همزه و طرز نگارش و رسم الخط آن در زبان فارسی
بخش: دوم ( پایانی)
پس از مصوت كوتاهِ (ـَ =A) به صورت «أ» یا «ـأ» می آید، مثل:
مبدأ منشأ، ملجأ، خلأ، ملأ (ملأ عام).
همزه ی این گونه كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» یا «ـئـ» می آید، مثل: مبدئی، منشئی، ملجئی، خلئی، ملئی.
پس از مصوت كوتاهِ «ـُ =O» به صورت «واو» كه بالای آن علامت همزه است نوشته می شود، مثل:
تلؤلؤ، لؤلؤ.
غیر از دو مورد بالا همه جا به صورت خود علامت همزه «ء» نوشته می شود، مثل:
سوء، بطیء، شیء، جزء،
همزه ی این دسته از كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» نوشته می شود، مثل:
جزئی، سوئی، شیئی.
همزه ی پایانی پس از مصوت بلند «آ =Â) حذف می شود، مثل:
ابتدا، انتها، املا، انشا، اجرا، وزرا، اطبا، انبیا، اولیا، امضا، ابتلا، صفرا، سودا و غیر آنها.
در حالت نسبت و همراهی با «یا» ی وحدت و نكره و در اضافه، به جای همزه، «ی» قرار می گیرد، مثل:
ابتدای، انتهای، املای، انشای، اجرای، وزرای، اطبای، انبیای، اولیای، امضای، ابتلای.
همزه از اول ضمایر و صفات اشاره حذف نمی شود، مثل:
بنابراین، از این، در این، از او، در او، جز او، نوشتن آن به صورت «بنابرین» و ... غلط است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بخش: دوم ( پایانی)
پس از مصوت كوتاهِ (ـَ =A) به صورت «أ» یا «ـأ» می آید، مثل:
مبدأ منشأ، ملجأ، خلأ، ملأ (ملأ عام).
همزه ی این گونه كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» یا «ـئـ» می آید، مثل: مبدئی، منشئی، ملجئی، خلئی، ملئی.
پس از مصوت كوتاهِ «ـُ =O» به صورت «واو» كه بالای آن علامت همزه است نوشته می شود، مثل:
تلؤلؤ، لؤلؤ.
غیر از دو مورد بالا همه جا به صورت خود علامت همزه «ء» نوشته می شود، مثل:
سوء، بطیء، شیء، جزء،
همزه ی این دسته از كلمات هنگام چسبیدن به «یا» ی وحدت، نكره و نسبت به صورت «ﺌ» نوشته می شود، مثل:
جزئی، سوئی، شیئی.
همزه ی پایانی پس از مصوت بلند «آ =Â) حذف می شود، مثل:
ابتدا، انتها، املا، انشا، اجرا، وزرا، اطبا، انبیا، اولیا، امضا، ابتلا، صفرا، سودا و غیر آنها.
در حالت نسبت و همراهی با «یا» ی وحدت و نكره و در اضافه، به جای همزه، «ی» قرار می گیرد، مثل:
ابتدای، انتهای، املای، انشای، اجرای، وزرای، اطبای، انبیای، اولیای، امضای، ابتلای.
همزه از اول ضمایر و صفات اشاره حذف نمی شود، مثل:
بنابراین، از این، در این، از او، در او، جز او، نوشتن آن به صورت «بنابرین» و ... غلط است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
♦️تمدید زمان ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۰
🔹فاطمه زرین آمیزی، سخنگوی سازمان سنجش آموزش کشور: مهلت مجدد برای ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۰ از فردا (یکشنبه، ۱۰ اسفند) آغاز و تا روز چهارشنبه، ۱۳ اسفند ادامه دارد.
🔹متقاضیانی هم که قبلاً در این آزمون ثبت نام کرده اند، درصورت تمایل می توانند در مهلت در نظر گرفته شده نسبت به ویرایش اطلاعات ثبت نامی خود اقدام کنند.
🔹داوطلبان در مهلت مجدد ثبت نام کنکور سراسری مشمول جریمه ۱۲۰ هزار تومانی نمیشوند و همان هزینه ۵۴ هزار تومانی را پرداخت می کنند.
@tarighathossein
@ferdosesokhan
🔹فاطمه زرین آمیزی، سخنگوی سازمان سنجش آموزش کشور: مهلت مجدد برای ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۰ از فردا (یکشنبه، ۱۰ اسفند) آغاز و تا روز چهارشنبه، ۱۳ اسفند ادامه دارد.
🔹متقاضیانی هم که قبلاً در این آزمون ثبت نام کرده اند، درصورت تمایل می توانند در مهلت در نظر گرفته شده نسبت به ویرایش اطلاعات ثبت نامی خود اقدام کنند.
🔹داوطلبان در مهلت مجدد ثبت نام کنکور سراسری مشمول جریمه ۱۲۰ هزار تومانی نمیشوند و همان هزینه ۵۴ هزار تومانی را پرداخت می کنند.
@tarighathossein
@ferdosesokhan
💥سه نکته قابل تامل :
▶️ ۱)در هنگام خواندن ادبیات در شکل و قالب کنکوری به ابیات موجود در کارگاه متن پژوهی خیلی باید دقت کرد،چون رنگ و بوی سوال برای قرابت را در خودشان دارند.
لازم است که معنی و مفهوم آن ابیات خوانده شود .
بویژه "دو قلمرو زبانی و فکری ".
▶️۲) از تاریخ ادبیات بویژه مبحث تحلیل گونه شناسی فصل هادر کتاب فارسی دهم نباید غافل شد. این بخش ها را به دقت بخوانید.
▶️۳) نام شاعران تک بیت هایی را که در کارگاه های متن پژوهی هر سه کتاب فارسی ۱، ۲و ۳ آورده شده است ،حفظ کنید.
@ferdosesokhan
▶️ ۱)در هنگام خواندن ادبیات در شکل و قالب کنکوری به ابیات موجود در کارگاه متن پژوهی خیلی باید دقت کرد،چون رنگ و بوی سوال برای قرابت را در خودشان دارند.
لازم است که معنی و مفهوم آن ابیات خوانده شود .
بویژه "دو قلمرو زبانی و فکری ".
▶️۲) از تاریخ ادبیات بویژه مبحث تحلیل گونه شناسی فصل هادر کتاب فارسی دهم نباید غافل شد. این بخش ها را به دقت بخوانید.
▶️۳) نام شاعران تک بیت هایی را که در کارگاه های متن پژوهی هر سه کتاب فارسی ۱، ۲و ۳ آورده شده است ،حفظ کنید.
@ferdosesokhan
درس هشتم فنون دهم.pptx
1.6 MB
پاورپوینت درس هشتم قنوت دهم
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
تفاوت «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ
مدتی است که نوشتهٔ قلمبهدستان را با دقتِ بیشتری میخوانم. متأسفانه به کراتومرات در مجلهها، نشریهها و در برخی از نوشتههای نویسندگان معروف «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ را از هم تفکیک نمیکنند. دوستی نوشته بود: «گروهٔ دوستان...» دیگری نوشته بود: راهٔ مستقیم...»
در این دو جمله، «ها»ی پایانِ کلمهٔ «گروه» و «راه» ملفوظ است و سریا (ء/ی) نمیگیرد.
عزیزی از من خواست که این بحث را بیشتر باز کنم، با کمال احترام پذیرفتم.
«ها»ی ملفوظ: در ابتدا، وسط و پایانِ کلمه میآید. این «ها» هم نوشته میشود و هم خوانده میشود. «ها»ی ملفوظ واجِ صامت است. مانند هوا، بهشت، ماه، نگاه، کوه، توجه، فرمانده و... .
«ها»ی غیرملفوظ: فقط در پایانِ کلمه میآید. این «ها» نوشته میشود، اما خوانده نمیشود. مانند خانه، جامه، دوره، حوزه، طلبه و... .
برای این که بدانیم «ها»ی پایانِ کلمهای ملفوظ است یا غیرملفوظ، آن را در فرهنگِ سخن نگاه کنیم.
اگر ملفوظ باشد، با حرفِ «h» آوانویسی شدهاست و اگر غیرملفوظ باشد، با حرفِ «e».
یادآوری: اگر بعداز «ها»ی غیرملفوظ «ی /i/» نکره یا وحدت بیاید، بهصورت «ای» نوشته میشود. مانند دستهای، آزادهای و... .
اگر «ها»ی پایان کلمه ملفوظ باشد، از قاعدهٔ حروف متصل تبعیت میکند. یعنی پیوسته به حرف بعداز خود نوشته میشود. مانند گرهی (یک گره)، نگاهی، راهی، چاهی، عذر موجهی و... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تفاوت «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ
مدتی است که نوشتهٔ قلمبهدستان را با دقتِ بیشتری میخوانم. متأسفانه به کراتومرات در مجلهها، نشریهها و در برخی از نوشتههای نویسندگان معروف «ها»ی ملفوظ و غیرملفوظ را از هم تفکیک نمیکنند. دوستی نوشته بود: «گروهٔ دوستان...» دیگری نوشته بود: راهٔ مستقیم...»
در این دو جمله، «ها»ی پایانِ کلمهٔ «گروه» و «راه» ملفوظ است و سریا (ء/ی) نمیگیرد.
عزیزی از من خواست که این بحث را بیشتر باز کنم، با کمال احترام پذیرفتم.
«ها»ی ملفوظ: در ابتدا، وسط و پایانِ کلمه میآید. این «ها» هم نوشته میشود و هم خوانده میشود. «ها»ی ملفوظ واجِ صامت است. مانند هوا، بهشت، ماه، نگاه، کوه، توجه، فرمانده و... .
«ها»ی غیرملفوظ: فقط در پایانِ کلمه میآید. این «ها» نوشته میشود، اما خوانده نمیشود. مانند خانه، جامه، دوره، حوزه، طلبه و... .
برای این که بدانیم «ها»ی پایانِ کلمهای ملفوظ است یا غیرملفوظ، آن را در فرهنگِ سخن نگاه کنیم.
اگر ملفوظ باشد، با حرفِ «h» آوانویسی شدهاست و اگر غیرملفوظ باشد، با حرفِ «e».
یادآوری: اگر بعداز «ها»ی غیرملفوظ «ی /i/» نکره یا وحدت بیاید، بهصورت «ای» نوشته میشود. مانند دستهای، آزادهای و... .
اگر «ها»ی پایان کلمه ملفوظ باشد، از قاعدهٔ حروف متصل تبعیت میکند. یعنی پیوسته به حرف بعداز خود نوشته میشود. مانند گرهی (یک گره)، نگاهی، راهی، چاهی، عذر موجهی و... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نکاتی در باره ی #آرایه_ی_تکرار که با جناس ارتباط بسیار نزدیکی دارد
تکرار:تکرار یک واژه است!
نکات:
۱-همان عوامل و عناصری که در جناس خنثی بودند در تکرار هم خنثی هستند یعنی (علامت جمع،ی نکره،تر،ترین،ضمیر متصل و مخفف فعل )تاثیری در آرایه تکرار ندارد مثلا یارمان و یار تکرار است/دوستان با دوست تکرار است.)
۲-با توجه به تعریف،ردیف هم تکرار محسوب می شود.
۳-جناس تام تکرار نیست.
۴-آرایه تکرار با نقش دستوری تکرار متفاوت است و نباید این دو در هم آمیخته شود.
۵-همین که یک کلمه تکرار شود آرایه تکرار پدید می آید به عبارتی دیگر نیازی نیست که یک کلمه چندین بار تکرار شود تا ما آن را تکرار بدانیم.
- استاد اسمعیل محمدزاده
گروه دبیران ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
تکرار:تکرار یک واژه است!
نکات:
۱-همان عوامل و عناصری که در جناس خنثی بودند در تکرار هم خنثی هستند یعنی (علامت جمع،ی نکره،تر،ترین،ضمیر متصل و مخفف فعل )تاثیری در آرایه تکرار ندارد مثلا یارمان و یار تکرار است/دوستان با دوست تکرار است.)
۲-با توجه به تعریف،ردیف هم تکرار محسوب می شود.
۳-جناس تام تکرار نیست.
۴-آرایه تکرار با نقش دستوری تکرار متفاوت است و نباید این دو در هم آمیخته شود.
۵-همین که یک کلمه تکرار شود آرایه تکرار پدید می آید به عبارتی دیگر نیازی نیست که یک کلمه چندین بار تکرار شود تا ما آن را تکرار بدانیم.
- استاد اسمعیل محمدزاده
گروه دبیران ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا در ترکیب " یک چمن داغ " واژه " چمن " ممیز محسوب می شود یا خیر ؟
دکتر شفیعی کدکنی در کتاب شاعر آینه ها بخش سبک شناسی شعر بیدل صفحه 45 در مورد وابسته های عددی چنین نوشته است :
در زبان فارسی برای بیان معدودها غالبا صورت های شناخته شده و کلیشه واری هست که کمتر مورد تغییر قرار می گیرد مثلا می گویند : یک لیوان شیر ، یک تخته قالی ، یک جفت کفش و .....
در تمام این موارد علاوه بر اینکه ساختار خاص بیان عدد همیشه ثابت و تقریبا کلیشه هست ، وابسته ی عددی و معدود همیشه امر مادی و ملموس اند که قابل اندازه گیری و شمارش اند ، اما در شعر این هنجار درهم شکسته می شود و از قدیم نمونه های آن را می توان دید ، چنانکه در این مصراع حافظ می خوانیم : مشتاقم از برای خدا یک شکر بخند
چیزی که در سبک هندی اساس و محور بیان قرار می گیرد تنوع بیش از حد این نوع استعمال است آن هم در مواردی که گاه یکی از دو عامل بعد از عدد، امری انتزاعی است و گاه هر دو از اموری هستند که انتزاعی و غیرقابل اندازه گیری هستند
نمونه ها:
صد دشت مجنون / یک خرابات قدح /صد مصر شکر /یک لب نمک / یک سحر رسوایی/ صد صحرا جنون/ هزار آیینه خندیدن/ یک دو گلشن شکفتن /صد عقبی امل/ یک تپش درنگ / یک غنچه فکر/ یک وداع آغوشی / ......
نتیجه ای که از بحث دکتر شفیعی می توان گرفت :
در این ترکیب ها غالبا اعداد " یک ، صد ، هزار " به کار رفته هست
این وابسته های عددی متنوع هستند و تا حدی از هنجار عادی محور جانشینی خارج شده اند به عبارتی نمی توان گفت : دو چمن داغ
پاسخ سوال : چمن ، از لحاظ دستوری می توان وابسته ی وابسته ( ممیز ) گرفت با این توضیح که این نوع ترکیب ها با صورت های شناخته شده و کلیشه وار" عدد و معدود" در زبان فارسی هم خوانی ندارد و یک نوع هنجارگریزی در شعر فارسی تلقی می شود
با احترام - جواد امیرسالاری _ شیراز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دکتر شفیعی کدکنی در کتاب شاعر آینه ها بخش سبک شناسی شعر بیدل صفحه 45 در مورد وابسته های عددی چنین نوشته است :
در زبان فارسی برای بیان معدودها غالبا صورت های شناخته شده و کلیشه واری هست که کمتر مورد تغییر قرار می گیرد مثلا می گویند : یک لیوان شیر ، یک تخته قالی ، یک جفت کفش و .....
در تمام این موارد علاوه بر اینکه ساختار خاص بیان عدد همیشه ثابت و تقریبا کلیشه هست ، وابسته ی عددی و معدود همیشه امر مادی و ملموس اند که قابل اندازه گیری و شمارش اند ، اما در شعر این هنجار درهم شکسته می شود و از قدیم نمونه های آن را می توان دید ، چنانکه در این مصراع حافظ می خوانیم : مشتاقم از برای خدا یک شکر بخند
چیزی که در سبک هندی اساس و محور بیان قرار می گیرد تنوع بیش از حد این نوع استعمال است آن هم در مواردی که گاه یکی از دو عامل بعد از عدد، امری انتزاعی است و گاه هر دو از اموری هستند که انتزاعی و غیرقابل اندازه گیری هستند
نمونه ها:
صد دشت مجنون / یک خرابات قدح /صد مصر شکر /یک لب نمک / یک سحر رسوایی/ صد صحرا جنون/ هزار آیینه خندیدن/ یک دو گلشن شکفتن /صد عقبی امل/ یک تپش درنگ / یک غنچه فکر/ یک وداع آغوشی / ......
نتیجه ای که از بحث دکتر شفیعی می توان گرفت :
در این ترکیب ها غالبا اعداد " یک ، صد ، هزار " به کار رفته هست
این وابسته های عددی متنوع هستند و تا حدی از هنجار عادی محور جانشینی خارج شده اند به عبارتی نمی توان گفت : دو چمن داغ
پاسخ سوال : چمن ، از لحاظ دستوری می توان وابسته ی وابسته ( ممیز ) گرفت با این توضیح که این نوع ترکیب ها با صورت های شناخته شده و کلیشه وار" عدد و معدود" در زبان فارسی هم خوانی ندارد و یک نوع هنجارگریزی در شعر فارسی تلقی می شود
با احترام - جواد امیرسالاری _ شیراز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
پایه های آوایی (ارکان بحر های عروض پارسی)
پایه های همسان(متحد الارکان-۷ بحر)
۱_بحر رمل مثمن سالم: (_ U _ _)
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن
هر که چیزی دوست دارد جان و دل بر وی گمارد
هر که محرابش تو باشی سر ز خلوت برنیارد
روزی اندر خاکت افتم ور به بادم میرود سر
کان که در پای تو میرد جان به شیرینی سپارد
من نه آن صورت پرستم کز تمنای تو مستم
هوش من دانی که برد ست آن که صورت مینگارد
عمر گویندم که ضایع میکنی با خوبرویان
وان که منظوری ندارد عمر ضایع میگذارد
هر که میورزد درختی در سرابستان معنی
بیخش اندر دل نشاند تخمش اندر جان بکارد
عشق و مستوری نباشد پای گو در دامن آور
کز گریبان ملامت سر برآوردن نیارد
گر من از عهدت بگردم ناجوانمردم نه مردم
عاشق صادق نباشد کز ملامت سر بخارد
باغ میخواهم که روزی سرو بالایت ببیند
تا گلت در پا بریزد و ارغوان بر سر ببارد
آن چه رفتارست و قامت وان چه گفتار و قیامت
چند خواهی گفت سعدی طیبات آخر ندارد
سعدی غزل ۱۶۶
@ferdosesokhan
پایه های همسان(متحد الارکان-۷ بحر)
۱_بحر رمل مثمن سالم: (_ U _ _)
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن
هر که چیزی دوست دارد جان و دل بر وی گمارد
هر که محرابش تو باشی سر ز خلوت برنیارد
روزی اندر خاکت افتم ور به بادم میرود سر
کان که در پای تو میرد جان به شیرینی سپارد
من نه آن صورت پرستم کز تمنای تو مستم
هوش من دانی که برد ست آن که صورت مینگارد
عمر گویندم که ضایع میکنی با خوبرویان
وان که منظوری ندارد عمر ضایع میگذارد
هر که میورزد درختی در سرابستان معنی
بیخش اندر دل نشاند تخمش اندر جان بکارد
عشق و مستوری نباشد پای گو در دامن آور
کز گریبان ملامت سر برآوردن نیارد
گر من از عهدت بگردم ناجوانمردم نه مردم
عاشق صادق نباشد کز ملامت سر بخارد
باغ میخواهم که روزی سرو بالایت ببیند
تا گلت در پا بریزد و ارغوان بر سر ببارد
آن چه رفتارست و قامت وان چه گفتار و قیامت
چند خواهی گفت سعدی طیبات آخر ندارد
سعدی غزل ۱۶۶
@ferdosesokhan
۲_هزج:مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن( U _ _ _ )
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد
نهال دشمنی برکن که رنج بیشمار آرد
چو مهمان خراباتی به عزت باش با رندان
که درد سر کشی جانا گرت مستی خمار آرد
شب صحبت غنیمت دان که بعد از روزگار ما
بسی گردش کند گردون بسی لیل و نهار آرد
عماری دار لیلی را که مهد ماه در حکم است
خدا را در دل اندازش که بر مجنون گذار آرد
بهار عمر خواه ای دل وگرنه این چمن هر سال
چو نسرین صد گل آرد بار و چون بلبل هزار آرد
خدا را چون دل ریشم قراری بست با زلفت
بفرما لعل نوشین را که زودش باقرار آرد
در این باغ از خدا خواهد دگر پیرانه سر حافظ
نشیند بر لب جویی و سروی در کنار آرد
حافظ غزل شماره ۱۱۵
@ferdosesokhan
درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد
نهال دشمنی برکن که رنج بیشمار آرد
چو مهمان خراباتی به عزت باش با رندان
که درد سر کشی جانا گرت مستی خمار آرد
شب صحبت غنیمت دان که بعد از روزگار ما
بسی گردش کند گردون بسی لیل و نهار آرد
عماری دار لیلی را که مهد ماه در حکم است
خدا را در دل اندازش که بر مجنون گذار آرد
بهار عمر خواه ای دل وگرنه این چمن هر سال
چو نسرین صد گل آرد بار و چون بلبل هزار آرد
خدا را چون دل ریشم قراری بست با زلفت
بفرما لعل نوشین را که زودش باقرار آرد
در این باغ از خدا خواهد دگر پیرانه سر حافظ
نشیند بر لب جویی و سروی در کنار آرد
حافظ غزل شماره ۱۱۵
@ferdosesokhan
۳_رجز:مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
ای یوسف خوش نام ما خوش میروی بر بام ما
ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما
ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما
جوشی بنه در شور ما تا میشود انگور ما
ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما
آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما
ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما پا وا مکش از کار ما بستان گر و دستار ما
در گل بمانده پای دل جان میدهم چه جای دل
وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما
دیوان شمس غزل شماره ۴
رجز:مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن( _ _ U _)
عید است و پیش از صبحدم مژده به خمار آمده
بر چرخ دوش از جام جم یک نیمه دیدار آمده
می آفتاب زرفشان، جان بلورش آسمان
مشرق کف ساقیش دان مغرب لب یار آمده
در ساغر صهبا نگر، در کشتی آن دریا نگر
بر خشکتر صحرا نگر کشتی به رفتار آمده
کبکان به بانگ زیر و بم چندان سماع آورده هم
تا حلق نازکشان ز دم تا سینه افگار آمده
راز سلیمانی شنو زان مرغ روحانی شنو
اشعار خاقانی شنو چون دُرّ شهوار آمده
قصیده شماره200 خاقانی- در تهنیت عید و مدح جلال الدین شروان شاه اخستانبن منوچهر
@ferdosesokhan
ای یوسف خوش نام ما خوش میروی بر بام ما
ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما
ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما
جوشی بنه در شور ما تا میشود انگور ما
ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما
آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما
ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما پا وا مکش از کار ما بستان گر و دستار ما
در گل بمانده پای دل جان میدهم چه جای دل
وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما
دیوان شمس غزل شماره ۴
رجز:مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن( _ _ U _)
عید است و پیش از صبحدم مژده به خمار آمده
بر چرخ دوش از جام جم یک نیمه دیدار آمده
می آفتاب زرفشان، جان بلورش آسمان
مشرق کف ساقیش دان مغرب لب یار آمده
در ساغر صهبا نگر، در کشتی آن دریا نگر
بر خشکتر صحرا نگر کشتی به رفتار آمده
کبکان به بانگ زیر و بم چندان سماع آورده هم
تا حلق نازکشان ز دم تا سینه افگار آمده
راز سلیمانی شنو زان مرغ روحانی شنو
اشعار خاقانی شنو چون دُرّ شهوار آمده
قصیده شماره200 خاقانی- در تهنیت عید و مدح جلال الدین شروان شاه اخستانبن منوچهر
@ferdosesokhan
۴_متقارب: فعولن فعولن فعولن فعولن (U _ _)
نکوهش مکن چرخ نیلوفری را
برون کن ز سر باد و خیرهسری را
بری دان از افعال چرخ برین را
نشاید ز دانا نکوهش بری را
همی تا کند پیشه، عادت همی کن
جهان مر جفا را، تو مر صابری را
چو تو خود کنی اختر خویش را بد
مدار از فلک چشم نیک اختری را
به چهره شدن چون پری کی توانی؟
به افعال ماننده شو مر پری را
بسوزند چوب درختان بیبر
سزا خود همین است مر بیبری را
درخت تو گر بار دانش بگیرد
به زیر آوری چرخ نیلوفری را
چو کبگ دری باز مرغ است لیکن
خطر نیست با باز کبگ دری را
من آنم که در پای خوگان نریزم
مر این قیمتی در لفظ دری را
بخوان هر دو دیوان من تا ببینی
یکی گشته با عنصری بحتری را
ناصرخسرو قصیده شماره ۶
غمت در نهانخانه دل نشیند
بنازی که لیلی به محمل نشیند
به دنبال محمل سبکتر قدم زن
مبادا غباری به محمل نشیند
مرنجان دلم را که این مرغ وحشی
زبامی که برخاست مشکل نشیند
بنازم به بزم محبت که آنجا
گدایی به شاهی مقابل نشیند
به پا گر خلد خاری آسان بر آید
چه سازم به خاری که بر دل نشیند
به دنبال محمل چنان زار گریم
که از گریه ام ناقه در گل نشیند
خوشا کاروانی که شب راه طی کرد
دم صبح اول به منزل نشیند
نوایی نوایی نوایی نوایی
همه باوفایند تو گل بی وفایی
الهی برافتد نشان جدایی
جوانی بگذرد تو قدرش ندانی
شعر ناز لیلی از طبیب اصفهانی
@ferdosesokhan
نکوهش مکن چرخ نیلوفری را
برون کن ز سر باد و خیرهسری را
بری دان از افعال چرخ برین را
نشاید ز دانا نکوهش بری را
همی تا کند پیشه، عادت همی کن
جهان مر جفا را، تو مر صابری را
چو تو خود کنی اختر خویش را بد
مدار از فلک چشم نیک اختری را
به چهره شدن چون پری کی توانی؟
به افعال ماننده شو مر پری را
بسوزند چوب درختان بیبر
سزا خود همین است مر بیبری را
درخت تو گر بار دانش بگیرد
به زیر آوری چرخ نیلوفری را
چو کبگ دری باز مرغ است لیکن
خطر نیست با باز کبگ دری را
من آنم که در پای خوگان نریزم
مر این قیمتی در لفظ دری را
بخوان هر دو دیوان من تا ببینی
یکی گشته با عنصری بحتری را
ناصرخسرو قصیده شماره ۶
غمت در نهانخانه دل نشیند
بنازی که لیلی به محمل نشیند
به دنبال محمل سبکتر قدم زن
مبادا غباری به محمل نشیند
مرنجان دلم را که این مرغ وحشی
زبامی که برخاست مشکل نشیند
بنازم به بزم محبت که آنجا
گدایی به شاهی مقابل نشیند
به پا گر خلد خاری آسان بر آید
چه سازم به خاری که بر دل نشیند
به دنبال محمل چنان زار گریم
که از گریه ام ناقه در گل نشیند
خوشا کاروانی که شب راه طی کرد
دم صبح اول به منزل نشیند
نوایی نوایی نوایی نوایی
همه باوفایند تو گل بی وفایی
الهی برافتد نشان جدایی
جوانی بگذرد تو قدرش ندانی
شعر ناز لیلی از طبیب اصفهانی
@ferdosesokhan
۵_متدارک: فاعلن فاعلن فاعلن فاعلن( _ U _)
ای صبا صبحدم چون رسی سوی او
جانِ من عرضه ده با سگ کویِ او
مشتاق اصفهانی
@ferdosesokhan
ای صبا صبحدم چون رسی سوی او
جانِ من عرضه ده با سگ کویِ او
مشتاق اصفهانی
@ferdosesokhan
۶_وافر: مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن(UU _U_)
فَما طَلبوا سِوی سَقَمی خطاب عَلَیَّ ما طلبوا
عجب خبری که میدهدم دم و غم او، کَر و فَرِاو
کلیّات شمس مولانا
چه شد صنما که سوی کسی به چشم وفا نمی نگری
ز رسم جفا نمی گذری طریق وفا نمی سپری
سیفی
@ferdosesokhan
فَما طَلبوا سِوی سَقَمی خطاب عَلَیَّ ما طلبوا
عجب خبری که میدهدم دم و غم او، کَر و فَرِاو
کلیّات شمس مولانا
چه شد صنما که سوی کسی به چشم وفا نمی نگری
ز رسم جفا نمی گذری طریق وفا نمی سپری
سیفی
@ferdosesokhan
۷_کامل: متفا علن متفا علن متفا علن متفا علن= ( U _UU_)
چه شود به چهرهٔ زرد من نظری برای خدا کنی
که اگر کنی همه درد مرا به یکی نظاره دوا کنی
تو شهی و کشور جان تو را تو مهی و جان جهان تو را
ز ره کرم چه زیان تو را که نظر به حال گدا کنی
ز تو گر تفقد و گر ستم، بود آن عنایت و این کرم
همه از تو خوش بود ای صنم، چه جفا کنی چه وفا کنی
همه جا کشی می لاله گون ز ایاغ مدعیان دون
شکنی پیالهٔ ما که خون به دل شکستهٔ ما کنی
تو کمان کشیده و در کمین، که زنی به تیرم و من غمین
همهٔ غمم بود از همین، که خدا نکرده خطا کنی
تو که هاتف از برش این زمان، روی از ملامت بیکران
قدمی نرفته ز کوی وی، نظر از چه سوی قفا کنی
هاتف اصفهانی غزل شماره (۷۷)
@ferdosesokhan
چه شود به چهرهٔ زرد من نظری برای خدا کنی
که اگر کنی همه درد مرا به یکی نظاره دوا کنی
تو شهی و کشور جان تو را تو مهی و جان جهان تو را
ز ره کرم چه زیان تو را که نظر به حال گدا کنی
ز تو گر تفقد و گر ستم، بود آن عنایت و این کرم
همه از تو خوش بود ای صنم، چه جفا کنی چه وفا کنی
همه جا کشی می لاله گون ز ایاغ مدعیان دون
شکنی پیالهٔ ما که خون به دل شکستهٔ ما کنی
تو کمان کشیده و در کمین، که زنی به تیرم و من غمین
همهٔ غمم بود از همین، که خدا نکرده خطا کنی
تو که هاتف از برش این زمان، روی از ملامت بیکران
قدمی نرفته ز کوی وی، نظر از چه سوی قفا کنی
هاتف اصفهانی غزل شماره (۷۷)
@ferdosesokhan
4_5918046599778404809.pdf
10.8 MB
📚 ادبیات فارسی پایه یازدهم
▪️مجموعه کامل سوالات درس دهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan
▪️مجموعه کامل سوالات درس دهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan
4_5918107407925381505.pdf
10 MB
📚 ادبیات فارسی پایه یازدهم
▪️مجموعه کامل سوالات درس یازدهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan
▪️مجموعه کامل سوالات درس یازدهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan
4_5918107407925381507.pdf
11.2 MB
📚 ادبیات فارسی پایه یازدهم
▪️مجموعه کامل سوالات درس دوازدهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan
▪️مجموعه کامل سوالات درس دوازدهم
سوالات تستی موضوعی درس به درس همراه با پاسخ تشریحی
@ferdosesokhan