جزوه_400ضرب_المثل_و_کنایه_های_فارسی.pdf
2.2 MB
جزوه 400 #ضرب_المثل و ڪنایه فارسی
خاص آمادگے آزمون ورودی مدارس #سمپاد
گروه آموزشی #تیزلاین
@zarbolmaslhaefarsi
خاص آمادگے آزمون ورودی مدارس #سمپاد
گروه آموزشی #تیزلاین
@zarbolmaslhaefarsi
دربارۀ «نمودن» و «گشتن» و «گردیدن»
بعضی از دستاندرکارانِ ویرایش و درستنویسی معتقدند بهکاربردن «گشتن» و «گردیدن» (و صورت سببی آن، «گردانیدن») بهجای «شدن» (و «کردن») و بهکاربردن «نمودن» بهجای «کردن» یکسره نادرست است. برای مثال، این جملهها غلط است:
ـ چرا مرا اینقدر اذیت مینمایی؟
ـ هوا کمکم تاریک گردید.
ـ سربازان از ادامۀ جنگ منصرف گشتند.
ـ کتاب را باز نمودم و خواندم.
ـ میزان پروتئین را بهتدریج کم گردانیدند.
این کسان در توضیح نادرستیِ این کاربردها میگویند «نمودن» بهمعنی «نشاندادن» و «بهنظرآمدن» است و «گشتن» و «گردیدن» معنی «چرخیدن» و «گردشکردن» میدهد؛ چنانکه از این مثالها پیدا است:
ـ ما هم میتوانیم در میان مردم، خودی بنماییم.
ـ چنین مینماید که هنوز در غفلتیم.
ـ زمین به دور خورشید میگردد.
ـ ماه در مدارش یک دور کامل گشت.
واقعیت این است که حکم یادشده دربارۀ نادرستی این کاربردها تا اندازهای صحت دارد؛ اما بیدقتیهایی به آن راه یافته که شایستۀ بازنگری است. اولاً این نادرستی به این دلیل نیست که «نمودن» فقط بهمعنی «نشاندادن» و «بهنظرآمدن»، و «گشتن» و «گردیدن» فقط بهمعنی «چرخیدن» و «گردشکردن» است. ثانیاً نادرستی و ناپسندی این واژهها در معنیهای ذکرشده همیشگی و مطلق نیست و استثناهایی دارد.
فعل «نمودن» از دیرباز بهوفور بهمعنی «کردن» به کار رفته است. همچنین نمونههای پرشماری از کاربرد «گشتن» و «گردیدن» بهجای «شدن» در متنهای کهن در دست است (نک: غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، و۲، ص۲۲۵ و ۳۲۱تا۳۲۲ و ۳۲۴تا۳۲۵ و ۳۷۷ و ۳۹۵تا۳۹۷). بنابراین، این گمان که «نمودن» فقط معنی «نشاندادن» و «بهنظررسیدن» میدهد و «گشتن» و «گردیدن» فقط بهمعنی «چرخیدن» است، بهکلی باطل است و نمیتوان با تکیه بر این دلیل، چنین کاربردهایی را ناروا قلمداد کرد.
بااینهمه، از جنبهای دیگر میتوان به این فعلها نگریست و کاربردشان را تا حدودی ناپسند دانست. بهطور کلی، یکی از سنجههای مهم در معیارسازی زبان فارسی امروز، سادهنویسی و نزدیککردن زبان نوشتار به زبان گفتار بوده است؛ به این معنی که کوشیدهاند واژهها و ساختارهای پرتکلفی را که فقط در زبان نوشتار وجود داشته و بر زبان مردم جاری نمیشده، کمرنگ کنند یا از میان بردارند. برایناساس، نارواشمردن کاربردهای یادشده موجه است؛ زیرا در گفتار، «نمودن» را بهجای «کردن» و «گشتن» و «گردیدن» را بهجای «شدن» به کار نمیبریم و مثلاً نمیگوییم:
ـ چرا کار نمینمایی؟
ـ دیروز خیلی غمگین گشتم.
بهاینترتیب، با حذف این کاربردها از نوشتار میتوانیم لحن و بیان خود را تا حد زیادی به زبان طبیعی گفتاری نزدیک کنیم و اثرگذارتر بنویسیم.
اما این قاعدۀ کلی، استثنایی مهم نیز دارد که تقریباً هیچجا بهخوبی به آن نپرداختهاند و چندوچونش را نشکافتهاند. راست این است که در کنار سنجۀ پراهمیتِ «نزدیککردن نوشتار به گفتار»، ملاکی زیباییشناختی نیز بر نوشتار فارسی معاصر بیشوکم حاکم است و آن عبارت است از پرهیز از تکرار فعل. ازاینرو، معمولاً پسندیده نیست که دو یا چند فعل «کردن» یا «شدن» با فاصلۀ کم یا در یک جمله بیاید. درنتیجه، میتوانیم برای خودداری از چنین تکرارهایی، «نمودن» و «گشتن» و «گردیدن» را مجاز بشماریم؛ چنانکه در نوشتههای بعضی از استادان خوشقلم هم نمونههایی از این شیوه را میتوان جُست؛ مثلاً:
ـ عادت بر این جاری است که چون از اختراع گفتوگو میشود، ذهن به اشیایی متوجه میگردد که خارج از وجود انسان است. (پرویز ناتلخانلری، زبانشناسی و زبان فارسی، ص۱۵)
البته درخصوص این نوع تکرار هم باید به نکتۀ بسیار بااهمیتی توجه کنیم. مقصود از تکرار فعل در اینجا این است که فعلهای تکرارشده ازنظر زمان و شخص و شمار دقیقاً یکسان باشند. برای نمونه، جملۀ «مجبور شد دانشجو شود» مصداق این تکرار نیست؛ ولی این جمله چرا: «تا اینجا طبقهبندی مفاهیم تا حدودی معلوم شد و مزیت آن روشن شد.»
نمونههایی دیگر از کاربردِ مُجازِ «گشتن» و «گردیدن» و «نمودن» برای پرهیز از تکرار فعل:
ـ این اشکالات را باید بهسرعت شناسایی کرد و برطرف نمود.
ـ شخصی حقیقی یا حقوقی است که متعهد میشود بیمهگذار را هنگام حادثه یا وقوع خطرات احتمالی حمایت کند و زیان واردشده به او را جبران نماید.
ـ مشرقزمین به پیشوایی نیازمند بود که روحش بزرگتر از آن باشد که سرابهای تمدن مغربزمین را آب بپندازد یا در مقابل زرقوبرق آن خیره شود و نابینا گردد.
ـ در شهر ما مردی بود که قرض وی آنچنان فزونی یافت که ناگزیر شد از طلبکار پنهان شود و خانهنشین گردد.
ـ سؤالی که در اینجا فیلسوف اخلاق با آن مواجه میشود، خود به چالشی جدی بدل میگردد.
- محمد یوسفیشیرازی
@virevirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بعضی از دستاندرکارانِ ویرایش و درستنویسی معتقدند بهکاربردن «گشتن» و «گردیدن» (و صورت سببی آن، «گردانیدن») بهجای «شدن» (و «کردن») و بهکاربردن «نمودن» بهجای «کردن» یکسره نادرست است. برای مثال، این جملهها غلط است:
ـ چرا مرا اینقدر اذیت مینمایی؟
ـ هوا کمکم تاریک گردید.
ـ سربازان از ادامۀ جنگ منصرف گشتند.
ـ کتاب را باز نمودم و خواندم.
ـ میزان پروتئین را بهتدریج کم گردانیدند.
این کسان در توضیح نادرستیِ این کاربردها میگویند «نمودن» بهمعنی «نشاندادن» و «بهنظرآمدن» است و «گشتن» و «گردیدن» معنی «چرخیدن» و «گردشکردن» میدهد؛ چنانکه از این مثالها پیدا است:
ـ ما هم میتوانیم در میان مردم، خودی بنماییم.
ـ چنین مینماید که هنوز در غفلتیم.
ـ زمین به دور خورشید میگردد.
ـ ماه در مدارش یک دور کامل گشت.
واقعیت این است که حکم یادشده دربارۀ نادرستی این کاربردها تا اندازهای صحت دارد؛ اما بیدقتیهایی به آن راه یافته که شایستۀ بازنگری است. اولاً این نادرستی به این دلیل نیست که «نمودن» فقط بهمعنی «نشاندادن» و «بهنظرآمدن»، و «گشتن» و «گردیدن» فقط بهمعنی «چرخیدن» و «گردشکردن» است. ثانیاً نادرستی و ناپسندی این واژهها در معنیهای ذکرشده همیشگی و مطلق نیست و استثناهایی دارد.
فعل «نمودن» از دیرباز بهوفور بهمعنی «کردن» به کار رفته است. همچنین نمونههای پرشماری از کاربرد «گشتن» و «گردیدن» بهجای «شدن» در متنهای کهن در دست است (نک: غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، و۲، ص۲۲۵ و ۳۲۱تا۳۲۲ و ۳۲۴تا۳۲۵ و ۳۷۷ و ۳۹۵تا۳۹۷). بنابراین، این گمان که «نمودن» فقط معنی «نشاندادن» و «بهنظررسیدن» میدهد و «گشتن» و «گردیدن» فقط بهمعنی «چرخیدن» است، بهکلی باطل است و نمیتوان با تکیه بر این دلیل، چنین کاربردهایی را ناروا قلمداد کرد.
بااینهمه، از جنبهای دیگر میتوان به این فعلها نگریست و کاربردشان را تا حدودی ناپسند دانست. بهطور کلی، یکی از سنجههای مهم در معیارسازی زبان فارسی امروز، سادهنویسی و نزدیککردن زبان نوشتار به زبان گفتار بوده است؛ به این معنی که کوشیدهاند واژهها و ساختارهای پرتکلفی را که فقط در زبان نوشتار وجود داشته و بر زبان مردم جاری نمیشده، کمرنگ کنند یا از میان بردارند. برایناساس، نارواشمردن کاربردهای یادشده موجه است؛ زیرا در گفتار، «نمودن» را بهجای «کردن» و «گشتن» و «گردیدن» را بهجای «شدن» به کار نمیبریم و مثلاً نمیگوییم:
ـ چرا کار نمینمایی؟
ـ دیروز خیلی غمگین گشتم.
بهاینترتیب، با حذف این کاربردها از نوشتار میتوانیم لحن و بیان خود را تا حد زیادی به زبان طبیعی گفتاری نزدیک کنیم و اثرگذارتر بنویسیم.
اما این قاعدۀ کلی، استثنایی مهم نیز دارد که تقریباً هیچجا بهخوبی به آن نپرداختهاند و چندوچونش را نشکافتهاند. راست این است که در کنار سنجۀ پراهمیتِ «نزدیککردن نوشتار به گفتار»، ملاکی زیباییشناختی نیز بر نوشتار فارسی معاصر بیشوکم حاکم است و آن عبارت است از پرهیز از تکرار فعل. ازاینرو، معمولاً پسندیده نیست که دو یا چند فعل «کردن» یا «شدن» با فاصلۀ کم یا در یک جمله بیاید. درنتیجه، میتوانیم برای خودداری از چنین تکرارهایی، «نمودن» و «گشتن» و «گردیدن» را مجاز بشماریم؛ چنانکه در نوشتههای بعضی از استادان خوشقلم هم نمونههایی از این شیوه را میتوان جُست؛ مثلاً:
ـ عادت بر این جاری است که چون از اختراع گفتوگو میشود، ذهن به اشیایی متوجه میگردد که خارج از وجود انسان است. (پرویز ناتلخانلری، زبانشناسی و زبان فارسی، ص۱۵)
البته درخصوص این نوع تکرار هم باید به نکتۀ بسیار بااهمیتی توجه کنیم. مقصود از تکرار فعل در اینجا این است که فعلهای تکرارشده ازنظر زمان و شخص و شمار دقیقاً یکسان باشند. برای نمونه، جملۀ «مجبور شد دانشجو شود» مصداق این تکرار نیست؛ ولی این جمله چرا: «تا اینجا طبقهبندی مفاهیم تا حدودی معلوم شد و مزیت آن روشن شد.»
نمونههایی دیگر از کاربردِ مُجازِ «گشتن» و «گردیدن» و «نمودن» برای پرهیز از تکرار فعل:
ـ این اشکالات را باید بهسرعت شناسایی کرد و برطرف نمود.
ـ شخصی حقیقی یا حقوقی است که متعهد میشود بیمهگذار را هنگام حادثه یا وقوع خطرات احتمالی حمایت کند و زیان واردشده به او را جبران نماید.
ـ مشرقزمین به پیشوایی نیازمند بود که روحش بزرگتر از آن باشد که سرابهای تمدن مغربزمین را آب بپندازد یا در مقابل زرقوبرق آن خیره شود و نابینا گردد.
ـ در شهر ما مردی بود که قرض وی آنچنان فزونی یافت که ناگزیر شد از طلبکار پنهان شود و خانهنشین گردد.
ـ سؤالی که در اینجا فیلسوف اخلاق با آن مواجه میشود، خود به چالشی جدی بدل میگردد.
- محمد یوسفیشیرازی
@virevirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« درباره ی متناقض نما»
درواقع متناقض نما،تناقض قابل تأویل است وتناقض نیزجمع دوصفت متضاددریک امراست.
💠راه یابی به آن👇
دوواژه ی متضاد ظاهری که بینشان «کسره»آمده باشد
👈صدایِ سکوت،دولتِ فقرو...
دوواژه بامفهوم یکسان که میانشان« بی، نا، لا» آمده باشد.
👈برگ بی برگی، مرد نامرد،مذهب ولامذهب و...
دوواژه ی یکسان با معنای یکسان که دومی اولی را نقض کند.
👈بربساطی که بساطی نیست
دوواژه یامفهوم متضاد که به یکدیگر اسناد داده شوند.
👈سرچشمه ی نور،شب است «نسبت دادن دوامرمتضاد که تناقض آمیز است»
دوعمل متضاد که هم زمان از یک شخص یا یک چیز سربزند.
👈میان خنده می گریم که چون شمع اندرین مجلس
زبان آتشینم هست لیکن درنمی گیرد.
📢همزمان بودن دو عمل متضاد و از یک شخص سرزدن آن لازم است.
ازشخصی انتظار عملی را داشته باشیم که برعکس ذاتش باشد.
👈ذات آتش سوزاندن، گرما وروشنایی است
حال از آتش این انتظار رود که سرد یا خاموش کند.
👈کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم
«جمعیت: آسایش/ پریشان: آشفتگی
🔹تناقض در گروههای اسمی👇
▫️تناقض درساختمان اسم وصفت های مرکب👈خراب آباد،تاریک روشن
▫️به همراه وابسته های متممی👈پرازخالی،ازتهی سرشارو....
▫️تناقض درترکیب های وصفی واضافی: فریاد بی صدا،فریاد سکوت و...
🔹تناقض درجمله👇
▫️اسناد همزمان دو صفت متضاد به یکموصوف چه با تشبیه چهبدون تشبیه👇
قطره تویی بحر تویی لطف تویی قهر تویی
همچو نی، زهری وتریاقی که دید
هم چونی دم سازومشتاقی که دید
« نی زهر است وپادزهر»
▫️توصیف های همراه با تشبیه های بلیغ اسنادی، درحالیکه این اسنادهای اغراق آمیز باتناقض همراه است👇
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبرکه درکف او موم است سنگخارا
«موم است سنگ خارا»
▫️جمله های خبری که عقلاًوعادتاً باتجربیات ما در تعارض است👇
خرم آن کس کوبدین غم شادمانی می کند.
ادب ازکه آموختی؟ از بی ادبان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
درواقع متناقض نما،تناقض قابل تأویل است وتناقض نیزجمع دوصفت متضاددریک امراست.
💠راه یابی به آن👇
دوواژه ی متضاد ظاهری که بینشان «کسره»آمده باشد
👈صدایِ سکوت،دولتِ فقرو...
دوواژه بامفهوم یکسان که میانشان« بی، نا، لا» آمده باشد.
👈برگ بی برگی، مرد نامرد،مذهب ولامذهب و...
دوواژه ی یکسان با معنای یکسان که دومی اولی را نقض کند.
👈بربساطی که بساطی نیست
دوواژه یامفهوم متضاد که به یکدیگر اسناد داده شوند.
👈سرچشمه ی نور،شب است «نسبت دادن دوامرمتضاد که تناقض آمیز است»
دوعمل متضاد که هم زمان از یک شخص یا یک چیز سربزند.
👈میان خنده می گریم که چون شمع اندرین مجلس
زبان آتشینم هست لیکن درنمی گیرد.
📢همزمان بودن دو عمل متضاد و از یک شخص سرزدن آن لازم است.
ازشخصی انتظار عملی را داشته باشیم که برعکس ذاتش باشد.
👈ذات آتش سوزاندن، گرما وروشنایی است
حال از آتش این انتظار رود که سرد یا خاموش کند.
👈کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم
«جمعیت: آسایش/ پریشان: آشفتگی
🔹تناقض در گروههای اسمی👇
▫️تناقض درساختمان اسم وصفت های مرکب👈خراب آباد،تاریک روشن
▫️به همراه وابسته های متممی👈پرازخالی،ازتهی سرشارو....
▫️تناقض درترکیب های وصفی واضافی: فریاد بی صدا،فریاد سکوت و...
🔹تناقض درجمله👇
▫️اسناد همزمان دو صفت متضاد به یکموصوف چه با تشبیه چهبدون تشبیه👇
قطره تویی بحر تویی لطف تویی قهر تویی
همچو نی، زهری وتریاقی که دید
هم چونی دم سازومشتاقی که دید
« نی زهر است وپادزهر»
▫️توصیف های همراه با تشبیه های بلیغ اسنادی، درحالیکه این اسنادهای اغراق آمیز باتناقض همراه است👇
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبرکه درکف او موم است سنگخارا
«موم است سنگ خارا»
▫️جمله های خبری که عقلاًوعادتاً باتجربیات ما در تعارض است👇
خرم آن کس کوبدین غم شادمانی می کند.
ادب ازکه آموختی؟ از بی ادبان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
یلدایی با طعم ماه تولدتون .
هر ماهی هستین بزنین رو اون ماه ببینین چی براتون میاره
فروردین
http://goo.gl/HW9v7d
اردیبهشت
http://goo.gl/1VqEtB
خرداد
http://goo.gl/w5MTox
تیر
http://goo.gl/yLHSXU
مرداد
http://goo.gl/eLaQBF
شهریور
http://goo.gl/AfZkgf
مهر
http://goo.gl/dnuSTC
آبان
http://goo.gl/PqroFn
آذر
http://goo.gl/QYxyWA
دی
http://goo.gl/yRt1bK
بهمن
http://goo.gl/nQ67eZ
اسفند
http://goo.gl/tFrjNU
🍉🍉🍉🍉🍉🍉🍉🍉
@ferdosesokhan
هر ماهی هستین بزنین رو اون ماه ببینین چی براتون میاره
فروردین
http://goo.gl/HW9v7d
اردیبهشت
http://goo.gl/1VqEtB
خرداد
http://goo.gl/w5MTox
تیر
http://goo.gl/yLHSXU
مرداد
http://goo.gl/eLaQBF
شهریور
http://goo.gl/AfZkgf
مهر
http://goo.gl/dnuSTC
آبان
http://goo.gl/PqroFn
آذر
http://goo.gl/QYxyWA
دی
http://goo.gl/yRt1bK
بهمن
http://goo.gl/nQ67eZ
اسفند
http://goo.gl/tFrjNU
🍉🍉🍉🍉🍉🍉🍉🍉
@ferdosesokhan
ریشه واژه myth (اسطوره) در فارسی باستان
واژه میت (mythe/ myth) که در همه زبانهای اروپایی یافت می شود، در آثار #هومر به کار رفته، و معنای گفتار، نطق و کلام است. این واژه از زبان یونانی وارد لاتین و از آنجا وارد همه زبانهای اروپایی شد. (الکساندر کراپ، اسطورهشناسی ۱، ص۱)
کاربرد واژه "میثه اوخته" و "#میث_اوخته" در اوستا به معنی "گفته دروغین و سخن ناراست "می تواند به عنوان نخستین ریشه یابی مفهوم داستانی اسطوره و افسانه باشد، هر چند واژه "افسانه" خود از ریشه ای دیگر است و در متون دوره میانه و جدید کاربرد زیادی دارد. این واژه اوستایی در متون پهلوی به صورت های "#میتوخت" (سخن ناراست) "میتوختیه" ناراستی) و "میتوختیگ"(ناراست و دروغین) آمده است. (فره وشی، 1358: 381) واژه میته اوخته اوستایی در پهلوی به "میتوخت" و "دروغ گُوشِن" برگردانده شده است (مقدم، 1357: 181) هر چند این واژه های اوستایی و پهلوی دقیقاً به مفهوم دقیق "میث" و اسطوره در فرهنگ باختر زمین نیست، اما نشان می دهد که از نظر واژگانی در دوره باستانی ایران پیشینه ای مشخص دارد. بعدها افزون بر واژه میتوخت، ایرانیان از واژة افسانه برابر نهادِ اسطوره یا "میث" فرنگی بهره بردند و در بسیاری موارد، افسانه و افسانه شناسی را مترادف اسطوره و اسطوره شناسی به کار بردند و در عصر جدید این اصطلاح توسع معنا یافت و بنا به دلایلی اسطوره و اسطورهشناسی جای افسانه و افسانه شناسی را گرفت.
بنابراین آنچه #میتولوژی نامیده میشود نخست وارد از مجموعه اساطیری است که مواد و مصالح دانش اسطوره شناسی به شمار میروند و در مرحله دوم خود این دانش آنچه مهم است تشخیص اسطوره شناسی از #اسطورهنگاری است که علم به شمار نمیآید بلکه به کار مولفین ای اطلاق می شود که به شیرهای کمابیش منظم اساطیر کهن را به رشته تحریر درآوردهاند.(ستاری، ص۲)
منابع
بهرام فره وشی، فرهنگ زبان پهلوی.
جلال ستاری، اسطورهشناسی، ج۱.
محمد مقدم، جستار درباره مهر و ناهید.
نجف دریابندی، افسانه اسطوره.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژه میت (mythe/ myth) که در همه زبانهای اروپایی یافت می شود، در آثار #هومر به کار رفته، و معنای گفتار، نطق و کلام است. این واژه از زبان یونانی وارد لاتین و از آنجا وارد همه زبانهای اروپایی شد. (الکساندر کراپ، اسطورهشناسی ۱، ص۱)
کاربرد واژه "میثه اوخته" و "#میث_اوخته" در اوستا به معنی "گفته دروغین و سخن ناراست "می تواند به عنوان نخستین ریشه یابی مفهوم داستانی اسطوره و افسانه باشد، هر چند واژه "افسانه" خود از ریشه ای دیگر است و در متون دوره میانه و جدید کاربرد زیادی دارد. این واژه اوستایی در متون پهلوی به صورت های "#میتوخت" (سخن ناراست) "میتوختیه" ناراستی) و "میتوختیگ"(ناراست و دروغین) آمده است. (فره وشی، 1358: 381) واژه میته اوخته اوستایی در پهلوی به "میتوخت" و "دروغ گُوشِن" برگردانده شده است (مقدم، 1357: 181) هر چند این واژه های اوستایی و پهلوی دقیقاً به مفهوم دقیق "میث" و اسطوره در فرهنگ باختر زمین نیست، اما نشان می دهد که از نظر واژگانی در دوره باستانی ایران پیشینه ای مشخص دارد. بعدها افزون بر واژه میتوخت، ایرانیان از واژة افسانه برابر نهادِ اسطوره یا "میث" فرنگی بهره بردند و در بسیاری موارد، افسانه و افسانه شناسی را مترادف اسطوره و اسطوره شناسی به کار بردند و در عصر جدید این اصطلاح توسع معنا یافت و بنا به دلایلی اسطوره و اسطورهشناسی جای افسانه و افسانه شناسی را گرفت.
بنابراین آنچه #میتولوژی نامیده میشود نخست وارد از مجموعه اساطیری است که مواد و مصالح دانش اسطوره شناسی به شمار میروند و در مرحله دوم خود این دانش آنچه مهم است تشخیص اسطوره شناسی از #اسطورهنگاری است که علم به شمار نمیآید بلکه به کار مولفین ای اطلاق می شود که به شیرهای کمابیش منظم اساطیر کهن را به رشته تحریر درآوردهاند.(ستاری، ص۲)
منابع
بهرام فره وشی، فرهنگ زبان پهلوی.
جلال ستاری، اسطورهشناسی، ج۱.
محمد مقدم، جستار درباره مهر و ناهید.
نجف دریابندی، افسانه اسطوره.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
4_5947197135521843153.pdf
314.8 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_دهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_دهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
4_5947197135521843154.pdf
315.6 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_یازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_یازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
4_5947197135521843155.pdf
316 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ سوالات)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
4_5952016063058151560.pdf
232.6 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_یازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_یازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
4_5952016063058151561.pdf
310.6 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
4_5952016063058151559.pdf
343.1 KB
#آزمون
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_دهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
#مستمر (تشریحی _ پاسخنامه)
#فارسی_دهم (دروس ۶ تا ۹ )
(طراح: آقای آرش یاری دبیر ادبیات کرمانشاه؛ آذر ۹۹)
@tarighatfarsi
@farsisasani
پیش نوبت دی 99.pdf
318.2 KB
#آزمون
#مستمر (سوالات _ تشریحی)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۱ تا ۹ )
(طراح: مسلم ساسانی دبیر ادبیات شهرهای گالیکش و گنبد کاووس؛ آذر ۹۹)
@farsisasani
@makhzanesoalatedoroseadabi
#مستمر (سوالات _ تشریحی)
#فارسی_دوازدهم (دروس ۱ تا ۹ )
(طراح: مسلم ساسانی دبیر ادبیات شهرهای گالیکش و گنبد کاووس؛ آذر ۹۹)
@farsisasani
@makhzanesoalatedoroseadabi
پیش نوبت دی 99 - Copy.pdf
401.9 KB
#آزمون
#مستمر (سوالات _ تشریحی)
#فارسی_دهم (دروس ۱ تا ۹ )
(طراح: مسلم ساسانی دبیر ادبیات شهرستان گالیکش؛ آذر ۹۹)
@farsisasani
@makhzanesoalatedoroseadabi
#مستمر (سوالات _ تشریحی)
#فارسی_دهم (دروس ۱ تا ۹ )
(طراح: مسلم ساسانی دبیر ادبیات شهرستان گالیکش؛ آذر ۹۹)
@farsisasani
@makhzanesoalatedoroseadabi
exam.site77.ir
👆🏻👆🏻👆🏻👆🏻👆🏻
سایت آزمون_ساز مفید برای دبیران
تنظیم تاریخ امتحان، ساعت شروع و ساعت پایان آزمون
کلاسبندی بر اساس پایه
ثبت اسامی دانشآموزان و اختصاص یک رمز ورود برای هر دانشآموز به صورت جداگانه
(این کار باعث میشود هر دانشآموز فقط یکبار بتواند در آزمون شرکت کند.)
@ferdosesokhan
👆🏻👆🏻👆🏻👆🏻👆🏻
سایت آزمون_ساز مفید برای دبیران
تنظیم تاریخ امتحان، ساعت شروع و ساعت پایان آزمون
کلاسبندی بر اساس پایه
ثبت اسامی دانشآموزان و اختصاص یک رمز ورود برای هر دانشآموز به صورت جداگانه
(این کار باعث میشود هر دانشآموز فقط یکبار بتواند در آزمون شرکت کند.)
@ferdosesokhan
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
◀️ موضوع: نحوه طراحی آزمون و برگزاری آن با سایت exam.site77.ir
◀️ مدت زمان ویدئو: 12 دقیقه
◀️ ارائه دهنده: رقیه رجبی
تهیه شده در گروه توسعه آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
◀️ مدت زمان ویدئو: 12 دقیقه
◀️ ارائه دهنده: رقیه رجبی
تهیه شده در گروه توسعه آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
آرایۀ ایهام و کنایه و مجاز را با مثال ساده توضیح دهید.
✅ ایهام
یک واژه که دارای دو معنی است و هر دو هم، در عبارت، میتواند باشد و معنی بدهد؛
من، داستان شیرین را خواندم.
شیرین ۱ = جالب و جذاب
شیرین ۲ = معشوقۀ خسرو پرویز
امید هست که روی ملال در نکشد
از این سخن، که گلستان، نه جای دلتنگی است
گلستان ۱ = کتاب حضرت سعدی
گلستان ۲ = باغ و گلستان و بوستان
نکته:
برای همین است که واژه «ایهام»، یعنی
به وهم افکندن. (از ریشه «وهم» است)
به شک و گمان افتادن
✅ مجاز
به نوعی، مانند استعاره است و هر دو
واژه در این دو آرایه، واقعیت ندارد.
مجاز در برابر حقیقت، قرار دارد.
بشقابی در برابر ماست؛
این بشقاب غذاست. 👈 حقیقت
همه بشقاب رو خوردی؟ 👈 مجاز از غذای درون بشقاب
پرنده، از ابر به خاک افتاد.
ابر 👈 مجاز از آسمان
خاک 👈 مجاز از زمین
نکته: «حقیقت» ، آرایه نیست، فقط برای توضیح آرایه «مجاز» ، به آن اشاره میشود.
(به نوعی، مانند «مضاف»، که نقشی به این نام نداریم و فقط در یک ترکیب اضافی خارج از عبارت، برای معرفی نقش «مضاف الیه» ، بیان میشود.)
✅ کنایه
دارای دو معنی دور و نزدیک است. اما معنی دور، مو د نظر است.
فلانی، دست از پا درازتر برگشت.
معنی نزدیک، مورد نظر نیست، معنی دور؛ موفق نشد.
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشتهات به دو دسته دعا نگه دارد
بلغزد پای= کنایه از به خطا افتادن
به دو دست نگه دارد= کنایه از حفظ کردن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ ایهام
یک واژه که دارای دو معنی است و هر دو هم، در عبارت، میتواند باشد و معنی بدهد؛
من، داستان شیرین را خواندم.
شیرین ۱ = جالب و جذاب
شیرین ۲ = معشوقۀ خسرو پرویز
امید هست که روی ملال در نکشد
از این سخن، که گلستان، نه جای دلتنگی است
گلستان ۱ = کتاب حضرت سعدی
گلستان ۲ = باغ و گلستان و بوستان
نکته:
برای همین است که واژه «ایهام»، یعنی
به وهم افکندن. (از ریشه «وهم» است)
به شک و گمان افتادن
✅ مجاز
به نوعی، مانند استعاره است و هر دو
واژه در این دو آرایه، واقعیت ندارد.
مجاز در برابر حقیقت، قرار دارد.
بشقابی در برابر ماست؛
این بشقاب غذاست. 👈 حقیقت
همه بشقاب رو خوردی؟ 👈 مجاز از غذای درون بشقاب
پرنده، از ابر به خاک افتاد.
ابر 👈 مجاز از آسمان
خاک 👈 مجاز از زمین
نکته: «حقیقت» ، آرایه نیست، فقط برای توضیح آرایه «مجاز» ، به آن اشاره میشود.
(به نوعی، مانند «مضاف»، که نقشی به این نام نداریم و فقط در یک ترکیب اضافی خارج از عبارت، برای معرفی نقش «مضاف الیه» ، بیان میشود.)
✅ کنایه
دارای دو معنی دور و نزدیک است. اما معنی دور، مو د نظر است.
فلانی، دست از پا درازتر برگشت.
معنی نزدیک، مورد نظر نیست، معنی دور؛ موفق نشد.
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشتهات به دو دسته دعا نگه دارد
بلغزد پای= کنایه از به خطا افتادن
به دو دست نگه دارد= کنایه از حفظ کردن
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Forwarded from مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی
سوالات word دی ماه سالهای گذشته دروس : فارسی ، نگارش ، فنون ادبی و فارسی و نگارش هنرستان در کانال :
@makhzanesoalatedoroseadabi
جهت استفاده همکاران در طرح سوال امتحان دی ماه مقطع دو دبیرستان
@makhzanesoalatedoroseadabi
جهت استفاده همکاران در طرح سوال امتحان دی ماه مقطع دو دبیرستان
سلسله جلسات سبک شناسی با تدریس استاد علامه دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی (بصورت مجازی)
جلسه ۱:
https://t.me/shafiei_kadkani/1868
جلسه ۲:
https://t.me/shafiei_kadkani/1874
جلسه ۳:
https://t.me/shafiei_kadkani/1878
جلسه ۴:
https://t.me/shafiei_kadkani/1886
جلسه ۵:
https://t.me/shafiei_kadkani/1894
جلسه ۶:
https://t.me/shafiei_kadkani/1903
جلسه ۷:
https://t.me/shafiei_kadkani/1910
@ferdosesokhan
جلسه ۱:
https://t.me/shafiei_kadkani/1868
جلسه ۲:
https://t.me/shafiei_kadkani/1874
جلسه ۳:
https://t.me/shafiei_kadkani/1878
جلسه ۴:
https://t.me/shafiei_kadkani/1886
جلسه ۵:
https://t.me/shafiei_kadkani/1894
جلسه ۶:
https://t.me/shafiei_kadkani/1903
جلسه ۷:
https://t.me/shafiei_kadkani/1910
@ferdosesokhan
Telegram
شفیعی کدکنی
@shafiei_kadkani
ــــــــــــــــــــــ
اوّلین جلسهٔ درس سال ۱۳۹۹
سهشنبه، ۱۳ آبان
▪️این جلسهها با محوریت «سبکشناسی نظم» هر سهشنبه به صورت مجازی برگزار میشود.
#محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#سه_شنبه_ها
ــــــــــــــــــــــ
اوّلین جلسهٔ درس سال ۱۳۹۹
سهشنبه، ۱۳ آبان
▪️این جلسهها با محوریت «سبکشناسی نظم» هر سهشنبه به صورت مجازی برگزار میشود.
#محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#سه_شنبه_ها
«خواب زن چپ است» یا «خواب ظن چپ است»؟
در سالهای اخیر برخی کوشیدهاند از ناپسندی مَثَلِ «خواب زن چپ است» بکاهند و اینگونه القا کنند که در اینجا «ظن» درست است و نه «زن».
برای بررسی این ادعا، نخست به لغتنامه و نیز منابع مربوط به مَثَلهای فارسی مراجعه میکنیم. این مَثَل ذیل مدخلهای «چپ» و «زن» در لغتنامه آمدهاست:
«چپ بودن خواب زن: کنایه است از خلاف شدن آنچه زن در خواب بیند. و در اصطلاح عامه، چون خواهند به کسی گویند که آنچه تو میپنداری یا میاندیشی برخلاف آن واقع خواهد شد یا آنچه تو آرزو داری عکس آن بهوقوع خواهد پیوست، گویند: خواب زن چپ است؛ یعنی پندار تو مطابق واقع نیست یا آنچه روی دهد عکس مراد و مقصود توست» (لغتنامه، ذیل چپ).
«خواب زن چپ است: یعنی اگر خواب بد دیده است، تعبیرش، برخلاف، خوب خواهد بود» (لغتنامه، ذیل خواب).
در امثال و حِکَم چنین آمدهاست:
«خواب زن چپ است: گزارۀ رؤیاهای بد زن نیک و میمون باشد» (علیاکبر دهخدا، امثال و حِکَم، ج ٢، ص ٧۴٨). محمد دبیرسیاقی این مَثَل را با همین املا در گزیدۀ امثال و حکم (ص ٧۴) آوردهاست.
صادق هدایت در نیرنگستان (ص ۶۶) به این مَثَل اشاره کردهاست: «خواب زن چپ است».
حسن ذوالفقاری و علیاکبر شیری نیز در باورهای عامیانۀ مردم ایران (ص ۵٣٣) آوردهاند: «خواب زنان را اصلی نیست، مگر زنی که مؤمنه باشد».
این مَثَل در قوچان و بیرجند نیز رایج است:
ـ میگویند «خواب زن چپ است» (یعنی باید وارونه تعبیر شود) (رمضانعلی شاکری، اترکنامه، تاریخ جامع قوچان، ص ۴١٣).
ـ خواب زن معکوس است (جمال رضایی، بیرجندنامه، بیرجند در آغاز سدۀ چهاردهم خورشیدی، ص ۶٣٣).
مولوی ارزش خواب زنان را کمتر از خواب مردان دانستهاست:
ـ قرن ٧: خواب زن کمتر ز خواب مرد دان / از پی نقصان عقل و ضعف جان (مولوی، مثنوی معنوی، چاپ حسن لاهوتی، دفتر ۶، ص ۴٣٢٠، از درج).
این مثل به آثار معاصر فارسی هم راه یافتهاست:
ـ خواب زن واضح است که چپ است (سیمین دانشور، سووشون، ص ٢۴١).
ـ رضا جان، میگویند «خواب زن چپ است» (مرتضی مشیر، خاطراتی از الهیار صالح، ص ٢٧).
ـ رؤیایم را برایش تعریف کردم. لب تختخوابم نشست و کوشید که مرا آرام بکند: «خواب زن چپ است» (آذر آریانپور، پشت دیوارهای بلند: از کاخ تا زندان، ص ٢۵۶).
در سال ١٣٨٣ کتابی با عنوان «چرا خواب زن چپ است؟ مجموعۀ مقالات و گفتوگوها» به کوشش ناهید توسلی (نشر قطره) منتشر شدهاست.
کوتاه آنکه این مَثَل هیچگاه بهصورت «خواب ظن چپ است» بهکار نرفته و صورت اخیر بر پایهای استوار نیست.
- فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در سالهای اخیر برخی کوشیدهاند از ناپسندی مَثَلِ «خواب زن چپ است» بکاهند و اینگونه القا کنند که در اینجا «ظن» درست است و نه «زن».
برای بررسی این ادعا، نخست به لغتنامه و نیز منابع مربوط به مَثَلهای فارسی مراجعه میکنیم. این مَثَل ذیل مدخلهای «چپ» و «زن» در لغتنامه آمدهاست:
«چپ بودن خواب زن: کنایه است از خلاف شدن آنچه زن در خواب بیند. و در اصطلاح عامه، چون خواهند به کسی گویند که آنچه تو میپنداری یا میاندیشی برخلاف آن واقع خواهد شد یا آنچه تو آرزو داری عکس آن بهوقوع خواهد پیوست، گویند: خواب زن چپ است؛ یعنی پندار تو مطابق واقع نیست یا آنچه روی دهد عکس مراد و مقصود توست» (لغتنامه، ذیل چپ).
«خواب زن چپ است: یعنی اگر خواب بد دیده است، تعبیرش، برخلاف، خوب خواهد بود» (لغتنامه، ذیل خواب).
در امثال و حِکَم چنین آمدهاست:
«خواب زن چپ است: گزارۀ رؤیاهای بد زن نیک و میمون باشد» (علیاکبر دهخدا، امثال و حِکَم، ج ٢، ص ٧۴٨). محمد دبیرسیاقی این مَثَل را با همین املا در گزیدۀ امثال و حکم (ص ٧۴) آوردهاست.
صادق هدایت در نیرنگستان (ص ۶۶) به این مَثَل اشاره کردهاست: «خواب زن چپ است».
حسن ذوالفقاری و علیاکبر شیری نیز در باورهای عامیانۀ مردم ایران (ص ۵٣٣) آوردهاند: «خواب زنان را اصلی نیست، مگر زنی که مؤمنه باشد».
این مَثَل در قوچان و بیرجند نیز رایج است:
ـ میگویند «خواب زن چپ است» (یعنی باید وارونه تعبیر شود) (رمضانعلی شاکری، اترکنامه، تاریخ جامع قوچان، ص ۴١٣).
ـ خواب زن معکوس است (جمال رضایی، بیرجندنامه، بیرجند در آغاز سدۀ چهاردهم خورشیدی، ص ۶٣٣).
مولوی ارزش خواب زنان را کمتر از خواب مردان دانستهاست:
ـ قرن ٧: خواب زن کمتر ز خواب مرد دان / از پی نقصان عقل و ضعف جان (مولوی، مثنوی معنوی، چاپ حسن لاهوتی، دفتر ۶، ص ۴٣٢٠، از درج).
این مثل به آثار معاصر فارسی هم راه یافتهاست:
ـ خواب زن واضح است که چپ است (سیمین دانشور، سووشون، ص ٢۴١).
ـ رضا جان، میگویند «خواب زن چپ است» (مرتضی مشیر، خاطراتی از الهیار صالح، ص ٢٧).
ـ رؤیایم را برایش تعریف کردم. لب تختخوابم نشست و کوشید که مرا آرام بکند: «خواب زن چپ است» (آذر آریانپور، پشت دیوارهای بلند: از کاخ تا زندان، ص ٢۵۶).
در سال ١٣٨٣ کتابی با عنوان «چرا خواب زن چپ است؟ مجموعۀ مقالات و گفتوگوها» به کوشش ناهید توسلی (نشر قطره) منتشر شدهاست.
کوتاه آنکه این مَثَل هیچگاه بهصورت «خواب ظن چپ است» بهکار نرفته و صورت اخیر بر پایهای استوار نیست.
- فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
برخی کتابهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی درزمینۀ زبانها و گویشهای رایج در ایران:
• نگاهی به گویشنامههای ایرانی، علیاشرف صادقی (۱۳۷۹)؛
• فرهنگ زرقان، محمّدجعفر ملکزاده (۱۳۸۰)؛
• لهجۀ تهرانی، لازار ساموئیلوویچ پـی. سیکوف، ترجمۀ محسن شجاعـی (۱۳۸۰)؛
• نامۀ سیرجان، محمود سریزدی (۱۳۸۰)؛
• مجموعهمقالات نخستین هماندیشی گویششناسی ایران، به کوشش حسن رضائی باغبیدی (۱۳۸۱)؛
• فرهنگ گویش دوانی، عبدالنّبی سلامی (۱۳۸۱)؛
• بررسی گویش فینی، بهجت نجیبی فینی (۱۳۸۱)؛
• گلهای شهر سبز (اشعاری به لهجۀ محلّی کازرونی)، محمّدجواد بهروزی (۱۳۸۱)؛
• واژهنامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، رضا سرلک (۱۳۸۱)؛
• گنجینۀ گویششناسی فارس، عبدالنّبی سلامی ـ دفتر اوّل (۱۳۸۳)، دفتر دوم (۱۳۸۴)، دفتر سوم (۱۳۸۵)، دفتر چهارم (۱۳۸۶)، دفتر پنجم (۱۳۸۸)، دفتر ششم (۱۳۹۰)، دفتر هفتم (۱۳۹۳)؛
• گویش راجی هنجن، ابوالحسن آقاربیع (۱۳۸۳)؛
• بررسی خردهگویشهای محلّی منطقۀ قصران (بهانضمام واژهنامۀ قصرانی)، گیتی دیهیم (۱۳۸۴)؛
• واژهنامۀ گویش قاین، رضا زمرّدیان (مهر ۱۳۸۵)؛
• فرهنگ تطبیقی ـ موضوعی زبانها و گویشهای ایرانی نو (۲ جلد)، محمد حسندوست (۱۳۸۹)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۱)، محمدمهدی اسماعیلی؛ نسخهپرداز: عبدالنبی سلامی (۱۳۹۰)؛
• امثالوحکم ترکی آذربایجانی، با ترجمه و تصحیح توفیق هاشم سبحانی (۱۳۹۴)، چاپ دوم (۱۳۹۵)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۲)، حبیب برجیان، (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان مازندران ۱ و ۲)، جعفر اکبرپور (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (تاتی خلخال)، جهاندوست سبزعلیپور (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان کرمانشاه)، محمدرئوف مرادی با همکاری آکو جلیلیان (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۳)، سیّد طیّب رزاقی (۱۳۹۵)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (هفت گویش از ناحیۀ زاگرس)، سلمان علییاری بابلقانی (۱۳۹۶)؛
• واژهنامۀ گویش تون، محمدجعفر یاحقی (۱۳۹۶)؛
• نثر گفتاری تاجیکان بخارا، روشن رحمانی (۱۳۹۷)؛
• گویش ملایر، صادق امین مدنی (۱۳۹۷).
- فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
• نگاهی به گویشنامههای ایرانی، علیاشرف صادقی (۱۳۷۹)؛
• فرهنگ زرقان، محمّدجعفر ملکزاده (۱۳۸۰)؛
• لهجۀ تهرانی، لازار ساموئیلوویچ پـی. سیکوف، ترجمۀ محسن شجاعـی (۱۳۸۰)؛
• نامۀ سیرجان، محمود سریزدی (۱۳۸۰)؛
• مجموعهمقالات نخستین هماندیشی گویششناسی ایران، به کوشش حسن رضائی باغبیدی (۱۳۸۱)؛
• فرهنگ گویش دوانی، عبدالنّبی سلامی (۱۳۸۱)؛
• بررسی گویش فینی، بهجت نجیبی فینی (۱۳۸۱)؛
• گلهای شهر سبز (اشعاری به لهجۀ محلّی کازرونی)، محمّدجواد بهروزی (۱۳۸۱)؛
• واژهنامۀ گویش بختیاری چهارلنگ، رضا سرلک (۱۳۸۱)؛
• گنجینۀ گویششناسی فارس، عبدالنّبی سلامی ـ دفتر اوّل (۱۳۸۳)، دفتر دوم (۱۳۸۴)، دفتر سوم (۱۳۸۵)، دفتر چهارم (۱۳۸۶)، دفتر پنجم (۱۳۸۸)، دفتر ششم (۱۳۹۰)، دفتر هفتم (۱۳۹۳)؛
• گویش راجی هنجن، ابوالحسن آقاربیع (۱۳۸۳)؛
• بررسی خردهگویشهای محلّی منطقۀ قصران (بهانضمام واژهنامۀ قصرانی)، گیتی دیهیم (۱۳۸۴)؛
• واژهنامۀ گویش قاین، رضا زمرّدیان (مهر ۱۳۸۵)؛
• فرهنگ تطبیقی ـ موضوعی زبانها و گویشهای ایرانی نو (۲ جلد)، محمد حسندوست (۱۳۸۹)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۱)، محمدمهدی اسماعیلی؛ نسخهپرداز: عبدالنبی سلامی (۱۳۹۰)؛
• امثالوحکم ترکی آذربایجانی، با ترجمه و تصحیح توفیق هاشم سبحانی (۱۳۹۴)، چاپ دوم (۱۳۹۵)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۲)، حبیب برجیان، (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان مازندران ۱ و ۲)، جعفر اکبرپور (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (تاتی خلخال)، جهاندوست سبزعلیپور (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان کرمانشاه)، محمدرئوف مرادی با همکاری آکو جلیلیان (۱۳۹۴)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (استان اصفهان ۳)، سیّد طیّب رزاقی (۱۳۹۵)؛
• گنجینۀ گویشهای ایرانی (هفت گویش از ناحیۀ زاگرس)، سلمان علییاری بابلقانی (۱۳۹۶)؛
• واژهنامۀ گویش تون، محمدجعفر یاحقی (۱۳۹۶)؛
• نثر گفتاری تاجیکان بخارا، روشن رحمانی (۱۳۹۷)؛
• گویش ملایر، صادق امین مدنی (۱۳۹۷).
- فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan