فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️ایهام و لطیفه‌گویی

❇️ ایهام از این روی که می‌تواند هم‌زمان چند معنی را برتابد، چند معنایی که گاه پاره‌ای از آنها خلاف انتظار و در نتیجه طنزآمیز و خنده‌انگیز می‌نمایند، برای شیرین‌کاری‌های زبانی یعنی نکته گویی، لطیفه‌پردازی، مطایبه‌آوری و حاضرجوابی و.... شیوه‌ای شیرین و زمینه‌ای مناسب به شمار می‌آید و از این جاست که ایهام با لطیفه‌پردازی پیوند آشکار و استواری می‌پذیرد. تأمّل در ساختار لطیفه‌ها نیز نشان می‌دهد که بنیاد بسیاری از آنها بر واژه یا عبارت یا ساختاری چند معنایی است:

🔳گویند یغمای جندقی شبی را در منزل یکی از دوستان به عیش و نوش گذراند، سحرگاهان به اتاقی رفت تا اندکی بیاساید. از بختِ بد اتاق او روی طویله‌ای قرار داشت که خری در آن بود. تا می‌رفت چشمش گرم شود، خر با عرعرهای پیاپی او را از جا می‌پراند. یغما هرچه کرد نتوانست بخوابد. ناگزیر با اوقات تلخی از جا برخاست و بی‌آنکه به صاحبخانه چیزی بگوید این بیت را بر کاغذی نوشت و رفت:
خود آدمک بدی نبودی
قبرِ پدرِ خرت بسوزد.
محورِ ایهام: مصراع دوم.
1ـ فحش به خرِ صاحب‌خانه که نگذاشت یغما بخوابد. 2 ـ فحش به خودِ صاحب‌خانه

🔳ظریفی به خانۀ حاکمی رفت، حاکم با برادرش سرگرم شیره کشیدن بود. ظریف به بداهت گفت:
بر خلاف طبیعت و سیره
دو برادر شدند همشیره
محور ایهام: همشیره. 1 ـ خواهر 2 ـ کسی که با دیگری شیره می‌کشد.

🔳محتسبان مستی را که در ملأعام عربده جویی می‌کرد گرفتند و به محکمه بردند. دیری گذشت بدون اینکه کسی به او چیزی بگوید. مست که حوصله‌اش سر رفته بود از یکی پرسید مرا برای چه اینجا آورده‌اید؟ گفتند برای عرق‌خوری. گفت چه خوب ما هم اهلش هستیم، پس شروع کنیم.
محور ایهام: برای عرق خوری
1ـ به گناه عرق خوری 2ـ برای این که با هم عرق بخوریم.

🔳معلم تاریخ از دانش‌آموزی که چند روز غایب بود پرسید: از کی تا حالا غایب بوده‌ای؟ گفت از انقراض صفویه و بعد خندۀ بچه‌ها
محور ایهام: از انقراض صفویه
1ـ از روز درس انقراض صفویه 2 ـ از انقراض صفویه

🔳یکی از دیگری پرسید تو که اهل ادبی بگو بدانم هیچ‌کِدام( با کسره کاف) درست است یا هیچ‌کَدام ( با فتحه کام ). گفت: هیچ‌کُدام
محور ایهام: هیچ‌کّدام
1ـ هیچ‌کُدام درست است 2 ـ هیچ‌کُدام از هیچ‌کِدام و هیچ‌کَدام درست نیست.

❇️ منبع:

ایهام در شعر فارسی، سید محمد راستگو. ـ تهران: سروش،1379

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️جانوران و نمادین بودن آنها در ادبیات

آهو ( آزادگی و بی گناهی )
اسب (نجابت و هوشیاری )
پلنگ ( تکبر و بلند پروازی )
پشه ( ضعف و ناتوانی )
جغد ( دانایی و تیزبینی و قصه گویی )
باز ( فال نیک )
الاغ ( کودنی و صبوری )
بره ( معصومیت )
خرس ( پر خوری )
بلبل (بی توجهی، عاشقی و دلباختگی )
خرگوش ( غفلت )
بوقلمون ( چند رنگی و بی ثباتی )
روباه ( مکر و حیله )
بزغاله ( شیطنت )
بز ( دانایی )
سگ ( وفاداری و دوستی )
ببر ( ضعیف کشی )
شیر ( پادشاهی و شجاعت و قدرت )
شتر مرغ ( بهانه جویی )
بوتیمار ( غم خوردن )
پرستو ( فال نیک و بهار )
شتر ( کینه توزی )
طوطی ( تقلید )
عقاب ( خودپسندی )
کرکس ( مفت خوری )
لک لک (شادی و نشاط )
کبک ( خوش خرامی و طنازی )
زرافه ( بلندی و نشخوارگی )
کلاغ ( شومی و سخن چینی )
ماهی ( زیبایی و امید و پویایی)
گربه ( بی وفایی و بی چشم و رویی )
گوسفند ( حماقت و خونسردی )
فیل ( یکدلی و قدرت )
گرگ ( زرنگی و تجاوز )
نهنگ (عظمت و درندگی )
موش ( حقارت و موذیگری )
کفتار ( دزدی و نحسی )
میمون ( تقلید و اطوار )
مار ( ظاهر خوش و باطن بد)
عقرب ( زیرکی و خودنمایی )
قناری ( خوش آوازی )
قورباغه
هدهد ( مژده دهی و رهبری )
کرگدن ( تنومندی و پرزوری )
طاووس ( زیبایی و غرور )
عقاب ( بلند پروازی )
شیر ( شجاعت )
ملخ ( بی خیالی و راحت طلبی )
خفاش ( جهل و نادانی و شیطان )

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ هرز آموزی در ادبیات

❇️ هرزآموزی عبارت از بیان روش ها و تکنیکهایی است که :

◀️‌۱. اساس علمی ندارد (در کتاب درسی و مراجع دانشگاهی نیامده است. همچنین در امتحانات تشریحی و نهایی مورد پذیرش نیست)

◀️ ۲. اساس منطقی ندارد(میان مفروضات و نتایج، ارتباط منطقی وجود ندارد؛موارد نقض بسیاری در یک حکم کلی دیده می شود و به زبان عامه مصداق گودرز و شقایق است. )

◀️ ۳. بی نیاز از طی فرآیند یادگیری و تمرین و تکرار معرفی می شود.(به دانش آموز امید واهی می دهد که بدون زحمت آموختن میتواند به موفقیت در آزمون برسد.)

◀️ ۴. گوینده آنها آگاهانه و عامدانه برای شانه خالی کردن از دشواری آموزش مباحث علمی، آن آموزه غلط را ارائه می کند.(به جای درگیرکردن دانش آموز با مفاهیم و روش های سوال ورزی و پاسخ جویی، ذهن او را به ارائه نتایجی حاضروآماده و نیندیشیده معتاد می کنند که در بسیاری موارد درست هم از آب در نمی آیند.)

🔵 نمونه های رایج هرزآموزی در درس زبان و ادبیات فارسی:

🙈وقتی بشود بین دو مصراع " همچنان که " آورد، اسلوب معادله است!
🙈وقتی نتوان بیتی را پشت وانت بار نوشت، اسلوب معادله نیست!
🙈هر وقت اجزای بدن انسان را به غیر جاندار نسبت بدهیم ، اضافه استعاری است!
🙈کنایه فعل مرکب است!
🙈پاسخ سوالات "چطور است؟ و چگونه است؟ " ، مسند جمله است!
🙈اگر به اعضای بدن انسان " ه " اضافه شود، کلمه مشتق ساخته می شود!
🙈هروقت " بی " معنای "بدونِ" بدهد، تکواژ آزاد است!
🙈اولین کلمه ای که در گروه اسمی کسره می گیرد، هسته گروه اسمی است!
🙈حافظ عارف کامل بوده و تمام شعرهایش عرفانی است!
🙈در قدیم رامین اسم دخترها بوده، به همین خاطر ویس به رامین نامه عاشقانه می نوشته!
🙈به ناصرالدین شاه لقب صاحب قران دادند چون در زمان او سکه یک قرانی ضرب شد!
🙈برای جواب دادن به تستهای قرابت معنایی باید تکنیک بلد باشیم!
🙈ادبیات حفظی است🙈

❇️ مطلب ارسالی از: کانال « دکتر هامون سبطی »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ایماژ در شعرِ شاعران عصر سامانی:

❇️ در روزگار سامانی شاعران با طبیعت و مظاهرِ آن اُنس و همدلیِ فراوان داشتند و تصویر هر چیزی را در مناظر طبیعت مُتجلّی می‌دیدند. به عبارت دیگر جلوه‌های رنگارنگ و دامنۀ گسترده و پُر نقشِ طبیعت الهام‌بخش طبعِ آنان در نگارگری‌های شاعرانه بود. از این رو رودکی دندان‌های درخشندۀ سال‌های جوانیش را چون ستارۀ سحری و قطرۀ باران می‌دید:

مرا بِسُود و فرو ریخت هرچه دندان بود
نبود دندان لابل چراغِ تابان بود

سپید سیمِ زده بود و دُرُّ و مرجان بود
ستارۀ سحری بود و قطره باران بود.

◀️ فردوسی نیز فرِّ فریدون و ضرورت وجود او را در روزگار تیرۀ ضحّاک، بمنزلۀ بارانی در کام تشنۀ جهان می‌انگاشت و فریدون را چنین تصوّر می‌کرد:

جهان را چو باران به بایستگی
روان را چو دانش به شایستگی

◀️ شهید بلخی می‌پنداشت که اگر غم را چون آتش دود بود، جهان تاریک بودی جاودانه:

اگر غم را چو آتش دود بودی
جهان تاریک بودی جاودانه

در این گیتی سراسر گر بگردی
خردمندی نیابی شادمانه

و همو دانش و خواسته(ثروت) را چون نرگس و گل می‎دید که به یک جای نَشکُفند به هم:

دانش و خواسته است نرگس و گُل
که به یک جای نشکفند به هم

هر که را خواسته است دانش نیست
وان که را خواسته است دانش کم

◀️ آغاجی بخارایی از معاصران دقیقی، ریزش برف را ـ که خود جلوه‌ای از طبیعت بود ـ با نمایش پرواز کبوتران سپید بال یعنی منظرۀ طبیعی دیگر چنین ساده و زیبا مُجسّم می‌ساخت:

به هوا در نگر که لشکر برف
چون کند او همی پرواز

راست همچون کبوتران سپید
راه گُم‌کردگان ز هیبتِ باز

◀️ یا رودکی وقتی می‌خواست از تأثیر دمِ گرم و شعرِ لطیف و نرم خویش در دل‌های سخت سخن گوید، به مدد این تصویرِ ساده امّا بسیار گویا ادایِ مقصود می‌کرد:

بسا دلا که بسان حریر کرده به شعر
از آن سپس که به کردار سنگ و سندان بود.

◀️ ابوالعبّاس رَبّنجِنی نیز میان لرزش گنجشک در باران و احوالِ خویشتن پیوندی چنین لطیف احساس می‌کرد:

بُنجشگ چگونه لرزد از باران
چون یاد کنم تو را چنان لرزم

◀️ غرض آنکه در شعرِ فارسی آن عصر نوعی پیوستگی شاعرانه و در عین حال ساده با طبیعت محسوس بود. شاعر نه تنها با طبیعت اُنسِ فراوان داشت و همه چیز را در آینۀ آن می‌دید؛ بلکه زیبایی را نیز در سادگی طبیعی می‌جُست. عجب نیست که فرّخی سیستانی دست بردن در حُسنِ خداداد و آشفتنِ آن را روا نمی‌دید:

ای غالیه کشیده تو را دستِ روزگار
باز این چه غالیه است که تو برده‌ای به کار

روی تو را به غالیه کردن چه حاجت است
او را چنان که هست بدو دست بازدار

آرایشی بکار چه داری همی کز او
آرایش خدای تبه گردد، ای نگار

❇️ منبع:
یادگار‌نامۀ حبیب یغمائی، زیر نظر ایرج افشار، تهران: انتشارات فرهنگ ایران زمین، 1356 / از مقالۀ دکتر غلامحسین یوسفی با عنوان: زچندین عاشقانه شعر دلبر، ص: 372 ـ 371

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع سبک‌های زبانی در فارسی
❇️ بخش اول

❇️ سبک‌های زبانی در فارسی را می‌توان به صورت بخش‌هایی روی‌ یک پیوستار در نظر گرفت که میزان رسمی‌بودن در آن، بسته به جایگاه اجتماعی و میزان صمیمیت گوینده و شنونده به‌تدریج کاهش می‌یابد. البته میان این سبک‌ها مرز کاملا روشن و دقیقی وجود ندارد و تا حدی ممکن است همپوشی داشته نیز باشند.

- محترمانه: به آن دو نفر بفرمایید برای صرف غذا به تالار تشریف ببرند.

- رسمی: به آن دو نفر بگویید برای خوردن غذا به تالار بروند.

- نیمه‌رسمی: به اون دو نفر بگین برای خوردن غذا به تالار برن.

- محاوره‌ای: به اون دو نفر بگو برای خوردن غذا برن تالار.

- عامیانه: به اون دو نفر بگو واسه لمبوندن برن تالار.

◀️ سبک محترمانه

سبک محترمانه سبکی بسیار رسمی ‌است و در موقعیت‌هایی استفاده می‌شود که جایگاه اجتماعی دو طرف گفت‌وگو بسیار بالاست، مثلن میان دو سفیر ‌یا دو مقام بلندپایه‌ی دولتی ‌یا علمی‌ یا در موقعیت‌هایی که فاصله‌ی گوینده و شنونده از نظر مرتبه‌ی اجتماعی ‌یا صمیمت، بسیار زیاد است. از ویژگی‌های این سبک کاربرد فعل‌های بسیار محترمانه مانند «فرمودند» (معادل گفت), «ملاحظه کردند» (معادل دید), «تشریف بردند» (معادل رفت) و مانند آن‌هاست. همچنین در این سبک حذف حروف اضافه و کاربرد اصطلاح‌های متعلق به سبک‌های محاوره‌ای و خودمانی دیده نمی‌شود. بسیاری از اصطلاح‌ها و عبارت‌های این سبک نیز کلیشه‌ای‌اند, مثلن در مراسم عزا عبارت «بقای عمر شما باشد» رواج دارد. ‌یکی دیگر از ویژگی‌های این سبک این است که ضمایر و صیغه‌های فعلی مربوط به دوم شخص جمع به جای دوم شخص مفرد به کار می‌رود و دلیل آن هم رساندن مفهوم «احترام» است، مثلا به جای «تو به مدرسه نرفتی» گفته می‌شود «شما به مدرسه نرفتید».

در آثار ادبی اگر موقعیت ایجاد شده در گفت‌وگو، موقعیتی با همین مشخصات باشد، گفتار گوینده به همین سبک نمود می‌یابد. مثال:

«ولی این سکوت, در پاره‌یی مسایل که رنگ شوخی ندارد ممکن است اشتباهاتی را باعث شود و ضایعاتی به بار آورد که من این‌جا برای جلوگیری از اطاله‌ی کلام با کمال تأسف از ذکر امثله بی‌شماری که در مورد آن به‌یاد دارم، خودداری می‌کنم … در هر حال من برای استماع توضیحات کافی آقایان آماده‌ام و همان‌طور که همیشه رویه‌ی اینجانب بوده، برای ایضاح هرچه بیش‌تر مسایل … از صرف اوقات گران‌بهای خود … به هیچ‌وجه مضایقه ندارم» (شاملو ۱۴۷).

◀️ سبک رسمی

اساس این سبک را زبان معیار تشکیل می‌دهد. زبان معیار ‌یا سبک رسمی‌ به‌طور رایج در مراکز اداری و آموزشی کشور و در نگارش آثار ادبی و علمی ‌استفاده می‌شود. این سبک در نگارش بخش بزرگ‌تر متن‌های ادبی، علمی ‌و فنی، سخن‌رانی‌ها و نشست‌ها و موقعیت‌های رسمی ‌مانند سمینارهای دانشگاهی و جلسات دادگاه‌ها, اخبار رادیو و تلویزیون و مانند آن‌ها به کار می‌رود.

در سبک رسمی, صیغه‌های فعل‌ها به همان صورت که در زیرساخت‌ یعنی در نظام زبانی فارسی‌زبانان وجود دارد به کار می‌روند و تغییر نمی‌کنند. حذف حروف اضافه نیز در این سبک وجود ندارد. همچنین بخش زیادی از اصطلاح‌های مربوط به سبک‌های محاوره‌ای و خودمانی در این سبک کاربرد ندارند. در مثال زیر گفت‌وگوی دو فرد اشراف‌زاده که در صحبت با‌ یکدیگر سبک رسمی‌ را به کار می‌گیرند دیده می‌شود:

گفتم: فخرالنساء, صبح به این زودی سرما می‌خوری, آن هم با این پیراهن تور.

گفت: دیر‌یازود, چه فرق می‌کند؟ دیشب چه قدر باختی, شازده؟

گفتم: تعریفی نداشت.

گفت: تو سرما نخوری.

گفتم: نترس. (گلشیری ۱۱۱)

◀️ سبک نیمه‌رسمی

سبک نیمه‌رسمی، هم دارای برخی از ویژگی‌های سبک رسمی ‌است و هم دارای برخی از ویژگی‌های سبک محاوره‌ای. سبک نیمه‌رسمی ‌در موقعیت‌هایی استفاده می‌شود که رسمی‌بودن رابطه‌ی دو طرف کم‌تر است و گفتار طرفین گفت‌وگو به سبک محاوره‌ای نزدیک شده است. مثلا دانش‌آموزان در کلاس درس هنگام صحبت با آموزگارشان و کارمندان در محل کار هنگام صحبت با رییس اداره از این سبک استفاده می‌کنند. در این سبک, صیغه‌های فعل‌ها دارای صورت آوایی و نوشتاری متمایز از صورت فعل‌های در سبک رسمی‌اند. مثلا «بگویید» به‌صورت «بگین», «بروند» به‌صورت «برن» و «بیایید» به صورت «بیایین» تلفظ و بر همین اساس نوشته می‌شوند. در مثال‌های زیر سبک نیمه‌رسمی ‌به کار رفته است:

- ناراحت نشین مامانم.‌ یک گوسفند نذر ابوالفضل کنین. (شاملو ۸۰)

- برای جواز دفن فردا صبح هم می‌تونستین بفرستین پی من. (همان ۸۱)

ادامه دارد ... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع سبک‌های زبانی در فارسی
❇️ بخش دوم

در بعضی از مواقع حرف‌های اضافه حذف می‌شود. مثلا در متن زیر حرف اضافه «به» قبل از «هندوستان» و «جلفا» حذف شده است:

«شوهر که کرد رفت هندوستان و چند سال بعد با پسرش برگشت جلفا.» (پیرزاد ۲۷)

همچنین اصطلاح‌های محاوره‌ای و عامیانه (که در سبک‌های محترمانه و رسمی ‌به‌ندرت به کار می‌روند ‌یا اصلن به کار نمی‌روند و در سبک‌های محاوره‌ای و خودمانی به میزان بسیار زیاد به کار می‌روند) در موارد اندکی، در سبک نیمه‌رسمی ‌دیده می‌شوند. مثلن برخی از این اصطلاح‌ها را در عبارت‌های زیر می‌توان دید:

«… و باز ارمنی‌های جلفا ساز کوک کردند …», «توی جلفا چو افتاد پسرش مرض لاعلاجی گرفته…»، و «و تبریزی از دماغ فیل افتاده؟» (همان ۲۷)

برای این که تغییرات مربوط به صیغه‌های فعل در این سبک به‌طور روشن‌تری مشاهده شوند، صیغه‌های فعل مضارع از «رفتن» در دو سبک رسمی ‌و نیمه‌رسمی‌ در زیر ذکر می‌شود. صیغه‌های رسمی‌ عبارتند از: «می‌روم, می‌روی, می‌رود, می‌رویم, می‌روید, می‌روند». صیغه‌های نیمه‌رسمی ‌عبارتند از: «می‌رم, می‌ری, می‌ره, می‌ریم, می‌رین, می‌رن».

◀️ سبک‌ محاوره‌ای

ویژگی‌های رسمی ‌این سبک نسبت به سبک نیمه‌رسمی‌ کم‌تر است، از جمله این که در سبک نیمه‌رسمی‌ کاربرد صیغه‌های فعلی دوم شخص جمع به‌جای دوم شخص مفرد برای بیان مفهوم احترام بیش‌تر دیده می‌شود تا در سبک محاوره‌ای. واژه‌ها بیش از حد تخصصی ‌یا ادبی ‌یا فنی و به‌طور کلی واژه‌هایی که خاص سبک رسمی‌اند عمومن در این سبک کاربرد ندارند. مثلن به‌طور معمول واژه‌های «درمی‌نوردم», «بدرود»، «چه‌گونه»، «پرداختن»، «تعلل» و «تناول» در سبک محاوره‌ای به کار نمی‌روند. ‌یکی دیگر از ویژگی‌های این سبک کاربرد ساخت‌های دوگان‌سازی‌شده مانند «چیزمیز», «کاغذماغذ», «قاطی‌پاتی» و «صاف‌وصوف» است. همچنین در این سبک اصطلاح‌های محاوره‌ای کاربرد زیادی دارد. سبک محاوره‌ای همان سبک زبانی‌ است که بین مردم در کوچه و خیابان که دارای سطوح متفاوت و متنوع تحصیلاتی, سنی و طبقاتی‌اند به کار می‌رود. در مثال‌های زیر سبک محاوره‌ای به کار رفته است:

- پدرم از دستم می‌ره. خداجان چه کار کنم؟

- چیزی نیست مامانم، خوب می‌شه.

- مرد این خونه تو هستی دیگه. (شاملو ۸۰)

سبک‌های رسمی ‌و محاوره‌ای از نظر وسعت دامنه‌ی کاربرد, بارزتر از سبک‌های دیگرند و در واژگان زبان زوج‌های زیادی را می‌توان ‌یافت که تفاوت آن‌ها سبکی است و هر‌یک از اعضای هر زوج متعلق به ‌یکی از این دو سبک ‌اند, مثل {در، توی}, {عدد,‌ تا}، {پنهان شد, قایم شد}, {نام, اسم}, {منزل, خانه} و {دشوار, سخت}.

◀️ سبک عامیانه (خودمانی)

این سبک برای ارتباط زبانی میان کسانی به کار می‌رود که مردم عامی‌ کوچه و بازارند. این سبک بین کسانی که ارتباط خیلی صمیمانه دارند نیز کاربرد دارد، مانند دوستان بسیار صمیمی, هم‌کلاسی‌های مدرسه, رفقای هم‌محله, زن و شوهر, پدر و فرزند‌ یا مادر و فرزند. این سبک با سبک محاوره‌ای تا حدی همپوشی دارد، ولی ‌یکی از ویژگی‌های بارز این سبک، کاربرد زیاد اصطلاح‌های عامیانه است.

به دلیل این که ‌یکی از موارد کاربرد این سبک، در گفتار کسانی است که از طبقات پایین جامعه و عمدتن بی‌سواد ‌یا کم‌سوادند و از نظر اقتصادی و اجتماعی در پایین‌ترین سطوح جامعه قرار دارند، در این سبک اصطلاح‌های عامیانه و واژه‌های زیادی به کار می‌رود که بخش عمده‌ی آن‌ها عمومن در سبک‌های دیگر به کار نمی‌رود. واژه‌ها و عبارت‌هایی که در سبک‌های دیگر به کار نمی‌روند, مانند فحش‌ها و متلک‌های عامیانه, در این سبک رواج دارند. در «کتاب کوچه» از احمد شاملو اصطلاح‌های بسیاری از این سبک را می‌توان ‌یافت. در مثال‌های زیر نمودی از سبک خودمانی مشاهده می‌شود:

- اگه ‌یه بار دیگه ببینه گردو‌بازی می‌کنی پوستتو قلفتی می‌کنه (شاملو ۱۶۰)

- حالا همه‌مون‌ یکی ‌یه شیکم سیر حلوا می‌خوریم (همان ۱۶۳)

- هیچ وقت بچه‌ها مثل حالا نیومده بودن دور هم بشینن بگن حسنی رییس ماس تا منهم عصای رییسی رو بدم به‌اش. (همان ۱۶۶)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ صامت ميانجي

❇️ در بياموزيم كتاب زبان فارسي رشته ي تجربي – رياضي در مورد واج يا صامت ميانجي چنين مي­خوانيم: «چرا آشنايان را مانند دوستان به صورت آشناان نمي خوانيم و نمي نويسيم؟ زيرا  كلمه ي دوست به صامت «ت» ختم شده است و هر صامتي مي تواند با نشانه ي جمع «ان» كه با مصوت آغاز مي شود به تلفظ درآيد اما كلمه ي آشنا به مصوت «آ» ختم شده است و دو مصوت با هم تلفظ نمي شوند. در اينجا يك صامت مورد نياز است كه بين دو مصوت قرارگيرد. صامت «ي» را درآشنايان واج ميانجي مي گويند.»

◀️ مؤلفان محترم در ادامه نيز واژه هاي «تشنگان، نياكان، پلكان و سبزيجات» را بيان نموده اند و صامت­هاي «گ» ، «ك» و «ج» موجود در آنها را واج ميانجي معرفي مي كنند. همچنين صامت ميانجي درواژه هاي «گيسوان ، بانوان و زانوان » را « واو» مي دانند.
دردستورزبان فارسي انوري- گيوي در اين مورد چنين آمده است:اسم و همچنين صفتي كه جانشين اسم مي شود و به صورت جمع درمي آيد اگر به «ا» و «واو» ختم شده باشد، هنگام جمع بستن با «ان» بين كلمه و «ان» حرف صامت«ي»مي افزايند:
« آشنايان، جنگجويان» ... در برخي از كلمات مختوم به «واو» اين «ي» افزوده نمي شود: «هندوان، بازوان... .»

◀️ حال اين سؤال پيش مي آيد، اگر صامت هاي مذكور را واج ميانجي بدانيم، پس تكليف نشانه هاي جمع « كان – گان – يان – وان » چه مي شود؟

روشن است كه مؤلفان محترم دچار نوعي شتابزدگي شده اندكه نشانه ي جمع «ان» را به صورت­هاي تازه اي بيان نموده اند. نكته ي ديگر اين كه واژه هاي همراه نشانه ي جمع  «كان – گان – يان – وان » را اگر به تكواژهاي سازنده تجزيه كنيم، صامت هاي ميانجي جزو اين نشانه هاي جمع نيستند و تنها نشانه­ي «ان» تكواژ تصريفي است. براي مثال كلمه ي  نيا + ان = نياكان دو تكواژ دارد.

❇️ نقل از اینترنت

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Nadjan teema 1
موسیقی فیلم میشل استراگوف
اثر ولادیمیر کوزما

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جنگ و صلح ( روسی :Война и мир، ترانس Voyna i mir ) یک فیلم درام جنگی شوروی محصول ۱۹۶۶–۱۹۶۷ به نویسندگی و کارگردانی سرگئی بوندارچوک و اقتباسی سینمایی از رمان جنگ و صلح اثر لئو تولستوی در سال ۱۸۶۹ است . این فیلم که در چهار قسمت در سال‌های 1966 و 1967 منتشر شد، بوندارچوک را در نقش اصلی پیر بزوخوف ، در کنار ویاچسلاو تیخونوف و لودمیلا ساولیوا ، که شاهزاده آندری بولکونسکی و ناتاشا روستوا را به تصویر می‌کشیدند، بازی کرد .
این فیلم بین سالهای 1961 و 1967 توسط استودیوهای مسفیلم با حمایت قابل توجه مقامات شوروی و ارتش سرخ که صدها اسب و بیش از ده هزار سرباز را به عنوان نیروی اضافی تهیه کردند، تولید شد. این فیلم با هزینه 8.29 میلیون روبل شوروی - معادل 9.21 میلیون دلار آمریکا به نرخ سال 1967 یا 50 تا 60 میلیون دلار در سال 2019، با توجه به تورم روبل - گرانترین فیلم ساخته شده در اتحاد جماهیر شوروی بود. پس از انتشار، با فروش حدود 135 میلیون بلیت در اتحاد جماهیر شوروی، در میان تماشاگران موفق شد. جنگ و صلح همچنین برنده جایزه بزرگ جشنواره بین المللی فیلم مسکو ، جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجی وجایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان . از زمان اکران، این فیلم اغلب به‌عنوان بزرگ‌ترین فیلم حماسی ساخته شده تا کنون در نظر گرفته می‌شود و بسیاری ادعا می‌کنند که تولید عظیم آن در تاریخ سینما تکرار نشدنی و منحصربه‌فرد است. 
در سن پترزبورگ 1805، پیر بزوخوف ، پسر نامشروع یک نجیب زاده ثروتمند، به جامعه عالی معرفی شد. دوست او، شاهزاده آندری بولکونسکی ، به عنوان دستیار ژنرال میخائیل کوتوزوف در جنگ ائتلاف سوم علیه ناپلئون به ارتش امپراتوری روسیه می پیوندد . هنگامی که پدر" پیر" او را می شناسد، پیر توجه هلن کوراژینا را به خود جلب می کند و با او ازدواج می کند، اما از طریق شایعه متوجه می شود که او خیانت کرده است و با فئودور دولوخوف، یکی از دوستان صمیمی برادر هلن، آناتول ، همخواب شده است.. در همین حال، آندری در کارزار شکست خورده در اتریش شرکت می کند، جایی که شاهد نبرد شونگرابرن و نبرد آسترلیتز است، به شدت مجروح می شود و با مرده اشتباه می شود. او درست به موقع به املاک پدرش باز می گردد تا شاهد مرگ همسرش لیزا در حین زایمان باشد.
در پایان سال 1809، ناتاشا، دختر جوان یک کنت در سن 16 سالگی در اولین رقص خود شرکت می کند . آندری بولکونسکی عاشق او می شود و قصد ازدواج با او را دارد، اما پدرش از آنها می خواهد منتظر بمانند. آندری به خارج از کشور سفر می کند و ناتاشا به شدت در آرزوی اوست. اما او سپس با آناتول کوراگین خوش تیپ آشنا می شود که عاشق او می شود و با اشتیاق فراوان او را دنبال می کند. ناتاشا غافلگیر شده تصمیم می گیرد که او را بر آندری ترجیح دهد. در آخرین لحظه، او از انتخاب خود پشیمان می شود و برنامه های خود را برای فرار با آناتول رها می کند. با این حال، آندری از برنامه های او شنیده و اعلام می کند که نامزدی آنها به پایان رسیده است. ناتاشا دچار حمله عصبی می شود. پیر، در تلاش برای آرام کردن او، ناگهان اعلام می کند که او را دوست دارد.
در سال 1812، ارتش ناپلئون به روسیه حمله کرد . فیلد مارشال کوتوزوف توسط تزار برای دفاع از سرزمین منصوب می شود. کوتوزوف از آندری می خواهد که به عنوان افسر ستاد به او ملحق شود، اما او در این زمینه دستور می دهد. پیر به میدان نبرد رویارویی آتی بین ارتش ها در طول نبرد بورودینو نزدیک می شود ، او داوطلب می شود تا در یک باتری توپخانه کمک کند. واحد آندری در ذخیره منتظر می ماند، اما او مورد اصابت گلوله قرار می گیرد و او و آناتول زخمی می شوند. این نبرد شامل صدها هزار سرباز، هزاران اسب، صدها توپ است که از هر دو طرف شلیک می کنند. ارتش فرانسه ارتش روسیه را مجبور به عقب نشینی می کند و مسکو را بدون محافظت می گذارد. پیشروی ناپلئون به سمت مسکو .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سینمای شوروی(۲۶)

#جنگ_وصلح
محصول:۱۹۶۶_شوروی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
War and Peace.1956.720.mkv
1.8 GB
دوبله +زیرنویس فارسی چسبیده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۸-دکتر ژیواگو
Doctor Zhivago 1965
محصول:آمریکا۱۹۶۵
کارگردان:دیویدلین
بازیگران:جولی کریستی-عمرشریف

یک درام رمانتیک به کارگردانی دیوید لین با اقتباس از کتابی به همین نام نوشته بوریس پسترناک. شخصیت اصلی، یوری ژیواگو، یتیمی است که عمه و عمویش او را بزرگ کرده اند. هنگامی که بزرگ می شود با لارا گیشار رابطه دارد. از سوی دیگر لارا هم با تاجر شهر، ویکتور کوماروسکی رابطه دارد. کوماروسکی معشوقه مادرش بود و لارا به این شکل با او آشنا شد. یوری بعدها با دخترعمویش تونیا ازدواج می کند. سال ها بعد دو عاشق یکدیگر را دیده و متوجه می شوند احساس میان آن دو کاملا از بین نرفته است.
بسیاری “دکتر ژیواگو” را بهترین فیلم می دانند با این حال برخی از منتقدین فیلم را بلند و خسته کننده می دانند. این فیلم برنده پنج جایزه اسکار شد: بهترین فیلمنامه اقتباسی، بهترین موسیقی متن، بهترین فیلمبرداری، بهترین کارگردانی هنری و بهترین طراحی لباس. انستیتو فیلم آمریکا “دکتر ژیواگو” را در جایگاه ۳۹ “۱۰۰ فیلم برتر ۱۰۰ سال” قرار داد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
سینمای حماسی
دکترژیواگو
۱۹۶۵

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
❄️سرد‌ترین زمستان‌های ادبیات کدامند؟ احسان رضایی 1⃣ سرود کریسمس (چارلز دیکنز) : معمولا داستان‌های کریسمسی، سرمایشان آن‌قدر‌ها هم زیاد نیست.‌‌ اما چون در این داستان، ابنزر اسکروچِ طماع و پول‌پرست با روحِ سه کریسمس برخورد می‌کند که به او زندگی سخت مردم…
👆👆👆👆

فرسته های بالا ارسالی یکی از اعضای کانال است که برای مطلب « سردترین زمستان های ادبیات کدامند؟» ارسال کرده اند. با سپاس فراوان از ایشان

فرسته های بالا ارسالی یکی از اعضای کانال است که برای مطلب
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

✳️ مجموعه های کانال های زیر مجموعه ی گروه سیری در آثار و افکار حضرت مولانا

============
سیری در آثار و افکار مولانا و آثار دیگر بزرگان ادب عرفانی در این باره

گروهی در جهت معرفی آثار و افکار حضرت جلال الدین محمدبلخی ( مولانا )

@molavi_asar_o_afkar

===================
نکات ناب تربیتی

کانالی پر از مطالب تربیتی و اخلاقی و مناجات های عاشقانه و عارفانه

@nokatetarbiyati

==================
مخزن نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری

کانالی برای بیان نکات نگارشی ؛ ویرایشی و دستوری؛ کانالی برای نیاز امروز افراد جامعه ی ایرانی برای درست نویسی متون فارسی

@makhzanenokatenegarshi_virayashi

==============
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

@ferdosesokhan

=================
عاشقانه های نزار قبانی

نزار قبانی دیپلمات، شاعر و ناشر سوری بود. نزار قبانی با شعرهای عاشقانه‌اش مشهور است؛ زن و عشق موضوع اصلی شعر اوست

@nezar_asheghaneha

====================
نجواهای عاشقانه ی یک زن ( غاده السمان )

غادة السمان (متولد  ۱۹۴۲ -دمشق) نویسنده و ادیب زن اهل سوریه است. وی یکی از بنیان‌گذاران شعر نو در ادبیات عرب به‌شمار می رود.

@ghadat_asheghaneha

====================

موزيك كانال 
محلي براي عرضه آهنگ هاي پاپ از خوانندگان محبوب كشور و مداحي ها و ويس هاي برگزيده مذهبي ؛ به ما بپيونديد و كانال ما را تبليغ كنيد

@muzic_canal

==================
مثل آباد( داستان ها و ریشه های ضرب المثل های زبان فارسی)

کانالی برای داستان ها و کاربرد ضرب المثل های رایج در زبان فارسی که از گروه ها و کانال های مختلف جمع آوری شده است .

@zarbolmaslhaefarsi

==================
مخزن کتاب های pdf ادبی

مخزنی برای نسخه های الکترونیکی کتب ادبی

@pdf_kotob_e_adabi

==================
مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا

با عضویت در کانال مخزن گروه سیری در آثار و افکار مولانا؛ از آرشیو مطالب گروه بهره ببرید .

@mazhzan_molana

=================
فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni

===============
گروه فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار و دانش

فارسی و نگارش۱و۲و۳ رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کار و دانش ؛ مباحث درسی ؛ نمونه سوالات امتحانی و جزوه های درسی

@farsionegaresh_fanni_gr

=================
مخزن سوالات زبان فارسی و نگارش و فنون ادبی

مخزنی از سوالات به صورت ورد(word) ؛ pdf؛ مجموعه سوالات نهایی ؛ بخش به بخش و آزمون آنلاین ، از دروس زبان فارسی و نگارش و فارسی و نگارش فنی و حرفه ای و کار ودانش و فنون ادبی از همه گروه ها و کانال ها

سری به این کانال بزنید:

@makhzanesoalatedoroseadabi

======================
گروه نوای چکاوک ( شعر و نثر و متون ادبي و نثر آهنگين )

گروهی برای ارسال شعرها و نثرهای زیبای فارسی  و متون های زیبای ادبی و نثرهای آهنگین فارسی
@nava_e_chakavak

===================
حافظ شیرین سخن

حافظ حافظه ماست ، ز هر دری سخن در باره حافظ و غزلیاتش

@hafez_e_shirin_sokhan

====================
مجمع دبیران ادبیات دوره متوسطه اول

گروهی به جهت بررسی و هماهنگی در دروس ادبیات فارسی متوسطه دوره اول

@majmaedabiraneadabiatdoreaval

======================
مخزن گروه دبیران ادبیات متوسطه اول

محلی برای ذخیره مطالب درسی درس های نگارش و ادبیات فارسی متوسطه اول

@makhzan_e_doroseadabiatedoreaval

================
راه ارتباطی اعضای کانال ها با آدمین ها :
Admin :
@mollasadeghi

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
عزیزان همراه
مجموعه این گروه‌ها و کانال‌ها تحت حمایت و هدایت گروه سیری در آثار و افکار مولانا شکل گرفته و اداره می‌شود.
لطفا از برداشت و ارسال هرگونه مطلب و فایلی از این کانال‌ها بدون لینک اختصاصی آن خودداری بفرمایید.
✳️ هشت شهر برتر ادبی جهان

❇️ ایبنا به نقل از نشریه نشنال به معرفی هشت شهر برتر ادبی جهان همراه با جاذبه‌های گردشگری هرکدام از آن‌ها پرداخته است. سری به این شهرها می‌زنیم:

◀️ پاریس، فرانسه
➖فرانسه کشوری است که بیشترین تعداد برندگان نوبل ادبیات را دارد.
➖خانه ویکتور هوگو که حالا یکی از موزه‌های شهر پاریس است از مهم‌ترین مکان‌هایی است که می‌توانید سری به آن بزنید.
➖کافه پروکوپ نیز از قدیم‌ترین کافه‌های پاریسی است که زمانی پاتوق روسو، دیدرو و ولتر بوده.
➖کافه دو فلور، مکانی که ژان پل سارتر، سیمون دوبوار و ژاک پرور اغلب در آن رفت‌و ‌آمد داشتند.
➖بار همینگوی در هتل ریتز پاریس که گفته شده همینگوی از مشتریان این هتل بوده.

◀️ ادینبورگ، اسکاتلند
➖این شهر لقب اولین شهر ادبی جهان را از سوی یونسکو گرفته.
➖شیفتگان هری پاتر می‌توانند در بازدید از این شهر سری به کافه «خانه فیل» جایی که رولینگ اولین صفحات رمانش را نگاشت بزنند.
➖دوستداران اروین ولش، نویسنده شهیر اسکاتلندی نیز می‌توانند با یک تور از منطقه لیت دیدن کنند.
➖بنای شگفت‌انگیز اسکات را که به یاد سر والتر اسکات، نویسنده و شاعر شهیر اسکاتلندی ساخته شده از دست بدهید. این عمارت بزرگترین بنای یادبود یک شخصیت ادبی در جهان به شمار می‌رود.
➖موزه نویسندگان شهر ادینبورگ، نیز مرجعی کامل از تمام نویسندگان، شاعران و هنرمندان این منطقه به دست می‌دهد.

◀️ بارسلون، اسپانیا
➖شهری دوزبانه که برای فستیوال‌های ادبی‌اش شهرت دارد.
➖این شهر منشاء حماسه‌های بی‌شماری از قبیل «سایه باد» نوشته زافون و «درود بر کاتالونیا» نوشته جورج اورول بوده است.
➖تاق‌نمای قرون وسطایی کتاب‌خانه ملی کاتالونیا را که حدود 3 میلیون کتاب را در خود جای داده از دست ندهید.
➖در ماه آوریل در بارسلون می‌توانید از فستیوال رمانتیک سنت جوردی لذت ببرید؛ جایی که کاتالان‌ها گل‌ها را با رمان‌ها رد‌وبدل می‌کنند و خیابان ها پر می‌شود از دکه‌هایی که کتاب و گل می‌فروشند.

◀️ هنگ کنگ، چین
➖هنگ کنگ بیشترین شمار کتابفروشی‌های جهان را دارد.
➖کتاب‌خانه کتاب‌های کم‌یاب «لاک‌من» در راس آن‌ها قرار دارد که  قفسه‌های آن مملو است از اولین نسخه‌های کتاب‌های داخلی و خارجی کم‌یاب.
➖هتل پنینسولا که با لقب بانوی بزرگ‌ شرق شناخته می‌شود میزبان شخصیت‌های ادبی معروفی چون آرتور سی. کلارک و نوئل کاوارد بوده است.
➖موزه میراث ملی هنگ کنگ ارزش آن را دارد تا با بازدید از آن درباره جین یونگ، یکی از معروف‌ترین رمان‌نویسان چینی معاصر و همین طور یکی از بنیانگذاران روزنامه مینگ پائو در هنگ کنگ بیشتر بدانید.

◀️ قاهره، مصر
➖شهر محل تولد نجیب محفوظ، نخستین نویسنده مصری برنده نوبل ادبیات.
➖با رفتن به هتل ماریوت قاهره می‌توانید ردپای آگاتا کریستی را در مصر دنبال کنید. کریستی به مدت سه ماه در این هتل اقامت داشت.
➖طرفداران جیمز باند در مصر هم می‌توانند به درب الاحمر بروند؛ مکانی که در دهمین کتاب از مجموعه یان فلیمینگ، کاراکتر اصلی در اطراف مسجد 200 ساله ابن طولون قدم می‌زده است.
➖با این‌همه دیدن مصر بدون رفتن به سوی اهرام‌های تاریخی بزرگ ممکن نیست. در این میان اهرام جیزه مصر یادآور صفحات آغازین رمان محبوب آگاتا کریستی با عنوان «مرگ بر روی نیل» است.

◀️ تالین، استونی
➖پایتخت کشور استونی، شهری که در سال 2011 پایتخت فرهنگی اروپا از سوی یونسکو معرفی شد.
➖قرار است این شهر یکی از نقاط اصلی توجه نمایشگاه کتاب لندن در سال جاری شود و به نظر می‌رسد به‌خوبی دارد جای خود را در میان شهرهای ادبی جهان باز می‌کند.
➖قبل از اینکه این شهر را ترک کنید حتما از کتابخانه رایگان فرودگاه بین‌المللی تالین دیدن کنید.

◀️ دوبلین، ایرلند
➖سه نویسنده از چهار نویسنده ایرلندی که جایزه نوبل ادبیات را بردند اهل دوبلین هستند.
➖در موزه نویسندگان دوبلین واقع در میدان پارنال شمالی ایالت دوبلین، میراث ادبی نویسندگان این کشور از جمله آثاری از جیمز جویس، اسکار وایلد و ییتس گرد آمده‌اند.

◀️ سن پترزبورگ، روسیه
➖دومین شهر بزرگ روسیه و پایتخت فرهنگی آن که تاریخش با بزرگ‌ترین شاعران و نویسندگان روسیه گره خورده است.
➖موزه آپارتمان داستایوفسکی مکانی است که این نویسنده بزرگ ادبیات روسیه آخرین سال‌های زندگی‌اش را در آن جا گذراند.
➖اگر «لولیتا» از کتاب‌های مورد علاقه شما است، موزه ناباکوف درست در جایی بنا شده که این نویسنده در آن مکان متولد شده و طرح‌ها، نسخه‌های دست‌نویس و کلکسیون پروانه‌های خشک او به نمایش درآمده است.
➖کافه ادبی پترزبورگ جایی است که پوشکین آخرین وعده غذایش را میل کرد.
➖روکو فورته آستوریا نیز یکی از بهترین هتل‌ها در سن پترزبورگ است که میخائیل بولگاکف از میهمانان پیشین آن بوده است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ فارسی و مثلثات

❇️ عقیده بر این است که زبان فارسی که در قرون اولیه اسلامی بدان تکلم میشده زبانی رایج و همه گیر که اشتراک زبانی در ایران بعد از اسلام بوده است می باشد که در واقع همان جمله ی معروف که می گوییم فارسی زبان مشترک ماست. و شاعرانی که به فارسی شعر می سرودن مثل فردوسی ، سعدی و حافظ در واقع به زبانی که برای همه کشور مناسب خواندن بود شعر می سرودند، یعنی "فارسی" ، این فارسی هم به واقع زبان و گویش مادری این شعرا هم نبوده است و اینان در موطن خود بدان تکلم نمیکردند به مانند امروز که گویشوران در موطن خود به گویش خود تکلم کرده و به فارسی چون زبان مشترک سخن می گویند

◀️ این مورد را مثلثات شعرای بررگی چون سعدی و حافظ بر ما معلوم می سازند که در این شعرها این شاعران علاوه بر فارسی، به زبان مادری شهر خود نیز قطعاتی سروده اند که به مثلثات یا اشعار دو یا سه زبانه معروفند :

ز بسیار آمدن عزت بکاهد
چو کم بینند خاطر بیش خواهد

عزیزی کِت هِن اُش هردم مدُو پِش
که صحبت زِز ملال آرد بِش از بِش (سعدی)

به پی ماچان غرامت بسپریمن
غرت یک وی روشتی از امادی

غم این دل بواتت خورد ناچار
و غر نه او بنی آنچه نشادی (حافظ)

◀️ فارسی زبانیست که همه اقوام این سرزمین در تکامل آن دخیل هستند و این زبان تکامل یافته ی همه ی اینها و مختص گروه ، قوم یا منطقه ی خاصی نیست.

در عصر هخامنشی زبان مشترک همه اقوام ایران فارسی باستان بوده
در زمان اشکانیان و سپس ساسانیان هم زبانی با نام فارسی پهلوی این نقش را ایفا می کرده و در پس از اسلام زبانی که به امروز با نام فارسی نو آن را میشناسیم تا امروز این نقش را برای همه مردمان این سرزمین ایفا کرده و می کند...
◀️ پس ؛ " فارسی را پاس بداریم "

❇️ نگارش : افتخار روحی فر
کارشناس ارشد زبان های باستانی ایران

✅ انجمن شاهنامه خوانی رودسر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#دانش_افزایی

✳️ آیا کلماتی مانند صالحات ،سبزیجات قائنات ،مکتوبات،مرسولات ،نباتات ،ثمراتو...با هم قافیه می شوند؟

❇️ خیرازعیوب قافیه به حساب می آیداگرچه سعدی درغزل زیربه کاربرده است .
غزل شمارهٔ ۵ :

دیدار تو حل مشکلات است
صبر از تو خلاف ممکنات است

دیباچهٔ صورت بدیعت
عنوان کمال حسن ذات است

لب‌های تو خضر اگر بدیدی
گفتی: «لب چشمه حیات است!»

بر کوزهٔ آب نه دهانت
بردار که کوزهٔ نبات است

ترسم تو به سحر غمزه یک روز
دعوی بکنی که معجزات است

زهر از قبل تو نوشدارو
فحش از دهن تو طیبات است

چون روی تو صورتی ندیدم
در شهر که مبطل صلات است

عهد تو و توبهٔ من از عشق
می‌بینم و هر دو بی‌ثبات است

آخر نگهی به سوی ما کن
کاین دولت حسن را زکات است

چون تشنه بسوخت در بیابان
چه فایده گر جهان فرات است

سعدی غم نیستی ندارد
جان دادن عاشقان نجات است

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بررسی دیرینه شناسی واژه سیمرغ در اوستا و دیگر منابع

❇️ اسطوره پردازان ایران باستان تصویر سیمرغ  را برپایۀ تک واژه ای که در دو عبارت اوستا آمده است رقم زده اند که می توان آنها را از فضای مِه گرفتۀ اعصار اساطیری تا به امروز پی گرفت. از این دو، یکی واژۀ اوستائی «مرغو سائنو» (maragho saeno)است که ظاهراً هم به جانوری پرنده و هم به درختی معجزه گر هر دو اطلاق می شده. اسطوره شناسان برآن بوده اند که این درخت در برکه یا دریاچه ای با نام «درمانگر همه دردها» روئیده شده است. شواهد واژه شناسی دهه های اخیر ما را به واژۀ دیگری در زبانی دیرین تر، یعنی سنسکریت، رهنمون می شود، و آن «سائنا» یا «سئنه» (Saena) است، و یا به گفتۀ فروردین یشت، بند 97، «نخستین کسی که با صد پیرو در این سرزمین ظهور کرد.» واژۀ اوستایی «سائنو» یا «سئنه» را به عقاب یا شاهین نیز ترجمه کرده اند. پس از بحثی در بارۀ اطلاق این واژه به پرنده و نیز به مردی که به گفتۀ فروردین یشت «با صد پیرو. . . ظهور کرد» چنین نتیجه گرفته اند که تصور می شود یکی از خردمندان روحانی عهد باستان که نام وی، سئنه، از نام پرنده مزبور اتخاذ شده بود، سمت روحانی مهمی داشته که انعکاس آن بخوبی در اوستا آشکار است و از جانب دیگر وی به طبابت و مداوای بیماران شهرت یافته بود. بعدها سئنه (نام روحانی مذکور) را به معنی لغوی خود نام مرغ گرفتند و جنبه پزشکی او را در اوستا به درختی که آشیانۀ مرغ سئنه است، و در خداینامه و شاهنامه به خود سیمرغ دادند. در بارۀ اثر معجزه آسای پر سیمرغ به نقل از بهرام یشت، آورده اند: «کسی که استخوان یا پری از این مرغ دلیر (وارغن) با خود داشته باشد، هیچ مرد دلیری او را نتواند براندازد و نه از جای براند.» امّا، آنچه هنوز از خلال متون قدیم وپژوهش های جدید برما معلوم نشده این است که آیا «مرغوسائنو» یا «مروو سئنه» نام نوعی از انواع پرندگان بوده است یا پرنده ای یگانه از آن میان. اینقدر هست که در عبارت دیگری از اوستا واژۀ «سائنا» در ارجاع به فردی واحد به کار رفته و به احتمال قوی می توانسته به معنای پرنده ای با ویژگی های منحصر به فرد نیز بوده باشد. فشردۀ نهائی این گشت وگذار واژگانی آن که دو واژۀ نامبرده، «مرغو سائنو» و «مروو سئنه،» را می توان نیاکان واژۀ سیمرغ دانست که از دیر بازِ دور برای موجود بالدار و پرنده ای با نیروهایی ماوراء انسانی به کار می رفته که ویژگی هایی همچون نیرومندی و نیروبخبشی، حراستگری و شفابخشی، ورازدانی و رازداری از مختصات وجودی او انگاشته می شده است. همین ویژگی ها را می توان به گونه ای بارزتر در متون عصر ساسانی یافت؛ همان متونی که بر و بار خود را به نخستین جلوه های مکتوب زبان فارسی دری بخشیده اند. در این سفر دور و دراز و دگرگون ساز، سیمرغ پیوندش را با بوته و برکه ای که موطن باستانی او انگاشته می شده نگه می دارد، چنانکه در چهره پردازی او در شاهنامه فردوسی خواهیم دید.آشکارا، سه دیدار سیمرغ در شاهنامه، همانند دیگر داستان های این متن شگرف، براساس فرض وجود جهانی بیرون از زندگی خاکی آدمی و کردوکار او استوار است؛ شکلی از واقعیت که تصوّر حماسه را در مقام روایتی آفاقی امکان پذیر و طبیعی جلوه می دهد. به تعبیری، هریک از داستان های شاهنامه را می توان پنجره ای رو به جهانی واقعی انگاشت که درآن آدمیان با یکدیگر و با نیروهایی برتر و فروتر از خویش رو در رو می گردند، در برابر آنها می ایستند و یکدیگر و جهان را به چالش می گیرند. در مجموع، خواندن داستان های شاهنامه رفته رفته به انباشت بینشی از ساز و کار میان انسان و طبیعت بیرونی یا انسان ها با یکدیگر مینجامد. در روند رشد ادبیات فارسی در فراخنای زمان آثار ادبی زبان فارسی رفته رفته نقشی آئینه وار را نیز در خود پرورده اند. بدین معنا، که خواننده را به درون وجود آدمی نیز می کشانند و اسرار درون نفس را بر او می گشایند. تمایز میان «نقش پنجره واری» و «نقش آئینه داری» روایات در اینجا به ویژه از این نظر دارای اهمیت است که ماهیت و نوع چالش های دامنگیر قهرمان روایت را نشان می دهد، خواه در رویارویی با جهانی خارج از خود او، خواه در برخورد با دیو نفس یا با حریفان و دشمنانی از این دست. بر این نکته نیز باید تأکید کرد که تفاوت بین این چالش ها نسبی است و نه مطلق، در درجات بازنمایی آن هاست و نه در ماهیت و تضاد میانشان. از همین روست که تصویر پنجره و آئینه را نه به صورت واقعیت پدیده شناختی متون بلکه در مقام ابزاری در خدمت تحلیل آثار باید شناخت. از این منظر است که می توان گفت روایات شاهنامه داستان هایی عمدتاً آفاقی و روایات عرفانی عمدتاً انفسی هستند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan