فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
فردوس سخن pinned «گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی @farsionegaresh_fanni_gr گروهی برای تبادل نظر و ارائه نکات درسی معلمان و دانش آموزان فنی و حرفه‌ای و…»
آموزش حسن تعلیل با زبان ساده و مثال های متنوع وجذاب:

میدونی وقتی کسی رو می بوسی چشماتو می بندی؟چون قشنگترین چیزا تو این دنیا قابل دیدن نیستن

 بارون که میاد حضور خدا بهتر حس میشه! میدونی چرا؟ باران یعنی نقطه چین تا خدا

 می دونی چرامعرفتها کم شده؟چون همش تو وجود تو جمع شده

 میدونی چرا خورشید داغه؟چون میبینه تو مال منی آتیش میگیره

 وقتی شاعر و یانویسنده برای یک امر طبیعی دلیلی ادبی غیر از آن چه که واقعیت دارد، می آورد را حسن تعلیل گویند. در واقع یعنی آوردن علتی ادبی برای امری، به گونه ای که بتواند مخاطب را قانع کند.باوجود این که حسن تعلیل، واقعی، علمی و عقلی نیست،مخاطب آن را از علت اصلی دلپذیرتر می یابد و راز زیبایی آن نیز در همین نکته است. این آرایه در شعر و نثر به کار می رود.

به مثال های زیر توجه کنید:

 - باران همه بر جای عرق می چکد از ابر/پیداست که از روی لطیف تو حیا کرد

شاعرعلت باریدن باران راعرق می داند که ابردر برابرلطافت روی یارمی ریزد.

  - ذره راتا نبود همت عالی حافظ/طالب چشمه خورشید درخشان نشود

حافظ علت رسیدن ذرات معلق در فضا به خورشید و سرچشمه نور را (بلند همتی ذره) می داندو این حسن تعلیل چه بسا منشأ اثری در خواننده باشد.

 - من موی خویش را نه از آن می کنم سیاه /تا باز نوجوان شوم و نو کنم گناه

چون جامه ها به وقت مصیبت سیه کنند /من موی از مصیبت پیری کنم سیاه

رودکی در بیت دوم، علت رنگ کردن موی خود را درهنگام پیری بیان می کند و می گوید چون در هنگام مصیبت، مردم لباس سیاه می پوشند، من هم از مصیبت پیری موی خود را سیاه می کنم.

  - رسم بدعهد ایام چو دید ابر بهار /گریه اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد

ابر بهاری زمانی که بی وفایی روزگار را دید از این بدعهدی به گریه افتاد – در این بیت حافظ علت باران تند که لازمه ابر بهاری است، را ادعای خود که بی وفایی روزگار است می داند.

 گر شاهدان نه دینی ودین می برند و عقل/پس زاهدان برای چه خلوت گزیده اند؟

سعدی سبب خلوت گزیدن زاهدان از آن سبب است که از شاهدان (زیبا رویان)، که دنیا و دین و عقل را غارت می کنند، در امان باشند.

 تعلیل، در لغت به معنای دلیل و برهان نیکو آوردن و یا نیکو توجیه کردن مسئله یا موضوعی است؛ دلایلی که در حسن‌تعلیل می‌آید از نظر منطقی اعتباری ندارد، اما خیال انگیز است و زیبا.

به سرو گفت کای میوه ای نمی آری/جواب داد که آزادگان تهی دستند

از صوفی پرسیدند: هنگام غروب، خورشید چرا زرد روی است؟ گفت: از بیم جدایی

زردی برگ درختان به هنگام پاییز از شرم بی ثمری است.

برای درک لذت شیرینی آغوش پر محبت مادر، رودها هم سوی دریا می روند.

 علت زیبایی آن، اولاً بهره گیری از این ترفندهاست، ثانیاً: این استدلال و دلایلی که درتعلیل آورده می‌شود، دلنشین و موجب برجستگی کلام می شود.                            

بسیاری از شاعران فارسی و عربی از این اسلوب استفاده کرده اند و در ادبیات فارسی موارد بسیار ظریف و زیبایی یافت می شود اما یکی از بهترین و زیباترین و ظریف ترین حسن تعلیلی که دیدم در شعری هست از ابوالعلاء معرّی (شاعر عرب) که خیلی لطیف می گوید:

دو نشانه است برچهره روزگار از دو شهید (علی و فرزندش حسین)

سرخی ابتدای شب (شفق) وسرخی انتهای شب(فجر)

و تاحشر این چنین خواهد بود تا آن که از خدای دادخواهی کنند

منظور این است که امام علی را در سحر شهید شد و سرخی صبح از خون اوست و امام حسین در غروب شهید شد که سرخی غروب از خون اوست. من این حسن تعلیل رو خیلی دوست دارم.

 حالا یک حسن تعلیل بامزه و امروزی: میدونی چرا خدا اول مرد و بعد زن رو آفرید؟ چون برای خلق هر شاهکاری نیاز به چرکنویس هست!

نمونه هایی برای حسن تعلیل :

هیچ دانی میوه را تأثیر شیرینی ز چیست؟  
بس که در زیر زمین شکر لبان خوابیده اند
                    
دانی که چرا زمیوه ها سیب نکوست 
نیمی رخ عاشق است و نیمی رخ دوست 
                   
سیل را نعره از آنست که از بحر جداست 
هرکه با بحر درآمیخته خاموش شود
                   
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
انواع "و" در زبان فارسی

به طور کلی سه نوع "و" در دستور زبان فارسی دبیرستان وجود دارد:

۱. واو عطف
۲. واو ربط
۳. واو وندی

۱. در حالت عادی زبان، واو ربط دو جمله همپایه را به هم پیوند می‌دهد:
علی آمد و سر جایش نشست

یا دو شبه جمله را به هم می‌پیوندد:
افسوس و دریغ که ایام جوانی هدر رفت
سلام و درود ای مردان روزگار!!!

۲. واو عطف پیوند دهنده دو کلمه هم‌نقش است:
پیوند دو اسم: علی و حسین را دیدم
پیوند دو صفت: هوای سرد و دل‌انگیز
پیوند دو مسند: قهوه‌خانه گرم و روشن بود

۳. واو وندی در ساختمان واژه‌های وندی و وندی مرکب به کار می‌رود:
جست‌وخیز
گفت‌وگو
ترسو

چنانکه دیدیم تعیین نوع واو در شکل عادی زبان بسیار آسان است، ولی در شیوه بلاغی به این آسانی نیست و نیازمند دقت بیشتری است. چون در این شیوه اجزای جمله جابجا می‌شوند و گاهی برای فهمیدن درست نوع واو لازم است ابتدا جمله را به شکل امروزی درآوریم.
مثلا در مصرع:

چو چنگش رگ و استخوان ماند و پوست
نمی‌توان گفت چون حرف واو بعد از فعل "ماند" قرار گرفته پس حرف ربط هست.

و یا در مصرع:
او در من و من در او فتاده
نمی‌توان گفت چون واو بین دو ضمیر قرار گرفته پس واو عطف است.
در چنین مواقعی باید ببینیم ترتیب جمله در حالت عادی چگونه است و بر اساس آن قضاوت کنیم. مثلا شکل امروزی مصرعهای فوق به صورت زیر است:
مثل چنگ، رگ و استخوان و پوستش ماند.
می‌بینیم که در این صورت کلمه پوست معطوف به استخوان شده است.
ولی شکل عادی مصرع دوم اینگونه خواهد بود:
او در من افتاده بود و من هم در او افتاده بودم.
می‌بینیم که واو از بین دو ضمیر جدا شد و میان دو جمله قرار گرفت، لذا متوجه می‌شویم که واو ربط بوده نه عطف.

راه حل چیست؟

اگر بعد از فعل جمله، واو بیآید و بعد از آن، یک یا چند کلمه بدون فعل آید، گاهی تردید به وجود می‌آید که آیا کلمات بعد از واو معطوف به کلمات قبل از فعل هستند یا نه جمله ای دیگر هستند که فعل آنها به قرینه حذف شده است. برای درک بهتر موضوع مثالی ذکر می‌کنیم:
این گل، سرخ است و زیبا
تردید ما در جمله فوق این است که آیا کلمه زیبا معطوف به سرخ است یا نه. جمله مستقلی بوده که فعل آن حذف شده؟ و در اصل اینگونه بوده:
این گل، سرخ است و زیبا است!
پذیرفتن هر یک از احتمالات فوق در تعیین نوع واو موثر خواهد بود. در حالت اول واو را باید حرف عطف محسوب کنیم و در فرض دوم باید آن را حرف ربط بدانیم.

پاسخ:

در چنین مواقعی باید به طبیعت زبان رجوع کنیم. یعنی ابتدا هر دو صورت ممکن را در نظر بگیریم و بعد از خودمان بپرسیم که از این دو جمله کدام یک به ذات و طبیعت زبان فارسی نزدیک تر و مطابق واقع تر است؟ معیار را بر همان قرار می دهیم.
با توضیحات بالا درمی‌یابیم که واو در اغلب مواقع این‌چنینی، حرف عطف است نه حرف ربط. چون طبیعت زبان به سادگی و کوتاهی و پرهیز از تکرار نابجاست است، به مثالهای زیر توجه فرمایید:

- علی شاد است و خوشحال...واو حرف عطف است چون گرایش اهل زبان به این است که بگویند: علی شاد و خوشحال است. کمتر کسی در این جامعه می‌گوید: علی شاد است و خوشحال است

همین طور است در جملات زیر:

- هوا سرد بود و سوزان... هوا سرد و سوزان بود
- رقیبان گریه کردند و دوست..... رقیبان و دوست گریه کردند

- عوارض کرونا سردرد است و سرفه و حالت تهوع.......عوارض کرونا سردرد و سرفه و حالت تهوع است

- عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش..... عقل و صبر و طاقت و هوشم را برد
کرم بین و لطف خداوندگار.... کرم و لطف خداوندگار را ببین
غرق غباریم و غربت.... غرق غبار و غربت هستیم

مگر اینکه قراینی در جمله باشد که منافی حرف عطف بودن باشد و مبین ربط بودن واو باشد، مثلا در جمله زیر:
- شمعم بسوخت و خانه و کاشانه نیز هم
ذکر قید "نیز هم" ذهن را به طرف ربط بودن منصرف می‌کند. و معطوف گرفتن آن جمله را از عرف زبانی خارج می کند.
یا در جمله:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او....
نمی‌توان گفت: علی و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد!!!
چون جمله غیر استاندار می‌شود. پس شکل درست آن چنین است:
علی وارد کلاس شد و حسین هم به دنبال او وارد کلاس شد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
احترام به های ناملفوظ

ماجرای من و خالم.

وقتی تصادفاً عنوانِ بالا (ماجرای من و خالم) را دیدم، با خودم گفتم لابد منظورش این است که با خالش (خالِ روی پوستش) ماجرایی داشته. اما بعد که مطلب را خواندم، فهمیدم منظورش خاله‌اش است!

نمی‌دانم چرا خیلی‌ها فکر می‌کنند در گفتاری‌نویسی باید های ناملفوظ را حذف کنند. مثلاً اگر بخواهند خانه‌اش (رسمی) را گفتاری بنویسند، خونش می‌نویسند، نه خونه‌ش.
چرا به این فکر نمی‌کنند که خونش (خونِ او) هیچ ربطی به خونه‌ش (خانۀ او) ندارد؟
اگر در گوگل خونش را جست و جو کنید، خواهید دید که تعدادی از نتایجِ جست و جو به معنیِ خانۀ او و تعدادی‌شان به معنیِ خونِ او هستند.
این سهل‌انگاریِ املایی دارد آسیب‌های زیادی به خطِ ما می‌زند. ما باید تلاش کنیم روز به روز خطمان را دقیق‌تر و شفاف‌تر کنیم، نه این‌که روز به روز به ابهام و تیرگیِ آن اضافه کنیم.

صدها واژه در فارسی داریم که به های ناملفوظ ختم می‌شوند و بسیاری از آن‌ها بدونِ های ناملفوظ واژۀ مستقلی‌اند با معنایی کاملاً متفاوت.
رعایت نکردنِ تمایزِ املایی در این‌گونه واژه‌ها و همه را بدونِ های ناملفوظ نوشتن فاجعه‌بار خواهد بود.

معنای این واژه‌ها را خودتان با هم مقایسه کنید:

آوار/ آواره
آزاد/ آزاده
بست/ بسته
پایان/ پایانه
خال/ خاله
خون/ خونه
دست/ دسته
دود/ دوده
روز/ روزه
زمین/ زمینه
سور/ سوره
کابین/ کابینه
ماش/ ماشه
مرد/ مرده

@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اختیارات_وزنی_درس_هشتم_علوم_و_فنون_دوازدهم.pdf
1.2 MB
#علوم_و_فنون۳
#پایه_دوازدهم
#درس۸
#اختیارات_شاعری(وزنی)

به همراه تست با پاسخ تشریحی و بیان تمام تکنیک‌های سریع حل تست

تهیه و تنظیم: حسین عباسی
@ferdosesokhan
توضیح در مورد تصویر نویسی جشنواره خوارزمی

*این پست مخصوص مقطع یک متوسطه می باشد.

درود ومهر ،آموزش تصویرخوانی/ تصویرنویسی ونگارش
*در سه بخش به شرح زیر برگزار می شود.

بخش نخست :تصویرخوانی (بین7- 13سطر)

1) ابتدا دانش آموز عنوانی کوتاه، مناسب وزیبا برای تصویر انتخاب می کند.

2)توجه به جزئیات: در این مرحله دانش آموز هرآنچه را که از برون تصویر مشاهده می کند وهرآنچه را که از درون تصویر (پس زمینۀ تصویر) می بیند ومخیل می کند، در قالب یک یا دوبند به صورت انشایی وکاملاً آزاد وخلاقانه وباتوجه به ارتباط عناصر وپیکرۀ تصویر وبدون توجه به ساختار کتاب(مقدمه، بدنه ونتیجه) می نویسد. (بین 5- 8 سطر)

3) پیام تصویر: در این مرحله دانش آموز پیام ویا پیام هایی که از تصویر برداشت می کنددر یک بند( بین 2- 4 سطر ) می نویسد.

بخش دوم: نگارش (مجموع بین 15- 20 سطر)

1) ابتدا دانش آموز از تصویر ارائه شده، یک «موضوع کلی» انتخاب می کند.

2) دانش آموزبرای موضوع انتخابی خود،به روش بارش مغزی،با توجه به تصویرمعناسازی وخوشه سازی می کند.

3) نوشتن بند مقدمه: دانش آموز - آن چه که قرار است در بند تنه بنویسد- یعنی بخشی از خوشه سازی ها و معناسازی ها را در بند مقدمه ،معرفی کلی می کند. در واقع دانش آموز ، در این بخش ،مقدمۀ متن خود را می نویسد. به بیان دیگر نویسنده ؛ بخش مقدمه را به معرفی موضوع و بیان ایدۀ اصلی خود از موضوع اختصاص می دهد.می توان گفت ؛ نویسنده در بند مقدمه طرز تفکر وبرداشت خود را از موضوع می نویسد.( بین 2- 5 سطر)

4) نوشتن بند تنه/بدنه: بند تنه بخش اصلی نوشته است.دراین بخش نیازی نیست که دانش آموز هر آنچه در تصویر می بیند؛ تمام اجزا را را بنویسد.زیرا مشاهدات خودرا از تمام اجزا وعناصر در بخش تصویرخوانی (توجه به جزئیات) نوشته است.آنچه ارزش دارد؛این است که دانش آموز، آن سه یا چهار مورد را که از تصویر،معناسازی کلی انجام داده است ودر واقع بخش یا بخش هایی ازتصویر ،ریز موضوع نوشته اش در بند های تنه قرار گرفته است؛ در بند بدنه به صورت جملۀ موضوع می نویسد وجملات موضوع را رابا شرح، تفسیر، توضیح، دلیل وتأیید و... تقویت ،پشتیبانی و حمایت می کند.

در واقع هریک از معناسازی کلی ، موضوع نوشتۀ فرد در بخش تنه خواهد بود.به طور مثال اگر دانش آموزی یک موضوع کلی انتخابی از تصویر را ،چهار واژه خوشه سازی و معناسازی کرده باشد، هریک از آن واژه ها؛ موضوع یک بند در بخش بدنه خواهد بود.(بین9- 13سطر)

5) بند نتیجه: آخرین بخش نوشتۀ دانش آموز ،بند نتیجه است. در این مرحله دانش آموز می بایست از نوشته اش جمع بندی تأثیرگذار وتفکر برانگیز داشته باشد. متن تولیدی فرد در پایان می بایست فرجام خوش ،تفکربرانگیزوتأثیرگذار باشد.(2- 4 سطر)

بخش سوم: خوانش،

دانش آموز فقط بخش نگارش را اجرای خوانش داشته باشدو نیازی نیست که بخش اول نوشته (تصویرنویسی= انتخاب عنوان،توجه به جزئیات وپیام را) بخواند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔴 جلسه اول کلاس نکته‌وتست استعداد تحصیلی دکتری را رایگان شرکت کنید.😳

🔵 موارد مورد نیاز جهت نصب👇
https://liveamooz.com/help

شروع فرآیند ورود به کلاس: 👇

⛔️ در ابتدا فیلترشکن را خاموش کنید.

۱) زمان شروع کلاس (ساعت ۱۷، دوشنبه ۲۰ بهمن ماه)، روی لینک زیر کلیک کنید:
https://liveamooz.com/c407

۲) بر روی گزینه «ورود به کلاس آنلاین» کلیک کنید.
۳) در صفحه ی جدیدی که باز می شود، بر روی گزینه «بعدی» در انتهای صفحه کلیک کنید. (در این قسمت در صورت تمایل می توانید ویدیوی راهنمای ورود به کلاس را هم مشاهده کنید)
۴) در این مرحله دوستانی که قصد شرکت در جلسه‌ی اول به صورت رایگان دارند می توانند برروی گزینه ورود به عنوان مهمان کلیک کنند.
۵) سپس در کادر مربوط به Name، اسم خود را وارد کنید و در نهایت گزینه Enter room را بزنید.

⬅️ در هر مرحله جهت دریافت راهنمایی به ادمین تلگرام نوگام به آیدی @ADDDDDMIN پیام بدین.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
نوگام؛ پیشرو در ارائه خدمات ویژه «دروس عمومی» و «مصاحبه» کنکور دکتری
🆔 @GMATPhD
@makhzanesoalatedoroseadabi
فردوس سخن pinned «🔴 جلسه اول کلاس نکته‌وتست استعداد تحصیلی دکتری را رایگان شرکت کنید.😳 🔵 موارد مورد نیاز جهت نصب👇 https://liveamooz.com/help شروع فرآیند ورود به کلاس: 👇 ⛔️ در ابتدا فیلترشکن را خاموش کنید. ۱) زمان شروع کلاس (ساعت ۱۷، دوشنبه ۲۰ بهمن ماه)، روی لینک زیر کلیک…»
✅ کنکور فنی و حرفه ای سال ۱۴۰۰

📍تاریخ ثبت نام و انتخاب رشته: ۳۰ خرداد تا ۶ تیر

📍تاریخ برگزاری کنکور: ۲۲ مرداد

📍رشته های باآزمون: کامپیوتر، حسابداری، الکتروتکنیک، مکانیک، تربیت بدنی

پذیرش در بقیه رشته ها به صورت بدون کنکور و با معدل کل دیپلم انجام می شود.

منابع کنکور ۱۴۰۰ پنج رشته با آزمون دقیقا مثل منابع کنکور سال ۹۸ و ۹۹ است.

@farsionegaresh_fanni_gr
@farsionegaresh_fanni
‍ 🕯شب فروغ

به پاسداشت روشنایی و نور گرد هم می آییم در این شب های سیاه و تاریک، زیرا باور داریم خاموشی آیین چراغ نیست.

آموزگارا به مناسبت پنجاه و چهارمین سال درگذشت فروغ فرخزاد برگزار می‌کند:

🔻ویژه برنامه «شب فروغ»
با میزبانی و اجرای: سعید بیابانکی

با سخنرانی:
دکتر رشید کاکاوند
دکتر عبدالحمیدضیایی
اردشیر رستمی
دکتر عرفان نظرآهاری

🎼 و با حضور اشکان کمانگری

⌛️زمان: پنجشنبه ۲۳ بهمن ماه
از ساعت ۱۹ الی ۲۰:۳۰

🔸️در سایت آموزگارا میزبان شما فرهیختگان عزیز خواهیم بود.
ثبت‌نام و حضور در این برنامه رایگان است.

🔻لینک مستقیم ثبت نام:

https://amozegara.com/course/shabforugh/


شماره اطلاع رسانی و باشگاه فرهیختگان آموزگارا
09108523100
پشتیبانی فنی
09369790098

🔸️چنانچه پیش از این در سایت آموزگارا ثبت نام کرده اید کافی است ویژه برنامه "شب فروغ" را انتخاب و دکمه ثبت نام را بزنید.
🔸️با توجه به محدودیت ظرفیت برنامه اولویت با عزیزانی است که زودتر ثبت‌نام نمایند.

@pdf_kotob_e_adabi
منظور از ادبیات پهلوی چیست؟

اصطلاح «پهلوی» به زبان «فارسی میانه» اطلاق می‌شود که از شاخه‌های «فارسی باستان» است و از قرن سوم پیش از میلاد تا قرن هشتم یا نهم میلادی به کار می‌رفته است.

این واژه از parθava- فارسی باستان مشتق شده که به معنی «پارتی»، یعنی زبان مردمان ناحیۀ شمال شرق ایران، است.
آثار پهلوی عمدتاً پس از اسلام نوشته شدند و بیشتر به موضوعات دینی و کلامی و مدرسی پرداختند. بدین علّت که روحانیان تلاش می‌کردند تا دین خود و میراث کهن آن را از دستبرد حوادث مصون بدارند.

اطلاعاتی از بخشی از ادبیات خیال‌انگیز غیر دینی ساسانیان از طریق ترجمه‌های عربی و سریانی و مورخان و فهرست‌نویسان دوران اسلامی بدست ما رسیده است، امّا عمدۀ این ادبیات مفقود گشته، چرا که پایۀ آن سنّت شفاهی و خنیاگری بود.

چند دلیل عمده را می‌توان برای پراکندگی و نقص ادبیات پهلوی برشمرد:

-نابودی بخش بزرگی از این میراث طی هجوم اعراب، ترکان و مغولان به سبب تعصب دینی و کوته‌فکری.

-رواج خط و قالب‌های شعری و عروض عربی که گسستی در سنّت ادبی ایرانی بوجود آورد. آثار پهلوی به خط دشوار پهلوی نوشته شده‌اند. این خط اغلب مبهم و پیچیده است، امّا خط عربی که جایگزین این خط شد، نسبت به آن خواندنش آسان‌تر است. زردشتیان نیز در پایان قرن دهم، خط پهلوی را رها کرده و به فارسی روی آوردند.

-امّا مهم‌ترین سبب از میان رفتن اشعار شفاهی خنیاگران ظاهراً تغییر سلیقه‌ای است که تحت تأثیر عروض عربی حاصل شد. اساس وزن قدیم بر تکیه استوار بود، در حالی که شعر عربی بر پایۀ کمیت هجاها نهاده شده است. هنگامی که قالب‌های شعری و قافیه‌پردازی عربی را برای زبان فارسی برگزیدند، به حفظ آن نوع شعر که دیگر رواج نداشت، نیازی احساس نمی‌شد.

-روند مکتوب شدن سنت شفاهی به هنگام پیروزی مسلمانان تازه آغاز شده بود. اگرچه پیشینۀ نوشتن به دوران هخامنشیان می‌رسد، امّا تنها اسناد اداری و شاهنشاهی مکتوب می‌شد. لزوماً برای حفظ آثار داستانی، داستان‌های عشقی و ماجراجویانه یا قصه‌های پهلوانی، که تا حد زیادی از هنر شفاهی قصه‌گویان برمی‌خاسته، از نوشتن بهره نمی‌گرفته‌اند. این قصه‌ها که از بین رفته‌اند، از طریق متونی چون هزار و یک شب عربی که اساسش هزار افسان فارسی است، به ما رسیده‌اند. هم‌چنین باید از شاهنامۀ ابومنصوری نام برد که از طریق شاهنامۀ فردوسی محفوظ مانده است.

منبع: ادبیات ایران پیش از اسلام، زیر نظر احسان یارشاطر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ادبیات اندرزی در دورۀ ساسانیان

ادبیات اندرزی، شاخۀ رایجی از ادبیات پهلوی است. این آثار ممکن است مشتمل بر مقدمه یا چارچوبی داستانی باشند، امّا بخش عمدۀ این متون گفته‌های مختصر و آموزنده‌ای است که با یکدیگر پیوستگی دارند. این رسالات به نثر و گاه نثر آمیخته با نظم تألیف شده‌اند.

در ادبیات اندرزی سه موضوع همواره به چشم می‌خورد:

١. دستورهایی در خصوص قوانین اخلاقی و رفتاری زردشتی،

٢. توصیه‌هایی دربارۀ سنجیده اندیشیدن و سنجیده عمل کردن در زندگی روزانه، و

٣. قوانینی دربارۀ آداب معاشرت و رفتارهای مناسب.

موضوع اصلی بیشتر این متن‌ها، خِرَد است که به واسطۀ تجربه و تأمل حاصل می‌شود. خرد با مفهوم اعتدال (paymān) همراه است که حد وسط افراط و تفریط است.

این متون اغلب در چهارچوب پرسش‌هایی مطرح می‌شوند که شاگرد یا پسری می‌پرسد و حکیم پاسخ‌هایی درست بدان‌ها می‌دهد؛ گاهی هم پرسش‌ها در قالب معمّا طرح می‌شوند و جواب آن‌ها داده می‌شود. این پندها معمولاً گفته‌های کهنی هستند که اصلشان نامشخص است.

شائول شاکد ادبیات اندرزی را به دو طبقۀ اصلی تقسیم کرده است: دینی و عملی. هریک از این دو، به سه نوع تقسیم می‌شوند.

نخست آثار اندرزی دینی:

١.راهنما‌های درسی و تعلیمی مانند متن اندرز کودکان که راهنمایی است برای آموختن رفتارهای درست به کودکان زردشتی.

٢. متون اندرزی از شخصیت‌های محبوب، مانند یادگار بزرگمهر بختگان.

٣. اندرزهای دینی خطاب به مخاطبان بلندمرتبه، مانند اندرزهایی که در کتاب ششم دینکرد آمده است.

متون دستۀ دوم (عملی)، نیز به سه دسته تقسیم می‌شوند:

١.راهنماهای تعلیمی مانند گزارش شطرنج،

٢.اندرزهای عمومی و عامه‌سپند از بزرگان دنیادیده و کارآزموده، مانند اندرز بهزاد فرخ‌پیروز،

٣. راهنماهای مخصوص تعلیم شاهان و شاهزادگان که آن‌ها را می‌توان نصیحت‌الملوک نامید. از این دسته متنی به پهلوی باقی نمانده است، امّا اگر به آثار دورۀ اسلامی چون قابوس‌نامه و سیاست‌نامه توجه کنیم، درمی‌یابیم که این شاخه ادبی در زمان ساسانیان رایج بوده است.

مواد اصلی آثاری از قبیل خطبه‌های جلوس، وصیت‌های پیش از مرگ، که به سنّت ادبیات حکمی-سیاسی تعلق دارند، و نامه‌های شاهان در متون عربی باقی مانده‌اند و مضامین آن‌ها عقایدی است در خصوص حکومت عدل و رابطۀ میان دین و عدالت و حکومت، از دوران ساسانی است.

منبع: ادبیات ایران پیش از اسلام، زیر نظر احسان یارشاطر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تقدّس عدد سه

در سراسر جهان، سه، عددی بنیادی است.
عدد سه برای مسیحیان کمال و وحدت الهی است. سه در مسیحیت نماد تثلیث است که این تثلیث را در بیشتر فرهنگ‌ها مشاهده می‌کنیم. برای مثال: پدر، پسر و روح‌القدس در مسیحیت؛ برهما (خدای آفریننده)، ویشنو (خدای نگهدارنده، شیوا (خدای ویران‌کننده) در فرهنگ هندو؛ اهورامزدا، مهر، آناهیتا در ایران باستان؛ اِنلیل، اِآ و اِنو در بابل؛ ایزیس، اُزیریس و هوروس در مصر؛ زئوس خدای زمین و آسمان، پوزیدون خدای دریاها، هادس خدای دوزخ در یونان.
«سه» در افسانه‌های فینیقی‌ها، اهمیت زیادی در بر داشت و این اهمیت در آثار فینیقی نمایان است. دیانت فینیقی به سه خدای آفریننده عقیده دارد و تثلیث در میان آن‌ها صرفاً تصوری دینی و مجرد نبود بلکه در عمل نیز آن را در آثارشان به‌کار می‌بردند. در بعضی ابنیه‌های فینیقی‌ها مشاهده شده که عدد سه بدون شک از تصوری اسرارآمیز که در تمام کارهایشان وجود دارد، ریشه می‌گیرد. به عنوان مثال آن‌ها سه گونه ظرف یا پیمانه می‌ساختند و در زیورآلاتشان سه نقش مثلث‌گون به کار می‌بردند و بر ستون‌های ویژه نذوراتشان سه انگشت تصویر می‌کردند.
اهالی صور (Tyr) در لبنان امروزی، تثلیث مشهور بعل (Baal)، ملقرت (Melkert) و هرکول (Hercules) را می‌پرستیدند.
سِلتی‌ها به وجود سه خدا در خدایی واحد ایمان داشتند: نیرو، نور، روح. میراث موسیقی آن‌ها از سه نغمه حکایت دارد: نغمه‌ای برای گریه، لحنی برای خواب و لحنی برای شادی.
در اساطیر ایرانی، جمشید دارای سه فرّه یا به عبارتی بهتر، فرّه‌ای با سه جلوه است. یکی از آن‌ها فرّۀ سلطۀ آن‌جهانی او است که به ایزد مهر می‌رسد؛ فرۀ دیگر شاهی و دیگری پهلوانی است که به ترتیب به فریدون و گرشاسپ می‌رسند.
زردشتیان در مراسم آیینی گرفتنِ شیرۀ گیاه مقدّس هوم، آب تقدیس‌شده را سه بار روی شیره هوم می‌ریزند و این کار نمادی از سه مرحله فرآیند نزول باران، یعنی تبخیر، تشکیل ابر و تراکم ابرهاست و در طول مراسم، هاون فلزی را سه بار به نماد اندیشه نیک، کردار نیک و گفتار نیک می‌کویند.
در زمان ساسانیان سه آتشکدۀ بزرگ داشتیم: آذرفرنبغ، آذرگشنسب، آذربرزین‌مهر. نخستین آتشکده، متعلق به پیشوایان و دانایان دین واقع در لارستان فارس (کاویان)، بود. آذرگشنسب، آتش شاهنشاهی بوده و به نظامی‌ها تعلّق داشت و در شیز آذربایجان بوده است. آذربرزین متعلّق به بزرگان و کشاورزان بوده و در نیشابور خراسان (ریوند) واقع است.

منبع: عدد، نماد، اسطوره، اثر آرش نورآقایی

#عدد
#نماد
#سه
#تثلیث
#سه_گانه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan