فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️ گُل و گیاه در ادب پارسی

گل ، یکی از شاهکارهای عالم خلقت است که راز و رمز غریبی با خود دارد . لطافت ، رنگ ، بو و مکانیسم ظاهری اش بگونه ای است که بدون شک ، چشم ناظرین را خیره می سازد و انسان را دربرابر آن همه زیبایی به تحیر وا می دارد . گاهی شعرا ، گل را تصویری از آن یگانه معبود ازلی می دانند که چون ، باغبان روزگار نتوانسته است آن را به زیبایی خدای جمیل ، ترسیم کند ، از سرِ خجلت ، در غنچه اش پنهان ساخته است .

زمانه از ورق گل ، مثال روی تو بست / ولی زشرم تو در غنچه کرد پنهانش .
(حافظ)

در عالم ادب ، هر گلی به تناسب ، نماد و یا نشانه ای از یکی از اعضای آدمی و گاهی متفرعات وجود او ، همچون عُمر ، وفا ، رنگ ویا ...است . در این وجیزه ، سعی شده است که ضمن معرفی کوتاه هریک ، نقش نمادین و کاربردی ادبی آن بررسی گردد .

1- آلاله (شقایق ،لاله) ، گلی سرخ رنگ و نماد موجودی که عمرش گذران است . او بی بار است و داغ روزگار بردل دارد .

* دل ما به دور رویت ، ز چمن فراغ دارد / که چو سرو ، پای بند است و چو لاله داغ دارد . (حافظ)

* یکی برزیگری نالون در این دشت / به چشم خون فشان ، آلاله می کشت . (باباطاهر)

2- ارغوان ، رنگی متمایل به قرمز دارد و در عربی ارجوان است . گاهی نمادی از رنگ چهره ی افراد است .

* فرنگیس بگرفته گیسو به دست / گل ارغوان را به فندق بخست . (فردوسی)

3- اسپرغم ( ریحان ، شاهسپرم) ، مطلق گیاهان خوشبوست .

* بادام بُنان ، مقنعه بر سر بدریدند / شاه اسپرمان ، چین در زلف کشیدند . (منوچهری)

4 – بادام ، استعاره از چشم یار است .

* دهانت پسته و چشمانت بادام / فدای آن دهان و چشم بادام . (شرفنامه ی منیری)

5- بنفشه ، علاوه بر کبودی پشت لب یار ، لطافت و بوی خوش ، سرافکندگی را بدان تشبیه می سازند .

* مانند بنفشه ، سرنگونی ز هوس / چون لاله ز تو ، رنگ به کار آید و بس . (رشیدی سمرقندی)

* با یاد رنگ و بوی تو ای نوبهار عشق / همچو بنفشه ، سر به گریبان کشیده ایم . (رهی معیری)

6- بوستان افروز (تاج خروس ، گل یوسف) ، سرخ رنگ و بی بو ، عده ای آن را نماد شخص لاغر و نازک اندام می دانند و عده ای هم سنان خون آلودی می دانند که در جنگ به کار می رود .

* بوستان افروز ، پیش ضیمران / چون نزاری ، پیش رویِ فربهی . ( منوچهری)

* بوستان افروز تازه در میان بوستان / همچو خون آلوده در هیجا ، سنان کارزار . (غضایری رازی)

7- بید ، درختی کم استقامت در جریان باد .

* تن هرکسی گشت لرزان چو بید / که کوپال و شمشیرشان بُد امید . (فردوسی)

8 – خیری (گل همیشه بهار) ، زرد و خوشبو ، رویِ زرد را بدان تشبیه کنند .

* تا گل خیری بود چو روی معصفر / تا تن سنبل بود چو زلف مجعد . (منوچهری)

9- درخت ، انسان ، دوستی ، وفا و امید را بدان تشبیه کنند.

* درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد / نهال دشمنی برکن که رنج بیشمار آرد . (ناصرخسرو)

10- درخت طوبی ، درختی بهشتی که به زیبایی ، پاکی و خرمی معروف است

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ لغاتی که اشتباه می شوند

🌀منكَر : زشت و ناپسند / منکِر : انكار كننده

🌀دهش: بخشش/ دها: هوش

🌀جفا: بي وفايي و ستم/ جافي: ستمكار و جفاكار

🌀غِنا: سرود و نغمه و آواز/ غَنا: بي نيازي و توانگری

🌀نقض: شكستن و شكستن عهد و پیمان / نغز: خوب

🌀اُسَرا : گرفتاران و دستگیر شدگان / اَسرا: در شب سير كردن

🌀بارگی: اسب/ باره: اسب/ بار : اجازه

🌀اشباح: کالبدها و سایه ها و سیاهی هایی که از دور دیده میشوند/ اشباه: مانندها و همانندان

🌀کام : مجازا مُراد ، آرزو ، قصد ، نيت / كام: مجازا دهان ،زبان ،سقف دهان

🌀كيوان: سياره زحل / بهرام: سياره مريخ

🌀باره: ديوار قلعه و حصار / باره: اسب

🌀دژ : قلعه و حصار/ باره: دیوار قلعه و حصار

🌀راغ: دامنه کوه ،صحرا/ روضه : باغ،گلزار/ مرغزار: سبزه زار و چراگاه ،علف زار/ پالیز: باغ ،گلزار ،کشتزار

🌀توقیع: امضا کردن فرمان /رقعت: نامه

🌀سور: جشن/ صور : بوق

🌀قضا: تقدیر،سرنوشت/ غزا: جنگ / غذا: خوراک

🌀وبال: سختی و عذاب ،گناه/ وزر: بارسنگین،بار گناه

🌀مخنقه: گردنبند/ عقد: گردنبند/ چنبر: گردن بند

🌀مَلَك : فرشته / مَلِك: پادشاه و خداوند/ مُلك: سرزمين

🌀كبريايي: منسوب به كبريا ،بارگاه خداوند تعالی/ کبریا: بارگاه خداوندی

🌀مشعشع: درخشان و تابان/ متلالی: درخشاتن و تابان

🌀تازی: عربی / تازیک: تازی،غیرترک به ویژه فارسی زبانان

🌀چنبر: حلقه / چنبره زدن: حلقه زدن

🌀فایق: برگزیده و برتر/ شایق: آرزومند و مشتاق/ باسق: بلند و بالیده

🌀جسیم: خوش اندام/ وسیم: دارای نشان پیامبری/ قسیم: صاحب جمال/ نسیم : خوشبو

🌀روزی: رزق/ وظیفه روزی: رزق مقرر و معین

🌀زاهد: پارسای گوشه نشین/ زهد: پارسایی و پرهیزگاری

🌀صواب: درست و پسندیده،مصلحت/ ثواب: پاداش کار نیک

🌀مراقبت: نگاه داشتن دل از توجه به غیر حق / مکاشفت: پی بردن به حقایق عرفانی، کشف کردن و آشکار ساختن / معاملت: منظور همین مکاشفت و مراقبت

🌀درهم: مسکوک نقره / دینار: سکه طلا

🌀آوند: آونگ ، آویزان،آویخته/ اورنگ: سریر

🌀ارغند: خشمگین و قهرآلود /شرزه: خشمگین و غضبناک

🌀مستور: پوشیده و پنهان / مسطور: نوشته شده

🌀گرزه: ویژگی نوعی مار سمی و خطرناک/ شرزه: خشمگین و غضبناک

🌀حریف: دوست و همدم و همراه/ محب: دوستار و یار و عاشق/ دمساز : مونس و همراز و آشنا

🌀شیون: ناله و ماتم،زاری و فریاد/ فغان: ناله و زاری وفریاد/ نفیر: ناله و زاری با صدای بلند

🌀بَن : درختی خودرو و وحشی که در برخی مناطق کوهستانی ایران می روید/ بُن: ریشه و پایه

🌀مغان: موبدان زرتشتی،عارف کامل و مرشد/ فغان: ناله و زاری و فریاد

🌀کهر: اسب یا استری به رنگ سرخ تیره/ کرند: اسبی که رنگ آن میان زرد و بور

🌀معلق: آویزان و آویخته شده / آوند: آویزان و آویخته

🌀روضه: آنچه در مراسم سوگواری اهل بیت پیغمبر به ویژه امام حسین خوانده میشود/ روضه: باغ و گلزار

🌀تازی: عربی/ تازی: اسبی از نژاد عربی با گردن کشیده و پاهای باریک

🌀عفاف: پرهیزکاری و پارسایی و رعایت اصول اخلاقی/ زهد: پارسایی و پرهیزگاری

🌀تجرید: تنهایی گزیدن،خالی شدن قلب سالک از آنچه غیر خداست/ تفرید: فرد شمردن و یگانه دانستن خدا،گم شدن عارف در معروف

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
‍ ‍ گنجشکک اشی مشی

 گنجشکک اشی مشی قصه ای عامیانه - کازرونی نوشته حسن حاتمی و شرح کوتاه ان از این قرار است که :

 گنجشککی از تاج حاکم یاقوتش را می‌دزدد تا به بچه‌هایش بدهد که با آن بازی کنند. اما در میان راه آن را به پیرزنی می‌بخشد تا با فروش آن به زندگی‌ ساده و فقیرانه اش سر و سامان بدهد. از آن پس گنجشکک که وضع بد مردم را می بیند به دزدی از جواهرات حاکم و بخشش به مردم فقیر ادامه می‌دهد اما برای اینکه شناخته نشود هر بار خود را در حوض نقاشی به رنگی دیگر در می‌آورد.

گنجشک در فرهنگ عامه مظهر "شادابی، بازیگوشی و سحرخیزی " است که به اندک غذایی قانع است. اما گنجشکک اشی مشی در واقع حکایت زندگی مردم فقیر و پایین دست جامعه ایران را نشان می دهد که همواره تحت سلطه ی حاکمان بی خرد قرار داشته اند و هر بار سخن به شکایت گشوده اند به دست عمال و جیره خوران حاکم اعم از "فراش، قصاب، آشپز، حکیم=کنایه از مزدوران حاکم " مورد سرکوب قرار می گیرند.

اشی مشی در گویش کازرونی مخفف "با شاه منشین" و به مفهوم کسی است که از حاکم و حکومت جانبداری نمی‌کند و طبع بالا و عزت نفس دارد.

گنجشکک اشی مشی
 لب بوم ما مشین
بارون میاد خیس میشی
برف میاد گوله میش
میفتی تو حوض نقاشی

#دانستنی
#فرهنگ
#اندیشه

مطلب ارسالی از: کانال « روشنفکران »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع « ی » در زبان فارسی

در دستور زبان فارسی حرف «ی» انواع مختلفی دارد که به برخی از پرکار بردترین آن ها اشاره می شود:

۱- پسوند نسبت که خود برمعانی متفاوتی دلالت می کند. مانند:

الف) نسبت به مکان. مانند: شیرازی٬ اصفهانی و ...

  ب) نسبت به چیز. مانند:ارغوانی٬پرنیانی٬زعفرانی و ...

  ج) نسبت به شخص. مانند: محمدی٬ابراهیمی٬سجادی و ...

   نکته:

  این حرف با اضافه شدن به کلمات غیر فارسی معمولا به صورت «وی» در می آید

  مانند: علوی(منسوب به علی) عیسوی(منسوب به عیسی) همچنین است کلماتی

 چون: موسوی٬ رضوی٬ نبوی و ...

  توجه: گاه به اشتباه کلمه ی «گنجه» بر اساس قاعده ای که گفته شد٬ به صورت

  «گنجوی» تلفظ می شود و مثلاً می گویند نظامی گنجوی. این درحالی است که کلمه

 کاملاً فارسی است و قاعده ی مذکور درمورد آن صدق نمی کند.

د) پسوند شغلی. مانند: کبابی٬ کله پزی٬ سمساری و...

ه) پسوند دارندگی: نامی (نامور)  ٬ هنری(هنرمند)

و) پسوند مفعولی: زندانی(به زندان انداخته شده) ٬ نهانی( پنهان شده)

۲- ی لیاقت: به آخر مصدر افزوده شده و صفت لیاقت می سازد.

مانند: دیدنی٬ رفتنی٬ خواندنی٬مردنی و...

۳- ی نکره. به آخر کلمه افزوده می شود. مانند:«پادشاهی به کشتن اسیری اشارت کرد»

۴- شناسه فعل دوم شخص مفرد ماضی و مضارع.مانند: دیدی٬ خواندی٬ می نویسی و...

۵- ی وحدت.(بر یک نفر یا یک چیز یا مقدار دلالت دارد) مانند:نصیحتی کنمت یعنی یک نصیحت

یا مثلا پسته کیلویی(؟!) یعنی هر یک کیلو  ...

۶- ی حاصل مصدری (معنای مصدری می دهد) . مانند:مردی نبود فتاده را پای زدن (یعنی مرد

 بودن آن نیست که ...)

 مسلمانی (مسلمان بودن)  مطربی(مطرب بودن)

نکته ی پایانی:

  در پایان این مبحث لازم به ذکر است که آنچه در مورد انواع حرف«ی» ذکر شد٬ موارد پرکاربرد و رایج

در زبان نظم و نثر پارسی است و موارد دیگر نیز برای آن می توان برشمرد.هم چنین در برخی موارد

 ممکن است حرف «ی» بر دو یا چند معنا قابل تأویل باشد. مثلاً در جمله ی مردی را دیدم. حرف «ی»

 هم می تواند از نوع نکره باشد و هم وحدت. حتی بسته به نوع جمله می تواند معنی

 مصدری هم داشته باشد.(مرد بودن را هم دیدم) . کوتاه سخن این که با توجه به آن چه گفته شد موارد

 استثنا هم وجود دارد و ادعای (این است و جز این نیست )در مباحث دستوری 

❇️ ارسالی از بانو طهماسبی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« طرح آموزش علوم و فنون ادبی (ویژه دبیران) »
در راستاي همکاري دبیرخانه راهبری ادبیات کشوری با خانه علوم‌انسانی مبنی بر برگزاري دوره‌هاي مجازي آموزش علوم و فنون ادبی به اطلاع می رساند؛
برای مشاهده رایگان آموزش های رایگان علوم و فنون ادبی و لینک ثبت نام و مراحل دیگر آن به کانال زیر مراجعه کنید:

👇👇👇👇

‌‌@makhzanesoalatedoroseadabi
C110201.pdf
6.5 MB
📚 کتاب درسی: فارسی 1
📕 پایهٔ دهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش ششم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C111201 (1).pdf
7.1 MB
📚 کتاب درسی: فارسی 2
📗 پایهٔ یازدهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش پنجم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C112201.pdf
36.3 MB
📚 کتاب درسی: فارسی 3
📘 پایهٔ دوازدهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش چهارم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C110202.pdf
8.9 MB
📚 کتاب درسی: نگارش 1
📕 پایهٔ دهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش ششم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C111202.pdf
7.4 MB
📚 کتاب درسی: نگارش 2
📗 پایهٔ یازدهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش پنجم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C112202.pdf
7 MB
📚 کتاب درسی: نگارش 3
📘 پایهٔ دوازدهم
⭕ کلیهٔ رشته‌ها
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش چهارم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C110203.pdf
11.9 MB
📚 کتاب درسی: علوم و فنون ادبی 1
📕 پایهٔ دهم
⭕ رشتهٔ ادبیات و علوم انسانی
🖨 چاپ 1400
📝 ویرایش ششم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C111203 (1).pdf
12 MB
📚 کتاب درسی: علوم و فنون ادبی 2
📗 پایهٔ یازدهم
⭕ رشتهٔ ادبیات و علوم انسانی
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش پنجم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C112203 (1).pdf
11.4 MB
📚 کتاب درسی: علوم و فنون ادبی 3
📘 پایهٔ دوازدهم
⭕ رشتهٔ ادبیات و علوم انسانی
🖨 چاپ 1400
📑 ویرایش چهارم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C210116.pdf
6.3 MB
📚 کتاب درسی: فارسی و نگارش 1
📕 پایهٔ دهم
⭕ رشتهٔ کاردانش و فنی‌حرفه‌ای
🖨 چاپ 1400
📝 ویرایش ششم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
001-176- C211116.pdf
7.8 MB
📚 کتاب درسی: فارسی و نگارش 2
📕 پایهٔ یازدهم
⭕ رشتهٔ کاردانش و فنی‌حرفه‌ای
🖨 چاپ 1400
📝 ویرایش پنجم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
C212116 (1).pdf
10.6 MB
📚 کتاب درسی: فارسی و نگارش 3
📕 پایهٔ دوازدهم
⭕ رشتهٔ کاردانش و فنی‌حرفه‌ای
🖨 چاپ 1400
📝 ویرایش چهارم
🏢 وزارت آموزش و پرورش
🏬 شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آشنایی با اصطلاحات ادبی

❇️ نثر:درلغت پراکندن وانتشاردادن است ودراصطلاح ادب به سخنی که عاری ازوزن وقافیه باشد«نثر»گویند.

❇️ نظم :درلغت دانه های مرواریدرابه رشته کشیدن ودراصطلاح ادب به کلامی گفته می شود که مقیّدبه وزن وقافیه باشد.

❇️ منثور:به سخنی که به شکل نثرباشدکلام «منثور»گویند.

❇️ منظوم :به سخنی که به شکل نظم باشدکلام «منظوم »گویند.

❇️ شعر:سخنی است موزون وخیال انگیزوتفاوت میان شعرونظم دراین است که نظم کلامی موزون و مقفي است ولی شعرکلامی موزون ومخّیل است ،امّاچون مفهوم شعرکلّی است اغلب به جای نظم کلمه ی شعربه کاربرده می شود.

❇️ بیت : درلغت به معنی خانه و دراصطلاح کم ترین مقدار شعر و به عبارت دیگر واحد شعر است که از دو مصراع تشکیل شده است . اگر شاعرمقصود خودرا تنها در یک بیت بیان کند، به آن بیت «فرد» می گویند . «تک بیت » ، «مفرد» از دیگر نام های آن است .
از«تک بیت »بیشتردراثنای سخنرانی ها،خطبه هاونامه هااستفاده می شود.تک بیت های صائب مشهوراست .

*مردی نه به قوت است وشمشیرزنی
آن است که جوری که توانی ،نکنی

*پیشانی عفوتوراپرچین نسازدجرم 
ما آیینه کی برهم خورداززشتی تمثالها

(صائب )

❇️ مصراع :هربیت شامل دوقسمت است .هریک ازاین قسمت ها،«مصراع »نام دارد.مصراع یا مصرع ،درلغت به معنی یک لنگه ازدردوتختی ودراصطلاح نیمی ازیک بیت است.

❇️ مصرّع :بیتی که هردومصراع آن قافیه داشته باشد،«مصرّع »نام دارد.
بشنوازنی چون حکایت می کند وزجدایی ها شکایت می کند
سینه خواهم شرحه شرحه ازفراق تابگویم شرح درداشتیاق

❇️ وزن :باشنیدن هریک ازمصراع ها، آهنگ خاصّی راحّس می کنیم که آن را در یک جمله معمولی نمی یابیم .این آهنگ که در تمام مصراع ها یکسان است ، همان« وزن شعر» است. وزنی که در هریک ازمصراع ها احساس می شود، تابع نظمی است که در چگونگی قرارگرفتن کلمات آن مصراع وجود دارد؛ به گونه ای که اگر در هر مصراع کلمه ای حذف شود یا جای کلمه یا کلماتی تغییر کند، آن وزن نخستین احساس نخواهد شد. در هر شعر تمام مصراع ها هم وزن اند. از این هم وزنی است که تعداد وترتیب هجاها درهردومصراع یکی است. علمی که درباره وزن شعر سخن می گویدعروض نامیده می شود.

❇️ ردیف:ردیف ازویژگی های شعرهای سنّتی است .ردیف درپایان هربیت تکرارمی شودواین تکرار برتأثیرموسیقی شعرمی افزاید.تکراردرانسجام شعرموثراست ومانندقافیه تداعی معانی راممکن می سازد ونیزموجب تأکیدمی شود.

ای ساربان آهسته ران که آرام جانم می رود 
وان دل که باخودداشتم بادلستانم می رود
من مانده ام مهجورازاو،بیچاره ورنجورازاو
گویی که نیشی دورازاو،دراستخوانم می رود

(سعدی )

به پایان مصراع اول شعرومصراع های زوج بنگرید؛واژه ی «می رود»به صورت یک کلمه ی مستقل وبه یک معنی درپایان همه آنهاتکرارشده است .این واژه «ردیف »نام دارد.
ردیف می تواندیک یاچندواژه یایک جمله باشد.

گوهرخودراهویداکن کمال این است وبس
خویش رادرخویش پیداکن کمال این است وبس

(حاج میرزاحبیب خراسانی )

❇️ مردّف :شعری که ردیف دارد«مردّف »خوانده می شود.

❇️ قافیه :به حروف مشترک که درکلمات آخرقرینه های سخن منظوم تکرارمی شود«قافیه » گویند وکلماتی که این حروف مشترک درآنهاآمده است «کلمات قافیه »نامیده می شوند.

ای ساربان آهسته ران کارام جانم می رود 
وآن دل که باخودداشتم بادلستانم می رود
من مانده ام مهجورازاو،بیچاره ورنجورازاو
گویی که نیشی دورازاو،دراستخوانم می رود
گفتم به نیرنگ وفسون ،پنهان کنم ریش درون 
پنهان نمی ماندکه خون برآستانم می رود

به واژه ها ی قبل ازدریف درپایان مصراع اول ومصراع زوج شعرفوق بنگرید؛حروف «انم » درپایان همه این واژه هاتکرارشده است واین حروف مشترک«قافیه»نام دارد و کلماتی نظیر«جانم ،دلستانم ،استخوانم و...»که این حروف مشترک درآن هاآمده است ، «کلمات قافیه »نامیده می شوند.قافیه علاوه برتأتیرموسیقایی ،به تنظیم فکرواحساس شاعر کمک می کند،به شعراستحکام می بخشد،مصراع ها وبیتهاراجدامی کندوبدان ها تشخیص می دهدوباتداعی معانی درآفرینش مفاهیم نووتازه به شاعرکمک می کند.

❇️ نکته :درشعرسنتّی قافیه اجباری و ردیف که پس ازقافیه می آید ، اختیاری است. 

❇️ نکته :قافیه در شعرنیمایی نظم مشخصی ندارد.

❇️ قالب :اگربه نحوه ی تکرارقافیه ی «انم »درشعری که خواندیددقت کنید،درمی یابیدکه قافیه درپایان مصراع اول شعروهمه مصراع های زوج آمده است .شکلی که قافیه به شعرمی بخشد ، «قالب»نام دارد.تفاوت قالب ها،تفاوت درچگونگی قافیه آن هاست .زیراقافیه می تواندتنهادرپایان مصراع فردیازوج یادرآخرهردومصراع یک بیت بیاید.اگرنحوه ی تکرار قافیه دردویاچندشعریکسان باشد،تعدادابیات ،محتواووزن نوع قالب رامشخص خواهند کرد.

❇️ نکته :شعرسنّتی قالبهای متفاوت دارداماقالب شعرنیمایی ازکوتاه وبلندشدن مصراع هاحاصل می شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نکات نگارشی چند درباره ی چند واژه در زبان فارسی

❇️ کلمه « جلسه» که به فتح اول و دوم تلفظ می شود ، نادرست است و تلفظ درست « جلسه» به فتح اول و سکون ثانی است. جمع جلسه، جلسات به فتح اول و دوم است.

❇️ واژه » مستغلات» جمع مونث مستغله و مستغل به معنی زمین غله خیز ، املاک درآمددار، خانه یا دکانی که به اجاره دهند ، هرملک دارای درآمدمرتب ، ملکی که از آن درآمدی حاصل می شود. اما « مستقلات» جمع مستقل در فارسی صفت است به معنی صاحب اختیار و صاحب اراده آزاد در امور خود ، دارای استقلال و جدا .

❇️ وام گزاردن یعنی ادا کردن وام و بازپس دادن وام . بنابر این وام گزار به کسی که وام خود را بازپس می دهد اطلاق می شود . نوشتن این واژه با حرف « ذ» نادرست است.

❇️ « مهر» به ضم « م» واژه ای فارسی است و ساختن ممهور از آن به روش عربی نادرست است . واژه ممهور را نباید به کاربرد و به جای آن از واژه مهر شده استفاده کنیم.

❇️ واژه « اقشار» که در سال های اخیر به عنوان جمع « قشر» رایج شده است در عربی به کار نمی رود و در فرهنگ نیامده است و به کاربردن آن نادرست است .جمع قشر در عربی قشور است و در فارسی کاربرد ندارد. به جای آن می توان گفت : قشرها .

❇️ واژه « بازرس » فارسی است و جمع بستن آن با « ین» علامت جمع عربی در حالت نصب و جر ، نادرست است . قطعا واژه های فارسی را باید با نشانه های جمع فارسی جمع بست و بازرسان درست است.

❇️ واژه « باغ» فارسی است و جمع بستن آن به « ات» عربی بر خلاف قاعده است . گرچه این جمع گاهی در متون کهن هم دیده می شود . با این همه بهتراست که این واژه را نیز طبق قاعده جمع در فارسی به « ها» جمع ببندیم و باغ ها بگوییم.

❇️ واژه « بهبود» اسم است و نه صفت و نیازی به « ی» مصدری اسم ساز ندارد « بهبودی» در متون معتبر به کار نرفته است.

❇️ تلفظ درست واژه « ابهت» با « با» مضموم مشدد است . یعنی ابهت با « ه» مفتوح و بدون تشدید . به معنی بزرگی و شکوه که موجب ترس همراه با احترام و تحسین در بیننده می شود.

✅ از کتاب : قواعدی از زبان و ادبیات فارسی تالیف سعید رفیعی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ روش تدریس « قید » برای دانش آموزان

سلام .
من قید را این گونه تدریس می کنم
ابتدا به یکی از دانش آموزان آخر کلاس می گویم :
به جلو کلاس بیاید . ( دانش آموز با هر حالتی که دلش می خواهد به جلو کلاس می آید .)
به دانش آموزان توجه می دهم و می گویم این نصف درس بود . بچه ها تعجب می کنند . لذا دوباره از دانش آموز می خواهم دوباره به آخر کلاس برود و برگردد .
جمله کار او را روی تخته می نویسم :
علی آمد .
سپس از علی می خواهم حالا نه آزادانه بلکه آن گونه که من روی تخته می نویسم جلو کلاس بیاید و می نویسم :
علی به سرعت آمد .
علی این کار را به سرعت انجام می دهد و نمی تواند فعل را به هرصورتی که می خواهد انجام دهد . من ادامه می دهم و می نویسم :
علی گریان آمد .
علی دوباره آمد .
علی بعد از 5 ثانیه آمد .
بعضی وقت ها شیطنت می کنم و می نویسم کلاغ پر ، سینه خیز ، قرقرکنان و... آمد که سبب شادی و خنده دیگران می شود . سعی می کنم انواع متفاوت قید را از نظر معنا در مثال ها بیاورم .
علی اینجا آمد .
علی هرگز نیامد .
علی ...
و سر انجام دوباره همان جمله اول را می گویم : علی آمد
و او به هر صورتی که می خواهد فعل را انجام می دهد .
حال از دانش آموزان می خواهم با توجه به آنچه دیدند قید را تعریف کنند و نشانه شناسابی آن را در جمله بگویند .
پس از تعریف قید تمام قید ها را از جمله پاک می کنیم و می بینیم با پاک کردن آن ها جمله همچنان پیام دارد و جمله ناقص نیست و بدین ترتیب نشانه قید در جمله که حذف آن از جمله است و فعل برای رساندن پیام به آن نیاز ندارد را آموزش می دهیم .
سرتون رو درد آوردم .

درود .

❇️ حسین ملاصادقی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan