فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
چگونه بفهمیم کلمات اشاره ، مبهم و ... صفت هستند یا ضمیر؟

در دستور فارسی ، نقش صفت بدون موصوف وجود ندارد. در واقع تا موصوف نداشته باشیم ، نقش صفت نداریم.
نمونه: هوا خوب است: ((خوب)) نقش صفت ((ندارد)) چون موصوف ندارد.
هوای خوب، روحفزا است: (( خوب)) نقش صفت (( دارد)) چون موصوف دارد که همان هوا است.

حال برویم سراغ کلمات اشاره و...:
مطابق آنچه در بالا گفته شد ، این کلمات نیز اگر موصوف داشته باشند، نقش صفت دارند و اگر نداشته باشند نقش غیرصفت ( مثل نهاد، مفعول یا ... ) می گیرند.[ و اگر نقش غیر صفت بگیرند ، ضمیرند.]
نمونه: این را بردار: ((این )) صفت نیست چون موصوف ندارد.
این پارچ را بردار: (( این)) صفت است چون موصوف دارد.
تا اینجا بسیار ساده بود.

اما گاهی بعد از این گونه کلمات اسم می آید که آن اسم، موصوف نیست. یعنی حتی با آمدن اسم بعد از این کلمات باز هم صفت نداریم.
نمونه: این، گل است : (( این)) صفت نیست.
چگونه بفهمیم؟

۱- اگر نقشیابی را بلدید ، می دانید که (( این)) به تنهایی نقش نهاد گرفته است نه همراه با گل.
این( = نهاد) گل( = مسند) است.
پس این صفت نیست و نوعا ضمیر است.
اما در جمله ی بعدی چطور؟

این گل، کم دوام است.
این گل( = نهاد) کم دوام است.
می بینیم بر خلاف جمله ی قبل (( این)) همراه با (( گل )) یک نقش گرفته است.
نتیجه: اگر کلماتی چون ( این ، آن، فلان و ..) به تنهایی نقش بگیرند، صفت نیستند.بلکه ضمیرند.

۲- روش دیگر:

این روش زمانی مناسب است که به هر دلیلی از روش قبل به نتیجه نرسیم:
در کدام یک از دو جمله ی زیر ، پس از واژه ی (( این )) به خود اجازه ی مکث می دهیم؟
الف) این گل است.
ب)این گل را در باغ بکارید.
در آن جمله که پس از واژه ی ((این)) به خود اجازه ی مکث می دهیم ، ضمیر داریم و در جمله ی دیگر صفت داریم.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✅ تبعیت نقش های دستوری از بیان بلاغی جمله

گاهی نقش های دستوری، تابع بیان بلاغی قرار می گیرند که این امر گاهی در گفتار و نحوه ادای تکیه در جایگاه خاص مشخص می شود و یا از شیوه روال جملات در نوشتار استنباط می شود.
با دو مثال این مساله را پی می گیریم:
تو معلم هستی
معلم تو هستی
کاملا واضح است که هر کدام از جملات فوق، در جایگاهی خاص به کار می رود

طبق نظر شادروان وحیدیان، در جمله اول تو نهاد است و در جمله دوم معلم نهاد است.
نهاد محور گفت و گو است و دلیل نامگذاری اش نیز به همین است که اگر ما نهاد(اساس جمله) نداشته باشیم، طبیعتا گزاره ای هم نخواهیم داشت.
در جمله اول
تو معلم هستی
تکیه بر معرفی «تو» است که گوینده می خواهد موقعیت شغلی «تو» را وصف کند
ولی در جمله:
معلم تو هستی
نمی توان گفت که گوینده این جمله، با ترتیب اجزای جمله بیگانه بوده است، بلکه هدف گوینده این است که معلم خوب و وظیفه شناس غیر از تو کسی نیست.

کتاب درسی به دلیل آنکه نهاد بودن معلم از ظاهر جمله شاید درک نشود، حکم را بر مطابقت نهاد با شناسه صادر می کند و «تو» را در هر دو جمله نهاد می گیرد، در حالیکه شاید واقعیت چیز دیگری باشد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« خورد گاو نادان ز پهلوی خویش»

✳️ این کنایه / مثل مبتنی بر داستان گاو نادانی است که در مرغزار، آسوده می چرد و خود را فربه می کند و نمی داند که این پرواری به زبان اوست و سرانجام باعث می شود که سرش را ببرند و از گوشت او در میهمانی استفاده کنند.

✳️ این روایت اصل بودایی دارد و ظاهرا از هند به یونان رفته و از آنجا به ایران رسیده و به این صورت در شاهنامه و برخی متون دیگر بازتاب یافته است.

✳️ این کنایه به صورت « كالثور يضرب جنبة»، در امثال عربی نیز راه یافته است.

✳️ در ساخت این مصراع از پهلوی، هم به معنای از پهلو برآوردن و پرواری، است و هم به صورت اصطلاحی در معنی از نبل، از جانب، و درواقع به نوعی ایهام دارد و با توجه به شواهد کاربردِ« از پهلوی خود خوردن»، در شعر فارسی، به معنای« زیان دیدن از راهی که سود می نماید»، است. بر این اساس گرد افرید به سهراب طعنه می زند که به زور بازوی خود مناز زیرا همین قدرت که به ظاهر برای تو مایه برتری است موجب کشته شدنت خواهد شد.

✳️ منظور این است که به غرور این زور بازو به ایران تاخته‌ای ولی پهلوانان ایران تو را می کشند.

✳️ همان گونه که گاو نادان از پهلو دادن و پرواری خود که به ظاهر خوب است ضربه می خورد و سر او را می برند. در این بیت سهراب هم قرینه و معادل کار نادان و زور بازوی او برابر «پهلوی» آن گاو است.

✳️ غیر از این معنا که در بیشتر شروح آمده و به نظر نگارنده گزارش درست مصراع است، پنج معنای متفاوت دیگر هم برای آن پیشنهاد شده است:

الف) در نبرد گاوها - که از سرگرمی های روستاییان بوده است .گار غالب با شاخ به پهلوی گاو مغلوب می زده و او را زخم دار می کرده است.

ب) گاو چون نادان است به جای خوردن علوفه، ذخيره چربی بدنش را مصرف می کند.

ج) در روستاهای ایران هنگام دوشیدن گاو گاهی حیوان شیر را در پستان خود نگه می دارد لذا شیردوش چند ضربه به پهلوی گاو می زند تا او شیر را رها کند. شاید ضربه خوردن گاو از پهلو، با این رسم مرتبط باشد.

د) گاو نادان فقط علوفۀ موجود در آخور را می‌بیند و می خورد و به آینده نمی‌اندیشد.

هـ) گاو بدعادت از پستان خود شیر می‌خورد و این باعث میشود بر گردن او چوب یا بر دهانش دهان بند بزنند.

#دکتر_سجاد_آیدنلو

@virastar1222
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🟢 روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور

یکی از دغدغه‌های داوطلبان کنکور سراسری، آگاهی از روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور است.

به دلیل زیاد بودن حجم مطالب و نیاز به مطالعه‌ی عمیق آن‌ها، آشنایی داوطلبان با روش‌های صحیح درس خواندن، باعث می‌شود هم معدل آن‌ها که در کنکور سراسری تأثیر دارد، بالا شود و هم مطالب را به صورت عمیق و مفهومی مطالعه کنند.

برای برخی از افراد، مطالعه، کار بسیار سخت و طاقت‌فرسایی است. این افراد خیلی زود از درس خواندن خسته می‌شوند و یا باید بارها یک متن را بخوانند تا متوجه شوند. گاهی اوقات حتا ممکن است پس از بارها خواندن یک متن، باز هم آن را متوجه نشوند. گاهی هم پیش آمده که دانش‌آموزی با وجود ساعت‌ها مطالعه‏، باز هم تراز پایینی کسب کرده است. مثلاً دانش‌آموزی با ۸ ساعت مطالعه در روز، توانست به تراز ۴۳۰۰۰ برسد، اما همین دانش‌آموز با به‌کارگیری روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور و با همان ساعت مطالعه در روز، توانست خود را به تراز ۷۰۰۰ برساند.

حواس‌پرتی و عدم اطلاع از روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور، یادگیری را به میزان زیادی کاهش می‌دهد. مطالعه‌ی اصولی و فعال باعث می‌شود تا مشکل اکثر این افراد کاهش یابد.

به راستی چرا برخی از افراد می‌توانند تمرکز حواس و انگیزه‌ی زیادی برای درس خواندن داشته باشند و برخی دیگر نمی‌توانند؟
از دلایل عمده‌ی آن، عدم تمرکز و یا شیوه‌ی مطالعه‌ی نادرست است؛ این‌که دانش‌آموز نمی‌داند چه‌گونه وارد مبحث درسی شود و چه مقدار زمان بگذارد؟ کدام قسمت‌ها را دقیق‌تر مطالعه کند و یا این‌که چه زمانی به مرور بپرازد؟
جواب همه‌ی این سؤالات بستگی به نحوه‌ی درس خواندن صحیح و افزایش تمرکز حواس دارد.

باید حواس‌مان باشد کیفیت مطالعه را همگام با کمیت مطالعه، حفظ کنیم. چه بسا به‌کارگیری یک سری نکات ساده، باعث شود سرعت فرآیند یادگیری افزایش و ساعات مطالعه‌ی یک درس، کاهش یابد. می‌توانیم ساعاتی را که برای مطالعه آن درس در نظر گرفته‌ایم، به دروس دیگر اختصاص دهیم. هم‌چنین آگاهی از نحوه‌ی درس خواندن صحیح، باعث می‌شود بازده مطالعه‌ی داوطلب در دروسی که دوست ندارد، افزایش یابد و با لذت بیش‌تر آن‌ها را پی‌گیری کند.

در ادامه به بررسی روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور و به ارائه‌ی راه‌هایی برای افزایش تمرکز حواس می‌پردازیم.

🔷 افزایش تمرکز و کنترل ذهن

یکی از مشکلاتی که اکثر دانش‌آموزان و داوطلبان کنکور با آن مواجه هستند، عدم تمرکز حواس و کنترل ذهن به هنگام مطالعه است. این افراد، قبل از شروع به مطالعه، لازم است یک سری از نکات را مدنظر قرار دهند تا بتوانند با افزایش تمرکز و کنترل ذهن، کیفیت مطالعه‌ی خود را افزایش دهند.

سه گام برای افزایش تمرکز و کنترل ذهن هنگام مطالعه عبارت است از:

🔹مدیریت خود
🔹مدیریت محیط
🔹مدیریت محتوای درسی

اگر داوطلبان، اصولی و با برنامه‌ی منظم و دقیق به مطالعه بپردازند، درگیر مشکل حواس‌پرتی که یکی از مشکلاتی است که اکثر داوطلبان با آن مواجه هستند، نمی‌شوند.

🔶 روش مطالعه‌ی پس‌ختام (PQ4R)

یکی از روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور، روش مطالعه‌ی پس‌ختام (PQ4R) است. این روش، یکی از روش‌های مطالعه‌ی مؤثر، جهت افزایش بازدهی است. روش پس‌ختام (PQ4R) شامل مراحل زیر می‌شود:

🔸مرحله‌ی پیش‌خوانی: شامل مطالعه‌ی کلی و اجمالی سرفصل‌های بخش مورد نظر، عناوین، تصاویر، خلاصه‌ی انتها و پاراگراف‌های ابتدایی و انتهایی فصل است. در مرحله‌ی پیش‌خوانی، شما پس از یکی دو دقیقه، به یک دید کلی می‌رسید و می‌توانید برای مطالعه‌ی خود، هدف‌گذاری کنید. هم‌چنین می‌توانید قبل از شروع مطالعه، یک ساختار از مباحث پیش رو را در ذهن خود ایجاد کنید.

🔸مرحله‌ی سوال کردن: پس از ایجاد یک دید کلی، وقت آن است که از خود بپرسید فصل خوانده شده چه چیزی از من می‌خواهد؟ قرار است در این فصل به یادگیری چه مسائلی بپردازم؟ دو سه دقیقه از خود پرسیدن، سبب فعال‌تر شدن یادگیری و در نتیجه افزایش تمرکز و دقت می‌شود.

🔸مرحله‌ی خواندن: در این مرحله، متن مورد نظر به دقت خوانده می‌شود. باید به مفاهیم و هدف‌های کلی و جزئی متن، مسلط شویم. هم‌چنین سعی کنیم برای سؤالاتی که در مرحله‌ی قبل، از خود پرسیده‌ایم، پاسخ دقیقی پیدا کنیم. از هایلات کردن و خلاصه‌نویسی و... استفاده و متناسب با سطح دشواری، سرعت خود را کم و زیاد می‌کنیم.

🔸مرحله‌ی تفکر: در این مرحله‌، با فکر کردن به آموخته‌های خود، به آن‌ها مفهوم می‌دهیم. هم‌چنین با معنابخشی به متون خوانده شده، به تثبیت حافظه کمک می‌کنیم. به‌عنوان مثال بین دانسته‌های قبلی و اطلاعات جدید، ارتباط برقرار می‌نماییم. آن‌هارا وارد یک دسته‌بندی کلی‌تر می‌کنیم، یا با برقراری ارتباط بهتر بین بخش‌های مختلف اطلاعات جدید، با بسط معنایی (شاخ و برگ دادن) یادگیری خود را ارتقا می‌دهیم.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔸از حفظ گفتن: به مراحل انتهایی خواندن نزدیک می‌شویم. حالا باید مفاهیم، نکات کلیدی و کلاً هرچه را که تشخیص داده‌ایم، حفظ باشیم و آن‌ها را از حافظه‌ی خود بازیابی کنیم. با این کار متوجه می‌شویم، در کدام بخش‌ها ضعف داریم و باید دوباره آن‌ها را مطالعه کنیم.

🔸مرور کردن: در پایان فصل، باید نکات اصلی و موارد مهم مجدداً مرور شود. می‌توان کل فصل را دوباره خواند. هم‌چنین می‌توانید با استفاده از سؤالات پایان متن و از حفظ گفتن بدون مراجعه به کتاب، به مرور و حل قسمت‌هایی که ضعیف هستید بپردازید. این‌که روخوانی را کامل انجام دهید یا نه، بر اساس ارزیابی خود از میزان فهم مطالب، طول مطلب و میزان زمانی که می‌توانید به آن درس اختصاص دهید، تعیین می‌شود. البته این روش صحیح درس خواندن، با توجه به استفاده از اصول روان‌شناختی، نیازمند به‌کارگیری فراشناخت و تفکر سطح بالاست و در نتیجه برای سنین پس از دبستان مفید است.

 🔷 علت ِ نداشتن ِ تمرکز ِ حواس

داوطلبان باید علاوه بر آشنایی با روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور، راه‌های افزایش تمرکز هنگام درس خواندن را نیز بدانند. یک علت ِ نداشتن تمرکز حواس، کمبود خواب و کسل بودن است. هم‌چنین بارها شنیده‌ایم که داوطلبی می‌گوید می‌خواهم حواسم را جمع درس کنم، اما نگرانی از تعداد زیاد داوطلبان و یا سختی سؤالات پایان ترم، باعث حواس‌پرتی‌ام می‌شود. عادت به چک کردن مداوم گوشی، فکر کردن به کارها و حرف‌های گفته شده در طی روز و گاهی هم مسائلی از قبیل عدم انگیزه و نداشتن انرژی کافی برای درس خواندن، اضطراب و تصویر ذهنی منفی داوطلب از خود، از علل نداشتن تمرکز حواس هستند. یکی از اصلی‌ترین علل این مشکلات می‌تواند همین مسأله‌ی عدم تمرکز حواس باشد.

🔶 مشکلات حواس‌پرتی برای داوطلبان کنکور

حواس‌پرتی هنگام مطالعه، برای دانش‌آموزان، به‌خصوص داوطلبان کنکور، مشکلاتی را به همراه دارد که عبارتند از:

🔸کاهش یادگیری
🔸در صورت تکرار، نتایج ضعیف
🔸حس منفی نسبت به توانایی‌های خود
🔸کاهش اعتماد به نفس و در نتیجه کاهش انگیزه و یا اضطراب ناشی از شکست‌های بعدی

🔷 راه‌های افزایش تمرکز هنگام درس خواندن

عوامل متعددی در افزایش تمرکز حواس دخیل هستند که شامل فاکتورهای درونی و بیرونی است. در ادامه به بررسی راه‌های افزایش تمرکز هنگام درس خواندن می‌پردازیم.

فاکتورهای درونی (کنترل افکار، تلقین مثبت نسبت به خود و مدیریت زمان و...)

فاکتورهای بیرونی (نور، دما و آرامش فضا و...)

🔶 شرایط مطالعه‌ی مفید

برخی از داوطلبان حتا با رعایت روش‌های صحیح مطالعه برای کنکور، بعد از مدتی باز هم نمی‌توانند نتیجه‌ی دلخواه خود را کسب نمایند و این موضوع باعث دلزدگی و سرخوردگی آن‌ها می‌شود.
این افراد باید بدانند که علاوه بر روش‌های صحیح درس خواندن، باید از شرایط مطالعه‌ی مفید نیز آگاه باشند. در ادامه به توضیح برخی از این شرایط می‌پردازیم.

🔷 بهترین ساعت مطالعه برای کنکوری‌ها

بهترین ساعت مطالعه برای کنکوری ها بنا به سبک یادگیری هر دانش آموز متفاوت است.
یکی از شرایط لازم برای مطالعه که باعث افزایش تمرکز فرد می‌شود، مطالعه در ساعاتی است که برای فرد، مناسب‌تر است. سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان با هم متفاوت است. بعضی‌ها هنگام عصر و شب و بعضی دیگر هنگام صبح، یادگیری بهتری دارند. البته اگر شب‌ها بهتر یاد می‌گیرید، توصیه می‌شود که حداقل از حدود یازده و نیم شب تا پنج صبح استراحت کنید.
 
🔶 بهترین مکان برای درس خواندن کنکور

مشاوران، بهترین مکان برای درس خواندن کنکور را مکانی می‌دانند که ساده و عاری از اشیای جذاب‌تر از موضوع مطالعه باشد.
مکان مطالعه در صورت امکان باید به دور از جاهایی باشد که فعالیت‌هایی مانند خوابیدن یا چک کردن گوشی و... در آن‌جا انجام می‌شود؛ به شکلی که ذهن به محض دیدن مکان مطالعه بفهمد که هنگام درس خواندن است. قبل از شروع به درس خواندن، وسایل مورد نیاز را کنار خود بگذارید.

🔷 بهترین مدت زمان مطالعه

گاهی دانش‌آموزان، به‌خصوص دانش‌آموزان برتر، این باور غلط را دارند که هرچه بیش‌تر بخوانند سبب افزایش نمره و درصد آن‌ها می‌شود، در صورتی که مطالعه هم محدودیت دارد! مغز شما بعد از هر ۴۵ الی ۹۰ دقیقه، نیاز به استراحت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای دارد. استراحت باعث دسته‌بندی مطالب ِ مطالعه شده و رفع خستگی و از سرگیری پیوندهای شیمیایی مغزی و درنتیجه افزایش راندمان خواندن و ساعات مطالعه می‌شود.

🔶 شرایط مطالعه‌ی مفید (کنترل افکار)

کنترل افکار یکی از شرایط مطالعه‌ی مفید است. هنگام درس خواندن، یک کاغذ و خودکار کنار خود داشته باشید و افکار مزاحم را یادداشت کنید. به خود بگویید در زمان مناسبی به مسأل‌هی پیش‌آمده فکر می‌کنم و راه حل آن را می‌یابم و مجدداً به ادامه‌ی مطالعه بپردازید. می‌توانید روزی ده دقیقه را به انجام این کار اختصاص دهید.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔷 شرایط مطالعه‌ی مفید (مسائل فیزیولوژیکی)

به‌طور کلی یکی دیگر از شرایط مطالعه‌ی مفید، مسائل فیزیولوژیکی دانش‌آموزان از جمله تغذیه و ساعت خواب است که از اهمیت بالایی در روند مطالعه برخوردار هستند. هر انسان برای برخورداری از هوشیاری کافی برای انجام کارهای روزانه، بسته به عوامل شخصی و ژنتیکی بین ۷ تا ۹ ساعت، به خواب نیاز دارد. توصیه می‌شود حداقل شش و نیم تا هفت ساعت خواب را در برنامه‌ی روزانه‌ی خود بگنجانید. مسأله‌ی مهم دیگر مربوط به استراحت بعد از نهار است. پس از صرف نهار، حجم عظیمی از خون در دستگاه گوارش جریان می‌یابد و بازدهی فعالیت‌های فکری کم‌تر می‌شود؛ در نتیجه بازدهی مطالعه تا یک ساعت پس از نهار، نسبت به بقیه‌ی ساعات روز کم‌تر است.

🔶 شرایط مطالعه‌ی مفید (برنامه‌ریزی صحیح درسی)

برنامه‌ریزی نادرست درسی می‌تواند علت دیگر حواس‌پرتی دانش‌آموزان باشد. مطالعه‌ی یک درس برای ساعات متمادی و یا چینش دروس مشابه نظیر فیزیک و ریاضی و یا دروس حفظی پشت سر هم می‌تواند سبب تداخل اطلاعات و کاهش اثربخشی مطالعه شود.
 
🔷 شرایط مطالعه‌ی مفید (یادگیرنده‌ی فعال)

سعی کنید مطالعه‌ی خود را فعالانه پی‌گیری کنید. به‌عبارت بهتر، برای این‌که بتوانید نقش یک یادگیرنده‌ی فعال را بازی کنید، باید پس از خواندن یک متن، چند هدف از مطالعه‌ی آن متن را تعیین نمایید و بعد از مطالعه‌ی چند بخش کوتاه، زمانی را (مثلاً یک دقیقه) صرف پرسش از خود کنید. با ایجاد رابطه بین مفاهیم، آن‌ها را دسته‌بندی کنید تا هم مطالب درسی بهتر در حافظه‌ی شما تثبیت شوند و هم با افزایش یادگیری فعال، پرش افکار را کاهش دهید.

🌹امیدوار، شاد و پیروز باشید!

مصطفی کاظمی، دبیر زبان و ادبیات فارسی

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔷 نحوه‌ی مطالعه‌ی قرابت معنایی

مشکل عمده‌ی اغلب داوطلبان این است که ذهن خود را عادت نداده‌اند که رابطه‌ی منطقی بین کلمات بیت برقرار کنند، در حالی که ممکن است معنی تمام کلمات را بدانند.
پس توصیه می‌شود که داوطلبان، معانی اشعار را حفظ نکنند، بلکه تمرین کنند تا بتوانند، درک درستی از ابیات داشته باشند.
لازمه‌ی این که دانش‌آموزان به این مهم دست یابند این است که در این زمینه تست‌های فراوانی بزنند و حتی اگر می‌توانند هر شب ۱۵ دقیقه به خواندن شعر و تمرین ِ درک ِ آن بپردازند. این تمرین سبب می‌شود که ذهن آن‌ها به این کار عادت کند.

🌹 سربلند باشید!

مصطفی کاظمی، دبیر زبان و ادبیات فارسی

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔴 چند نکته‌ی مهم در بار‌ه‌ی تست‌های قرابت معنایی

🔸درس‌هایی که موضوع عرفانی دارند، مهم‌ترند.

🔹شعرهای عاشقانه، بسیار مهم هستند.

🔸نیایش‌ها و ستایش‌ها، بسیار مهم هستند.

🔹غزل‌ها از دیگر قالب‌های شعری، مهم‌ترند.

🔸دروس مربوط به شاه‌نامه، چندان مهم نیستند.

🔹ادبیات غنایی، از سایر ژانرهای ادبی، مهم‌تر است.

🔸مخاطب و ضمیر «تو» در شعر غنایی، یا خداوند است یا معشوق.

🔹توجه به استعاره‌، مجاز، تشبیه، کنایه و تلمیح در قرابت معنایی، بسیار مهم است.

🔸در قرابت معنایی، به جای معنی، باید به مفهوم و مضمون توجه کرد.

🔹دروس نظم از دروس نثر، بیش‌تر اهمیت دارند.

🔸اشعار حفظی و حکایت‌ها سرشار از مفاهیم مهم هستند.
بدون اغراق، بیست صفحه‌ی اشعار حفظی و حکایت‌ها از تمام دروس سه کتاب مهم‌ترند.

🔹ابیات و عباراتی که در بخش قلمرو فکری آمده‌اند، بسیار مهم‌اند.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟢 چه‌گونه مباحث مختلف درس ادبیات فارسی را برای کنکور سراسری مطالعه کنیم؟


🔶 درس ادبیات فارسی، مهم‌ترین درس عمومی کنکور سراسری است که تأثیر بسیاری در رتبه‌آوری داوطلبان دارد.

ادبیات در کنکور، ۲۵ سؤال از ۱۰۰ سؤال عمومی را شامل می‌شود.


🔷 قرابت معنایی: ۹ سؤال کنکور را در بر می‌گیرد و جزو اصلی‌ترین (و البته دشوارترین) بخش ادبیات به حساب می‌آید که نیاز به درک درست نسبت به متون ادبی دارد و این توانایی به دست نمی‌آید مگر با تمرین و ممارست.

🔹چه‌گونه به این بخش مسلط شویم؟

بهترین روش، مقایسه بین بیت‌هاست نه معنی کردن بیت‌ها!
باید به‌جای گزینه‌د درست، گزینه غلط را پیدا کنیم! به‌طور مثال: کدام بیت با بقیه متفاوت است؟

برای جواب دادن این تست، اول یک گزینه که مفهومش را بلدیم انتخاب می‌کنیم و آن‌را با بیت بعدی مقایسه می‌کنیم؛ اگر مفهومشان یکسان بود، هر دو را حذف می‌کنیم و سراغ گزینه‌ی بعدی می‌رویم؛ اگر این گزینه با دوتای قبلی، هم‌مفهوم بود، گزینه‌ی آخر، جواب است، وگرنه خودش جواب است.

حالت دوم: اگر گزینه‌ی مورد نظر ما با گزینه‌ی بعدی هم‌مفهوم نبود، سراغ گزینه‌ی بعد می‌رویم و با قبلی مقایسه می‌کنیم. حالا هم‌مفهوم‌ها را حذف می‌کنیم و گزینه‌ی متفاوت، جواب است.

اگر کنکور آزمایشی شرکت می‌کنید و یا تست قرابت معنایی می‌زنید، یک دفتر بردارید و بیت‌های هم‌مفهوم را کنار هم یادداشت کنید. این‌کار، خیلی سطح اطلاعات شما را بالا می‌برد و امکانش زیاد است که در کنکور از همین‌ها، سؤال بیاید.


🔶 زبان فارسی: ۵ سؤال کنکور را در می‌گیرد.
بهترین کار، تهیه‌ی یک جزوه‌ی مناسب از زبان فارسی و زدن تست‌های زیاد در این مباحث است.


🔷 آرایه‌های ادبی: ۴ سؤال کنکور را در بر می‌گیرد.
این مبحث در ابتدا باید یاد گرفته شود؛ یعنی شما باید آرایه‌های کتاب را یاد بگیرید و سپس با زدن تست تمرین کنید.

دو نوع سؤال از این مبحث طرح می‌شود:

۱- این بیت کدام یک از آرایه‌های زیر را دارد ( یا ندارد)
۲- کدام گزینه آرایه‌های فلان و فلان را دارد؟

✔️ برای نوع اول باید تک‌تک آرایه‌ها را پیدا کنیم و برای نوع دوم، اول آرایه‌ای را که در آن تسلط بیش‌تری داریم و وقت کم‌تری می‌گیر‌د، پیدا می‌کنیم و همین‌طور پیش می‌رویم تا به جواب برسیم.

🔶 معنی لغت و املا: ۶ سؤال کنکور را در بر می‌گیرد.
هر روز معنی لغت‌های آخر کتاب را مرور کنید. با این روش، هم معنی را یاد می‌گیرید و هم املا را. هر هفته، متن کتاب درسی را هم مطالعه کنید و لغاتی که املای سخت دارند را، های‌لایت کنید.

🔷 تاریخ ادبیات: ۱ سؤال کنکور را در بر می‌گیرد که همیشه باید مرور بشوند. برای آثار یک شاعر، رمز درست کنید تا راحت‌تر بتوانید حفظ کنید. این بخش از کنکور خیلی راحت است و می‌شود جواب داد؛ فقط نیاز به مرور خوب دارد.

🔴 توجه: برای تسلط کامل روی مباحث مختلف ادبیات فارسی، تا می‌توانید تست‌های کنکور سراسری سال‌های گذشته را حل کنید.

🌹 شاد، امیدوار و سربلند باشید!

مصطفی کاظمی، دبیر زبان و ادبیات فارسی

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟢 روش مطالعه‌ی رتبه‌های برتر کنکور سراسری در درس ادبیات فارسی در تمامی رشته‌ها:

🔶 دانش‌آموزان برای موفقیت در درس ادبیات فارسی کنکور سراسری، حداقل باید شبی ۲۰ دقیقه آرایه‌های ادبی و ۲۰ دقیقه قرابت معنایی و ۲۰ دقیقه دستور زبان فارسی تست بزنند.

زمان را طوری تنظیم کنید که هر شب حداقل ۵ تست قرابت معنایی، ۵ تست آرایه‌های ادبی و ۵ تست دستور زبان فارسی کار کنید.

هر شب این کار را انجام دهید.
قبل از خواب هم چند معنی لغت یا غلط املایی بخوانید. مطالعه‌ی معنی لغات، مثل املا یا تاریخ ادبیات، قبل از خواب باعث ماندگاری بیش‌تر آن‌ها می‌شود.
این فرمول طلایی را هر شب انجام بدهید.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔴 نکاتی مهم در یادگیری املا

🔹دانستن ِ معنی ِ عبارت یا بیت

معنی کردن بیت، با بازگردانی شروع می‌شود؛ یعنی نهاد و فعل، باید در جای خودش بیاید. با این کار، حدود ۷۰ درصد بیت، معنی می‌شود.

🔸ضرورت ِ دانستن ِ لغات ِ هم‌آوا (دارای یک تلفظ) و مشابه

مثل ِ زلال و ضلال، خوار و خار، خواست و خاست و... .

معلمان و مؤلفان بسیاری زحمت گردآوری این واژگان را کشیده‌اند و در کتاب‌های کمک درسی و اینترنت، قابل دسترس است.

🔹تمرین ِ ذهنی

به عنوان مثال، در ذهن خود، ریشه‌ی «عزّت» را به وزن‌ها و باب‌های مختلف ببرید: اعزاز، معزّز و... .

🔸تست‌زنی برای یادگیری ِ دام‌های تستی در املا

مثلاً یکی از روش‌های تست ِ املایی، استفاده از اصل ِ غافل‌گیری است.

همه‌ی ما، املای کلمه‌ی «قیاس» را می‌دانیم و فکر نمی‌کنیم طراح کنکور، خودش را در حد دانش‌آموز اول ابتدایی ببرد و به جایش بنویسد: «غیاث».

یک نوع غافل‌گیری دیگر:

کلمه‌ای مانند «بهر» را غلط می‌نویسند در حالی که در همان بیت یا عبارت، کلمات بسیار دشوار املایی وجود دارد! دانش‌آموز با دیدن درستی املای آن واژگان دشوار، خیالش جمع می‌شود و می‌رود سراغ گزینه‌های دیگر؛ غافل از آن‌که طراح، کلمه‌ای را که چندان اهمیت املایی نداشته، غلط نوشته است!

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟢 روش مطالعه و تیپ‌ (شکل‌)های مختلف سؤالات کنکوری

🔶 مبحث #قرابت_معنایی ویژه‌ی داوطلبان کنکور سراسری و تمامی دانش‌آموزان در تمامی پایه‌ها

از مجموع ۲۵ تست ادبیات و زبان فارسی در آزمون سراسری، ۹ تست به قرابت معنایی اختصاص دارد. این تعداد تقریباً ۳۶% پرسش‌ها را شامل می‌شود.

🔸هدف:

دانش‌آموز باید به مهارتی از تفکر ذهنی برسد که بتواند مفهوم اصلی و نهایی هر بیت یا عبارت را درک کند و پس از مقایسه‌ی یک مفهوم با مفاهیم دیگر، قدرت تمیز و تشخیص شباهت یا تفاوت معنایی را کسب کند.

🔷 شیوه‌های معمول طرح پرسش قرابت معنایی:

🔹بیت یا عبارت ِ پرسش، از کتاب و عبارات گزینه‌ها، خارج از کتاب می‌آید:

مثال: بیت ِ
آب چه دانست که او گوهر ِ گوینده شود
خاک چه دانست که او غمزه‌ی غمّازه شود؟
با کدام بیت تناسب معنایی دارد؟ (سراسری ۸۹)

۱- این لطف بین که با گِل ِ آدم سرشته اند
وین روح بین که در تن ِ آدم تنیده‌اند

۲- تا در این آب و گِلی، کار کلوخ‌اندازی است
گفت‌وگو، جمله کلوخ است و یقین، دل‌شکن است

۳- همچو گَرد، این تن ِ خاکی نتواند برخاست
از سر ِ کوی تو زآن رو که عظیم افتاده ست

۴- چون گه ِ خدمت شَه آید، من می‌دانم
گر ز آب و گِلم ای دوست، نی‌ام پای به گِل

در بین پرسش‌های قرابت معنایی سال‌های گذشته، این شکل طرح پرسش، بیش‌تر مدّ نظر بوده است.

🔹بیت یا عبارت پرسش از کتاب و یک یا دو گزینه از کتاب و بقیه خارج از کتاب می‌آید:

مثال: بیت ِ
دریاب کنون که نعمتت هست به دست
کاین دولت و ملک می‌رود به دست به دست
با همه‌ی ابیات به جز بیت ِ .......... تناسب معنایی دارد. (سراسری ۸۶)

۱- به نوبت‌اند ملوک اندر این سپنج‌سرای
کنون که نوبت ِ توست، ای مَلِک به عدل گرای

۲- ده روز ِ مِهر ِ گردون، افسانه است و افسون
نیکی به جای یاران، فرصت شمار یارا

۳- پادشاهی که طرح ِ ظلم افکنْد
پای ِ دیوار ِ ملک ِ خویش بکند

۴- خیری کن ای فلان و غنیمت شمار عُمْر
زآن پیش‌تر که بانگ برآید فلان نمانْد

🔹بیان مفهومی کلی در صورت پرسش‌ها و گزینه‌ها، خارج از کتاب می‌آید.

مثال:
کدام بیت، بیانگر فضای حکومتی ضحاک است؟ (سراسری ۸۹)

۱- ز فکر ِ تفرقه باز آی تا شوی مجموع
به حکم ِ آن که چو شد اهرمن، سروش آمد

۲- رند ِ عالَم‌سوز را با مصلحت بینی چه کار؟
کار ِ مُلک است آن که تدبیر و تأمل بایدش

۳- خلوت ِ دل نیست جای صحبت ِ اضداد
دیو چو بیرون رَوَد، فرشته در آید

۴- پَری، نهفته رخ و دیو، در کرشمه‌ی حُسن
بسوخت دیده ز حیرت که این چه بوالعجبی است

🔹مقایسه‌ی چهار گزینه‌ی خارج از کتاب با یک‌دیگر و مشخص نمودن تفاوت مفهومی یک بیت یا عبارت با ابیات یا عبارات دیگر.

مثال:
مفهوم کدام بیت با ابیات دیگر متفاوت است؟ (سراسری ۸۸)

۱- بی عشق مباش تا نباشی مرده
در عشق بمیر تا بمانی زنده

۲- مرگ آشامان زعشقش زنده‌اند
دل ز جان و آب ِ جان برکنده‌اند

۳- هرگز نمیرد آن دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده‌ی عالم دوام ِ ما

۴- عشق می‌ورزم و امّید که این فنّ ِ شریف
چون هنرهای دگر، موجب ِحِرمان نشود

🔹بیت و عبارت ِ پرسش از کتاب و ابیات و عبارات ِ گزینه‌ها، خارج از کتاب می‌آید.

مثال:
عبارت «هر عصب و فکر به منبع ِ بی‌شائبه‌ی ایمان وصل بود که خوب و بد را به‌عنوان مشیّت الهی می‌پذیرفت»، با کدام بیت، تناسب مفهومی دارد؟

۱- جایی اگر ز غیبت او تیره شد جهان
جای دگر ز پرتوش آفاق با ضیاست

۲- توکار ِ خویش به فضل ِ خدای کن تفویض
به روز ِ دولت و نکبت که کار، کار ِ خداست

۳- بدان قَدَر که تو جدّی نمایی و جهدی
گمان مبر که دگرگون شود هر آن‌چه قضاست

۴- سرم به دنیی و عقبی فرو نمی‌آید
تبارک‌الله از این فتنه‌ها که در سر ِ ماست

🔹آوردن آیه یا حدیث در صورت پرسش و ابیات و عبارات هم‌مفهوم در گزینه‌ها (سراسری ۸۷)

🔺چند نکته:

برای پیدا کردن مفهوم کلی یک بیت، راه‌های مختلفی وجود دارد که به چند مورد آن اشاره می‌شود:

🔸مشخص کردن یک یا چند کلمه‌ی اصلی و کلیدی ِ بیت.
مثال:
گر در ِ خلُد را کلیدی هست
بیش بخشیدن و کم‌آزاری است

کلمات کلیدی: کلید ِ خلد - بخشیدن - کم‌آزاری

مفهوم: بخشیدن و کم‌آزاری، کلید بهشت است.

🔸تقسیم کردن بیت به چند قسمت و دریافت مفهوم هر قسمت و ترکیب کلی آن‌ها.
مثال:
من، خفته بُدَم/ به ناز/ در کَتم ِ عدم/
حُسن ِ تو/ به دست ِ خویش/ بیدارم کرد

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔴 صفر تا صد تاریخ ادبیات کنکور سراسری (نظام جدید)

🔷 سال دهم

الهی‌نامه: عطار نیشابوری
داستان‌های صاحب‌دلان: به‌کوشش محمدی اشتهاردی
قابوس‌نامه: عنصرالمعالی کیکاووس
نصاب‌الصبیان: ابونصر فراهی
داستان خسرو: عبدالحسین وجدانی
سفرنامه: ناصر خسرو
اتاق آبی: سهراب سپهری
ارزیابی شتاب‌زده: جلال آل احمد
اسرارالتوحید: محمد بن منوّر
تفسیر سوره‌ی یوسف: احمد بن محمد بن زید طوسی
پیوند زیتون بر شاخه‌ی ترنج: سید علی موسوی گرمارودی
سیاست‌نامه: خواجه نظام‌الملک طوسی
من زنده‌ام: معصومه آباد
محمود شاهرخی: (متخلص به جذبه)
مثنوی معنوی: مولانا
اخلاق محسنی: حسین واعظ کاشفی
هفت‌پیکر: نظامی گنجوی
داستان‌های دل‌انگیز ادب فارسی: زهرا کیا(خانلری)
لطایف‌الطوایف: فخرالدین علی صفی
سمفونی پنجم جنوب: ترجمه‌ی محمد شکرچی، ناهید نصیحت و سید هادی خسروشاهی، با کاهش و اندکی تغییر (نزارقبانی)
مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه: آندره ژید
بینوایان: ویکتور هوگو

🔶 سال یازدهم

فرهاد و شیرین: وحشی بافقی
بوستان: سعدی
بهارستان: جامی
تاریخ بیهقی: ابوالفضل بیهقی
تحفة‌الأحرار: جامی
زندگانی جلال‌الدین محمد مشهور به مولوی: بدیع‌الزمان فروزان‌‌فر
اسرارالتوحید: محمد بن منوّر
روزها: محمدعلی اسلامی نَدوشن
میثاق دوستی: لطفعلی صورتگر
لیلی و مجنون: حکیم نظامی گنجه‌ای
تذکرة‌الأولیا: عطار نیشابوری
مرصادالعباد من المبدأ الی المعاد: نجم‌الدین رازی (معروف به دایه)
غزلیات شمس: جلال‌الدین محمد مولوی
عباس میرزا آغازگری تنها: مجید واعظی
زندان موصل(خاطرات اسیر آزاد شده اصغر رباط جزی): کامور بخشایش
محمدعلی مجاهدی: (تخلص: پروانه)
متن به یاد ۲۲ بهمن: سید ضیاءالدین شفیعی
هم‌صدا با حلق اسماعیل: سید حسن حسینی
کاوه‌ی دادخواه: غلام‌حسین یوسفی
روضه‌ی خلد: مجد خوافی
حمله‌ی حیدری: باذل مشهدی
کلیله و دمنه: ترجمه‌ی ابولمعالی نصرالله منشی
جوامع‌الحکایات و لوامع‌الرّوایات: محمد عوفی
شلوارهای وصله‌دار: رسول پرویزی
سه دیدار: نادر ابراهیمی
ماه نو و مرغان آواره: رابیندرانات تاگور
پیامبر و دیوانه: جبران خلیل جبران
دیوان غربی_شرقی: یوهان ولفگانگ گوته
پرنده‌ای به نام آذرباد: ریچارد باخ (ترجمه‌ی سودابه پرتویی)

🔷 سال دوازدهم

گلستان: سعدی
کلیله و دمنه: ترجمه‌ی نصرالله منشی
روایت سنگرسازان ۲: عیسی سلمانی لطف‌آبادی
قصه‌ی شیرین و فرهاد: احمد عرب‌لو
مثنوی معنوی: مولوی
فیه ما فیه: مولوی
فی حقیقة العشق: شهاب‌الدین سهروردی
تمهیدات: عین‌القُضات همدانی
مثل درخت در شب باران: محمدرضا شفیعی کدکنی (متخلص به م. سرشک)
از پاریز تا پاریس: محمد ابراهیم باستانی پاریزی
تذکرة‌الأولیا: عطار نیشابوری
کویر: دکتر علی شریعتی
بخارای من ایل من: محمد بهمن بیگی
دری به خانه خورشید: سلمان هراتی
تیرانا: محمدرضا رحمانی (مهرداد اوستا)
سانتاماریا: سید مهدی شجاعی
در حیاط کوچک پاییز در زندان: مهدی اخوان ثالث
منطق‌الطیر: عطار نیشابوری
سندباد نامه: ظهیری سمرقندی
کباب غاز: محمد علی جمالزاده
ارمیا: رضا امیرخانی
هوا را از من بگیر خنده‌ات را نه: پابلو نرودا
شعر مسافر: یوهان کریستف فردریش شیللر
غزلواره‌ها: شکسپیر
قصه‌های دوشنبه: آلفونس دوده، ترجمه‌ی عبدالحسین زرّین‌کوب

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟢 روش مطالعه‌‌ی آرایه‌های ادبی

ادبیات، اولین درس در دفترچه‌ی عمومی همه‌ی رشته‌های آزمایشی است که در بین دروس عمومی، بالاترین ضریب را دارد، یعنی ضریب ۴ و دارای ۲۵ تست است که ۱۸ دقیقه زمان برای پاسخ‌دهی به تست‌های این درس مهم، زمان دارید، یعنی برای هر تست حدود ۴۳ ثانیه.

در تست‌های دروس عمومی کنکور، ۳ تست از آرایه‌های ادبی می‌آید که ۱۲ درصد است.

🔶 روش مطالعه‌ی آرایه‌های ادبی

۱- ابتدال هر آرایه را خوب مطالعه کنید و یاد بگیرید. توصیه می‌شود بعد از مطالعه، ۵ تست آسان تألیفی برای آرایه‌ی مورد نظر کار کنید تا مطلب به طور کامل، درک شود.

۲- برای هر آرایه باید یک مثال حفظ باشید (مثلاً اگر گفتند استعاره، سریع بتوانید برایش بیتی بگویید).

۳- مرحله‌ی بعدی، تمرین روی بیت‌های کتاب درسی است. شروع کنید خط به خط کتاب را بخوانید و تمام آرایه‌های کتاب را علامت‌گذاری کنید، ولی حفظ نکنید، چون لزوماً ابیات کنکور از کتاب نیست!

۴- بعد از تمرین روی کتاب، نوبت می‌رسد به تست! ممکن است شروع کار کمی سخت باشد، ولی نباید امیدتان را از دست بدهید. تجربه نشان داده است که با تمرین و تکرار به راحتی می‌توان از پس تست‌های آرایه برآمد.

بهترین روش تست‌زنی آرایه این است که هر شب، ۵ تست با تحلیل کار شود. بعد از یک ماه اثر این تکنیک را خواهید دید که عالی است.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟪 جغرافیای کلمه

🔹(راه ورود به به یک بیت و دریافت مفهوم آن)

اساسی‌ترین مسأَله‌ای که برای تشخیص وزن شعر و نیز درک مفهوم آن وجود دارد، دقت در درست خواندن و درست ادا کردن تک‌تک واژه‌های یک بیت است.
ناتوانی در همین امر، باعث می‌شود که گاه می‌بینیم مخاطب نمی‌تواند با شعر، ارتباط بر قرار کند.

ادای صحیح کلمه‌ها، جدای از این‌که فرد را در راه رسیدن به موسیقی ِ شعر، یاری می‌دهد، به او نیز کمک خواهد کرد تا پیام شاعر را دریابد و هم‌چنین به قدرت او در به کار بردن زیبایی‌های شعری، پی ببرد.
برای این کار، کافی است تا زمانی که کلمه یا عبارتی را خوب درنیافته‌ایم، از آن نگذریم.

هر بیت، دارای ساختار خاصی است که برای دریافت مفهوم آن بیت، باید به ساختار آن نیز دست یابیم.

ساختار دستوری شعر، به سبب اقتضای فضایی که دارد، با دیگر انواع ادبی، متفاوت است، یعنی یکی از کارهایی که شاعر برای زیبایی بخشیدن به اثر خویش انجام می‌دهد، این است که دست به تغییر ساختار معمول دستور زبان می‌زند.
به عنوان مثال، اجزای جمله را جابه‌جا می‌کند یا واژه‌ای را به قرینه‌ی لفظی یا معنوی، از جمله، حذف می‌نماید.
این کار، گاه سبب ایجاد تعقید و پیچیدگی در کلام می‌شود که دریافت ِ مفهوم بیت را مشکل می‌سازد و گاه نیز ممکن است به عنوان ضعف در کار صاحب اثر، به شمار رود.

🔶 چه‌گونه می‌شود مفهوم هر بیت را به راحتی دریافت؟

برای این‌که بتوانیم وارد بیتی بشویم، پس از درست خواندن آن بیت، باید راه‌های زیر را یکی پس از دیگری با دقت، انجام دهیم. به عبارت دیگر، اِشراف یافتن به «جغرافیای بیت»، نیازمندِ عبور از گذر‌گاه‌های زیر است.

🔹۱- مرتّب کردن ارکان جمله (نهاد، فعل، مفعول و...) به اعتبار دستور ِ روز ِ زبان فارسی.

🔸۲- افزودن کلمه‌ها، ترکیب‌ها، عبارت‌ها و حروفی که به قرینه‌ی لفظی یا معنوی، از زنجیره‌ی کلام، حذف شده‌اند.
در این مرحله، آن‌چه را که از جمله، حذف شده است، درون ِ [   ] قرار می‌دهیم.

🔹۳. شناخت ِ درست ِ واژه‌های حقیقی و غیر ِ حقیقی (مَجازی، کنایی، استعاری و نمادی) و گذاشتن ِ معادلی رَسا و گویا به‌جای آن‌ها.

🔺یادآوری: در این مرحله، فعل‌ها، ضمیرها، حروف و... را که به ضرورت شعر یا نثرهای ادبی، مخفّف شده‌اند، درون ِ (    ) قرار می‌دهیم.

🔸۴- برگرداندن ِ شعر به نثر ِ روان.

🔹۵- استفاده از نشانه‌های نگارشی و ویرایشی.

🔸۶- در آوردن ِ بیت به صورت چکیده.


◻️مثال:

اکنون با یک مثال از صائب تبریزی، انجام این مراحل را بهتر درمی‌یابیم.

از نگاه ِ تلخ، در پیمانه‌اش، خون می‌کُنم
خِضر، آب ِ زندگی را گر به استغنا دهد

گر (اگر) خضر، آب زندگی (حیات) را به استغنا (از سر ِ بی‌نیازی و منّت [به من] دهد (بدهد)، از (با) نگاه تلخ (بی‌توجّهی)، [آب حیات را] در پیمانه‌اش [به] خون [تبدیل] می‌کنم.

چکیده: بهشت، به سرزنش، نمی‌ارزد.

به این ترتیب، می‌توانیم هر بیتی را دریابیم و به جغرافیای آن، وارد شویم.

م. فرهنگ

@makhzanesoalatedoroseadabi
🔸پس از مطالعه‌ی دقیق هر تست حتماً باید در لحظه‌ی پایانی ِ خواندن ِ سؤال، راه حلی فرضی به ذهن رسیده باشد، در غیر این صورت سؤال با دقت بیش‌تری خوانده شود (لایب نیتز می‌گوید: راه حلی خوب است که از همان اول بتوان حدس زد که به جواب می‌رسد!).

🔹اگر سؤال سخت بود نترسید، زیرا برای دیگران هم همین‌گونه است و با آمادگی صد در صد سر جلسه حاضر شوید، ولی بدانید برای رتبه خوب نیاز به صد در صد ندارید!

🔸در هنگام تست زدن در منزل هر مطلبی از تست به ذهن‌تان می‌رسد، اطراف آن بنویسد و اگر تستی را ندانستید از آن نگذرید بلکه با مراجعه به کتاب آن را حل کنید.

🔹در سر جلسه برای مدیریت وقت، به‌جای مدیریت دفترچه به مدیریت درس به درس بپردازید و اگر سؤالی را بلد نبودید کنار آن ضرب‌در بگذارید تا در فرصتی دیگر به آن مراجعه کنید.

🔸اگر سؤالی برایتان صد در صد بیگانه بود، روی آن را خط بکشید.

🔹بهترین شیوه‌ی پاسخ‌دهی آن است که فرض کنیم تونلی بین نگاه شما و سؤال و گزینه‌های آن وجود دارد که نباید از آن خارج شوید (یعنی هنگام پاسخ نه به اطراف نه به سؤال ِ قبل و نه به سؤال ِ بعد، نگاه نکنیم).

🔸سر جلسه به حالت قوزکرده روی صندلی نشینیم تا خون کافی به مغز برسد و تصمیم‌گیری بهتر شود و خستگی ایجاد نشود.

🔹اگر چند سؤال پشت سر هم مشکل یا آسان باشد خود را نبازید، زیرا این حالت برای دیگران هم وجود دارد و هر چند سؤالی را که پاسخ می‌دهید، مطابقتی بین دفترچه و پاسخ‌نامه انجام دهید تا دچار اشتباه نشوید.

🔸با فکر مثبت و با اطمینان خاطر سر جلسه حاضر شوید تا دچار خستگی و استرس نشوید.

🌹سربلند باشید!

مصطفی کاظمی، دبیر زبان و ادبیات فارسی، مدرس دانشگاه

@makhzanesoalatedoroseadabi
■ نکته ای در شیوه ی پاسخ به تستهای ترکیبی آرایه:

□ آرایه های (جناس، تضاد، استعاره، اسلوب معادله و تلمیح )به ترتیب، در ابیات کدام گزینه آمده است؟
* چرا باید ابتدا به سراغ اسلوب معادله و تلمیح برویم؟

آرایه ها غالبا به شکلهای زیر می آیند:

۱- تک کلمه ای مثل جناس و تضاد : برای یافتن جناس هربیت ، باید تمام کلمات آن را مقایسه کنیم. و این وقت می گیرد. ( جالب آن است که سرانجام در همه ابیات جناس می بینیم یا مشکوکیم!)

۲- تک کلمه ای غیر مقایسه ای مثل ایهام : برای یافتن ایهام باید چند دقیقه وقت بگذاریم و تمام کلمات ۵ بیت را تک تک بررسی کنیم.

۳- به صورت ترکیب و عبارت کوتاه مثل حس آمیزی کنار هم یا اضافه ی تشبیهی و کنایه
یافتن این آرایه ها زمان کمتری از آرایه های تک کلمه ای می برد.(حس آمیزی از آرایه هایی است که برای شروع مناسب است)

۴- آرایه هایی که برای یافتنشان خواندن یکی دو باره ی بیت کافی است مثل اغراق، اسلوب معادله و حسن تعلیل: یافتن این آرایه ها وقت گیر نیست و ازسوی دیگر کمتر دچار شک می شویم.
اگر بخواهیم هم در زمان صرفه جویی کنیم هم در پاسخ مطمئن باشیم باید به سراغ آرایه هایی چون اسلوب معادله ، اغراق ، تلمیح و حس آمیزی( با رد گزینه در صورت لزوم) برویم. نه آنکه فقط به آسان بودن بعضی آرایه ها فکر کنیم.

✍استاد اسمعیل محمد زاده

@makhzanesoalatedoroseadabi
🟥 نکته‌های مهم تست‌زنی

🔹اول مفاهیم را دقیق یاد بگیرید و سپس به سراغ تست بروید. تست‌ها یا ساده هستند یا مشکل، در هرصورت برای حل تست یک‌باره هجوم نبرید بلکه پس از مطالعه‌ی دقیق سؤال، ببینید طراح دقیقاً از شما چه خواسته است.

🔸با دقت ببیند که تست یک مرحله دارد یا دو قسمتی است تا در پیدا کردن جواب دچار مشکل نشوید (درست خواندن تست کمک زیادی در پیدا کردن پاسخ می‌کند).

🔹برخی تست‌ها نیاز به اثبات دارند ولی برخی به‌صورت انفجاری یک‌باره پاسخشان به ذهن می‌رسد. برای آن‌هایی که نیاز به اثبات دارند فقط روی حل مسأله توجه نکنید، بلکه به راهی که می‌روید و به فرآیند حل و تحلیل سؤال توجه ویژه داشته باشید.

🔸به مسایل با حدس و گمان مطلق برخورد نکنید و راه حل‌هایی را که به ذهنتان می‌رسد تا آخر بروید تا احتمال بروز خطا کم‌تر شود (سعی کنید برای حل مسایل راه حل‌های میان‌بر هم داشته باشید).

🔹همیشه جواب نهایی را کنترل کنید، اگر به محض رسیدن به پاسخ کار را تمام شده تلقی کنید، اشتباه بیش‌تری خواهید داشت.

🔸برای جلوگیری از فشار روحی، حل مسأله را تکلیف و وظیفه ندانید بلکه آن‌را یک فعالیت سرگرم کننده بدانید.

🔹درحل تست از اشتباه کردن نترسید و عددها، نمودارها، پارامترها و شکل‌ها شما را به هراس نیندازد، زیرا ترس سبب فراموشی می‌شود و بازدهی را کم می‌کند.

🔸برای آن‌که سرعت عمل بالایی داشته باشید باید زمان زیادی را به کار تست زدن اختصاص دهید.

🔹گاه اشتباه در تست زدن مربوط به فعل جمله است. مثلاً سؤالاتی که درآخرشان به کلماتی مانند ِ «باشد، نباشد، بود، نبود، است، نیست» ختم می‌شود، ممکن است شما را دچار اشتباه کند.

🔸معمولاً در تست‌ها، چهار گزینه شباهت زیادی با هم دارند، برای جلوگیری از خطا تمام گزینه‌ها را کاملاً بخوانید.

🔹در زمان حدس زدن راه حل معمولاً حدس اولیه درست است، پس وسواس در تغییر پاسخ نداشته باشید و پاسخ‌های غلط را سریعاً کنار بگذارید تا تعداد گزینه‌ها محدود، و فضای جست‌وجو کاهش یابد تا احتمال پیداکردن پاسخ درست بالاتر رود.

🔸اگرمتوجه شدید سؤالی پیچیده است، وقت خود را تلف نکنید و از آن بگذرید زیرا تصادفی و شانسی جواب دادن شانس قبولی را کم می‌کند (سعی نکنید به تمام سؤالات پاسخ دهید، هم به دلیل نمره‌ی منفی و هم این‌که برای رتبه‌ی خیلی خوب هم نیاز به پاسخ تمام سؤالات نیست).

🔹اگر در تستی شک بین دو گزینه است از آن نگذرید، زیرا احتمال درست بودن یکی بر اساس احتمال ۵۰ % است و طبق قوانین احتمال اگر در کل، ۲۰ تست به این روش زده شود و ۱۰ تای آن درست باشد و هر سه غلط یکی را از بین ببرد، باز هم به نفع شماست.

🔸معمولاً پاسخ‌هایی را که از لحاظ دستوری با سؤال هم‌آهنگی ندارند غالباً ۹۰ % غلط هستند. مثلاً صورت مسأله جای خالی است و از شما خواسته پر کنید درحالی که یک پاسخ کاملاً بی ربط با آن است.

🔹سعی نکنید از گزینه‌های طولانی فرار کنید، زیرا در بسیاری از موارد همان گزینه‌های طولانی پاسخ سؤال هستنند.

🔸اگر در تستی دو گزینه‌، کاملاً متناقض هستند، معمولاً ۸۰ % موارد یکی از همین دو گزینه پاسخ درست است.
 
🔹معمولاً طراح سؤال دو گزینه را از لحاظ شکل ظاهری شبیه هم طرح می‌کند تا دانش‌آموزان ِ عجول را فریب دهد. پس به فعل‌های منفی و مثبت و علایم و شکل‌ها و اعداد، خوب توجه کنید (معمولاً گزینه‌ی درست در لابه‌لای پاسخ‌هایی است که شبیه هم هستند).

🔸در پاسخ دادن به بعضی تست‌ها نیاز به دانستن همه‌ی مطالب مورد نظر طراح نیست و با دانستن بعضی از قسمت‌ها می‌شود پاسخ را پیدا کرد.

🔹در درس‌هایی مثل ریاضی، فیزیک و شیمی معمولاً سؤالات به ظاهر راه حل‌های طولانی دارند در حالی که اگر دقت شود می‌بینیم که طراح یک یا دو نکته‌ی خاص را از ما خواسته است و اگر شما به دنبال محاسبات طولانی و استفاده از فرمول‌های زیاد رفتید، یقین داشته باشید که از نکته‌ی خواسته شده‌ی طراح دور شده‌اید.

🔸وقتی برای پیدا کردن پاسخ وقت زیادی صرف کردید و به دو گزینه رسیدید بدون تردید یکی را انتخاب کنید و نگویید که: «بعداً برمی‌گردم»، زیرا وقت نخواهید داشت!

🔹بعضی وقت‌ها از ما خواسته می‌شود که درستی یک جواب را در چهار فرمول داده شده بررسی کنیم. در این موارد به‌جای حل کامل، محاسبه‌ی جواب‌ها کافی است. یعنی جواب داده شده را در فرمول قرار داده و ببینید آیا تساوی داده شده بر قرار می‌شود یا نه.

@makhzanesoalatedoroseadabi
ویدئوها و برنامه های آموزشی به تفکیک مقاطع مختلف

مدارس ابتدایی 👇

https://t.me/joinchat/AAAAAErCFotXDgLyg8d7Ow


متوسطه اول 👇

https://t.me/joinchat/AAAAAFSD9YTg_KoCK71jQQ


متوسطه دوم 👇

https://t.me/joinchat/AAAAAFhkIRIMbu4EC6p8jw

@ferdosesokhan
یک سوال داشتم از علوم و فنون آیا وزن همسان دولختی ، دوری و متناوب کاملا یکی هست ؟ آیا تفاوتی بین این ها وجود دارد ؟

بنده این موضوع را سالیان زیادی پیگیری کرده ام اوزان دوری این ویژگی را دارند گروهی از نوپردازان با هجای زوج نیم مصراعها اوزان دوری ساخته اند اما مقبول طبع واقع نگردید از جمله :
نه خدا توانمش گفت نه بشر توانمش خواند...
از شهریار در وزن
فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن
اما دکتر شفیعی در وزن غیر دوری به کار می برد:
نفسم گرفت از این شب در این حصار بشکن
در این حصار جادویی روزگار بشکن

در مصراع دوم کاملا آشکار است که وزن،دوری نیست.

فرد بودن هجاهای نیم مصراع، دلیل حتمی برای دوری بودن نیست.
بحر سالم مجتث است که١۶= ٨+٨ هجا در هر مصراع دارد و از ارکان اصلی هم ساخته شده، دوری هم هست.

موضوع گفتگوی ما علمی است.برای اوزان دوری چهار ویژگی در نظر گرفته اند به کتاب گذشته دقت کنید،تعداد هجای نیم مصراع اوزان دور ،فرد است و توجه به این نکته جایی برای اما و اگر نمی گذارد.

دوری نیست. صرف مکث کردن دلیل بر دوری بودن نیست. مکث و درنگ فقط یکی از مشخصه های اوزان دوری است.
درضمن، مستفعلن وزن سنگینی دارد.

این وزن دوری نیست،اگر هم دوری دانسته اند نظر شخصی است،تعداد هجاهای فرد نیم مصراع،مشخصه اوزان دوری است.

بله، بعضی فکر می کنند هر وزن دولختی، دوری هم هست در حالی که چنین نیست.
البته بحر مجتث مثمن سالم با وجود زوج بودن هجاهای آن در نیم مصراع، همچنان دوری است :
دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و بار من و تو...
مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن

وزن این شعر دوری نیست .
خود شاعر هم می دانسته، لذا از هجای کشیده در نیم مصراع استفاده نکرده است.

اولین جواب من به همکار محترممان همین شرط تناوب ارکان به عنوان اولین شرط وزن دوری بود. البته شروط دیگری هم دارد.
در بالاتر عرض کردم.

وزن های معیوب :
دکتر نجفی ابیاتی را که متشکل از چهار یا هشت رکن متفق الارکان یا متناوب الارکان باشند و کامل باشند از اوزان دوری نمی داند و به نام "اوزان معیوب" از آنها نام می برد :
کردی تجلی بی نقاب، تابان تر از صد آفتاب
ما را فکندی در حجاب، از ابر استدلال ها
(فیض کاشانی ) مستفعلن 4
---
در کعبه مردان بوده اند، کز دل وفا افزوده اند
در کوی صدق آسوده اند ، محرم تویی اندر حرم
( سنایی ) مستفعلن 4

آمد یکی آتش سوار، بیرون جهید از این حصار
تا بر دمد خورشید نو ، شب را ز خود بیرون کنید
( هوشنگ ابتهاج) مستفعلن 4

وزن شعر فارسی : ابوالحسن نجفی ص 100

- بانو جمشیدی از گروه ادبیات کشور

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan