فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
بعضی از مشاغل در کتب ادبی

بلدچی ← راهنما
تندیسگر ← مجسمه ساز
جولاهه ← بافنده ، نساج
حادی ← حُدیٰ خوان ، سرود
حلاج ← پنبه زن
خوان برای گله شتران
حاجب ← دربان
خَوّاص ← زنبیل باف
خوالیگر ← آشپز
درزی ← خیاط
خیلتاش ← گروه نوکران
خُنیاگر ← نوازنده
دبیر ← ←نویسنده نامه های دربار
داروغه ← نگهبان
دلّاک ← کیسه کش . مشت مال
قاپوچی ← دربان
قیّم ← کیسه کش حمام
مشّاطه ← آرایشگر
کشیک چی ← نگهبان
محتسب ← مامور ناظر بر اجرای احکام دین
مُکاری ← کرایه دهنده اسب و الاغ و شتر
نقاره چی ← نوازنده طبل و نقاره
نقّال ← قصه گوی پرده
قاپوچی ← دربان
عامل ← کارگذار، دست نشانه حکومتی ، حاکم
سکان دار ← کشتی بان
مُقری ← قرآن خوان
مزّکی ← کسی که در دادگاه یه پاک بود شهود گواهی می دهد
معدّل ← کسی که به عادل بود کسی گواهی می دهد
جَولَقی ← گدا
خواجه ← کدخدا
ادیب ← دانشمند
نگارگر ← نقاش

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع نامه قدیمی " مُلَّطَفَه "

مُلَّطَفَه. ملطفه در لغت به معناي نامه باريك، رقعه، نوشته مختصر نامه خصوصي و كوچك است ملطفه را نخستين بار ابوالفضل بيهقي (385-470ق.) در تاريخ بيهقي به‌كار برده است و از اين كلمه، نامه‌اي كوچك و مختصر را براي ارسال مطالب محرمانه و غالبآ فوري، اراده كرده است
از شواهد چنين برمي‌آيد كه وجه تسميه اين نامه‌هاي خُرد به ملطفه (= تلطيف شده، نازك شده) اين است كه در وقت ارسال، آنها را باريك و نازك مي‌كرده‌اند تا مخفي كردن و ارسال آن آسان باشد . در برخي متون علاوه بر معادل فارسي "نامك"، "مهرنامه" را هم ذكر كرده‌اند و همچنين وجه تسميه آن را اين دانسته‌اند كه در ابتدا به نامه‌هاي كوتاه و دوستانه اطلاق مي‌شده كه در متون شاهدي ندارد. در ملطفه‌ها معمولا عنوان ذكر نمي‌شده است. اين كلمه به‌صورت ملاطفه نيز به‌كار رفته است. اگر مندرجات ملطفه رمزي باشد، آن را "ملطفه معما" و اگر امضاي پادشاه بر آن درج شود، "ملطفه توقيعي" گويند . ملطفه به‌معني مطلقِ نامه نيز به‌كار رفته است

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
حماسه های معروف اروپا

سرود رولان: یک حماسه معروف فرانسوی است که در اواخر قرن یازدهم نوشته شد. این اثر شرح پهلوانی های یک قهرمان فرانسوی به نام رولان و داستان خیانت و پهلوانی است.

بیوولف: قدیمی ترین حماسه انگلیسی است که در قرن 8 میلادی سروده شد و در آن صحنه های درگیری میان قهرمان حماسه و غول دریایی و اژدها و کشته شدن این موجودات به دست او دیده می شود.

بهشت گمشده: نام اثری است حماسی که در قرن 17 میلادی توسط جان میلتون شاعر نابینای انگلیسی و در 12 باب سروده شد. قهرمان این داستان حضرت آدم است و این حماسه روایتی از سقوط انسان است.

سرود نیبلونگن: یک حماسه آلمانی از شاعری نامعلوم که در قرن 12 میلادی سروده شد. قهرمان این داستان زیگفرید رویین تن است که یک اژدها را کشته و تمام بدنش را با خون او می شوید اما به هنگام شست شو یک برگ در میان دو شانه اش می افتد و آن نقطه ضد مرگ نمی شود و از همان نقظه و توسط هاگنن کشته می شود.

کمدی الهی: یک حماسه معروف ایتالیایی است که در قرن 14 میلادی سروده شد. این کتاب از زبان اول شخص و از زبان خود شاعر است. دانته در این کتاب سفر خیالی خود به دوزخ، برزخ و بهشت را تعریف می کند. دانته در این سفر خیالی دو راهنما دارد. راهنمای او در دوزخ و برزخ، "ویرژیل" شاعر ایتالیایی است که چند قرن قبل از او زندگی کرده است و راهنمای او در بهشت (بئاتریس) است. بئاتریس زن رویاهای دانته و یک زن معمولی بوده که به دانته عشق می ورزید. بئاتریس خیلی زود می میرد و اینطور می گویند که دانته همیشه در خیابان های فلورانس به دنبال او بوده است.

انه ئید: یک منظومه حماسی است که ویرژیل آن را در 12 جلد و در اواخر قرن 1 قبل از میلاد سروده است. این منظومه داستان انه آس، شاهزاده تروایی است که از جنگ تروا جان سالم به در برده و بعد از سفری پرماجرا و اقامتی کوتاه در کارتاژ به ایتالیا می رسد. در این سفر ملکه کارتاژ (دیدون) عاشق انه آس می شود، اما انه آس او را رها می کند و این حرکت باعث می شود که دیدون خودکشی کرده و همین امر باعث جنگ بین مردم روم . کارتاژ می شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Forwarded from Ali Shoja'
مجازهای پرکاربرد کنکور سراسری درس فارسی :

سر (اندیشه،مو ،وجود )
عالم ،جهان ،شهر ،دشت ،گردون ،دنیا مجاز از مردم
جهان و عالم مجاز از نعمت های دنیا
ایران مجاز از تیم یا سپاه یا لشگر ایران
مجلس ،خانه ،کشور مجاز از مردم
جام ،ساغر ،پیاله،پیمانه،قرابه مجاز از شراب
شراب ،می ،باده مجاز از جام
چمن مجاز از باغ و بوستان
خون مجاز از کشتن
فردا مجاز از قیامت
امروز مجاز از دنیا
حرف مجاز از سخن
سیر مجاز از بیزار گشتن
نفس و دم مجاز از سخن گفتن
خاک مجاز از وجود ،قبر ،زمین
خاک و گل مجاز از قبر
گل مجاز از قبر و وجود انسان
گل و ایام گل مجاز از فصل بهار
چشم مجاز از وجود
نگین مجاز از انگشتری
خدنگ مجاز از تیر
دست مجاز از انگشت و قدرت
بیت و غزل مجاز از شعر
قلم ،کلک،خامه مجاز از نوشتن و شعر
ماه ،مهر،خورشید مجاز از نور ماه و خورشید
سینه مجاز از وجود و دل
زبان مجاز از سخن
گوش مجاز از شنونده
دل مجاز از جرات و فکر و حواس
شمشیر مجاز از جنگ
چشم مجاز از دیدگاه نظر و عقیده

#نکته_کنکوری_تستی:

برای یافتن مجاز باید سراغ اسم ها برویم
چون صفت و فعل مجاز نمی شوند
Forwarded from Ali Shoja'
✅ #کلمات_ایهام_دار متداول و دشوار کنکور سراسری درس فارسی


1⃣ بس کن ای دیده به یک بار مریز آب مرا / که خیال رخ او را همه بر ما گذر است
💢«آب» ایهام دارد: 1- مجازاً به معنی اشک 2- آبرو و اعتبار


2⃣ ز بند حرص بر آهو چه تازی نفس را چون سگ/ به صحرای قناعت رو که بی آهوست آن صحرا
💢«آهو» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- عیب و پلیدی 2- نام حیوان
💢«بند» ایهام دارد: 1- زنجیر و رشته 2- زندان


3⃣ شب فراق چو زلفت اگرچه تاریک است/ امیدوارم از آن رو که صبح نزدیک است
💢«از آن رو» ایهام دارد: 1- از آن رخسار 2- زیرا


4⃣ هر مختصر چه داند آیین عشق‌بازی/ کی در هوا مگس را باشد مجال بازی
💢«بازی» ایهام دارد: 1- با یای مصدر به معنای بازی‌کردن و مناسب کلمه‌ی عشق‌بازی است. 2- با یای نسبت منسوب به باز که پرنده‌ی معروفی است از مرغان شکاری


5⃣ خواهشت آب است و ما می‌آوریم اینک به چشم / خاکسار آن کس که با دریا به آبش ماجراست
💢«به چشم» ایهام دارد: 1- به وسیله‌ی چشم، با چشم 2- اطاعت بردن و فرمانبری


6⃣ تا کی به بوی عنبرین زنجیر زلف سرکشت/ آشفته پویم در به در دیوانه گردم کو به کو
💢«بو» ایهام دارد: 1- شمیم و رایحه 2- آرزو و طمع


7⃣ آن چنان آتش عشق تو خوش آمد دل را / که بیفتاد به یک بارگی از چشمم آب
💢«بیفتاد» ایهام دارد: 1- قطع شد 2- جاری شد.


8⃣ مطرب مجلس بساز پرده‌ی ابریشمت / تا همه بر هم زنیم پنبه پشمینه‌پوش
💢«پرده» ایهام دارد: 1- پرده‌ی موسیقی 2- حجاب


9⃣ ندارم تاب سودای کمند زلف مه‌رویان / ولی اکنون چه تدبیر است چون افتاده بر گردن
💢«تاب» ایهام دارد: 1- تاب گیسو و زلف تابدار 2- توان و طاقت


🔟 آیینه‌ی صفات خدایی و خلق را / جمعیتی که روی نمود از صفای تست
💢«جمعیت» ایهام دارد: 1- انبوه خلق 2- به قرینه‌ی کلمه‌ی «صفا» به معنای خاطرِ جمع و اطمینان خاطر


1⃣1⃣ گر چو شمعت بکشد یار ازو روی متاب/ ور چو چنگت بزند دوست ز دستش مخروش
💢«چنگ» ایهام دارد: 1- آلتی از اسباب موسیقی 2- به معنای پنجه و ناخن


2⃣1⃣ باد بر بوی نسیم زلف سنبل در ختن / نامه را چندان دهد دم تا جگر پر خون کند
💢«دم» ایهام دارد: 1- نَفَس 2- دم عربی به معنای خون


3⃣1⃣ نقشی است هر ساعت ز نو این دور لعبت‌باز را / ای لعبت ساقی بیار آن جام جم‌پرداز را
💢«دور» ایهام دارد: 1- روزگار 2- به دور گرداندن شراب توسط ساقی


4⃣1⃣ قصه‌ی حال پریشان من امشب ز غمت/ به درازی سر زلف تو بگذشت ز دوش
💢«دوش» ایهام دارد: 1- شب گذشته و دیشب 2- شانه و کتف


5⃣1⃣ با رود و چنگ و رود زن تا چند سازم ساقیا / آبی ندارد رود او آبیش باز آور به جو
💢«رود» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- یکی از آلات موسیقی 2- رودخانه


6⃣1⃣ ای سرو روان بر طرف ما گذری کن / تا جان همه بر پای تو ریزیم روانی

🔍سرو روان استعاره‌ی مصرّحه از معشوق است.
💢 «روان» ایهام دارد: 1- روان و خرامنده 2- روان به معنی روح، یعنی شاعر، معشوق را مایه امید روح خود می‌نامد. 3- روان به معنی ناپایدار و گذرنده و رونده


7⃣1⃣ بیمار غمت را به‌جز از صبر دوا نیست / صبر است دوای من و دردا که مرا نیست
💢«صبر» ایهام دارد: 1- بردباری و صبوری 2- دارویی تلخ


8⃣1⃣ چشم سرمست تو را عین بلا می‌بینم/ لیکن ابروی تو چیزی است که بالای بلاست
💢«عین» ایهام دارد: 1- مثل و شبیه 2- چشمه


9⃣1⃣ مستان دل اغیار چه لازم که در این عهد/ هر جای که قلب است به بازار تو باشد
💢«قلب» ایهام دارد:1- دل 2- سیم و زر اندوده و تقلّبی و ناخالص


0⃣2⃣ کیوان ز هفتمین فلک آواز داد و گفت / ای مشتری بخر که بهای موافق است
«مشتری» ایهام دارد: 1- خریدار 2- سیّاره‌ی مشتری
شعر روباه و زاغ از کیست؟

این شعر در واقع ترجمه‌ی منظوم حبیب یغمایی است از شعر شاعر فرانسوی قرن هفدهم یعنی «ژان دو لافونتن»، که البته در کتاب درسی به نام شاعر اصلی آن اشاره‌ای نشده است.

این در حالی است که دو ترجمه‌ی آزاد دیگر هم از این شعر در زبان فارسی منتشر شده است. آن‌طور که در کتاب «اصول فن ترجمه‌ی فرانسه به فارسی» (انتشارات سمت) آمده، ایرج میرزا و نیر سعیدی هم این شعر را ترجمه کرده‌اند.

متن سه ترجمه‌ی موجود از این شعر در زبان فارسی در پی می‌آید:

«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی حبیب یغمایی

زاغکی قالب پنیری دید
به دهان برگرفت و زود پرید

بر درختی نشست در راهی
که از آن می‌گذشت روباهی

روبه پرفریب و حیلت‌ساز
رفت پای درخت و کرد آواز

گفت به به چقدر زیبایی
چه سری چه دُمی عجب پایی

پر و بالت سیاه‌رنگ و قشنگ
نیست بالاتر از سیاهی رنگ

گر خوش‌آواز بودی و خوش‌خوان
نبودی بهتر از تو در مرغان

زاغ می‌خواست قار قار کند
تا که آوازش آشکار کند

طعمه افتاد چون دهان بگشود
روبهک جست و طعمه را بربود

*
«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی ایرج میرزا

کلاغی به شاخی جای‌گیر
به منقار بگرفته قدری پنیر

یکی روبهی بوی طعمه شنید
به پیش آمد و مدح او برگزید

بگفتا: «سلام ای کلاغ قشنگ!
که آیی مرا در نظر شوخ و شنگ!

اگر راستی بود آوای تو
به‌ مانند پرهای زیبای تو!

در این جنگل اکنون سمندر بودی
بر این مرغ‌ها جمله سرور بودی!»

ز تعریف روباه شد زاغ، شاد
ز شادی بیاورد خود را به‌ یاد

به آواز خواندن دهان چون گشود
شکارش بیافتاد و روبه ربود

بگفتا که: «ای زاغ این را بدان
که هر کس بود چرب و شیرین‌زبان

خورد نعمت از دولت آن کسی
که بر گفت او گوش دارد بسی

هم‌اکنون به‌ چربی نطق و بیان
گرفتم پنیر تو را از دهان

*

«روباه و زاغ» / ترجمه‌ی نیر سعیدی

بامدادان رفت روباهی به باغ
دید بنشسته است بر بامی کلاغ

نشئه و شادی بی‌اندازه داشت
زیر منقارش پنیری تازه داشت

گفت در دل روبه پرمکر و فن
کاش بود این لقمه اندر کام من

با زبانی چرب و با صد آب و تاب
گفت پس با وی که: ای عالیجناب

از همه مرغان این بستان سری
وه! چه مه‌رویی چه شوخ و دلبری

این‌چنین زیبا ندیدم بال و پر
پر و بال توست این یا مشک تر!

خود تو دانی من نیَم اهل گزاف
گر بُرندم سر نمی‌گویم خلاف

گر تو با این بال و این پرواز خوش
داشتی بانگ خوش و آواز خوش

شهره چون سیمرغ و عنقا می‌شدی
ساکن اقلیم بالا می‌شدی

غره شد بر خود کلاغ خودپسند
خودپسند آسان فتد در دام و بند

تا که منقار از پی خواندن گشاد
لقمه‌ی چرب از دهانش اوفتاد

نغمه چون سر داد در شور و حجاز
کرد شیرین کام رند حیله‌ساز

شد نصیب آن محیل نابکار
طعمه‌ای آن‌سان لذیذ و آب‌دار

گشت روبه چون ز حیلت کامکار
داد اندرزی چو درّ شاهوار

گفت هر جا خودپسندی ساده است
چاپلوسی بر درش استاده است

آن تملق‌پیشه‌ی رند هوشمند
نان خورد از خوان مرد خودپسند

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
چرا می گوییم «شیر آب»

حتما بخوانید

چرا به لوله ای که آب از آن خارج می شود می گوییم "شیر"؟ در سال های نه چندان، دور در ایران؛تنها دوشهر بیرجند و تبریز آب لوله کشی داشتند که آن صنعت را از روسیه به امانت برده بودند.
و در کلان شهری مثل تهران مردم از آب چاه که تمیز و سالم نبوداستفاده می کردند.در شهر تهران تنها سه قنات وجود داشت که آن هم متعلق به سه سرمایه دار تهرانی بود.یکی از این قنات ها که به سرچشمه معروف بودمتعلق به سرمایه داری بود که بچه دار نمیشد.او نذر کرد اگر بچه دار شود؛ برای تهرانیان آب لوله کشی فراهم کند. پس از مدتی بچه دار شد و برای ادای نذرش به اتریش رفت تا مهندسانی را از آنجا برای لوله کشی آب بیاورد.در هر کشوری حیوانی که نماد آن کشور است را بر سر خروجی آب می گذاشتند.مثلا در فرانسه سر خروس استفاده می کردند
مهندس اتریشی که به این منظور به ایران آمده بود فکر کرد که بر اهرم خروجی آب چه نمادی بگذارد!?
او دریافت که بر روی پرچم ایران آن زمان 'شیر وخورشید'وجود دارد وشیر "نماد ایران" است.
پس بر روی اهرم خروجی آب،سر شیری فلزی گذاشت و مردم هروقت برای برداشتن آب به آنجا می رفتند می گفتند: رفتیم از سر شیر آب آوردیم!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تفاوت بازنویسی و بازآفرینی:

برای باز نویسی تعاریف متعددی به کار برده شده است ازجمله:

- بازنویسی دوباره نوشتن یک متن متناسب با زمان و شرایط «بازنویسنده» است.

- باز نویسی یک اثر، حفظ ویژگی های کلی متن بدون کوچکترین دخل و تصرف اساسی در متن است.

- بازنويسي، برگردان متون كهن(شعر يا نثر) به نثرامروزی و زدودن کهنگی متن از چهره آن است؛ بي آن‌ كه مفهوم و محتوا دگرگون شود.

اما آن چه در باز نویسی باید بدان توجه شود این است که در بازنويسي، مقصود تنها ساده کردن متن است و تغيير فقط در محدوده زباني انجام مي گيرد و بازنويس، متن اصلي را تمام و کمال حفظ مي کند بدون آنکه چيزي به آن بيفزايد يا از آن بکاهد.

باز آفريني،برگردان متون كهن(شعر يا نثر) به نثر امروزی با دخل و تصرف در محتوا و مفهوم و تبدیل آن به اثری مستقل و جدید است كه با اصل متن متفاوت است.

بازنويسي مثل تعميرات جزیی یک ساختمان و تغییر نمای ظاهری آن است، اما باز آفريني، تغییرات کلی در اسکلت و پلان یک ساختمان است كه چه بسا نقشه ساختمان و كيفيت چهار چوب اوليه هم به هم مي ‌خورد. در باز نويسي، مضمون متن قديم حفظ مي‌ شود، تغييرات در جا به جايي حوادث و الفاظ و تركيب ‌ها انجام می‌گیرد. اصول زبان فارسي حفظ مي ‌گردد و از شكسته نويسي پرهيز می‌شود.

بنا براین همانطور که در سطور قبل اشاره شد بازنویسی به زبان امروزی عبارت است از دوباره نویسی"متون کهن " و با این تعریف دیگر لفط بازنویسی برای آثار معاصرکاربردی ندارد .

یکی از تأثیرات مهم و اساسی باز نویسی جلوگیری از انقطاع فرهنگی نسل هاست که می تواند پل رابطی باشد بین فرهنگ کهن و فرهنگ امروز یک ملت.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan