This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#فارسی_دوازدهم
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش اول
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش اول
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
VID-20201129-WA0003.mp4
14.8 MB
#فارسی_دوازدهم
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش دوم
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش دوم
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
VID-20201129-WA0005.mp4
15.7 MB
#فارسی_دوازدهم
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش سوم
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
بخش سوم
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
VID-20201129-WA0006.mp4
12.1 MB
#فارسی_دوازدهم
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
#کارگاه_متن_پژوهی
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
#فصل_پنجم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی
#کارگاه_متن_پژوهی
#مدرس : خانم فرزانه عبدالهی از رشت
@makhzanesoalatedoroseadabi
@Adabikonkoor.pdf
508.7 KB
#فارسی_یازدهم
#درس_دهم
#بانگ_جرس
#گنج_حکمت
#به_یاد_۲۲بهمن
تحلیل درس+پاسخ کارگاه متن پژوهی
#به کوشش : آقای آرش یاری
@makhzanesoalatedoroseadabi
#درس_دهم
#بانگ_جرس
#گنج_حکمت
#به_یاد_۲۲بهمن
تحلیل درس+پاسخ کارگاه متن پژوهی
#به کوشش : آقای آرش یاری
@makhzanesoalatedoroseadabi
@Adabikonkoor.pdf
551.7 KB
#فارسی_دوازدهم
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی (تحلیل +کارگاه متن پژوهی)
#گنج_حکمت
#تیرانا (تحلیل)
#به کوشش : آقای آرش یاری
@makhzanesoalatedoroseadabi
#درس_دهم
#فصل_شکوفایی (تحلیل +کارگاه متن پژوهی)
#گنج_حکمت
#تیرانا (تحلیل)
#به کوشش : آقای آرش یاری
@makhzanesoalatedoroseadabi
@Adabikonkoor.pdf
946.5 KB
#علوم_فنون_دهم
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
@Adabikonkoor.pdf
247 KB
#علوم_فنون_یازدهم
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
@Adabikonkoor.pdf
2.5 MB
#علوم_فنون_دوازدهم
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
#درس_هفتم
پرسش و پاسخ +پاسخ خود ارزیابی + تاریخ ادبیات+ دو پرسش کنکور سال ۹۹،
#مدرس: آقای فرشاد دهقانی
دبیر ادبيات شهرستان قروه،
@makhzanesoalatedoroseadabi
انواع لحن ها
١- لحن ستایشی:
ستایش مخصوص خداست و شاعر یا نویسنده در آن خداوند را به خاطر الطاف بی نظیرش می ستاید.
خواننده باید خود را موجودی بداند که تسلیم او و شاکر بخشش های اوست.
مثال: آفرین، جان آفرین پاک را
آن که جان بخشید و ایمان خاک را
آسمان چون خیمه ای بر پای کرد
بی ستون کرد و زمینش جای کرد (عطار)
٢- لحن مدح:
مدح نوشته ای در بارۂ انسان است که شاعر، با کوچکتر دانستن خود در مقابل ممدوح، به بیان آن می پرازد. فرقش با ستایش در این است که در ستایش، شاعر یا نویسنده آزادانه تر می تواند حرف خود را بزند امّا در مدح، به ویژه مدح حاکمان، این کار امکان پذیر نیست.
انواع مدح:
مدح بزرگان دینی و مذهبی
محمّد کآفرینش هست خاکش
هزاران آفرین بر جان پاکش
چراغ افروز چشم اهل بینش
طراز کارگاه آفرینش (نظامی)
مدح سلاطین و حاکمان
آیا شنیده هنرهای خسروان عجم
بیا ز خسرو خاور عیان ببین تو هنر ...
در این جهان که تواند چو شاه بود به
کدام خار بود چون صنوبر و عرعر (فلاح)
مدح افرادی بزرگ که خدمتی به جامعه یا شخصی کرده اند.
«آفرین بر روان فردوسی
آن همایون نهاد فرخنده
او نه استاد بود و ما شاگرد
او خداوند بود و ما بنده» (انوری)
٣- لحن خاطره:
داستان یا اتفاقی است که در خاطر باقی می ماند و آنقدر برای نویسنده اهمّیّت داشته که آنرا نوشته است.خوانندۂ خاطره باید آنرا به شیوه ای بخواند که گویی ماجرا برای خودش اتّفاق افتاده است.
انواع خاطره: خاطرات بد، خوش، عجیب، اوّلین آشنایی ها و برخوردها با اشیا و افراد و...
۴- لحن حماسی:
حماسه به معنای داستان دلاوری و شجاعت است. کسیکه شعر حماسی را می خواند
باید به گونه ای بخواند که آنرا به شنونده منتقل کند، پس لحن حماسی، لحنی کوبنده و استوار است.
مثال:
«به مغز پشنگ اندرآمد شتاب
ت تن تن، ت تن تن، ت تن تن، ت تن
چو دید آن سهی قدّ افراسیاب
ت تن تن، ت تن تن، ت تن تن، ت تن(فردوسی)
۵- لحن داستانی–روایی:
حکایت، تعریف کردن صمیمانۀ داستانی کوتاه با آهنگی نرم و ملایم است به گونه ای
که شنونده یا از آن پند بگیرد یا تحت تأثیر قرار بگیرد.
حکایات معمولاً با عباراتی نظیر"آورده اند که ..."،"یکی را شنیدم ..."،"روزی ..."،
" شنیدم ..."" نقل است که ..."،" یکی بود، یکی نبود"
مثال:
«یک روز به وقت نیم روزان
شد پیش شبان، ز درد سوزان»(فتوحی)
«شنیدم که خروسی بود جهان دیده ...» (وراوینی)
۶- لحن تعلیمی:
این لحن به لحن اندرزی نیز موسوم است، تلاش می کند با گویشی آرام در دل شنونده
نفوذ کرده و نکات مهمّ خوب زیستن را به مخاطب خود القا کند. در ایران این گونه نوشته بیشتر برای پندو اندرز به کار می رود.
مثال:
«زخاک آفریدت خداوند پاک
پس ای بنده !افتادگی کن چو خاک
حریص و جهان سوز و سرکش مباش
ز خاک آفریدت، آتش مباش»(سعدی)
٧- لحن تغزّلی:
شعرتغزّلی شعری است که با احساسات و عواطف انسان سر وکار دارد.شاعر احساسات خود را در قالب اشعار منتشر می کند و این احساسات می توانند حالات مختلفی را به خود بگیرد. سروده ها ممکن است از روی شادی سروده شده باشند یا از روی غم، به خاطر وصال و رسیدن به یار نوشته شده باشند یا ناشی از فراق یار.
مثال:
«شب عاشقان بی دل چه شبی دراز باشد!
تو بیا کز اوّل شب در صبـح باز باشد
عجب است اگر توانم زمحبّت گریزم
به کجا رود کبوتر که اسیر باز باشد»( سعدی)
٨- لحن مناجات:
مناجات به معنی راز و نیاز و نیایش با خداوند است. انسان در این زمان خود را بسیار کوچک فرض کرده، آنچه را که در حضور دیگران نمی تواند بیان کند، با آه و زاری یا شکر و سپاس بیان می کند. از خدا می خواهد که عاقبت به خیرش کند.
لحن مناجات آکنده از عاطفه و احساس و بیانگر حالت فروتنی و خاکساری بنده است.
مثال:
«خداوندگارا نظر کن به جود
که جرم آمد از بندگان در وجود
گناه آید از بندۂ خاکسار
به امّید عفو خداوندگار (مولوی)
٩- لحن گفت و گو( مناظره، پرسش و پاسخ)
مناظره: یعنی رقابت کردن با یکدیگر در بحث و گفت و گو یا پرسش و پاسخ است.
لحن پرسش کننده معمولاً تند و محکم، به دور از خردگرایی و همراه با فخر فروشی است. در حالی که لحن پاسخ دهنده همواره آرام و متین و توأم با خرد است.
مثال:
«نخستین بار گفتش کز کجایی؟
بگفت از دار ملک آشنایی
بگفت آنجا به صنعت در چه کوشند؟ بگفت انده خرند و جان فروشند»(نظامی)
رجز خوانی: که هر دو نفر به شرح دلاوری ها و نژاد و افتخارات خود با لحنی حماسی می پردازند. مانند: رستم و اسفندیار
١٠- لحن طنز:
بیشتر در قالب حکایت خود نمایی می کند.
طنزها معمولاً در پایان خود به نتیجه
می رسند وخواننده را تحت تأثیر قرار می دهند و می خنداند.
مثال:«وای وای! الهی رودت ببره! حوصله ام سر رفت...»(دهخدا)
برگرفته از کتاب مبانی خواندن در زبان فارسی
نوشته ی دکتر فریدون اکبری شلدره
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
١- لحن ستایشی:
ستایش مخصوص خداست و شاعر یا نویسنده در آن خداوند را به خاطر الطاف بی نظیرش می ستاید.
خواننده باید خود را موجودی بداند که تسلیم او و شاکر بخشش های اوست.
مثال: آفرین، جان آفرین پاک را
آن که جان بخشید و ایمان خاک را
آسمان چون خیمه ای بر پای کرد
بی ستون کرد و زمینش جای کرد (عطار)
٢- لحن مدح:
مدح نوشته ای در بارۂ انسان است که شاعر، با کوچکتر دانستن خود در مقابل ممدوح، به بیان آن می پرازد. فرقش با ستایش در این است که در ستایش، شاعر یا نویسنده آزادانه تر می تواند حرف خود را بزند امّا در مدح، به ویژه مدح حاکمان، این کار امکان پذیر نیست.
انواع مدح:
مدح بزرگان دینی و مذهبی
محمّد کآفرینش هست خاکش
هزاران آفرین بر جان پاکش
چراغ افروز چشم اهل بینش
طراز کارگاه آفرینش (نظامی)
مدح سلاطین و حاکمان
آیا شنیده هنرهای خسروان عجم
بیا ز خسرو خاور عیان ببین تو هنر ...
در این جهان که تواند چو شاه بود به
کدام خار بود چون صنوبر و عرعر (فلاح)
مدح افرادی بزرگ که خدمتی به جامعه یا شخصی کرده اند.
«آفرین بر روان فردوسی
آن همایون نهاد فرخنده
او نه استاد بود و ما شاگرد
او خداوند بود و ما بنده» (انوری)
٣- لحن خاطره:
داستان یا اتفاقی است که در خاطر باقی می ماند و آنقدر برای نویسنده اهمّیّت داشته که آنرا نوشته است.خوانندۂ خاطره باید آنرا به شیوه ای بخواند که گویی ماجرا برای خودش اتّفاق افتاده است.
انواع خاطره: خاطرات بد، خوش، عجیب، اوّلین آشنایی ها و برخوردها با اشیا و افراد و...
۴- لحن حماسی:
حماسه به معنای داستان دلاوری و شجاعت است. کسیکه شعر حماسی را می خواند
باید به گونه ای بخواند که آنرا به شنونده منتقل کند، پس لحن حماسی، لحنی کوبنده و استوار است.
مثال:
«به مغز پشنگ اندرآمد شتاب
ت تن تن، ت تن تن، ت تن تن، ت تن
چو دید آن سهی قدّ افراسیاب
ت تن تن، ت تن تن، ت تن تن، ت تن(فردوسی)
۵- لحن داستانی–روایی:
حکایت، تعریف کردن صمیمانۀ داستانی کوتاه با آهنگی نرم و ملایم است به گونه ای
که شنونده یا از آن پند بگیرد یا تحت تأثیر قرار بگیرد.
حکایات معمولاً با عباراتی نظیر"آورده اند که ..."،"یکی را شنیدم ..."،"روزی ..."،
" شنیدم ..."" نقل است که ..."،" یکی بود، یکی نبود"
مثال:
«یک روز به وقت نیم روزان
شد پیش شبان، ز درد سوزان»(فتوحی)
«شنیدم که خروسی بود جهان دیده ...» (وراوینی)
۶- لحن تعلیمی:
این لحن به لحن اندرزی نیز موسوم است، تلاش می کند با گویشی آرام در دل شنونده
نفوذ کرده و نکات مهمّ خوب زیستن را به مخاطب خود القا کند. در ایران این گونه نوشته بیشتر برای پندو اندرز به کار می رود.
مثال:
«زخاک آفریدت خداوند پاک
پس ای بنده !افتادگی کن چو خاک
حریص و جهان سوز و سرکش مباش
ز خاک آفریدت، آتش مباش»(سعدی)
٧- لحن تغزّلی:
شعرتغزّلی شعری است که با احساسات و عواطف انسان سر وکار دارد.شاعر احساسات خود را در قالب اشعار منتشر می کند و این احساسات می توانند حالات مختلفی را به خود بگیرد. سروده ها ممکن است از روی شادی سروده شده باشند یا از روی غم، به خاطر وصال و رسیدن به یار نوشته شده باشند یا ناشی از فراق یار.
مثال:
«شب عاشقان بی دل چه شبی دراز باشد!
تو بیا کز اوّل شب در صبـح باز باشد
عجب است اگر توانم زمحبّت گریزم
به کجا رود کبوتر که اسیر باز باشد»( سعدی)
٨- لحن مناجات:
مناجات به معنی راز و نیاز و نیایش با خداوند است. انسان در این زمان خود را بسیار کوچک فرض کرده، آنچه را که در حضور دیگران نمی تواند بیان کند، با آه و زاری یا شکر و سپاس بیان می کند. از خدا می خواهد که عاقبت به خیرش کند.
لحن مناجات آکنده از عاطفه و احساس و بیانگر حالت فروتنی و خاکساری بنده است.
مثال:
«خداوندگارا نظر کن به جود
که جرم آمد از بندگان در وجود
گناه آید از بندۂ خاکسار
به امّید عفو خداوندگار (مولوی)
٩- لحن گفت و گو( مناظره، پرسش و پاسخ)
مناظره: یعنی رقابت کردن با یکدیگر در بحث و گفت و گو یا پرسش و پاسخ است.
لحن پرسش کننده معمولاً تند و محکم، به دور از خردگرایی و همراه با فخر فروشی است. در حالی که لحن پاسخ دهنده همواره آرام و متین و توأم با خرد است.
مثال:
«نخستین بار گفتش کز کجایی؟
بگفت از دار ملک آشنایی
بگفت آنجا به صنعت در چه کوشند؟ بگفت انده خرند و جان فروشند»(نظامی)
رجز خوانی: که هر دو نفر به شرح دلاوری ها و نژاد و افتخارات خود با لحنی حماسی می پردازند. مانند: رستم و اسفندیار
١٠- لحن طنز:
بیشتر در قالب حکایت خود نمایی می کند.
طنزها معمولاً در پایان خود به نتیجه
می رسند وخواننده را تحت تأثیر قرار می دهند و می خنداند.
مثال:«وای وای! الهی رودت ببره! حوصله ام سر رفت...»(دهخدا)
برگرفته از کتاب مبانی خواندن در زبان فارسی
نوشته ی دکتر فریدون اکبری شلدره
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⚫️🔴ویدویی جالب از مهرداد میناوند: اگه قرار بود اسم زندگیتو بسازن چی میذاشتی؟ میناوند: بگم ریا نمیشه؟
ابوالفضل
خدا حافظ رفیق، ابوالفضل پشت و پناهت
ابوالفضل
خدا حافظ رفیق، ابوالفضل پشت و پناهت
✅ #کلمات_ایهام_دار متداول و دشوار کنکور سراسری درس فارسی
1⃣ بس کن ای دیده به یک بار مریز آب مرا / که خیال رخ او را همه بر ما گذر است
💢«آب» ایهام دارد: 1- مجازاً به معنی اشک 2- آبرو و اعتبار
2⃣ ز بند حرص بر آهو چه تازی نفس را چون سگ/ به صحرای قناعت رو که بی آهوست آن صحرا
💢«آهو» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- عیب و پلیدی 2- نام حیوان
💢«بند» ایهام دارد: 1- زنجیر و رشته 2- زندان
3⃣ شب فراق چو زلفت اگرچه تاریک است/ امیدوارم از آن رو که صبح نزدیک است
💢«از آن رو» ایهام دارد: 1- از آن رخسار 2- زیرا
4⃣ هر مختصر چه داند آیین عشقبازی/ کی در هوا مگس را باشد مجال بازی
💢«بازی» ایهام دارد: 1- با یای مصدر به معنای بازیکردن و مناسب کلمهی عشقبازی است. 2- با یای نسبت منسوب به باز که پرندهی معروفی است از مرغان شکاری
5⃣ خواهشت آب است و ما میآوریم اینک به چشم / خاکسار آن کس که با دریا به آبش ماجراست
💢«به چشم» ایهام دارد: 1- به وسیلهی چشم، با چشم 2- اطاعت بردن و فرمانبری
6⃣ تا کی به بوی عنبرین زنجیر زلف سرکشت/ آشفته پویم در به در دیوانه گردم کو به کو
💢«بو» ایهام دارد: 1- شمیم و رایحه 2- آرزو و طمع
7⃣ آن چنان آتش عشق تو خوش آمد دل را / که بیفتاد به یک بارگی از چشمم آب
💢«بیفتاد» ایهام دارد: 1- قطع شد 2- جاری شد.
8⃣ مطرب مجلس بساز پردهی ابریشمت / تا همه بر هم زنیم پنبه پشمینهپوش
💢«پرده» ایهام دارد: 1- پردهی موسیقی 2- حجاب
9⃣ ندارم تاب سودای کمند زلف مهرویان / ولی اکنون چه تدبیر است چون افتاده بر گردن
💢«تاب» ایهام دارد: 1- تاب گیسو و زلف تابدار 2- توان و طاقت
🔟 آیینهی صفات خدایی و خلق را / جمعیتی که روی نمود از صفای تست
💢«جمعیت» ایهام دارد: 1- انبوه خلق 2- به قرینهی کلمهی «صفا» به معنای خاطرِ جمع و اطمینان خاطر
1⃣1⃣ گر چو شمعت بکشد یار ازو روی متاب/ ور چو چنگت بزند دوست ز دستش مخروش
💢«چنگ» ایهام دارد: 1- آلتی از اسباب موسیقی 2- به معنای پنجه و ناخن
2⃣1⃣ باد بر بوی نسیم زلف سنبل در ختن / نامه را چندان دهد دم تا جگر پر خون کند
💢«دم» ایهام دارد: 1- نَفَس 2- دم عربی به معنای خون
3⃣1⃣ نقشی است هر ساعت ز نو این دور لعبتباز را / ای لعبت ساقی بیار آن جام جمپرداز را
💢«دور» ایهام دارد: 1- روزگار 2- به دور گرداندن شراب توسط ساقی
4⃣1⃣ قصهی حال پریشان من امشب ز غمت/ به درازی سر زلف تو بگذشت ز دوش
💢«دوش» ایهام دارد: 1- شب گذشته و دیشب 2- شانه و کتف
5⃣1⃣ با رود و چنگ و رود زن تا چند سازم ساقیا / آبی ندارد رود او آبیش باز آور به جو
💢«رود» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- یکی از آلات موسیقی 2- رودخانه
6⃣1⃣ ای سرو روان بر طرف ما گذری کن / تا جان همه بر پای تو ریزیم روانی
🔍سرو روان استعارهی مصرّحه از معشوق است.
💢 «روان» ایهام دارد: 1- روان و خرامنده 2- روان به معنی روح، یعنی شاعر، معشوق را مایه امید روح خود مینامد. 3- روان به معنی ناپایدار و گذرنده و رونده
7⃣1⃣ بیمار غمت را بهجز از صبر دوا نیست / صبر است دوای من و دردا که مرا نیست
💢«صبر» ایهام دارد: 1- بردباری و صبوری 2- دارویی تلخ
8⃣1⃣ چشم سرمست تو را عین بلا میبینم/ لیکن ابروی تو چیزی است که بالای بلاست
💢«عین» ایهام دارد: 1- مثل و شبیه 2- چشمه
9⃣1⃣ مستان دل اغیار چه لازم که در این عهد/ هر جای که قلب است به بازار تو باشد
💢«قلب» ایهام دارد:1- دل 2- سیم و زر اندوده و تقلّبی و ناخالص
0⃣2⃣ کیوان ز هفتمین فلک آواز داد و گفت / ای مشتری بخر که بهای موافق است
«مشتری» ایهام دارد: 1- خریدار 2- سیّارهی مشتری
- ناهید یوسف زاده
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
1⃣ بس کن ای دیده به یک بار مریز آب مرا / که خیال رخ او را همه بر ما گذر است
💢«آب» ایهام دارد: 1- مجازاً به معنی اشک 2- آبرو و اعتبار
2⃣ ز بند حرص بر آهو چه تازی نفس را چون سگ/ به صحرای قناعت رو که بی آهوست آن صحرا
💢«آهو» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- عیب و پلیدی 2- نام حیوان
💢«بند» ایهام دارد: 1- زنجیر و رشته 2- زندان
3⃣ شب فراق چو زلفت اگرچه تاریک است/ امیدوارم از آن رو که صبح نزدیک است
💢«از آن رو» ایهام دارد: 1- از آن رخسار 2- زیرا
4⃣ هر مختصر چه داند آیین عشقبازی/ کی در هوا مگس را باشد مجال بازی
💢«بازی» ایهام دارد: 1- با یای مصدر به معنای بازیکردن و مناسب کلمهی عشقبازی است. 2- با یای نسبت منسوب به باز که پرندهی معروفی است از مرغان شکاری
5⃣ خواهشت آب است و ما میآوریم اینک به چشم / خاکسار آن کس که با دریا به آبش ماجراست
💢«به چشم» ایهام دارد: 1- به وسیلهی چشم، با چشم 2- اطاعت بردن و فرمانبری
6⃣ تا کی به بوی عنبرین زنجیر زلف سرکشت/ آشفته پویم در به در دیوانه گردم کو به کو
💢«بو» ایهام دارد: 1- شمیم و رایحه 2- آرزو و طمع
7⃣ آن چنان آتش عشق تو خوش آمد دل را / که بیفتاد به یک بارگی از چشمم آب
💢«بیفتاد» ایهام دارد: 1- قطع شد 2- جاری شد.
8⃣ مطرب مجلس بساز پردهی ابریشمت / تا همه بر هم زنیم پنبه پشمینهپوش
💢«پرده» ایهام دارد: 1- پردهی موسیقی 2- حجاب
9⃣ ندارم تاب سودای کمند زلف مهرویان / ولی اکنون چه تدبیر است چون افتاده بر گردن
💢«تاب» ایهام دارد: 1- تاب گیسو و زلف تابدار 2- توان و طاقت
🔟 آیینهی صفات خدایی و خلق را / جمعیتی که روی نمود از صفای تست
💢«جمعیت» ایهام دارد: 1- انبوه خلق 2- به قرینهی کلمهی «صفا» به معنای خاطرِ جمع و اطمینان خاطر
1⃣1⃣ گر چو شمعت بکشد یار ازو روی متاب/ ور چو چنگت بزند دوست ز دستش مخروش
💢«چنگ» ایهام دارد: 1- آلتی از اسباب موسیقی 2- به معنای پنجه و ناخن
2⃣1⃣ باد بر بوی نسیم زلف سنبل در ختن / نامه را چندان دهد دم تا جگر پر خون کند
💢«دم» ایهام دارد: 1- نَفَس 2- دم عربی به معنای خون
3⃣1⃣ نقشی است هر ساعت ز نو این دور لعبتباز را / ای لعبت ساقی بیار آن جام جمپرداز را
💢«دور» ایهام دارد: 1- روزگار 2- به دور گرداندن شراب توسط ساقی
4⃣1⃣ قصهی حال پریشان من امشب ز غمت/ به درازی سر زلف تو بگذشت ز دوش
💢«دوش» ایهام دارد: 1- شب گذشته و دیشب 2- شانه و کتف
5⃣1⃣ با رود و چنگ و رود زن تا چند سازم ساقیا / آبی ندارد رود او آبیش باز آور به جو
💢«رود» در مصراع دوم ایهام دارد: 1- یکی از آلات موسیقی 2- رودخانه
6⃣1⃣ ای سرو روان بر طرف ما گذری کن / تا جان همه بر پای تو ریزیم روانی
🔍سرو روان استعارهی مصرّحه از معشوق است.
💢 «روان» ایهام دارد: 1- روان و خرامنده 2- روان به معنی روح، یعنی شاعر، معشوق را مایه امید روح خود مینامد. 3- روان به معنی ناپایدار و گذرنده و رونده
7⃣1⃣ بیمار غمت را بهجز از صبر دوا نیست / صبر است دوای من و دردا که مرا نیست
💢«صبر» ایهام دارد: 1- بردباری و صبوری 2- دارویی تلخ
8⃣1⃣ چشم سرمست تو را عین بلا میبینم/ لیکن ابروی تو چیزی است که بالای بلاست
💢«عین» ایهام دارد: 1- مثل و شبیه 2- چشمه
9⃣1⃣ مستان دل اغیار چه لازم که در این عهد/ هر جای که قلب است به بازار تو باشد
💢«قلب» ایهام دارد:1- دل 2- سیم و زر اندوده و تقلّبی و ناخالص
0⃣2⃣ کیوان ز هفتمین فلک آواز داد و گفت / ای مشتری بخر که بهای موافق است
«مشتری» ایهام دارد: 1- خریدار 2- سیّارهی مشتری
- ناهید یوسف زاده
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅جلسه اول کارگاه مقاله نویسی تا دقایقی دیگر آغاز میشود
✅لینک ورود به کارگاه مقاله نویسی:
http://vc7.viannacloud.ir/rowwzr9o5qvg/
@pdf_kotob_e_adabi
✅لینک ورود به کارگاه مقاله نویسی:
http://vc7.viannacloud.ir/rowwzr9o5qvg/
@pdf_kotob_e_adabi
زبان، گویش، لهجه و گونه
و تعریف اجمالی و تقابلی هرکدام در زبانشناسی
گونه (variety): اصطلاحی خنثی است که برای اطلاق کلی در تعریفِ زبان و گویش و لهجه بهکار میرود.
زبان (language): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل ندارند؛ مانندِ ترکی و کردی و گیلگی.
گویش (dialect): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل دارند؛ ولی بین آن دو گونه تفاوتهای آوایی و واجی و صرفی و نحوی هست؛ مانندِ شیرازی و یزدی و اصفهانی.
لهجه (accent): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل دارند؛ ولی بین آن دو گونه فقط تفاوتهای آوایی و واجی هست؛ مانندِ انگلیسی آمریکایی و انگلیسی بریتانیایی.
البته شایان توجه است که میان زبانشناسان اتفاقِنظر قطعی و دقیقی نیست؛ اما آنچه در فضای زبانشناسی غالب است، همینی است که مطالعه فرمودید.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
و تعریف اجمالی و تقابلی هرکدام در زبانشناسی
گونه (variety): اصطلاحی خنثی است که برای اطلاق کلی در تعریفِ زبان و گویش و لهجه بهکار میرود.
زبان (language): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل ندارند؛ مانندِ ترکی و کردی و گیلگی.
گویش (dialect): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل دارند؛ ولی بین آن دو گونه تفاوتهای آوایی و واجی و صرفی و نحوی هست؛ مانندِ شیرازی و یزدی و اصفهانی.
لهجه (accent): اصطلاحی کلی است برای اطلاق به دو گونهٔ زبانی که سخنگویان آن دو، از هم فهم متقابل دارند؛ ولی بین آن دو گونه فقط تفاوتهای آوایی و واجی هست؛ مانندِ انگلیسی آمریکایی و انگلیسی بریتانیایی.
البته شایان توجه است که میان زبانشناسان اتفاقِنظر قطعی و دقیقی نیست؛ اما آنچه در فضای زبانشناسی غالب است، همینی است که مطالعه فرمودید.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni_gr
گروهی برای تبادل نظر و ارائه نکات درسی معلمان و دانش آموزان فنی و حرفهای و کار و دانش
فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی
@farsionegaresh_fanni_gr
گروهی برای تبادل نظر و ارائه نکات درسی معلمان و دانش آموزان فنی و حرفهای و کار و دانش
آموزش حسن تعلیل با زبان ساده و مثال های متنوع وجذاب:
میدونی وقتی کسی رو می بوسی چشماتو می بندی؟چون قشنگترین چیزا تو این دنیا قابل دیدن نیستن
بارون که میاد حضور خدا بهتر حس میشه! میدونی چرا؟ باران یعنی نقطه چین تا خدا
می دونی چرامعرفتها کم شده؟چون همش تو وجود تو جمع شده
میدونی چرا خورشید داغه؟چون میبینه تو مال منی آتیش میگیره
وقتی شاعر و یانویسنده برای یک امر طبیعی دلیلی ادبی غیر از آن چه که واقعیت دارد، می آورد را حسن تعلیل گویند. در واقع یعنی آوردن علتی ادبی برای امری، به گونه ای که بتواند مخاطب را قانع کند.باوجود این که حسن تعلیل، واقعی، علمی و عقلی نیست،مخاطب آن را از علت اصلی دلپذیرتر می یابد و راز زیبایی آن نیز در همین نکته است. این آرایه در شعر و نثر به کار می رود.
به مثال های زیر توجه کنید:
- باران همه بر جای عرق می چکد از ابر/پیداست که از روی لطیف تو حیا کرد
شاعرعلت باریدن باران راعرق می داند که ابردر برابرلطافت روی یارمی ریزد.
- ذره راتا نبود همت عالی حافظ/طالب چشمه خورشید درخشان نشود
حافظ علت رسیدن ذرات معلق در فضا به خورشید و سرچشمه نور را (بلند همتی ذره) می داندو این حسن تعلیل چه بسا منشأ اثری در خواننده باشد.
- من موی خویش را نه از آن می کنم سیاه /تا باز نوجوان شوم و نو کنم گناه
چون جامه ها به وقت مصیبت سیه کنند /من موی از مصیبت پیری کنم سیاه
رودکی در بیت دوم، علت رنگ کردن موی خود را درهنگام پیری بیان می کند و می گوید چون در هنگام مصیبت، مردم لباس سیاه می پوشند، من هم از مصیبت پیری موی خود را سیاه می کنم.
- رسم بدعهد ایام چو دید ابر بهار /گریه اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد
ابر بهاری زمانی که بی وفایی روزگار را دید از این بدعهدی به گریه افتاد – در این بیت حافظ علت باران تند که لازمه ابر بهاری است، را ادعای خود که بی وفایی روزگار است می داند.
گر شاهدان نه دینی ودین می برند و عقل/پس زاهدان برای چه خلوت گزیده اند؟
سعدی سبب خلوت گزیدن زاهدان از آن سبب است که از شاهدان (زیبا رویان)، که دنیا و دین و عقل را غارت می کنند، در امان باشند.
تعلیل، در لغت به معنای دلیل و برهان نیکو آوردن و یا نیکو توجیه کردن مسئله یا موضوعی است؛ دلایلی که در حسنتعلیل میآید از نظر منطقی اعتباری ندارد، اما خیال انگیز است و زیبا.
به سرو گفت کای میوه ای نمی آری/جواب داد که آزادگان تهی دستند
از صوفی پرسیدند: هنگام غروب، خورشید چرا زرد روی است؟ گفت: از بیم جدایی
زردی برگ درختان به هنگام پاییز از شرم بی ثمری است.
برای درک لذت شیرینی آغوش پر محبت مادر، رودها هم سوی دریا می روند.
علت زیبایی آن، اولاً بهره گیری از این ترفندهاست، ثانیاً: این استدلال و دلایلی که درتعلیل آورده میشود، دلنشین و موجب برجستگی کلام می شود.
بسیاری از شاعران فارسی و عربی از این اسلوب استفاده کرده اند و در ادبیات فارسی موارد بسیار ظریف و زیبایی یافت می شود اما یکی از بهترین و زیباترین و ظریف ترین حسن تعلیلی که دیدم در شعری هست از ابوالعلاء معرّی (شاعر عرب) که خیلی لطیف می گوید:
دو نشانه است برچهره روزگار از دو شهید (علی و فرزندش حسین)
سرخی ابتدای شب (شفق) وسرخی انتهای شب(فجر)
و تاحشر این چنین خواهد بود تا آن که از خدای دادخواهی کنند
منظور این است که امام علی را در سحر شهید شد و سرخی صبح از خون اوست و امام حسین در غروب شهید شد که سرخی غروب از خون اوست. من این حسن تعلیل رو خیلی دوست دارم.
حالا یک حسن تعلیل بامزه و امروزی: میدونی چرا خدا اول مرد و بعد زن رو آفرید؟ چون برای خلق هر شاهکاری نیاز به چرکنویس هست!
نمونه هایی برای حسن تعلیل :
هیچ دانی میوه را تأثیر شیرینی ز چیست؟
بس که در زیر زمین شکر لبان خوابیده اند
دانی که چرا زمیوه ها سیب نکوست
نیمی رخ عاشق است و نیمی رخ دوست
سیل را نعره از آنست که از بحر جداست
هرکه با بحر درآمیخته خاموش شود
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
میدونی وقتی کسی رو می بوسی چشماتو می بندی؟چون قشنگترین چیزا تو این دنیا قابل دیدن نیستن
بارون که میاد حضور خدا بهتر حس میشه! میدونی چرا؟ باران یعنی نقطه چین تا خدا
می دونی چرامعرفتها کم شده؟چون همش تو وجود تو جمع شده
میدونی چرا خورشید داغه؟چون میبینه تو مال منی آتیش میگیره
وقتی شاعر و یانویسنده برای یک امر طبیعی دلیلی ادبی غیر از آن چه که واقعیت دارد، می آورد را حسن تعلیل گویند. در واقع یعنی آوردن علتی ادبی برای امری، به گونه ای که بتواند مخاطب را قانع کند.باوجود این که حسن تعلیل، واقعی، علمی و عقلی نیست،مخاطب آن را از علت اصلی دلپذیرتر می یابد و راز زیبایی آن نیز در همین نکته است. این آرایه در شعر و نثر به کار می رود.
به مثال های زیر توجه کنید:
- باران همه بر جای عرق می چکد از ابر/پیداست که از روی لطیف تو حیا کرد
شاعرعلت باریدن باران راعرق می داند که ابردر برابرلطافت روی یارمی ریزد.
- ذره راتا نبود همت عالی حافظ/طالب چشمه خورشید درخشان نشود
حافظ علت رسیدن ذرات معلق در فضا به خورشید و سرچشمه نور را (بلند همتی ذره) می داندو این حسن تعلیل چه بسا منشأ اثری در خواننده باشد.
- من موی خویش را نه از آن می کنم سیاه /تا باز نوجوان شوم و نو کنم گناه
چون جامه ها به وقت مصیبت سیه کنند /من موی از مصیبت پیری کنم سیاه
رودکی در بیت دوم، علت رنگ کردن موی خود را درهنگام پیری بیان می کند و می گوید چون در هنگام مصیبت، مردم لباس سیاه می پوشند، من هم از مصیبت پیری موی خود را سیاه می کنم.
- رسم بدعهد ایام چو دید ابر بهار /گریه اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد
ابر بهاری زمانی که بی وفایی روزگار را دید از این بدعهدی به گریه افتاد – در این بیت حافظ علت باران تند که لازمه ابر بهاری است، را ادعای خود که بی وفایی روزگار است می داند.
گر شاهدان نه دینی ودین می برند و عقل/پس زاهدان برای چه خلوت گزیده اند؟
سعدی سبب خلوت گزیدن زاهدان از آن سبب است که از شاهدان (زیبا رویان)، که دنیا و دین و عقل را غارت می کنند، در امان باشند.
تعلیل، در لغت به معنای دلیل و برهان نیکو آوردن و یا نیکو توجیه کردن مسئله یا موضوعی است؛ دلایلی که در حسنتعلیل میآید از نظر منطقی اعتباری ندارد، اما خیال انگیز است و زیبا.
به سرو گفت کای میوه ای نمی آری/جواب داد که آزادگان تهی دستند
از صوفی پرسیدند: هنگام غروب، خورشید چرا زرد روی است؟ گفت: از بیم جدایی
زردی برگ درختان به هنگام پاییز از شرم بی ثمری است.
برای درک لذت شیرینی آغوش پر محبت مادر، رودها هم سوی دریا می روند.
علت زیبایی آن، اولاً بهره گیری از این ترفندهاست، ثانیاً: این استدلال و دلایلی که درتعلیل آورده میشود، دلنشین و موجب برجستگی کلام می شود.
بسیاری از شاعران فارسی و عربی از این اسلوب استفاده کرده اند و در ادبیات فارسی موارد بسیار ظریف و زیبایی یافت می شود اما یکی از بهترین و زیباترین و ظریف ترین حسن تعلیلی که دیدم در شعری هست از ابوالعلاء معرّی (شاعر عرب) که خیلی لطیف می گوید:
دو نشانه است برچهره روزگار از دو شهید (علی و فرزندش حسین)
سرخی ابتدای شب (شفق) وسرخی انتهای شب(فجر)
و تاحشر این چنین خواهد بود تا آن که از خدای دادخواهی کنند
منظور این است که امام علی را در سحر شهید شد و سرخی صبح از خون اوست و امام حسین در غروب شهید شد که سرخی غروب از خون اوست. من این حسن تعلیل رو خیلی دوست دارم.
حالا یک حسن تعلیل بامزه و امروزی: میدونی چرا خدا اول مرد و بعد زن رو آفرید؟ چون برای خلق هر شاهکاری نیاز به چرکنویس هست!
نمونه هایی برای حسن تعلیل :
هیچ دانی میوه را تأثیر شیرینی ز چیست؟
بس که در زیر زمین شکر لبان خوابیده اند
دانی که چرا زمیوه ها سیب نکوست
نیمی رخ عاشق است و نیمی رخ دوست
سیل را نعره از آنست که از بحر جداست
هرکه با بحر درآمیخته خاموش شود
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع "و" در زبان فارسی
به طور کلی سه نوع "و" در دستور زبان فارسی دبیرستان وجود دارد:
۱. واو عطف
۲. واو ربط
۳. واو وندی
۱. در حالت عادی زبان، واو ربط دو جمله همپایه را به هم پیوند میدهد:
علی آمد و سر جایش نشست
یا دو شبه جمله را به هم میپیوندد:
افسوس و دریغ که ایام جوانی هدر رفت
سلام و درود ای مردان روزگار!!!
۲. واو عطف پیوند دهنده دو کلمه همنقش است:
پیوند دو اسم: علی و حسین را دیدم
پیوند دو صفت: هوای سرد و دلانگیز
پیوند دو مسند: قهوهخانه گرم و روشن بود
۳. واو وندی در ساختمان واژههای وندی و وندی مرکب به کار میرود:
جستوخیز
گفتوگو
ترسو
چنانکه دیدیم تعیین نوع واو در شکل عادی زبان بسیار آسان است، ولی در شیوه بلاغی به این آسانی نیست و نیازمند دقت بیشتری است. چون در این شیوه اجزای جمله جابجا میشوند و گاهی برای فهمیدن درست نوع واو لازم است ابتدا جمله را به شکل امروزی درآوریم.
مثلا در مصرع:
چو چنگش رگ و استخوان ماند و پوست
نمیتوان گفت چون حرف واو بعد از فعل "ماند" قرار گرفته پس حرف ربط هست.
و یا در مصرع:
او در من و من در او فتاده
نمیتوان گفت چون واو بین دو ضمیر قرار گرفته پس واو عطف است.
در چنین مواقعی باید ببینیم ترتیب جمله در حالت عادی چگونه است و بر اساس آن قضاوت کنیم. مثلا شکل امروزی مصرعهای فوق به صورت زیر است:
مثل چنگ، رگ و استخوان و پوستش ماند.
میبینیم که در این صورت کلمه پوست معطوف به استخوان شده است.
ولی شکل عادی مصرع دوم اینگونه خواهد بود:
او در من افتاده بود و من هم در او افتاده بودم.
میبینیم که واو از بین دو ضمیر جدا شد و میان دو جمله قرار گرفت، لذا متوجه میشویم که واو ربط بوده نه عطف.
راه حل چیست؟
اگر بعد از فعل جمله، واو بیآید و بعد از آن، یک یا چند کلمه بدون فعل آید، گاهی تردید به وجود میآید که آیا کلمات بعد از واو معطوف به کلمات قبل از فعل هستند یا نه جمله ای دیگر هستند که فعل آنها به قرینه حذف شده است. برای درک بهتر موضوع مثالی ذکر میکنیم:
این گل، سرخ است و زیبا
تردید ما در جمله فوق این است که آیا کلمه زیبا معطوف به سرخ است یا نه. جمله مستقلی بوده که فعل آن حذف شده؟ و در اصل اینگونه بوده:
این گل، سرخ است و زیبا است!
پذیرفتن هر یک از احتمالات فوق در تعیین نوع واو موثر خواهد بود. در حالت اول واو را باید حرف عطف محسوب کنیم و در فرض دوم باید آن را حرف ربط بدانیم.
پاسخ:
در چنین مواقعی باید به طبیعت زبان رجوع کنیم. یعنی ابتدا هر دو صورت ممکن را در نظر بگیریم و بعد از خودمان بپرسیم که از این دو جمله کدام یک به ذات و طبیعت زبان فارسی نزدیک تر و مطابق واقع تر است؟ معیار را بر همان قرار می دهیم.
با توضیحات بالا درمییابیم که واو در اغلب مواقع اینچنینی، حرف عطف است نه حرف ربط. چون طبیعت زبان به سادگی و کوتاهی و پرهیز از تکرار نابجاست است، به مثالهای زیر توجه فرمایید:
- علی شاد است و خوشحال...واو حرف عطف است چون گرایش اهل زبان به این است که بگویند: علی شاد و خوشحال است. کمتر کسی در این جامعه میگوید: علی شاد است و خوشحال است
همین طور است در جملات زیر:
- هوا سرد بود و سوزان... هوا سرد و سوزان بود
- رقیبان گریه کردند و دوست..... رقیبان و دوست گریه کردند
- عوارض کرونا سردرد است و سرفه و حالت تهوع.......عوارض کرونا سردرد و سرفه و حالت تهوع است
- عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش..... عقل و صبر و طاقت و هوشم را برد
کرم بین و لطف خداوندگار.... کرم و لطف خداوندگار را ببین
غرق غباریم و غربت.... غرق غبار و غربت هستیم
مگر اینکه قراینی در جمله باشد که منافی حرف عطف بودن باشد و مبین ربط بودن واو باشد، مثلا در جمله زیر:
- شمعم بسوخت و خانه و کاشانه نیز هم
ذکر قید "نیز هم" ذهن را به طرف ربط بودن منصرف میکند. و معطوف گرفتن آن جمله را از عرف زبانی خارج می کند.
یا در جمله:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او....
نمیتوان گفت: علی و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد!!!
چون جمله غیر استاندار میشود. پس شکل درست آن چنین است:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
به طور کلی سه نوع "و" در دستور زبان فارسی دبیرستان وجود دارد:
۱. واو عطف
۲. واو ربط
۳. واو وندی
۱. در حالت عادی زبان، واو ربط دو جمله همپایه را به هم پیوند میدهد:
علی آمد و سر جایش نشست
یا دو شبه جمله را به هم میپیوندد:
افسوس و دریغ که ایام جوانی هدر رفت
سلام و درود ای مردان روزگار!!!
۲. واو عطف پیوند دهنده دو کلمه همنقش است:
پیوند دو اسم: علی و حسین را دیدم
پیوند دو صفت: هوای سرد و دلانگیز
پیوند دو مسند: قهوهخانه گرم و روشن بود
۳. واو وندی در ساختمان واژههای وندی و وندی مرکب به کار میرود:
جستوخیز
گفتوگو
ترسو
چنانکه دیدیم تعیین نوع واو در شکل عادی زبان بسیار آسان است، ولی در شیوه بلاغی به این آسانی نیست و نیازمند دقت بیشتری است. چون در این شیوه اجزای جمله جابجا میشوند و گاهی برای فهمیدن درست نوع واو لازم است ابتدا جمله را به شکل امروزی درآوریم.
مثلا در مصرع:
چو چنگش رگ و استخوان ماند و پوست
نمیتوان گفت چون حرف واو بعد از فعل "ماند" قرار گرفته پس حرف ربط هست.
و یا در مصرع:
او در من و من در او فتاده
نمیتوان گفت چون واو بین دو ضمیر قرار گرفته پس واو عطف است.
در چنین مواقعی باید ببینیم ترتیب جمله در حالت عادی چگونه است و بر اساس آن قضاوت کنیم. مثلا شکل امروزی مصرعهای فوق به صورت زیر است:
مثل چنگ، رگ و استخوان و پوستش ماند.
میبینیم که در این صورت کلمه پوست معطوف به استخوان شده است.
ولی شکل عادی مصرع دوم اینگونه خواهد بود:
او در من افتاده بود و من هم در او افتاده بودم.
میبینیم که واو از بین دو ضمیر جدا شد و میان دو جمله قرار گرفت، لذا متوجه میشویم که واو ربط بوده نه عطف.
راه حل چیست؟
اگر بعد از فعل جمله، واو بیآید و بعد از آن، یک یا چند کلمه بدون فعل آید، گاهی تردید به وجود میآید که آیا کلمات بعد از واو معطوف به کلمات قبل از فعل هستند یا نه جمله ای دیگر هستند که فعل آنها به قرینه حذف شده است. برای درک بهتر موضوع مثالی ذکر میکنیم:
این گل، سرخ است و زیبا
تردید ما در جمله فوق این است که آیا کلمه زیبا معطوف به سرخ است یا نه. جمله مستقلی بوده که فعل آن حذف شده؟ و در اصل اینگونه بوده:
این گل، سرخ است و زیبا است!
پذیرفتن هر یک از احتمالات فوق در تعیین نوع واو موثر خواهد بود. در حالت اول واو را باید حرف عطف محسوب کنیم و در فرض دوم باید آن را حرف ربط بدانیم.
پاسخ:
در چنین مواقعی باید به طبیعت زبان رجوع کنیم. یعنی ابتدا هر دو صورت ممکن را در نظر بگیریم و بعد از خودمان بپرسیم که از این دو جمله کدام یک به ذات و طبیعت زبان فارسی نزدیک تر و مطابق واقع تر است؟ معیار را بر همان قرار می دهیم.
با توضیحات بالا درمییابیم که واو در اغلب مواقع اینچنینی، حرف عطف است نه حرف ربط. چون طبیعت زبان به سادگی و کوتاهی و پرهیز از تکرار نابجاست است، به مثالهای زیر توجه فرمایید:
- علی شاد است و خوشحال...واو حرف عطف است چون گرایش اهل زبان به این است که بگویند: علی شاد و خوشحال است. کمتر کسی در این جامعه میگوید: علی شاد است و خوشحال است
همین طور است در جملات زیر:
- هوا سرد بود و سوزان... هوا سرد و سوزان بود
- رقیبان گریه کردند و دوست..... رقیبان و دوست گریه کردند
- عوارض کرونا سردرد است و سرفه و حالت تهوع.......عوارض کرونا سردرد و سرفه و حالت تهوع است
- عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش..... عقل و صبر و طاقت و هوشم را برد
کرم بین و لطف خداوندگار.... کرم و لطف خداوندگار را ببین
غرق غباریم و غربت.... غرق غبار و غربت هستیم
مگر اینکه قراینی در جمله باشد که منافی حرف عطف بودن باشد و مبین ربط بودن واو باشد، مثلا در جمله زیر:
- شمعم بسوخت و خانه و کاشانه نیز هم
ذکر قید "نیز هم" ذهن را به طرف ربط بودن منصرف میکند. و معطوف گرفتن آن جمله را از عرف زبانی خارج می کند.
یا در جمله:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او....
نمیتوان گفت: علی و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد!!!
چون جمله غیر استاندار میشود. پس شکل درست آن چنین است:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan