🟡اصطلاحات ایهام ساز مربوط به موسیقی

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ «قوسِ قُزح» نه «قوس و قزح»

❇️ قوسِ قزح رنگین کمان است و این ترکیب اضافه تخصیصی. در ادب فارسی به آن کمان رستم،آرشه و...گفته اند.

در اساطیرعرب گویا قُزَح ایزد یا رب النوع ابرها بوده. به کار بردن این ترکیب اضافی به صورت عطفی (قوسِ قزح)غلط فاحش است.
این غلط فاحش اگر در متن انشای دانش آموزی به کار رود بخشودنی است اما دیدن آن در عنوان و متن مجله تخصصی و علمی پژوهشی فاجعه است!

نویسنده مقاله ای که خود عضو هیئت علمی دانشگاه هم هست همین ترکیب را به صورت عطفی در عنوان مقاله آورده:
با سلام
«قوس و قزحِ خیال در شعر منوچهری»

منظور نویسنده از این عبارت جلوه های رنگارنگ خیال در شعر منوچهری است.شگفت انگیزتر آنکه چنین مقالاتی از نگاه مثلاً هیئت داوران هم غربال می شود!

بدبختی بیشتر آنجاست که این ترکیب در تمام صفحات تکرار هم شده و چندین بار در متن آمده و این یعنی کسی این مقاله را داوری نکرده است! جالب تر است که خود نویسنده اصلاً توجهی هم ندارد به اینکه دست کم خود منوچهری آن را در شاهد و مثال های مقاله چگونه به کار برده؟!

در ص 270 آورده:

«حتی منوچهری برای قوس و قزح؟! و گل لباسی متناسب می دوزد و می پوشاند:

چون قوس قزح برگ رزان رنگ برنگ اند/در قوس قزح خوشه انگور گمانست.

این بی توجهی به متن شعر منوچهری را در جایی دیگر از این مقاله هم می بینیم:
ثوب عتابی گشته سلب قوس قزح/سندس رومی گشته سلب یاسمنا

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

👆👆👆👆

کانال های عروض سماعی

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

سوالات پرتکرار امتحان نهایی - تجربی.pdf
کلیه دروس
‌
‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

سوالات پرتکرار امتحان نهایی - انسانی.pdf
کلیه دروس

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

سوالات پرتکرار امتحان نهایی - ریاضی فیزیک.pdf
کلیه دروس
‌
‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

نمونه سوال شبه نهایی درس فارسی به همراه پاسخنامه
اردیبهشت ماه ۱۴۰۱/ شهرستان های تهران

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

‌
✳️چگونگی نوشتن برخی ضمایر به قید‌های پرسشی و واژه‌های مختوم به «ه ناملفوظ» در گفتاری‌نویسی.


لطفاً به نمونه‌های زیر دقت فرمایید:
چته← چه‌ته
چشه← چه‌شه
چمونه← چه‌مونه
خونمون← خونه‌مون
سایتون← سایه‌تون
همسایم← همسایه‌‌م
سلیطس← سلیطه‌س/سلیطه‌ست
گربهه← گربه‌هه
رتبت← رتبه‌ت
کتیبش← کتیبه‌ش
خاکروبشون← خاکروبه‌شون
اندوختمون← اندوخته‌مون
فرهیختت← فرهیخته‌ت
از جان گذشتس← از جان گذشته‌س/ گذشته‌ست
آشفتمون← آشفته‌مون
پیوستس← پیوسته‌س/ پیوسته‌ست
پذیرفتشون← پذیرفته‌شون
ورشکستم← ورشکسته‌م
نهفتمون← نهفته‌مون
تیمچش← تیمچه‌ش
سرجوختون← سرجوخه‌تون
آلوچشون← آلوچه‌شون
دوشاخت← دوشاخه‌ت
صفحمون← صفحه‌مون
پیش‌‌پاافتادتون← پیش‌پا‌افتاده‌تون
آزردس← آزرده‌س/ آزرده‌ست
سپردمون← سپرده‌مون
سرسپردشون← سرسپرده‌شون
پرافادت←پرافاده‌ت
برادرزادم← برادرزاده‌م
آقازادشون← آقازاده‌شون
بی‌استفادت← بی‌استفاده‌ت
گستردش← گسترده‌ش
افسردم← افسرده‌م
آمادس← آماده‌س/ آماده‌ست
ردشون← رده‌شون
بیچارش← بیچاره‌ش
برآوردش← برآورده‌ش
فرآوردشون← فرآورده‌شون
یخ‌زدمون← یخ‌زده‌مون
لولمون← لوله‌مون
سرخوردس← سرخورده‌س/سرخورده‌ست
غمزدش← غمزده‌ش
خجالت‌زدش← خجالت‌زده‌ش
مراودتون← مراوده‌تون
تب‌کردت← تب‌کرده‌ت
قاعدش← قاعده‌ش
رنجیدت← رنجیده‌ت
باقی‌موندش← باقی‌مونده‌ش
چسبندش← چسبنده‌ش
فرستندتون← فرستنده‌تون
زندشون← زنده‌شون
بینندتون← بیننده‌تون
تودش← توده‌ش
نابخشودت← نابخشوده‌ت
شکم ورقلمبیدش← شکم ورقلمبیده‌ش
قصیدش← قصیده‌ش
پاره‌پورت← پاره‌پوره‌ت
منظرمون← منظره‌مون
ازکوره‌دررفتون← ازکوره‌دررفته‌تون
خمیازم← خمیازه‌م
زوزش← زوزه‌ش
مجموعشون← مجموعه‌شون
بدرقمون← بدرقه‌مون
عَلَم‌شنگش← عَلَم‌شنگه‌ش
دونش← دونه‌ش
عصرونمون← عصرونه‌مون
چنتت← چنته‌ت

❇️ توضیح: برخی از نمونه‌ها درست‌اند اما حالت درست‌ترشان را نوشته‌ایم.
برای مثال، «چته؟» در فرهنگ سخن مدخل شده، اما صورت درست‌تر آن «چه‌ته» است.


❇️ به‌قلم جناب آقای #علی_ملیح

#درست_نویسی
@DorostNevisiOfficial
‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ اصطلاحات معمول در چاپ کتاب

🔘 قطع کتاب:
اصطلاحی است که ‌بیانگر ابعاد کتاب است. برای مثال، به‌جای ‌کتاب ۱۷ در ۲۴ می‌گویند وزیری. به‌عبارت دیگر، قطع وزیری کتابی است که ‌معمولاً عرض آن ۱۷ و ارتفاع ‌آن ۲۴ سانتی‌متر است.

🔘 عطف:
به لبه عمودی کتاب‌ که ‌اوراق کتاب به آن چسب خورده‌اند عطف می‌گویند.

🔘 وزن جلد و کاغذ:
وقتی‌گفته‌ می‌شود جلد ۲۵۰گرمی یا کاغذ متن ۷۰گرمی، منظور وزن یک مترمربع از مقوا یا کاغذ است. طبیعتاً هرچه این رقم بیشتر باشد ورق ضخیم‌تر و وزن و هزینه‌ چاپ کتاب بیشتر می‌شود.

🔘 سلفون:
لایه پلاستیکی شفاف و بسیار نازکی که روی جلد می‌کشند و علاوه بر استحکام، جلد آن‌را قابل‌تمیزکردن هم می‌کند. انواع معمول سلفون عبارت‌اند: از مات و براق.

🔘 شومیز:
صحافی با جلد ‌مقوایی ۲۰۰ تا ۳۵۰گرمی را صحافی شومیز می‌گویند. جلد شومیز یک مقوای قابل‌انعطاف است.

🔘 گالینگور:
صحافی با مقوای سخت را گالینگور می‌گویند. جلد گالینگور غیرقابل‌انعطاف است. هزینه و پایداری جلد گالینگور بیش از شومیز است.

🔘 طلاکوب:
جلد گالینگور که با روکش پلیمری پوشانده می‌شود و نوشته‌ها با رنگ طلایی روی آن کوبیده یا چاپ می‌شوند.

🔘 سلفون سخت:
جلد گالینگور که با مقوای سخت ساخته شده اما روی آن طرح جلدی که روی کاغذ نازک چاپ و سلفون‌شده را می‌چسبانند و جلد، ظاهر چهاررنگ و زیبایی پیدا می‌کند.

🔘 بدرقه:
اولین و آخرین کاغذ جلد گالینگور که عموماً با کاغذ سنگین‌تر و مرغوب‌تر از متن اصلی تهیه می‌شود و محافظ اتصال جلد با متن است.

🔘 چاپ تک‌رنگ:
در غالب موارد، منظور چاپ با رنگ مشکی است.

🔘 چاپ دورنگ:
چاپ با استفاده از دو رنگ. مزیت این نوع چاپ این‌است‌که تعداد زینک استفاده‌شده، نصف چاپ چهاررنگ و هزینه لیتوگرافی آن نیز نصف می‌شود و این درحالی است که خریدار، کتاب را به‌صورت رنگی مطالعه می‌کند. طیف هر رنگ تنها یک رنگ محسوب می‌شود. برای مثال، آبی آسمانی تا سرمه‌ای فقط یک رنگ آبی محسوب می‌شود.

🔘 چاپ چهاررنگ:
چاپ با استفاده از چهار رنگِ سایان (cyan)، ماژنتا (magenta)، زرد (yellow) و سیاه که اصطلاحاً CMYK نامیده می‌شود و می‌تواند تمامی طیف رنگ‌ها را پوشش دهد‌.

🔘 چاپ دیجیتال:
چاپ کتاب در تیراژ کم حتی یک نسخه.
مؤلفین، ناشرین، اساتید دانشگاه، دانشجویان، سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌ها در بسیاری موارد نیاز به چاپ تعداد محدود کتاب دارند. کیفیت کتابِ چاپ‌شده به این روش، نظیر چاپ افست است.
با وجود اینکه هزینه چاپ دیجیتال بالاتر از افست است، به دو دلیل از این روش در جهان (نظیر سایت‌های معروفی چون آمازون) استفاده می‌شود. دلیل اول، نیاز به تیراژ کم است. چاپ ۵۰ جلد از یک کتاب به‌صورت افست، بسیار پرهزینه است و چندبرابرِ چاپ دیجیتال آن هزینه خواهد‌ داشت. دلیل دوم، جمع سرمایه‌گذاری ناشر یا مؤلف ‌است. برای مثال، کتابی که در ‌چاپ افست ۱۰۰۰ نسخه آن ۳ میلیون تومان سرمایه نیاز دارد و احتمال فروش آن کم است اگر ۲۰۰ نسخه دیجیتال با هزینه یک میلیون تومان چاپ شود علاوه بر صرف هزینه کمتر، ریسک فروش آن نیز پایین‌تر خواهد بود. مواردی نظیر تست بازار، ارائه تعداد محدود برای سمینارها و مانند آن، کتب ترمی دانشگاهی و مانند آن، توسط چاپ دیجیتال قابل‌ارائه است.
صحافی کتاب به‌صورت شومیز (جلد‌مقوایی با سلفون و صحافی چسب گرم)، سلفون سخت (جلد سخت گالینگور با روکش چاپ‌شده جلد) و جلد گالینگور طلاکوب قابل‌ارائه است.

🔘 چاپ افست:
چاپ کتاب با دستگاه‌های صنعتی و در تیراژ بالا.

برای چاپ با تیراژ بالا، به‌صرفه است از چاپ افست استفاده شود. در تیراژ کمتر از ۵۰۰ نسخه اکثراً چاپ دیجیتال به‌صرفه تر خواهد بود. تنوع صحافی نظیر چاپ دیجیتال قابل‌ارائه است.

🔘 زینک:
زینک عموماً ورقی فلزی است که در لیتوگرافی طرح موردنظر برای چاپ را روی آن کپی می‌کنند و در چاپ افست از آن استفاده می‌شود. برای چاپ رنگی به‌ازای هر رنگ باید یک زینک تهیه کرد. به‌همین دلیل چون چاپ تک‌رنگ فقط یک زینک دارد هزینه لیتوگرافی آن یک‌چهارم چاپ چهاررنگ است.

🔘 بند‌ کاغذ:
بند‌ کاغذ اصطلاحی است که برای بسته‌بندی کاغذهای برش‌نخورده که در کارخانه تولید شده استفاده می‌شود. یکی از ابعاد معمول بندهای کاغذ، ۱۰۰ در ۷۰ است که برای کاغذهای سریB استفاده می‌شود. برای مثال، یک ورق آن به ۱۶ ورق B5 برش می‌خورد. مورد دیگر، بندهای ۶۰ در ۹۰ است که برای کاغذهای سریA استفاده می‌شود و یک ورق آن به ۸ ورق A4 یا ۴ ورق A3 برش می‌خورد. معمولاً تعداد ورق هر بند از ۱۲۵ تا ۵۰۰ ورق است که هرچه وزن کاغذ کمتر شود تعداد آن در یک بند بیشتر می‌شود. کاغذهای ۷۰ و ۸۰گرمی در بندهای ۵۰۰ورقی عرضه می‌شوند. اکثراً ۲۱ بند کاغذ را روی یک پالت بسته‌بندی و حمل می‌کنند.
اصطلاحات دیگر: فرم، چسب گرم، چسب سرد صحافی دستی، ...
❇️ منبع‌: چاپ و طرح امروز
‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ لطفا درمورد حروف الحاقی در مبحث قافیه و انواع آن توضیحی بفرمایید


❇️ حروف الحاقی در کتاب فنون دهم در درس قافیه معرفی شده اند

برای تعیین حروف الحاقی ، باید به قاعده ۱و۲ کاملا مسلط باشید

برای تعیین حروف قافیه : از آخر کلمه قافیه ، اولین مصوت را در نظر بگیرید و بدین ترتیب ، طبق قاعده ۱و۲ حروف اصلی و یعد حروف الحاقی را مشخص کنید

مثلا اگر کلمات قافیه : جفا و وفا باشد : از آخر کلمه ، اولین مصوت : ا است و طبق قاعده ۱ نیز می باشد
حال اگر کلمات قافیه : جفایی و وفایی باشد
باز از آخر کلمه ، اولین مصوت را در نظر بگیرید
اولین مصوت : ا است و قاعده ۱ است و حال ، هر چه که به کلمه اضافه شده باشد : حروف الحاقی است : یی : حروف الحاقی

مثال دیگر :

اگر کلمات قافیه :
کاشتی و برداشتی باشد
از آخر کلمه : اولین مصوت ا است اما بعد از ا صامت نیز وجود دارد ؛ پس نمی تواند قاعده ۱ باشد ؛ چون در قاعده ۱ فقط ا و و حروف اصلی قافیه هستند
پس کلمات : کاشتی و برداشتی : قاعده ۲ قافیه را دارند و طبق قاعده ۲ :
مصوت و صامت های بعدیش حروف اصلی قافیه هستند
پس طبق قاعده ۲ : اشت : حروف اصلی قافیه است
حال هر حرفی که اضافه شده باشد ، الحاقی است
کاشتی و برداشتی : کلمات قافیه
حروف اصلی : اشت حروف الحاقی : ی

مثال دیگر :
هستم و بستم : واژه های قافیه
از آخر کلمه ، اولین مصوت -ّ به همراه صامت های بعدش :
-َ ست : حروف اصلی : طبق قاعده ۲
-َ م : حروف الحاقی

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ شعر معروف سوتک از دکتر شریعتی نیست!

یادداشت شماره هفدهم/ محمّد طاهری خسروشاهی

❇️ نمی دانم پس از مرگم چه خواهد شد
نمی‌خواهم بدانم کوزه‌گر از خاک اندامم
چه خواهد ساخت
ولی بسیار مشتاقم
که از خاک گلویم سوتکی سازد
گلویم سوتکی باشد
به دست کودکی گستاخ و بازیگوش
و او یکریز و پی در پی
دم گرم و چموشش را
بیفشارد در آن بی هیچ فریادی
و خواب خفتگان خفته را آشفته‌تر سازد
بدین‌سان بشکند در من
سکوت مرگبارم را!

✅ این شعر معروف که به واسطه چاپ در پشت جلد یکی از آثار مرحوم دکتر علی شریعتی به نام این متفکر مسلمان ثبت شده است، بر اساس شواهد و قراینی که در این یادداشت به آن می پردازم، از ایشان نیست و متعلق به یک شاعر انقلابی و مبارز از خطه ارسباران آذربایجان است که متاسفانه در حجاب گمنامی به سر می برد.

ماجرا به حدود تقریبا پانزده سال پیش باز می گردد.
روزی از ایام خوش مجالست و همنشینی با استاد فقید مرحوم یحیی شیدا (رحمه الله علیه)که در احیای میراث مکتوب آذربایجان زحمات بسیاری کشیده است، در روزنامه مهدآزادی،ایشان یادداشت کوتاهی به اینجانب(طاهری خسروشاهی) دادند که متضمن این نکته تاریخی بود که شعر (سوتک)که به نام مرحوم دکتر علی شریعتی ثبت و معروف شده از ایشان نیست و متعلق به یکی از سخنوران و شاعران منطقه ارسباران در آذربایجان است.

ایشان آن زمان اسم شاعر را ذکر فرمودند منتها در بوته گرفتاری ایام فراموش شده بود که امروز همزمان با چهلمین سالروز درگذشت معلم شهید دکتر علی شریعتی، بر حسب اتفاق به یادداشت مرحوم استاد شیدا و منظومه ای که شعر مذکور در آن منتشر شده، دسترسی یافتم.
اینک با نثار درود به روان دکتر شریعتی و آرزوی علو درجات سواران رفته از کاروان محققان آذربایجان به ویژه مرحوم استاد یحیی شیدا، شاعر سوتک را معرفی می کنم.

رحمه الله علی معشر الماضین.
مرحوم سیدمرتضی موسوی از شاعران انقلابی و گمنام آذربایجان در چهارم آذر ماه سال 1321 خورشیدی در روستای رشت آباد قدیم از توابع شهرستان اهر در آذربایجان شرقی در خانه آقاسید قاسم موسوی اهری به دنیا آمد.
وی پس از اخذ تحصیلات ابتدایی در روستای رشت آباد و شهر اهر، برای ادامه تحصیل در دانشسرای تربیت معلم تبریز ثبت نام می کند و به کسوت معلمی در می آید.

نخستین تجربه های شعری موسوی در نشریاتی چون کیهان، مجله جوانان و ...چاپ می شود. بن مایه اصلی سروده های موسوی دارای رنگ و بوی سیاسی و علیه رژیم پهلوی بود و بر همین اساس این آثار به مذاق اهل حکومت خوش نمی آید و بارها توسط ساواک آذربایجان دستگیر می شود.

او پس از آزادی و دستگیری های مجدد، به زندگانی مخفی روی می آورد و سرانجام در شانزدهم تیر ماه 1354 مرگ خود خواسته ای را برای خود رقم می زند.

نزدیک به ده سال پس از درگذشت سیدمرتضی موسوی، مجموعه شعر او توسط محمدحسن وثوقی گردآوری می شود و در بهار 1365 با مقدمه ای از مرحوم استاد یحیی شیدا در تبریز چاپ و منتشر می شود. عنوان نخستین شعر این مجموعه،(سوتک)بود، به همین دلیل گردآورنده کتاب، همین نام را برای مجموعه شعر شاعر بر می گزیند.

علی رغم انتشار مجموعه شعر موسوی، با توجه به درج این شعر در پشت جلد یکی از آثار مرحوم دکتر علی شریعتی، این شعر به نام ایشان ثبت و معروف می شود.

@safinehyetabriz
‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️مرغان نمادین در منطق الطير:

🕊هدهد :

: در فارسی پویک و شانه سر را گویند. (برهان) – مرغیست بدبو که بر زباله آشیان سازد، بر بدنش خطوط و رنگهای فراوان است و کنیه او ابوالاخبار و ابوثمامه و ابوالربیع و ابوروح و ابوسجاد و ابوعیاد است. گویند که از بالای آسمان آب را در زیر زمین ببیند همانطور که آدمی آنرا در شیشه ببیند. (دمیری) – گفته اند که هدهد راهنمای سلیمان بود بر آب و آن چنان بود که سلیمان هرگاه که خواستی نماز گزارد هدهد او را ره نمودی به آب و در بیابان زمین را می کندند و به آب می رسیدند تا سلیمان با آن غسل می کرد یا وضو می ساخت.

🐧بلبل :

👈نمونه مردمان جمال پرست وعاشق پیشه است.

🦜 طوطی :
نمونه آن دسته از مردمان اهل ظاهر و تقلید است که به دنیای باقی و حیات جاوید اعتقاد دارند و به آن سخت پابندند.

🦚طاووس:

نمونه اهل ظاهر است که تکالیف مذهب را به امید مزد یعنی به آرزوی بهشت و رهایی از عذاب دوزخ انجام می دهد.

🦆بط:

مرغابیست و این کلمه عربی محض نیست و مُعرّب بت است (آنندراج)
نمونه مردمان عابد و زاهد است که همه عمر گرفتار وسواس طهارت و شستشواند.

🐦کبک :

نمونه مردم جواهر دوست که همه عمر خود را صرف جمع آوری انواع جواهرات و احجار کریمه و یا اشیاء قیمتی و عتیق می نمایند.

🦃همای :

مرغیست افسانه ای که گویند استخوان خورد و جانوری نیازارد و بر سر هر کس سایه افکند پادشاه شود (انندراج)
نمونه ایست از مردان جاه طلب که از زهد و عبادت برای جلب حطام دنیوی استفاده می کنند و از راه عزلت و عبادت ظاهری درصدد بر می آیند که ارباب مملکت و سیاست را بخود جلب نمایند و برای خود دستگاهی داشته باشند. خواجه حافظ اینگونه زهاد را "واعظ شحنه شناس" اصطلاح کرده است:
▫️و اعظ شحنه شناس این عظمت گو مفروش
 زانکه منزلگه سلطان دل مسکین من است (حافظ)

🦉بوف :

پرنده ایست بنحوست مشهور و آن دو قسم می باشد کوچک و بزرگ؛ کوچک را جغد و بزرگ را بوم خوانند (برهان) –این پرنده را که به نامهای جغد و بوم و کوف و بوف و مانند آن خوانند در ادبیات زرتشتی بهمن مرغ نامیده شده است و مرغیست اهورایی و بدون نحوست.
در منطق الطير کنایه است از مردم زاهد و منزوی که گنج مقصود را در انزوا و خلوت وانعزال (گوشه گیری و عزلت نشینی) و گوشه گیری و بریدن از خلق و اجتماع می جویند.

🦅باز :

قدما باز را حیوانی متکبر و تنگ خُـلق تصور می کردند (دمیری ذیل البازی)- در اینجا نمونه مردم درباری و اهل قلم است که بعلت نزدیکی به شاه همیشه بر دیگران فخر و مباهات می نمایند و تکبر می فروشند و از سپهداری و کله داری خویش سوء استفاده می نمایند.

🐧بوتیمار :

نام مرغیست که بر لب آب نشیند و آب نخورد و گویند تشنه است و آب نخورد مبادا آب تمام شود آنرا مرغ «غم خوراک» گفته اند (آنندراج)- آنرا بعربی یمام گویند (برهان)- و حال آنکه «یمام» در عربی به کبوتر دشتی (منتهی الارب) یا کبوتر وحشی اطلاق می شود (دمیری) – در اینجا نمونه ای از آندسته از مردم خسیس است که مواهب زندگانی را از خود و دیگران دریغ می دارند، نه خود از آن متمتع می شوند و نه می توانند از تمتع دیگران لذت برند.

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

#مجموعه_سوالات_نهایی
#پایه_دوازدهم
#رشته_تجربی
گرداورنده : اقای سلمان ریشهر

کانال آزمون سرای ادبیات ایران🇮🇷

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

#مجموعه_سوالات_نهایی
#پایه_دوازدهم
#رشته_ریاضی
گرداورنده : اقای سلمان ریشهر

کانال آزمون سرای ادبیات ایران🇮🇷

‌‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan