✳️آرکی تایپ ، کهن الگو ، نمونه ازلی

❇️ از مهمترین دغدغه‌ها و شاید مهمترین دغدغه‌ای که فکر و ذکر انسان (= انسان بما هو انسان) در طولِ تاریخ به آن مشغول و با آن درگیر بوده و هست مسئله‌ی همیشه و هنوز لاینحلِ #مرگ است که به انحای مختلف بر اذهان و زبان‌ها و قلم‌ها جاری شده و می‌شود.

◀️ دغدغه‌ی مرگ و مرگ‌اندیشی نشانه‌ی میزانِ بلوغ انسان در عرصه‌ی اندیشه است و رابطه‌ی مستقیمی دارد با جهان‌بینیِ او و مشخص‌کننده‌ی این است که هر کدام از ما از چه دریچه و با چه زاویه‌ای به این مسئله نگاه می‌کنیم و چه تصویر و تصوری از آن داریم.

◀️ حال نگاهی روانکاوانه می‌اندازیم به نمونه‌ای چند از مرگ‌اندیشی‌های شاعرانه‌ تا با نوع نگاه هر شاعر به مرگ _در هنگامِ سرایشِ آن شعر_ آشنا شویم. به همین منظور لازم است از آرکی‌تایپ‌ها کمک بگیریم؛

◀️ و اما تعریفی کوتاه از آرکی‌تایپ:

آرکی‌تایپ یا "تیپ اصلی شخصیت" که در زبان فارسی به آن کهن‌الگو و نمونه‌ی ازلی گفته می‌شود اصطلاحی است روانکاوانه که توسط "کارل گوستاو یونگ" گسترش یافت اگرچه در تفکرات اندیشمندان یونان باستان نیز در مورد آن بحث شده است.

◀️ آرکی‌تایپ در علم روانشناسی آن قسمت از محتویات ناخودآگاهِ جمعی و آرمان و اندیشه‌ی بخصوصی است که در خواب‌ها و آثار ادبی و هنری بُروز می‌کند. مثلا عبور از آب یا آتش (= دال) که کهن‌الگوی انتقال از یک مرحله به مرحله‌ی دیگر است (= مدلول). مثل عبور فریدون از رود دجله و شکست دادنِ ضحاک و تاجگذاری کردن. یا عبور سیاوش از آتش و اثباتِ پاکدامنیِ خود.

◀️ اسطوره‌ها ریشه در آرکی‌تایپ‌ها دارند یعنی آرکی‌تایپ‌ها از اسطوره‌ها قدیمی‌تر هستند.

◀️ بعد از یونگ، محققان ادبی موفق به تشخیص آرکی‌تایپ‌های گوناگون در آثار ادبی شدند که عبارتند از:

۱) آرکی‌تایپ "جست و جو" در خود و دیگر پدیده‌ها...

۲) آرکی‌تایپ "پرواز" یا معراج...

۳) آرکی‌تایپ "جدال" بین خیر و شر...

۴) آرکی‌تایپ "تولد دوباره" و نو شدن...

همه کارهای جهانْ را در است
مگر مرگ، کان را درِ دیگر است
اگر خود بمانی به گیتی دراز
ز رنجِ تن آید به رفتن نیاز
#فردوسی
(آرکی‌تایپِ تولد دوباره)

دلْ سِرّ ِحیات اگر "کماهی" دانست
در مرگ هم اسرارِ الهی دانست
امروز که با خودی، ندانستی هیچ
فردا که ز خود رَوی چه خواهی دانست!؟
#خیام
(آرکی‌تایپ جست و جو)

هم مرگ بر جهانِ شما نیز بگذرد
هم رونقِ زمانِ شما نیز بگذرد
آبِ اجل که هست گلوگیرِ خاص و عام
بر حلق و بر دهانِ شما نیز بگذرد
#سیف_فرغانی
(آرکی‌تایپ جدال)

مرگ اگر مَرد است آید پیشِ من
تا کَشم خوش در کنارش تَنگْ تَنگ
من از او جانی بَرَم بی رنگ و بو
او ز من دَلقی ستانَد رنگْ رنگ
#مولانا
(آرکی‌تایپ جست و جو)

غم و شادمانی به سر می‌رود
به مرگ این دو از سر به در می‌رود
#سعدی
(آرکی‌تایپ تولد دوباره)

روزِ مرگم نَفَسی مُهلتِ دیدار بده
تا چو حافظ ز سرِ جان و جهان برخیزم
#حافظ
(آرکی‌تایپ پرواز، معراج)

چو شد زهر عادتْ مَضرَّت نبخشد
به مرگ آشنا کن به تدریج جان را
#صائب
(آرکی‌تایپ جست و جو)

ما را ز تیغِ مرگ مترسان که از ازل
بر موج بسته‌اند کلاهِ حباب را
#بیدل
(آرکی‌تایپ جدال)

پرنده‌ای که مُرده بود
به من پند داد که پرواز را به خاطر بسپارم
#فروغ_فرخزاد
(آرکی‌تایپ پرواز، معراج)

و نترسیم از مرگ
مرگ
پایانِ کبوتر نیست
#سهراب_سپهری
(آرکی‌تایپ جدال)

به رفتن و به نماندن چه مؤمنم وقتى
نفس‌کشیدنم اینجا به مرگْ مانند است
#فاطمه_مشاعی
(آرکی‌تایپ پرواز، معراج)

مرگ، دوشیزه‌ترین سوگُلیِ شعرِ من است
ولی از مُرده‌پرستی و وبا بیزارم
#محمدحسین_افشار
(آرکی‌تایپ جدال)

(... موارد دیگری نیز می‌شود به این نمونه‌ها افزود که از حوصله‌ی این قلم خارج است.)

◀️ تکمله:

به نظر من اگر چه آرکی‌تایپ در "علم بیان" بحث می‌شود اما می‌توان آن را در بخش "اغراض ثانویه" در "علم معانی" نیز قرار داد با این تفاوت که اغراض ثانوی در لفظ نمود می‌یابند اما آرکی‌تایپ‌ها در ذهنِ ناخودآگاه، و یافتنِ غرض ثانوی در کلمات و جملات ادبی از یافتنِ آرکی‌تایپ‌ها در ذهنِ ناخودآگاه بسیار ساده‌تر است...

❇️ محمدحسین افشار

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ راز ماندگاری شعر پروین اعتصامی چیست ؟

❇️ سال های شاعری پروین میان سال های ۱۳۰۳ تا ۱۳۲۰ بوده است كه همزمان با پادشاهی رضاخان بر ایران است. یكی از جنبه های مهم شعر پروین تعلیمی بودن آن است.

◀️ دائم پند و اندرز می دهد و نصایح اخلاقی عرضه می كند. منظومه فكری او هم برای عرضه تعلیم و پند و اندرز به همان سبك و سیاق شاعران كهن فارسی است. در این میان بیشتر از هركس پندهایش به اندرزهای سعدی می ماند.

◀️ در منظومه فكری پروین تقدیرگرایی از پایه های محكمی است كه بنای دیوانش روی آن قرار گرفته. عنصر تقدیر در بسیاری از شعرهای تعلیمی از اصول جداناشدنی به حساب می آید:

با چرخ، تو با حیله كی برآیی؟ ـ در پشه كجا نیروی عقاب است ‎/ چه توان خواست از مكاید دهر؟ ـ چه توان كرد؟ هرچه باداباد ‎/ پتك ایام نرم سازد مان ـ من اگر آهنم، تو گر پولاد.

◀️ این عنصر تعلیم چیزی است كه كاملاً موافق با مقتضیات زمانه بوده. حاكمیت وقت اجازه نشر ادبیات كارگری دوران مشروطه و ادبیات انتقادی را نمی داده. در طول حكومت رضاخان انتقادهایی كه در شعر شاعران دوره آمده همه سطحی هستند. ریشه ها را هدف نمی گیرند. شعر تعلیمی این دوره از ویژگی های اخلاقی و مسائل سطحی اجتماع انتقاد می كند.

◀️ استاد شفیعی كدكنی در كتاب «ادوار شعر فارسی» در این باره می گوید: «در این دوره آنها كه به عنوان ادبای رسمی هستند، یعنی كسانی كه روزنامه ها را اشغال كرده اند و تریبون ها را در اختیار گرفته اند می توان گفت غالباً آدم های سطحی و در زمینه شناخت مسائل اجتماعی كم فرهنگ، خودفروخته و حتی بی وطن هستند.

◀️ بهار در تبعید است. ایرج مرده است. عارف در همدان به زندگی گیاهی خودش ادامه می دهد و در دره های همدان تقریباً حالت زندانی به خود گرفته است. عشقی هم ترور شده است. غالب اعتراض های فرخی یزدی هم با كنایه و به كار گرفتن استعارات شعر كلاسیك است و كمتر صراحت دارد».

◀️ اما پروین نیز در این فضای بسته شعر می سرود. به نظر می رسد بهترین شیوه را برای بیان حرف های خود انتخاب كرده بود. او در اشعار تعلیمی اش كم از ظلم و دزدی و غارت حرف نزده است. هرچند گاهی خیلی آشكارا به عاملان این صفت ها می تازد ولی اغلب از راه داستان و تمثیل جلو می رود.

قطعات معروف «اشك یتیم»، «مست و هشیار»، «نامه به انوشیروان» و «دزد خانه» نمونه هایی از این نوع اند. پروین در كنار این تمثیل ها از سبك قدیمی مناظره نیز بهترین بهره ها را برده است. مثل كلیله و دمنه، مرزبان نامه و جواهرالاسرار با حاكمان وقت از زبان حیوانات حرف زده است. بلبل با گل از روزهای خوش فردا سخن می گوید.

بلبل و طوطی از درد خود و پای در بند بودن شان می گویند. بط با ماهی رازش را می گوید و گاهی هم از نباتات و جمادات كمك می گیرد. این تمثیل ها و اشعار تعلیمی همگی با زبانی روان، سلیس و فصیح سروده شده اند. چیزی كه او را میان بسیاری از شاعران معاصر ممتاز كرده است. این روانی و سلامت زبان او در بسیاری جاها با زبان سعدی و ناصرخسرو پهلو می زند. گاهی زبانش از بسیاری از شعرهای منتشر شده در سال های اخیر ملایم تر و روان تر است.

◀️ همین زبان در كنار شیوه بیان داستان گونه و تمثیل وار و نوعی مهربانی و عطوفت زنانه در اشعارش موجب شده كه بعد از گذشت چندین دهه شعر او در كنار شعر بزرگان معاصر فارسی قرار بگیرد.

◀️ شاید زن بودن و معصومیت زنان نیز در محبوبیت و شهرت او بی تأثیر نبوده است. در میان شاعران هم قطارش او تنها زن كاروان است.

◀️ بسیاری از او تصویر شاعره ای گوشه گیر و منزوی ترسیم كرده اند، حال آن كه كافی است برخی از شعرهای او كه زنان پرده نشین را خطاب قرار می دهد به یاد آوریم. سال ۱۳۱۴ در جشن فارغ التحصیلی خود «نهال آرزو» را سرود.
شعری كه انتقادهای گزنده ای نسبت به تبعیض میان زنان و مردان در بردارد. پروین زمانی شاعری می كرد كه مجال برای انعكاس اندیشه های مردان نبود تا چه برسد به اندیشه های زنان. با این حال عنصر زنانگی، عطوفت و نرمی از ستون های شعر او است.

◀️ كودكان، دختران، پیرزنان و شخصیت های فرودست جامعه در شعرش حضور دائمی دارند. و هنوز هم بعد از گذشت چند دهه صدای آن شخصیت ها مثل بسیاری از شخصیت های رمان ها و داستان های برجسته فارسی به گوش می رسد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ میازار موری که روزی‌کش است!

❇️ همه می‌دانیم که سعدی بیتی از شاهنامه را در بوستان (سرایش: ۶۵۵ ق.) تضمین کرده‌است، با وصف زیبایی از فردوسی:

چه خوش گفت فردوسی پاک‌زاد
که رحمت بر آن تربت پاک باد:

«میازار موری که دانه‌کش است
که جان دارد و جان شیرین خوش است»

◀️ این بیت در تصحیح استاد خالقی مطلق به پیروی از نسخهٔ فلورانس (تنها نسخهٔ بازمانده از شاهنامه که پیش از سرایش بوستان کتابت شده‌است) چنین آمده‌:

مکش مورکی را که روزی‌کش است
که او نیز جان دارد و جان خوش است (ویرایش نخست: ۱/۱۲۲)

◀️ استاد خالقی مطلق در مقالاتش حدس زده‌است که شکل منقول در بوستان حاصل تصرّف سعدی در بیت شاهنامه است و تکرار آن (به‌خصوص مصرع نخستش) در اغلب نسخه‌های شاهنامه نیز ناشی از تأثّر کاتبان از بوستان بوده‌است. البتّه بیت مزبور در فرائد السّلوک (تصحیح نورانی وصال: ص۱۶۶) چنین آمده‌است:

میازار موری کی دانه‌کشست
کی او نیز جان دارذ و جان خوشست

◀️ و فرائد السّلوک در ۶۱۰ هجری تألیف شده‌است و کهن‌ترین نسخهٔ آن ظاهراً مورَّخ ۶۴۱ است و نسخهٔ دیگری مورّخ ۶۸۶ هم دارد. اگرچه استاد بعدها نوشته‌است که آقای علی غلامی -که پایان‌نامهٔ دکترایش بررسی ابیات شاهنامه در سایر کتاب‌های تألیف‌شده تا پیش از ۷۰۰ ق. بوده- این نکته را به ایشان اطلاع داده، در ویرایش دوم تصحیح خود از شاهنامه (چاپ دوجلدی سخن: ۱/۷۱) نیز همان ضبط فلورانس و ویرایش نخست را حفظ کرده‌است.

◀️ از نسخه‌های پیش از ۷۵۳ ق. دو نسخهٔ لندن (۶۷۵) و سن‌ژوزف (حوالی ۷۰۰) این بیت را ندارند. مصرع نخست جز فلورانس در نسخ کاما و‌ فری‌یر (هر دو کمی بعد از ۷۰۰) و استانبول (۷۳۱) و قاهره (۷۴۱) همانند بوستان است و در نسخهٔ سن‌پترزبورگ (سابقاً لنینگراد، ۷۳۳) «مکش مورکی را کی دانه‌کش است». در مصرع دوم جز همین نسخهٔ سن‌پترزبورگ -که ضبطش همانند بوستان است- باقی نسخ کهن همه، صرف نظر از اختلافات رسم‌الخطّی، «که او نیز جان دارد و جان خوش است» دارند.

◀️ ظاهراً این اختلاف و دست‌ بردن کاتبان در متن این بیت از آنجا ناشی شده که خواسته‌اند هر دو مصرع یا مضمون «آزار» (میازار/ جان شیرین) را در بر داشته‌باشد یا «کشتن» (مکش/ جان خوش است) را. از این رو می‌شود حدس زد که در شکل اصلی بیت این سازگاری وجود نداشته و یکی از مصرع‌ها متضمّن آزردن مور بوده‌است. ضبط غالب نسخه‌ها، و تأیید فرائد السّلوک هم نشان می‌دهد که بهتر است بپذیریم مصرع نخست فلورانس/ تصحیح استاد و مصرع دوم تضمین‌شده در بوستان گشتهٔ بعدی بوده‌است و ظاهراً ضبط درست بیت را باید چنین پنداشت:

میازار موری که دانه‌کش است
که او نیز جان دارد و جان خوش است

◀️ و گرچه قرار نیست هر ضبط اصیل‌تری استوارتر و شیواتر هم باشد، این بیت در هر دو مصرع بر شکل دست‌خورده برتری آشکاری دارد. «روزی» را هم، با وجود برتری‌اش به دلیل دشوارتر بودن و نداشتن اشباع میان واژه (برخلاف دانه)، تا همین چند روز پیش سزاوار اعتنا نمی‌دانستم، چون جز فلورانس فقط در یکی دو نسخه از اواخر قرن نهم دیده‌بودمش، ولی گویا این ضبط هم ریشه‌دارتر است و باید جدی‌تر به آن اندیشید.

◀️ در رساله‌ای موسوم به رسالهٔ چنگ، تالیف قاضی کمال‌الدّین مراغی (د. ۶۶۵ ق.)-که در نسخهٔ F. 552 دانشگاه استانبول محفوظ (۱) و میکروفیلم آن به شمارهٔ ۲۴۲ در کتاب‌خانۀ مرکزی دانشگاه تهران دست‌یاب است- این بیت چنین تضمین شده‌است (۲):

میازار موری کی روزی‌کش است
کی او نیز جان دارد و جان خوش است

این کهن‌ترین ضبط مصرع نخست با «روزی» است (۳) و‌‌ اگرچه تقریباً تکلیف باقی بیت را یکسره می‌کند، پرسش «دانه یا روزی» را نیز از نو طرح می‌کند که امیدوارم در آینده بتوان به آن پاسخی قطعی‌تر داد.

۱- مصحّح رساله این نسخه را چند بار معاصر مؤلف و از قرن هفتم خوانده‌است. به گمان من نسخه باید از ۷۰۰ موخّرتر باشد و تاریخی حوالی ۷۳۰ برای آن محتمل‌تر است.

۲- نک. رسالهٔ چنگ، تصحیح محمود طیار مراغی، کیهان اندیشه ۷۶، ۱۴۸-۱۵۹ (۱۳۷۶): ۱۵۸. متأسفانه دست‌کم در تصویر من از نسخهٔ استانبول شمارهٔ برگ و صفحه دیده نمی‌شود.

۳- جالب است که نسخهٔ دیگری از این رساله در نیمهٔ نخست قرن نهم کتابت شده که در آن مصرع نخست همانند بوستان آمده‌است.

❇️ یادداشت های علی شاپوران، کانال « فن ادبیات »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ با ده اختلال شخصیتی اشنا شوید:
مترجم:نهال سهیلی فر

۱.اختلال شخصیتی پارانویایی:

فرد مبتلا همیشه به همه چیز مشکوک است. فرد به پذیرفته نشدن یا رد شدن بیش از حد حساس است و به راحتی احساس سرخوردگی می کند. شاید حتی احساس شرم و حقارت نیز کرده و کینه به دل بگیرد. کناره گیری از دیگران در بین آنها شایع است و ایجاد روابط صمیمی و نزدیک برای آنها دشوار است

علائم:

عدم اعتماد به دیگران
حساس به واکنش و عکس العمل دیگران
کینه به دل داشتن برای مدت طولانی

۲.اختلال شخصیت اسکیزوئید:

آنها بیشتر درون گرا هستند و برای خودشان یک دنیای درونی دارند. نظریه ای وجود دارد که عنوان میکند افرادی که اختلال شخصیتی اسکیزوئید دارند به شدت حساس و عاطفی هستند و زندگی درونی غنی ای دارند

علائم:

دور شدن از دوستان
عدم پاسخ عاطفی
عدم حس شوخ طبعی

۳.اختلال شخصیتی مرزی :

. بی ثباتی عاطفی، انفجار خشم هنگام نقد شدن، خودکشی و خود آزاری در بین این افراد شایع است. این افراد به شدت حس پوچی می کنند و از ترک شدن و رها شدن واهمه دارند.

علائم:

غیرقابل پیش بینی هستند
موذیانه عمل می کنند
بی ثبات هستند

۴. اختلال شخصیتی اسکیزوفرنی گونه:

افرادی که مبتلا به این اختلال شخصیتی هستند عموما عجیب و غریب توصیف می شوند. آنها اغلب روابط صمیمی و نزدیک کمی دارند یا اصلا ندارند.

علائم:

اعمال عجیب غریب و غیر معمولی
دوستانه رفتار نمی کنند
از مردم دوری می کنند یا از آنها متنفرند

۵. اختلال شخصیت نمایشی :

افرادی که به این اختلال مبتلا هستند خود را بسیار زیبا و جذاب می دانند. آنها دائما سعی دارند جلب توجه کنند و اعتماد بنفسشان به تایید و جذب دیگران وابسته است.

علائم:

جلب توجه می کنند
تمایل به اغوا کردن و فریفتن دارند
به دنبال تحت تاثیرقراردادن واکنش دیگران هستند

۶. اختلال شخصیت نارسیسیتی :

این افراد نوعی حس خود مهمی و خودخواهی داشته و به تحسین دیگران نیاز دارند. آنها بر این باورند که از همه مهم ترند و به این دلیل به احساسات دیگران توجهی نمی کنند.

علائم:

احساس برتری کردن
بی ادب و متکبر هستند

۷. اختلال وسواس فکری عملی :

افراد این دسته اغلب شکاک، محتاط، سخت و جدی و بدون حس شوخ طبعی هستند.

علائم:

براین باورند که عالی هستند
انجام رفتارهای خارج از کنترل مثل شستن بیش از حد دست ها

۸. اختلال شخصیت اجتناب پذیر :

این افراد اعتماد به نفس کمی دارند و دائما از خجالت زده شدن، مورد انتقاد قرار گرفتن و پذیرفته نشدن واهمه دارند. آنها ناخوشانید هستند و چون می ترسند که افراد از آنها خوششان نیاید از ملاقات با مردم اجتناب میکنند. آین افراد بیش از حد واکنش ها و عکس العمل های خود و دیگران را مورد بررسی قرار می دهند

علائم:

اعتماد بنفس پایین
ترس از شکست خوردن

۹. اختلال شخصیت ضد اجتماعی :

افراد مبتلا به این اختلال معمولا بدون درنظر گرفتن دیدگاه دیگران دست به عمل می زنند. این اختلال در میان مردان شایع تر از زنان است. مشخصه ی آن عدم اهمیت به احساسات دیگران است.

علائم:

بی احترامی به تصمیمات دیگران
براین باورند که فقط حرف و کار خودشان درست است
از هنجارهای اجتماعی پیروی نمی کنند

۱۰. اختلال شخصیتی وابسته یا غیرمستقل :

این افراد اعتماد بنفس کمی دارند و بیش از حد نیاز دارند که کسی مراقبشان باشد. این افراد در گرفتن تصمیمان روزانه ی خود به کمک احتیاج دارند. از تنهایی واهمه دارند و هیچ وقت تنها نمی ماند.

علائم:

اجتناب از تنهایی و انزوا
نمی توانند هیچ کاری را به تنهایی انجام دهند.


@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

♻️گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی استان ایلام با همکاری پژوهش سرای فرهیختگان برگزار می کند:
💥وبینار کشوری ادبیات با موضوع آموزش عروض
🌷مدرس: دکتر روح الله هادی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران
💥مجری و سرگروه استان: اصغر نوذری دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران
🌷زمان : چهارشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۱ ساعت ۱۸ عصر
💥مکان: به شکل مجازی در محیط اسکای روم
🌷لینک ورود:
http://www.skyroom.online/ch/iybssd2022/edu1

✳️ هرمنوتیک یا علم تأویل

❇️ هرمنوتیک یا علم تأویل، معنای نهایی را در متن (به ویژه متن ادبی) انکار می‌کند. از دید هرمنوتیک متن معنی واحد و یگانه‌ای ندارد، بلکه همواره در خواندن، تأویل خواننده، سازندۀ معناست. بر این اساس هرمنوتیک منکِر قطعیت معنی در اثر ادبی است.

◀️ ا.د. هیرش، فیلسوف آمریکایی که از نظریه‌پردازان هرمنوتیکِ جدید است، می‌گوید: « معنای متن، هرگز دقیقاً معیّن نیست.» رسیدن به قصد نویسنده امکان ندارد. فلسفۀ هرمنوتیک معنا را در کلمات و جملات نمی‌جوید؛ بلکه معتقد است معنی مربوط به آگاهی خواننده است.

◀️ در سخن عارفان مسلمان می‌بینیم که معتقدند، وقت و خیال و حال خواننده و مخاطب در فهمِ سخن دخیل است. به عبارت دیگر، معنیِ سخن به تناسبِ حال و مقام و خیال و آگاهی و کمال شنونده متغیّر است در نامه‌های عین القضات همدانی آمده است:

«جوانمردا! این شعرها را چون آینه دان، آخر دانی که آینه را صورتی نیست در خود، امّا هر که در او نگه کند، صورت خود تواند دید، همچنین می‌دان که شعر را در خود هیچ معنی نیست اما هرکسی از او آن تواند دید که نقدِ روزگارِ او بُوَد وکمالِ کار اوست. و اگر گویی که شعر را معنی آن است که قایلش خواست و دیگران معنی وضع می‌کنند از خود، این همچنان است که کسی گوید: صورتِ روی آینه صورتِ صیقل است که اوّل او نمود. و این معنی را تحقیق و غموضی است که اگر در شرح آن آویزم از مقصود بازمانم.»

◀️ بایزید بسطامی گفته‌ای دارد که ناظر بر تفاوت دریافتِ شنوندگان و اختلاف آن با نیّت گوینده است. تو می‌گوید: «سخن من بر اقتضای حال می‌آید، اما هرکس آن را چنان که اقتضای وقتِ خویش است ادراک می‌کند و سپس ادراک خود را به من منسوب می‌کند.»

◀️ مولانا جلال الدین بلخی نیز بر نقشِ خیال خواننده در دریافت و التذاذ شعر تأکید کرده است. در غزلی گوید:

شعرِ من نانِ مصر را ماند
شب بر او بگذرد نتانی خورد

آن زمانش بخور که تازه بُوَد
پیش از آنکه بر او نشیند گَرد

گر مسیرِ ضمیر جای وی است
می بمیرد در این جهان از بَرد

همچو ماهی دمی به خشک طپد
ساعتی دیگرش ببینی سرد

ور خوری بر خیالِ تازگیش
بس خیالات نقش باید کرد

آنچه نوشی خیال تو باشد
نَبُوَد گفتن کهن ای مرد

❇️ نقد خیال (بررسی دیدگاه‌های نقدِ ادبی در سبک هندی) #محمود_فتوحی، نشر روزگار، 1379، ص: 22 تا25

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️‍ بعضی کنایات روزمره و امروزی با معانی آن ها:😂

شوخی افغانی: یعنی هر مدل شوخی که حال طرف روا تا حد سکته پیش ببرد

زاقارت:یعنی ضایع،یه کامیون کار اشتباه

سگ برگر :احتمالا غذایی است که خورده شده و باعث شده دهان طرف بوی یک کامیون پیاز بدهد و همراه با بو های دیگر

شاسی بلند :اشاره به درازی قد دارد یا همان نردبان شهرداری!

ترکوندن: یعنی حال پخش کردن اساسی ، فراهم کردن، رسوندن یعنی خوب و اساسی رفتار کردن

گولاخ :گولاخ به ترکی یعنی گوش و در کل به آدم درب و داغون و نخراشیده میگن

تهران51: آدم دولتی کارمند

میرزا مقوا:کنایه از آدم لاغر و لق لقو

اوپدیس کردن:صدای ضبط را تا
آخر بلندنمودن

بی سیمچی رو زدن:وقتی موبایلتون یهویی قطع میشه گفته میشه

خسته: یه صفت به معنی حرفه ای و کار کشته

طرف آنتن نمیده: در توصیف آدم های خیلی حواس پرت گفته میشود

چلاسیدن: ترکیب ماسیدن و چسبیدن و پلاسیدن کنایه از آدمی که دپرس شده،شوک زده

بدن کار: یعنی بدن ساز ،یعنی زیبایی اندام کار؛مادرشون آرنولده

اوشکول: غربتی گیج

برو جلو بوق بزن: زیاد حرف نزن

چلقوز: عقب مانده ی گیج

خیالی نیست:مهم نیست،مطرح نیست،من بی خیالشم

جیک ثانیه: زود سریع

دودره بازی :کلک زدن، حقّه بازی کلاه گذاشتن،سر کار گذاشتن کسی

طرف سیریشه:یعنی بسیار سمج
همو که از در بیرونش کنی از پنجره وارد شود!

سوتی دادن:ضایع کردن،خراب کردن،انجام دادن کاری بر خلاف قاعده ی معمول و معقول

سیابازی:حقه بازی، شارلاتان بازی

شاسی بلند: قدبلند

قات زدن:قاتی کردن، جوش آوردن، آشفته و عصبانی شدن
معادل از کوره دررفتن

آخرشه تهشه: پایان و نهایت در کار مورد نظر، خبره و تمام بودن در کاری.

عنده مرام:یعنی:بسیار بامرام و
بامعرفت، آقای آقا

طرف آلبالویه 🍒:تقریبا معنای خاصی ندارد و برای ضایع کردن طرف مقابل به کار برده می‌شود!

آنتی حال زدن:ضد حال زدن؛حال طرف را در شرایط خاص گرفتن

آواکس: خبرچین

آینه بغل اتوبوس:به گوش های پهن و ایستاده و بزرگ گفته می‌شود

طرف iqآیکیو:برعکس باهوش زرنگ که برای مسخره کردن هوش طرف به کار می‌رود!

اتو کشیده:آدم شقّ و رق،شیک

طرف اورجیناله:اصیل و منحصر به فرد،آقای خاص،ژوزه مورینو

افقی شدن:مردن 💀

بااتیکت: با شخصیت

باطری قلمی=خیارشور:
لاغر مردنی

با دنده سنگین رفتن:عجله نداشتن،آرام و با طمانینه راه رفتن🚘

بچه راکفلر: بچه پولدار

بچه مثبت:آدم سر به راه

بچه پاستوریزه:بسیار تمیز و مرتّب

طرف رفته تو بیلبورد:
یعنی:معروف شده

پاچه خوار :چاپلوس

پارازیت شدن: اختلال ایجاد نمودن،مزاحمت فراهم نمودن

تگری شکوفه:حالت تهوع بالا آوردن

پش هستی:یعنی:اهلش هستی ،همراهی می‌کنی

تکاف زدن:کشیدن ترمز و دور زدن ماشین،ویراژ دادن

طرف تابلویه:انگشت نما و مشهور بودن در کاری

تریپ: قیافه،فرم،شیوه،سبک

تی تیش مامانی:به کسانی گفته می‌شود که خیلی وسواس دارند و در هر کاری خیلی حساس هستند.

جیرجیرک بودن: پرحرفی و ورّاجی نمودن

چراغ خامش:مخفیانه

حسش نیست: حوصله اش را ندارم

خالی بند: دروغ گو

خبرگزاری: سخن چین

خفن بودن:بی نقص و عیب، خوب و تحسین برانگیز ،جهت  هر نوع اغراق به کار می‌رود.

دور سه فرمان: کسی که خیلی مشکل دارد بسیار قاطی

طرف راداره= آنتنه:جاسوسه

سه 3 شد:نهایت خرابکاری،ضایع شد!

شیرین عسل=شیرین چایی: چاپلوس،معادل بادمجان 🍆 دور قاب چین

بَروبَکس=همان بر و بچ،بچه ها
گیلکی:جقلان👨‍👨‍👦‍👦

بریدن:کم آوردن، ناتوان شدن

فک زدن:خیلی حرف زدن،همانا چانه زدن

فنچ(فنچول):🙇‍♀
دختر کم سن و سال

صفاسیتی: کنایه از لذت زیاد

کل کل کردن: لجبازی کردن،
همان رجز خوانی حماسی

گیرِ سه پیچ=سیریش،سماجت بسیار

طرف آمپر چسبوند:عصبانی شد

مگسی شد:عصبانی شد

آنتن=رادار:آدم فروش،خبر چین

زاخارت= بی کلاس:آدم سطح پایین،بی سواد علمی!

خط خطی ام:اعصابم خُرد[خورد] است.

آژیر باش:📯حواست جمع باشد

کیشمیشی:در هم و بر هم و قاطی پاتی

آویزون:به کسی گفته می‌شود که به کسی دیگر وابسته است،انگل،
طفیلی؛

سگ سیبیل کیست❔😭😤
به مردی اطلاق میشود که
علاوه بر داشتن رذایلی مانند:🔽
قلدری_زورگویی_نامردی و همیشه حق به جانب بودن دارد.
این نوع اشخاص معمولا تنومند بوده و خر زورند!_

سگ 🐶 سبیل : استعاره از حالت تهاجمی نهفته و پنهان این سیبیل است!
اصغر سگ سیبیل!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ رویین‌تنی در استوره‌ها

❇️ رویین تن، در واژه به چم بدنی از جنس (فلز) روی، و به زبانزد، ویژگی آسیب ناپذیری برخی قهرمانان استوره ای-حماسی است. این قهرمانان هر یک، به شوندهای ویژه ای، این نیروی فراتر از اندازه آدمی را به دست آورده اند. ولی با بودن این ویژگی آسیب ناپذیری که در دلاوری های گوناگون زندگی آنان، مایه ی پیروزی شان شده است، در پایان، از راه ویژه ای آسیب دیده اند.

رویین تنی راز قهرمان است که آشکارشدنش مایه ی شکست آنان می گردد. زمینه ساز این شکست، پیمان شکنی نزدیکان، پیامد گمراهی قهرمان یا دیگران، یا به شوند دست اندازی یک نیروی بالاتر از آدمی است.

◀️ رویین تنی نیز، در همان دغدغه بنیادین آدم در باره پایان جهان ریشه دارد. راز مرگ بر کسی روشن نیست و آرزوی بی مرگی همراه همیشگی آدم. «برتری این جستار به اندازه‌ای است که کهن ترین یادمان های ادبی به جای مانده نیز، دربرگیرنده این جستار است؛ و آن حماسه گیل‌گمش است.»(ندوشن، 49)

◀️ چاره ناپذیری مرگ، در استوره‌های بسیاری از مردمان، ویژه ی آدم نیست بلکه خدایان نیز در پایان به مرگ گردن می نهند. (استوره‌های اسکاندیناوی) پس در افسانه و راستینگی، امید هر زندگی جاوید پوچ و بیهوده است و باید تن به سرنوشت داد. (مسکوب، 24)

◀️ رویین تنی، نمودهای گوناگون در استوره‌ها و داستانها دارد. برخی قهرمانان در برابر هر گونه رخدادی آسیب ناپذیرند مگر از یک نقطه نهانی رازآمیز، که در سرنوشت آنها آسیب پذیر برجا مانده است ولی از گونه های دیگر رویین تنی نیز، در امان بودن از آسیب یک پدیده ویژه است. مانند آتش و آب و...

«در استوره‌های خاورمیانه، دور داشتن از آتش (آتش‌رویینگی) در سرگذشت ابراهیم، سیاووش و سه حکیم یهودی در کتاب دانیال بازنمود یافته است.» (یاحقی، 405)

◀️ جاودانگی به میانجی آب نیز که در استوره آب حیات و جستجوی آن بازنمود یافته، گونه دیگری از رویین تنی و آرزوی بی مرگی است.
نامدارترین قهرمانان رویین تن در استوره های جهان اسفندیار در استوره ایرانی، آشیل در یونان، زیگفرید در استوره ژرمنی، بالدر در اسکاندیناوی، شمشون  سامسون در استوره یهود است.

◀️ رویین تنی را می توان والایی قهرمان حماسی-استوره ای دانست که مایه ی برتری او نسبت به جهان بیرون است. این قهرمان در سفر کمال خود به جایی می رسد که فرایند دگرگونی زاستاری نیز برکنار می ماند و بنابراین، روش فسادپذیری جهان بیرون در او ناکارآمد می گردد.

◀️ نخستین شکست قهرمان رویین تن، واپسین شکست اوست که بدرستی رویارویی با مرگ است، که رهایی از آن امکانپذیر نیست. بنابراین، پیمان شکنی، گمراهی و نیروهای بالاتر از زاستار، تنها زمینه ساز بروز این سرنوشت پایانی می گردند.

❇️ بن مایه:

محمد جعفر یاحقی، فرهنگ اسطوره‌ها(اساطیر)
محمد علی اسلامی ندوشن، داستان داستانها
شاهرخ مسکوب، پیشگفتاری(مقدمه ای) بر رستم و اسفندیار

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

🔴  تشخیص صفت مفعولی در فعل مجهول و مسند

نکته بسیار کاربردی اما مورد غفلت بسیاری از هم‌کاران :

در زبان فارسی ساخت فعل مجهول این‌گونه است.
✅ صفت مفعولی + شد(و مشتقات آن)
زاد+ ه = زاده + می‌شود: فعل مجهول
ولی مشکل همین جا تمام نمی‌شود که هیچ تازه مشکل درست می‌شود.
علی دیده‌شد یا علی دیده شد ؟؟؟
❓ ایا دیده مسند جمله است یا دیده‌شد فعل مجهول؟
یا در بسته شد یا در بسته‌شد
بسته مسند یا بسته‌شد: مجهول؟
طفلی زاده شد یا طفلی زاده‌شد.
زاده مسند یا زاده‌شد مجهول؟

🔴  در چنین شرایطی بهترین کار برای تمیز مسند از جزء اول فعل مجهول، چنین است.
نشانه صفت تفضیلی《تر》 را به جزء اول یا همان صفت مفعولی اضافه می‌کنیم؛ اگر با 《تر》 معنی داشت؛ صفت مفعولی نقش دستوری مسند است و اگر با 《تر》 نتوانست معنی معقولی ارائه بدهد؛ با جزء فعلی با هم فعل مجهول ساخته می‌شود.
در بسته《تر》 شد.
بسته مسند است ولی
علی دیده《تر》 شد.
دیده‌شد فعل مجهول است.
وطنی زاده《تر》 می‌شود.
زاده‌می‌شود فعل مجهول است.

❇️ استاد علیرضا انصاری

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✅ راه های مهم تشخیص هفت وادی عشق
(ویژه امتحان نهایی)

◀️ ۱- در ابیاتی که سخن از 《رهاکردن تعلقات و وابستگیهای دنیوی و رفتن به راه عشق》 است، درواقع به 《وادی طلب》اشاره شده است.

+ در میان خونت باید آمدن / وز همه بیرونت باید آمدن (از همه تعلقات بیرون بیا و وارد راه خونین عشق شو = طلب)

+ دل چه بندی در این سرای مجاز؟ / همت پست کی رسد به فراز

+مال اینجا بایدت انداختن/ مِلک اینجا بایدت درباختن

◀️ ۲- ابیاتی که به 《سوزندگی عشق و رنج کشیدن عاشق》 اشاره دارند، مربوط به وادی دوم، 《وادی عشق》 هستند:

+ عاشق آن باشد که چون آتش بود / گرم‌رو، سوزنده و سرکش بود

+ تا نسوزد خویش را یکبارگی / کی تواند رست از غمخوارگی

◀️ ۳- ابیاتی که در آن‌ها مفهوم 《شناخت و آگاهی》هست به وادی سوم وادی《معرفت》اشاره دارند:

+ هر یکی بینا شود بر قدر خویش / بازیابد در حقیقت صدر خویش

+سِرّ ذراتش همه روشن شود/ گلخن دنیا برو گلشن شود

◀️ ۴- وادی چهارم 《وادی استغنا》است و ابیاتی که در آن‌ها به 《بی‌نیازی از همه چیز (حتی بهشت و جهنم)》اشاره شده، مربوط به این وادی است (عاشق، فقط و فقط معشوق حقیقی را می‌خواهد و لاغیر):

+هشت جنت نیز این‌جا مرده‌ایست / هفت دوزخ همچو یخ افسرده‌ایست

+ هفت دریا یک شَمَر (آبگیر) اینجا بود / هفت اخگر یک شرر این‌جا بود

+ما را نه غم دوزخ و نه حرص بهشت است/ بردار ز رخ پرده که مشتاق لقاییم

◀️ ۵- وادی پنجم، 《وادی توحید》در ابیاتی دیده می‌شود که به 《یگانگی خدا، یکی‌بودن همه چیز، توجه و تقرب به خدا 》اشاره دارند:

+ روی‌ها چون زین بیابان درکنند / جمله سر از یک گریبان برکنند

+گر بسی بینی عدد، گر اندکی/ آن یکی باشد در این ره در یکی
+چشم بگشا و گلستان و ببین / جلوه آب صاف در گُل و خار

+ جز تو کس نیست در سرای وجود / نظر این است پیش اهل نظر

◀️ ۶- وادی ششم 《وادی حیرت》است و در ابیاتی دیده می‌شود که مفهوم 《تحیر و سرگشتگی》را می‌رسانند:

+ مرد حیران چون رسد این جایگاه / در تحیّر مانده و گم کرده راه
+ غرقه‌ی دریای حیرت آمدیم / پای تا سر عین حسرت آمدیم

◀️ ۷- وادی هفتم 《وادی فقر و فنا》همانطور که از اسمش پیداست بیانگر فانی شدن عاشق است؛ یعنی در ابیات عرفانی، هرجا مفهوم 《یکی شدن عاشق با معشوق》 یا《فانی شدن عاشق در وجود معشوق》را دیدید، به وادی هفتم از مراحل عرفانی اشاره شده است:

+صدهزاران سایه‌ی جاوید، تو / گم شده بینی ز یک خورشید، تو (هزار موجود در وجود یک خورشید گم شده‌اند = فنا)

+ چون نگه کردند آن سی‌مرغ زود/ بی‌شک این سی مرغ آن سیمرغ بود (سی پرنده در وجود خود یک موجود(سیمرغ) را دیدند = وادی فنا)
خویش را دیدند سیمرغ تمام/ بود خود سیمرغ، سی مرغ تمام

وصلت آن کس یافت کز خود شد فنا/ هر که فانی شد ز خود، مردانه ای است


@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ چه‌گونه تشبیه را به استعاره تبدیل می‌کنیم؟

❇️ تشبیه یعنی مانند کردن چیزی به چیزی مشروط بر این‌که این همانندسازی بر پایه‌ی خیال (دروغ)، ادعا و اغراق باشد و فعل جمله هم مثبت باشد.

مانند:

موهای پیرمرد در سپیدی، مانند برف بود.

می‌دانیم که یک تشبیه گسترده، چهار رکن (پایه) دارد. به این رکن‌ها، مشبّه، مشبّهٌ‌به، ادات تشبیه و وجه شبه می‌گویند.

کوتاه‌ترین شکل تشبیه، نگه داشتن دست ِ کم دو رکن ِ مشبه و مشبهٌ‌به در جمله است.
اگر همان تشبیه بالا را بخواهیم کوتاه کنیم و به کار ببریم، می‌شود:

برف ِ موهای ِ پیرمرد، مرا به فکر فرو برد.

در این عبارت، ادات تشبیه (مانند) و وجه شبه (سپیدی)، حذف شده است اما هم‌چنان تشبیه وجود دارد.
اکنون اگر بخواهیم همین تشبیه فشرده را بار دیگر کوتاه کنیم، باید یکی از دو جزءِ مانده را حذف کنیم.

🔺نکته‌ی مهم:

وقتی یکی از طرفین تشبیه (مشبه و مشبهٌ‌به) در جمله بماند، در واقع از طرف حقیقت به طرف ِ مَجاز رفته‌ایم. برای یافتن (تشخیص دادن) مجاز، نیاز به قرینه (کلمه یا کلمه‌هایی که ما را در پیدا کردن و تشخیص مجاز یاری می‌رسانند) داریم.

وقتی می‌گوییم «موهای چون برفش»، روشن است که برف، مورد نظر نیست؛ موهای پیرمرد است که به برف مانند شده است.
وقتی موها را از جمله حذف می‌کنیم، کم‌کم با یک معمّا (استعاره: مجاز با علاقه‌ی شباهت) مواجه می‌شویم. به این نمونه نگاه کنید که احمد شاملو گفته است:

نه،
این برف را دیگر سر ِ بازایستادن نیست؛
برفی که بر ابروی و به موی ما می‌نشیند.

با یک نگاه ساده متوجه می‌شوید که شاعر، دست شما را گرفته و دنبال قرینه‌ها (راه‌نمای تشخیص مجاز: استعاره) می‌برد تا از کلمه‌ی مجاز (در این‌جا برف) به حقیقت (در این‌جا پیری و سپیدی مو) برسید.
این قرینه‌ها عبارتند از: مو و ابرو.

🔹استعاره، در واقع کوچک شده‌ی همان تشبیه فشرده (کوتاه شده) است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ راه حل درست مساله تنوین

راهِ حلِ درستِ مسأله نه تغییرِ شکلِ نگارشیِ این تکواژِ وابسته‌یِ (bound morpheme) قیدساز از [-اً] عربی به [-ن]-ِ فارسی، بلکه بازگشت به ساختارِ درست و سالمِ ساختمانِ قید در زبانِ فارسی ست. یکی از راه‌هایِ آن یادآوریِ دو باره‌یِ واژه‌هایِ فارسی ست که واژهایِ عربی‌تبار با ساختارِ دستوریِ عربی– از راهِ زبانِ جعلیِ نثرِ فارسی در درازنایِ بیش از نیم‌هزاره– جایِ آن‌ها را گرفته اند. برایِ مثال، می‌توان به یاد آورد که به جایِ «تقریباً» کم- و- بیش و کمابیش را داریم، به جایِ «عمیقاً» ژرف، به جایِ «حقیقتاً» به‌راستی، به جایِ «لزوماً» ناگزیر، به جایِ «دفعتاً» ناگهان، به جایِ «تدریجاً» رفته- رفته، و بسیار نمونه و مثالِ دیگر. همچنین می‌توانیم عادت‌هایِ دیرینه را کنار بگذاریم و با واژه‌هایِ عربی‌تبار همچون واژه‌هایِ پذیرفته شده‌یِ فارسی رفتار کنیم و به قاعده‌یِ درستِ فارسی از آن‌ها قید بسازیم، چنان که نویسندگانِ فارسی در سده‌هایِ آغازین می‌کردند. برایِ مثال، به جایِ «تقریباً» بگوییم «به‌تقریب» یا ظاهراً/ به‌ظاهر، سریعاً/ به‌سرعت، دقیقاً/ به‌دقّت، ابداً/ تا ابد، تدریجاً/به‌تدریج، و جز آن‌ها. بنا بر این، خنده‌دار است که از گاه «گاهاً» بسازیم و آنگاه آن را «گاهن» بنویسیم. صورتِ قیدیِ گاه «گهگاه» است یا «هرچند گاه» یا همان خودِ «گاه»، و در زبانِ گفتار «گاه‌گُدار»، و نه هرگز «گاهن»!

❇️ گزیده ای از داستان تنوین آشوری.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

✳️ نمادهای منفی رنگ ها در هفت پیکر و روان شناسی

❇️ نماد های رنگ ها در داستان هفت پیکر را می توان این گونه تعبیر کرد:

◀️ رنگ سیاه👈 که اولین رنگ است ، می توان نمادی از افزون خواهی ، انزوا، سهوت و راز درونی دانست.

◀️ رنگ زرد،👈 دومین رنگ است و با نمادهایی چون بی اعتمادی، ترس و حسد برابری می کند.

◀️ رنگ سبز، 👈سومین رنگ در داستان، نمادی است از انسانی مدعی و خود شیفته.

◀️ رنگ قرمز👈 چهارمین رنگ به نمادهایی چون جهل و دعوت به مبارزه اشاره دارد.

◀️ رنگ فیروزه ای ، 👈پنجمین رنگ است که با نمادهای تعبیر نادرست از دنیای اطراف، ساده دلی و شخصیتی دوگانه متمایل به خوب و بد در نگاره دیده می شود.

◀️ رنگ صندل 👈ششمین رنگ در نگاره است که در این جا با قهوه ای معادل می باشد و نمادی از انسان غیر قابل اعتماد، خیانت، نافرمانی و تکبّر ورزیدن است.

◀️ رنگ سفید👈 هفتمین و آخرین رنگ در داستان ، به نماد تمامیت و کمال و مبرّا بودن از هر عیب اشاره دارد.

❇️ در علم روان شناسی هم هر کدام از این رنگ ها نماد خاصی می باشند:

◀️ رنگ سیاه،📌از ویژگی های بارز این رنگ در روان شناسی،بد بینی،ناباوری، لجاجت ، نفی هرچیز و بی علاقگی به زندگی است.(موعدی،1379: 83)

◀️ رنگ زرد،📌زمانی که رنگ زرد با درجات تیره مورد بحث است دارای معانی ای نظیر : بی اعتمادی و خیانت خواهد بود.(ایتن، 1376: 21)

◀️ رنگ سبز،📌 افرادی که رنگ سبز  را بر دیگر رنگ ها ترجیح می دهند، خود را در هر کار برتر از دیگران می دانند و خواهان دادن درس اخلاق به دیگرانند.(لوشر،1374 :81)

◀️ رنگ قرمز،📌 انسان هایی که علاقه مند به جنگ و دعوا و مشاجره هستند معمولاً تمایل به پوشیدن لباس های قرمز دارند.(سان، 1388: 121)

◀️ رنگ فیروزه ای،📌 پوشیدن لباس های فیروزه ای رنگ کمک می کند تا از وضعیتی درونی و بیرونی خود احساس درست تری داشته باشیم و شخص علاقه مند به استفاده از این رنگ شاید تمایل دارد که همیشه خود را جوان و سرزنده جلوه دهد.(سان، 1378 :132)

◀️ رنگ قهوه ای📌 رنگی است درباره احساسات جسمانی که ارتباط مستقیم با بدن دارد.(لوشر،1374 :92)

◀️ رنگ سفید،📌 معانی منفی رنگ سفید به طور معمول عبارتند از: انزوا و عدم استقامت ولی به طور کلّی این رنگ نماد کاملی از خلوص و به معانی واقعی این کلمه است.(لستون، 2006:30)

❇️ بررسی تطبیقی رنگ ها در هفت پیکر و روان شناسی

مقایسه نماد رنگ های هفت پیکر نظامی با نماد رنگ ها در علم روان شناسی به قرار زیر است:

◀️ رنگ سیاه: نماد این رنگ در داستان به طور کلی ، زیاده خواهی، شهون، درونگرایی،رمزآلود و ناکامی است.در روانشناسی نیز رنگ سیاه نماد ناباروری، شهوت، پنهان کردن و رمز آلود بودن است.

◀️ رنگ زرد: در داستان مفاهیمی چون بی اعتمادی، ترس و حسدند، در روان شناسی رنگ دارای مفهوم بی اعتمادی فریب کاری، حس حسادت و به دست آوردن قدرت است.

◀️ رنگ سبز: سبز در داستان نماد انسان مدّعی  و خود شیفته است.در روان شناسی، این رنگ نماد غرور و بلند پروازی و انسان های از خود راضی است.

◀️ رنگ قرمز: داستان، رنگ قرمز را نمادی از دعوت به مبارزه، وجهل معرفی می کند. در روان شناسی رنگ مفاهیمی چون خیال بافی، پرخاشگری و داشتن آرزوهای بسیار. برای رنگ قرمز در نظر گرفته شده است.

◀️ رنگ قهوه ای:این رنگ در داستان نمادی از خیانت، نافرمانی، تکبّر ورزیدن و انسان های غیر قابل اعتماد است. قهوه ای در روان شناسی رنگ نماد انسان هایی با اراده و قابل اعتماد که در هرکاری از خود جدیّت نشان می دهند، می باشد.

◀️ رنگ سفید: سفید در داستان به معنای تمامیّت و کمال ودر روان شناسی رنگ نماد خلوص، پاکی و معصومیت است.

❇️ به این ترتیب رنگ هایی که درمنظومه هفت پیکر و روان شناسی رنگ مفاهیم و نمادهایی یکسان دارند عبارتند از:

سیاه، زرد، سبز،قرمز، و سفید و رنگ هایی که در نگاره و روان شناسی رنگ مفاهیم و نمادهایی متفاوت دارند، فیروزه ای و قهوه ای هستند؛ یعنی پنج رنگ در دو زمینه ی متفاوت ، که یکی مرتبط با ارزش های بومی یک کشور و دیگری در راستای روان شناسی رنگ قرار دارد نمادهایی متشابه دارند و دو رنگ از هفت رنگ باقی مانده نمادهای متفاوت دارند.
 
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

📖معروفترین پدرهای دنیای ادبیات

برخلاف شخصیت مادرها، تصویر پدرها در دنیای ادبیات تنوع زیادی دارد و نویسندگان نگاه‌های متفاوتی به رابطه پدر و فرزندی دارند. این، فهرستی است که من (احسان رضایی) از پدرهای خیالی در داستان‌هایی که خوانده‌ام، در ذهن داشتم و آنها را طبق الگوهای متفاوت رابطه با فرزندان، در چند دسته تقسیم کردم. قاعدتا به این سیاهه می‌شود اسم‌های دیگر هم اضافه کرد و آن فهرست کاملتر را برای مطالعات بعدی استفاده کرد. فعلا همین را داشته باشید:

😵پدرهای کشته به دست پسر

ادیپ، پدرش (لایوس) را می‌کشد/ ضحاک پدرش (مرداس) را می‌کشد/ «برادران کارامازوف» (جز آلیوشا) پدرشان را می‌کشند/ در «آتش بدون دود» یک مورد پدرکشی هست/ ولدمورت «هری پاتر» پدر ماگلش را کشته

😰پدرهایی که پسرشان را کشتند

اودیسه و تلگونوس/ رستم و سهراب (داستان دنباله‌هایی در مورد برزو، پسر سهراب و شهریار، پسر برزو هم دارد که با رستم می‌جنگند)/ گشتاسپ، اسفندیار را به جنگ رستم می‌فرستد و عملاً او را به کشتن می‌دهد/ پدر نیل در «انجمن شاعران مرده» آن‌قدر فشار می‌آورد که نیل خودکشی می‌کند (ن. اچ. کلاین‌بام)


😔پدرهای ناکام و خیرندیده از فرزند

پریام، پادشاه تروا/ فریدون در «شاهنامه»/ «شاه لیر» و دخترهایش (شکسپیر)/ پدر مقتولِ «هملت» (شکسپیر)/ «باباگوریو» و دو دخترش (بالزاک)/ «پدر خانواده» (دنیس دیدرو)/ بابای بازاروفِ جوان در «پدران و پسران» (تورگنیف)/ پدر رمان «ماهی بزرگ» (دانیل والاس) که بچه‌ها هیچوقت حرفهایش را باور نمی‌کنند/ اغلب پدرهای «آتش بدون دود» (نادر ابراهیمی)

😎پدرهای قدرتمند

«پدرخوانده»های ماریو پوزو/ پدر سارا کرو (فرانسیس هادسن بارنت) که خیلی خرپول است/ بابای جسی در «خداحافظ گری کوپر» (رومن گاری)/ لرد عزریل در «نیروی اهریمنی اش» (فیلیپ پولمن)


😡پدرهای زیادی گیر

پدر تام (گدا) در «شاهزاده و گدا» (مارک تواین)/ دنتور و پسرهایش در «ارباب حلقه‌ها» (تالکین)/ پدر «خانواده تیبو» (روژه مارتن دوگار)

😴پدرهای بی‌مسوولیت

تناردیه پدر در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ بابای اسکارلت «بربادرفته» (مارگارت میچل)/ هنچارد که «شهردار کاستربریج» هم می‌شود ولی فکر فروختن بچه‌اش رهایش نمی‌کند (تامس هاردی)/ دکتر هورنیکور «گهواره گربه» (کورت ونه‌گات)

🤕پدرهای بی‌عرضه

پدر مومو در «زندگی در پیش رو» (رومن گاری)/ پدر مخترع بوگیر کفش در «گودال‌ها» (لوییس ساکار)

😇پدرهای موثر در تربیت بچه

بابای کیتی در «آنا کارنینا» و باقی کارهای تولستوی/ سروانِ «دختر سروان» (پوشکین)/ آتیکوس فینچ در «کشتن مرغ مینا» (هارپر لی) که خیلی از منتقدها او را بهترین تصویر پدر در دنیای ادبیات می‌دانند/ پدر راوی در «راستی آخرین بار پدرت را کی دیدی؟» (بلیک ماریسن)

🤔پدرهای با شخصیت پیچیده

پراپسرو در نمایشنامه «طوفان» (شکسپیر)/ پدر سونیا در «جنایت و مکافات» (داستایوسکی)/ پدر نیک در قصه «پدرها و پسرها» (همینگوی)/ قصه‌های دن چاون/ «گاوخونی» (جعفر مدرس صادقی)

😜پدرهای بامزه

«قصه‌های بابام» (ارسکین کالدول)/ کمیک «قصه‌های من و بابام» (اریش اُزِر)/ داستان «ماجرای عمل لوزه کوچک بابام» در «شلوارهای وصله‌دار» (رسول پرویزی)/ پدر سعید در «دایی‌جان ناپلئون» (پزشکزاد)/ پدر مهاجرت‌کرده «عطرسنبل، بوی کاج» (فیروزه جزایری دوما)

🤗پدرخوانده‌ها

پدر ژپتو در «پینوکیو» (کارلو کلودی)/ ژان والژان در «بینوایان» (ویکتور هوگو)/ «بابا لنگ‌دراز»ِ جودی ابوت (جین وبستر)

😀پدربزرگ‌ها

بابابزرگ نل (قصه «جعبه جواهر» چارلز دیکنز)/بابابزرگ «هایدی» (جوانا اسپیری)/ پدربزرگ سوفی در «راز داوینچی» (دن براون)/ باباجونِ علی فتاح در «من او» (رضا امیرخانی)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan