✳️دانش و دانایی در شاهنامهِ فردوسی فرزانه
▪️در شاهنامهِ فردوسی فرزانه از همنشینی با نادان پرهیز شده است، در نگاه فرزانهِ توس، #دانش، پایانی ندارد ...
《چو دیدار یابی به شاخ سخن
بدانی که دانش نیاید به بن》
▪️فردوسی خردمند، آن هایی را که خود را دانای روزگار می دانند، نادان می خواند، فردوسی بزرگ باور دارد کسی که خردمند باشد، به دانش جویی و دانش آموزی گرایش می یابد و خود را هیچ گاه از زندگی، بی نیاز از دانش نمی پندارد، همچنین ارزش آدم را به #دانش می داند.
《بیارای دل را به دانش که ارز
به دانش بود، تا توانی بورز》
▪️در بینش فردوسی بزرگ، آن که داناست، آدمِ ستیزه گر و خشونت گر نیست و در هر کاری درنگ و شکیبایی و دوراندیشی را بر شتاب و سبکسری برمی گزیند ...
《به دانش دو دست ستیزه ببند
چو خواهی که از بد نیابی گزند
که دانا به هر کار، سازد درنگ
سر اندر نیارد به پیکار و ننگ》
▪️فردوسی بزرگ رنج تن را در راه دانش آموزی و دانایی روا می داند، چرا که #دانش را چراغ جان می داند و مایهِ دل افروزی ...
《ز دانش در بی نیازی مجوی
و گر چند از و سختی آید به روی
ز فرهنگ و ز دانش آموختن
سزد گر دلت یابد افروختن
زمانی میاسای ز آموختن
اگر جان همی خواهی افروختن》
▪️آن که خرد(عقلی) دارد، در پی #دانش خواهد بود تا خرد خویش را ورزیده کند ...
《هر آن مغز کو را خرد، روشن ست
ز دانش یکی بر تنش، جوشن ست
کسی کو به دانش توانگر بود
ز گفتار، کردار بهتر بود
به آموختن گر فروتر شوی
سخن را ز دانند گان، بشنوی》
▪️و کسی که گریزان از آموختن باشد جفای روزگار را بیشتر تجربه خواهد کرد ...
《که را گم شود راه آموزگار
سزدگر جفا بیند از روزگار
هر آن گه که گویی که دانا شدم
به هر دانشی بر، توانا شدم
چنان دان که نادان تری آن زمان
مشو بر تن خویش بر، بدگمان
میاسای ز آموختن یک زمان
ز دانش میفکن دل اندر گمان
چو خواهی که رنج تو آید به بر
ز آموزگاران مپرتاب سر
در دانش و آنگهی راستی
گرین دو نیابی، روان کاستی 》
▪️فرزانهِ توس باور دارد که #دانش آدمی با همهِ ارزشی که دارد، در برابر رازهای هستی و پروردگار، ناتوان هست ...
《همه دانش ما به بیچارگی است
به بیچارگان بر، بباید گریست
ازین پرده برتر، سخن گاه، نیست
به هستی، مر اندیشه را راه نیست》
▪️و از نادان و سفله پرهیز را بایسته می داند و هم نشینی با دانا را سبب ارجمندی ...
《ز نادان نیابی جز از بتری
نگر سوی بی دهانشان ننگری
چو دانا تو را دشمن جان بود
به، از دوست مردی که نادان بود
بدان گه شودتاج خسرو، بلند
که دانا بود نزد او، ارجمند
هر آن کس که دانش، فرامش کند
زبان را به گفتار، خامش کند
هنر جوی با دین و دانش، گزین
چو خواهی که یابی ز بخت، آفرین》
❇️ مطلب ارسالی از: سرور آرش ، گروه ادبی سیمرغ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
▪️در شاهنامهِ فردوسی فرزانه از همنشینی با نادان پرهیز شده است، در نگاه فرزانهِ توس، #دانش، پایانی ندارد ...
《چو دیدار یابی به شاخ سخن
بدانی که دانش نیاید به بن》
▪️فردوسی خردمند، آن هایی را که خود را دانای روزگار می دانند، نادان می خواند، فردوسی بزرگ باور دارد کسی که خردمند باشد، به دانش جویی و دانش آموزی گرایش می یابد و خود را هیچ گاه از زندگی، بی نیاز از دانش نمی پندارد، همچنین ارزش آدم را به #دانش می داند.
《بیارای دل را به دانش که ارز
به دانش بود، تا توانی بورز》
▪️در بینش فردوسی بزرگ، آن که داناست، آدمِ ستیزه گر و خشونت گر نیست و در هر کاری درنگ و شکیبایی و دوراندیشی را بر شتاب و سبکسری برمی گزیند ...
《به دانش دو دست ستیزه ببند
چو خواهی که از بد نیابی گزند
که دانا به هر کار، سازد درنگ
سر اندر نیارد به پیکار و ننگ》
▪️فردوسی بزرگ رنج تن را در راه دانش آموزی و دانایی روا می داند، چرا که #دانش را چراغ جان می داند و مایهِ دل افروزی ...
《ز دانش در بی نیازی مجوی
و گر چند از و سختی آید به روی
ز فرهنگ و ز دانش آموختن
سزد گر دلت یابد افروختن
زمانی میاسای ز آموختن
اگر جان همی خواهی افروختن》
▪️آن که خرد(عقلی) دارد، در پی #دانش خواهد بود تا خرد خویش را ورزیده کند ...
《هر آن مغز کو را خرد، روشن ست
ز دانش یکی بر تنش، جوشن ست
کسی کو به دانش توانگر بود
ز گفتار، کردار بهتر بود
به آموختن گر فروتر شوی
سخن را ز دانند گان، بشنوی》
▪️و کسی که گریزان از آموختن باشد جفای روزگار را بیشتر تجربه خواهد کرد ...
《که را گم شود راه آموزگار
سزدگر جفا بیند از روزگار
هر آن گه که گویی که دانا شدم
به هر دانشی بر، توانا شدم
چنان دان که نادان تری آن زمان
مشو بر تن خویش بر، بدگمان
میاسای ز آموختن یک زمان
ز دانش میفکن دل اندر گمان
چو خواهی که رنج تو آید به بر
ز آموزگاران مپرتاب سر
در دانش و آنگهی راستی
گرین دو نیابی، روان کاستی 》
▪️فرزانهِ توس باور دارد که #دانش آدمی با همهِ ارزشی که دارد، در برابر رازهای هستی و پروردگار، ناتوان هست ...
《همه دانش ما به بیچارگی است
به بیچارگان بر، بباید گریست
ازین پرده برتر، سخن گاه، نیست
به هستی، مر اندیشه را راه نیست》
▪️و از نادان و سفله پرهیز را بایسته می داند و هم نشینی با دانا را سبب ارجمندی ...
《ز نادان نیابی جز از بتری
نگر سوی بی دهانشان ننگری
چو دانا تو را دشمن جان بود
به، از دوست مردی که نادان بود
بدان گه شودتاج خسرو، بلند
که دانا بود نزد او، ارجمند
هر آن کس که دانش، فرامش کند
زبان را به گفتار، خامش کند
هنر جوی با دین و دانش، گزین
چو خواهی که یابی ز بخت، آفرین》
❇️ مطلب ارسالی از: سرور آرش ، گروه ادبی سیمرغ
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تاریخچه ی اسطرلاب در تمدن اسلامی
اسطرلاب وسیله بسیار کارآمدی در نجوم رصدی بوده و این ابزار برای سنجش ارتفاع، سمت، بعد و میل خورشید و ستاره ها، تعیین وقت در ساعات روز و شب، قبله و زمان طلوع و غروب آفتاب و دریانوردی و خیلی از کاربردهای دیگر بکار می رفته است.
مسلمانان در قرون وسطی پیشرفته ترین اسطرلاب های جهان را ساختند و تا قرن های بعد توسط اروپائیان مورد استفاده قرار میگرفت این دستگاه كهن‌ترین ابزار علمى جهان است.
مسلمانان پس از آشنایى با این ابزار هزاران اسطرلاب ساختند كه از آن میان شاید در حدود 800 نمونه باقى مانده باشد. شمار اندكى از این رقم مربوط به دوران شكوفایى دانش نجوم در جهان اسلام و بقیه مربوط به قرن های بعد است. جهان اسلام طى همان دوران به چنان اوجى در این فن دست یافته بود كه تا قرنها پس از آن، برای دانشمندان هیچ ملتى دست یافتنى نبود.
در سده 7ق/13م اسطرلاب در سراسر جهان اسلام، از هندوستان تا اسپانیا شناخته شده، و مورد استفاده بود. در سده 9ق/15م نیز اسطرلاب به #اروپا راه یافت. در همین دوران، همراه با ترجمه رساله‌هایى درباره اسطرلاب به زبانهای اروپایى، برخى اصطلاحات نجومى عربى، مانند سمت، سمت الرأس و سمت القدم، گاه با تحریف و تغییر شكل بسیار، به صورت آزیموت، زنیت و ندیر به واژگان اخترشناسى غرب افزوده گشت.
از آن پس در مغرب زمین نیز ساختن اسطرلاب، و بهره‌گیری از نوآوریهای ستاره‌شناسان جهان اسلام رواج یافت.
❇️ مروان پاشا
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اسطرلاب وسیله بسیار کارآمدی در نجوم رصدی بوده و این ابزار برای سنجش ارتفاع، سمت، بعد و میل خورشید و ستاره ها، تعیین وقت در ساعات روز و شب، قبله و زمان طلوع و غروب آفتاب و دریانوردی و خیلی از کاربردهای دیگر بکار می رفته است.
مسلمانان در قرون وسطی پیشرفته ترین اسطرلاب های جهان را ساختند و تا قرن های بعد توسط اروپائیان مورد استفاده قرار میگرفت این دستگاه كهن‌ترین ابزار علمى جهان است.
مسلمانان پس از آشنایى با این ابزار هزاران اسطرلاب ساختند كه از آن میان شاید در حدود 800 نمونه باقى مانده باشد. شمار اندكى از این رقم مربوط به دوران شكوفایى دانش نجوم در جهان اسلام و بقیه مربوط به قرن های بعد است. جهان اسلام طى همان دوران به چنان اوجى در این فن دست یافته بود كه تا قرنها پس از آن، برای دانشمندان هیچ ملتى دست یافتنى نبود.
در سده 7ق/13م اسطرلاب در سراسر جهان اسلام، از هندوستان تا اسپانیا شناخته شده، و مورد استفاده بود. در سده 9ق/15م نیز اسطرلاب به #اروپا راه یافت. در همین دوران، همراه با ترجمه رساله‌هایى درباره اسطرلاب به زبانهای اروپایى، برخى اصطلاحات نجومى عربى، مانند سمت، سمت الرأس و سمت القدم، گاه با تحریف و تغییر شكل بسیار، به صورت آزیموت، زنیت و ندیر به واژگان اخترشناسى غرب افزوده گشت.
از آن پس در مغرب زمین نیز ساختن اسطرلاب، و بهره‌گیری از نوآوریهای ستاره‌شناسان جهان اسلام رواج یافت.
❇️ مروان پاشا
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
📣🔴🟢اطلاعيه مهم تمديد مهلت درج معدل كل ديپلم در كنكور كارداني ١٤٠٠
باسلام و احترام
با عنايت به پيگيري هاي بعمل آمده و نظر به عدم امكان صدور كارنامه و دريافت معدل ديپلم سازمان سنجش مهلت جديدي در خصوص درج معدل ديپلم در كنكور كارداني تابستان ١٤٠٠ از تاريخ ١٧ الي ٢٠ شهريور ١٤٠٠ در نظر گرفته أست
لينك اطلاعيه سايت سنجش به پيوست ذكر شده أست لطفا به مديران محترم هنرستانها و هنرجويان و اولياء ايشان اطلاع رساني فرماييد :
http://sanjesh.org/FullStory.aspx?gid=4&id=7247
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr
باسلام و احترام
با عنايت به پيگيري هاي بعمل آمده و نظر به عدم امكان صدور كارنامه و دريافت معدل ديپلم سازمان سنجش مهلت جديدي در خصوص درج معدل ديپلم در كنكور كارداني تابستان ١٤٠٠ از تاريخ ١٧ الي ٢٠ شهريور ١٤٠٠ در نظر گرفته أست
لينك اطلاعيه سايت سنجش به پيوست ذكر شده أست لطفا به مديران محترم هنرستانها و هنرجويان و اولياء ايشان اطلاع رساني فرماييد :
http://sanjesh.org/FullStory.aspx?gid=4&id=7247
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr
پيرو انتشار دفترچه راهنماي ثبت نام و انتخاب رشته پذيرش دانشجو صرفاً بر اساس سوابق تحصيلي سراسري سال 1400 در تاريخ 14/05/1400، ضمن اعلام اصلاحات جديد دفترچه راهنماي مذکور (به شرح زير)، به اطلاع متقاضيان این مرحله از پذيرش مي‌رساند افرادی كه تا اين تاريخ (1400/05/20) براي ثبت‌نام و انتخاب رشته اين مرحله از پذيرش سراسري اقدام ننموده‌اند، می‌توانند تا پايان روز جمعه مورخ 05/06/1400 نسبت به ثبت نام و انتخاب رشته اقدام کنند. لذا متقاضيان باید در مهلت مقرر با مطالعه دقيق دفترچه مذکور و مندرجات این اطلاعيه به درگاه اطلاع‌رساني اين سازمان مراجعه و نسبت به ثبت‌نام و انتخاب كدرشته محل‌هاي مورد علاقه خود اقدام نمايند.
ضمناً آن دسته از متقاضياني كه قبلاً نسبت به ثبت نام و انتخاب كدرشته محل‌هاي تحصيلي اقدام نموده‌اند، مي‌توانند در صورت تمايل تا تاريخ فوق، نسبت به مشاهده و ويرايش كدرشته محل‌هاي انتخابي خود اقدام نمايند. لازم به تاكيد است مهلت اعلام شده قابل تمديد مجدد نمي‌باشد.
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr
ضمناً آن دسته از متقاضياني كه قبلاً نسبت به ثبت نام و انتخاب كدرشته محل‌هاي تحصيلي اقدام نموده‌اند، مي‌توانند در صورت تمايل تا تاريخ فوق، نسبت به مشاهده و ويرايش كدرشته محل‌هاي انتخابي خود اقدام نمايند. لازم به تاكيد است مهلت اعلام شده قابل تمديد مجدد نمي‌باشد.
@farsionegaresh_fanni
@farsionegaresh_fanni_gr
✳️ اسب در شاهنامه ( اسامی و اوصاف این حیوان در شاهنامه که به اعتبار رنگ، سرعت، قدرت و... به شرح زیر به کار رفته است ) :
یکی از قوانین کلی داستان‌های حماسی داشتن مرکبی خاص است که به قوت، سرعت و هوشمندی ممتاز باشد.
اسامی و اوصاف این حیوان در شاهنامه فراوان است و به اعتبار رنگ، سرعت، قدرت و... به شرح زیر به کار رفته است:
۱- ابرش: اسبی است که خال‌های سفید، مخالف رنگ اعضای بدنش، دارد:
بینداخت رستم کیانی کمند
سر ابرش آورد ناگه به بند
۲- ابلق: اسب دو رنگ :
به گفت و برانگیخت ابلق ز جای
تو گفتی شد آن باره پرّان همای
۳- اژدها: اسب درشت اندام و قوی:
سپهبد عنان اژدها را سپرد
به خشم از جهان روشنایی ببرد
۴- اشقَر: اسب سرخ رنگ:
بدین گونه تا برگزید اشقری
یکی باد پایی گشاده بری
۵- اهریمن: اسب سرکش:
چنین بود اندیشه پهلوان
که اهریمن آمد بر این جوان
۶- بارکش: اسب بار بر :
برانگیخت آن بارکش را زجای
سوی لشکر خویشتن کرد رای
۷- بارگی: اسب قوی بارکش:
بدان مرغزار اندرون بنگرید
ز هر سو همی بارگی را ندید
۸- باره: اسب تیز رفتار و نیک:
یکی باره پیشش به بالای او
کمندی فروهشته تا پای او
۹- بالا: اسب جنیبت، اسب کتل :
ببر تخت و بالا و زرینه کفش
همان تاج با کاویانی درفش
۱۰- بور: اسب سرخ و قهوه ای :
بیازید چنگال گردی به زور
بیفشارد یک دست بر پشت بور
۱۱- پوینده: اسب دونده:
چو پوینده در زابلستان رسید
سراینده در پیش دستان رسید
۱۲- پیل: اسب بزرگ و سنگین:
به آوردگه رفت چون پیل مست
یکی پیل زیر اژدهایی به دست
۱۳- پلنگ: اسب متکبر:
چمان و چران چون پلنگان به کام
نگون گشته زین و گسسته لگام
۱۴- تازی: اسب لاغر اندام:
نگون شد سر تازی و جان بداد
دل توس پر کین و سر پر ز باد
۱۵- تکاور: اسب نجیب و خوش رفتار:
عنان تکاور همی داشت نرم
همی ریخت از دیدگان آب گرم
۱۶- تند تاز: اسب دونده ی خشمگین:
همان گه پدید آمد از دشت باز
سپهبد بر انگیخت آن تند تاز
۱۷- تیز رو: اسب تند رو:
یکی تازیانه بر آن تیزرو
بزد خشم را نام بردار گو
۱۸- چرمه: اسب خاکستری رنگ:
فرستاده در پیش او باد گشت
به زیر اندرش چرمه پولاد گشت
۱۹- خر: اسب آرام و بار بر:
به رزم اندرون رخش گویی خر
است دو دست سوار از همه بتّر
۲۰- خِنگ: اسب سفید:
همان شب یکی کرّه ای زاد خنگ
برش چون برِ شیر و کوتاه لنگ
۲۱- دیزه: اسبی است که از کاکل تا دمش خط سیاه کشیده شده است:
چماننده دیزه هنگام گرد
چراننده ی کرکس اندر نبرد
۲۲- رخش: نام اسب رستم:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ
۲۳- سیه: نام اسب اسفندیار:
سیاوش سیه را به تندی به تاخت
به شد تنگ ذل جنگ آتش بساخت
۲۴- سمند: اسب زرد رنگ:
کمان را به زه بر به بازو فکند
سمندش بر آمد بر ابر بلند
۲۵- شباهنگ: نام اسب بیژن:
به پشت شباهنگ بر بسته تنگ
چو جنگی پلنگی گرازان به جنگ
۲۶- شبرنگ: اسب تمام سیاه:
بر انگیخت از جای شبرنگ را
بیفشرد بر نیزه بر چنگ را
۲۷- شبدیز: اسب سیاه خسرو پرویز:
بگفت و بر انگیخت شبدیز را
بداد آرمیدن دل تیز را
۲۸- شولک: اسب تیز رو:
بیفتاد زان شولک خوب رنگ
بمرد و نرست اینت فرجام جنگ
۲۹- شیر: اسب شجاع و دلیر:
چو مادرش بیند کمند سوار
چو شیر اندر آید کند کارزار
۳۰- عقاب: اسب تیز رو:
به زیر اندر آورد و کردش دوال
عقابی شده رخش با پرّ و بال
۳۱- کشتی: اسب آب پیما:
دوان باد پایان چو کشتی بر آب
سوی غرق دارند گفتی شتاب
۳۲- کوه: اسب قوی هیکل:
یکی ژنده پیل است بر پشت کوه
مگر رزم سازند یک سر گروه
۳۳- گرگ: اسب خطرناک:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ
۳۴- گلرنگ: نام اسب رستم:
سرش تیز شد کینه و جنگ را
به آب اندر افکند گلرنگ را
۳۵- نهنگ: اسب جنگی:
چو زین برنهادش بر آهخت تنگ
بجنبید بر جای تازان نهنگ
۳۶- نوند: اسب تیز فهم و باهوش:
گراینده ی تیز پای نوند همان
شست بدخواه کردش به بند
۳۷- هژبر: اسب زورمند:
ورا دید بر تازی ای چون هژبر
همی تاخت بر دشت مانند ابر
۳۸- همای: اسب با شکوه:
بر آمد چو باد آن سران را ز جای
همان بادپایان فرّخ همای
۳۹-هیون: اسب بزرگ:
خروش تبیره برآمد ز در
هیون دلاور بر آورد پر
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
یکی از قوانین کلی داستان‌های حماسی داشتن مرکبی خاص است که به قوت، سرعت و هوشمندی ممتاز باشد.
اسامی و اوصاف این حیوان در شاهنامه فراوان است و به اعتبار رنگ، سرعت، قدرت و... به شرح زیر به کار رفته است:
۱- ابرش: اسبی است که خال‌های سفید، مخالف رنگ اعضای بدنش، دارد:
بینداخت رستم کیانی کمند
سر ابرش آورد ناگه به بند
۲- ابلق: اسب دو رنگ :
به گفت و برانگیخت ابلق ز جای
تو گفتی شد آن باره پرّان همای
۳- اژدها: اسب درشت اندام و قوی:
سپهبد عنان اژدها را سپرد
به خشم از جهان روشنایی ببرد
۴- اشقَر: اسب سرخ رنگ:
بدین گونه تا برگزید اشقری
یکی باد پایی گشاده بری
۵- اهریمن: اسب سرکش:
چنین بود اندیشه پهلوان
که اهریمن آمد بر این جوان
۶- بارکش: اسب بار بر :
برانگیخت آن بارکش را زجای
سوی لشکر خویشتن کرد رای
۷- بارگی: اسب قوی بارکش:
بدان مرغزار اندرون بنگرید
ز هر سو همی بارگی را ندید
۸- باره: اسب تیز رفتار و نیک:
یکی باره پیشش به بالای او
کمندی فروهشته تا پای او
۹- بالا: اسب جنیبت، اسب کتل :
ببر تخت و بالا و زرینه کفش
همان تاج با کاویانی درفش
۱۰- بور: اسب سرخ و قهوه ای :
بیازید چنگال گردی به زور
بیفشارد یک دست بر پشت بور
۱۱- پوینده: اسب دونده:
چو پوینده در زابلستان رسید
سراینده در پیش دستان رسید
۱۲- پیل: اسب بزرگ و سنگین:
به آوردگه رفت چون پیل مست
یکی پیل زیر اژدهایی به دست
۱۳- پلنگ: اسب متکبر:
چمان و چران چون پلنگان به کام
نگون گشته زین و گسسته لگام
۱۴- تازی: اسب لاغر اندام:
نگون شد سر تازی و جان بداد
دل توس پر کین و سر پر ز باد
۱۵- تکاور: اسب نجیب و خوش رفتار:
عنان تکاور همی داشت نرم
همی ریخت از دیدگان آب گرم
۱۶- تند تاز: اسب دونده ی خشمگین:
همان گه پدید آمد از دشت باز
سپهبد بر انگیخت آن تند تاز
۱۷- تیز رو: اسب تند رو:
یکی تازیانه بر آن تیزرو
بزد خشم را نام بردار گو
۱۸- چرمه: اسب خاکستری رنگ:
فرستاده در پیش او باد گشت
به زیر اندرش چرمه پولاد گشت
۱۹- خر: اسب آرام و بار بر:
به رزم اندرون رخش گویی خر
است دو دست سوار از همه بتّر
۲۰- خِنگ: اسب سفید:
همان شب یکی کرّه ای زاد خنگ
برش چون برِ شیر و کوتاه لنگ
۲۱- دیزه: اسبی است که از کاکل تا دمش خط سیاه کشیده شده است:
چماننده دیزه هنگام گرد
چراننده ی کرکس اندر نبرد
۲۲- رخش: نام اسب رستم:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ
۲۳- سیه: نام اسب اسفندیار:
سیاوش سیه را به تندی به تاخت
به شد تنگ ذل جنگ آتش بساخت
۲۴- سمند: اسب زرد رنگ:
کمان را به زه بر به بازو فکند
سمندش بر آمد بر ابر بلند
۲۵- شباهنگ: نام اسب بیژن:
به پشت شباهنگ بر بسته تنگ
چو جنگی پلنگی گرازان به جنگ
۲۶- شبرنگ: اسب تمام سیاه:
بر انگیخت از جای شبرنگ را
بیفشرد بر نیزه بر چنگ را
۲۷- شبدیز: اسب سیاه خسرو پرویز:
بگفت و بر انگیخت شبدیز را
بداد آرمیدن دل تیز را
۲۸- شولک: اسب تیز رو:
بیفتاد زان شولک خوب رنگ
بمرد و نرست اینت فرجام جنگ
۲۹- شیر: اسب شجاع و دلیر:
چو مادرش بیند کمند سوار
چو شیر اندر آید کند کارزار
۳۰- عقاب: اسب تیز رو:
به زیر اندر آورد و کردش دوال
عقابی شده رخش با پرّ و بال
۳۱- کشتی: اسب آب پیما:
دوان باد پایان چو کشتی بر آب
سوی غرق دارند گفتی شتاب
۳۲- کوه: اسب قوی هیکل:
یکی ژنده پیل است بر پشت کوه
مگر رزم سازند یک سر گروه
۳۳- گرگ: اسب خطرناک:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ
۳۴- گلرنگ: نام اسب رستم:
سرش تیز شد کینه و جنگ را
به آب اندر افکند گلرنگ را
۳۵- نهنگ: اسب جنگی:
چو زین برنهادش بر آهخت تنگ
بجنبید بر جای تازان نهنگ
۳۶- نوند: اسب تیز فهم و باهوش:
گراینده ی تیز پای نوند همان
شست بدخواه کردش به بند
۳۷- هژبر: اسب زورمند:
ورا دید بر تازی ای چون هژبر
همی تاخت بر دشت مانند ابر
۳۸- همای: اسب با شکوه:
بر آمد چو باد آن سران را ز جای
همان بادپایان فرّخ همای
۳۹-هیون: اسب بزرگ:
خروش تبیره برآمد ز در
هیون دلاور بر آورد پر
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ابیاتی مشهور بر اوزان رایج شعر کلاسیک
❇️ بخش :اول
وزن اول
--------------------------------------------------
🟢مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن
الا یا ایها الساقی ، ادر کاسأ و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن دوم
--------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن
هر که چیزی دوست دارد جان و دل بر وی گمارد
هر که محرابش تو باشی سر زخلوت بر نیارد
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن سوم
--------------------------------------------------
🟢مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
ای ساربان آهسته ران کآرام جانم می رود
وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن چهارم
--------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن
مرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدم
دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن پنجم
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن
همه کس را تن و اندام و جمالست و جوانی
وین همه لطف ندارد تو مگر سرو روانی
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن ششم
--------------------------------------------------
🟢فعولن فعولن فعولن فعولن
نکوهش مکن چرخ نیلوفری را
برون کن ز سر باد خیره سری را
(ناصر خسرو )
--------------------------------------------------
وزن هفتم
--------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
واعظان کین جلوه بر محراب و منبر می کنند
چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن هشتم
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز
مرده آنست که نامش به نکویی نبرند
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن نهم
--------------------------------------------------
🟢 مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن
آنچه مرا آرزوست ، دیر میسر شود
وین چه مرا در سر است ، عمر در این سر شود
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن دهم
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن
دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را
دردا که راز پنهان ،خواهد شد آشکارا
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن یازده
--------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن
بی همگان به سر شود ، بی تو به سر نمی شود
داغ تو دارد این دلم ، جای دگر نمی شود
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن دوازده
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعيلن مفعولُ مفاعيلن
ای پادشه خوبان ، داد از غم تنهایی
دل بی تو به جان آمد ،وقت است که باز آیی
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن سیزده
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن مفاعلن فعلاتن مفاعلن
به قرار تو او رسد که بود بی‌قرار تو
که به گلزار تو رسد دل خسته به خار تو
(مولوی )
--------------------------------------------------
وزن چهارده
--------------------------------------------------
🟢 مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن
در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم
بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم
( سعدی)
---------------------------------------------------------
وزن پانزده
---------------------------------------------------------
🟢فعلاتُ فاعلاتن فعلاتُ فاعلاتن
ز دو دیده خون فشانم ، ز غمت شب جدایی
چه کنم که هست اینها گل باغ آشنایی
(عراقی)
---------------------------------------------------------
وزن شانزده
---------------------------------------------------------
🟢فع لن فعولن فع لن فعولن
عیشم مدام است ، از لعل دلخواه
کارم به کام است ، الحمداللّه
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن هفده
--------------------------------------------------
🟢مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن
از بس که در نظرم خوب آمدی صنما
هر جا که می‌نگرم گویی که در نظری
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن هجده
--------------------------------------------------
🟢 فعولن فعولن فعولن فعل
بسی رنج بردم در این سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی
( فردوسی)
ادامه دارد ... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش :اول
وزن اول
--------------------------------------------------
🟢مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن
الا یا ایها الساقی ، ادر کاسأ و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن دوم
--------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن
هر که چیزی دوست دارد جان و دل بر وی گمارد
هر که محرابش تو باشی سر زخلوت بر نیارد
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن سوم
--------------------------------------------------
🟢مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
ای ساربان آهسته ران کآرام جانم می رود
وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن چهارم
--------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن
مرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدم
دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن پنجم
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن
همه کس را تن و اندام و جمالست و جوانی
وین همه لطف ندارد تو مگر سرو روانی
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن ششم
--------------------------------------------------
🟢فعولن فعولن فعولن فعولن
نکوهش مکن چرخ نیلوفری را
برون کن ز سر باد خیره سری را
(ناصر خسرو )
--------------------------------------------------
وزن هفتم
--------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
واعظان کین جلوه بر محراب و منبر می کنند
چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن هشتم
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز
مرده آنست که نامش به نکویی نبرند
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن نهم
--------------------------------------------------
🟢 مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن
آنچه مرا آرزوست ، دیر میسر شود
وین چه مرا در سر است ، عمر در این سر شود
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن دهم
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن
دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را
دردا که راز پنهان ،خواهد شد آشکارا
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن یازده
--------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن
بی همگان به سر شود ، بی تو به سر نمی شود
داغ تو دارد این دلم ، جای دگر نمی شود
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن دوازده
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعيلن مفعولُ مفاعيلن
ای پادشه خوبان ، داد از غم تنهایی
دل بی تو به جان آمد ،وقت است که باز آیی
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن سیزده
--------------------------------------------------
🟢فعلاتن مفاعلن فعلاتن مفاعلن
به قرار تو او رسد که بود بی‌قرار تو
که به گلزار تو رسد دل خسته به خار تو
(مولوی )
--------------------------------------------------
وزن چهارده
--------------------------------------------------
🟢 مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن
در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم
بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم
( سعدی)
---------------------------------------------------------
وزن پانزده
---------------------------------------------------------
🟢فعلاتُ فاعلاتن فعلاتُ فاعلاتن
ز دو دیده خون فشانم ، ز غمت شب جدایی
چه کنم که هست اینها گل باغ آشنایی
(عراقی)
---------------------------------------------------------
وزن شانزده
---------------------------------------------------------
🟢فع لن فعولن فع لن فعولن
عیشم مدام است ، از لعل دلخواه
کارم به کام است ، الحمداللّه
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن هفده
--------------------------------------------------
🟢مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن
از بس که در نظرم خوب آمدی صنما
هر جا که می‌نگرم گویی که در نظری
(سعدی)
--------------------------------------------------
وزن هجده
--------------------------------------------------
🟢 فعولن فعولن فعولن فعل
بسی رنج بردم در این سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی
( فردوسی)
ادامه دارد ... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ابیاتی مشهور بر اوزان رایج شعر کلاسیک
❇️ بخش : دوم ( پایانی )
وزن نوزده
--------------------------------------------------
🟢 مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن
ز گریه مردم چشمم نشسته در خون است
ببین که در طلبت حال مردمان چون است
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن بیست
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ فاعلاتُ مفاعيل فاعلن
بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست
بگشای لب که قند فراوانم آرزوست
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن بیست و یک
--------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعولن
تا کی به تمنای وصال تو یگانه
شکم شود از هر مژه چون سیل روانه
(شیخ بهایی)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و دو
---------------------------------------------------------
🟢مفاعيلُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعولن
زهی عشق زهی عشق که ماراست خدایا
چه نغزست و چه خوبست و چه زیباست خدایا
(مولوی)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و سه
---------------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعل
از کشت عمل بس است یک خوشه مرا
در روی زمین بس است یک گوشه مرا
(فروغی بسطامی )
---------------------------------------------------------
وزن بیست و چهار
---------------------------------------------------------
🟢 مفتعلن فاعلات مفتعلن فع
بر سر آنم كه گر زدست بر آيد
دست به كاري زنم كه غصّه سر آيد
(حافظ)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و پنج
---------------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلن فع
گویند کسان بهشت با حور خوش است
من می گویم که آب انگور خوش است
(خیام)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و شش
---------------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
بشنو از نی چون حکایت می کند
وز جداییها شکایت می کند
(مولوی)
مثنوی معنوی بر این وزن سروده شده است.
---------------------------------------------------------
وزن بیست و هفت
---------------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعلن فعولن
ای نام تو بهترین سرآغاز
بی نام تو نامه کی کنم باز
( نظامی )
لیلی و مجنون نظامی بر این وزن سروده شده است.
---------------------------------------------------------
وزن بیست و هشت
---------------------------------------------------------
🟢مفاعيلن مفاعيلن فعولن
ز دست دیده و ُ دل هر دو فریاد
که هرچه دیده بیند دل کند یاد
( بابا طاهر)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و نه
---------------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفتعلن فاعلن
ای نفس خرم باد صبا
از بر یار آمده‌ای مرحبا
(سعدی)
---------------------------------------------------------
وزن سی
---------------------------------------------------------
فعلاتن مفاعلن فعلن
درد عشقی کشیده‌ام که مپرس
زهر هجری چشیده‌ام که مپرس
(حافظ)
---------------------------------------------------------
وزن سی و یک
---------------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعلن مفاعيلن
ما دُرد فروش هر خراباتیم
نه عشوه فروش هر کراماتیم
( عطار نیشابوری )
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش : دوم ( پایانی )
وزن نوزده
--------------------------------------------------
🟢 مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن
ز گریه مردم چشمم نشسته در خون است
ببین که در طلبت حال مردمان چون است
(حافظ)
--------------------------------------------------
وزن بیست
--------------------------------------------------
🟢مفعولُ فاعلاتُ مفاعيل فاعلن
بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست
بگشای لب که قند فراوانم آرزوست
(مولوی)
--------------------------------------------------
وزن بیست و یک
--------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعولن
تا کی به تمنای وصال تو یگانه
شکم شود از هر مژه چون سیل روانه
(شیخ بهایی)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و دو
---------------------------------------------------------
🟢مفاعيلُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعولن
زهی عشق زهی عشق که ماراست خدایا
چه نغزست و چه خوبست و چه زیباست خدایا
(مولوی)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و سه
---------------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعيلُ مفاعيلُ فعل
از کشت عمل بس است یک خوشه مرا
در روی زمین بس است یک گوشه مرا
(فروغی بسطامی )
---------------------------------------------------------
وزن بیست و چهار
---------------------------------------------------------
🟢 مفتعلن فاعلات مفتعلن فع
بر سر آنم كه گر زدست بر آيد
دست به كاري زنم كه غصّه سر آيد
(حافظ)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و پنج
---------------------------------------------------------
🟢 مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلن فع
گویند کسان بهشت با حور خوش است
من می گویم که آب انگور خوش است
(خیام)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و شش
---------------------------------------------------------
🟢فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
بشنو از نی چون حکایت می کند
وز جداییها شکایت می کند
(مولوی)
مثنوی معنوی بر این وزن سروده شده است.
---------------------------------------------------------
وزن بیست و هفت
---------------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعلن فعولن
ای نام تو بهترین سرآغاز
بی نام تو نامه کی کنم باز
( نظامی )
لیلی و مجنون نظامی بر این وزن سروده شده است.
---------------------------------------------------------
وزن بیست و هشت
---------------------------------------------------------
🟢مفاعيلن مفاعيلن فعولن
ز دست دیده و ُ دل هر دو فریاد
که هرچه دیده بیند دل کند یاد
( بابا طاهر)
---------------------------------------------------------
وزن بیست و نه
---------------------------------------------------------
🟢مفتعلن مفتعلن فاعلن
ای نفس خرم باد صبا
از بر یار آمده‌ای مرحبا
(سعدی)
---------------------------------------------------------
وزن سی
---------------------------------------------------------
فعلاتن مفاعلن فعلن
درد عشقی کشیده‌ام که مپرس
زهر هجری چشیده‌ام که مپرس
(حافظ)
---------------------------------------------------------
وزن سی و یک
---------------------------------------------------------
🟢مفعولُ مفاعلن مفاعيلن
ما دُرد فروش هر خراباتیم
نه عشوه فروش هر کراماتیم
( عطار نیشابوری )
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
14000526000208_Test.xlsx
714.6 KB
🔰 لیست داروخانه‌های منتخب عرضه کننده داروهای کرونا
🔹با توجه به توزیع داروهای کرونا در داروخانه‌های منتخب، سازمان غذا و دارو به منظور سهولت در دسترسی بیماران مبتلا به کرونا و جلوگیری از ازدحام در داروخانه‌های دولتی لیست این داروخانه‌ها را منتشر کرد.
️@makhzanesoalatedoroseadabi
🔹با توجه به توزیع داروهای کرونا در داروخانه‌های منتخب، سازمان غذا و دارو به منظور سهولت در دسترسی بیماران مبتلا به کرونا و جلوگیری از ازدحام در داروخانه‌های دولتی لیست این داروخانه‌ها را منتشر کرد.
️@makhzanesoalatedoroseadabi
✳️ فنون شاعری در کتاب « المعجم فی معاییر اشعار العجم »
❇️ بخش : یک
🔸پیش از آن که در نظم شعر شروع کند و به دعوی شاعری میان دربندد، اول مختصری در علم عروض و قوافی برخواند تا بر بحور حدیث و قدیم واقف گردد و اوزان خوش از ناخوش فرق کند و یجوز و لایجوز ازاحیف بداند و صحیح ابیات از سقیم بشناسد و قوافی اصلی از معمول تمییز کند و آنگاه سرمایه‌ی نیک از گفته‌های مطبوع و مصنوع استادان این صنعت و پاکیزه‌گویان این فن بدست آورد و از قصاید و مقطعات درست ترکیب عذب الفاظ لطیف معانی نیکو مطلع پسندیده مقطع شیرین مخلص از دواوین مشهور معروف و اشعار مستعذب مستحسن در فنون مختلف و انواع متفرق، طرفی تمام یاد گیرد و جوامع همت بر مطالعه و مذاکره‌ی آن گمارد و به بحث و استقرار بر دقایق و حقایق مصنوعات آن واقف گردد تا آن معانی در دل او رسوخ یابد و آن الفاظ در ذهن او قرار گیرد و آن عبارات، ملکه‌ی زبان او شود و مجموع آن، ماده‌ی طبع و مایه‌ی خاطر او گردد.
🔸پس چون قریحت او در کار آید و سکر طبع او گشاده شود، فواید آن اشعار روی نماید و نتایج آن محفوظات پدید آید، آن گه شعر او چون چشمه‌ی زلال باشد که مدد از جوی‌های بزرگ و رودهای عمیق دارد و چون معجونی خوش‌بوی آید که روایح آن مشام ارواح را معطر گرداند و کس بر اخلاط آن واقف نشود.
🔷و باید که چون ابتداء شعری کند و آغاز نظمی نهد نخست نثر آن را پیش خاطر آرد و معانی آن بر صحیفه‌ی دل نگارد و الفاظی لایق آن معانی ترتیب دهد و وزنی موافق آن شعر اختیار کند. و از قوافی آنچه ممکن گردد و خاطر بدان مسامحت کند بر ورقی نویسد و هرچه از آن سهل و درست باشد و در آن وزن جای‌گیر و متمکن آید انتخاب کند و شایگان و معمول را بدان راه ندهد. و در نظم ابیات به سیاقت سخن و ترتیب معانی التفات ننماید تا جمله‌ی قصیده بر سبیل مُسوّده تعلیق زند و کیفَ ما اتّفق بگوید و بنویسد. و اگر اتفاق افتد که قافیتی در معنیی بکار برده باشد و به بیتی مشغول کرده بعد از آن معنیی بهتر روی نماید و بیتی از آن عذب‌تر دست دهد و آن قافیت در این بیت متمکن‌تر آید نقل کند. پس اگر به بیت اول حاجت باشد آن را قافیتی دیگر طلبد و اگرنه، ترک آن آرد. و چون ابیات بسیار شد و معانی تمام گشت جمله را مرةً بعدَ اُخری از سر اتفاق بازخواند و در نقد و تنقیح آن مبالغت نماید و میان ابیات تلفیق کند و هر یک را به موضع خویش باز برد و تقدیم و تاخیر از آن زایل گرداند تا معانی از یکدیگر گسسته نشود و ابیات بیگانه ننماید.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش : یک
🔸پیش از آن که در نظم شعر شروع کند و به دعوی شاعری میان دربندد، اول مختصری در علم عروض و قوافی برخواند تا بر بحور حدیث و قدیم واقف گردد و اوزان خوش از ناخوش فرق کند و یجوز و لایجوز ازاحیف بداند و صحیح ابیات از سقیم بشناسد و قوافی اصلی از معمول تمییز کند و آنگاه سرمایه‌ی نیک از گفته‌های مطبوع و مصنوع استادان این صنعت و پاکیزه‌گویان این فن بدست آورد و از قصاید و مقطعات درست ترکیب عذب الفاظ لطیف معانی نیکو مطلع پسندیده مقطع شیرین مخلص از دواوین مشهور معروف و اشعار مستعذب مستحسن در فنون مختلف و انواع متفرق، طرفی تمام یاد گیرد و جوامع همت بر مطالعه و مذاکره‌ی آن گمارد و به بحث و استقرار بر دقایق و حقایق مصنوعات آن واقف گردد تا آن معانی در دل او رسوخ یابد و آن الفاظ در ذهن او قرار گیرد و آن عبارات، ملکه‌ی زبان او شود و مجموع آن، ماده‌ی طبع و مایه‌ی خاطر او گردد.
🔸پس چون قریحت او در کار آید و سکر طبع او گشاده شود، فواید آن اشعار روی نماید و نتایج آن محفوظات پدید آید، آن گه شعر او چون چشمه‌ی زلال باشد که مدد از جوی‌های بزرگ و رودهای عمیق دارد و چون معجونی خوش‌بوی آید که روایح آن مشام ارواح را معطر گرداند و کس بر اخلاط آن واقف نشود.
🔷و باید که چون ابتداء شعری کند و آغاز نظمی نهد نخست نثر آن را پیش خاطر آرد و معانی آن بر صحیفه‌ی دل نگارد و الفاظی لایق آن معانی ترتیب دهد و وزنی موافق آن شعر اختیار کند. و از قوافی آنچه ممکن گردد و خاطر بدان مسامحت کند بر ورقی نویسد و هرچه از آن سهل و درست باشد و در آن وزن جای‌گیر و متمکن آید انتخاب کند و شایگان و معمول را بدان راه ندهد. و در نظم ابیات به سیاقت سخن و ترتیب معانی التفات ننماید تا جمله‌ی قصیده بر سبیل مُسوّده تعلیق زند و کیفَ ما اتّفق بگوید و بنویسد. و اگر اتفاق افتد که قافیتی در معنیی بکار برده باشد و به بیتی مشغول کرده بعد از آن معنیی بهتر روی نماید و بیتی از آن عذب‌تر دست دهد و آن قافیت در این بیت متمکن‌تر آید نقل کند. پس اگر به بیت اول حاجت باشد آن را قافیتی دیگر طلبد و اگرنه، ترک آن آرد. و چون ابیات بسیار شد و معانی تمام گشت جمله را مرةً بعدَ اُخری از سر اتفاق بازخواند و در نقد و تنقیح آن مبالغت نماید و میان ابیات تلفیق کند و هر یک را به موضع خویش باز برد و تقدیم و تاخیر از آن زایل گرداند تا معانی از یکدیگر گسسته نشود و ابیات بیگانه ننماید.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ فنون شاعری در کتاب « المعجم فی معاییر اشعار العجم »
❇️ بخش : دوم ( پایانی )
🔷 و باید که چون ابتداء شعری کند و آغاز نظمی نهد نخست نثر آن را پیش خاطر آرد و معانی آن بر صحیفه‌ی دل نگارد و الفاظی لایق آن معانی ترتیب دهد و وزنی موافق آن شعر اختیار کند. و از قوافی آنچه ممکن گردد و خاطر بدان مسامحت کند بر ورقی نویسد و هرچه از آن سهل و درست باشد و در آن وزن جای‌گیر و متمکن آید انتخاب کند و شایگان و معمول را بدان راه ندهد. و در نظم ابیات به سیاقت سخن و ترتیب معانی التفات ننماید تا جمله‌ی قصیده بر سبیل مُسوّده تعلیق زند و کیفَ ما اتّفق بگوید و بنویسد. و اگر اتفاق افتد که قافیتی در معنیی بکار برده باشد و به بیتی مشغول کرده بعد از آن معنیی بهتر روی نماید و بیتی از آن عذب‌تر دست دهد و آن قافیت در این بیت متمکن‌تر آید نقل کند. پس اگر به بیت اول حاجت باشد آن را قافیتی دیگر طلبد و اگرنه، ترک آن آرد. و چون ابیات بسیار شد و معانی تمام گشت جمله را مرةً بعدَ اُخری از سر اتفاق بازخواند و در نقد و تنقیح آن مبالغت نماید و میان ابیات تلفیق کند و هر یک را به موضع خویش باز برد و تقدیم و تاخیر از آن زایل گرداند تا معانی از یکدیگر گسسته نشود و ابیات بیگانه ننماید.
🔷و به همه وجوه توافق ابیات و مصاریع و تطابق الفاظ و معانی لازم متناسب نیاید و بدان سبب رونق شعر باطل گردد چنانکه شاعر گفته است:
در جام اوست چشمه‌ی حیوان از آن کزو
دین برقرار و قاعده‌ی ملک محکم است
🔷که مصراع اول لایق دوم نیست و این معنی در رباعیات بیشتر افتد که شاعر را معنیی خوش در خاطر آید و بیشتر چنان بود که آن را بیت آخر سازد، پس اولی بدان الحاق کند و در آن از تناسب لفظ و تجاوب معنی غافل باشد، چنانکه رضی نیشابوری گفته است:
هردم ز تو دل با دم سردی بودست
وز جام تو جرعه‌یی و مردی بودست
معذورم اگر دردسری دادم از آنک
آن درد سرم از سر دردی بودست
🔷که نخست بیت آخرین گفته است و آنگه بیت اوّل را بدان الحاق کرده و مصراع دوم از بیت اوّل لایق معنی بیت دوم نیفتاده است و عطف آن بر مصراع اوّل نیکو نیامده. و چنان که وزیر بونصر کندری گفته است:
بی آنکه به کس رسید زوری از ما
یا گشت پریشان دل موری از ما
ناگاه برآورد بدین رسوایی
شوریده سر زلف تو شوری از ما
☑️مقصود از این، بیت دوم بوده است و بیت اوّل، تمام شعر را بدان الحاق کرده است، لاجرم تناسبی مختل دارد به جهت آنکه شوری که از سر زلف یار خیزد مه نتیجه‌ی ظلمی و آزار دلی باشد الا آنکه مگر اندیشیده است که بی آنکه من دلی را پراکنده کردم سر زلف تو مرا پراکنده کرد. و این معنی در مغازلت و عشق بازی علتی رکیک است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش : دوم ( پایانی )
🔷 و باید که چون ابتداء شعری کند و آغاز نظمی نهد نخست نثر آن را پیش خاطر آرد و معانی آن بر صحیفه‌ی دل نگارد و الفاظی لایق آن معانی ترتیب دهد و وزنی موافق آن شعر اختیار کند. و از قوافی آنچه ممکن گردد و خاطر بدان مسامحت کند بر ورقی نویسد و هرچه از آن سهل و درست باشد و در آن وزن جای‌گیر و متمکن آید انتخاب کند و شایگان و معمول را بدان راه ندهد. و در نظم ابیات به سیاقت سخن و ترتیب معانی التفات ننماید تا جمله‌ی قصیده بر سبیل مُسوّده تعلیق زند و کیفَ ما اتّفق بگوید و بنویسد. و اگر اتفاق افتد که قافیتی در معنیی بکار برده باشد و به بیتی مشغول کرده بعد از آن معنیی بهتر روی نماید و بیتی از آن عذب‌تر دست دهد و آن قافیت در این بیت متمکن‌تر آید نقل کند. پس اگر به بیت اول حاجت باشد آن را قافیتی دیگر طلبد و اگرنه، ترک آن آرد. و چون ابیات بسیار شد و معانی تمام گشت جمله را مرةً بعدَ اُخری از سر اتفاق بازخواند و در نقد و تنقیح آن مبالغت نماید و میان ابیات تلفیق کند و هر یک را به موضع خویش باز برد و تقدیم و تاخیر از آن زایل گرداند تا معانی از یکدیگر گسسته نشود و ابیات بیگانه ننماید.
🔷و به همه وجوه توافق ابیات و مصاریع و تطابق الفاظ و معانی لازم متناسب نیاید و بدان سبب رونق شعر باطل گردد چنانکه شاعر گفته است:
در جام اوست چشمه‌ی حیوان از آن کزو
دین برقرار و قاعده‌ی ملک محکم است
🔷که مصراع اول لایق دوم نیست و این معنی در رباعیات بیشتر افتد که شاعر را معنیی خوش در خاطر آید و بیشتر چنان بود که آن را بیت آخر سازد، پس اولی بدان الحاق کند و در آن از تناسب لفظ و تجاوب معنی غافل باشد، چنانکه رضی نیشابوری گفته است:
هردم ز تو دل با دم سردی بودست
وز جام تو جرعه‌یی و مردی بودست
معذورم اگر دردسری دادم از آنک
آن درد سرم از سر دردی بودست
🔷که نخست بیت آخرین گفته است و آنگه بیت اوّل را بدان الحاق کرده و مصراع دوم از بیت اوّل لایق معنی بیت دوم نیفتاده است و عطف آن بر مصراع اوّل نیکو نیامده. و چنان که وزیر بونصر کندری گفته است:
بی آنکه به کس رسید زوری از ما
یا گشت پریشان دل موری از ما
ناگاه برآورد بدین رسوایی
شوریده سر زلف تو شوری از ما
☑️مقصود از این، بیت دوم بوده است و بیت اوّل، تمام شعر را بدان الحاق کرده است، لاجرم تناسبی مختل دارد به جهت آنکه شوری که از سر زلف یار خیزد مه نتیجه‌ی ظلمی و آزار دلی باشد الا آنکه مگر اندیشیده است که بی آنکه من دلی را پراکنده کردم سر زلف تو مرا پراکنده کرد. و این معنی در مغازلت و عشق بازی علتی رکیک است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع ویراستاری
1️⃣ فنی:
اصلاح غلط‌های املایی، نیم فاصله، اعراب گذاری، قرار دادن نمایه و جدول و نمودار و فرمول‌ها در مکان درست خود، بررسی اندازه و فونت قلم، تعیین عنوان‌ها و زیر عنوان‌ها و تهیه‌ی فهرست مطالب بر اساس آن، پاراگراف‌بندی صحیح، جایگذاری معادل‌های فارسی با شرط عدم ایجاد ابهام، بکارگیری قواعد عدد نویسی و فرمول نویسی، درج پانویس، مشخص کردن نقل قول‌ها و غیره.
2️⃣ زبانی – ساختاری:
اصلاح ابهامات، برطرف‌سازی خطای دستوری، حذف کلمات عامیانه در نوشته‌ی رسمی و برعکس، ساده‌سازی و روان کردن متن، کوتاه‌سازی جملات بلند، رفع تناقضات، جمله‌بندی صحیح و اصولی، حذف اصطلاحات زائد و تکراری و غیره.
3️⃣ ویرایش تخصصی/علمی یا محتوایی:
حذف موارد نقض‌کننده‌ی مستندات علمی، توضیحات ضروری و درج در کامنت، یک‌دست‌سازی نوشتار، کاهش جملات نامتعارف و غیر مستند، افزودن نکات ضروری در صورت تأیید نویسنده و غیره
✅ استفاده‌ی صحیح از علائم نگارشی مانند: علامت نقطه، کاما یا ویرگول، علامت پرسش، علامت تعجب یا توجه، علامت کولون یا دو نقطه، گیومه یا نقل قول، سِمی کولون یا نقطه ویرگول، پرانتز، قلاب یا کروشه و خط تیره.
✅ جمع بستن اشتباه اسامی مانند: اضافه کردن پسوند جمع «ات» به انتهای کلمات فارسی، اضافه کردن «ین» به انتهای کلمات و جمع مکسر کلمات با قواعد فارسی
✅ بکارگیری تنوین برای کلمات فارسی
پیاده‌سازی قالب مرتبط با کلمات عربی بر روی کلمات فارسی
حذف نابجا به قرینه‌ی لفظی
استفاده از فعل‌های ناقص
ساخت مصدر با پسوند «یّت» به انتهای کلمات فارسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
1️⃣ فنی:
اصلاح غلط‌های املایی، نیم فاصله، اعراب گذاری، قرار دادن نمایه و جدول و نمودار و فرمول‌ها در مکان درست خود، بررسی اندازه و فونت قلم، تعیین عنوان‌ها و زیر عنوان‌ها و تهیه‌ی فهرست مطالب بر اساس آن، پاراگراف‌بندی صحیح، جایگذاری معادل‌های فارسی با شرط عدم ایجاد ابهام، بکارگیری قواعد عدد نویسی و فرمول نویسی، درج پانویس، مشخص کردن نقل قول‌ها و غیره.
2️⃣ زبانی – ساختاری:
اصلاح ابهامات، برطرف‌سازی خطای دستوری، حذف کلمات عامیانه در نوشته‌ی رسمی و برعکس، ساده‌سازی و روان کردن متن، کوتاه‌سازی جملات بلند، رفع تناقضات، جمله‌بندی صحیح و اصولی، حذف اصطلاحات زائد و تکراری و غیره.
3️⃣ ویرایش تخصصی/علمی یا محتوایی:
حذف موارد نقض‌کننده‌ی مستندات علمی، توضیحات ضروری و درج در کامنت، یک‌دست‌سازی نوشتار، کاهش جملات نامتعارف و غیر مستند، افزودن نکات ضروری در صورت تأیید نویسنده و غیره
✅ استفاده‌ی صحیح از علائم نگارشی مانند: علامت نقطه، کاما یا ویرگول، علامت پرسش، علامت تعجب یا توجه، علامت کولون یا دو نقطه، گیومه یا نقل قول، سِمی کولون یا نقطه ویرگول، پرانتز، قلاب یا کروشه و خط تیره.
✅ جمع بستن اشتباه اسامی مانند: اضافه کردن پسوند جمع «ات» به انتهای کلمات فارسی، اضافه کردن «ین» به انتهای کلمات و جمع مکسر کلمات با قواعد فارسی
✅ بکارگیری تنوین برای کلمات فارسی
پیاده‌سازی قالب مرتبط با کلمات عربی بر روی کلمات فارسی
حذف نابجا به قرینه‌ی لفظی
استفاده از فعل‌های ناقص
ساخت مصدر با پسوند «یّت» به انتهای کلمات فارسی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ویژگی‌های مهم ادبیات کودک و نوجوان بدین شرح است:
۱. با زبان و بیان، توانایی درک و زبان نوشتاری، تخیل و تجربه‌های کودکان و نوجوانان متناسب است.
۲. به رشد و پرورش شخصیت خواننده کمک می‌کند.
۳. اهمیت تصویر را برای کودک و نوجوان برابر با اهمیت نوشته می‌داند و همواره بخشی از پیام را با تصویر بیان می‌کند
مهم‌ترین اهداف ادبیات کودک و نوجوان
مهم‌ترین اهداف ادبیات کودک و نوجوان عبارتند از:
أ. آماده کردن کودک برای شناختن، دوست داشتن و ساختن محیط.
ب. شناساندن کودک به خویشتن، ایجاد احترام به اصالت انسانی و میل به اعتلای مدام.
ج. سرگرم کردن و لذت‌بخش بودن.
د. علاقه‌مند کردن کودک به مطالعه و ایجاد عادت به آن.
ه. ایجاد و تقویت صلح در جهان.
مراحل تاریخ ادبیات کودک و نوجوان:
تاریخ ادبیات کودک و نوجوان در همه کشورهای جهان کما بیش چهار مرحله داشته است:
← اول
آفرینش و انتقال آثار ادبی به صورت شفاهی.
← دوم
گردآوردن و و نوشتن آثار ادبی شفاهی.
← سوم
پدید آوردن آثار ادبی با الهام از آثار شفاهی.
← چهارم
آفرینش آثار ادبی ویژه‌ی کودک و نوجوان.
سرچشمه ادبیات کودکان
فولکلور یا فرهنگ عامه همچنان که سرآغاز پیدایی همه‌ی هنرهاست، سرآغاز ادبیات و به خصوص ادبیات کودکان نیز است. لالایی‌ها، مثل‌ها، ترانه‌های کودکان، افسانه‌های خردسالان، داستان‌های ماجرایی و حماسی و عاشقانه و اسطوره‌ها که همه زائیده‌ی تخیل و تفکر مردم اعصار مختلف هستند؛ بنیاد و اساس ادبیات کودکان و نوجوانان را تشکیل می‌دهد. بنابراین ادبیات کودکان سرچشمه در فولکلور و فرهنگ عامه دارد و به کهنسالی زندگی بشر بر روی زمین است
ادبیات کودکان و نوجوانان به معنی واقعی آن، یعنی نوشته‌هایی که در آن حس و حال کودکانه حاکم باشد، به زبان و نثری مناسب سطح سواد کودکان نوشته شده و معمولا همراه با تصاویر است؛ به‌عنوان یک شکل ادبی مستقل تقریبا از نیمه‌ی دوم سده‌ی هجدهم میلادی در جهان پدید آمده است. در ظهور دیر هنگام این نوع ادبیات، عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بودند. پیش از عصر جدید (رنسانس) به کودکان بیشتر همچون بزرگ‌سالانی کوچک نگریسته می‌شد و ادبیاتی ویژه‌ی نیاز‌های خاص و سطح درک و فهم آنان ضروری شمرده نمی‌شد. در کشورهای اروپایی، یکی از کتاب‌های چاپی ویژه‌ی کودکان "جهان مرئی در تصاویر" (۱۶۵۸م) از "کومنیوس" (۱۵۹۲-۱۶۷۰م) است. کتابی که آموزشی و درسی بود، ولی نخستین کتاب مصور کودکان به شمار می‌آید. بعدها «شارل پرو» در فرانسه و «برادران گریم» در آلمان، قصه‌های کهن و معروف سرزمینشان را گردآوری و بازنویسی کردند که این کتاب‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت و در کشورهای مختلف از جمله ایران ترجمه شد. در سده‌ی نوزدهم میلادی تصاویر نقش برجسته‌ای در کتاب‌های کودکان یافتند و همچون امروز برای جلب توجه کودکان به داستان‌ها کمک به آنها برای تجسم شخصیت‌ها و کنش‌های داستانی به کار رفتند. این نوع ادبیات تا سده‌ی بیستم به‌عنوان یک نوع ادبی عمده تکامل یافت و شکل پذیرفت و در این سده به اوج تکامل خود رسید
❇️ فاطمه نوروزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱. با زبان و بیان، توانایی درک و زبان نوشتاری، تخیل و تجربه‌های کودکان و نوجوانان متناسب است.
۲. به رشد و پرورش شخصیت خواننده کمک می‌کند.
۳. اهمیت تصویر را برای کودک و نوجوان برابر با اهمیت نوشته می‌داند و همواره بخشی از پیام را با تصویر بیان می‌کند
مهم‌ترین اهداف ادبیات کودک و نوجوان
مهم‌ترین اهداف ادبیات کودک و نوجوان عبارتند از:
أ. آماده کردن کودک برای شناختن، دوست داشتن و ساختن محیط.
ب. شناساندن کودک به خویشتن، ایجاد احترام به اصالت انسانی و میل به اعتلای مدام.
ج. سرگرم کردن و لذت‌بخش بودن.
د. علاقه‌مند کردن کودک به مطالعه و ایجاد عادت به آن.
ه. ایجاد و تقویت صلح در جهان.
مراحل تاریخ ادبیات کودک و نوجوان:
تاریخ ادبیات کودک و نوجوان در همه کشورهای جهان کما بیش چهار مرحله داشته است:
← اول
آفرینش و انتقال آثار ادبی به صورت شفاهی.
← دوم
گردآوردن و و نوشتن آثار ادبی شفاهی.
← سوم
پدید آوردن آثار ادبی با الهام از آثار شفاهی.
← چهارم
آفرینش آثار ادبی ویژه‌ی کودک و نوجوان.
سرچشمه ادبیات کودکان
فولکلور یا فرهنگ عامه همچنان که سرآغاز پیدایی همه‌ی هنرهاست، سرآغاز ادبیات و به خصوص ادبیات کودکان نیز است. لالایی‌ها، مثل‌ها، ترانه‌های کودکان، افسانه‌های خردسالان، داستان‌های ماجرایی و حماسی و عاشقانه و اسطوره‌ها که همه زائیده‌ی تخیل و تفکر مردم اعصار مختلف هستند؛ بنیاد و اساس ادبیات کودکان و نوجوانان را تشکیل می‌دهد. بنابراین ادبیات کودکان سرچشمه در فولکلور و فرهنگ عامه دارد و به کهنسالی زندگی بشر بر روی زمین است
ادبیات کودکان و نوجوانان به معنی واقعی آن، یعنی نوشته‌هایی که در آن حس و حال کودکانه حاکم باشد، به زبان و نثری مناسب سطح سواد کودکان نوشته شده و معمولا همراه با تصاویر است؛ به‌عنوان یک شکل ادبی مستقل تقریبا از نیمه‌ی دوم سده‌ی هجدهم میلادی در جهان پدید آمده است. در ظهور دیر هنگام این نوع ادبیات، عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بودند. پیش از عصر جدید (رنسانس) به کودکان بیشتر همچون بزرگ‌سالانی کوچک نگریسته می‌شد و ادبیاتی ویژه‌ی نیاز‌های خاص و سطح درک و فهم آنان ضروری شمرده نمی‌شد. در کشورهای اروپایی، یکی از کتاب‌های چاپی ویژه‌ی کودکان "جهان مرئی در تصاویر" (۱۶۵۸م) از "کومنیوس" (۱۵۹۲-۱۶۷۰م) است. کتابی که آموزشی و درسی بود، ولی نخستین کتاب مصور کودکان به شمار می‌آید. بعدها «شارل پرو» در فرانسه و «برادران گریم» در آلمان، قصه‌های کهن و معروف سرزمینشان را گردآوری و بازنویسی کردند که این کتاب‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت و در کشورهای مختلف از جمله ایران ترجمه شد. در سده‌ی نوزدهم میلادی تصاویر نقش برجسته‌ای در کتاب‌های کودکان یافتند و همچون امروز برای جلب توجه کودکان به داستان‌ها کمک به آنها برای تجسم شخصیت‌ها و کنش‌های داستانی به کار رفتند. این نوع ادبیات تا سده‌ی بیستم به‌عنوان یک نوع ادبی عمده تکامل یافت و شکل پذیرفت و در این سده به اوج تکامل خود رسید
❇️ فاطمه نوروزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بررسی تاریخچه قمه زنی
قبل از صفویه، چیزی به نام قمه زنی در مذهب تشیع وجود نداشت
این عمل غیرعقلانی را به اهل بیت نچسبانید
در مورد منشأ اصلی و اولی قمه زنی، اقوال مختلفی وجود دارد؛ اما آنچه که بیشتر از همه مستند و قابل اثبات است، این است که تیغ زنی و قمه زنی رسومی عاریتی اند که از جانب ترک های آذربایجان به فارس ها و اعراب منتقل شده اند.
ابراهیم الحیدری، جامعه شناس، محقق و نویسنده ی عراقی الاصل کتاب تراژدی کربلا نیز براین عقیده است که مراسم هایی از قبیل قمه زنی، قبل از قرن نوزدهم در عراق مرسوم نبوده و به تدریج از اواخر این قرن در آن کشور رواج یافته است. بنابراین مراسم قمه زنی و … از خارج عراق به آن کشور وارد شده و ریشه ی عربی ندارد.
عرب های عراق تا آغاز قرن بیستم در این گونه مراسم ها شرکت نمی کردند؛ این اعمال در ابتدا در میان ترک های عراق، فرق #صوفیه وکردهای غرب ایران مرسوم بود.
گزارشی از مقامات بریتانیایی درباره مراسم عاشورای 1919م. در نجف نیز حاکی است که گروهی صد نفره از شیعیان ترک در آن سال به قمه زنی پرداخته بودند.
✅ ورود قمه زنی به ایران در زمان صفویان و جریان فداییان
پیتر دلاواله، سیاح ایتالیایی، از عزاداری شیعیان در اصفهان عصر صفوی سال 1037 قمری چنین گزارش می دهد:
تشریفات و مراسم عزاداری عاشورا به این قرار است که همه غمگین و مغموم به نظر می رسند و لباس عزاداری به رنگ سیاه – یعنی رنگی که در مواقع دیگر هیچ وقت مورد استعمال قرار نمی گیرد- بر تن می کنند. هیچ کس سر و ریش خود را نمی تراشد و به حمام نمی رود. به علاوه نه تنها از ارتکاب هر گناه پرهیز می کنند، بلکه خود را از هرگونه تفریح و خوشی محروم می سازد.
جمعی در میدان ها و کوچه های مختلف و جلوی خانه های مردم، برهنه و عریان در حالی که فقط با پارچه ی سیاه یا کیسه ی تیره رنگی ستر عورت کرده و سر تا پای خود را با ماده ای سیاه و براق … رنگ زده اند، حرکت می کنند… به همراه این افراد، عده ای برهنه نیز راه می روند که تمام بدن خود را به رنگ قرمز در آورده اند؛ تا نشانی از خون هایی که به زمین ریخته و اعمال زشتی که در آن روز [عاشورا] نسبت به حسین انجام گرفته است، باشد. همه با هم، آهنگ های غم انگیز در وصف حسین و مصائب وارد بر او می خوانند و دو قطعه چوب یا استخوانی را که در دست دارند، به هم می کوبند و از آن صدای حزن انگیزی به وجود می آورند و به علاوه حرکتی به سر و تن خود می دهند که علامتی از اندوه بی پایان آن ها است و بیشتر به رقص شباهت دارد …
منابع :
📖عبدالله مستوفی، شرح زندگانی من با تاریخ اجتماعی و اداری ایران
جلد3
📖ابراهیم الحیدری، تراژدی کربلا، ترجمه ی علی معموری، ص 475.
📖سفرنامه پیتردلاواله، ترجمه شجاع الدین شفا
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
قبل از صفویه، چیزی به نام قمه زنی در مذهب تشیع وجود نداشت
این عمل غیرعقلانی را به اهل بیت نچسبانید
در مورد منشأ اصلی و اولی قمه زنی، اقوال مختلفی وجود دارد؛ اما آنچه که بیشتر از همه مستند و قابل اثبات است، این است که تیغ زنی و قمه زنی رسومی عاریتی اند که از جانب ترک های آذربایجان به فارس ها و اعراب منتقل شده اند.
ابراهیم الحیدری، جامعه شناس، محقق و نویسنده ی عراقی الاصل کتاب تراژدی کربلا نیز براین عقیده است که مراسم هایی از قبیل قمه زنی، قبل از قرن نوزدهم در عراق مرسوم نبوده و به تدریج از اواخر این قرن در آن کشور رواج یافته است. بنابراین مراسم قمه زنی و … از خارج عراق به آن کشور وارد شده و ریشه ی عربی ندارد.
عرب های عراق تا آغاز قرن بیستم در این گونه مراسم ها شرکت نمی کردند؛ این اعمال در ابتدا در میان ترک های عراق، فرق #صوفیه وکردهای غرب ایران مرسوم بود.
گزارشی از مقامات بریتانیایی درباره مراسم عاشورای 1919م. در نجف نیز حاکی است که گروهی صد نفره از شیعیان ترک در آن سال به قمه زنی پرداخته بودند.
✅ ورود قمه زنی به ایران در زمان صفویان و جریان فداییان
پیتر دلاواله، سیاح ایتالیایی، از عزاداری شیعیان در اصفهان عصر صفوی سال 1037 قمری چنین گزارش می دهد:
تشریفات و مراسم عزاداری عاشورا به این قرار است که همه غمگین و مغموم به نظر می رسند و لباس عزاداری به رنگ سیاه – یعنی رنگی که در مواقع دیگر هیچ وقت مورد استعمال قرار نمی گیرد- بر تن می کنند. هیچ کس سر و ریش خود را نمی تراشد و به حمام نمی رود. به علاوه نه تنها از ارتکاب هر گناه پرهیز می کنند، بلکه خود را از هرگونه تفریح و خوشی محروم می سازد.
جمعی در میدان ها و کوچه های مختلف و جلوی خانه های مردم، برهنه و عریان در حالی که فقط با پارچه ی سیاه یا کیسه ی تیره رنگی ستر عورت کرده و سر تا پای خود را با ماده ای سیاه و براق … رنگ زده اند، حرکت می کنند… به همراه این افراد، عده ای برهنه نیز راه می روند که تمام بدن خود را به رنگ قرمز در آورده اند؛ تا نشانی از خون هایی که به زمین ریخته و اعمال زشتی که در آن روز [عاشورا] نسبت به حسین انجام گرفته است، باشد. همه با هم، آهنگ های غم انگیز در وصف حسین و مصائب وارد بر او می خوانند و دو قطعه چوب یا استخوانی را که در دست دارند، به هم می کوبند و از آن صدای حزن انگیزی به وجود می آورند و به علاوه حرکتی به سر و تن خود می دهند که علامتی از اندوه بی پایان آن ها است و بیشتر به رقص شباهت دارد …
منابع :
📖عبدالله مستوفی، شرح زندگانی من با تاریخ اجتماعی و اداری ایران
جلد3
📖ابراهیم الحیدری، تراژدی کربلا، ترجمه ی علی معموری، ص 475.
📖سفرنامه پیتردلاواله، ترجمه شجاع الدین شفا
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ زبان، واژه‌ها و روان‌درمانی
از درگیری‌های ذهنی من با «زبان» یکی هم فکر کردن به واژه‌های ترکیبیِ «نامادری» و «ناپدری» است:
آیا مادرخوانده یا پدرخوانده در ذهنِ کودک، هیجانِ مثبت‌تری در پی ندارند؟ به عبارت دیگر آیا پدرخوانده و مادرخوانده (در مقایسه با ناپدری و نامادری) تاثیر ذهنی بهتری نمی‌گذارند؟ به نظر من پاسخ می‌تواند مثبت باشد و به همین دلیل هم در گفت‌وگوهایم با فرزندخواندگان و خانواده‌های آنان در سازمان بهزیستی تقریباً هیچ‌وقت از کلمات ناپدری و نامادری استفاده نمی‌کنم. از طرف مراجعین هم، تقریباً هرگز نشنیده‌ام کودک یا نوجوانی بگوید که با «مادرخوانده»اش مشکل دارد؛ اغلب مراجعینِ من وقتی می‌خواهند ویژگی‌های «مثبت» را بگویند از این کلمه استفاده می‌کنند.
✔ متوجه عوامل فرهنگی و اجتماعی و رواج بیشترِ کلمات سنّتیِ ناپدری و نامادری در زبان فارسی هستم. همچنین این نکته که پدرخوانده و مادرخوانده «احتمالاً» واژه‌هایی جوان و وارداتی هستند و شاید به این دلیل کمتر به کار می‌روند. علاوه بر این که کاربردِ این دو ترکیب غالباً محدود به شرایطی است که پای «فرزندخوانده» در میان است.
✅ «نا»
پیشوندِ «نا» منفی‌ساز است؛ این پیشوندْ بلافاصله نفیِ مطلق را در ذهن تداعی می‌کند. به این کلمات و معنای آنها دقت کنید: نامردی، ناامیدی، نامردمی، ناتوانی، نابینایی، ناهشیاری، ناروا، نادان، نادرست و...
#نا در نامادری و ناپدری هم احتمالاً همین تاثیر ذهنی را به جای می‌گذارد در حالی که شاید مقصودِ اولیه از ابداع «نامادری» کاربرد آن برای «مادرخوانده‌ی سیندرلا» نبوده باشد. شاید تاثیر این نکته‌ی ساده بیشتر از آن باشد که به نظر می‌رسد. پژوهش و تأمل روی این موضوع جالب خواهد بود.
✅ زن‌بابا
قصه‌ی زن‌بابا از سنخ دیگری است؛ این ترکیبِ اسمی هم درست مانندِ نامادری مفهومی منفی دارد به این دلیل که دیگر در آن از رابطه‌ی شبه‌مادری (چنان که در نامادری) خبری نیست. «زن‌بابا» زنی است که فقط همسرِ پدر است (و حتی شاید هووی مادر، نه جایگزینِ او).
❇️ ناصر همتی - بهمن ۱۳۹۷
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
از درگیری‌های ذهنی من با «زبان» یکی هم فکر کردن به واژه‌های ترکیبیِ «نامادری» و «ناپدری» است:
آیا مادرخوانده یا پدرخوانده در ذهنِ کودک، هیجانِ مثبت‌تری در پی ندارند؟ به عبارت دیگر آیا پدرخوانده و مادرخوانده (در مقایسه با ناپدری و نامادری) تاثیر ذهنی بهتری نمی‌گذارند؟ به نظر من پاسخ می‌تواند مثبت باشد و به همین دلیل هم در گفت‌وگوهایم با فرزندخواندگان و خانواده‌های آنان در سازمان بهزیستی تقریباً هیچ‌وقت از کلمات ناپدری و نامادری استفاده نمی‌کنم. از طرف مراجعین هم، تقریباً هرگز نشنیده‌ام کودک یا نوجوانی بگوید که با «مادرخوانده»اش مشکل دارد؛ اغلب مراجعینِ من وقتی می‌خواهند ویژگی‌های «مثبت» را بگویند از این کلمه استفاده می‌کنند.
✔ متوجه عوامل فرهنگی و اجتماعی و رواج بیشترِ کلمات سنّتیِ ناپدری و نامادری در زبان فارسی هستم. همچنین این نکته که پدرخوانده و مادرخوانده «احتمالاً» واژه‌هایی جوان و وارداتی هستند و شاید به این دلیل کمتر به کار می‌روند. علاوه بر این که کاربردِ این دو ترکیب غالباً محدود به شرایطی است که پای «فرزندخوانده» در میان است.
✅ «نا»
پیشوندِ «نا» منفی‌ساز است؛ این پیشوندْ بلافاصله نفیِ مطلق را در ذهن تداعی می‌کند. به این کلمات و معنای آنها دقت کنید: نامردی، ناامیدی، نامردمی، ناتوانی، نابینایی، ناهشیاری، ناروا، نادان، نادرست و...
#نا در نامادری و ناپدری هم احتمالاً همین تاثیر ذهنی را به جای می‌گذارد در حالی که شاید مقصودِ اولیه از ابداع «نامادری» کاربرد آن برای «مادرخوانده‌ی سیندرلا» نبوده باشد. شاید تاثیر این نکته‌ی ساده بیشتر از آن باشد که به نظر می‌رسد. پژوهش و تأمل روی این موضوع جالب خواهد بود.
✅ زن‌بابا
قصه‌ی زن‌بابا از سنخ دیگری است؛ این ترکیبِ اسمی هم درست مانندِ نامادری مفهومی منفی دارد به این دلیل که دیگر در آن از رابطه‌ی شبه‌مادری (چنان که در نامادری) خبری نیست. «زن‌بابا» زنی است که فقط همسرِ پدر است (و حتی شاید هووی مادر، نه جایگزینِ او).
❇️ ناصر همتی - بهمن ۱۳۹۷
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ عدد هفت در ادبیات فارسی
❇️ هفت دريا:
1- درياي اخضر 2-درياي عمان 3- درياي قلزم(احمر) 4- درياي بربر 5-درياي اقيانوس 6-درياي قسطنطنيه (بحر روم)7- درياي اسود
در تقسيم ديگر:
1- درياي چين 2- درياي مغرب 3- درياي روم 4- درياي نيطس 5- درياي طبريه 6- درياي جرجان 7- درياي خوارزم
❇️ هفت خوان (خان)
هفت خوان رستم:
1- حمله ي شير در خواب به رستم نبرد رخش با شير2- بيابان و تشنگي 3- نبرد با اژدها 4- كشتن زن جادوگر 5-كندن گوش هاي مرزبان (اولاد) 6- نبرد با ارژنگ ديو 7- كشتن ديو سپيد ونجات كاووس شاه
هفت خوان اسفنديار:
1- كشتن دو گرگ 2- كشتن شيران درنده 3- كشتن اژدها 4- كشتن زن جادو 5- كشتن سيمرغ 6- گذر از برف و سرما 7- گذر از رود و كشتن گرگ رو و رفتن به رويين دژ با لباس بازرگانان ونجات خواهرانش
❇️ هفت كشور يا هفت اقليم:
تقسيم ابوريحان
:
1- هندوان 2- عرب وحبشان 3- مصر وشام 4- ايران شهر (مركز زمين) 5- صقلاب و روم 6- ترك ويأجوج 7- چين وماچين
تقسيم كتب برهمنان هندي:
1-ارزهي (مغرب) 2- سوه (شرق) 3- فردذفش (جنوب شرق) 4- ويدذفش (جنوب غرب) 5- وروبروشت (شمال غرب) 6- وروجروست (شمال شرق) 7- خونيرث (كشور مركزي يا ايران)
❇️ هفت كوكب يا هفت آسمان (نه فلك):
هفت فلك كه جايگاه هفت سياره است به ترتيب از پايين به بالا:
1- فلك قمر (ماه) 2- فلك عطارد(تير) 3- فلك زهره (ناهيد) 4- فلك شمس (آفتاب) 5- فلك مريخ (بهرام) 6- فلك مشتري (برجيس) 7- فلك زحل (كيوان) 8- فلك ثوابت يا كرسي 9- فلك الافلاك يا عرش
هشت بهشت:
1- خلد 2- دارالسلام 3- دارالقرار 4-جنت عدن 5-جنت المأوي 6-جنت النعيم 7- عليين 8- فردوس
❇️ هفت طبقه ي جهنم:
1- جهنم 2- لظي 3- حطمه 4- سعير 5- سقر 6- جحيم 7- هاويه
❇️ هفت وادي سلوك:
1- طلب 2- عشق 3- معرفت 4- استغنا 5- توحيد 6- حيرت 7- فقر وفنا
❇️ هفت مردان يا مردان خدا:
1- قطب 2- غوث 3- اخيار 4- اوتاد 5- ابدال 6- نقبا 7- نجبا
❇️ هفت خط يا هفت خط جام شراب:(از بالا به پايين جام)
1- جور 2- بغداد 3- بصره 4- ازرق 5- ورشكر (اشك) 6- كاسه گر 7- فرودينه
هفت خط كسي است كه بسيار شراب مي نوشد و دراصطلاح حيله گرو گربز است.
❇️ هفت خط خوشنویسی
1- خط نسخ 2- خط تعلیق 3- خط رُقاع 4- خط ریحانی 5- خط ثُلث 6- خط نستعلیق و ... استاد شدن در هر خط کار سختی بوده و هست و نیاز به تمرین فراوان و گذراندن عمر دارد. از این رو به استاد سرآمد استاد هفت خط نیز گفته شده است.
❇️ هفت وسیله آرایش قدیم:
1- وسمه 2- سرخاب 3- حنا 4- سفیداب 5- سرمه 6- زرک 7- غالیه
زَرَک: ریزه‌های طلا یا ریزه‌های موادی شبیه طلا، یکی از هفت ماده آرایشی که زنان هنگام آرایش به صورت می‌زده‌اند.
سرمه: گرد نرم شده ي سولفور آهن يا نقره است و در قديم براي سياه كردن پلك ها و مژه ها به كار مي رفته است (كحل)
توتيا: اكسيد طبيعي و ناخالص روي كه محلول آن گندزدايي قوي است. در قديم اين اكسيد را در جوش هاي بهاره و جوش هاي تراخمي به صورت گرد روي پلك ها مي پاشيدند اين ماده ي شفابخش در تعبير شاعرانه وسيله اي است براي روشنايي چشم. توتيا را با سرمه نبايد اشتباه گرفت.
سفیداب: گرد سفیدی که زنان برای آرایش و سفید کردن بر پوست صورت خود می‌مالند (فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سفیداب).
غالیه: دارویی بسیار خوشبو که در طب قدیم به کار می‌رفته و از ترکیب مشک و عنبر و چند چیز دیگر می‌ساختند و برای تقویت دماغ و قلب و تسکین سر درد به کار می‌بردند )فرهنگ بزرگ سخن، ذیل غالیه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ هفت دريا:
1- درياي اخضر 2-درياي عمان 3- درياي قلزم(احمر) 4- درياي بربر 5-درياي اقيانوس 6-درياي قسطنطنيه (بحر روم)7- درياي اسود
در تقسيم ديگر:
1- درياي چين 2- درياي مغرب 3- درياي روم 4- درياي نيطس 5- درياي طبريه 6- درياي جرجان 7- درياي خوارزم
❇️ هفت خوان (خان)
هفت خوان رستم:
1- حمله ي شير در خواب به رستم نبرد رخش با شير2- بيابان و تشنگي 3- نبرد با اژدها 4- كشتن زن جادوگر 5-كندن گوش هاي مرزبان (اولاد) 6- نبرد با ارژنگ ديو 7- كشتن ديو سپيد ونجات كاووس شاه
هفت خوان اسفنديار:
1- كشتن دو گرگ 2- كشتن شيران درنده 3- كشتن اژدها 4- كشتن زن جادو 5- كشتن سيمرغ 6- گذر از برف و سرما 7- گذر از رود و كشتن گرگ رو و رفتن به رويين دژ با لباس بازرگانان ونجات خواهرانش
❇️ هفت كشور يا هفت اقليم:
تقسيم ابوريحان
:
1- هندوان 2- عرب وحبشان 3- مصر وشام 4- ايران شهر (مركز زمين) 5- صقلاب و روم 6- ترك ويأجوج 7- چين وماچين
تقسيم كتب برهمنان هندي:
1-ارزهي (مغرب) 2- سوه (شرق) 3- فردذفش (جنوب شرق) 4- ويدذفش (جنوب غرب) 5- وروبروشت (شمال غرب) 6- وروجروست (شمال شرق) 7- خونيرث (كشور مركزي يا ايران)
❇️ هفت كوكب يا هفت آسمان (نه فلك):
هفت فلك كه جايگاه هفت سياره است به ترتيب از پايين به بالا:
1- فلك قمر (ماه) 2- فلك عطارد(تير) 3- فلك زهره (ناهيد) 4- فلك شمس (آفتاب) 5- فلك مريخ (بهرام) 6- فلك مشتري (برجيس) 7- فلك زحل (كيوان) 8- فلك ثوابت يا كرسي 9- فلك الافلاك يا عرش
هشت بهشت:
1- خلد 2- دارالسلام 3- دارالقرار 4-جنت عدن 5-جنت المأوي 6-جنت النعيم 7- عليين 8- فردوس
❇️ هفت طبقه ي جهنم:
1- جهنم 2- لظي 3- حطمه 4- سعير 5- سقر 6- جحيم 7- هاويه
❇️ هفت وادي سلوك:
1- طلب 2- عشق 3- معرفت 4- استغنا 5- توحيد 6- حيرت 7- فقر وفنا
❇️ هفت مردان يا مردان خدا:
1- قطب 2- غوث 3- اخيار 4- اوتاد 5- ابدال 6- نقبا 7- نجبا
❇️ هفت خط يا هفت خط جام شراب:(از بالا به پايين جام)
1- جور 2- بغداد 3- بصره 4- ازرق 5- ورشكر (اشك) 6- كاسه گر 7- فرودينه
هفت خط كسي است كه بسيار شراب مي نوشد و دراصطلاح حيله گرو گربز است.
❇️ هفت خط خوشنویسی
1- خط نسخ 2- خط تعلیق 3- خط رُقاع 4- خط ریحانی 5- خط ثُلث 6- خط نستعلیق و ... استاد شدن در هر خط کار سختی بوده و هست و نیاز به تمرین فراوان و گذراندن عمر دارد. از این رو به استاد سرآمد استاد هفت خط نیز گفته شده است.
❇️ هفت وسیله آرایش قدیم:
1- وسمه 2- سرخاب 3- حنا 4- سفیداب 5- سرمه 6- زرک 7- غالیه
زَرَک: ریزه‌های طلا یا ریزه‌های موادی شبیه طلا، یکی از هفت ماده آرایشی که زنان هنگام آرایش به صورت می‌زده‌اند.
سرمه: گرد نرم شده ي سولفور آهن يا نقره است و در قديم براي سياه كردن پلك ها و مژه ها به كار مي رفته است (كحل)
توتيا: اكسيد طبيعي و ناخالص روي كه محلول آن گندزدايي قوي است. در قديم اين اكسيد را در جوش هاي بهاره و جوش هاي تراخمي به صورت گرد روي پلك ها مي پاشيدند اين ماده ي شفابخش در تعبير شاعرانه وسيله اي است براي روشنايي چشم. توتيا را با سرمه نبايد اشتباه گرفت.
سفیداب: گرد سفیدی که زنان برای آرایش و سفید کردن بر پوست صورت خود می‌مالند (فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سفیداب).
غالیه: دارویی بسیار خوشبو که در طب قدیم به کار می‌رفته و از ترکیب مشک و عنبر و چند چیز دیگر می‌ساختند و برای تقویت دماغ و قلب و تسکین سر درد به کار می‌بردند )فرهنگ بزرگ سخن، ذیل غالیه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ درباره ی update و برابر پارسی آن
فعل update در انگلیسی از دهه ی ١٩۴٠م./١٣٢٠خ. ثبت شده و کاربرد اصلی آن در زمینه ی رایانگر و اطلاعات بوده است. معنای آن «تغییر دادن اطلاعات به منظور رساندن آن به آخرین وضعیت» است. از همین رو در فرانسه ای برابر آن را mettre à jour («به روز آوردن») می گویند. برابرهای آن در فرهنگ آریان پور «به روز آوردن، امروزی کردن، روزآمد کردن، بهنگام کردن» و پیشنهاد فرهنگستان هم «روزآمد کردن» است.
در پارسی پیشوند «بـ» برای ساختن صفت به کار می رود: «بخرد» صفت است یعنی «خردمند». نباید این پیشوند را با حرف اضافه ی «به» اشتباه کرد: «به خرد» ترکیب است و معنای دیگری دارد. گاهی «به روزرسانی» را «بروزرسانی» می نویسند که اشتباه است. ضمن آن که احتمال اشتباه «بِروز» با «بُروز» هست. گاهی کاربرد «روز» می تواند ایراد معنایی هم پدید آورد: «اطلاعات کاربران امشب به روز رسانده می شوند». نکته ی دیگر آن که «هنگام» به معنای «زمان مناسب» است و «نابهنگام» یعنی «در زمان نامناسب»، پس «بهنگام سازی» هم از نظر مفهومی درست نیست. از سوی دیگر، این فعل امروزه در زمینه های دیگر به ویژه خبر و مانند آن هم به کار می رود و دیگر نه تنها «روز» بلکه به ساعت و دقیقه و در زمینه ی نرم افزار به ثانیه و واحدهای زمانی ریزتر از آن هم می رسد. همچنین، update به عنوان نام هم به کار می رود، یعنی وصله (patch) یا برنامه/داده ای که برنامه ی موجود را تغییر دهد و معمولا ایرادی را اصلاح کند یا قابلیت تازه ای بیفزاید.
به نظرم مشکل همه ی برابرهای داده شده در آریان پور (و فرهنگستان) صرف پذیری است. یعنی برای updater و updated و updatable و مانند آن برابرهای روان و کوتاهی به دست نمی دهند. همان گونه که می دانیم، فعل ساده (بسیط) زایایی و صرف پذیری بیشتری دارد و باید بکوشیم برابرهای پارسی را با فعل های ساده بسازیم.
پیشنهاد من ساختن فعل ساده ی «اکنونیدن» است به معنای «اکنونی کردن، بازتاب وضع کنونی در داده یا اطلاعات». صرف های آن چنین خواهند شد: to update اکنونیدن؛ updater اکنونگر؛ updated اکنونیده؛ updatable اکنون پذیر؛ updability اکنون پذیری؛ و update اکنونش.
❇️ یوسف امیری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فعل update در انگلیسی از دهه ی ١٩۴٠م./١٣٢٠خ. ثبت شده و کاربرد اصلی آن در زمینه ی رایانگر و اطلاعات بوده است. معنای آن «تغییر دادن اطلاعات به منظور رساندن آن به آخرین وضعیت» است. از همین رو در فرانسه ای برابر آن را mettre à jour («به روز آوردن») می گویند. برابرهای آن در فرهنگ آریان پور «به روز آوردن، امروزی کردن، روزآمد کردن، بهنگام کردن» و پیشنهاد فرهنگستان هم «روزآمد کردن» است.
در پارسی پیشوند «بـ» برای ساختن صفت به کار می رود: «بخرد» صفت است یعنی «خردمند». نباید این پیشوند را با حرف اضافه ی «به» اشتباه کرد: «به خرد» ترکیب است و معنای دیگری دارد. گاهی «به روزرسانی» را «بروزرسانی» می نویسند که اشتباه است. ضمن آن که احتمال اشتباه «بِروز» با «بُروز» هست. گاهی کاربرد «روز» می تواند ایراد معنایی هم پدید آورد: «اطلاعات کاربران امشب به روز رسانده می شوند». نکته ی دیگر آن که «هنگام» به معنای «زمان مناسب» است و «نابهنگام» یعنی «در زمان نامناسب»، پس «بهنگام سازی» هم از نظر مفهومی درست نیست. از سوی دیگر، این فعل امروزه در زمینه های دیگر به ویژه خبر و مانند آن هم به کار می رود و دیگر نه تنها «روز» بلکه به ساعت و دقیقه و در زمینه ی نرم افزار به ثانیه و واحدهای زمانی ریزتر از آن هم می رسد. همچنین، update به عنوان نام هم به کار می رود، یعنی وصله (patch) یا برنامه/داده ای که برنامه ی موجود را تغییر دهد و معمولا ایرادی را اصلاح کند یا قابلیت تازه ای بیفزاید.
به نظرم مشکل همه ی برابرهای داده شده در آریان پور (و فرهنگستان) صرف پذیری است. یعنی برای updater و updated و updatable و مانند آن برابرهای روان و کوتاهی به دست نمی دهند. همان گونه که می دانیم، فعل ساده (بسیط) زایایی و صرف پذیری بیشتری دارد و باید بکوشیم برابرهای پارسی را با فعل های ساده بسازیم.
پیشنهاد من ساختن فعل ساده ی «اکنونیدن» است به معنای «اکنونی کردن، بازتاب وضع کنونی در داده یا اطلاعات». صرف های آن چنین خواهند شد: to update اکنونیدن؛ updater اکنونگر؛ updated اکنونیده؛ updatable اکنون پذیر؛ updability اکنون پذیری؛ و update اکنونش.
❇️ یوسف امیری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ وندهای زبان علمی پارسی
یکی از شناسه های توانمند بودن یک زبان، توانایی دستگاه واژه سازی آنست. زبان پارسی به عنوان یکی از زبان های آریایی با دردست داشتن گنجینه ای از وندها توانایی شگفت و شگرفی در این زمینه دارد. کم تر مفهومی را می توان یافت که نتوان ان را در کالبد واژگانی پارسی گنجاند. البته ناگفته پیداست که این توانایی تنها و تنها در قالب یک پروژه ی دانشی و سنجیده می تواند به نمود درآید یعنی همان چیزی که امروز در فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی و اخترفیزیک دکتر محمد حیدری ملایری بینای آن هستیم. در ادامه به بررسی برخی از وندهای به کاررفته در این فرهنگ خواهیم پرداخت:
- پسوند : er
هم ارز پارسی : -گر، -گار، -کار، -آر، -نده
معنی:
نمونه های کاربرد: آپارگر
- پیشوند : trans
هم ارز پارسی : ترا-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "در سراسر، فراتر از ، از میان"
نمونه های کاربرد: ترابری، ترادیسی،تراروی و ...
- پیشوند : inter
هم ارز پارسی : اندر-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "درون، میان، دو به دو، دوسویه"
نمونه های کاربرد: اندرزنش، اندراختری و ...
- پیشوند : pre
هم ارز پارسی : پیش-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "پیش، پیش از"
نمونه های کاربرد: پیش-ستاره‌ای، پیشزیستی، پیش-پاشش و ...
- پیشوند : peri
هم ارز پارسی : پیرا-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "در پیرامون"
نمونه های کاربرد: پیراکهکشانی، پیرازم، پیراهور، پیرامون و ...
- پیشوند : poly
هم ارز پارسی : چند- ، بُل-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "چند، چندین، بسیار"
نمونه های کاربرد: بُل-نامین، چندبر، بُلفام، گاز ِ بُلگشتی و ...
❇️ دکتر محمد حیدری ملایری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
یکی از شناسه های توانمند بودن یک زبان، توانایی دستگاه واژه سازی آنست. زبان پارسی به عنوان یکی از زبان های آریایی با دردست داشتن گنجینه ای از وندها توانایی شگفت و شگرفی در این زمینه دارد. کم تر مفهومی را می توان یافت که نتوان ان را در کالبد واژگانی پارسی گنجاند. البته ناگفته پیداست که این توانایی تنها و تنها در قالب یک پروژه ی دانشی و سنجیده می تواند به نمود درآید یعنی همان چیزی که امروز در فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی و اخترفیزیک دکتر محمد حیدری ملایری بینای آن هستیم. در ادامه به بررسی برخی از وندهای به کاررفته در این فرهنگ خواهیم پرداخت:
- پسوند : er
هم ارز پارسی : -گر، -گار، -کار، -آر، -نده
معنی:
نمونه های کاربرد: آپارگر
- پیشوند : trans
هم ارز پارسی : ترا-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "در سراسر، فراتر از ، از میان"
نمونه های کاربرد: ترابری، ترادیسی،تراروی و ...
- پیشوند : inter
هم ارز پارسی : اندر-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "درون، میان، دو به دو، دوسویه"
نمونه های کاربرد: اندرزنش، اندراختری و ...
- پیشوند : pre
هم ارز پارسی : پیش-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "پیش، پیش از"
نمونه های کاربرد: پیش-ستاره‌ای، پیشزیستی، پیش-پاشش و ...
- پیشوند : peri
هم ارز پارسی : پیرا-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "در پیرامون"
نمونه های کاربرد: پیراکهکشانی، پیرازم، پیراهور، پیرامون و ...
- پیشوند : poly
هم ارز پارسی : چند- ، بُل-
معنی: پیشوندی است به معنایِ "چند، چندین، بسیار"
نمونه های کاربرد: بُل-نامین، چندبر، بُلفام، گاز ِ بُلگشتی و ...
❇️ دکتر محمد حیدری ملایری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan