب ایران رواج داشته، بوده است. به تصریح شمس قیس رازی زبان مردم شهر ری و از جمله  تهران، حد فاصل زبان دری مشرق و زبان پهلوی مغرب و جنوب ایران محسوب می‌گردیده است. امروزه از این گویش اثری بر جای نمانده است. این گویش در زبان چند نسل پیش مردم روستائیان مناطق دولاب و شمیران و کن و سولقان شنیده می‌شد.

@tehranotamasha
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نویسندگانی که از کتاب گلستانسعدی تقلید کرده اند

#گلستان سعدی کتابی است از شیخ اجل، سعدی شیرازی، در قرن ۷ هجری ، آمیخته ای از نثر(نوشته) و نظم(شعر) که در ۸ باب نگاشته شده است.
بیش از ۶۰ کتاب به تقلید از #گلستان نوشته شده اند که مهمترین آنها به شرح زیر است:

۱. کتاب #روضه_خلد از مجد خوابی
۲. کتاب #بهارستان از جامی
۳.کتاب #پریشان از قاآنی
۴. کتاب #منشات از قائم مقام

🔸متنی از #گلستان:
یکی را از ملوک عجم حکایت کنند که دست تَطاوُل به مال رعیت دراز کرده بود و جور و اذیت آغاز کرده تا به جایی که خلق از مکاید فعلش به جهان برفتند و از کُربَت جورش راه غربت گرفتند چون رعیت کم شد ارتفاع ولایت نُقصان پذیرفت و خزانه تهی ماند و دشمنان زور آوردند.

هر که فریاد رس روز مصیبت خواهد
گو در ایام سلامت به جوانمردی کوشد
بنده حلقه به گوش ار ننوازی برود
لطف کن لطف که بیگانه شود حلقه به گوش

🔸متنی از #روضه_خلد مجد خوافی:
مولانا قطب الدین شیرازی از احولی پرسید که راستست که احول یکی را دو می بیند؟ گفت: هست به دلیل آنکه من مولانا را چهارپای می بینم،مولانا قطب الدین شرمنده و خجل شد.

بنا آزموده مده در سخن            
عنان تمکّن به روز نخست
که بسیار باشد که صادر شود     
زمرد شکسته حدیث درست

🔸متنی از #بهارستان جامی:
شتری و درازگوشی همراه میرفتند. به کنار جویی بزرگ رسیدند. اول اشتر درآمد. چون به میان جوی رسید، آب تا شکم وی برآمد. درازگوش را آواز داد که درآی که آب تاشکم بیش نیست.
درازگوش گفت: راست میگویی اما ازشکم تو تاشکم من تفاوت است؛ آبی که به شکم تو نزدیک گشت، ازپشت من بخواهد گذشت.
ای برادر ازتو بهتر هیچکس نشناسدت
زانچه هستی یک سرمو خویش را افزون منه
گرفزون ازقدرتو بستایدت نابخردی
قدرخود بشناس و پای ازحد خود بیرون منه

🔸متنی از #پریشان قاآنی:
وقتي در خانه‌هاي مدائن آتش گرفت سلمان جز مصحف و شمشير چيزي نداشت. هر دو را برداشت و بيرون رفت و فرمود سبكباران چنين سفر كنند:

به شهر بند طبيعت اگر سبكباري
فرا زكنگرة عرش باشدت پرواز
و گر ز بار معاصيت جان گرفتار است
ز خاك تيره نباشد تو را مجال جواز


🔸متنی از #منشات قائم مقام فراهانی:
مخدوم مهربان من، از آن زمان كه رشتـﮥ مراودتِ حضوري گسسته و شيشـﮥ شكيبايي از سنگِ تفرقه و دوري شكسته، اكنون مدت دو سال افزون است كه نه از آن طرف بَريدي و سلامي و نه از اينجانب قاصدي و پيامي. طاير مكاتبات را پَر بسته و كلبـﮥ مراودات را دربسته.

تو بگفتي كه به جا آرم وگفتم كه نیاری
عهد و پيمانِ وفاداري و دلداري و ياري


🔹همانطور که ملاحظه کردید، همه این کتابها آمیخته ای از نظم و نثر ، به تقلید از #گلستان سعدی نوشته شده بودند.

- مهدیزاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سوال یکی از همکاران مقطع یک متوسطه:

سلام عزیران
میشه لطفا درمورد درس نگارش سه پایه هم تبادل نظر بشه
من تا الان نگارش کار نکردم خاستم مرا راهنمایی کنید .ممنون ازشما سروران و بزرگواران.

به پیوست پاسخ صوتی دکتر همتخواه

@makhzanesoalatedoroseadabi
پاسخ صوتی دکتر رضا همتخواه

@makhzanesoalatedoroseadabi
سوال یکی از همکاران از دکتر همتخواه:

سلام استاد گرامی.بسیار مفید و ارزنده بود ممنون از شما.برای مجازی هم به همین صورت هست؟

@makhzanesoalatedoroseadabi
پاسخ دکتر همتخواه به پرسش بالا:

سلام گزارش ها حاکی از آن است که از تدریس قسمت های:حکایات و ضرب المثل نویسی ها و تصویر نویسی ها در بستر شاد خودداری گردد در حالیکه به نظر می رسد نقطه ی قوت کتاب همین بخش هاست .اما ظاهرا در این برهه از زمان باید درس آموزش داده شود و ضمن حل فعالیت نگارشی شماره یک (تشخیص) ، در جلسه ی دوم به فراخور درسی که آموزش داده شده است به تولید متن بپردازد .پیشنهاد می شود برای تدریس نگارش کمتر از مکتوبات استفاده شود و بخش عمده ی تدریس به شکل شفاهی باشد تا دانش آموزان هم از معلم الگوپذیری کنند و بیانشان هم مانند قلمشان زیبا باشد .یعنی همان چیزی که در ذهن دارد و قصد دارد روی صفحه ی کاغذ بیاورد ،با زبان و شفاهی عنوان کند.

@makhzanesoalatedoroseadabi
دماوندیه ویرایش جدید.pdf
756.8 KB
فارسی دوازدهم
درس دماوندیه
به کوشش:بانو ثریا نصرت آبادی ،کرمان

@ferdosesokhan
قصیده دماوندیه ملک الشعرای بهار
ایرج گرگین
دکلمهٔ قصیده‌ی دماوندیه
ملک الشعرای بهار
با صدای ایرج گرگین
‌ فارسی دوازدهم
@ferdosesokhan
فلسفه اربعین برای سیدالشهدا چیست؟

اربعین شهادت امام حسین (ع) یکی از روزهایی است که به فضیلت زیارت آن حضرت از دور و نزدیک شناخته می شود و در این مساله تفاوتی بین این روز و روزهای زیارتی دیگر نیست و نباید برای آن به دنبال فلسفه خاصی بود.
اما در این که شهرت و علاقه زیاد شیعیان به زیارت در این روز به چه بر می گردد و آیا منشا این امر زیارت کاروان اسرای کربلا در این روز بوده، مورد اختلاف است؛ مثلا شهيد مطهري در اين خصوص كه اهل بيت امام حسين در روز اربعين به كربلا آمده اند باور دارد كه آن را عقل تایید نمی کند و در منابع دسته اول و معتبر نیامده است.
برخی دیگر از مورخان هم به طور صریح و هم غیر صریح اين مطلب را انکار نموده‌اند.
شیخ مفید در «مسار الشیعه» آورده است:

«روز اربعین، روزی است که اهل بیت امام، از شام به سوی مدینه مراجعت کردند. نیز روزی است که جابر بن عبدالله برای زیارت امام حسین ع وارد کربلا شد».
شیخ طوسی در «مصباح المتهجّد» و ابن اعثم در الفتوح نیز همین مطلب را ذکر کرده‌اند.
میرزا حسین نوری می‌نویسد:
«از عبارت شیخ مفید و شیخ طوسی استفاده می‌شود که روز اربعین روزی است که اسرا از شام به مقصد مدینه خارج شدند. نه آن که در آن روز به مدینه رسیدند. »

در این میان سید بن طاوس در «لهوف»، اربعین را روز بازگشت اسرا از شام به کربلا ذکر کرده است. ایشان می‌نویسد:

«وقتی اسرای کربلا از شام به طرف عراق بازگشتند، به راهنمای کاروان گفتند: ما را به کربلا ببر. بنابراین آن‌ها به محل شهادت امام حسین آمدند. سپس در آن جا به اقامه عزا و گریه و زاری برای اباعبدالله پرداختند ...»

ابن نما حلی نیز روز اربعین را روز بازگشت اسرا از شام به کربلا و ملاقات آن‌ها با جابر و عده‌ای از بنی هاشم ذکر کرده است.

میرزا حسین نوری پس از از نقل قول سید بن طاوس به نقد آن پرداخته است.

رسول جعفریان می‌نویسد: «شیخ مفید در ارشاد، ابومخنّف در مقتل الحسین، بلاذری در انساب الاشراف، دینوری در اخبار الطوال و أبن سعد در الطبقات الکبری، اشاره‌ای به بازگشت اسرا به کربلا نکرده‌اند».
شیخ عباس قمی هم داستان آمدن اسرای کربلا را در اربعین از شام به کربلا بسیار بعید می‌داند.
محمدابراهیم آیتی و شهید مطهری (ره) نیز آمدن اسرای در روز اربعین به کربلا، را انکار کرده‌اند.

امّا در خصوص ورود جابر بن عبدالله انصاری در روز اربعین سال 61 هجری به کربلا، به نظر می‌رسد بین منابع تاریخی چندان اختلافی نباشد. شیخ طوسی می‌نویسد:

«روز اربعین روزی است که جابر بن عبدالله انصاری صحابی رسول خدا ص از مدینه برای زیارت قبر امام حسین (ع) به کربلا آمد. او اولین زائری بود که قبر شریف آن حضرت را زیارت کرد».

مرحوم آیتی می‌نویسد: «جابر بیستم ماه صفر، درست چهل روز بعد از شهادت امام وارد کربلا شد. سنت زیارت اربعین امام به دست او تأسیس گردید».

🕯◼️فرا رسیدن اربعین سیّد و سالار شهیدان، حضرت اَباعَبدالله‌الْحُسَین (علیه السلام) و لاله‌های عاشوراییِ کربلا بر محبّان حضرتش تسلیت و تعزیت باد◼️🕯

@afzayesheagahii
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
☀️نکته هایی در مورد صفت
مبهم ،شمارشی و اشاره
به این جمله ها توجه کنید:

" این همه "نقش عجب بر در و دیوار وجود! دو سه کتاب خریدم.
☀️نکته:
در این جمله ها، " این همه " یک صفت مبهم است.

بعضی از کتاب کارها و در بعضی از کتاب های دستوری صفت اشاره گرفته اند.
و بعضی صفت اشاره و مبهم گرفته اند.


اما چرا این همه صفت مبهم است؟ پاسخش این است که:
" این همه " به چیز خاصی اشاره ندارد و به صورت مبهم بیان شده است.

این و آن اگر جدا بیایند صفت اشاره اند اما اگر با هم بیایند و یا با کلمه ای دیگر بیایند مبهم می شوند.

در جمله دیگر:
دو و سه/ اگر به تنهایی بیایند شمارشی اند اما وقتی باهم ترکیب شوند: مبهم است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
"گامهای تکنیکی در جهت رفع و کاهش مشکلات نوشتاری"

1- اولین گام، بررسی وضعیت بینایی دانش آموز است. در صورت عدم مشکل جدی در چشمها، ادراک بینایی نیز نقش مهمی را در یادگیری خواندن و نوشتن دارد. تعدادی از دانش آموزان در تمریناتی که مربوط به این فرآیند است با مشکل رو به رو هستند. به عنوان مثال دانش آموز نمی تواند بین کلماتی مانند حوادث، حوادس، هوادس و... تفاوت بگذارد.

2- بررسی وضعیت اندام گفتاری دانش آموز نیز در این دسته از کودکان ضروری است. از عوامل دیگری که باعث غلطهای املایی می شود اختلال تلفظ است. به عنوان مثال، دانش آموزی که زیپ را دیپ تلفظ می کند در املا نیز همین طور عمل می نماید. بنابراین این کودکان باید به گفتار درمان مراجعه نمایند.

3- ارزیابی مهارتهای حرکتی ظریف دانش آموز نیز باید مد نظر باشد، زیرا در بعضی از مواقع بر اثر شیوه نوشتن نامناسب، غلطهای املایی زیاد می شود، در نتیجه باید طرز صحیح قرار گرفتن مداد بین انگشتان، وضعیت نشستن و قرار گرفتن کاغذ مقابل دانش آموز، به او آموخته شود. در این زمینه تمرینات مربوط به هماهنگی چشم و دست کمک زیادی به رفع این مشکل می کند.

4- بررسی حافظه بینایی دانش آموز نیز از اهمیت لازم برخوردار است. یکی از علل اصلی ناتوانی در املای صحیح کلمات با حروف همصدا مربوط به ضعف در حافظه بینایی دانش آموز است. اکثر این کودکان نمی توانند آنچه را که از تک تک حروف یا ترتیب توالی آنها از طریق دیدن به خاطر سپرده اند حفظ کنند.

5- تعدادی از کودکان نیز در پیوند دادن صدا و نماد نوشتاری دارای مشکل هستند و نمی توانند صداهایی را که می شنوند به نماد مناسب آن تبدیل نمایند که علت آن گاهی ناشی از ضعف در حافظه شنیداری و تشخیص و تمیز شنیداری می باشد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع رنگ اسب

اَبرَش: آن که نقطه‌هایی خرد دارد مخالف رنگ تنش
ابلق: سیاه و سفید
ابیض: آن بود که سراسر موی و اندامش سفید بوَد
ادرع: اسبی که سر و گردنش سفید باشد
ادهم: سیاه
ارقط: ابرش
اشقر: اسب سرخ
اشهب: اسب سفید، خِنگ
اصفر: زرد، زرده
افضح: سر مویش سرخ باشد و بن مویش سفید و در پشت و ناصیه سفیدی داشته باشد
انبط: اسبی که شکمش سفید باشد
بورابرش: ابرش
بور: شید
بهیم: یک‌رنگ
تهله: یک‌رنگ
چال: اسبی که مویش سرخ و سفید باشد
خَرمُنج: اسب یکرنگ
دیزه: اسبی که رویش و گوشهایش و پره‌های بینی خاکستری باشد و خطی سیاه از سر دوش تا زانو داشته باشد
سبزخنگ: سبز یکرنگ
سحرخنگ: یال و دم و ناصیه و پایها و میان رانها و سم‌ها همه سیاه بوَد
سمند: اسب زرد که پشت و دم و ناصیه‌اش سیاه باشد
سیاه: سیاه یکرنگ
سیاه ابرش: اسبی که بر بدنش نقطه‌های سیاه باشد
سیاه سمند: به رنگ سوسن
شامة: سفیدی یا سیاهی یا سرخی بر تن اسب که مخالف رنگ اسب باشد
شیرخنگ: سفید مایل به زردی
صِنانی: اشقر یا کمیت که سپیدی با او آمیخته باشد
قرطاسی: سفید به رنگ کاغذ
قلّه: اسب یکرنگ با خطّی سیاه از سر شانه تا دنباله
کمیت: اسب یکرنگ
گلگون: موی تن اسب سیاه و سفید باشد و سیاهی بر سفیدی غالب باشد
مطرّف: اسبی که میان و برش سفید و سر و گردنش به رنگی دیگر باشد
منقّط: اسبی که نقطه نقطه از هر رنگ بر پوستش باشد
نبطه‌ای: اسب ابلق با شکم سفید
وَرد/وَردی: اسب زرد که میان پشتش سیاه باشد
هروی: اسبی که پشت و دم و ناصیهٔ او مایل به سیاهی باشد.
یاغز: اسب کاملاً یکرنگ


منبع: فرسنامهٔ قیّم نهاوندی
به کوشش آذرتاش آذرنوش
مقدّمه، صص بیست و شش_سی و شش

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
"هما در ادبیات فارسی"

هما، مرغ استخوان‌خوار یا کرکس ریش‌دار، نوعی کرکس بزرگ است که در کوه‌های مرتفع زندگی می‌کند و عمده‌ی غذایش را مغز استخوان تشکیل می‌دهد. هما استخوان‌های بزرگ را از ارتفاع زیاد به روی سنگ‌ها پرتاب می‌کند تا بشکنند و به قطعات کوچک‌تر تقسیم شوند.

در فرهنگ عمید آمده: "پرنده‌ای با جثه‌ی درشت از تیره‌ی لاشخورها و شبیه شاهین. قدما می‌پنداشتند خوراکش استخوان است و سایه‌اش بر سر هرکس بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید و در میمنت و سعادت به ‌او مثل می‌زدند." دهخدا نیز گفته: "بر سر هرکه سایه‌ی او افتد به دولت و سلطنت رسد."

سعدی، هما را از این جهت که استخوان‌خوار است و جانور نمی‌خورد بر دیگر مرغان برتری بخشیده:
همای بر همه مرغان از آن شرف دارد
که استخوان خورد و جانور نیازارد

قاآنی خود را به هما و دیگران را به مگس تشبیه می‌کند:
استخوان زان هما آمد و شهد آن مگس
قسمت ما همه زهر و دگران را رطب است

اوحدی انسان را به هما و دنیا را به استخوان تشبیه کرده و می‌گوید این استخوان را نباید برگرفت:
مکن یاد دنیا، که اندیشه‌ی ما
هماییست کین استخوان برنگیرد

صائب در بیان شرایط سختش می‌گوید مرا باکی از سختی‌ها نیست و مانند هما از خوردن استخوان [غذای اندک] زنده خواهم ماند:
نیست جان سخت ما از سختی دوران ملول
زندگانی چون هما از استخوان داریم ما

همچنین صائب می‌گوید هما که سایه‌اش به سعادت معروف است اگر استخوان مرا بخورد از شدت بدبختی‌ام، سایه‌اش موجب بلا خواهد شد:
استخوان من اگر رزق هما خواهد شدن
سایه‌ی بال هما ابر بلا خواهد شدن

پروین، کسی را روشن ضمیر می­‌داند که با وجود نعمت­‌های رنگارنگ دنیایی، روزیِ او استخوان [غذای اندک] است:
روشن ضمیر آنکه از این خـوان گونه‌گــون
قسمت همــای وار به‌جز استخوان نداشت

عراقی معشوق را به هما تشبیه کرده و خود را به استخوان پوسیده‌ای که مورد اعتنای هما نیست:
بر من همای وصلت سایه از آن نیفکند
کز محنت فراقت پوسیده استخوانم

بیدل نیز در وصف قناعت گفته:
هشدار که در سایه‌ی دیوار قناعت
خوابیست که در خواب پر و بال هما نیست

خاقانی در پی سایه‌ی هما نیست و سایه‌ی دیوار کوی معشوق را طلب می‌کند:
طالب ظل همائی نیستم
سایه‌ی دیوار در کوی تو بس

سیف فرغانی از هما درخواست می‌کند که سایه‌اش را از سرش بازمگیرد:
ای هما سایه قدم از در من بازمگیر
سایه‌ی عالی خویش از سر من بازمگیر

فرخی سیستانی می‌گوید گرچه سایه‌ی هما اگر بر کسی افتد موجب بزرگی او خواهد شد، اما سایه‌ی یمین‌الدوله اگر بر کُشته بیفتد زنده خواهد شد:
همای چون به کسی سایه برفکند، آن کس
جز آن بود که بزرگی و جاه یابد از آن
امیر اگر ز بر کشته سایه برفکند
ز فر سایه‌ی او کشته باز یابد جان

مولوی نیز گفته اگر همه‌ی عالم را هما بگیرد عاشق به دنبال سایه‌ی او نیست، چرا که زیر سایه‌ی معشوق سعادتمند است:
اگر عالم هما گیرد نجوید سایه‌اش عاشق
که او سرمست عشقِ آن همای نام‌ور باشد

شاه نعمت الله ولی نیز می‌گوید هر کس در سایه‌ی هما نشیند سامان گرفته و حتی اگر گنجشکی هم باشد در آخر شهباز می‌شود:
هر که او در سایه‌ی فر هما مأوا گرفت
گرچه گنجشکی بود شهباز گردد عاقبت

بیدل نیز از اقبالِ بدش می‌نالد و می‌گوید اگر هم بخواهم زیر سایه‌ی هما بروم، در انتظار سایه‌اش به استخوانی تبدیل می‌شوم و از بین می‌روم:
ستمکش هوس نارسای اقبالم
به‌ استخوان رسدم کار تا هما برسد

البته بعضی نیز هما را از اساس اسطوره می‌دانند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan