✳️ طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی
❇️ به نظرتان طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی چیست؟
پیش از پاسخ به این سؤال، چند نکته را توضیح دهم:
🔹۱. یکی از اهداف طرح این پرسش آشناییِ بیشتر با امکانات واژه‌سازی در زبان فارسی است.
🔹۲. منظور از کلمۀ فارسی لزوماً داشتن اجزای «اصیل» فارسی نیست. همین مقدار که این واژه در فارسی استفاده شود کافی است.
🔹۳. منظور از کلمه طبیعتاً گروه نحوی نیست. بیشترِ گروه‌های نحوی در زبان فارسی یا موصوف و صفت هستند، مانند فاصلۀ کانونی؛ یا مضاف و مضاف‌الیه هستند، مانند کشتیِ بخار؛ یا گروه حرف اضافه‌دار هستند، مانند پردازش از دور. پس توجه داشته باشید که گروه‌های نحوی شامل این پرسش نمی‌شوند.
🔹۴. ملاک را برای تشخیص طولانی‌ترین کلمه تعداد تکواژها می‌گذاریم، هرچند براساس تعداد واج‌ها، حروف و هجاها هم می‌توان سنجید.
🔹۵. معروف است که طولانی‌ترین کلمه در زبان انگلیسی antidisestablishmentarianism است، با ۲۸ حرف و ۱۲ هجا و متشکل از هفت تکواژ:
anti+dis+establish+ment+ary+an+ism
این واژه مربوط است به جنبشی سیاسی در قرن نوزدهم در بریتانیا. اما کلمۀ طولانی‌تر از این هم در فرهنگ‌های لغت انگلیسی ثبت شده:
pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis
این واژه نام یک بیماری ریوی است، با ۴۵ حرف و احتمالاً متشکل از ۹ تکواژ:
pneumono+ultra+micro+scop+ic+silico+volcano+coni+osis
🔹۶. معروف است که طولانی‌ترین کلمات به‌هم‌چسبیده در قرآن، براساس تعداد حروف، «فَسَیَکفیکَهُم» (بقره: ۱۳۷) است. این کلمه ۱۰ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+س+یکفی+ک+هم. اما «فَاسقَیناکُموه» (حجر: ۲۲) طولانی‌تر است که ۱۱ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+اسقی+نا+کم+ه.
🔸اما در زبان فارسی: برخی گفته‌اند طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی احتمالاً «بادمجان‌دورِقاب‌چین» است. این کلمه از مقولۀ صفت است، ۱۸ واج و ۱۶ حرف و هفت هجا دارد، و متشکل از پنچ تکواژ است: بادمجان+دور+کسره+قاب+چین.
🔸بادمجان‌دورقاب‌چین به افراد چاپلوس و متملق اطلاق میشود. دربارۀ منشأ این کلمه گفته‌اند: در زمان ناصرالدین‌شاه، بزرگان سیاسی برای اینکه مراتب ارادت و اخلاص خود را به شاه نشان دهند به آشپزخانۀ شاهنشاهی می‌رفتند و مانند خدمه بادمجان‌ها را پوست می‌کندند و دور بشقاب‌های آش یا خورش می‌چیدند و این کار را طوری انجام می‌دادند که شاه در هنگام سرزدن به آشپزخانه آنها را ببیند.
🔸اما ظاهراً طولانی‌ترین کلمه‌ای که تا به اکنون، براساس تعداد تکواژ، در زبان فارسی شناخته‌ایم یا دست‌کم در فرهنگ لغت ثبت شده «سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» است که از مقولۀ صفت است، ۲۲ واج و ۱۸ حرف و ۹ هجا دارد، و از هشت تکواژ تشکیل شده: سبیل+از+بن+گوش+در+رو+ت+ه
«سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» در فرهنگ سخن ضبط شده و برخلاف ظاهرش معنای استعاری ندارد: «دارای سبیل بلندی که از دو سوی صورت فراتر رفته است».
#واژگان
#ساختواژه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ به نظرتان طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی چیست؟
پیش از پاسخ به این سؤال، چند نکته را توضیح دهم:
🔹۱. یکی از اهداف طرح این پرسش آشناییِ بیشتر با امکانات واژه‌سازی در زبان فارسی است.
🔹۲. منظور از کلمۀ فارسی لزوماً داشتن اجزای «اصیل» فارسی نیست. همین مقدار که این واژه در فارسی استفاده شود کافی است.
🔹۳. منظور از کلمه طبیعتاً گروه نحوی نیست. بیشترِ گروه‌های نحوی در زبان فارسی یا موصوف و صفت هستند، مانند فاصلۀ کانونی؛ یا مضاف و مضاف‌الیه هستند، مانند کشتیِ بخار؛ یا گروه حرف اضافه‌دار هستند، مانند پردازش از دور. پس توجه داشته باشید که گروه‌های نحوی شامل این پرسش نمی‌شوند.
🔹۴. ملاک را برای تشخیص طولانی‌ترین کلمه تعداد تکواژها می‌گذاریم، هرچند براساس تعداد واج‌ها، حروف و هجاها هم می‌توان سنجید.
🔹۵. معروف است که طولانی‌ترین کلمه در زبان انگلیسی antidisestablishmentarianism است، با ۲۸ حرف و ۱۲ هجا و متشکل از هفت تکواژ:
anti+dis+establish+ment+ary+an+ism
این واژه مربوط است به جنبشی سیاسی در قرن نوزدهم در بریتانیا. اما کلمۀ طولانی‌تر از این هم در فرهنگ‌های لغت انگلیسی ثبت شده:
pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis
این واژه نام یک بیماری ریوی است، با ۴۵ حرف و احتمالاً متشکل از ۹ تکواژ:
pneumono+ultra+micro+scop+ic+silico+volcano+coni+osis
🔹۶. معروف است که طولانی‌ترین کلمات به‌هم‌چسبیده در قرآن، براساس تعداد حروف، «فَسَیَکفیکَهُم» (بقره: ۱۳۷) است. این کلمه ۱۰ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+س+یکفی+ک+هم. اما «فَاسقَیناکُموه» (حجر: ۲۲) طولانی‌تر است که ۱۱ حرف دارد و پنج تکواژ: ف+اسقی+نا+کم+ه.
🔸اما در زبان فارسی: برخی گفته‌اند طولانی‌ترین کلمه در زبان فارسی احتمالاً «بادمجان‌دورِقاب‌چین» است. این کلمه از مقولۀ صفت است، ۱۸ واج و ۱۶ حرف و هفت هجا دارد، و متشکل از پنچ تکواژ است: بادمجان+دور+کسره+قاب+چین.
🔸بادمجان‌دورقاب‌چین به افراد چاپلوس و متملق اطلاق میشود. دربارۀ منشأ این کلمه گفته‌اند: در زمان ناصرالدین‌شاه، بزرگان سیاسی برای اینکه مراتب ارادت و اخلاص خود را به شاه نشان دهند به آشپزخانۀ شاهنشاهی می‌رفتند و مانند خدمه بادمجان‌ها را پوست می‌کندند و دور بشقاب‌های آش یا خورش می‌چیدند و این کار را طوری انجام می‌دادند که شاه در هنگام سرزدن به آشپزخانه آنها را ببیند.
🔸اما ظاهراً طولانی‌ترین کلمه‌ای که تا به اکنون، براساس تعداد تکواژ، در زبان فارسی شناخته‌ایم یا دست‌کم در فرهنگ لغت ثبت شده «سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» است که از مقولۀ صفت است، ۲۲ واج و ۱۸ حرف و ۹ هجا دارد، و از هشت تکواژ تشکیل شده: سبیل+از+بن+گوش+در+رو+ت+ه
«سبیل‌ازبناگوش‌دررفته» در فرهنگ سخن ضبط شده و برخلاف ظاهرش معنای استعاری ندارد: «دارای سبیل بلندی که از دو سوی صورت فراتر رفته است».
#واژگان
#ساختواژه
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
♦️انواع گل ، در ادب فارسی
یکی از شاهکارهای عالم خلقت است که راز و رمز غریبی با خود دارد . لطافت ، رنگ ، بو و مکانیسم ظاهری اش بگونه ای است که بدون شک ، چشم ناظرین را خیره می سازد و انسان را دربرابر آن همه زیبایی به تحیر وا می دارد . گاهی شعرا ، گل را تصویری از آن یگانه معبود ازلی می دانند که چون ، باغبان روزگار نتوانسته است آن را به زیبایی خدای جمیل ، ترسیم کند ، از سرِ خجلت ، در غنچه اش پنهان ساخته است .
زمانه از ورق گل ، مثال روی تو بست / ولی زشرم تو در غنچه کرد پنهانش . (حافظ)
در عالم ادب ، هر گلی به تناسب ، نماد و یا نشانه ای از یکی از اعضای آدمی و گاهی متفرعات وجود او ، همچون عُمر ، وفا ، رنگ ویا ...است . در این وجیزه ، سعی شده است که ضمن معرفی کوتاه هریک ، نقش نمادین و کاربردی ادبی آن بررسی گردد .
1- #آلاله (شقایق ،لاله) ، گلی سرخ رنگ و نماد موجودی که عمرش گذران است . او بی بار است و داغ روزگار بردل دارد .
* دل ما به دور رویت ، ز چمن فراغ دارد / که چو سرو ، پای بند است و چو لاله داغ دارد . (حافظ)
* یکی برزیگری نالون در این دشت / به چشم خون فشان ، آلاله می کشت . (باباطاهر)
2- #ارغوان ، رنگی متمایل به قرمز دارد و در عربی ارجوان است . گاهی نمادی از رنگ چهره ی افراد است .
* فرنگیس بگرفته گیسو به دست / گل ارغوان را به فندق بخست . (فردوسی)
3- #اسپرغم ( ریحان ، شاهسپرم) ، مطلق گیاهان خوشبوست .
* بادام بُنان ، مقنعه بر سر بدریدند / شاه اسپرمان ، چین در زلف کشیدند . (منوچهری)
4 – #بادام ، استعاره از چشم یار است .
* دهانت پسته و چشمانت بادام / فدای آن دهان و چشم بادام . (شرفنامه ی منیری)
5- #بنفشه ، علاوه بر کبودی پشت لب یار ، لطافت و بوی خوش ، سرافکندگی را بدان تشبیه می سازند .
* مانند بنفشه ، سرنگونی ز هوس / چون لاله ز تو ، رنگ به کار آید و بس . (رشیدی سمرقندی)
* با یاد رنگ و بوی تو ای نوبهار عشق / همچو بنفشه ، سر به گریبان کشیده ایم . (رهی معیری)
6- #بوستان_افروز (تاج خروس ، گل یوسف) ، سرخ رنگ و بی بو ، عده ای آن را نماد شخص لاغر و نازک اندام می دانند و عده ای هم سنان خون آلودی می دانند که در جنگ به کار می رود .
* بوستان افروز ، پیش ضیمران / چون نزاری ، پیش رویِ فربهی . ( منوچهری)
* بوستان افروز تازه در میان بوستان / همچو خون آلوده در هیجا ، سنان کارزار . (غضایری رازی)
7- #بید ، درختی کم استقامت در جریان باد .
* تن هرکسی گشت لرزان چو بید / که کوپال و شمشیرشان بُد امید . (فردوسی)
8 – #خیری (گل همیشه بهار) ، زرد و خوشبو ، رویِ زرد را بدان تشبیه کنند .
* تا گل خیری بود چو روی معصفر / تا تن سنبل بود چو زلف مجعد . (منوچهری)
9- درخت ، انسان ، دوستی ، وفا و امید را بدان تشبیه کنند.
* درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد / نهال دشمنی برکن که رنج بیشمار آرد . (ناصرخسرو)
10- درخت #طوبی ، درختی بهشتی که به زیبایی ، پاکی و خرمی معروف است .
* سایه ی طوبی و دلجویی حور و لب حوض / به هوایِ سرِ کوی تو برفت از یادم . (حافظ)
11- #ریحان (ر . ک . اسپرغم)
12- #زردگل یا گل زرد ، نمادی از روی زرد یار است .
* دل غالیه فام است و رُخش چون گلِ زرد است / گویی که شبِ دوش ، میِ غالیه خورده است . (منوچهری)
13- #زعفران ، خوش رنگ ، معطر و گرانقیمت تر از طلا .
* درم ریخته از کران تا کران / همان مشک و دینار و هم زعفران . (فردوسی)
14- #زیتون ، درختی با ارتفاع حداکثر 15 متر، چوبش سخت و زرد رنگ . چون به موجب نص قرآن مجید ، مبارک است ، نشاننده ی آن را پرهیزگار می دانند .
* نه زو هرگز بدی خیزد ، نه از بدخواه او نیکی / چو زیتون برنیارد خار و خار بر زیتون . ( قطران تبریزی)
15- #سمن ، گلی است سپید و خوشبو که آن را یاسمن و یاس گویند .
* هرباد که از سوی بخارا به من آید / با بوی گل و مشک نسیم و سمن آید .
16- #سنبل ، که در ادب فارسی ، به معنی موی و زلف است و سنبلِ تَر ، به معنی خط جوانان ، خال و زلف خوبان است .
* به غنچه ی تو ، شکر خنده ، نشانه ی باده / به سنبل تو در گوش ، مهره ی افعی . (رودکی)
17- #سیب ، تشبیه زنخدان محبوب در شعر شاعران ، به آن معمول بوده است .
* وان زنخدان ، به سیب مانَد راست / اگر از مشک ، خال دارد سیب . (رودکی)
18- #شقایق ، نخستین گلی است که در بهار ، به روی طبیعت لبخند می زند و می شکفد . او پیام آور بهار است . شعرا ، کشتگان میدان جنگ را به دشت شقایق و یا لاله زار تشبیه کرده اند .
* بیابان چو دریای خون شدست / تو گفتی ز روی زمین لاله رُست
19- #شمشاد ، قامت معتدل محبوب ، بدان تشبیه شده است .
* به بالای تو مانَد سرو شمشاد / اگر به هر دو مانَد نقش نوشاد . (ویس و رامین)
20- #صنوبر ، درختی است که حدود 20 گونه از آن در طبیعت وجود دارد . این درخت استعاره از قامت بلند است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
یکی از شاهکارهای عالم خلقت است که راز و رمز غریبی با خود دارد . لطافت ، رنگ ، بو و مکانیسم ظاهری اش بگونه ای است که بدون شک ، چشم ناظرین را خیره می سازد و انسان را دربرابر آن همه زیبایی به تحیر وا می دارد . گاهی شعرا ، گل را تصویری از آن یگانه معبود ازلی می دانند که چون ، باغبان روزگار نتوانسته است آن را به زیبایی خدای جمیل ، ترسیم کند ، از سرِ خجلت ، در غنچه اش پنهان ساخته است .
زمانه از ورق گل ، مثال روی تو بست / ولی زشرم تو در غنچه کرد پنهانش . (حافظ)
در عالم ادب ، هر گلی به تناسب ، نماد و یا نشانه ای از یکی از اعضای آدمی و گاهی متفرعات وجود او ، همچون عُمر ، وفا ، رنگ ویا ...است . در این وجیزه ، سعی شده است که ضمن معرفی کوتاه هریک ، نقش نمادین و کاربردی ادبی آن بررسی گردد .
1- #آلاله (شقایق ،لاله) ، گلی سرخ رنگ و نماد موجودی که عمرش گذران است . او بی بار است و داغ روزگار بردل دارد .
* دل ما به دور رویت ، ز چمن فراغ دارد / که چو سرو ، پای بند است و چو لاله داغ دارد . (حافظ)
* یکی برزیگری نالون در این دشت / به چشم خون فشان ، آلاله می کشت . (باباطاهر)
2- #ارغوان ، رنگی متمایل به قرمز دارد و در عربی ارجوان است . گاهی نمادی از رنگ چهره ی افراد است .
* فرنگیس بگرفته گیسو به دست / گل ارغوان را به فندق بخست . (فردوسی)
3- #اسپرغم ( ریحان ، شاهسپرم) ، مطلق گیاهان خوشبوست .
* بادام بُنان ، مقنعه بر سر بدریدند / شاه اسپرمان ، چین در زلف کشیدند . (منوچهری)
4 – #بادام ، استعاره از چشم یار است .
* دهانت پسته و چشمانت بادام / فدای آن دهان و چشم بادام . (شرفنامه ی منیری)
5- #بنفشه ، علاوه بر کبودی پشت لب یار ، لطافت و بوی خوش ، سرافکندگی را بدان تشبیه می سازند .
* مانند بنفشه ، سرنگونی ز هوس / چون لاله ز تو ، رنگ به کار آید و بس . (رشیدی سمرقندی)
* با یاد رنگ و بوی تو ای نوبهار عشق / همچو بنفشه ، سر به گریبان کشیده ایم . (رهی معیری)
6- #بوستان_افروز (تاج خروس ، گل یوسف) ، سرخ رنگ و بی بو ، عده ای آن را نماد شخص لاغر و نازک اندام می دانند و عده ای هم سنان خون آلودی می دانند که در جنگ به کار می رود .
* بوستان افروز ، پیش ضیمران / چون نزاری ، پیش رویِ فربهی . ( منوچهری)
* بوستان افروز تازه در میان بوستان / همچو خون آلوده در هیجا ، سنان کارزار . (غضایری رازی)
7- #بید ، درختی کم استقامت در جریان باد .
* تن هرکسی گشت لرزان چو بید / که کوپال و شمشیرشان بُد امید . (فردوسی)
8 – #خیری (گل همیشه بهار) ، زرد و خوشبو ، رویِ زرد را بدان تشبیه کنند .
* تا گل خیری بود چو روی معصفر / تا تن سنبل بود چو زلف مجعد . (منوچهری)
9- درخت ، انسان ، دوستی ، وفا و امید را بدان تشبیه کنند.
* درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد / نهال دشمنی برکن که رنج بیشمار آرد . (ناصرخسرو)
10- درخت #طوبی ، درختی بهشتی که به زیبایی ، پاکی و خرمی معروف است .
* سایه ی طوبی و دلجویی حور و لب حوض / به هوایِ سرِ کوی تو برفت از یادم . (حافظ)
11- #ریحان (ر . ک . اسپرغم)
12- #زردگل یا گل زرد ، نمادی از روی زرد یار است .
* دل غالیه فام است و رُخش چون گلِ زرد است / گویی که شبِ دوش ، میِ غالیه خورده است . (منوچهری)
13- #زعفران ، خوش رنگ ، معطر و گرانقیمت تر از طلا .
* درم ریخته از کران تا کران / همان مشک و دینار و هم زعفران . (فردوسی)
14- #زیتون ، درختی با ارتفاع حداکثر 15 متر، چوبش سخت و زرد رنگ . چون به موجب نص قرآن مجید ، مبارک است ، نشاننده ی آن را پرهیزگار می دانند .
* نه زو هرگز بدی خیزد ، نه از بدخواه او نیکی / چو زیتون برنیارد خار و خار بر زیتون . ( قطران تبریزی)
15- #سمن ، گلی است سپید و خوشبو که آن را یاسمن و یاس گویند .
* هرباد که از سوی بخارا به من آید / با بوی گل و مشک نسیم و سمن آید .
16- #سنبل ، که در ادب فارسی ، به معنی موی و زلف است و سنبلِ تَر ، به معنی خط جوانان ، خال و زلف خوبان است .
* به غنچه ی تو ، شکر خنده ، نشانه ی باده / به سنبل تو در گوش ، مهره ی افعی . (رودکی)
17- #سیب ، تشبیه زنخدان محبوب در شعر شاعران ، به آن معمول بوده است .
* وان زنخدان ، به سیب مانَد راست / اگر از مشک ، خال دارد سیب . (رودکی)
18- #شقایق ، نخستین گلی است که در بهار ، به روی طبیعت لبخند می زند و می شکفد . او پیام آور بهار است . شعرا ، کشتگان میدان جنگ را به دشت شقایق و یا لاله زار تشبیه کرده اند .
* بیابان چو دریای خون شدست / تو گفتی ز روی زمین لاله رُست
19- #شمشاد ، قامت معتدل محبوب ، بدان تشبیه شده است .
* به بالای تو مانَد سرو شمشاد / اگر به هر دو مانَد نقش نوشاد . (ویس و رامین)
20- #صنوبر ، درختی است که حدود 20 گونه از آن در طبیعت وجود دارد . این درخت استعاره از قامت بلند است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ انواع استراحت ها
❇️ هفت نوع استراحتی که به آن نیاز داریم
تا حالا شده با وجود اینکه خوب خوابیدین، توی تعطیلات بودین و کار زیادی هم انجام ندادین، باز هم احساس خستگی کنین؟
🔷 چنین حالتی بهمون نشون می‌ده که نوع خستگی و استراحتی که نیاز داریم متفاوته.
زندگی‌های پرمشغله، استرس، روابط کاری و عاطفی و ... همه ممکنه به نوعی باعث خستگی ما بشن و هر کدوم هم به یک نوع استراحت نیاز دارن. تو این رشته توییت، ۷ نوع استراحتی که تو زندگی بهش نیاز داریم رو توضیح می‌دیم.
1️⃣ استراحت فیزیکی (Physical)
زمانی که احساس خستگی می‌کنین و بدن شما توان نداره، به استراحت فیزیکی نیاز دارین.
راه‌های استراحت فیزیکی:
- در طول روز چرت بزنین
- زودتر از معمول بخوابین
- حرکت کششی انجام بدین
- فعالیت ورزشی سبک انجام بدین
2️⃣ استراحت عاطفی (Emotional)
اگر تحریک‌پذیر و آشفته شدین یا احساساتتون رو برای مدتی سرکوب کردین، شما به استراحت عاطفی نیاز دارین.
راه‌های استراحت عاطفی:
- از افراد سمی دوری کنین
- احساساتتون رو روی کاغذ بنویسین
- خودتون رو برای حس‌هایی که دارین قضاوت نکنین
3️⃣ استراحت ذهنی (Mental)
اگر نمی‌تونین تمرکز کنین، نشخوار فکری می‌کنین، تو گذشته گیر کردین و نمی‌تونین رو‌به‌جلو فکر کنین؛ شما به استراحت ذهنی نیاز دارین.
راه‌های استراحت ذهنی:
- به طبیعت برین
- مدیتیشن کنین
- زمانی رو با خودتون تنها باشین
4️⃣ استراحت اجتماعی (Social)
معاشرت و ارتباطات انسانی نیاز به انرژی دارن. باید بین
ارتباطاتی که از شما انرژی می‌گیرن و ارتباطاتی که به شما انرژی می‌دن، تعادل برقرار کنین.
راه‌های استراحت اجتماعی:
- از شبکه‌های اجتماعی فاصله بگیرین
- با افراد حمایت‌گر معاشرت کنین
5️⃣ استراحت حسی (Sensory)
اگر مدت زیادی رو صرف وسایل الکترونیکی‌تون می‌کنین، شما به استراحت حسی نیاز دارین. البته نور زیاد، صدای محیط و غیره هم به این خستگی اضافه می‌‌کنن.
راه‌های استراحت حسی:
- چشم‌هاتون رو ببندین
- اعلان‌های گوشی رو خاموش کنین
- از سروصدای زیاد دوری کنین
6️⃣ استراحت خلاق (Creative)
اگر مدام در حال حل مسأله هستین یا احساس می‌کنین که دیگه ایده‌های خوب و الهام‌بخشی ندارین، شما به استراحت خلاق نیاز دارین.
- به فضا یا فردی که براتون الهام‌بخشه سر بزنین
- کتاب بخونین و به موسیقی گوش بدین
- کارهای سرگرم‌کننده انجام بدین
7️⃣ استراحت معنوی (Spiritual)
اگر احساس بی‌هدفی و پوچی می‌کنین، احتمالاً به استراحت معنوی (روحی) نیاز دارید. استراحت معنوی زمانیه که عمیقاً در خودتون کاوش می‌کنین و به فلسفه‌های شخصی خودتون، اهدافتون و اینکه چه کسی هستین فکر می‌کنین.
منابع:
betterup
themindsjournalted
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ هفت نوع استراحتی که به آن نیاز داریم
تا حالا شده با وجود اینکه خوب خوابیدین، توی تعطیلات بودین و کار زیادی هم انجام ندادین، باز هم احساس خستگی کنین؟
🔷 چنین حالتی بهمون نشون می‌ده که نوع خستگی و استراحتی که نیاز داریم متفاوته.
زندگی‌های پرمشغله، استرس، روابط کاری و عاطفی و ... همه ممکنه به نوعی باعث خستگی ما بشن و هر کدوم هم به یک نوع استراحت نیاز دارن. تو این رشته توییت، ۷ نوع استراحتی که تو زندگی بهش نیاز داریم رو توضیح می‌دیم.
1️⃣ استراحت فیزیکی (Physical)
زمانی که احساس خستگی می‌کنین و بدن شما توان نداره، به استراحت فیزیکی نیاز دارین.
راه‌های استراحت فیزیکی:
- در طول روز چرت بزنین
- زودتر از معمول بخوابین
- حرکت کششی انجام بدین
- فعالیت ورزشی سبک انجام بدین
2️⃣ استراحت عاطفی (Emotional)
اگر تحریک‌پذیر و آشفته شدین یا احساساتتون رو برای مدتی سرکوب کردین، شما به استراحت عاطفی نیاز دارین.
راه‌های استراحت عاطفی:
- از افراد سمی دوری کنین
- احساساتتون رو روی کاغذ بنویسین
- خودتون رو برای حس‌هایی که دارین قضاوت نکنین
3️⃣ استراحت ذهنی (Mental)
اگر نمی‌تونین تمرکز کنین، نشخوار فکری می‌کنین، تو گذشته گیر کردین و نمی‌تونین رو‌به‌جلو فکر کنین؛ شما به استراحت ذهنی نیاز دارین.
راه‌های استراحت ذهنی:
- به طبیعت برین
- مدیتیشن کنین
- زمانی رو با خودتون تنها باشین
4️⃣ استراحت اجتماعی (Social)
معاشرت و ارتباطات انسانی نیاز به انرژی دارن. باید بین
ارتباطاتی که از شما انرژی می‌گیرن و ارتباطاتی که به شما انرژی می‌دن، تعادل برقرار کنین.
راه‌های استراحت اجتماعی:
- از شبکه‌های اجتماعی فاصله بگیرین
- با افراد حمایت‌گر معاشرت کنین
5️⃣ استراحت حسی (Sensory)
اگر مدت زیادی رو صرف وسایل الکترونیکی‌تون می‌کنین، شما به استراحت حسی نیاز دارین. البته نور زیاد، صدای محیط و غیره هم به این خستگی اضافه می‌‌کنن.
راه‌های استراحت حسی:
- چشم‌هاتون رو ببندین
- اعلان‌های گوشی رو خاموش کنین
- از سروصدای زیاد دوری کنین
6️⃣ استراحت خلاق (Creative)
اگر مدام در حال حل مسأله هستین یا احساس می‌کنین که دیگه ایده‌های خوب و الهام‌بخشی ندارین، شما به استراحت خلاق نیاز دارین.
- به فضا یا فردی که براتون الهام‌بخشه سر بزنین
- کتاب بخونین و به موسیقی گوش بدین
- کارهای سرگرم‌کننده انجام بدین
7️⃣ استراحت معنوی (Spiritual)
اگر احساس بی‌هدفی و پوچی می‌کنین، احتمالاً به استراحت معنوی (روحی) نیاز دارید. استراحت معنوی زمانیه که عمیقاً در خودتون کاوش می‌کنین و به فلسفه‌های شخصی خودتون، اهدافتون و اینکه چه کسی هستین فکر می‌کنین.
منابع:
betterup
themindsjournalted
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ دستاوردهای شعری شاملو:
❇️ روزگار تحوّل و تکوین طرز شاعری و دستاوردهای شعری شاملو را در سه دوره می‌توان بر رسید:
◀️ ۱- دورۀ اوّل را می‌توان دوره تجربه‌اندوزی نامید که شامل سه کتاب است: آهنگ‌های فراموش شده، آهن‌ها و احساس و قطعنامه. این مجموعه‌ها از جهاتی بازتاب‌دهندۀ مقال حزب تودۀ ایران است و از آن دیدگاه کلی به جامعه می‌نگرد. می‌دانیم که بعد از شهریور ۱۳۲۰ بسیاری از روشنفکران ایرانی به این حزب پیوستند، با تمام سایه روشن‌ها و ابهاماتش. در کار شاملو اما شعر سیاسی هم می‌توانست غنایی باشد؛ بدین معنا که صفت سیاسی لزوماً و همیشه از شعریت کلام نمی‌کاهید و شعر را ناگزیر شعارگونه نمی‌کرد. شاملو با اینگونه سرایش در عمل نشان داد که شعر غنایی می‌تواند ابعاد سیاسی هم داشته باشد.
◀️ ۲- دورۀ دوم شاعری شاملو را می‌توان دورۀ آفریدگاری متحوّل و متنوّع نامید. کتاب هوای تازه در شش بخش تنظیم شده و هر یک از این شش بخش به گونه‌ای تجربی و آزمایشی به نوعی تازه از شعر روی می‌آورد که در این میان شعر «پریا» بیش از اشعار دیگران مجموع قابل مطالعه است. آشکار‌ترین علّت همان است که تا آن زمان زبان محاوره به گونه‌ای جدّی و جالب توجّهی به شعر نو راه پیدا نکرده بود و پریای شاملو از نخستین و موفّق‌ترین نمونه‌های آغازین شعر اجتماعی - سیاسی بود که از یک موضع مشخّص با اوضاع سیاسی جامعۀ ایران روبرو می شد و اینکه آن شعر از نظر اساطیری و افسانه‌های عامیانه هم غنی بود و در فرهنگ عامّه لنگر داشت؛ در این همه می‌افزود و شعر را بیشتر قابل توجّه می‌کرد.
◀️ ۳- دورۀ بعدی در شعر شاملو، دورۀ حرکت به سوی تجرید است؛ منظور از تجرید، بستن عناصر ملموس و محسوس از راه صناعات شعری به فضاهای مجرّد و انتزاعی است. این دوره از مرثیه‌های خاک شروع میشود و مجموعه‌های شکفتن در مه، ابراهیم در آتش، دشنه در دیس و ترانه‌های کوچک غربت را در بر می‌گیرد. در این دوره است که نهایت غنا و حسّ موسیقایی را در شعر شاملو می‌بینیم و در اینجاست که کم‌کم شعر بی‌وزن ولی دارای موسیقایی مخصوص، از درون کلام شاملو سر بر میکند و به اوج مهارت خود در بیرون کشیدن شعر امروز از دل نثر دیروز می‌رسد و کارهایی از نوع شکستن روندهای مأنوس ایجاد شده در خود شعر یا عدول از قواعد دستور زبان فارسی بر شعریّت شعرها می‌افزاید نمونه را او در پایانۀ مرثیۀ معروفش در مرگ فروغ می‌گوید:
و ما همچنان
دوره می‌کنیم
شب را و روز را
هنوز را...
📃مقاله: احمد شاملو شعر و شخصیت او
🖊نگارنده: احمد کریمی حکاک
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ روزگار تحوّل و تکوین طرز شاعری و دستاوردهای شعری شاملو را در سه دوره می‌توان بر رسید:
◀️ ۱- دورۀ اوّل را می‌توان دوره تجربه‌اندوزی نامید که شامل سه کتاب است: آهنگ‌های فراموش شده، آهن‌ها و احساس و قطعنامه. این مجموعه‌ها از جهاتی بازتاب‌دهندۀ مقال حزب تودۀ ایران است و از آن دیدگاه کلی به جامعه می‌نگرد. می‌دانیم که بعد از شهریور ۱۳۲۰ بسیاری از روشنفکران ایرانی به این حزب پیوستند، با تمام سایه روشن‌ها و ابهاماتش. در کار شاملو اما شعر سیاسی هم می‌توانست غنایی باشد؛ بدین معنا که صفت سیاسی لزوماً و همیشه از شعریت کلام نمی‌کاهید و شعر را ناگزیر شعارگونه نمی‌کرد. شاملو با اینگونه سرایش در عمل نشان داد که شعر غنایی می‌تواند ابعاد سیاسی هم داشته باشد.
◀️ ۲- دورۀ دوم شاعری شاملو را می‌توان دورۀ آفریدگاری متحوّل و متنوّع نامید. کتاب هوای تازه در شش بخش تنظیم شده و هر یک از این شش بخش به گونه‌ای تجربی و آزمایشی به نوعی تازه از شعر روی می‌آورد که در این میان شعر «پریا» بیش از اشعار دیگران مجموع قابل مطالعه است. آشکار‌ترین علّت همان است که تا آن زمان زبان محاوره به گونه‌ای جدّی و جالب توجّهی به شعر نو راه پیدا نکرده بود و پریای شاملو از نخستین و موفّق‌ترین نمونه‌های آغازین شعر اجتماعی - سیاسی بود که از یک موضع مشخّص با اوضاع سیاسی جامعۀ ایران روبرو می شد و اینکه آن شعر از نظر اساطیری و افسانه‌های عامیانه هم غنی بود و در فرهنگ عامّه لنگر داشت؛ در این همه می‌افزود و شعر را بیشتر قابل توجّه می‌کرد.
◀️ ۳- دورۀ بعدی در شعر شاملو، دورۀ حرکت به سوی تجرید است؛ منظور از تجرید، بستن عناصر ملموس و محسوس از راه صناعات شعری به فضاهای مجرّد و انتزاعی است. این دوره از مرثیه‌های خاک شروع میشود و مجموعه‌های شکفتن در مه، ابراهیم در آتش، دشنه در دیس و ترانه‌های کوچک غربت را در بر می‌گیرد. در این دوره است که نهایت غنا و حسّ موسیقایی را در شعر شاملو می‌بینیم و در اینجاست که کم‌کم شعر بی‌وزن ولی دارای موسیقایی مخصوص، از درون کلام شاملو سر بر میکند و به اوج مهارت خود در بیرون کشیدن شعر امروز از دل نثر دیروز می‌رسد و کارهایی از نوع شکستن روندهای مأنوس ایجاد شده در خود شعر یا عدول از قواعد دستور زبان فارسی بر شعریّت شعرها می‌افزاید نمونه را او در پایانۀ مرثیۀ معروفش در مرگ فروغ می‌گوید:
و ما همچنان
دوره می‌کنیم
شب را و روز را
هنوز را...
📃مقاله: احمد شاملو شعر و شخصیت او
🖊نگارنده: احمد کریمی حکاک
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Notes_230509_200816_54a.pdf
42 KB
#آزمون_پایانی
#نگارش_دهم
خرداد ۱۴۰۲_ نوبت دوم
در قالب پی‌دی‌اف
✍مریم بهوندی_ رامهرمز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#نگارش_دهم
خرداد ۱۴۰۲_ نوبت دوم
در قالب پی‌دی‌اف
✍مریم بهوندی_ رامهرمز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
48040071832207.pdf
132.6 KB
#آزمون_پایانی
#نگارش_یازدهم
خرداد ۱۴۰۲ _ نوبت دوم
✍سرکار خانم مهشید قنواتی
ناحیه یک اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#نگارش_یازدهم
خرداد ۱۴۰۲ _ نوبت دوم
✍سرکار خانم مهشید قنواتی
ناحیه یک اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
48040057819486.pdf
89.9 KB
#آزمون_پایانی
#نگارش_دوازدهم
خرداد ۱۴۰۲ _ نوبت دوم
✍سرکار خانم مهشید قنواتی
ناحیه یک اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
#نگارش_دوازدهم
خرداد ۱۴۰۲ _ نوبت دوم
✍سرکار خانم مهشید قنواتی
ناحیه یک اهواز
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️اشاره‌ای به تلمیحاتِ شعرِ حسین منزوی
✍دکتراحمدرضابهرامپورعمران
❇️ تلمیح عبارت است از کوتاه‌نگریستن به روایاتِ اساطیری، دینی، تاریخی و نیز ادبی و فرهنگی. این آرایه با آنکه از سپیده‌دمِ شعرِ فارسی موردِ توجّهِ شاعران بوده اما در نخستین آثارِ نظریِ بلاغتِ کهنِ ایرانی (ترجمان‌البلاغه و حدائق‌السّحر) اشاره‌ای به‌آن نشده‌است. نخستین‌بار شمسِ قیس در المُعجم به آن اشاره‌ای‌کرده و بر کارکردِ ایجازیِ آن که موجب‌می‌شود «الفاظِ اندک بر معانیِ بسیار دلالت‌کند»، تأکید ورزیده‌است. البته شمس قیس هیچ بیت یا عبارتی را نمونه نیاورده‌است (تصحیحِ علامه قزوینی و به‌کوششِ استاد مدرّسِ رضوی، ص۳۷۷).
البته در دورانِ جدید، بیشتر به تلمیح پرداخته‌‌شده و دقائقِ مباحثِ جمال‌شناختی دراین‌باره را باید در آثاری همچون «صورِ خیال» (اثر استاد شفیعیِ کدکنی) و «فرهنگِ تلمیحات» و «نگاهی تازه به بدیع» (اثرِ استاد سیروسِ شمیسا) جستجوکرد.
شاعران باتوجه به گرایش‌های مذهبی و اندیشگیِ خویش، به تلمیحاتِ گوناگونی توجه‌دارند: دقیقی به تعابیر و مصطلحاتِ کیشِ زردشتی توجه‌دارد؛ منوچهریِ عربی‌دان، بیشتر به داستان‌ها و عرائسِ شعرِ عربی می‌پردازد؛ خاقانی، باتوجه به کیشِ مادرش و نیز زیستن در دیاری مسیحی‌نشین، به باورهای آن آیین اشارتِ فراوان دارد؛ و سعدی و حافظ در کنارِ مؤانست با قرآن و توجه به تلمیحاتِ سامی (عربی/ اسلامی) به‌سببِ زیستن در شیراز و تأثّر از بقایای فرهنگِ ایرانی (که در عهدِ آلِ بویه تجدیدِ حیاتی نیز یافته‌بود)، بیش‌از دیگران به اساطیر و باورهای کهنِ ایرانی توجه‌می‌کردند.
همین تفاوت‌ها را در گرایش‌های تلمیحیِ شعرِ امروز نیز می‌توان ملاحظه‌کرد. اما از میانِ غزل‌سرایانِ بزرگِ امروز هیچ شاعری به‌میزانِ حسینِ منزوی شیفتهٔ اشارات و تلمیحات ایرانی، اسلامی و روایاتِ کتابِ مقدس (یهودی و مسیحی) نبوده‌است. کمتر غزلی را از او می‌توان سراغ‌داد که به یک یا چند تلمیح آراسته نباشد. این توجهِ او به تلمیحات، موجبِ ابهامِ هنری و توسّعِ معناییِ شعرِ او شده‌است. قلمروِ تخیّل پهناورِ او از نمرود، موسی، صالح و یوسف، تا کاووس، ضحاک، رستم، اسفندیار، سهراب، خسرو، سیمرغ، قاف و... را دربرمی‌گیرد.
نگرشِ ازلی_ابدیِ شاعر به عشق موجب شده به‌کرّات به مضمونِ گناهِ نخستین و هبوط و میوهٔ ممنوعه و آدم و حوّا بپردازد:
سیبی است زنخدانِ بهشتی‌ت که ناگاه
پرهیزِ مرا می‌شکند وسوسه‌هایش
نیز در این غزلِ زیبا:
[...] چون خدا ساختن‌ات خواست به دلخواه، نخست
گِلت آمیخت به هفتاد گُلِ مِهرگیاه
مشتی الماس ز شب چید و به چشمت پاشید
تا درخشان شود اینگونه به چشمِ تو نگاه
[...] پس به حوّا و تو بخشید تنی وسوسه‌ریز
آنکه با آدم و من داد، دلی وسوسه‌خواه
[...] آری اینگونه ترا ساخت خدا و پس از آن
روی زیبای تو بر حُسنِ تو آورد گواه
تا شکیب‌ام دهد و صبر به زندانِ زمین
از بهشت‌ات سوی من هدیه فرستاد گناه
منزوی در کنارِ شاملو از شاعرانی است که بسیار به تلمیحاتِ مسیحی و غربی اشاره‌کرده‌است:
می‌توانم بود حتی «جلجتا» گر مقصد است
آن «مسیحایی» که بر دوش‌اش چلیپا می‌برد
همین واژهٔ «چلیپا» که مصائبِ مسیح را تداعی‌می‌کند، بارها در غزل‌های منزوی تکرارشده‌است. مضمونِ دیگری که منزوی بسیار از آن مضمون پرداخته و گویا در شعر و ادبِ کهن به آن توجهی نشده‌بود، مضمونِ «شامِ آخر» و «نان و شراب» است. برپایهٔ انجیل، مسیح پس از خیانتِ یهودا به او، به‌هنگامِ «شامِ آخر»، نان را به گوشت و شراب را به خونِ خویش تشبیه کرده‌بود :
_ گو باد شامِ آخرِ من، شامِ وصلِ تو
ای بوسه‌ات شراب و دهانِ تو، نانِ من!
_ سیلی که خواهد‌بُرد از ذهنِ چلیپا
یادِ یهودا را و شامِ واپسین را
و در ابیاتِ زیر، مسألهٔ گناهِ نخستین (خوردنِ سیب بنابه روایتِ کتابِ مقدس) و نیز «نان و شراب» را تلفیق‌کرده و این‌گونه‌سروده:
[...] ای نازنین درختِ نخستین گناهِ من
از میوه‌های وسوسه بارآوری هنوز
آن سیب‌های راه به پرهیز بسته را
در سایه‌سارِ زلف، تو می‌پروری هنوز
وآن سفرهٔ شبانهٔ نان و شراب را
بر میزهای خواب، تو می‌گستری هنوز [...]
❇️ برگرفته از : کانال ازگذشته واکنون
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✍دکتراحمدرضابهرامپورعمران
❇️ تلمیح عبارت است از کوتاه‌نگریستن به روایاتِ اساطیری، دینی، تاریخی و نیز ادبی و فرهنگی. این آرایه با آنکه از سپیده‌دمِ شعرِ فارسی موردِ توجّهِ شاعران بوده اما در نخستین آثارِ نظریِ بلاغتِ کهنِ ایرانی (ترجمان‌البلاغه و حدائق‌السّحر) اشاره‌ای به‌آن نشده‌است. نخستین‌بار شمسِ قیس در المُعجم به آن اشاره‌ای‌کرده و بر کارکردِ ایجازیِ آن که موجب‌می‌شود «الفاظِ اندک بر معانیِ بسیار دلالت‌کند»، تأکید ورزیده‌است. البته شمس قیس هیچ بیت یا عبارتی را نمونه نیاورده‌است (تصحیحِ علامه قزوینی و به‌کوششِ استاد مدرّسِ رضوی، ص۳۷۷).
البته در دورانِ جدید، بیشتر به تلمیح پرداخته‌‌شده و دقائقِ مباحثِ جمال‌شناختی دراین‌باره را باید در آثاری همچون «صورِ خیال» (اثر استاد شفیعیِ کدکنی) و «فرهنگِ تلمیحات» و «نگاهی تازه به بدیع» (اثرِ استاد سیروسِ شمیسا) جستجوکرد.
شاعران باتوجه به گرایش‌های مذهبی و اندیشگیِ خویش، به تلمیحاتِ گوناگونی توجه‌دارند: دقیقی به تعابیر و مصطلحاتِ کیشِ زردشتی توجه‌دارد؛ منوچهریِ عربی‌دان، بیشتر به داستان‌ها و عرائسِ شعرِ عربی می‌پردازد؛ خاقانی، باتوجه به کیشِ مادرش و نیز زیستن در دیاری مسیحی‌نشین، به باورهای آن آیین اشارتِ فراوان دارد؛ و سعدی و حافظ در کنارِ مؤانست با قرآن و توجه به تلمیحاتِ سامی (عربی/ اسلامی) به‌سببِ زیستن در شیراز و تأثّر از بقایای فرهنگِ ایرانی (که در عهدِ آلِ بویه تجدیدِ حیاتی نیز یافته‌بود)، بیش‌از دیگران به اساطیر و باورهای کهنِ ایرانی توجه‌می‌کردند.
همین تفاوت‌ها را در گرایش‌های تلمیحیِ شعرِ امروز نیز می‌توان ملاحظه‌کرد. اما از میانِ غزل‌سرایانِ بزرگِ امروز هیچ شاعری به‌میزانِ حسینِ منزوی شیفتهٔ اشارات و تلمیحات ایرانی، اسلامی و روایاتِ کتابِ مقدس (یهودی و مسیحی) نبوده‌است. کمتر غزلی را از او می‌توان سراغ‌داد که به یک یا چند تلمیح آراسته نباشد. این توجهِ او به تلمیحات، موجبِ ابهامِ هنری و توسّعِ معناییِ شعرِ او شده‌است. قلمروِ تخیّل پهناورِ او از نمرود، موسی، صالح و یوسف، تا کاووس، ضحاک، رستم، اسفندیار، سهراب، خسرو، سیمرغ، قاف و... را دربرمی‌گیرد.
نگرشِ ازلی_ابدیِ شاعر به عشق موجب شده به‌کرّات به مضمونِ گناهِ نخستین و هبوط و میوهٔ ممنوعه و آدم و حوّا بپردازد:
سیبی است زنخدانِ بهشتی‌ت که ناگاه
پرهیزِ مرا می‌شکند وسوسه‌هایش
نیز در این غزلِ زیبا:
[...] چون خدا ساختن‌ات خواست به دلخواه، نخست
گِلت آمیخت به هفتاد گُلِ مِهرگیاه
مشتی الماس ز شب چید و به چشمت پاشید
تا درخشان شود اینگونه به چشمِ تو نگاه
[...] پس به حوّا و تو بخشید تنی وسوسه‌ریز
آنکه با آدم و من داد، دلی وسوسه‌خواه
[...] آری اینگونه ترا ساخت خدا و پس از آن
روی زیبای تو بر حُسنِ تو آورد گواه
تا شکیب‌ام دهد و صبر به زندانِ زمین
از بهشت‌ات سوی من هدیه فرستاد گناه
منزوی در کنارِ شاملو از شاعرانی است که بسیار به تلمیحاتِ مسیحی و غربی اشاره‌کرده‌است:
می‌توانم بود حتی «جلجتا» گر مقصد است
آن «مسیحایی» که بر دوش‌اش چلیپا می‌برد
همین واژهٔ «چلیپا» که مصائبِ مسیح را تداعی‌می‌کند، بارها در غزل‌های منزوی تکرارشده‌است. مضمونِ دیگری که منزوی بسیار از آن مضمون پرداخته و گویا در شعر و ادبِ کهن به آن توجهی نشده‌بود، مضمونِ «شامِ آخر» و «نان و شراب» است. برپایهٔ انجیل، مسیح پس از خیانتِ یهودا به او، به‌هنگامِ «شامِ آخر»، نان را به گوشت و شراب را به خونِ خویش تشبیه کرده‌بود :
_ گو باد شامِ آخرِ من، شامِ وصلِ تو
ای بوسه‌ات شراب و دهانِ تو، نانِ من!
_ سیلی که خواهد‌بُرد از ذهنِ چلیپا
یادِ یهودا را و شامِ واپسین را
و در ابیاتِ زیر، مسألهٔ گناهِ نخستین (خوردنِ سیب بنابه روایتِ کتابِ مقدس) و نیز «نان و شراب» را تلفیق‌کرده و این‌گونه‌سروده:
[...] ای نازنین درختِ نخستین گناهِ من
از میوه‌های وسوسه بارآوری هنوز
آن سیب‌های راه به پرهیز بسته را
در سایه‌سارِ زلف، تو می‌پروری هنوز
وآن سفرهٔ شبانهٔ نان و شراب را
بر میزهای خواب، تو می‌گستری هنوز [...]
❇️ برگرفته از : کانال ازگذشته واکنون
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تاریخچهٔ تقطیع کردن و قواعد شعر به صورت آکادمی به کی برمیگردد؟ اگر کسی مطلع هست بگوید و چگونگی و کم و کیفش رو هم اگر می داند توضیح بدهد.
❇️ به‌صورت آکادمی طبق نوشته‌های دکتر هادی در کتابش، پرویز ناتل‌خانلری و علی‌نقی وزیری از پیشگامان تحقیق آموزش عروض در دوره معاصرند.
مقاله‌های علی‌نقی وزیری «اصلاحات ادبی» و وزن شعر فارسی از آقای خانلری.
مسعود فرزاد هم در زمینه اوزان شعر فارسی، ابوالحسن نجفی اختیارات شعر فارسی و طبقه‌بندی بحور، مهدی حمیدی عروض حمیدی رو نوشته، کتاب با عروض و قافیه از آقای تقی وحیدیان‌کامیار، دکتر سیروس شمیسا آشنایی با عروض و قافیه..
البته یک نکته هم که هست این که کتاب شعر بی دروغ شعر بی نقاب از آقای زرین‌کوب و کتاب موسیقی شعر از آقای شفیعی‌کدکنی مستقیم به آموزش شعر و قافیه نپرداختند ولی همهٔ کسایی که در عروض و قافیه کتاب نوشتند از این دو بزرگوار تأثیر گرفته انپ.
دربارهٔ پیدایش هم فکر کنم آقای زرین‌کوب در همان کتاب شعر بی دروغ شعر بی نقاب توضیح دادند.
خیلی از طبقه‌بندی‌ها برا معاصر هست. بعضی وزن‌ها جدید هستند از مشروطه به بعد شکل گرفتند و حتی ممکن است از آن چهارصد وزنی هم که گفته‌شده است کمتر هم بشوند، حالا سی‌و یک وزن پرکاربردند. بله قانون و وزن تازه هم به‌وجود آمده است . مثلاً همین تقطیع هجایی رو قدما با نام سبب، وتد و فاصله می‌گفتند (اسباب، اوتاد و فواصل) ولی عروض‌دان‌های معاصر جای اینها هجا را به‌کار بردند. درباره منشأ هم نوشتند، شعر فارسی در بعد از اسلام به تقلید از شعر عربی سروده شده است و تدوین در قرن‌های سوم و چهارم بوده است، تعدادی هم از محقق‌ها می‌گویند : وزن شعر بنیادش ایرانی هستند هرچند از اصطلاحات عروض عرب استفاده شده است.
حالا راجع‌به پیدایش آقای زرین‌کوب نوشته: خلیل‌بن‌احمد وقتی از بازار مسگرهای بصره صدای چکش رو می‌شنوه، فکر اختراع عروض افتاد؛ آقای خانلری گفتند : خلیل از خدا علمی خواسته که به هیچ بشری نداده.. خلاصه عروض بهش الهام میشود.
کتاب المعجم فی معاییر اشعار العجم از شمس قیس رازی در قرن هفت مهمترین کتاب در عروض زبان فارسیه با تصحیح آقای مدرس رضوی و علامه قزوینی.
معیارالعجم نوشته خواجه نصیر به تصحیح آقای فشارکی..
و شکل آکادمی عروض از ناتل‌خانلری، علی‌نقی وزیری، نجفی، وحیدیان‌کامیار، شمیسا..
اوزان جدید و معاصر هم بله داریم مثلاً در شعرهای سیمین بهبهانی، اصلاً در وزن شعر نوآور بوده؛ ابداع وزن داشته است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ به‌صورت آکادمی طبق نوشته‌های دکتر هادی در کتابش، پرویز ناتل‌خانلری و علی‌نقی وزیری از پیشگامان تحقیق آموزش عروض در دوره معاصرند.
مقاله‌های علی‌نقی وزیری «اصلاحات ادبی» و وزن شعر فارسی از آقای خانلری.
مسعود فرزاد هم در زمینه اوزان شعر فارسی، ابوالحسن نجفی اختیارات شعر فارسی و طبقه‌بندی بحور، مهدی حمیدی عروض حمیدی رو نوشته، کتاب با عروض و قافیه از آقای تقی وحیدیان‌کامیار، دکتر سیروس شمیسا آشنایی با عروض و قافیه..
البته یک نکته هم که هست این که کتاب شعر بی دروغ شعر بی نقاب از آقای زرین‌کوب و کتاب موسیقی شعر از آقای شفیعی‌کدکنی مستقیم به آموزش شعر و قافیه نپرداختند ولی همهٔ کسایی که در عروض و قافیه کتاب نوشتند از این دو بزرگوار تأثیر گرفته انپ.
دربارهٔ پیدایش هم فکر کنم آقای زرین‌کوب در همان کتاب شعر بی دروغ شعر بی نقاب توضیح دادند.
خیلی از طبقه‌بندی‌ها برا معاصر هست. بعضی وزن‌ها جدید هستند از مشروطه به بعد شکل گرفتند و حتی ممکن است از آن چهارصد وزنی هم که گفته‌شده است کمتر هم بشوند، حالا سی‌و یک وزن پرکاربردند. بله قانون و وزن تازه هم به‌وجود آمده است . مثلاً همین تقطیع هجایی رو قدما با نام سبب، وتد و فاصله می‌گفتند (اسباب، اوتاد و فواصل) ولی عروض‌دان‌های معاصر جای اینها هجا را به‌کار بردند. درباره منشأ هم نوشتند، شعر فارسی در بعد از اسلام به تقلید از شعر عربی سروده شده است و تدوین در قرن‌های سوم و چهارم بوده است، تعدادی هم از محقق‌ها می‌گویند : وزن شعر بنیادش ایرانی هستند هرچند از اصطلاحات عروض عرب استفاده شده است.
حالا راجع‌به پیدایش آقای زرین‌کوب نوشته: خلیل‌بن‌احمد وقتی از بازار مسگرهای بصره صدای چکش رو می‌شنوه، فکر اختراع عروض افتاد؛ آقای خانلری گفتند : خلیل از خدا علمی خواسته که به هیچ بشری نداده.. خلاصه عروض بهش الهام میشود.
کتاب المعجم فی معاییر اشعار العجم از شمس قیس رازی در قرن هفت مهمترین کتاب در عروض زبان فارسیه با تصحیح آقای مدرس رضوی و علامه قزوینی.
معیارالعجم نوشته خواجه نصیر به تصحیح آقای فشارکی..
و شکل آکادمی عروض از ناتل‌خانلری، علی‌نقی وزیری، نجفی، وحیدیان‌کامیار، شمیسا..
اوزان جدید و معاصر هم بله داریم مثلاً در شعرهای سیمین بهبهانی، اصلاً در وزن شعر نوآور بوده؛ ابداع وزن داشته است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ داستان ضحاک یکی از جالب‌ترین قصه‌های شاهنامه است !
۱ - ضحاک عرب است و پایتخت او بیت‌‌المقدس است ولی بر ایران زمین سلطه‌دارد ، چه رویای عجیبی است این کابوس فردوسی !!!!!
۲ - شیطان در هیأت یک آشپز به استخدام دربار در‌می‌آید و برای نخستین‌بار به ضحاک گوشت می‌خوراند
طعم پرندگان بریان به مذاق ضحاک خوش می‌آید و تصمیم به تشویق آشپز جدید می‌گیرد
۳ - ضحاک ، آشپز را به‌حضور می‌طلبد و از او تمجید میکند و به‌او می‌گوید چه دستمزدی برای این غذای لذیذ طلب‌می‌کند ، آشپز که همان شیطان است می‌گوید بوسه بر شانه‌های شاه بهترین پاداش برای من است
شاه از این تملق خوشش می‌آید و اجازه بوسه می‌دهد !
۴ - روز بعد شانه‌های شاه زخم میشود و پس از مدتی زخم‌ها باز می‌شوند و دو مار سیاه از زخم‌ها بیرون‌می‌آیند ، مارها تمایل‌دارند از گوش‌های ضحاک به‌داخل روند و مغز سر او را بخورند !
شیطان اینبار به هیأت حکیم ظاهر میشود و می‌گوید تنها راه بقای شاه این است که هر روز دو جوان را قربانی‌کند و مغز سر آنان را به مارها بدهد تا سیر شوند و اشتهایی برای خوردن مغز شاه نداشته‌باشند !
۵ - هر روز دو پسر جوان ایرانی به قید قرعه دستگیر می‌شوند و به آشپزخانه دربار آورده می‌شوند ، ظاهرا عدالت برقرار است و به‌کسی ظلم‌نمی‌شود .
ولی روزانه مغز سر دو جوان ، غذای مارها می شود ، باشد که مغز شاه سالم بماند .
قیمت مغز شاه سالانه بیش از هفتصد مغز جوان است!!!!!
۶ - هیچکس جرأت مقاومت ندارد و ایرانیان کماکان دچار این گفتمان هستند که : «بگذار همسایه فریاد بزند ، چرا من ؟؟ » و خشنودی هر خانواده ایرانی این‌است که امروز نوبت جوان آنها نشده‌است: «از ستون به ستون فرج است»
۷- «ارمایل» و «گرمایل» که اداره‌کننده آشپزخانه دربار هستند تصمیم به اقدام می‌گیرند ، البته نه اقدامی «رادیکال» بلکه اقدامی «میان‌دارانه»
آنها فکر می‌کنند که اگر هر روز یک جوان را قربانی‌کنند و مغز سر آن جوان را با مغز سر یک گوسفند مخلوط کنند ، مارها تغییر طعم مغز را متوجه نمی‌شوند و با این‌حساب آنها می‌توانند در طول یک سال ، سیصد و شصت و پنج جوان را نجات‌دهند!
جالب اینجاست که مارها «مغز» می‌خواهند ، مغز !
نه قلب ، نه جگر ، نه ران ، نه دست ، فقط مغز!
هرکس که مغز ندارد خوش‌بگذراند ،
مارها فقط مغز طلب‌می‌کنند !
۸ - اقدام میان دارانه دو آشپز جواب می‌دهد ! مارها طعم مغز مخلوط را تشخیص نمی‌دهند و هر روز از دو جوان که به آشپزخانه سلطنتی سپرده می‌شوند یکی آزاد میشود ! ارمایل و گرمایل خشنودند که در‌سال ۳۶۵ نفر را نجات داده‌اند ، نیمه پر لیوان !
۹ - ارمایل و گرمایل هر روز یک جوان را آزاد می‌کنند و به‌او می‌گویند سر به بیابان بگذارد و در شهرها آفتابی نشود که اگر معلوم شود او از آشپزخانه حکومتی گریخته ، هم او خوراک مارها میشود و هم سر ارمایل و گرمایل .
۱۰ - «کاوه » آهنگر بود و سه جوانش خوراک مارهای حکومتی شده‌بودند ، کاوه رادیکال بود ، اگر ارمایل و گرمایل هم سه‌جوان داده بودند شاید رادیکال شده بودند .
۱۱ - ضحاک مار‌‌دوش تصمیم می‌گیرد از رعایا نامه‌ای بگیرد مبنی بر اینکه سلطانی دادگر است !
رعایا اطاعت می‌کنند و به صف می‌ایستند تا طوماری را امضا‌کنند به‌نفع دادگری ضحاک !
می‌ایستند و امضا می‌کنند ، در صف می‌ایستند و امضاء می‌کنند ، در صف می‌ایستند و ....
۱۲- نوبت به کاوه می‌رسد ، امضا نمی‌کند ، طومار را پاره‌می‌کند ، فریاد می‌زند که تو بیدادگری .
کاوه نمی‌ترسد!
۱۳- فریاد کاوه ، ضحاک و درباریان را وحشت‌زده میکند : این فریاد دلیرانه شمارش معکوس سقوط ضحاک است.
۱۴ - کاوه آهنگر پیشبند چرمی که هنگام کار بر تن می پوشید را بر سر نیزه میکند و این پرچم نماد قیامش میشود ، درفش کاویانی .
۱۵ - با پیوستن جوانان آزاد شده از مسلخ ضحاک به کاوه ، قیام علیه ضحاک آغاز می شود .
حکیم فردوسی
بزرگمرد ایران زمین
چه حکایت زیبایی را نقل میکند !
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱ - ضحاک عرب است و پایتخت او بیت‌‌المقدس است ولی بر ایران زمین سلطه‌دارد ، چه رویای عجیبی است این کابوس فردوسی !!!!!
۲ - شیطان در هیأت یک آشپز به استخدام دربار در‌می‌آید و برای نخستین‌بار به ضحاک گوشت می‌خوراند
طعم پرندگان بریان به مذاق ضحاک خوش می‌آید و تصمیم به تشویق آشپز جدید می‌گیرد
۳ - ضحاک ، آشپز را به‌حضور می‌طلبد و از او تمجید میکند و به‌او می‌گوید چه دستمزدی برای این غذای لذیذ طلب‌می‌کند ، آشپز که همان شیطان است می‌گوید بوسه بر شانه‌های شاه بهترین پاداش برای من است
شاه از این تملق خوشش می‌آید و اجازه بوسه می‌دهد !
۴ - روز بعد شانه‌های شاه زخم میشود و پس از مدتی زخم‌ها باز می‌شوند و دو مار سیاه از زخم‌ها بیرون‌می‌آیند ، مارها تمایل‌دارند از گوش‌های ضحاک به‌داخل روند و مغز سر او را بخورند !
شیطان اینبار به هیأت حکیم ظاهر میشود و می‌گوید تنها راه بقای شاه این است که هر روز دو جوان را قربانی‌کند و مغز سر آنان را به مارها بدهد تا سیر شوند و اشتهایی برای خوردن مغز شاه نداشته‌باشند !
۵ - هر روز دو پسر جوان ایرانی به قید قرعه دستگیر می‌شوند و به آشپزخانه دربار آورده می‌شوند ، ظاهرا عدالت برقرار است و به‌کسی ظلم‌نمی‌شود .
ولی روزانه مغز سر دو جوان ، غذای مارها می شود ، باشد که مغز شاه سالم بماند .
قیمت مغز شاه سالانه بیش از هفتصد مغز جوان است!!!!!
۶ - هیچکس جرأت مقاومت ندارد و ایرانیان کماکان دچار این گفتمان هستند که : «بگذار همسایه فریاد بزند ، چرا من ؟؟ » و خشنودی هر خانواده ایرانی این‌است که امروز نوبت جوان آنها نشده‌است: «از ستون به ستون فرج است»
۷- «ارمایل» و «گرمایل» که اداره‌کننده آشپزخانه دربار هستند تصمیم به اقدام می‌گیرند ، البته نه اقدامی «رادیکال» بلکه اقدامی «میان‌دارانه»
آنها فکر می‌کنند که اگر هر روز یک جوان را قربانی‌کنند و مغز سر آن جوان را با مغز سر یک گوسفند مخلوط کنند ، مارها تغییر طعم مغز را متوجه نمی‌شوند و با این‌حساب آنها می‌توانند در طول یک سال ، سیصد و شصت و پنج جوان را نجات‌دهند!
جالب اینجاست که مارها «مغز» می‌خواهند ، مغز !
نه قلب ، نه جگر ، نه ران ، نه دست ، فقط مغز!
هرکس که مغز ندارد خوش‌بگذراند ،
مارها فقط مغز طلب‌می‌کنند !
۸ - اقدام میان دارانه دو آشپز جواب می‌دهد ! مارها طعم مغز مخلوط را تشخیص نمی‌دهند و هر روز از دو جوان که به آشپزخانه سلطنتی سپرده می‌شوند یکی آزاد میشود ! ارمایل و گرمایل خشنودند که در‌سال ۳۶۵ نفر را نجات داده‌اند ، نیمه پر لیوان !
۹ - ارمایل و گرمایل هر روز یک جوان را آزاد می‌کنند و به‌او می‌گویند سر به بیابان بگذارد و در شهرها آفتابی نشود که اگر معلوم شود او از آشپزخانه حکومتی گریخته ، هم او خوراک مارها میشود و هم سر ارمایل و گرمایل .
۱۰ - «کاوه » آهنگر بود و سه جوانش خوراک مارهای حکومتی شده‌بودند ، کاوه رادیکال بود ، اگر ارمایل و گرمایل هم سه‌جوان داده بودند شاید رادیکال شده بودند .
۱۱ - ضحاک مار‌‌دوش تصمیم می‌گیرد از رعایا نامه‌ای بگیرد مبنی بر اینکه سلطانی دادگر است !
رعایا اطاعت می‌کنند و به صف می‌ایستند تا طوماری را امضا‌کنند به‌نفع دادگری ضحاک !
می‌ایستند و امضا می‌کنند ، در صف می‌ایستند و امضاء می‌کنند ، در صف می‌ایستند و ....
۱۲- نوبت به کاوه می‌رسد ، امضا نمی‌کند ، طومار را پاره‌می‌کند ، فریاد می‌زند که تو بیدادگری .
کاوه نمی‌ترسد!
۱۳- فریاد کاوه ، ضحاک و درباریان را وحشت‌زده میکند : این فریاد دلیرانه شمارش معکوس سقوط ضحاک است.
۱۴ - کاوه آهنگر پیشبند چرمی که هنگام کار بر تن می پوشید را بر سر نیزه میکند و این پرچم نماد قیامش میشود ، درفش کاویانی .
۱۵ - با پیوستن جوانان آزاد شده از مسلخ ضحاک به کاوه ، قیام علیه ضحاک آغاز می شود .
حکیم فردوسی
بزرگمرد ایران زمین
چه حکایت زیبایی را نقل میکند !
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🌲🌲🌲تقدس درخت در اساطیر جهان
پرستش و مقدس شمردن آدرختان، یکی از رفتارهای آیینی مردم جوامع مختلف از جمله ایران می باشد. اساساً، قداست گياهان و درختان از اسطوره‌هاي كهن نشئت مي‌گيرد، آنجاكه هر گلي نشانة يك خدا بوده است و هر درختي مأوا و مسكن يك حوري يا فرشته. اين باورها به اين گياهان خواص ماوراي‌طبيعي و مرموزي مي‌بخشد كه درجة كرامت آنها را افزايش مي‌دهد. رابطه میان گیاهان و خدایان و وجودهای ماورایی، نه تنها در ادیان ابتدایی، بلکه در ادیان تکامل یافته ای مانند زرتشتی نیز دیده می شود و هر کدام از ایزدان گلی ویژه خود دارند. گل مرزنگوش از آن اردیبهشت و گل زنبق از آن امرداد و یاسمین سفید از آن بهمن است. (اوشیدری، مدخلهای مرتبط) و زرتشت نیز درخت #سرو کاشمر را از بهشت آورده و کاشته است.
در باورهای باستانی ایرانی پیش از زرتشت نیز، #مشی و #مشیانه پدر مادر نخستین انسان، از گیاه پدید آمده اند. (کریستین سن، 71 و صفحات دیگر)
حتا امروزه نیز، مناسک درخت #کریسمس را می توان بازمانده درخت کیهانی دانست که ریشه هایش در خاک و شاخه هایش در آسمان بودند و اجزای جهان بر تنه و شاخ و برگ آن جای داشتند. ()
مفهوم درخت زندگی نیز در همه ادیان به گونه ای بازتاب دارد. در بابِل باستان درخت زندگي را درخت اِئا (Ea) يعني پدر ساير رب‌النوع‌ها مي‌دانستند. هركه از ميوة آن مي‌خورد عمر جاودانه مي‌يافت. «در بین النهرین، درخت زندگی ترکیبی از رستنی های گوناگون است که به دلیل طول عمر و زیبایی و سودمندی شان، مقدس شمرده شده اند، از قبیل: درخت #سدر که چوبش گرانبهاست، #نخل که خرما می دهد، #تاک با ابر خوشه های انگور و #انار رمز باروری که میوه اش آبستن صدها دانه است.» (دوبوکور، 13) از همين پندار بود كه موضوع درخت‌زندگي در تورات شكل گرفت.
در دين زرتشت، درخت زندگي هئومه (Haoma) نام دارد و ميوة آن خوراك فرشتگان مقرب در بهشت است. نوشيدني حاصل از اين گياه در اوستا به همين نام (هوم) معروف است. اين روايت نسخة مشابه همان سوما در وداهاي هندي است. درواقع، واژة سوما اشتقاقي است از هوما و بازمي‌گردد به دورة هندوايراني. به درخت زندگي يا گوكرن (Gaokərəna-) در وسط درياي ورخشه (Vourukasha) كه توليد هوم يا آب‌حيات مي‌كند، در متن فارسي‌ميانة بندهش، اشاره شده است.
درخت سدر هم با عقبة طولاني به عنوان يك درخت مقدس در فرهنگ كهن بابِل و آشور به ايران ساساني رسيد و از آن‌پس در دورة اسلامي به عنوان نماد سجاده‌هاي نماز بر روي آنها نقش بست. سدر در اسلام همان #طوبي يا درخت‌زندگي است. به اعتقاد مسلمانان اين درخت در وسط بهشت روييده است. براساس اين باورها، سدرهًْ‌‌المنتهي در آسمان هفتم در سمت راست تخت خداوند قرار گرفته و مشخص‌كنندة سرحد نهايي بهشت مي‌باشد، يعني جايي‌كه فرشتگان نبايد خودشان از آن عبور كنند. در جوار اين درخت باغ ابدي قرار گرفته است.
#اسطوره_شناسی_گیاهان
#درخت_کیهانی
#درخت_زندگی
———
منابع:
اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا.
دوبوکور، رمزهای زنده جان، ترجمه جلال ستاری
آرتور کریستین سن، نخستین انسان و نخستین شهریار، ترجمه آموزگار و تفضلی
کانال عصر انسان شناسی،
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
پرستش و مقدس شمردن آدرختان، یکی از رفتارهای آیینی مردم جوامع مختلف از جمله ایران می باشد. اساساً، قداست گياهان و درختان از اسطوره‌هاي كهن نشئت مي‌گيرد، آنجاكه هر گلي نشانة يك خدا بوده است و هر درختي مأوا و مسكن يك حوري يا فرشته. اين باورها به اين گياهان خواص ماوراي‌طبيعي و مرموزي مي‌بخشد كه درجة كرامت آنها را افزايش مي‌دهد. رابطه میان گیاهان و خدایان و وجودهای ماورایی، نه تنها در ادیان ابتدایی، بلکه در ادیان تکامل یافته ای مانند زرتشتی نیز دیده می شود و هر کدام از ایزدان گلی ویژه خود دارند. گل مرزنگوش از آن اردیبهشت و گل زنبق از آن امرداد و یاسمین سفید از آن بهمن است. (اوشیدری، مدخلهای مرتبط) و زرتشت نیز درخت #سرو کاشمر را از بهشت آورده و کاشته است.
در باورهای باستانی ایرانی پیش از زرتشت نیز، #مشی و #مشیانه پدر مادر نخستین انسان، از گیاه پدید آمده اند. (کریستین سن، 71 و صفحات دیگر)
حتا امروزه نیز، مناسک درخت #کریسمس را می توان بازمانده درخت کیهانی دانست که ریشه هایش در خاک و شاخه هایش در آسمان بودند و اجزای جهان بر تنه و شاخ و برگ آن جای داشتند. ()
مفهوم درخت زندگی نیز در همه ادیان به گونه ای بازتاب دارد. در بابِل باستان درخت زندگي را درخت اِئا (Ea) يعني پدر ساير رب‌النوع‌ها مي‌دانستند. هركه از ميوة آن مي‌خورد عمر جاودانه مي‌يافت. «در بین النهرین، درخت زندگی ترکیبی از رستنی های گوناگون است که به دلیل طول عمر و زیبایی و سودمندی شان، مقدس شمرده شده اند، از قبیل: درخت #سدر که چوبش گرانبهاست، #نخل که خرما می دهد، #تاک با ابر خوشه های انگور و #انار رمز باروری که میوه اش آبستن صدها دانه است.» (دوبوکور، 13) از همين پندار بود كه موضوع درخت‌زندگي در تورات شكل گرفت.
در دين زرتشت، درخت زندگي هئومه (Haoma) نام دارد و ميوة آن خوراك فرشتگان مقرب در بهشت است. نوشيدني حاصل از اين گياه در اوستا به همين نام (هوم) معروف است. اين روايت نسخة مشابه همان سوما در وداهاي هندي است. درواقع، واژة سوما اشتقاقي است از هوما و بازمي‌گردد به دورة هندوايراني. به درخت زندگي يا گوكرن (Gaokərəna-) در وسط درياي ورخشه (Vourukasha) كه توليد هوم يا آب‌حيات مي‌كند، در متن فارسي‌ميانة بندهش، اشاره شده است.
درخت سدر هم با عقبة طولاني به عنوان يك درخت مقدس در فرهنگ كهن بابِل و آشور به ايران ساساني رسيد و از آن‌پس در دورة اسلامي به عنوان نماد سجاده‌هاي نماز بر روي آنها نقش بست. سدر در اسلام همان #طوبي يا درخت‌زندگي است. به اعتقاد مسلمانان اين درخت در وسط بهشت روييده است. براساس اين باورها، سدرهًْ‌‌المنتهي در آسمان هفتم در سمت راست تخت خداوند قرار گرفته و مشخص‌كنندة سرحد نهايي بهشت مي‌باشد، يعني جايي‌كه فرشتگان نبايد خودشان از آن عبور كنند. در جوار اين درخت باغ ابدي قرار گرفته است.
#اسطوره_شناسی_گیاهان
#درخت_کیهانی
#درخت_زندگی
———
منابع:
اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا.
دوبوکور، رمزهای زنده جان، ترجمه جلال ستاری
آرتور کریستین سن، نخستین انسان و نخستین شهریار، ترجمه آموزگار و تفضلی
کانال عصر انسان شناسی،
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «پیشخوان» یا «پیشخان»؟
❇️ یکی از واژه‌هایی که معمولاً با املای غلط می‌نویسند، «پیشخوان» است. در «غلط ننویسیم» (نوشتۀ ابوالحسن نجفی) و پاره‌ای دیگر از منابع ویرایش و درست‌نویسی، به‌شکل سربسته اشاره شده که «پیشخوان» غلط است و صورت صحیح این کلمه «پیشخان» است. باوجوداین، دراین‌باره در کمتر جایی توضیح داده‌اند. واقعیت این است که «پیشخان» و «پیشخوان» دو واژۀ متفاوت است با دو معنی متمایز. البته آنچه اغلب مدنظر است، «پیشخان» است که به‌اشتباه «پیشخوان» می‌نویسند؛ اما نمی‌توان «پیشخوان» را هم کاملاً نادرست دانست.
«خان» در «پیشخان» درواقع کوتاه‌شدۀ «خانه» (به‌معنیِ «مکان» و «ساختمان») است و ربطی به «خوان» (از مصدر «خواندن») ندارد. «پیشخان» یعنی «جلوی خانه» یا «جلوی ساختمان». به پیشخان مغازه هم به این دلیل «پیشخان» می‌گویند که معمولاً در اولِ ساختمان مغازه است؛ «جعبه‌مانندی در مغازه‌ها و فروشگاه‌ها که مشتری در طرف بیرونی و فروشنده در طرف درونیِ آن قرار می‌گیرند» (نک: فرهنگ بزرگ سخن). «دفتر پیشخان دولت» نیز درواقع همین است: جایی است در حکمِ دم درِ ساختمان دولت که کارهای معمولی و سادۀ اداری را بدون اینکه نیاز باشد به اندرونیِ دولت رجوع کنیم و وقت مبارک مسئولان را بگیریم، برایمان انجام می‌دهند (جالب است. نه؟ وضع سواد زبانی در مملکت به‌قدری درخشان است که نامی را با غلط املایی روی یکی از نهادها گذاشته‌اند و اعتراض هیچ‌کسی هم درنیامده!).
بااین‌همه، «پیشخوان» هم به‌کلی غلط نیست. «پیشخوان» یعنی «پیش‌خواننده» و اگر بحث از خواندن (به هر معنی‌ای؛ مثلاً مطالعه‌کردن یا آوازخواندن) در میان باشد، میشود کاربردی برایش سراغ گرفت. بنابراین، می‌توان مثلاً از کسی که روزنامه یا مجله یا کتاب را قبل از انتشار می‌خواند و غلط‌گیری یا نقد میکند، با لفظ «پیشخوان» یاد کرد. ظاهراً در مکان‌ها و مراسم‌های مذهبی نیز این واژه کاربرد دارد. برای مثال، در مسجد به کسی که قبل از اذان دعا می‌خواند، «پیشخوان» می‌گویند. نیز مطابق آنچه در لغت‌نامۀ دهخدا آمده، در مراسم وعظ و روضه‌خوانی، «پیشخوان» کسی است که قبل از روضه‌خوانِ اصلی چیزی می‌خواند.
❇️ محمد یوسفی‌شیرازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ یکی از واژه‌هایی که معمولاً با املای غلط می‌نویسند، «پیشخوان» است. در «غلط ننویسیم» (نوشتۀ ابوالحسن نجفی) و پاره‌ای دیگر از منابع ویرایش و درست‌نویسی، به‌شکل سربسته اشاره شده که «پیشخوان» غلط است و صورت صحیح این کلمه «پیشخان» است. باوجوداین، دراین‌باره در کمتر جایی توضیح داده‌اند. واقعیت این است که «پیشخان» و «پیشخوان» دو واژۀ متفاوت است با دو معنی متمایز. البته آنچه اغلب مدنظر است، «پیشخان» است که به‌اشتباه «پیشخوان» می‌نویسند؛ اما نمی‌توان «پیشخوان» را هم کاملاً نادرست دانست.
«خان» در «پیشخان» درواقع کوتاه‌شدۀ «خانه» (به‌معنیِ «مکان» و «ساختمان») است و ربطی به «خوان» (از مصدر «خواندن») ندارد. «پیشخان» یعنی «جلوی خانه» یا «جلوی ساختمان». به پیشخان مغازه هم به این دلیل «پیشخان» می‌گویند که معمولاً در اولِ ساختمان مغازه است؛ «جعبه‌مانندی در مغازه‌ها و فروشگاه‌ها که مشتری در طرف بیرونی و فروشنده در طرف درونیِ آن قرار می‌گیرند» (نک: فرهنگ بزرگ سخن). «دفتر پیشخان دولت» نیز درواقع همین است: جایی است در حکمِ دم درِ ساختمان دولت که کارهای معمولی و سادۀ اداری را بدون اینکه نیاز باشد به اندرونیِ دولت رجوع کنیم و وقت مبارک مسئولان را بگیریم، برایمان انجام می‌دهند (جالب است. نه؟ وضع سواد زبانی در مملکت به‌قدری درخشان است که نامی را با غلط املایی روی یکی از نهادها گذاشته‌اند و اعتراض هیچ‌کسی هم درنیامده!).
بااین‌همه، «پیشخوان» هم به‌کلی غلط نیست. «پیشخوان» یعنی «پیش‌خواننده» و اگر بحث از خواندن (به هر معنی‌ای؛ مثلاً مطالعه‌کردن یا آوازخواندن) در میان باشد، میشود کاربردی برایش سراغ گرفت. بنابراین، می‌توان مثلاً از کسی که روزنامه یا مجله یا کتاب را قبل از انتشار می‌خواند و غلط‌گیری یا نقد میکند، با لفظ «پیشخوان» یاد کرد. ظاهراً در مکان‌ها و مراسم‌های مذهبی نیز این واژه کاربرد دارد. برای مثال، در مسجد به کسی که قبل از اذان دعا می‌خواند، «پیشخوان» می‌گویند. نیز مطابق آنچه در لغت‌نامۀ دهخدا آمده، در مراسم وعظ و روضه‌خوانی، «پیشخوان» کسی است که قبل از روضه‌خوانِ اصلی چیزی می‌خواند.
❇️ محمد یوسفی‌شیرازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «گذاشتن» یا «گزاردن» یا «گذاردن»؟
✳️ بخش : اول
❇️ یکی از دشواری‌های املاییِ نسبتاً دیرپا در زبانی فارسی، طرز نوشتن واژه‌هایی است که «گذار» یا «گزار» بخشی از آنها است. بعضی «گله‌گذار» می‌نویسند و بعضی «گله‌گزار». کسانی «سپاسگزار»ند و کسانی «سپاسگذار». عده‌ای می‌نویسند «فروگذار» و عده‌ای می‌نویسند «فروگزار».
دشواری از آنجا ناشی میشود که در فارسی، دو مصدر «گذاشتن» و «گزاردن» وجود دارد که با وجود تمایز معنایی، بن مضارعشان ازنظر آوایی یکسان است: gozār. به‌بیان دیگر، «گذار» (از مصدر «گذاشتن») با «گزار» (از مصدر «گزاردن») هم‌آوا است و این هم‌آوایی به درهم‌آمیختن املا انجامیده است.
چنانکه در واژه‌نامه‌ها و بعضی از منابع درست‌نویسی آمده، معنی اولیۀ «گذاشتن» عبارت است از «قراردادن چیزی در جایی»؛ مثلاً: «لیوان را روی میز می‌گذارم.» اما این کلمه همیشه به این معنی نیست و معنی‌هایی مَجازی نیز دارد؛ ازجمله: «وضع‌کردن، تأسیس‌کردن، برجای‌نهادن، اجازه‌دادن». براین‌اساس، فهرست شماری از واژه‌ها که املایش فقط با «ذ» صحیح است، به این قرار است (این فهرست را با اندکی دخل‌وتصرف، از صفحۀ ۱۰۰ کتاب «دست‌نامۀ ویرایش» برداشته‌ام):
اثرگذاری، ارزش‌گذاری، اسم‌گذاری، اعراب‌گذاری، انگشت‌گذاری، بارگذاری، بمب‌گذاری، بنیادگذاری، بنیان‌گذاری، پایه‌گذاری، تأثیرگذاری، تاج‌گذاری، تخمک‌گذاری، تخم‌گذاری، جدول‌گذاری، حرکت‌گذاری، رمزگذاری، ریل‌گذاری، سپرده‌گذاری، سرمایه‌گذاری، شماره‌گذاری، علامت‌گذاری، عمامه‌گذاری، فاصله‌گذاری، فروگذاری، قیمت‌گذاری، کدگذاری، گروگذاری، مین‌گذاری، نام‌گذاری، نشانه‌گذاری، نقطه‌گذاری، واگذاری، هدف‌گذاری.
ازسوی دیگر، «گزاردن» چنین معنی‌هایی می‌دهد: «به‌جاآوردن، اداکردن، اجراکردن، انجام‌دادن، بیان‌کردن، شرح‌کردن، توضیح‌دادن، ترجمه‌کردن، تعبیرکردن، پرداختن»؛ چنانکه از «نمازگزاردن» و «حج‌گزاردن» و «خواب‌گزاردن» و «پیغام‌گزاردن» و «خراج‌گزاردن» مشخص است. فهرست شماری از واژه‌ها که املایش فقط با «ز» صحیح است، به این قرار است (این فهرست را از صفحۀ ۱۰۱ کتاب «دست‌نامۀ ویرایش» برداشته‌ام):
برگزاری، پیغام‌گزاری، حج‌گزاری، خبرگزاری، خدمتگزاری، خواب‌گزاری، سپاسگزاری، سجده‌گزاری، شکرگزاری، گله‌گزاری، نمازگزاری.
بااین‌حال، دسته‌ای از واژه‌ها هست که هم با «گذاشتن» معنی‌دار است و هم با «گزاردن». به‌عبارت دیگر، بسته به معنی مدنظر، اینگونه واژه‌ها را باید در جاهایی با «گذار» و در جاهایی با «گزار» نوشت. از این میان، می‌توان به جفت‌واژه‌های «بدعت‌گذار/بدعت‌گزار»، «سنت‌گذار/سنت‌گزار»، «قانون‌گذار/قانون‌گزار» اشاره کرد. به‌طور کلی، در زیرساخت مفهومی این جفت‌واژه‌ها کنشی همسو و هم‌راستا وجود دارد؛ به این معنی که کسی بنای کاری را می‌گذارد («گذارنده») و دیگری آن کار را ادامه می‌دهد («گزارنده»):
بدعت‌گذار: کسی که بدعت را راه می‌اندازد
بدعت‌گزار: کسی که به بدعت عمل میکند
قانون‌گذار: کسی که قانون را وضع میکند
قانون‌گزار: کسی که به قانون عمل میکند
سنت‌گذار: کسی که سنت را ایجاد میکند
سنت‌گزار: کسی که سنت را به جا می‌آورد
با این توضیحات، بد نیست به «احترام‌گذاشتن/احترام‌گزاردن» نیز نظری بیفکنیم. برپایۀ توضیحاتی که در بالا آمد، منطقی و درست این است که «احترام» را با «گزاردن» هم‌نشین کنیم و نه با «گذاشتن»؛ چراکه «احترام» نیز مانند «سپاس» و «شکر» و «حق»، به‌جاآوردنی (=گزاردنی) است. ولی در زبان همیشه استثناهایی وجود دارد و «احترام‌گذاشتن» از جمله استثناهای این قاعده است؛ همچنان‌که مثلاً دو کلمۀ «صد» و «شصت» را هم به‌دلایلی منطقی باید به‌شکل «سد» و «شست» بنویسیم ولی چنین نمی‌کنیم (خواندن مطلب این صفحه این دو مثال را به یادم آورد).
امروزه همه‌جا «احترام» را با «گذاشتن» می‌نویسند و بر زبان می‌آورند. شاید علت این باشد که این واژه چنان در زبان جا افتاده که نمی‌شود تغییرش داد. برای تغییردادنش هم دشواریِ اصلی در گفتار است و به‌طور مشخص، صورت‌های ماضیِ این فعل در گفتار. همان‌گونه که گفته شد، بن مضارع «گذاشتن» و «گزاردن» ازنظر آوایی، یکسان است و بنابراین، در فعل‌های مضارع به‌آسانی می‌توان این دو را به‌جای هم به کار برد؛ مثلاً به‌جای «احترام می‌گذارم» و «احترام بگذارید» می‌توان گفت و نوشت: «احترام می‌گزارم» و «احترام بگزارید». اما بن ماضی این دو فعل با هم تفاوت میکند («گذاشت» و «گزارد») و ازاین‌رو، اگر مثلاً به‌جای «احترام گذاشتم» و «احترام گذاشتید» بگوییم «احترام گزاردم» و «احترام گزاردید»، به‌ویژه در گفتارِ روزمره، لحن بیان بی‌اندازه رسمی و ادبی و غیرطبیعی میشود. به‌عقیدۀ من، یکی از دلایل موجه برای پذیرفتن املای «احترام‌گذاشتن» همین است.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : اول
❇️ یکی از دشواری‌های املاییِ نسبتاً دیرپا در زبانی فارسی، طرز نوشتن واژه‌هایی است که «گذار» یا «گزار» بخشی از آنها است. بعضی «گله‌گذار» می‌نویسند و بعضی «گله‌گزار». کسانی «سپاسگزار»ند و کسانی «سپاسگذار». عده‌ای می‌نویسند «فروگذار» و عده‌ای می‌نویسند «فروگزار».
دشواری از آنجا ناشی میشود که در فارسی، دو مصدر «گذاشتن» و «گزاردن» وجود دارد که با وجود تمایز معنایی، بن مضارعشان ازنظر آوایی یکسان است: gozār. به‌بیان دیگر، «گذار» (از مصدر «گذاشتن») با «گزار» (از مصدر «گزاردن») هم‌آوا است و این هم‌آوایی به درهم‌آمیختن املا انجامیده است.
چنانکه در واژه‌نامه‌ها و بعضی از منابع درست‌نویسی آمده، معنی اولیۀ «گذاشتن» عبارت است از «قراردادن چیزی در جایی»؛ مثلاً: «لیوان را روی میز می‌گذارم.» اما این کلمه همیشه به این معنی نیست و معنی‌هایی مَجازی نیز دارد؛ ازجمله: «وضع‌کردن، تأسیس‌کردن، برجای‌نهادن، اجازه‌دادن». براین‌اساس، فهرست شماری از واژه‌ها که املایش فقط با «ذ» صحیح است، به این قرار است (این فهرست را با اندکی دخل‌وتصرف، از صفحۀ ۱۰۰ کتاب «دست‌نامۀ ویرایش» برداشته‌ام):
اثرگذاری، ارزش‌گذاری، اسم‌گذاری، اعراب‌گذاری، انگشت‌گذاری، بارگذاری، بمب‌گذاری، بنیادگذاری، بنیان‌گذاری، پایه‌گذاری، تأثیرگذاری، تاج‌گذاری، تخمک‌گذاری، تخم‌گذاری، جدول‌گذاری، حرکت‌گذاری، رمزگذاری، ریل‌گذاری، سپرده‌گذاری، سرمایه‌گذاری، شماره‌گذاری، علامت‌گذاری، عمامه‌گذاری، فاصله‌گذاری، فروگذاری، قیمت‌گذاری، کدگذاری، گروگذاری، مین‌گذاری، نام‌گذاری، نشانه‌گذاری، نقطه‌گذاری، واگذاری، هدف‌گذاری.
ازسوی دیگر، «گزاردن» چنین معنی‌هایی می‌دهد: «به‌جاآوردن، اداکردن، اجراکردن، انجام‌دادن، بیان‌کردن، شرح‌کردن، توضیح‌دادن، ترجمه‌کردن، تعبیرکردن، پرداختن»؛ چنانکه از «نمازگزاردن» و «حج‌گزاردن» و «خواب‌گزاردن» و «پیغام‌گزاردن» و «خراج‌گزاردن» مشخص است. فهرست شماری از واژه‌ها که املایش فقط با «ز» صحیح است، به این قرار است (این فهرست را از صفحۀ ۱۰۱ کتاب «دست‌نامۀ ویرایش» برداشته‌ام):
برگزاری، پیغام‌گزاری، حج‌گزاری، خبرگزاری، خدمتگزاری، خواب‌گزاری، سپاسگزاری، سجده‌گزاری، شکرگزاری، گله‌گزاری، نمازگزاری.
بااین‌حال، دسته‌ای از واژه‌ها هست که هم با «گذاشتن» معنی‌دار است و هم با «گزاردن». به‌عبارت دیگر، بسته به معنی مدنظر، اینگونه واژه‌ها را باید در جاهایی با «گذار» و در جاهایی با «گزار» نوشت. از این میان، می‌توان به جفت‌واژه‌های «بدعت‌گذار/بدعت‌گزار»، «سنت‌گذار/سنت‌گزار»، «قانون‌گذار/قانون‌گزار» اشاره کرد. به‌طور کلی، در زیرساخت مفهومی این جفت‌واژه‌ها کنشی همسو و هم‌راستا وجود دارد؛ به این معنی که کسی بنای کاری را می‌گذارد («گذارنده») و دیگری آن کار را ادامه می‌دهد («گزارنده»):
بدعت‌گذار: کسی که بدعت را راه می‌اندازد
بدعت‌گزار: کسی که به بدعت عمل میکند
قانون‌گذار: کسی که قانون را وضع میکند
قانون‌گزار: کسی که به قانون عمل میکند
سنت‌گذار: کسی که سنت را ایجاد میکند
سنت‌گزار: کسی که سنت را به جا می‌آورد
با این توضیحات، بد نیست به «احترام‌گذاشتن/احترام‌گزاردن» نیز نظری بیفکنیم. برپایۀ توضیحاتی که در بالا آمد، منطقی و درست این است که «احترام» را با «گزاردن» هم‌نشین کنیم و نه با «گذاشتن»؛ چراکه «احترام» نیز مانند «سپاس» و «شکر» و «حق»، به‌جاآوردنی (=گزاردنی) است. ولی در زبان همیشه استثناهایی وجود دارد و «احترام‌گذاشتن» از جمله استثناهای این قاعده است؛ همچنان‌که مثلاً دو کلمۀ «صد» و «شصت» را هم به‌دلایلی منطقی باید به‌شکل «سد» و «شست» بنویسیم ولی چنین نمی‌کنیم (خواندن مطلب این صفحه این دو مثال را به یادم آورد).
امروزه همه‌جا «احترام» را با «گذاشتن» می‌نویسند و بر زبان می‌آورند. شاید علت این باشد که این واژه چنان در زبان جا افتاده که نمی‌شود تغییرش داد. برای تغییردادنش هم دشواریِ اصلی در گفتار است و به‌طور مشخص، صورت‌های ماضیِ این فعل در گفتار. همان‌گونه که گفته شد، بن مضارع «گذاشتن» و «گزاردن» ازنظر آوایی، یکسان است و بنابراین، در فعل‌های مضارع به‌آسانی می‌توان این دو را به‌جای هم به کار برد؛ مثلاً به‌جای «احترام می‌گذارم» و «احترام بگذارید» می‌توان گفت و نوشت: «احترام می‌گزارم» و «احترام بگزارید». اما بن ماضی این دو فعل با هم تفاوت میکند («گذاشت» و «گزارد») و ازاین‌رو، اگر مثلاً به‌جای «احترام گذاشتم» و «احترام گذاشتید» بگوییم «احترام گزاردم» و «احترام گزاردید»، به‌ویژه در گفتارِ روزمره، لحن بیان بی‌اندازه رسمی و ادبی و غیرطبیعی میشود. به‌عقیدۀ من، یکی از دلایل موجه برای پذیرفتن املای «احترام‌گذاشتن» همین است.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «گذاشتن» یا «گزاردن» یا «گذاردن»؟
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
در پایان، بد نیست نکته‌ای دیگر را نیز توضیح دهم. همان‌طور که گفتم، دو مصدر «گذاشتن» و «گزاردن» گاه با هم خلط شده است.
با وجود این، صورت املایی «گذاردن» نیز در متن‌های کهن و بعضی از نوشته‌های امروزی نمونه‌هایی دارد و ممکن است کسانی با استناد به این نمونه‌ها، این کلمه را صحیح بشمارند. ولی از اطلاعاتی که در واژه‌نامه‌ها و پاره‌ای از منابع ویرایش و درست‌نویسی آمده، برمی‌آید که «گذاردن» املای صحیحی نیست؛ گرچه در پاره‌ای از متن‌های کهن و نوشته‌های امروزی نمونه‌هایی دارد. در فرهنگ بزرگ سخن نیز مدخل «گذاردن» به «گذاشتن» ارجاع داده شده است؛ یعنی به‌نوعی صورتِ اصیل و صحیحِ این کلمه را «گذاشتن» دانسته‌اند. بنابراین، نمونه‌هایی که از «گذاردن» در متن‌ها یافت میشود، به‌احتمال‌قوی حکم استثنا دارد و در فارسی امروز معتبر نیست.
❇️ کتابنامه :
انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، چ۲، ج۶، تهران: سخن.
سجادی، ضیاءالدین، ۱۳۴۵، در مکتب استاد: گفتارهای رادیویی دربارۀ زبان فارسی، چ۱، تهران: کتاب‌فروشی فروغی، ص۱۷۹.
صفرزاده، بهروز، ۱۳۹۶، دست‌نامۀ ویرایش، چ۳، تهران: کتاب سده، ص۱۰۰تا۱۰۱.
غلامحسین‌زاده، غلامحسین، ۱۳۷۹، راهنمای ویرایش، چ۱، تهران: سمت، ص۱۲۸.
کاخی، مرتضی، ۱۳۸۱، شیوۀ نگارش، چ۴، تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص۱۸۸.
نجفی، ابوالحسن، ۱۳۷۱، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی، و۲، چ۱، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ص۳۱۹تا۳۲۱.
نفیسی، سعید، ۱۳۴۴، در مکتب استاد، چ۲، تهران: مؤسسۀ مطبوعاتی عطایی، ص۴۵.
نیکوبخت، ناصر، ۱۳۸۷، مبانی درست‌نویسی زبان فارسی معیار، چ۲، تهران: چشمه، ص۱۰۲.
❇️ محمد یوسفی‌شیرازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
در پایان، بد نیست نکته‌ای دیگر را نیز توضیح دهم. همان‌طور که گفتم، دو مصدر «گذاشتن» و «گزاردن» گاه با هم خلط شده است.
با وجود این، صورت املایی «گذاردن» نیز در متن‌های کهن و بعضی از نوشته‌های امروزی نمونه‌هایی دارد و ممکن است کسانی با استناد به این نمونه‌ها، این کلمه را صحیح بشمارند. ولی از اطلاعاتی که در واژه‌نامه‌ها و پاره‌ای از منابع ویرایش و درست‌نویسی آمده، برمی‌آید که «گذاردن» املای صحیحی نیست؛ گرچه در پاره‌ای از متن‌های کهن و نوشته‌های امروزی نمونه‌هایی دارد. در فرهنگ بزرگ سخن نیز مدخل «گذاردن» به «گذاشتن» ارجاع داده شده است؛ یعنی به‌نوعی صورتِ اصیل و صحیحِ این کلمه را «گذاشتن» دانسته‌اند. بنابراین، نمونه‌هایی که از «گذاردن» در متن‌ها یافت میشود، به‌احتمال‌قوی حکم استثنا دارد و در فارسی امروز معتبر نیست.
❇️ کتابنامه :
انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، چ۲، ج۶، تهران: سخن.
سجادی، ضیاءالدین، ۱۳۴۵، در مکتب استاد: گفتارهای رادیویی دربارۀ زبان فارسی، چ۱، تهران: کتاب‌فروشی فروغی، ص۱۷۹.
صفرزاده، بهروز، ۱۳۹۶، دست‌نامۀ ویرایش، چ۳، تهران: کتاب سده، ص۱۰۰تا۱۰۱.
غلامحسین‌زاده، غلامحسین، ۱۳۷۹، راهنمای ویرایش، چ۱، تهران: سمت، ص۱۲۸.
کاخی، مرتضی، ۱۳۸۱، شیوۀ نگارش، چ۴، تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص۱۸۸.
نجفی، ابوالحسن، ۱۳۷۱، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی، و۲، چ۱، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ص۳۱۹تا۳۲۱.
نفیسی، سعید، ۱۳۴۴، در مکتب استاد، چ۲، تهران: مؤسسۀ مطبوعاتی عطایی، ص۴۵.
نیکوبخت، ناصر، ۱۳۸۷، مبانی درست‌نویسی زبان فارسی معیار، چ۲، تهران: چشمه، ص۱۰۲.
❇️ محمد یوسفی‌شیرازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ حرفِ اضافۀ پسین در مثنویِ مولانا
❇️ در فارسی قاعده این است که حرفِ اضافه پیش از اسم بیاید. اما مولوی گاه این قاعده را بر هم زده و حرفِ اضافه را پس از اسم آورده.
اینک چند مثال از دفترِ ششمِ مثنویِ معنوی:
در چَهِ دنیا فتادند این قرون
عکسِ خود را دید هریک چَهْ درون
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۳۱۴۴
پس جزای آنکه دید او را معین
ماند یوسف حبس در بِضعَ سِنین
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۳۴۰۶
طوطیان و بلبلان را از پسند
از خوش‌آوازی قفص در می‌کنند
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۴۲۲۸
آن سیاست را که لرزید آسمان
مثنوی اندر نگنجد شرحِ آن
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۴۸۲۱
#دکتربهروزصفرزاده
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در فارسی قاعده این است که حرفِ اضافه پیش از اسم بیاید. اما مولوی گاه این قاعده را بر هم زده و حرفِ اضافه را پس از اسم آورده.
اینک چند مثال از دفترِ ششمِ مثنویِ معنوی:
در چَهِ دنیا فتادند این قرون
عکسِ خود را دید هریک چَهْ درون
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۳۱۴۴
پس جزای آنکه دید او را معین
ماند یوسف حبس در بِضعَ سِنین
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۳۴۰۶
طوطیان و بلبلان را از پسند
از خوش‌آوازی قفص در می‌کنند
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۴۲۲۸
آن سیاست را که لرزید آسمان
مثنوی اندر نگنجد شرحِ آن
مثنوی، دفترِ ششم، بیتِ ۴۸۲۱
#دکتربهروزصفرزاده
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ "باده‌نوشیِ زنان" (در ادبیات فارسی)
✳️ بخش : اول
❇️ این روزها پخشِ فیلمی در یکی از شبکه‌ها که در صحنه‌ای از آن بازیگرِ مرد و معشوقه‌اش هم‌پیاله‌می‌شوند، پربازدید شده و بحث‌ها برانگیخته. به‌صرافت‌افتادم تا درباره‌ی باده‌نوشیِ زنان در ادبیاتِ فارسی جستجویی‌کنم.
اگرچه تصاویری از حضورِ زنان در بزم و باده‌نوشی همواره در ادبیاتِ فارسی پیشینه‌داشته اما باده‌نوشیِ خودِ آنان کمتر توصیف‌شده. آنان اغلب در هیأت ساقی و باده‌پیما وصف‌می‌شوند. بااین‌همه :
در سفرنامه‌ی ناصرخسرو از زنانی که در ارمنستان درکنارِ مردان "بر‌دکان‌نشسته شراب‌می‌خوردند، بی‌تحاشی" سخن رفته (به تصحیح استاد دبیرسیاقی، انجمنِ آثارِ ملی، ۱۳۵۴، ص۹).
در ویس و رامین نیز دو دلداده در دژِ اشکفت هم‌پیاله‌می‌شوند و فخرالدین اسعد این صحنه را بتفصیل توصیف‌کرده (به‌کوشش استاد محجوب، بنگاه نشر اندیشه، ۱۳۳۷، صص ۹_۱۸۷).
در خسرو و شیرین نیز، هم شیرین با ندیمه‌هایش بزمِ باده به‌راه‌می‌اندازد و هم پرویز که درجستجوی او به ارمنستان می‌رود با مهین‌بانو هم‌پیاله‌می‌شود. در ماجرای شکر اصفهانی نیز آنجا که شکر رندانه می‌خواهد دیگری را به‌جای خود به بسترِ پرویز بفرستد، بزمی برپامی‌کند و خود با خسرو "می‌نشیند".
تا این‌جا یک نکته مسلم است: در تمامیِ این نمونه‌ها یا زمانِ ماجرا به پیش‌از اسلام بازمی‌گردد، یا مکانِ رویداد خارج از جغرافیای ایران و مربوط‌به دین و آیینِ دیگری است، و یا هر دو. به‌نظرمی‌رسد اگر بیشتر نیز جستجوکنیم، نتیجه کم‌و‌بیش همین باشد.
نکته‌ی دیگر، پررنگیِ بازتابِ باده‌نوشیِ زنان در داستان‌های عامیانه یا قصه‌های سنتی است. این قصه‌ها نیز یا پیشینه‌ای قبل‌از‌اسلامی دارند و یا سرچشمه‌هایی رومی و اسکندرانی. به دو اثرِ برجسته‌ی این حوزه مراجعه‌شد.
در سمکِ عیار ریحانه‌ی مطرب شراب‌می‌نوشد (به تصحیح استاد خانلری، انتشاراتِ آگه، ۳۰۱/۲) و با سمک نیز هم‌بزم‌می‌شود (۲۵۶/۲). کنیزان نیز گاه چنین می‌کنند (۲۵/۲). دخترانِ سلحشور و عیارپیشه نیز گاه در پیاله‌ی نیم‌خوردِ خویش بی‌هوشانه می‌ریزند و حریف را به‌چنگ‌می‌آورند (۱۱۸/۴).
در داراب‌نامه نیز همین‌گونه است. جداازآن‌که بانوانِ برجسته شراب‌می‌نوشند (ابوطاهرِ طرطوسی، به‌کوشش استاد صفا، چ چهارم، ۱۳۸۹، ۴۹/۱)، دیگر زنان نیز دستی به پیاله‌می‌برند (۹۵/۱ و ۴۸۴/۱). گاه نیز دو خواهر هم‌بزم‌می‌شوند (۱۰۱/۱).
اما در متونِ رسمی و در روایت‌های پس‌از اسلام اینگونه موارد نادر است. و احتمالاً ممنوعیت‌های مذهبی و پروا و پرهیزها و نیز ترس از بدآموزی‌ها موجب‌می‌شد چنین تصاویر و مضامینی پرداخته‌نشود.
در اخلاقِ ناصری خواجه‌نصیرِ طوسی تاکید‌شده مبادا زنان قصه‌ی یوسف بخوانند و باده‌بنوشند: "چه شراب اگرچه اندک بود، سببِ وقاحت و هیجان شهوت گردد، و در زنان هیچ خصلت بدتر از این دو خصلت نبود" (به تصحیح استاد مینوی- علی‌رضا حیدری، انتشارات خوارزمی، ص۲۱۹).
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : اول
❇️ این روزها پخشِ فیلمی در یکی از شبکه‌ها که در صحنه‌ای از آن بازیگرِ مرد و معشوقه‌اش هم‌پیاله‌می‌شوند، پربازدید شده و بحث‌ها برانگیخته. به‌صرافت‌افتادم تا درباره‌ی باده‌نوشیِ زنان در ادبیاتِ فارسی جستجویی‌کنم.
اگرچه تصاویری از حضورِ زنان در بزم و باده‌نوشی همواره در ادبیاتِ فارسی پیشینه‌داشته اما باده‌نوشیِ خودِ آنان کمتر توصیف‌شده. آنان اغلب در هیأت ساقی و باده‌پیما وصف‌می‌شوند. بااین‌همه :
در سفرنامه‌ی ناصرخسرو از زنانی که در ارمنستان درکنارِ مردان "بر‌دکان‌نشسته شراب‌می‌خوردند، بی‌تحاشی" سخن رفته (به تصحیح استاد دبیرسیاقی، انجمنِ آثارِ ملی، ۱۳۵۴، ص۹).
در ویس و رامین نیز دو دلداده در دژِ اشکفت هم‌پیاله‌می‌شوند و فخرالدین اسعد این صحنه را بتفصیل توصیف‌کرده (به‌کوشش استاد محجوب، بنگاه نشر اندیشه، ۱۳۳۷، صص ۹_۱۸۷).
در خسرو و شیرین نیز، هم شیرین با ندیمه‌هایش بزمِ باده به‌راه‌می‌اندازد و هم پرویز که درجستجوی او به ارمنستان می‌رود با مهین‌بانو هم‌پیاله‌می‌شود. در ماجرای شکر اصفهانی نیز آنجا که شکر رندانه می‌خواهد دیگری را به‌جای خود به بسترِ پرویز بفرستد، بزمی برپامی‌کند و خود با خسرو "می‌نشیند".
تا این‌جا یک نکته مسلم است: در تمامیِ این نمونه‌ها یا زمانِ ماجرا به پیش‌از اسلام بازمی‌گردد، یا مکانِ رویداد خارج از جغرافیای ایران و مربوط‌به دین و آیینِ دیگری است، و یا هر دو. به‌نظرمی‌رسد اگر بیشتر نیز جستجوکنیم، نتیجه کم‌و‌بیش همین باشد.
نکته‌ی دیگر، پررنگیِ بازتابِ باده‌نوشیِ زنان در داستان‌های عامیانه یا قصه‌های سنتی است. این قصه‌ها نیز یا پیشینه‌ای قبل‌از‌اسلامی دارند و یا سرچشمه‌هایی رومی و اسکندرانی. به دو اثرِ برجسته‌ی این حوزه مراجعه‌شد.
در سمکِ عیار ریحانه‌ی مطرب شراب‌می‌نوشد (به تصحیح استاد خانلری، انتشاراتِ آگه، ۳۰۱/۲) و با سمک نیز هم‌بزم‌می‌شود (۲۵۶/۲). کنیزان نیز گاه چنین می‌کنند (۲۵/۲). دخترانِ سلحشور و عیارپیشه نیز گاه در پیاله‌ی نیم‌خوردِ خویش بی‌هوشانه می‌ریزند و حریف را به‌چنگ‌می‌آورند (۱۱۸/۴).
در داراب‌نامه نیز همین‌گونه است. جداازآن‌که بانوانِ برجسته شراب‌می‌نوشند (ابوطاهرِ طرطوسی، به‌کوشش استاد صفا، چ چهارم، ۱۳۸۹، ۴۹/۱)، دیگر زنان نیز دستی به پیاله‌می‌برند (۹۵/۱ و ۴۸۴/۱). گاه نیز دو خواهر هم‌بزم‌می‌شوند (۱۰۱/۱).
اما در متونِ رسمی و در روایت‌های پس‌از اسلام اینگونه موارد نادر است. و احتمالاً ممنوعیت‌های مذهبی و پروا و پرهیزها و نیز ترس از بدآموزی‌ها موجب‌می‌شد چنین تصاویر و مضامینی پرداخته‌نشود.
در اخلاقِ ناصری خواجه‌نصیرِ طوسی تاکید‌شده مبادا زنان قصه‌ی یوسف بخوانند و باده‌بنوشند: "چه شراب اگرچه اندک بود، سببِ وقاحت و هیجان شهوت گردد، و در زنان هیچ خصلت بدتر از این دو خصلت نبود" (به تصحیح استاد مینوی- علی‌رضا حیدری، انتشارات خوارزمی، ص۲۱۹).
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ "باده‌نوشیِ زنان" (در ادبیات فارسی)
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
اما با مواردِ گوناگونی که در شعرِ سعدی و حافظ آمده چه باید‌کرد؟ به‌گمان‌ام این موارد یا اغلب متأثر از نمادپردازی‌های آرمان‌گرایانه‌ی ادبِ مغانه و ملامتی و نمونه‌وار و نوعی است، یا محبوبی که مذکر است و تشخیص و تمایزِ هویت جنسی‌اش کاری بسیار دشوار.
البته چنانکه آمد مواردی نادر می‌توان‌یافت. نمونه را در مثنوی ضمن حکایتی از زنی "پلید و رهزن" سخن‌رفته که شوهرش برای ضیافتی به هزار زحمت گوشتی فراهم‌آورد اما "زن بخوردش با کباب و با شراب"! و گناهش را هم به گردنِ گربه انداخت!
یا در تاریخ‌الوزراء ابوالرّجاء قمی، وصفِ زنی هوس‌باره آمده که اصطلاحاً "صیغه‌رو" و شرابخواره است (به‌تصحیح استاد محمدتقی دانش‌پژوه، موسسه‌ی مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۳، ص ۲۴۰).
نمونه‌هایی هم در شعرِ فارسی آمده که رندان با باده و مست‌گرداندن، معشوق/معشوقه را به‌چنگ‌می‌آوردند:
- شراب باعثِ تسخیرِ خوب‌رویان است
به بوی باده‌ی گلگون پری به شیشه رود
(سلیم تهرانی)
- تمامِ عمر دلِ خویش می‌خورم صائب
که یار را به چه افسون شرابخواره کنم؟
و در کلیاتِ عبید، دیدنِ فردِ مست و دست‌زدن به پلیدکاری به‌کرات تکرارشده‌است.
ازقضا در ادبیات مشروطه به این‌سو نیز آنجا که از باده‌نوشیِ زنان سخن‌می‌رود بیشتر همین اغفال‌کردن و بی‌سیرت‌گرداندنِ آنان مدنظراست. این مضمون، هم در معصومه‌شیرازیِ جمال‌زاده آمده که تباه‌روزیِ خود را پیامدِ عرق‌خوری ناخواسته‌اش می‌داند و هم در شازده‌احتجاب (البته این‌جا برای یکی‌انگاریِ کنیز با خانمِ خانم‌ها).
جستجونکرده‌ام اما احتمالا در برخی از رمان‌های تاریخی و اجتماعی ده‌های ده و بیست و سی، و نیز داستان‌های رمانتیک و "پندآموزِ "حجازی و مستعان و دشتی نیز باید نمونه‌هایی ازاین‌دست آمده‌باشد.
نکته‌ی آخر آنکه در شعرِ پس‌از مشروطه نیز نخست در "سه‌تابلو" ی عشقی این مطلب دیده‌می‌شود. مریمی که نخست خام و سپس مست و درنهایت بی‌سیرت میشود.
❇️ احمد رضا بهرامپور عمران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : دوم ( پایانی )
اما با مواردِ گوناگونی که در شعرِ سعدی و حافظ آمده چه باید‌کرد؟ به‌گمان‌ام این موارد یا اغلب متأثر از نمادپردازی‌های آرمان‌گرایانه‌ی ادبِ مغانه و ملامتی و نمونه‌وار و نوعی است، یا محبوبی که مذکر است و تشخیص و تمایزِ هویت جنسی‌اش کاری بسیار دشوار.
البته چنانکه آمد مواردی نادر می‌توان‌یافت. نمونه را در مثنوی ضمن حکایتی از زنی "پلید و رهزن" سخن‌رفته که شوهرش برای ضیافتی به هزار زحمت گوشتی فراهم‌آورد اما "زن بخوردش با کباب و با شراب"! و گناهش را هم به گردنِ گربه انداخت!
یا در تاریخ‌الوزراء ابوالرّجاء قمی، وصفِ زنی هوس‌باره آمده که اصطلاحاً "صیغه‌رو" و شرابخواره است (به‌تصحیح استاد محمدتقی دانش‌پژوه، موسسه‌ی مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۳، ص ۲۴۰).
نمونه‌هایی هم در شعرِ فارسی آمده که رندان با باده و مست‌گرداندن، معشوق/معشوقه را به‌چنگ‌می‌آوردند:
- شراب باعثِ تسخیرِ خوب‌رویان است
به بوی باده‌ی گلگون پری به شیشه رود
(سلیم تهرانی)
- تمامِ عمر دلِ خویش می‌خورم صائب
که یار را به چه افسون شرابخواره کنم؟
و در کلیاتِ عبید، دیدنِ فردِ مست و دست‌زدن به پلیدکاری به‌کرات تکرارشده‌است.
ازقضا در ادبیات مشروطه به این‌سو نیز آنجا که از باده‌نوشیِ زنان سخن‌می‌رود بیشتر همین اغفال‌کردن و بی‌سیرت‌گرداندنِ آنان مدنظراست. این مضمون، هم در معصومه‌شیرازیِ جمال‌زاده آمده که تباه‌روزیِ خود را پیامدِ عرق‌خوری ناخواسته‌اش می‌داند و هم در شازده‌احتجاب (البته این‌جا برای یکی‌انگاریِ کنیز با خانمِ خانم‌ها).
جستجونکرده‌ام اما احتمالا در برخی از رمان‌های تاریخی و اجتماعی ده‌های ده و بیست و سی، و نیز داستان‌های رمانتیک و "پندآموزِ "حجازی و مستعان و دشتی نیز باید نمونه‌هایی ازاین‌دست آمده‌باشد.
نکته‌ی آخر آنکه در شعرِ پس‌از مشروطه نیز نخست در "سه‌تابلو" ی عشقی این مطلب دیده‌می‌شود. مریمی که نخست خام و سپس مست و درنهایت بی‌سیرت میشود.
❇️ احمد رضا بهرامپور عمران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
⭕️*با کسی دوست شو که ...*
🔹با کسی دوست شو که *کتاب* بخواند. دوستی که در سوگ گُل‌ممدِ *کلیدر* گریسته باشد و در خیالش با *مارال* به خواب رفته باشد. کسی که *همسایه‌هایِ* احمد محمود را بخواهد که بخواند.
🔹دوستی که *جای خالی سلوچ*، *کافه پیانو*، *عزاداران بَیَل* را بخواند. کسی که *سولمازِ* آتش بدون دود را تا خانه بخت همراهی کرده و *شوهر آهو خانم*، *بوف کور* صادق هدایت، *شازده احتجابِ* گلشیری را بخواند و *سمفونی مردگانِ* معروفی را خوانده باشد. کسی که *تنگسیرِ* صادق چوبک و *چشم‌هایش* بزرگ علوی و *در درازنای شبِ* میرصادقی و *سووشون* سیمین دانشور را نظاره کند. *مدیر مدرسه‌اش* جلال آل احمد باشد و *داستان یک شهر* را از زبان احمد محمود شنیده و در *کافه نادری* رضا قیصریه به *ملکوت* بهرام صادقی برسد.
🔹با کسی دوست شو که کارتِ کتابخانه‌اش از کارت عابر بانکِ والدینش برایش ارزشمندتر باشد.
تشخيص‌اش سخت نيست، حتماً در کیفش به‌جای فندک و انبوه لوازم آرایش، کتابی برای خواندن و به‌جای صحبت از آخرین مدل پورشه و تیپ فلان خواننده و هنرپیشه از گلچین‌هایی که وارد بازار نشر شده‌اند، حرف می‌زند. کسی که ترجمه‌های محمد قاضی، نجف دریابندری، آثار آلبر کامو و کتاب چنین گفت زرتشت و... کسی که وقتش به‌جای کافی‌شاپ‌ها و متر کردن خیابان‌ها، در کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌ها بگذرد. کسی که یک غزل حافظ زنده‌اش کند و برای تماشایِ سرو سیمین سعدی سرش را بر باد بدهد و با دوبیتی‌های خیام دلش روشن شود. کسی که سوار بر شبدیزِ خسرو همراه با لیلی و مجنون به جشن شیرین و فرهادِ نظامی برود.
🔹با کسی دوست شو که بر داغ سهراب جوان‌مرگ گریسته و رستم #شاهنامه را بر جومونگ تلویزیون ترجیح دهد و برای فرزند همسایه‌شان دعایِ #فردوسی_بزرگ را بخواند:
*سیه نرگسانت پر از شرم باد*
*رخانت همیشه پر آزرم باد*
کسی که در جستجوی خورشید شمس همراه با مولانا از بلخ تا قونیه سفر کرده و در خلوتِ کیمیا خاتون سماع کرده باشد.
🔹با جوانی دوست شو که فریاد *آی آدم‌های* نیما را شنیده و آیدا را در آیینه شاملو دیده باشد. کسی که *آرش کمانگیرِ* سیاوش کسرایی را به رویِ خار و خاراسنگ خوانده و در یک شب مهتابی با *مشیری* باز از آن کوچه گذشته و اشکی در گذرگاه تاریخ ریخته باشد. کسی که سوار بر اسب *سپید وحشی* منوچهر آتشی از *کوچه‌باغ‌های نیشابور* شفیعی کدکنی گذشته تا به *سرای بی کسیِ* ابتهاج برسد.
🔹با کسی دوست شو که در *سرمای زمستانِ* اخوان با *قاصدک*، نرم و آهسته به سراغ سهراب سپهری رفته باشد تا با فروغ تولدی دیگر پیدا کند و تا شقایق هست زندگی کند. کسی که با *یاد ایام*، یادی از نوایِ شجریان کند و *ماهور شجریان* با دلش بیداد کرده باشد. کسی که *الهه نازِ* بنان و *گلنار و زهره* داریوش رفیعی را دوست داشته و آواز قمر، *مرغ جانش* را به پرواز در آورد. کسی که *تار* شهناز و لطفی، زخمه بر دلش بزند، *بانگ نی* کسایی و موسوی آتش به جانش افکند و با *سه‌تار* ذوالفنون و *ساز* یاحقی شهنوازی کند.
🔹با کسی دوست شو که در موبایلش به‌جای صد نوع گیم، صد کتاب صوتی باشد و اگر جایی به انتظار نشست، انتظارش را با *صد سال تنهایی* مارکز پُر کند و با *بیگانه* آلبر کامو، بیگانه نباشد...
کسی که در اوج جنگ با آناکارنینا در اندیشه صلح با تولستوی باشد. کسی که داستایوفسکی و برادران کارامازوف را به‌خاطر جنایت یک ابله، مکافات نکند و هستی و نیستی‌اش را تقدیم سارتر کند.
🔹با کسی باش که پرورش عضلات مغزش را مهم‌تر از عضلات بدنش با تزریق آمپول بداند. کسی که برای به دست آوردن محبوبش مبارزه میکند، اما هیچ عشقی را گدایی نمی‌کند! فردی که شرم را در نگاه خود جستجو میکند. با کسی که بداند راه موفقیت، با شکست سنگ‌فرش شده و با هر شکست، محکم‌تر از قبل کنارت می‌ماند. کسی که آرزو نکند مشکلاتش آسان شوند، بلکه تلاش کند که توانش افزونی یابد. کسی كه حتی در اوج اندوه، تبسم را فراموش نکند و کلامش تسکینی باشد برای *دوزخیان روی زمین*.
🔹اگر با کسی دوست شدی که اهل خواندن بود، کنارش باش. لازم نیست دوستِ تو شاگرد اول کلاس باشد. کافیست فقط کتاب‌خوان باشد. چون کسی که کتاب‌خوان است یک روز درس‌خوان هم میشود، اما خیلی از درس‌خوان‌ها هرگز کتاب‌خوان نخواهند شد.
🔹با کسی دوست شو که بوی کتاب بدهد. کسی که عطر و ادکلنش *بویِ خوش کتاب* باشد.
❇️ به مناسبت نمایشگاه بین المللی کتاب
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
🔹با کسی دوست شو که *کتاب* بخواند. دوستی که در سوگ گُل‌ممدِ *کلیدر* گریسته باشد و در خیالش با *مارال* به خواب رفته باشد. کسی که *همسایه‌هایِ* احمد محمود را بخواهد که بخواند.
🔹دوستی که *جای خالی سلوچ*، *کافه پیانو*، *عزاداران بَیَل* را بخواند. کسی که *سولمازِ* آتش بدون دود را تا خانه بخت همراهی کرده و *شوهر آهو خانم*، *بوف کور* صادق هدایت، *شازده احتجابِ* گلشیری را بخواند و *سمفونی مردگانِ* معروفی را خوانده باشد. کسی که *تنگسیرِ* صادق چوبک و *چشم‌هایش* بزرگ علوی و *در درازنای شبِ* میرصادقی و *سووشون* سیمین دانشور را نظاره کند. *مدیر مدرسه‌اش* جلال آل احمد باشد و *داستان یک شهر* را از زبان احمد محمود شنیده و در *کافه نادری* رضا قیصریه به *ملکوت* بهرام صادقی برسد.
🔹با کسی دوست شو که کارتِ کتابخانه‌اش از کارت عابر بانکِ والدینش برایش ارزشمندتر باشد.
تشخيص‌اش سخت نيست، حتماً در کیفش به‌جای فندک و انبوه لوازم آرایش، کتابی برای خواندن و به‌جای صحبت از آخرین مدل پورشه و تیپ فلان خواننده و هنرپیشه از گلچین‌هایی که وارد بازار نشر شده‌اند، حرف می‌زند. کسی که ترجمه‌های محمد قاضی، نجف دریابندری، آثار آلبر کامو و کتاب چنین گفت زرتشت و... کسی که وقتش به‌جای کافی‌شاپ‌ها و متر کردن خیابان‌ها، در کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌ها بگذرد. کسی که یک غزل حافظ زنده‌اش کند و برای تماشایِ سرو سیمین سعدی سرش را بر باد بدهد و با دوبیتی‌های خیام دلش روشن شود. کسی که سوار بر شبدیزِ خسرو همراه با لیلی و مجنون به جشن شیرین و فرهادِ نظامی برود.
🔹با کسی دوست شو که بر داغ سهراب جوان‌مرگ گریسته و رستم #شاهنامه را بر جومونگ تلویزیون ترجیح دهد و برای فرزند همسایه‌شان دعایِ #فردوسی_بزرگ را بخواند:
*سیه نرگسانت پر از شرم باد*
*رخانت همیشه پر آزرم باد*
کسی که در جستجوی خورشید شمس همراه با مولانا از بلخ تا قونیه سفر کرده و در خلوتِ کیمیا خاتون سماع کرده باشد.
🔹با جوانی دوست شو که فریاد *آی آدم‌های* نیما را شنیده و آیدا را در آیینه شاملو دیده باشد. کسی که *آرش کمانگیرِ* سیاوش کسرایی را به رویِ خار و خاراسنگ خوانده و در یک شب مهتابی با *مشیری* باز از آن کوچه گذشته و اشکی در گذرگاه تاریخ ریخته باشد. کسی که سوار بر اسب *سپید وحشی* منوچهر آتشی از *کوچه‌باغ‌های نیشابور* شفیعی کدکنی گذشته تا به *سرای بی کسیِ* ابتهاج برسد.
🔹با کسی دوست شو که در *سرمای زمستانِ* اخوان با *قاصدک*، نرم و آهسته به سراغ سهراب سپهری رفته باشد تا با فروغ تولدی دیگر پیدا کند و تا شقایق هست زندگی کند. کسی که با *یاد ایام*، یادی از نوایِ شجریان کند و *ماهور شجریان* با دلش بیداد کرده باشد. کسی که *الهه نازِ* بنان و *گلنار و زهره* داریوش رفیعی را دوست داشته و آواز قمر، *مرغ جانش* را به پرواز در آورد. کسی که *تار* شهناز و لطفی، زخمه بر دلش بزند، *بانگ نی* کسایی و موسوی آتش به جانش افکند و با *سه‌تار* ذوالفنون و *ساز* یاحقی شهنوازی کند.
🔹با کسی دوست شو که در موبایلش به‌جای صد نوع گیم، صد کتاب صوتی باشد و اگر جایی به انتظار نشست، انتظارش را با *صد سال تنهایی* مارکز پُر کند و با *بیگانه* آلبر کامو، بیگانه نباشد...
کسی که در اوج جنگ با آناکارنینا در اندیشه صلح با تولستوی باشد. کسی که داستایوفسکی و برادران کارامازوف را به‌خاطر جنایت یک ابله، مکافات نکند و هستی و نیستی‌اش را تقدیم سارتر کند.
🔹با کسی باش که پرورش عضلات مغزش را مهم‌تر از عضلات بدنش با تزریق آمپول بداند. کسی که برای به دست آوردن محبوبش مبارزه میکند، اما هیچ عشقی را گدایی نمی‌کند! فردی که شرم را در نگاه خود جستجو میکند. با کسی که بداند راه موفقیت، با شکست سنگ‌فرش شده و با هر شکست، محکم‌تر از قبل کنارت می‌ماند. کسی که آرزو نکند مشکلاتش آسان شوند، بلکه تلاش کند که توانش افزونی یابد. کسی كه حتی در اوج اندوه، تبسم را فراموش نکند و کلامش تسکینی باشد برای *دوزخیان روی زمین*.
🔹اگر با کسی دوست شدی که اهل خواندن بود، کنارش باش. لازم نیست دوستِ تو شاگرد اول کلاس باشد. کافیست فقط کتاب‌خوان باشد. چون کسی که کتاب‌خوان است یک روز درس‌خوان هم میشود، اما خیلی از درس‌خوان‌ها هرگز کتاب‌خوان نخواهند شد.
🔹با کسی دوست شو که بوی کتاب بدهد. کسی که عطر و ادکلنش *بویِ خوش کتاب* باشد.
❇️ به مناسبت نمایشگاه بین المللی کتاب
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ مهارت‌های های زندگی:
۱- مهارت خودآگاهی
۲- مهارت همدلی
۳- مهارت روابط بین فردی
۴- مهارت ارتباط موثر
۵- مهارت مقابله با استرس
۶- مهارت مدیریت هیجان
۷- مهارت حل مسئله
۸- مهارتت تصمیم گیری
۹- مهارت تفکر خلاق
۱۰- مهارت تفکر نقادانه
▪️مهارت خودآگاهی:
توانایی شناخت نقاط ضعف و قوت و یافتن تصویری واقع‌بینانه از خود. شناخت نیازها و تمایلات فردی برای آشنایی با حقوق و مسئولیت های فردی و اجتماعی
▪️ مهارت همدلی:
درک کردن دیگران و مشکلاتشان در هر شرایطی. این مهارت به دوست داشتن و دوست داشته شدن و در نتیجه روابط اجتماعی بهترِ افراد با یکدیگر می‌انجامد.
▪️ مهارت روابط بین فردی:
مشارکت و همکاری با دیگران، همراه با اعتماد واقع بینانه، که در کنار تقویت دوستی‌ها، دوستی‌های ناسالم را خاتمه می‌دهد تا کسی از چنین روابطی آسیب نبیند.
▪️ مهارت ارتباط موثر:
درک بهتر نیازها و احساسات دیگران، به شیوه‌ای که فرد بتواند نیازها و احساسات خودش را نیز در میان بگذارد. تا ارتباطی رضایت بخش شکل گیرد.
▪️ مهارت مقابله با فشار عصبی(استرس):
با آموختن این مهارت افراد هیجان‌های مثبت و منفی را در خود و دیگران می‌شناسند و سعی می‌کنند واکنشی نشان دهند که این عوامل مشکلی برای آنها ایجاد نکنند.
▪️ مهارت مدیریت هیجان:
هر انسانی که در زندگی خود با هیجانات گوناگونی از جمله غم، خشم، ترس، خوشحالی، لذت و موارد دیگر مواجه است که همه این هیجانات بر زندگی او تاثیر می‌گذارد. شناخت و مهار این هیجانات، همان مدیریت هیجان است. برای کسب این مهارت فرد به طور کامل باید بتواند احساسات و هیجانات دیگران را نیز درک و به نوعی این هیجانات را مهار کند.
▪️مهارت حل مسئله:
زندگی سرشار از مسائل ساده و پیچیده است. با کسب این مهارت بهتر می‌توانیم مشکلات و مسائلی را که هر روز در زندگی برایمان رخ می‌دهند، از سر راه زندگی‌مان برداریم.
▪️مهارت تصمیم‌گیری:
برای برداشتن هر قدمی در زندگی باید تصمیم‌گیری کنیم، مسیر زندگی انسان را تصمیم‌گیری‌های او مشخص میکند. با آموختن این مهارت اهداف خود را واقع بینانه تعیین و از میان راه‌حل‌های موجود بهترین را انتخاب می‌کنیم و مسئولیت عواقب آن را نیز به عهده می‌گیریم.
▪️ مهارت تفکر خلاق:
تفکر یکی از مهمترین مهارت‌های زندگی است. مهارت تفکر خلاق، همان قدرت کشف، نوآوری و خلق ایده‌ای جدید است تا در موارد گوناگون بتوانیم راهی جدید و موثر بیابیم. با آموختن تفکر خلاق، هنگام مواجهه با مشکلات و دشواری‌ها احساسات منفی را به احساسات مثبت تبدیل می‌کنیم. هنگامی که تفکر خلاق را می‌آموزیم دیگر مشکلات زندگی مزاحم ما نیستند، بلکه هر کدام فرصتی هستند تا راه‌حل‌های جدید بیابیم و مشکلات را به گونه‌ای حل کنیم که کسی تاکنون این کار را نکرده باشد.
▪️مهارت تفکر نقادانه:
این مهارت موجب میشود هر چیزی را به سادگی قبول یا رد نکنیم و پیش از آن، موضوع مورد نظر را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم و پس از آن، در مورد رد یا پذیرش آن تصمیم گیری کنیم.
با آموختن تفکر نقادانه فریب دیگران را نمی‌خوریم و به عاقبت امور به خوبی فکر می‌کنیم و دقیق و درست تصمیم می‌گیریم و ارتباطات درستی برقرار می کنیم .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
۱- مهارت خودآگاهی
۲- مهارت همدلی
۳- مهارت روابط بین فردی
۴- مهارت ارتباط موثر
۵- مهارت مقابله با استرس
۶- مهارت مدیریت هیجان
۷- مهارت حل مسئله
۸- مهارتت تصمیم گیری
۹- مهارت تفکر خلاق
۱۰- مهارت تفکر نقادانه
▪️مهارت خودآگاهی:
توانایی شناخت نقاط ضعف و قوت و یافتن تصویری واقع‌بینانه از خود. شناخت نیازها و تمایلات فردی برای آشنایی با حقوق و مسئولیت های فردی و اجتماعی
▪️ مهارت همدلی:
درک کردن دیگران و مشکلاتشان در هر شرایطی. این مهارت به دوست داشتن و دوست داشته شدن و در نتیجه روابط اجتماعی بهترِ افراد با یکدیگر می‌انجامد.
▪️ مهارت روابط بین فردی:
مشارکت و همکاری با دیگران، همراه با اعتماد واقع بینانه، که در کنار تقویت دوستی‌ها، دوستی‌های ناسالم را خاتمه می‌دهد تا کسی از چنین روابطی آسیب نبیند.
▪️ مهارت ارتباط موثر:
درک بهتر نیازها و احساسات دیگران، به شیوه‌ای که فرد بتواند نیازها و احساسات خودش را نیز در میان بگذارد. تا ارتباطی رضایت بخش شکل گیرد.
▪️ مهارت مقابله با فشار عصبی(استرس):
با آموختن این مهارت افراد هیجان‌های مثبت و منفی را در خود و دیگران می‌شناسند و سعی می‌کنند واکنشی نشان دهند که این عوامل مشکلی برای آنها ایجاد نکنند.
▪️ مهارت مدیریت هیجان:
هر انسانی که در زندگی خود با هیجانات گوناگونی از جمله غم، خشم، ترس، خوشحالی، لذت و موارد دیگر مواجه است که همه این هیجانات بر زندگی او تاثیر می‌گذارد. شناخت و مهار این هیجانات، همان مدیریت هیجان است. برای کسب این مهارت فرد به طور کامل باید بتواند احساسات و هیجانات دیگران را نیز درک و به نوعی این هیجانات را مهار کند.
▪️مهارت حل مسئله:
زندگی سرشار از مسائل ساده و پیچیده است. با کسب این مهارت بهتر می‌توانیم مشکلات و مسائلی را که هر روز در زندگی برایمان رخ می‌دهند، از سر راه زندگی‌مان برداریم.
▪️مهارت تصمیم‌گیری:
برای برداشتن هر قدمی در زندگی باید تصمیم‌گیری کنیم، مسیر زندگی انسان را تصمیم‌گیری‌های او مشخص میکند. با آموختن این مهارت اهداف خود را واقع بینانه تعیین و از میان راه‌حل‌های موجود بهترین را انتخاب می‌کنیم و مسئولیت عواقب آن را نیز به عهده می‌گیریم.
▪️ مهارت تفکر خلاق:
تفکر یکی از مهمترین مهارت‌های زندگی است. مهارت تفکر خلاق، همان قدرت کشف، نوآوری و خلق ایده‌ای جدید است تا در موارد گوناگون بتوانیم راهی جدید و موثر بیابیم. با آموختن تفکر خلاق، هنگام مواجهه با مشکلات و دشواری‌ها احساسات منفی را به احساسات مثبت تبدیل می‌کنیم. هنگامی که تفکر خلاق را می‌آموزیم دیگر مشکلات زندگی مزاحم ما نیستند، بلکه هر کدام فرصتی هستند تا راه‌حل‌های جدید بیابیم و مشکلات را به گونه‌ای حل کنیم که کسی تاکنون این کار را نکرده باشد.
▪️مهارت تفکر نقادانه:
این مهارت موجب میشود هر چیزی را به سادگی قبول یا رد نکنیم و پیش از آن، موضوع مورد نظر را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم و پس از آن، در مورد رد یا پذیرش آن تصمیم گیری کنیم.
با آموختن تفکر نقادانه فریب دیگران را نمی‌خوریم و به عاقبت امور به خوبی فکر می‌کنیم و دقیق و درست تصمیم می‌گیریم و ارتباطات درستی برقرار می کنیم .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ کوزه نمادی در رباعیات خیام
✳️ بخش : اول
❇️ در دوره هایی از تاریخ ادبیات، به دلیل وجود شرایط و موقعیت های اجتماعی، زبان رمزگونه آثار شاعران برجسته تر شده است بنابراین مردم، یک شاعر و نویسنده موفق را با مؤلفه های تکرارشونده در اثرش می شناسند چنانکه حافظ را با رندی، سعدی را با عشق و باغ و راغ، مولوی را با شمس و خیام را بیش از هر چیز با نماد "کوزه " می شناسیم.
مهم ترین مضمون یا درون مایه های (theme) مورد علاقه خیام و بازتاب دهنده دغدغه های ذهنی او موضوع مرگ، گذرا بودن عمر و دم را غنیمت شمردن است که آنرا با موتیف "محرک" تصویری کوزه بیان می کند.
البته کاربرد نماد کوزه در رباعیات خیام پدیده نوظهوری نیست؛ در شعر قبل از خیام نیز از این موتیف به ندرت برای بیان مسئله مرگ و زندگی استفاده شده است، تفاوت خیام با دیگر شاعران پیش از خود، که از این مورد بهره جسته اند، آن است که وی نخستین شاعری است که از این موتیف بهره های گوناگونی برده است (شفیعی کدکنی)
در واقع خیام به دلایل مختلفی کوزه را انتخاب کرده است:
● کوزه نمادی از چرخش طبیعت است.
● کوزه نمادی از زندگی وشکنندگی آن است.
● بدن انسان شبیه بدنه ی کوزه است.
● انسان و کوزه هر دو از خاک آفریده شده اند و به خاک باز می گردند.
● هر دو ظرفی هستند که ارزش و مقام او به واسطه مظروفش است که آنرا پر می کند وگرنه چیزی جز مشتی خاک نمی باشد.
● هر دو را کوزه گری سرشته و روزی زیبایی و کارایی شان را از دست خواهند داد.
● هر دو باید درکوره ای به مقام پختگی برسند و پس از آن به مقام خاموشی یا سردی نائل آیندکه دیگر از خود تو خالی اش سخن نمی گوید.
گویی کوزه از عدم می گوید از آنچه بر سرش آمده و او را به این خاموشی که کمال اوست رسانده، بی آنکه زبان داشته باشد و اینگونه مهمترین رازش را به خیام می گوید ..." راز مرگ!!! "راز بودن و نبودن" یا "هستی و نیستی"
پرداختن به موضوع مرگ شرایط تلخی برای مخاطب ایجاد می کند، اما خلاقیت شاعرانۀ خیام باعث همراهی مخاطب با رباعیات میشود و نظر خواننده را به خود جلب مینماید. خیام تفکرات تند خود را که همان تفکرات گریزناپذیر بشر در مقابل مرگ و نیستی است، با آفرینشهای خلاقانه ترسیم و بیان میکند. یکی از بارزترین نمودهای این خلاقیت استفاده وی از نماد کوزه در جایگاه موتیف تصویری است.
او در رباعیات خود میکوشد با استفاده از کوزه موضوع مرگ و گذرا بودن عمر را به مخاطب القاء کند؛ براي مثال در رباعی زیر، به مخاطب یادآور میشود که این کوزه ای که در دست مردم است، روزي انسانی عاشق بوده است و بعد از مرگ خاك شده و به کوزه تبدیل گشته است:
این کوزه چو من عاشق زاري بوده است
در بند سر زلف نگاري بوده است
این دسته که بر گردن او می بینی
دستی است که بر گردن یاري بوده است
(هدایت)
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بخش : اول
❇️ در دوره هایی از تاریخ ادبیات، به دلیل وجود شرایط و موقعیت های اجتماعی، زبان رمزگونه آثار شاعران برجسته تر شده است بنابراین مردم، یک شاعر و نویسنده موفق را با مؤلفه های تکرارشونده در اثرش می شناسند چنانکه حافظ را با رندی، سعدی را با عشق و باغ و راغ، مولوی را با شمس و خیام را بیش از هر چیز با نماد "کوزه " می شناسیم.
مهم ترین مضمون یا درون مایه های (theme) مورد علاقه خیام و بازتاب دهنده دغدغه های ذهنی او موضوع مرگ، گذرا بودن عمر و دم را غنیمت شمردن است که آنرا با موتیف "محرک" تصویری کوزه بیان می کند.
البته کاربرد نماد کوزه در رباعیات خیام پدیده نوظهوری نیست؛ در شعر قبل از خیام نیز از این موتیف به ندرت برای بیان مسئله مرگ و زندگی استفاده شده است، تفاوت خیام با دیگر شاعران پیش از خود، که از این مورد بهره جسته اند، آن است که وی نخستین شاعری است که از این موتیف بهره های گوناگونی برده است (شفیعی کدکنی)
در واقع خیام به دلایل مختلفی کوزه را انتخاب کرده است:
● کوزه نمادی از چرخش طبیعت است.
● کوزه نمادی از زندگی وشکنندگی آن است.
● بدن انسان شبیه بدنه ی کوزه است.
● انسان و کوزه هر دو از خاک آفریده شده اند و به خاک باز می گردند.
● هر دو ظرفی هستند که ارزش و مقام او به واسطه مظروفش است که آنرا پر می کند وگرنه چیزی جز مشتی خاک نمی باشد.
● هر دو را کوزه گری سرشته و روزی زیبایی و کارایی شان را از دست خواهند داد.
● هر دو باید درکوره ای به مقام پختگی برسند و پس از آن به مقام خاموشی یا سردی نائل آیندکه دیگر از خود تو خالی اش سخن نمی گوید.
گویی کوزه از عدم می گوید از آنچه بر سرش آمده و او را به این خاموشی که کمال اوست رسانده، بی آنکه زبان داشته باشد و اینگونه مهمترین رازش را به خیام می گوید ..." راز مرگ!!! "راز بودن و نبودن" یا "هستی و نیستی"
پرداختن به موضوع مرگ شرایط تلخی برای مخاطب ایجاد می کند، اما خلاقیت شاعرانۀ خیام باعث همراهی مخاطب با رباعیات میشود و نظر خواننده را به خود جلب مینماید. خیام تفکرات تند خود را که همان تفکرات گریزناپذیر بشر در مقابل مرگ و نیستی است، با آفرینشهای خلاقانه ترسیم و بیان میکند. یکی از بارزترین نمودهای این خلاقیت استفاده وی از نماد کوزه در جایگاه موتیف تصویری است.
او در رباعیات خود میکوشد با استفاده از کوزه موضوع مرگ و گذرا بودن عمر را به مخاطب القاء کند؛ براي مثال در رباعی زیر، به مخاطب یادآور میشود که این کوزه ای که در دست مردم است، روزي انسانی عاشق بوده است و بعد از مرگ خاك شده و به کوزه تبدیل گشته است:
این کوزه چو من عاشق زاري بوده است
در بند سر زلف نگاري بوده است
این دسته که بر گردن او می بینی
دستی است که بر گردن یاري بوده است
(هدایت)
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan